รายงานงานช่าง

47

• เริ่ม – ระหวา่ ง พนั ก่อนพนั เทปพนั เกลียว ใหล้ องสวมอุปกรณ์ดูก่อน วา่
เทปพนั เกลียว รู้สึกแน่น หรือหลวมแค่ไหน จะไดก้ ะจานวนรอบที่พนั
ได้ แลว้ เริ่มพนั เทป โดยใชม้ ือซา้ ยจบั ท่อ และมือขวาจบั
เทปพนั เกลียวไว้ พนั ตามเขม็ นาฬิกา เพอ่ื ใหท้ ิศทางการ
พนั เป็นทิศทางแบบเดียวกนั กบั รอบเกลียว ไม่สวนทาง
กนั โดยพยายามพนั เทปใหเ้ รียบสนิทเขา้ กนั กบั ปลายทอ่

• ลองสวมบิดขอ้ ต่อ ข้นั ตอนน้ี ใหค้ อ่ ย ๆ บิดขอ้ ตอ่ อยา่ เพงิ่ รีบร้อนบิดอยา่ ง
เพ่อื ตรวจสอบ เร็ว เพราะบางคร้ังความหนาของเทปพนั เกลียวที่หนา
ความแน่น เกินไป หรือระดบั ที่ไม่สม่าเสมอกนั ในระหวา่ งพนั
เกลียว อาจทาใหท้ ่อมีรอยแตกได้ คราวน้ีตอ้ งร้ือ และตดั
แตง่ ท่อใหม่อีก อาจทาให้มีปัญหาตามมาได้ และเมอื่ พอ
บิดขอ้ ต่อแลว้ รู้สึกวา่ เทปพนั เกลียวแน่นดี กเ็ ป็นอนั เสร็จ
เรียบร้อย

เทปพนั เกลียวบางยหี่ อ้ มีคุณภาพไม่ตรงฉลาก แมจ้ ะระบุความหนาของเน้ือเทป 0.1 เหมือน ๆ
กนั แต่เมื่อลองจบั เน้ือเทปกลบั รู้สึกไดถ้ ึงความหนา หรือบางที่แตกต่าง ทาใหช้ ่างมือใหม่ปวด
หวั ไมน่ อ้ ย โดยทวั่ ไปนิยมใชเ้ ป็นแบบแถบ 12 มิลลิเมตร และเกลียวแบบแถบเทปกวา้ ง ๆ กม็ ี
ขาย เม่ือเทปพนั เกลียวมีหลายตวั เลือก คุณภาพหลากหลาย หนาบา้ ง บางบา้ ง จึงไม่สามารถบอก
เป็นจานวนรอบท่ีแน่นอนได้ เทปแบบบาง เม่ือพนั หลายรอบจนดูหนามาก ถา้ เทปมนั พองฟู มี
อากาศแทรกอยรู่ ะหวา่ งช้นั พอขนั เกลียวเขา้ ไป จะรู้สึกวา่ หลวม ในขณะท่ีเทปหนาหน่อย พนั
จานวนรอบนอ้ ย ดูไม่หนา แต่เทปไม่ฟู พอขนั เกลียวเขา้ ไป กลบั รู้สึกถึงความตึงมือ จนกลวั วา่
ท่อจะแตก และถา้ เป็นเทปแถบกวา้ ง จานวนรอบก็จะนอ้ ยลงเล็กนอ้ ย แต่ก็ข้ึนอยกู่ บั ความหนา
ของเทปอยดู่ ี ส่ิงสาคญั คือ หลงั จากพนั เทปพนั เกลียวทอ่ น้าแลว้ ไมค่ วรใชเ้ ครื่องมือช่วยขนั กอ๊ ก
น้า หรือกอ๊ กฝักบวั ใชเ้ พยี งมือหมนุ ก็พอ เพราะการใชเ้ ครื่องมือช่วย จะเบาแรงมากจนไม่รู้สึกถึง

48

ความตึงมือ ขนั ยงั ไงกเ็ ขา้ จนอาจจะทาใหพ้ บปัญหาเรื่องท่อแตกได้ ควรใชเ้ พยี งมือเปล่าหมุนให้
รู้สึกตึงมือกพ็ อ เม่ือติดต้งั เสร็จ และทดลองระบบน้าแลว้ หากยงั มีน้าซึม ควรถอดออกมาพนั
เกลียวเพมิ่ อีกนิดก็ยงั ได้ คอ่ ย ๆ ทาแบบน้ี รับรองวา่ ไมพ่ ลาดจนทอ่ แตกแน่นอน เพราะบางทีพนั
แน่นเกินไป อาทิตยน์ ้ีใชไ้ ด้ อาทิตยห์ นา้ แตกกย็ งั มี แมจ้ ะเป็นช่างประปาก็ทาพลาดมานกั ต่อนกั
แลว้ ตอ้ งระวงั กนั ดว้ ย
อีก 1 ขอ้ ที่ตอ้ งระวงั คือ รอยตอ่ ท่ีใชแ้ หวนยางประกบ ไม่ควรใชเ้ ทปพนั เกลียวร่วมไปดว้ ย
เพราะรอยต่อที่ใชแ้ หวนยาง เนน้ ใหก้ ารประกบระหวา่ งแหวน ทอ่ และอุปกรณ์แนบแน่นกนั มาก
ท่ีสุด หากใชเ้ ทปพนั เกลียวพนั ไปดว้ ย อาจจะทาใหข้ นั เกลียวไดไ้ มส่ ุด ยงิ่ พนั เยอะแหวนยางจะยงิ่
แนบไมแ่ นบสนิท ยง่ิ ร่ัวงา่ ย หรือถา้ ฝืนเกินไป ขอ้ ต่อประเภทน้ี ที่มกั จะบอบบาง จะแตกชารุดได้

3. การต่อทอ่ พวี ีซี(PVC)น้นั งา่ ยสุดๆ แนะนาวา่ ควรใชน้ ้ายาที่มีมาตรฐานสูงเท่าน้นั ไมง่ ้นั น้า
ร่ัวซึมจะตอ้ งมาร้ือซ่อมกนั อีกภายหลงั น้ายาคุณภาพต่าจะไมล่ ะลายเน้ือท่อ
ข้นั ตอนการต่อท่อพวี ซี ีเข้ากบั ข้อต่อ ด้วยน้ายาประสานท่อ(กาวทาท่อ)

1. ตดั ทอ่ ใหไ้ ดฉ้ ากโดยใชเ้ ลื่อยตดั โลหะหรือกรรไกรตดั ท่อ
2. ใชต้ ะไบละเอียดลบมมุ ปลายท่อโดยรอบใหม้ ีความลาดเอียงประมาณ15องศา
3. วดั ระยะความลึกในการสวมทอ่ เขา้ กบั ขอ้ ตอ่
4. ใชน้ ้ายาทาความสะอาดทอ่ พีวซี ี เชด็ ทาความสะอาดภายในขอ้ ต่อและปลายท่อให้

ปราศจากครบน้ามนั ฝ่ นุ และความช้ืน

49

5. ทาน้ายาประสานท่อพีวีซี ที่ผิวดา้ นในขอ้ ต่อใหท้ วั่ ก่อนแลว้ จึงทาผิวดา้ นนอกของท่อ
6. สวมปลายท่อเขา้ กบั ขอ้ ต่อแลว้ กดเขา้ ไปจนถึงเครื่องหมายท่ีทาไว้ จากน้นั กดท่อที่ตอ่ ไว้

อีก15นาที
7. เช็ดน้ายาประสานท่อพวี ซี ีที่ลน้ ออกมา แลว้ ทิ้งไวใ้ หแ้ ขง็ ตวั ประมาณ10นาทีกอ่ นเร่ิมใช้

งาน
ไมค่ วรใชน้ ้ายาประสานท่อที่มีคุณภาพต่าเน่ืองจากตวั น้ายาอาจจะละลายเน้ือท่อไดไ้ มด่ ีทาใหเ้ กิด
รูตามดทาใหน้ ้าร่ัวซึมได้ ทางที่ดีควรเพิม่ เงินอีกซกั หน่อย หาซ้ือน้ายาดีๆมาใช้ ทาคร้ังเดียวอยไู่ ด้
หลายสิบปี น้ายาประสานทอ่ ที่ดีควรจะละละลายเน้ือทอ่ พีวีซีพอประมาณเพอื่ ใหเ้ ช่ือมตอ่ กบั ขอ้
ต่อไดส้ นิทแนบแน่น

4. ขอ้ ต่อ ขอ้ ตอ่ ทอ่ pvc เป็นที่รู้จกั กนั ดี ดว้ ยคุณสมบตั ิท่ีสามารถใชง้ านไดง้ ่ายและมี
คุณประโยชน์ท่ีเหมาะสมกบั งานท่อประปา หรือท่อ pvc ตา่ ง ๆ ซ่ึงต่างก็รู้จกั ท่อชนิดน้ีกนั ดี มีผิว
ท่ีเรียบช่วยใหน้ ้าไหลผา่ นไดส้ ะดวก ทนความเป็นกรดและด่างเป็นอยา่ งดี หาซ้ือไดง้ ่ายมีราคาท่ี
ไม่สูง ใชง้ านกนั ไดอ้ ยา่ งหลากหลาย และข้อต่อท่อ pvc ทนแรงดนั ไดเ้ ป็นอยา่ งดี แมจ้ ะไม่คอ่ ย
ทนความร้อนแตส่ าหรับงานประปา ขอ้ ต่อ pvc รองรับการใชง้ านเก่ียวกบั น้าไดอ้ ยา่ งดีเยยี่ ม

50

ส่วนใหญ่มกั จะพบทอ่ ชนิดน้ีอยู่ 3 สีคือ สีฟ้า สีเหลืองและสีเทา แต่พบสีฟ้าเยอะท่ีสุด สีเหลืองจะ
มีคุณสมบตั ิทนความร้อนไดด้ ี สาหรับสีเทาใชส้ าหรับท่อน้าทิ้ง ไมค่ อ่ ยมีความทน เพราะ
คุณสมบตั ิของทอ่ ชนิดน้ีไม่สามารถโคง้ งอ ยดื หยนุ่ หรือปรับทิศทางได้ จาเป็ นตอ้ งอาศยั ขอ้ ตอ่
ท่อในการเช่ือมต่อ โดยขอ้ ตอ่ ตอ้ งมีรูปทรงที่พอดีและแมน่ ยา เพื่อใหง้ านทอ่ สามารถโคง้ รับไป
ตามสภาพท่ีตอ้ งการวางท่อสาหรับใชง้ านอยา่ งถูกตอ้ งเหมาะสม

ข้อต่อท่อ pvc ไดถ้ กู ดีไซนม์ าหลายรูปแบบและหลายขนาดดว้ ยกนั เพื่อใหส้ ามารถใชง้ านได้
หลากทิศทางและหลากองศาไม่วา่ จะท่อเลก็ หรือท่อใหญ่ รูปแบบท้งั หมดน้ีลว้ นไดร้ ับการ
ดีไซนม์ าเพอ่ื ใหเ้ ลือกใชง้ านกนั อยา่ งจุใจและตรงตามความตอ้ งการ เพื่อใหง้ านท่อของคุณมี
ประสิทธิภาพสูงสุด

อปุ กรณ์ข้อต่อท่อ pvc ท้งั 9 ประเภท ที่มักพบบ่อย พร้อมวิธีการใช้งาน

1. ข้อต่อตรง

ขอ้ ตอ่ ตรงเป็นขอ้ ต่ออปุ กรณ์สุดพ้นื ฐานที่ใชง้ านไดห้ ลากหลายแบบ ไมว่ า่ จะเป็น
ประปา DIY หรือ การเกษตร การใชง้ านก็คือมีไวใ้ ชต้ ่อทอ่ สองเสน้ เขา้ ดว้ ยกนั ในทางตรง การต่อ
กแ็ ค่ ‘สวม’ ท่อเขา้ ไปในขอ้ ต่อท่ีมีขนาดที่เทา่ กนั

2. ข้องอ 45◦ (ข้องอฉาก)

เป็นที่นิยมรองมาจากขอ้ ต่อตรง ขอ้ งอทวั่ ไป จะมีรูปแบบรวมอยู่ 2 อยา่ ง คือ ขอ้ งอ45◦ และขอ้ งอ
ฉาก90◦ ซ่ึงการใชง้ าน คือการเช่ือมทอ่ สองเสน้ เขา้ ดว้ ยกนั แต่ไปในทิศทางองศาท่ีตอ้ งการ เช่น
การนาขอ้ งอฉาก90◦ และท่อ4เสน้ มาประกอบกส็ ามารถสร้างโครงสร้างท่อ PVC แบบสี่เหลี่ยม
ได้

51

3. สามตาฉาก (สามทาง)

สามตาฉากหรือสามทางฉากเป็นขอ้ ต่อที่นิยมใชใ้ นหลายงาน ขอ้ ดีของขอ้ ต่อสามตา คือ สามารถ
ใชเ้ ช่ือมทอ่ ไดส้ ามทาง ซ่ึงสามารถใชป้ ระกอบอะไรไดห้ ลายอยา่ งไมว่ า่ จะเป็นราวตากผา้ คอก
เดก็ หรือระบบประปาท่ีซบั ซอ้ น

4. สี่ตา (ข้อต่อสี่ทาง)

ขอ้ ต่อสี่ตาหรือส่ีทาง อุปกรณ์ที่เหมาะสาหรับงาน DIY งานเกษตร และงานประปาท่ีตอ้ งใชต้ อ่
ทอ่ ไปในหลายทิศทาง โดยรวมแลว้ อุปกรณ์ขอ้ ตอ่ ส่ีตาจะมาในขนาดเลก็ เช่น 4 หุนหรือ 6 หุน

5. บอลวาล์วสวม (บอลวาล์วเกลยี ว)
บอลวาลว์ pvc มาในรูปแบบท้งั สวมและเกลียวซ่ึงท้งั 2 แบบ ใชง้ านท่ีตอ้ งใชก้ ารเปิ ด-ปิ ดน้า
เช่น งานเกษตร งานประปา หรือในอุตสาหกรรมต่าง ๆ

6. ฝาอดุ (ฝาครอบ)

หวั อดุ เป็นอุปกรณ์ที่ไวใ้ ชก้ บั ท่อเพอ่ื ปิ ดระบบน้าไม่ใหน้ ้าร่ัวหรือไหลออก นิยมใชฝ้ าครอบหรือ
หวั อุดเพ่ือปิ ดท่อเพือ่ ป้องกนั ไมใ่ หท้ ่อไปขดุ พ้นื เป็ นรอยหรือกนั สิ่งแปลกปลอมเขา้ มา

7. ข้อต่อเกลยี วใน ข้องอเกลยี วใน ข้อต่อเกลยี วนอก ข้องอเกลยี วนอก

อปุ กรณ์เกลียวในอยา่ งขอ้ ตอ่ เกลียวในและขอ้ งอเกลียวในน้นั ตอ้ งใชค้ วบคูไ่ ปกบั อุปกรณ์เกลียว
นอก อปุ กรณ์เกลียวเหมาะสาหรับงานพวกงานประปา และงานสุขภณั ฑ์ เช่น ตอ่ กอ๊ กน้าประปา
หรือต่อสายชาระ เกลียวจะทาใหน้ ้าไหลซึมผา่ นยากข้ึน แต่กค็ วรจะใชเ้ ทปพนั เกลียวเพอ่ื เพิม่
ความแน่นอนในการอดุ ร่อง นอกจากน้ียงั สามารถปิ ดขอ้ ตอ่ เกลียวไดด้ ว้ ยพวกฝาครอบมีเกลียว
เช่น ฝาครอบเกลียวในและปลกั๊ อุดเกลียวนอกอีกดว้ ย

8. กป๊ิ จบั ท่อ คลปิ ก้ามปู

ก๊ิบจบั ทอ่ และคลิปกา้ มปเู ป็นอปุ กรณ์สาหรับการยดึ ท่อไว้ กิ๊บจบั ทอ่ จะมีรูตะปูท่ีสามารถใชไ้ วย้ ดึ
ตวั ท่อ PVC ไวก้ ลบั กาแพงหรือเพดานต่าง ๆ นิยมใชใ้ นขนาด 4 หุนและ 6 หุน สาหรับคลิป

52

กา้ มปู คลา้ ย ๆ กิ๊บจบั ทอ่ แตค่ ลิปกา้ มปูจะมีขนาดท่ีเลก็ กวา่ (ใหญส่ ุดแค่ 6 หุน) ส่วนใหญจ่ ะใช้
คลิปกา้ มปใู นการต้งั ท่อใหอ้ ยกู่ บั พ้นื ไม่ใหก้ ลิง้ ไปไหน

9. ข้อต่อบาง ข้องอบาง สามตาบาง

เป็นอปุ กรณ์ที่นิยมไวใ้ ชส้ าหรับงานก่อสร้าง ดว้ ยท่อชนิดใหญ่ เช่น ขนาดเกิน 2 นิ้วข้ึนไป
น้าหนกั เบาและราคาถูกอุปกรณ์บางไม่เหมาะสาหรับงานประปาที่ใชแ้ รงดนั สูง เพราะมีลกั ษณะ
ท่ีบางไมส่ ามารถทนตอ่ แรงดนั น้าสูงได้

9 ขอ้ ต่อทอ่ pvc ท่ีนิยมใชก้ นั มีวธิ ีการใชง้ าน และราคาท่ีแตกตา่ งกนั ออกไป บทความน้ีผใู้ ช้
สามารถพิจารณความเหมาะสมในการใชง้ าน ข้อต่อท่อ pvc ที่ใชอ้ ยู่ หรือกาลงั ศึกษาการใชง้ าน
เบ้ืองตน้ ได้

53

5. ลิน้ เป็นอปุ กรณ์ที่สาคญั อยา่ งหน่ึงในงานประปา ใชส้ าหรับปิ ดก้นั หรือควบคุมการไหลของ
น้าหรือแก๊สที่ไหลผา่ นทอ่ ใหไ้ ดต้ ามท่ีตอ้ งการ ลิน้ ทาดว้ ยบรอนซ์หรือเหล็กหล่อ ลิน้ ที่มีขนาด
ต้งั แต่ 2 นิ้วข้ึนไปจะทาดว้ ยบรอนซ์ แตล่ ิ้นที่มีขนาดต้งั แต่ คร่ึงนิ้วถึง 2 นิ้ว จะทาดว้ ยเหลก็ หล่อ
ลิ้นมีหลายชนิด เช่น ลิ้นแบบเกทวาลว์ (บางที่นิยมเรียกกนั วา่ ประตูน้า) ลิ้นแบบบอลวาลว์

6. มิเตอร์น้าเป็นอปุ กรณ์สาหรับการวดั ปริมาณการใชน้ ้าท่ีมีใชเ้ กือบแทบทุกบา้ น สาหรับอาคาร
ทวั่ ไปนิยมใชก้ นั อย2ู่ ประเภท ไดแ้ ก่ แบบแหง้ (ช้นั เดียว) และ แบบเปี ยก(สองช้นั )
มิเตอร์น้าที่นิยมใชก้ นั แบ่งออกเป็น2แบบหลกั ๆ ไดแ้ ก่แบบหนา้ ปัดเปี ยกและแบบหนา้ ปัดแหง้
- มิเตอร์น้าแบบหน้าปัดเปี ยก หรือทวั่ ๆไปเรียกกนั วา่ มาตรช้นั เดียว จะมีกลไกในการวดั การไหล
ของน้าแบบไม่แยกช้นั ชิ้นส่วนที่อยภู่ ายในจะเปี ยกน้าท้งั หมด วสั ดุท่ีใชข้ ้ึนรูปมีท้งั แบบที่เป็น
พลาสติกและทองเหลือง ใชก้ นั ที่หอ้ งเช่า อพาร์ทเมน้ ท์ ภายในหมบู่ า้ น
ข้อดี

• ราคาต่า หาซ้ือไดง้ ่าย
• น้าหนกั เบา ตวั เลก็
ข้อเสีย
• ควรใชก้ บั น้าสะอาด ตะกอนในน้าสามารถเขา้ ไปติดขดั ในช้ินส่วนทาใหค้ วามแมน่ ยาลด
• ไมค่ วรใชก้ บั น้ามีมีสารเคมี เน่ืองจากสารเคมีอาจส่งผลตอ่ ช้ินส่วนภายใน
• ความเที่ยงตรงไม่สูง แต่ก็ใกลเ้ คียงกบั การใชจ้ ริง

54

- มิเตอร์น้าแบบหน้าปัดแห้ง หรือทว่ั ๆไปเรียกกนั วา่ มาตรสองช้นั มีลกั ษณะภายในแยกเป็น2ช้นั
ช้นั ของชิ้นส่วนภายใน และ ช้นั ของน้าไหล การแยกส่วนกนั ทาใหช้ ิ้นส่วนภายในไมโ่ ดนน้า
วสั ดุท่ีใชข้ ้ึนรูปมีท้งั แบบท่ีเป็นพลาสติกและทองเหลือง ใชก้ นั ที่การประปานครหลวง ภมู ิภาค
ตึกแถว อาคารพาณิชย์ โรงแรม โรงพยาบาล คอนโด อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่
ข้อดี

• ความแม่นยาสูง อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
ข้อเสีย

• ราคาสูงกวา่ แบบช้นั เดียว
• หาซ้ือไดย้ ากในร้านขายวสั ดุก่อสร้างทว่ั ไป อาจตอ้ งถามร้านท่ีขายวสั ดุประปา

7. กอ๊ กน้า ระบบน้าจดั เป็นสิ่งที่สาคญั อยา่ งหน่ึงสาหรับการชะลา้ ง และการบริโภค ตอ้ งมีการ
แยกสดั ส่วนใหช้ ดั เจน เพื่อความถกู สุขลกั ษณะของคนในบา้ น และเหมาะสมกบั สุขภณั ฑต์ า่ ง ๆ
ซ่ึงอปุ กรณ์ท่ีสาคญั อยา่ งหน่ึงในน้นั คือ “ก๊อกน้า” ซ่ึงถือเป็นเฟอร์นิเจอร์ในการตกแต่งบา้ นท่ี
สาคญั มาก ๆ ไม่ต่างกบั เฟอร์นิเจอร์ชนิดอ่ืน ๆ ท่ีใชต้ กแต่งภายในบา้ น โดยสินคา้ แผนกสุขภณั ฑ์
และกอ๊ กน้า จะมีทกุ ระดบั ราคา คุณภาพของสินคา้ และความงามก็จะต่างกนั ไปข้ึนอยกู่ บั ราคาท่ี
เลือกนน่ั เอง
โดยปกติแลว้ ก๊อกน้าท่ีมีอยทู่ วั่ ไปในทอ้ งตลาดน้นั ทาข้ึนมาจากโลหะหลากหลายชนิด เช่น
สเตนเลส, ทองเหลืองชุบโครเมียม, ทองเหลืองชุบทองสองกษตั ริย์ หรือท่ีมีส่วนผสมของทอง
24K หรือนิกเกิล ซ่ึงวสั ดุแต่ละชนิดมีคุณภาพ และราคาที่แตกต่างกนั ไป โดยก๊อกน้าสเตนเลส
น้นั จดั เป็นวสั ดุท่ีมีอายกุ ารใชง้ านยาวนานกวา่ วสั ดุชนิดอื่น ๆ จึงทาใหม้ ีราคาสูงตามไปดว้ ย

55

กอ๊ กน้าเป็นอุปกรณ์สุขภณั ฑ์ ที่ใชส้ าหรับควบคุมการเปิ ด-ปิ ด และควบคุมการไหลของน้า เพื่อ
ใชร้ ะบบน้าในการบริโภค และการชาระลา้ งส่ิงสกปรกใหส้ ะอาดหมดจด โดยทวั่ ไปกอ๊ กน้าท่ีมี
จาหน่ายตามทอ้ งตลาดน้นั ผลิตไดจ้ ากวสั ดุหลากหลายชนิด เช่น พลาสติก, เซรามิค, ทองเหลือง,
สเตนเลส และซิงค์ อเนกประสงคอ์ ื่น ๆ อีกมากมาย ซ่ึงในแตล่ ะวสั ดุจะมีคุณสมบตั ิที่ดีในดา้ น
ความแขง็ แรง ไมร่ ่ัวซึมง่าย ทนทานต่อการกดั กร่อน สารเคมี และรอยขีดขว่ นไดด้ ี ไม่เป็นสนิม
มีอายกุ ารใชง้ านยาวนาน และการใชง้ านง่าย ไมซ่ บั ซอ้ น ดงั น้นั ก๊อกน้า จึงเป็ นอปุ กรณ์สาคญั ท่ี
ช่วยเพมิ่ ความสะดวกสบายในการใชง้ านภายในหอ้ งน้า หอ้ งครัว อา่ งลา้ งจาน และงาน
อเนกประสงคอ์ ื่น ๆ อีกมากมาย
โดยทวั่ ไปแลว้ จะแบ่งประเภทกอ๊ กน้า ตามการใชง้ านไว้ 6 ประเภท คือ
1. กอ๊ กน้าเด่ียว ใชส้ าหรับลา้ งรถ, รดน้าตน้ ไม,้ ซกั ผา้ ฯลฯ มีท้งั ชนิด กอ๊ กบอล และกอ๊ กบอล
สนาม สาหรับสวมสายยาง

2. ก๊อกน้าสาหรับอ่างลา้ งหนา้
มี 3 ชนิด ไดแ้ ก่ กอ๊ กน้าเด่ียว, กอ๊ กน้าผสมรูเด่ียว และก๊อกน้าผสมเซ็นเตอร์ ถา้ มีงบประมาณมาก
และตอ้ งการใชก้ ๊อกน้า ท้งั น้าร้อน และน้าเยน็ ควรเลือกก๊อกน้า เซรามิควาลว์ แบบเด่ียวผสม ที่
ช่วยควบคุมอณุ หภมู ิของน้าตามที่ตอ้ งการใหอ้ ยา่ งรวดเร็ว และไม่เปลืองน้า
3. ก๊อกน้าซิงค์
เป็นก๊อกน้าสาหรับอ่างลา้ งจานในครัว หรือตามเคานเ์ ตอร์บาร์ มีใหเ้ ลือกแบบน้าเยน็ อยา่ งเดียว
โดยกอ๊ กน้าแบบกา้ นจบั เดียว ซ่ึงช่วยใหใ้ ชง้ านไดส้ ะดวกรวดเร็ว เพียงปัดกา้ นโยก หรือหมุน
เปิ ด-ปิ ด เพียงคร้ังเดียว และแบบที่ใชท้ ้งั น้าร้อน และน้าเยน็ ซ่ึงก๊อกน้า 2 กา้ นจบั เหมาะสาหรับ

56

การควบคุมอุณหภูมิ ปริมาณการไหลของน้าร้อน และน้าเยน็ ไดด้ ี มีท้งั แบบแนวต้งั และ
แนวนอน นอกจากน้ีบริเวณคอก๊อก ควรเป็นแบบปรับหมนุ ไดอ้ ยา่ งนอ้ ยประมาณ 90 องศา ซ่ึง
จะช่วยเพ่มิ ความสะดวกในการใชง้ านมากยงิ่ ข้ึน ก๊อกน้าบางรุ่นไดร้ ับการออกแบบมาใหม้ ี
คุณสมบตั ิพเิ ศษอื่น ๆ เพ่อื เติมเตม็ ความสะดวกสบายในการใชง้ าน ไมว่ า่ จะเป็นก๊อกน้าซิงคแ์ บบ
ผสม มีสายงวงดึงได้ ช่วยใหค้ วบคุมทิศทางการไหลของน้าไดด้ ีข้ึน เหมาะกบั การลา้ งกระทะ
หรือหมอ้ ใบใหญ่ ๆ สาหรับกอ๊ กน้าอตั โนมตั ิ จะช่วยเพิม่ ความสะดวกในขณะที่มือของคุณกาลงั
เลอะจากการทาอาหาร ส่วนใครที่ชอบความครบครัน ก๊อกน้าแบบมีระบบกรองน้า น่าจะเหมาะ
กบั ไลฟ์ สไตลท์ ่ีสุด เพราะมีท้งั ระบบน้าร้อน น้าเยน็ และเคร่ืองกรองในตวั นอกจากน้ีกอ๊ กน้าบาง
รุ่น ยงั ออกแบบมาพร้อมกบั เครื่องปั๊มสบู่ ซ่ึงยอ่ มเพ่ิมความสะดวกในการใชง้ านไดไ้ มน่ อ้ ย
ทีเดียว การเลือกขนาดของก๊อกน้า ควรพิจารณาจากขนาดของอ่างลา้ งจานวา่ มีขนาดใหญม่ าก
นอ้ ยเพียงใด และมีจานวนกี่หลุม นอกจากน้ียงั ควรพิจารณาขนาดของอปุ กรณ์เครื่องครัวท่ีคุณใช้
งานอยบู่ อ่ ย ๆ ไมว่ า่ จะเป็นหมอ้ กระทะ หรือถว้ ยชามดว้ ย โดยก่อนติดต้งั อยา่ ลืมตรวจวดั ความ
สูงต่าของกอ๊ กน้า เพือ่ ใหแ้ น่ใจวา่ อยใู่ นระดบั ที่ใชง้ านไดค้ รอบคลุมพ้ืนที่บริเวณอ่างลา้ งจาน
หรือไม่

57

4. กอ๊ กน้าอาบน้า และก๊อกน้าที่ใชก้ บั อา่ งอาบน้า
ประกอบดว้ ย ฝักบวั และวาลว์ เปิ ด-ปิ ด ฝักบวั แบง่ ออกไดเ้ ป็น 3 ชนิด ไดแ้ ก่ ฝักบวั สายอ่อน,
ฝักบวั กา้ นแขง็ และฝักบวั ที่มีท้งั สายออ่ น และกา้ นแขง็ สาหรับวาลว์ เปิ ด-ปิ ด แบง่ ไดอ้ อกเป็น 3
ชนิด ไดแ้ ก่ วาลว์ เปิ ดปิ ดน้ารูเดียว (ไมผ่ สม), วาลว์ เปิ ดปิ ดน้ารูเดียว(ผสม) และ วาลว์ เปิ ด-ปิ ดน้า
ผสมเซ็นเตอร์ กอ๊ กน้าสาหรับอา่ งอาบน้า และอา่ งลา้ งหนา้ น้นั ควรเป็นประเภทที่มีวาลว์ ภายในท่ี
เป็นเซรามิควาลว์ เพราะจะมีอายกุ ารใชง้ านไดย้ าวนาน และที่สาคญั สามารถเปิ ด-ปิ ดน้าไดส้ นิท
อีกดว้ ย

5. ก๊อกน้าชาระ หรือหวั ฉีด
หากแบง่ ประเภทของหวั ฉีดท่ีอยบู่ นสายฉีดชาระ จะมีอยู่ 2 แบบ คือ

• หวั กดท่ีอยดู่ า้ นนอก ซ่ึงเป็ นแบบท่ีเราเห็นกนั ไดบ้ ่อยที่สุด เพราะใชง้ านง่ายและถนดั มือ
• หวั กดดา้ นในเป็นดีไซนย์ คุ ใหม่ ทาใหห้ อ้ งน้าของคุณดูทนั สมยั ข้ึน และช่วยใหไ้ มเ่ ผลอ

กดทนั ทีที่หยิบ หรือจบั
6. ฟลชั วาลว์ เป็นกอ๊ กน้าท่ีใชป้ ระกอบกบั โถส้วม และโถปัสสาวะ เป็นก๊อกน้าท่ีทางานเกือบ
ก่ึงอตั โนมตั ิ เมื่อเปิ ดน้าโดยการเปิ ดฟลชั น้าจะหยดุ ไหลเองโดยอตั โนมตั ินนั่ เอง

58

ก๊อกนา้ ท่ดี ีควรมีลกั ษณะอย่างไร?
1. กอ๊ กน้า ทาจากทองเหลือง ทนทานตอ่ การกดั กร่อนของน้าไดด้ ี
2. ผิวเคลือบโครเม่ียม มีลกั ษณะเป็นมนั วาว ทนต่อสารเคมี และรอยขีดขว่ นไดด้ ี
3. ซิลยางและแหวนยางในตวั กอ๊ กน้า จะตอ้ งมีคุณภาพสูง ทนต่อการใชง้ าน ๆ ไม่ร่ัวซึมงา่ ย
4. หวั ก๊อกน้า ของฝักบวั จะตอ้ งหมนุ ไดร้ อบตวั เพอื่ ไมใ่ หส้ ายยางของฝักบวั บิดงอ
5. กอ๊ กน้า ท่ีดีมีระบบปิ ด-เปิ ดเพียงรอบเดียว เพือ่ การประหยดั น้าในตวั

ข้อควรระวัง
• ก่อนติดต้งั ก๊อกน้า ควรเปิ ดน้าในทอ่ ทิง้ ก่อนประมาณ 10 นาที ใหเ้ ศษผงในท่อออกมา
หมดก่อน
• หา้ มเช็ดทาความสะอาดกอ๊ กน้า ดว้ ยน้ายาขดั หอ้ งน้า หรือแปรงขนแขง็ เพราะจะทาให้
เกิดรอยขีดขวน ควรใชผ้ า้ สะอาด หรือใส่น้ายาขดั ผวิ โครเมียมเช็ดก็พอ
• การถอด หรือใส่ก๊อกน้า หากตอ้ งใชค้ ีมจบั ใหใ้ ชผ้ า้ รองกนั รอยขีดขว่ น

8. เคร่ืองสุขภณั ฑ์ เป็นอุปกรณ์ท่ีสาคญั อยา่ งหน่ึงในงานประปา ที่อานวยความสะดวกสบายใน
การใชน้ ้า และเป็นอปุ กรณ์รองรับส่ิงปฏิกูลจากมนุษยก์ ่อนการระบายออกจากระบบประปา
เครื่องสุขภณั ฑม์ ีหลายชนิด ซ่ึงแตล่ ะชนิดมีวตั ถปุ ระสงคใ์ นการใชส้ อยที่แตกตา่ งกนั เช่น โถ
ส้วม โถปัสสาวะ อ่างลา้ งมือ อา่ งลา้ งหนา้ อ่างลา้ งจานชาม เป็นตน้

59

เครื่องมือในงานประปา มีหลายชนิดหลายประเภท แตท่ ี่สาคญั และจาเป็นตอ้ งใชใ้ นงานประปา
ในบา้ น มีดงั น้ี
1. ตลบั เมตร เป็นเคร่ืองมือที่นิยมใชใ้ นงานช่างทกุ สาขาใชว้ ดั ขนาด กาหนดระยะ ตรวจสอบ
ขนาด สายวดั ทาดว้ ยโลหะแผน่ บาง จึงสามรรถวดั ไดท้ ้งั ในแนวที่เป็นเส้นตรงหรือโคง้ มีมาตร
วดั ท้งั นิ้วและเซนติเมตร ตลบั เมตรโดยทว่ั ไปสายวดั ทาดว้ ยโลหะปลายสุดจะมีตะขอเกี่ยว เอาไว้
เป็นตวั เกี่ยว (สาหรับการวดั แบบภายนอก) และเป็ นตวั ชน (สาหรับงานวดั ภายใน) ท้งั น้ีจะสังเกต
ไดว้ า่ ตวั เกี่ยวน้ีจะขยบั ไปมาไดก้ เ็ พ่อื จะไดค้ ่าเร่ิมตน้ จากคา่ 0 (ศูนย)์ โดยค่าที่ขยบั ไปมาท่ีตวั เกี่ยว
ก็จะเท่ากบั ความหนาของตวั เกี่ยวท่ีตอ้ งทดคืนใหน้ นั่ เอง

2. ฉาก เป็นเครื่องมือทีใชไ้ ดห้ ลากหลาย ปกติที่นิยมใชค้ ือฉากตาย (มมุ 90 องศา ปรับมมุ ไม่ได)้
ใบฉากทาดว้ ยโลหะ มีเส้นบอกขนาด เป็นนิ้วและเซนติเมตร ใชส้ าหรับงานตรวจสอบ-ตรวจเช็ค
มมุ ฉาก หรือมุม 45องศา ขีดเส้นตรง วดั ละเอียด หรือใชส้ ันฉากเชค็ ความเรียบของพ้นื ผิวกไ็ ด้

3. เล่ือยตดั เหลก็ เลื่อยชนิดน้ีเหมาะสาหรับงานเลื่อย หรืองาน DIY ท่ีเนน้ ตดั โลหะเป็นส่วนมาก
เช่น น็อตและสกรู, ตะป,ู เหลก็ หรือท่อพวี ีซี การใชง้ านเลื่อยไมเ่ หมาะกบั งานไม้ เพราะฟันของ
เลื่อยค่อนขา้ งละเอียด ใบเลื่อยทาดว้ ยเหลก็ กลา้ มีความเหนียวมาก ปลายสุดของใบเล่ือยมีรู
สาหรับยดึ กบั ตวั เลื่อย เพือ่ บงั คบั ใหเ้ ล่ือยมีความแน่นยง่ิ ข้ึน โดยส่วนใหญแ่ ลว้ เล่ือยชนิดน้ีจะมี
ขนาดความยาว 12 นิ้ว และสามารถถอดเกบ็ หลงั การใชง้ านได้

60

4. กรรไกรตดั ท่อ สาหรับงานช่างในบา้ นหลกั ๆที่เรามกั จะตอ้ งซ่อมแซมส่วนใหญน่ อกจาก
เปลี่ยนหลอดไฟ ซ่อมไฟฟ้า กค็ งหนีไมพ่ น้ งานประปา หรือซ่อมทอ่ ตา่ งๆในบา้ น และจะขาด
ไมไ่ ดเ้ ลย ในการซ่อมทอ่ ตดั ทอ่ นนั่ ก็คือ กรรไกรตดั ทอ่ PVC นน่ั เอง เพราะในสมยั ก่อนช่าง
มกั จะใชเ้ ลื่อย ในการตดั ท่อ ซ่ึงใชเ้ วลานาน และทาใหท้ อ่ เป็นขุย จนเวลาตอ่ มามีการนากรรไกร
มาใชต้ ดั แทน เนื่องจากช่วยทุ่นเวลา ทุ่นแรง ใชง้ านง่าย และยงั ไดง้ านตดั ที่ประณีต เรียบร้อยกวา่
การใชเ้ ล่ือยเป็นอยา่ งมาก ปัจจุบนั นอกจากกรรไกรตดั ทอ่ จะมีใหเ้ ลือกหลากหลาย ท้งั ในเรื่อง
ของแบรนด์ ขนาดของกรรไกร และมีราคาไมส่ ูงอีกดว้ ย สาหรับท่อในบา้ นน้นั ส่วนมากจะใช้
กรรไกรขนาดมาตรฐาน 42 มม. สามารถตดั ท่อได้ ต้งั แต่ขนาด 1/4″ (10 มม.) - 1 1/2″ (40 มม.)
เรียกไดว้ า่ ถา้ มาติดบา้ นไวต้ อ้ งใชง้ านไดอ้ ยา่ งคุม้ คา่ แน่นอน

ข้อดขี องการใช้กรรไกรในการตัดท่อ

1. เรียบเนียน

ขอบท่อท่ีผา่ นการตดั ดว้ ยกรรไกรตดั ทอ่ น้นั จะมีความเรียบเนียน ไม่มีขอบขรุขระ หรือขยุ ของ
พลาสติก ซ่ึงตา่ งจากการใชเ้ ล่ือย ที่ตอ้ งใชเ้ วลาในการตดั และยงั ตอ้ งมานนั่ ขดั เอาขยุ ตรงขอบ
ออกเพอื่ ใหง้ านเรียบร้อยย่ิงข้ึน นอกจากน้ี หากไม่มีความชานาญในการตอ่ ทอ่ และมีขยุ ของทอ่
ติดเขา้ ไปในระหวา่ งการตอ่ กอ็ าจส่งผลใหก้ ๊อกน้าเกิดการรั่วซึม หรือทาใหป้ ิ ดน้าไดไ้ มส่ นิท
เช่นกนั

2. สามารตดั ท่อในที่แคบหรือทอ่ ที่ติดผนงั ได้ เช่น หากท่อน้นั อยใู่ ตช้ ้นั หรือซิ้งคน์ ้าก็จะทาให้
ยากต่อการใชเ้ ลื่อยในการเล่ือยทอ่ เพอื่ ซ่อมแซมหรือเปล่ียนท่อใหม่ หรือหาก ท่อน้นั ติดอยกู่ บั
ผนงั กจ็ ะตอ้ งปลดตวั ลอ็ คท่อกบั กาแพงออกก่อนและงา้ งท่อใหห้ ่างกาแพง แลว้ ทาการเล่ือยทอ่
ซ่ึงคอ่ นขา้ งลาบาก และใชเ้ วลาพอสมควร

3. สะดวก รวดเร็ว และ ปลอดภยั

เล่ือยน้นั สามารถใชต้ ดั ทอ่ ไดท้ กุ ขนาด และหาไดง้ ่ายทวั่ ไป แต่หากไม่ชานาญในการตดั อาจจะ
ตอ้ งใชแ้ รงในการตดั อยา่ งมากข้ึนอยกุ่ บั ชนิดของทอ่ ทาใหร้ อยไมเ่ รียบ มีขยุ พลาสติก และไม่
ตรงได้ นอกจากน้ีก็อาจจะเกิดอนั ตรายไดเ้ นื่องจากตอ้ งใชแ้ รงอยา่ งมากในการเลื่อย และใช้

61

ระยะเวลาในการเล่ือยนาน ซ่ึงทาใหก้ รรไกรตดั ทอ่ เป็นอีกหน่ึงตวั เลือกในการช่วยประหยดั เวลา
และ แรง

5. ประแจคอมา้ (STRAIGHT PIPE WRENCH) เป็นประแจท่ีสามารถปรับขนาดไดค้ อ่ นขา้ ง
กวา้ ง ไวใ้ ชส้ าหรับขนั ทอ่ โลหะ หรือขอ้ ตอ่ ท่ีมีผิวกลม ขอ้ ควรระวงั คือ อปุ กรณ์ชนิดน้ีมีฟันที่
ค่อนขา้ งแหลม จึงไมเ่ หมาะสาหรับใชก้ บั ชิ้นงานท่ีตอ้ งการความสวยงาม เพราะฟันของประแจ
จะกินเขา้ ไปในผวิ ชิ้นงานในขณะใชง้ านอาจทิง้ รอยไวไ้ ดป้ ระแจคอมา้ (STRAIGHT PIPE
WRENCH) เป็นประแจที่สามารถปรับขนาดไดค้ อ่ นขา้ งกวา้ ง ไวใ้ ชส้ าหรับขนั ทอ่ โลหะ หรือขอ้
ตอ่ ที่มีผิวกลม ขอ้ ควรระวงั คือ อปุ กรณ์ชนิดน้ีมีฟันท่ีคอ่ นขา้ งแหลม จึงไมเ่ หมาะสาหรับใชก้ บั
ชิ้นงานท่ีตอ้ งการความสวยงาม เพราะฟันของประแจจะกินเขา้ ไปในผวิ ชิ้นงานในขณะใชง้ าน
อาจทิ้งรอยไวไ้ ด้
วธิ ีการใช้ประแจให้ปลอดภยั

1. เลือกใชป้ ระแจท่ีมีขนาดของปากและความยาวของดา้ มท่ีเหมาะสมกบั งานที่ใช้ ไมค่ วร
ตอ่ ดา้ มใหย้ าวกวา่ ปกติ

2. ปากของประแจตอ้ งไมช่ ารุด เช่น สึกหรอ ถ่างออก หรือร้าว
3. เมื่อสวมใส่ประแจเขา้ กบั หวั นอ็ ต หรือหวั สกรูแลว้ ปากของประแจตอ้ งแน่นพอดี และ

คลุมเตม็ หวั นอ็ ต
4. การจบั ประแจสาหรับผถู้ นดั มือขวา ใหใ้ ชม้ ือขวาจบั ปลายประแจ ส่วนมือซา้ ยหาที่ยดึ ให้

มน่ั คง ร่างกายตอ้ งอยใู่ นสภาพมนั่ คงและสมดุล

62

5. การขนั ประแจไม่วา่ จะเป็ นขนั ใหแ้ น่น หรือคลายตอ้ งใชว้ ิธีดึงเขา้ หาตวั เสมอ และ
เตรียมพร้อมสาหรับปากประแจหลดุ ขณะขนั ดว้ ย

6. ควรเลือกให้ประแจชนิดปากปรับไมไ่ ดก้ ่อน เช่น ประแจแหวน หรือประแจปากตาย ถา้
ประแจเหลา่ น้ีใชไ้ ม่ไดจ้ ึงคอ่ ยเลือกใชป้ ระแจชนิดปากปรับได้ เช่น ประแจเลื่อน แทน

7. การใชป้ ระแจชนิดปากปรับได้ เช่น ประแจเลื่อน ตอ้ งใหป้ ากดา้ นท่ีเลื่อนไดอ้ ยตู่ ิดกบั
ผใู้ ชเ้ สมอ

8. การใชป้ ระแจชนิดปากปรับได้ ตอ้ งปรับปากประแจใหแ้ น่นกบั หวั น็อตก่อน จึงคอ่ ยออก
แรงขนั ปาก และดา้ มของประแจตอ้ งแหง้ ปราศจากน้ามนั หรือจาระบี

9. การขนั นอ็ ต หรือสกรูที่อยใู่ นที่แคบหรือลึก ใหใ้ ชป้ ระแจกระบอก เพราะปากของประแจ
กระบอกจะยาว สามารถสอดเขา้ ไปในรูท่ีคบั แคบได้

10. ขณะขนั ประแจตอ้ งอยรู่ ะนาบเดียวกนั กบั หวั น็อต หรือหวั สกรู

11. ไม่ควรใชป้ ระแจชนิดปากปรับไดก้ บั หวั น็อต หรือสกรูท่ีจะนากลบั มาใชอ้ ีก เพราะ
หวั น็อต หรือสกรูจะเสียรูป

การจัดเกบ็ และบารุงรักษา

1. ตรวจสอบตรวจซ่อมประแจใหม้ ีสภาพการใชง้ านไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ

2. ทาความสะอาดหลงั การใชง้ านทุกคร้ัง

3. ก่อนนาไปเกบ็ ใหช้ โลมนามนั เครื่องใสทุกคร้ัง

เครื่องมือสาคญั ในงานช่าง รวมถึงงานทวั่ ๆ ไป ดว้ ยคีมคอมา้ เป็นหน่ึงในอุปกรณ์ท่ีควร หรือ
ตอ้ งมีติดตามบา้ น หรือกล่องเคร่ืองมือโดยใชส้ าหรับยดึ จบั หรือหนีบช้ินงานตามอเนกประสงค์
โดยเฉพาะงานร้อน และงานที่มีขนาดใหญ่ที่คีมธรรมดาไม่สามารถจบั ได้ รวมถึงสามารถ
ประยกุ ตใ์ ชง้ านไดต้ ามความเหมาะสมของอปุ กรณ์ เช่น การใชง้ านที่เกี่ยวกบั เคร่ืองกล และงาน
เครื่องยนตป์ ระเภทตา่ ง ๆ

63

คุณสมบัติ
• วสั ดุผลิตจากเหลก็ ที่ไดค้ ุณภาพ ผา่ นกระบวนการผลิตมาตรฐานจากโรงงาน
• สามารถปรับปากใหแ้ คบ หรือขยายใหก้ วา้ งเพ่ือการจบั หรือหนีบช้ินงานไดง้ า่ ย
• ดา้ มจบั ออกแบบอยา่ งดี ใหก้ ารจบั กระชบั และสบายมือ รองรับทุกการใชง้ าน

วิธีใช้งาน
• ใชส้ าหรับหนีบ หรือจบั ส่ิงของท่ีมีขนาดใหญ่
• สามารถใชผ้ า้ ชุบน้ามนั เชด็ เพื่อป้องกนั สนิม

คาแนะนา
• ควรศึกษาขอ้ มูลการใชง้ านอยา่ งละเอียด
• ควรใชค้ ีมใหเ้ หมาะกบั เน้ืองาน และตรวจสภาพคีมก่อนใชง้ าน

6. ตะไบทอ้ งปลิง (Half Round File) ฟันตะไบเป็นแบบลายตดั คู่ นิยมใชง้ านผวิ งานที่เป็นโคง้ ใช้
ตกแตง่ ผวิ หนา้ ของงานใหเ้ รียบและไดข้ นาดตามตอ้ งการ มีรูปร่าง ต่าง ๆ กนั

64

7. คีมลอ็ ค เป็นคีมที่เหมาะสมมากกบั ช่างกลโรงงาน สามารถจบั บลอ็ กในตาแหน่งท่ีเราตอ้ งการ
โดยจบั บีบไดแ้ น่นมาก วิธีการใช้ คีมลอ็ ค ใหถ้ า่ งดา้ มเคลื่อนท่ีของคีมลอ็ ค จะทาใหป้ ากของคีม
ลอ็ คอา้ ออก แลว้ นาไปบีบจบั ช้ินงานท่ีจะจบั โดยบีบดา้ มท้งั 2เขา้ ดว้ ยกนั ทาการปรับความกวา้ ง
ของปากคีมลอ็ คใหม้ ีขนาดเลก็ กวา่ ชิ้นงานที่จะจบั ดว้ ยการหมุนน็อตท่ีปลายคีมดา้ นปากอยกู่ บั ท่ี
แลว้ บีบดา้ มท้งั สอง 2 เขา้ ดว้ ยกนั จนคานยดึ อยจู่ ุดกลางของปากคีมลอ็ คกดให้ปากคีมลอ็ คเกิดการ
ลอ็ คจะไดย้ นิ เสียงดงั คลิก และจะปลดลอ็ ค ใหก้ ดคานท่ีอยตู่ รงปลายของคีมลอ็ คดา้ นปาก
เคลื่อนที่
การบารุงรักษาและข้อควรระวงั

1. อยา่ ใชค้ ีมแทน คอ้ น ประแจ
2. ระวงั นิ้วมือ
3. ใชค้ ีมที่มีฉนวนไฟฟ้าเมื่อทางานเก่ียวกบั ไฟฟ้า
4. ทาความสะอาดอยเู่ สมอ
5. ใชน้ ้ามนั เคร่ืองชโลมจุดหมุนเม่ือฝืดหรือติดขดั

ความปลอดภัยในงานช่างประปาและงานสุขภัณฑ์
1.ก่อนและหลงั ปฏิบตั ิงานควรตรวจสอบความเรียบร้อยของสถานท่ีทางานทุกคร้ัง
2.ควรเกบ็ เคร่ืองมือเครื่องใชไ้ วใ้ นที่เหมาะสมและแยกเป็นประเภทไว้ เพือ่ สะดวกใน

การหยบิ ใชง้ านคร้ังต่อไป การป้องกนั อุบตั ิเหตุ
3.ปิ ดทอ่ น้าหลกั ก่อนการซ่อมบารุงทุกคร้ัง

65

4.ไม่ควรเดินท่อน้าใกลก้ ลบั สายไฟฟ้า
5.ควรใชเ้ คร่ืองมือช่วยจบั ยดึ ชิ้นงาน ขณะเจาะหรือตดั
6.จดั สถานท่ีทางานใหอ้ ยใู่ นสภาพที่ปลอดภยั เหมาะสมท่ีจะทางาน ไม่มีสิ่งกีดขวาง

66

อ้างองิ งานช่างประปา

1. ชาญวิทย์ รัตนสูรย.์ (2559). งานช่างประปา. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/nganprapa/home/bi-khwam-ru

2. บริษทั แอดวานซ์ แมททีเรียลส์ คอร์ปอเรชนั่ จากดั . (2560). ท่อประปาหลากสี
หลายชนิด มีความตา่ งอยา่ งไร?. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://thaippr.com/types-of-pipe-system/

3. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2561). เทปพนั เกลียว ใชอ้ ยา่ งไรใหถ้ กู วธิ ี.
สืบคน้ เมื่อ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8
%9B%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%81
%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A7-%E0%B9%83%E
0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B
8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A3/

4. ติดต่อบริษทั ช.พานิช (ไทย) จากดั . (2559). วิธีต่อทอ่ PVCดว้ ยน้ายาประสานทอ่ .
สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565. https://chopanich.com/pipe-connect-with-solvent/

5. กมล ฮาร์ดแวร์. (2563). 9 อปุ กรณ์ขอ้ ตอ่ ท่อ pvc ที่มกั พบบอ่ ย พร้อมวธิ ีการใช้
งาน. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.kamonhardware.com/article/43/9-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%
E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%
B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%
AD%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%AD-
pvc-%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B1
%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B9%88%E0
%B8%AD%E0%B8%A2-%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B
8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%

67

B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%83%E0%B8%8A%
E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99
6. บริษทั ช.พานิช (ไทย) จากดั . (2559). มิเตอร์น้า(มาตรวดั น้า)สาหรับใชใ้ นบา้ น
และอาคาร. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565. https://chopanich.com/water-meter-
for-home-small-building/
7. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2561). “ก๊อกน้า” คุณสมบตั ิท่ีน่ารู้ ก่อนนาไปใช้
งาน. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถุนายน 2565
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B8%81%E0%B9%8A%E0%B8
%AD%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3-%E0%B8%84
%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0
%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9
%88%E0%B8%99%E0%B9%88/
8. ชาญวทิ ย์ รัตนสูรย.์ (2559). เครื่องสุขภณั ฑ.์ สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/nganprapa/home/bi-khwam-ru
9. ชาญวทิ ย์ รัตนสูรย.์ (2559). ตลบั เมตร. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/nganprapa/home/bi-khwam-ru
10. ชาญวิทย์ รัตนสูรย.์ (2559). ฉาก. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/nganprapa/home/bi-khwam-ru
11. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2564). เล่ือยตดั เหลก็ หรือเล่ือยมือ (Hack Saw).
สืบคน้ เม่ือ 1 กรกฎาคม 2565.
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8
%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2-%E0%B8%A1%E0%B8%B
5%E0%B8%81%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0
%B8%9A-%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8
%B2%E0%B8%99/#%E2%9E%A7_%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%
B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%95%E0%B8%B1%

68

E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B9%87%E0%
B8%81_%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9
%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2
%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD_Hack_Saw
12. Indy Hand Tools. (2563). การใชก้ รรไกรตดั ท่อ PVC แทนการใชเ้ ลื่อยในงาน
ประปา. สืบคน้ เมื่อ 1 กรกฎาคม 2565.
https://www.indyinsights.info/post/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3
%E0%B9%83%E0%B8%8A-%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0
%B9%84%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%95-%E0%B8%94%E0%B8
%97-%E0%B8%AD-
pvc-%E0%B9%81%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%
E0%B8%A3%E0%B9%83%E0%B8%8A-%E0%B9%80%E0%B8%A5-%E0
%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%87%E0%B8
%B2%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9B
%E0%B8%B2
13. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2560). ตะไบทอ้ งปลิง (Half Round File).
สืบคน้ เม่ือ 1 กรกฎาคม 2565.
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B8%95%E0%B8%B0%E0%B9
%84%E0%B8%9A-%E0%B9%81%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%A5
%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0
%B8%A0%E0%B8%97%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8
%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81/
14. Toolwalks. (2557). คีมลอ็ ค. สืบคอ้ นเม่ือ 1 กรกฎาคม 2565.
https://toolwalks.com/%E0%B8%84%E0%B8%B5%E0%B8%A1-%E0%B8%
84%E0%B8%B5%E0%B8%A1%E0%B8%A5%E0%B9%87%E0%B8%AD%
E0%B8%84-%E0%B8%84%E0%B8%B5%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%

69

B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B
2%E0%B8%87%E0%B9%86/%E0%B8%84%E0%B8%B5%E0%B8%A1-%E
0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8
%AD%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8
A%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B9%80%E
0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%9B/

70

งานช่างไม้

งานช่างไมเ้ ป็นงานช่างท่ีใชฝ้ ีมือและความคิดสร้างสรรค์ ช่างไมต้ อ้ งมีความอดทน ขยนั
มีความรับผดิ ชอบสูง สามารถนาทรัพยากรธรรมชาติท่ีเป็นไมม้ าประดิษฐส์ ิ่งของต่าง ๆ ไดอ้ ยา่ ง
เหมาะสมท้งั น้ีจะตอ้ งมีทกั ษะในการใชเ้ คร่ืองมือและวสั ดุ จึงจะสามารถปฏิบตั ิไดท้ ้งั ชายและ
หญิง เช่น การซ่อมบารุงรักษาเฟอร์นิเจอร์หรือส่วนประกอบของอาคารบา้ นเรือน เป็นตน้

“ช่างไม”้ ประเภทของงานช่างไม้

งานของช่างไมแ้ บ่งออกเป็น 4 ประเภทหลกั คือ งานช่างไมก้ ่อสร้าง งานช่างไมค้ รุภณั ฑ์ งานช่าง
ไมอ้ อกแบบ และงานช่างไมแ้ กะสลกั โดยงานช่างไมก้ ่อสร้างน้นั จะเป็นงานที่เกี่ยวกบั การ
ก่อสร้างอาคาร บา้ นเรือน ท่ีอยอู่ าศยั ตอ้ งอาศยั ความอดทน และความแขง็ แรงของร่างกายเป็น
อยา่ งมาก เพราะตอ้ งปฎิบตั ิหนา้ ท่ีกลางแจง้ หรือในท่ีสูง มีโอกาสเส่ียงต่อแสงแดด ฝ่นุ ละออง
ฝนตก หรือการพลกั ตกจากท่ีสูงได้ จึงตอ้ งมีความเป็นมืออาชีพ และมีทกั ษะในการทางานเป็น
อยา่ งมาก สาหรับงานช่างไมค้ รุภณั ฑ์ จะเป็นงานที่เก่ียวขอ้ งกบั การสร้างเครื่องเรือนต่างๆ
เฟอร์นิเจอร์ไม้ อปุ กรณ์ช่างไม้ เคร่ืองมือช่างไม้ ชุดตกแต่งบา้ นที่ทาจากไม้ และผลิตภณั ฑจ์ ากไม้
ท้งั หมด ผทู้ ่ีประกอบอาชีพช่างไมน้ ้ีควรเป็นบุคคลที่มีความละเอียด รอบคอบ มีความปราณีต แต่
ไมม่ ีความเสี่ยงในการปฎิบตั ิงานเน่ืองจากทาหนา้ ที่ภายในโรงงานไม้ ที่มีเครื่องจกั ร เคร่ืองมือ
เพยี บพร้อม สาหรับงานช่างไมอ้ อกแบบ จะเป็นงานท่ีเก่ียวกบั การทาแบบงานไม้ แบบหลอ่
โลหะ เช่น ชิ้นส่วนต่างๆ ของเคร่ืองยนต์ เป็นตน้ ช่างไมอ้ อกแบบควรมีความละเอียดปราณีต
สร้างไมแ้ บบโดยไม่ผดิ เพ้ยี น และมีเทคนิคในการใชเ้ ครื่องมือไดอ้ ยา่ งชานาญ สุดทา้ ย งานช่าง
ไมแ้ กะสลกั จะเป็นงานที่เก่ียวกบั การออกแบบ ตกแตง่ สร้างสรรค์ แกะสลกั ไมล้ วดลายตา่ งๆ ลง
บนผลิตภณั ฑไ์ ม้

“ช่างไม”้ ประโยชน์ของงานช่างไมท้ ่ีน่ารู้

ประโยชนข์ องงานช่างไม้ มีท้งั ต่อตนเอง และตอ่ ผอู้ ่ืน เพราะช่างไมส้ ามารถ ใชง้ านเครื่องมือ
เก่ียวกบั งานไมไ้ ดอ้ ยา่ งชานาญงาน และปลอดภยั ช่างไมย้ งั ช่วยในเร่ืองของการซ่อมแซมดูแล
รักษางานไม้ มีความรู้ความเช่ียวชาญในวชิ าชีพสามารถนาไปประกอบอาชีพเพ่ือสร้างรายไดใ้ ห้
กบั ครอบครัว พร้อมท้งั ยงั สร้างลกั ษณะนิสยั ท่ีดีใหก้ บั ตวั เองมีความรับผิดชอบดว้ ย สาหรับ

71

ครอบครัว กส็ ามารถนาความรู้ไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์ ช่วยประหยดั รายจ่าย เน่ืองจากสามารถซ้ือ
หางานไมใ้ นราคางานไมท้ ่ีถูกกวา่ บุคคลทว่ั ไป รู้จกั บารุงรักษาของใชภ้ ายในบา้ น ทาใหเ้ กิดช่าง
ไมม้ ืออาชีพท่ีมีฝีมือคุณภาพสูง เกิดการอนุรักษแ์ ละใชท้ รัพยากรอยา่ งมีประโยชน์สูงสุด ช่างไม้
ยงั มีเทคนิคการใชง้ านเคร่ืองมือที่ถูกตอ้ งตามหลกั การ มีการประดิษฐค์ ิดคน้ ส่ิงแปลกใหม่ ไอ
เดียร์การออกแบบผลงานผลิตภณั ฑจ์ ากไม้ มีการสร้างสรรงานไมแ้ บบมืออาชีพ และบง่ ช้ีให้
สงั คมเห็นคุณค่าของงานช่างไมม้ ากข้ึนอีกดว้ ย

เคร่ืองมือช่างไม้ พื้นฐาน

เป็นคาถามมากมาย ของมือใหม่ กบั เคร่ืองมือช่างท่ีเราควรจะใชส้ าหรับงานไม้ วา่ เคร่ืองมือแบบ
ไหนเหมาะสาหรับผเู้ ร่ิมตน้ ใชง้ าน รวมภึงเคร่ืองมือประเภทไหนที่จะตอบโจทยค์ วามตอ้ งการ
ของเราใหช้ ดั เจนได้ เพราะวา่ งานไมน้ ้นั เป็นงานค่อนขา้ งละเอียดออ่ น ท้งั น้ีเครื่องมือช่างใน
ตลาดก็แพงเหลือเกินบางคนตอ้ งดูงบประมาณในส่วนน้ีดว้ ย ดงั น้นั วนั น้ีเราจะมาแนะนา
เคร่ืองมือช่างไม้ แบบงา่ ยๆสัก 8 ชิ้น ที่ผทู้ ่ีจะเร่ิมตน้ ตอ้ งมีช่วยในการทางานเบ้ืองตน้

ก่อนอ่ืนเลยเราตอ้ งเขา้ ใจก่อนวา่ เครื่องมือพ้นื ฐานสาหรับการเร่ิมตน้ ทางานไมท้ ุกประเภท มนั มี
ความเชื่อมโยงกบั เครื่องมือช่างในสายงานอ่ืนๆดว้ ย แตจ่ ะแตกต่างไปในลกั ษณะงานเจาะจง
น้นั ๆ ท่ีไม่เหมือนกนั โดยเครื่องมือช่างพ้ืนฐานท่ีเหมือนกนั เช่น ไขควง คีม ตลบั เมตร ซ่ึงเป็น
เคร่ืองมือทว่ั ไป แตเ่ ราขอยกตวั อยา่ ง ช่างก่อสร้างอาจตอ้ งมี เคร่ืองผกู ลวด ช่างไฟฟ้า อาจตอ้ งมี
คีมปอกสายไฟ และวนั น้ีเองเราจะมาดู 8 เคร่ืองมือช่างไม้ ท่ีเป็นเครื่องมือเฉพาะทางเลยทีเดียว

เครื่องมือช่าง ทีต่ ้องมีสาหรับทางานไม้

1. กบไสไม้ ถือเป็นเครื่องมือสาหรับงานไมโ้ ดยเฉพาะ เพอ่ื ใชใ้ นการขดั ผิวไมใ้ หเ้ รียบตรงและ
ไดฉ้ าก หรือปรับหนา้ ไมใ้ หไ้ ดต้ รงตามท่ีคุณกาหนด และจะไดร้ ูปทรงตามความตอ้ งการ ใน
ปัจจุบนั กบไสไมไ้ ดม้ ีการพฒั นาโดยอาศยั เทคโนโลยมี อเตอร์ไฟฟ้า ทาใหค้ ุณใชง้ านไดส้ ะดวก
และงา่ ยสาหรับผทู้ ่ีมีทกั ษะในการไสไมอ้ ยแู่ ลว้

72

2.ชุดส่ิว ส่ิวมีหลากหลายชนิด เช่น ส่ิวปากบางหรือส่ิวแตง่ นอกจากน้ียงั ใชส้ าหรับตกแต่งขดู ผิว
ไมห้ รือปากไมใ้ หเ้ รียบ และใหไ้ ดร้ ูร่องตามที่ตอ้ งการ โดยสิ่วจะประกอบดว้ ยใบและดา้ ม ใบสิ่ว
ทาจากเหลก็ กลา้ มีรูปทรงแบนและมีความบางที่ปลายคม ใบส่ิวท่ีมีคุณภาพจะคมกริบและไม่บ่ิน
ง่าย โดยวิธีใชง้ านจะใชค้ มส่ิวกดลงไปในเน้ือไม้ จากน้นั ใหค้ ุณตอกหรือใชแ้ รงขดู และบงั คบั ส่ิว
ไปในทิศทางท่ีคุณตอ้ งการ การใชง้ านในบางคร้ังคุณควรใชค้ อ้ นช่วยในการตอก เพอื่ ใหส้ ิ่วกิน
เน้ือไมเ้ ลก็ นอ้ ย หลงั จากน้นั คุณค่อยตกแต่งร่องรูตามท่ีตอ้ งการ

3.เลื่อยมือ เป็นเครื่องมือช่างพ้นื ฐานอีกอยา่ งหน่ึง ที่ใชต้ ดั หรือซอยชิ้นงานไมใ้ หไ้ ดข้ นาดตาม
ตอ้ งการ เลื่อยมือในปัจจุบนั มีใหเ้ ลือกมากมายหลายชนิด แตม่ ีเล่ือยท่ีเหมาะสาหรับงานไมท้ ี่เรา
จะแนะนามีอยู่ 3 ประเภทคือ เลื่อยลนั ดา โดยฟันของเล่ือยลนั ดา จะเป็นชนิดสาหรับในการตดั
ไมโ้ ดยเฉพาะ เล่ือยฉลุ เป็นเลื่อยขนาดเลก็ ถูกออกแบบใหส้ ะดวกในการบงั คบั ทิศทางของใบ
เลื่อย เล่ือยลอ ใชใ้ บเล่ือยแทรกในระหวา่ งปากไม้ เพ่อื ปรับปากไมใ้ หเ้ ขา้ กนั ไดส้ นิทนน่ั เอง

73

4.คอ้ นงานไม้ คอ้ นหงอนเป็นเครื่องมือสาหรับตอก ตีตะปู อีกดา้ นจะมีหงอนไวถ้ อนตะปูหรืองดั
จึงนิยมมาใชก้ บั งานไม้ โดยคอ้ นอาจมีการออกแบบใหม้ ีรูปร่างเหมาะสมกบั งานช่างเฉพาะดา้ น
แต่มีโครงสร้างพ้ืนฐานเหมือนกนั คือ ดา้ มจบั และหวั คอ้ น เน่ืองจากหวั คอ้ นทาจากโลหะท้งั อนั
เพื่อใหเ้ กิดแรงกระทบท่ีตรงเป้าหมาย และสะดวกต่อการใชง้ าน

5.สวา่ นเจาะ เลือกใชส้ วา่ น และดอกสวา่ นใหเ้ หมาะสมกบั งานไม้ ท่ีสาคญั ตอ้ งคานึงถึงไมท้ ่ีคุณ
กาลงั จะเจาะดว้ ย เพือ่ ท่ีไม่จะไม่แตกร้าว และเสียหายต่องานท่ีคุณทาได้ เราแนะนาลกั ษณะปลาย
ดอกจะคลา้ ยหางปลา เป็นดอกวา่ นที่ใชส้ าหรับเจาะไมท้ ี่มีขนาดไม่กวา้ งนกั โดยขนาดที่นิยมใช้
กนั ทวั่ ไปก็คือ ขนาด 5 6 8 หรือ 10 มิลลิเมตร เช่นใชเ้ จาะรูเพ่อื ใส่บานพบั เหลก็ บนประตู
หนา้ ตา่ ง หรือเจาะรูเพื่อร้อยสายไฟตา่ งๆ

74

6.อุปกรณ์ลบั คม การลบั คมบนหินน้า คือส่ิงที่คุณตอ้ งการหากคุณใชเ้ คร่ืองมือช่างอยา่ งเป็น
ประจา จึงเป็นอุปกรณ์สาคญั มากๆ การลบั มีดกบั หินท่ีดี ยกตวั อยา่ งช่างไมก้ ็เช่นกนั ส่ิวคม ช่วย
ไดเ้ ยอะมาก เพราะไมบ้ า้ นเราแขง็ มาก ไสไมไ้ ปไม่เกิน 10 นาทีตอ้ งลบั อีกแลว้ ถา้ เกิดไม่ลบั ลม
ละก็ เวลาใชง้ านต่อไม่ได้ มนั จะฝืด ไสไมเ้ หนื่อยกวา่ เดิมนน่ั เอง วธิ ีน้ีเหมาะสาหรับท้งั มีด และ
เครื่องมือช่างของคุณ ความแขง็ ของเหลก็ ไมเ่ สื่อมสภาพเน่ืองจากไม่มีความร้อนเกิดข้ึน โดย
ธรรมชาติแลว้ หินน้นั สามารถผลิตรูปทรงของคมตดั ที่ไม่ยดื หยนุ่ และแม่นยาไดน้ นั่ เอง

7.โต๊ะทางาน เคร่ืองมือท้งั หมดน้ีสามารถใชไ้ ดก้ ต็ ่อเมื่อคุณมีโตะ๊ ทางานท่ีดี สามารถเกบ็
เคร่ืองมือของคุณ และสามารถทาใหง้ านของคุณออกมาไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพได้ โต๊ะทางานที่
แขง็ แรง เป็นส่ิงจาเป็นสาหรับงานไม้ โตะ๊ ทางานไมจ่ าเป็นตอ้ งมีราคาแพง ถา้ คุณเป็นช่างไมอ้ ยู่
แลว้ เราคิดวา่ คุณสามารถสร้างมนั ข้ึนมาได้

75

8.ปากกาจบั ช้ินงาน หรือแคลมป์ จบั ชิ้นงาน เป็นอุปกรณ์เชิงกลทว่ั ไปที่ใชย้ ดึ ชิ้นงานไวก้ บั ท่ี เป็น
เครื่องมือสาคญั สาหรับงานไม้ ปากกาจบั ชิ้นงานแบบต้งั โตะ๊ (หรือแท่นรอง/คีมจบั โต๊ะ)
โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ยดึ โดยตรงกบั โตะ๊ ทางานเพ่ือยดึ ช้ินงานระหวา่ งการทางาน เช่น การเลื่อย
การไส และการเจาะประเภทต่างๆ

ความปลอดภัย กบั งานไม้
เครื่องจกั รและอุปกรณ์ท่ีใชใั นงานไมอ้ าจทาใหเ้ กิดอนั ตรายได้ หากใชไ้ ม่ถูก
วธิ ี ควรศึกษาคู่มือการใชก้ ่อนการทางานทกุ คร้ัง

* ใช้ อุปกรณ์ป้องกนั ใหถ้ กู ตอ้ งเหมาะสมกบั ลกั ษณะงาน ใหส้ วมแวน่
นิรภยั เป็นประจา เพอ่ื ป้องกนั เศษวสั ดุกระเด็นเขา้ ตา และถา้ มีฝ่ นุ ฟ้งุ จะตอ้ ง
สวม หนา้ กากป้องกนั ฝ่นุ

* ให้ สวมอุปกรณ์ป้องกนั เสียง หากไมส่ ามารถไดย้ นิ เสียงพดู คุยปกติใน
ระยะ 3 ฟุตไดแ้ สดงวา่ ระดบั เสียงของเคร่ืองจกั ร เกินคา่ มาตรฐานความ
ปลอดภยั

* ก่อน ใชเ้ คร่ืองจกั รและอุปกรณ์ทกุ คร้ังใหต้ รวจจนมน่ั ใจวา่ การ์ดป้องกนั
อยใู่ นตาแหน่งที่ถกู ตอ้ งและครบทุกตาแหน่งท่ีอาจก่อใหเ้ กิด อนั ตราย

* มนั่ ใจวา่ เคร่ืองจกั รต่อสายดินอยา่ งถูกตอ้ ง
* ตรวจเชค็ วา่ ไดถ้ อดล่ิม ประแจและเครื่องมือต่างๆ ออกจากเครื่องจกั ร
ก่อนเปิ ดเคร่ืองทางาน
* ตรวจชิ้นงานวา่ มีตะปูหรือเศษวสั ดุอื่นฝังอยหู่ รือไมก่ ่อนทาการเล่ือย

76

* มน่ั ใจวา่ เครื่องจกั รมีป่ มุ เปิ ด-ปิ ด เครื่องที่สามารถควบคุมไดง้ ่ายและ
สะดวก

* มนั่ ใจวา่ ใบมีดหรืออุปกรณ์ท่ีใชต้ ดั สะอาดและคมซ่ึงจะช่วยใหก้ ารตดั ไม่
ตอ้ งใชก้ าลงั มาก

* ตรวจสอบและปรับแต่งเคร่ืองป้องกนั ตา่ ง ๆ
* ปิ ดเคร่ืองจกั รก่อนทาความสะอาด ปรับแต่งหรือซ่อมแซมส่วนตา่ งๆ
* ใชอ้ ุปกรณ์ส่งช้ินงานเพอ่ื ป้องกนั อนั ตรายจากคมเลื่อย
* หลีกเลี่ยงการทางานในทว่ งทา่ ท่ีจะทาใหม้ ืออาจลื่นไถลไปถกู คมเลื่อยได้
* ดูแลเก็บกวาดใหพ้ ้ืนท่ีทางานสะอาด และจดั แสงสวา่ งใหเ้ พยี งพอ พ้ืนท่ี
ยนื ทางานตอ้ งมีระดบั ทางานไดส้ ะดวกและไม่ลื่น

ข้อห้าม
* หา้ มใชม้ ือปัดกวาดฝ่นุ ท่ีติดบริเวณเล่ือยขณะเดินเครื่อง ใหใ้ ชไ้ มห้ รือ

แปรงแทน
* หา้ มเปิ ดเคร่ืองทิง้ ไว้ หากไมใ่ ชง้ านใหป้ ิ ดเคร่ืองทกุ คร้ัง
* หา้ มพยายามขยบั หรือปรับแตง่ ใบเล่ือยโดยไมห่ ยดุ เคร่ืองเสียก่อน
* หา้ มรบกวนสมาธิผป้ ฏิบตั ิงาน การหยอกลอ้ กนั ขณะทางานอาจเป็น

สาเหตุของการประสบอนั ตราย จึงตอ้ งหา้ มโดยเคร่งครัด
* หา้ มสวมเคร่ืองแตง่ กายรุ่มร่าม ถุงมือ สร้อยคอ แหวน กาไล หรือ

เครื่องประดบั ต่าง ๆ ซ่ึงอาจเป็นตน้ เหตุให้ถูกฉุดดึงเขา้ ไปในเครื่องได้

77

ควรแตง่ กายใหก้ ระชบั รัดกมุ สวมเคร่ืองป้องกนั อนั ตรายอนั เกิดมาจากทางาน
ไมเ้ ช่น

ผา้ ปิ ดจมูก สวมทกุ คร้ังที่จะกระทาการใดๆท่ีก่อให้เกิดฝ่ นุ เพ่ือช่วยปกป้องฝ่ นุ
จากเศษข้ีเลื่อย ท่ีอาจจะหลุดเขา้ ปอดเราได้

ถงุ มือผา้ ถา้ ตอ้ งยกไมห้ รือป้อนงานทีมีผิวคมหรือเส้ียนไม้ แต่ถา้ ตอ้ งทางาน
กบั เครื่องจกั รบางคร้ังถุงมือที่หลวมหรือมีเศษผา้ ขาด อาจเป็นต้นั เหตุที่จะเขา้
ไปพนั เขา้ กบั เคร่ืองจกั รได้

Ear Plugs ตวั เสียบหูและชุดครอบหู เพือ่ ลดเสียงดงั จากภายนอก โดยเฉพาะ
ขณะป้อนไมเ้ ขา้ เคร่ือง เสียงจะดงั มาก

78

แวน่ ตา เหมาะ ที่จะสวมทุกคร้ังที่เขา้ เคร่ืองจกั รโดยเฉพาะ การเขา้ เคร่ืองที่ตอ้ ง
มองในระยะใกลๆ้ อาจมีเศษไมห้ รือข้ีเล่ือยหลุดเขา้ ตาเราได้

อปุ กรณ์ช่วย ทส่ี ร้างขนึ้ มา และติดมากบั เคร่ืองจกั ร

ตวั กนั ไมต้ ีกลบั ติด มากบั เลื่อยวงเดือน กรณีทีไมท้ ี่เราป้อนเขา้ เครื่องแลว้ มี
ส่วนใดท่ีเราเผลอหลุดเขา้ มาทา้ ยใบเล่ือย ถา้ ไมม่ ีตวั กนั ไมต้ ีกลบั (Back Kick)
ไมจ้ ะถกู ดูดเขา้ มาและพุ่งออกมาดา้ น หรือตาแหน่งที่เรายนื อยไู่ ด้

การ์ดป้องกนั ฟันเลื่อย

79

เคร่ือง ทาเดือย สร้างข้ึนมาเพ่ือช่วยใหง้ านท่ีไดม้ ีคุณภาพและปลอดภยั กบั
ผปู้ ฏิบตั ิงาน ใชก้ บั การทาเดือยดว้ ยเครื่องเลื่อย ทาดว้ ยรางลิน้ ชกั ลูกปื น

อุปกรณ์ประคอง ติดมากบั เคร่ืองเร้าเตอร์ นอกจากช่วยในเรื่องความปลอดภยั
แลว้ ยงั ช่วยใหก้ ารทางารง่ายข้ึนดว้ ย

80

อ้างองิ งานช่างไม้

1. งานช่างอตุ สาหกรรม (Kru_Pornanun). (2560). ช่างไม.้ สืนคน้ เม่ือ 1 กรกฎาคม
2565
https://kroopornanan.wordpress.com/%E0%B9%88%E0%B8%8A%E0%B9%
88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89/

2. Krootewan. (2555). ลกั ษณะของงานช่าง (หวั ขอ้ ช่างไม)้ . สืบคน้ เม่ือ 1 กรกฎาคม
2565.
https://krootewan2013.wordpress.com/2013/10/30/%E0%B8%A5%E0%B8%B
1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0
%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8
%8A%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87/

3. Tooltalking. (2564). 8 เคร่ืองมือช่างไม้ ท่ีคุณตอ้ งมีก่อนการเริ่มงาน. สืบคน้ เมื่อ
1 กรกฎาคม 2565.
https://tooltalking.com/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%
B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B7%
E0%B8%AD%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87-%E0
%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9
%89/

4. บริษทั อีบิลด จากดั . (2552). Article ความปลอดภยั กบั งานไม.้ สืบคน้ เม่ือ 1
กรกฎาคม 2565. http://www.ebuild.co.th/article.php?g_id=7&article_id=106

81

งานช่างปูน

การปฏิบตั ิงานช่างท่ีตอ้ งใชศ้ ิลปะทกั ษะและกระบวนการทางานปนู การผสมปนู การก่อ
อิฐฉาบปูน การผสมคอนกรีต การเทคอนกรีต และการตกแต่งคอนกรีต เพอื่ สร้างหรือผลิต
ชิ้นงานตามรูปแบบรายการใหเ้ สร็จภายในเวลาที่กาหนด งานปนู เป็นงานก่อสร้างที่จดั ไดว้ า่ เป็น
งานหนกั และคงทนตอ่ ดินฟ้าอากาศ โดยวสั ดุที่ทาข้ึนจากสิ่งที่ไดจ้ ากธรรมชาติและวสั ดุที่ไดจ้ าก
ธรรมชาติผสมกนั งานปูนมีลกั ษณะแตกต่างกนั หลายแบบ เช่น ในรูปของ คอนกรีต ปนู ก่อ ปูน
ถือ หินขดั หินลา้ ง

งานปูน มีความสาคญั มากสาหรับงานก่อสร้างในปัจจุบนั เพราะผลงานท่ีไดจ้ ะมีความแขง็ แรง
และทนทานตอ่ สภาพดินฟ้าอากาศมากกวา่ และยงั สามารถก่อสร้างในรูปแบบที่สวยงาม มี
ลวดลายต่าง ๆ ไดต้ ามความตอ้ งการ และงานปูนมีความทนทาน แขง็ แรง จึงเป็นการประหยดั ใน
ดา้ นการก่อสร้างไปในตวั งานปูนก่อสร้างจึงมีความสาคญั ต่อการดารงชีวิตมนุษยด์ งั น้ี

1. ใหค้ วามสวยงานและแสดงออกใหเ้ ห็นถึงศิลปวฒั นธรรมของชาติน้นั ๆ เช่น พระที่นง่ั
จกั รีมหาปราสาท วดั โพธ์ิ วดั พระศรีรัตนศาสดาราม เป็นตน้

2. ใหค้ วามแขง็ แรงทนทานแก่ส่ิงปลกู สร้าง ซ่ึงทาใหร้ ะยะเวลาการทรุดโทรมยาวข้ึนหรือ
เรียกง่าย ๆ วา่ คงทนนน่ั เอง เช่น ถนน สะพาน ตึกอาคารพาณิชย์ เป็นตน้

3. แสดงใหเ้ ห็นถึงวิวฒั นาการของมนุษยส์ ามารถสร้างส่ิงต่าง ๆ ข้ึนมาได้ รวมไปถึง
เทคโนโลยใี นการสร้างส่ิงปลูกสร้าง

ประเภทของงานปูน

ประเภทงานปนู สามารถแบ่งตามประเภทของงานไดด้ งั น้ี

1. ช่างปูนโครงสร้าง จดั ไดว้ า่ เป็นงานดา้ นโครงสร้างที่เร่ิมต้งั แตก่ ารทาโครงสร้างของฐาน
ราก ไดแ้ ก่ การลงเสาเขม็ และการหลอ่ ตอมอ่ เพอ่ื รองรับโครงสร้างของเสาและคานที่
จะตอ้ งทาอยา่ งตอ่ เนื่องเป็นข้นั ตอนถดั ไป งานโครงสร้างของพ้นื และบนั ไดจะตอ้ ง
เชื่อมตอ่ กบั เสาและคานท่ีไดท้ าไวแ้ ลว้ โดยการทาพ้ืนเร่ิมทาจากช้นั ล่างไปหาช้นั บนเพ่ือ
ความสะดวก ในการทางานและการลาเลียงวสั ดุตอ่ จากน้นั ก็จะเป็นงานโครงหลงั คา ซ่ึง

82

ในปัจจุบนั มกั จะทาเป็นโครงเหลก็ โดยเช่ือมตอ่ กบั เสาและคานช้นั บนสุด ส่วนสุดทา้ ย
ของตวั บา้ นมกั จะตอ่ ดว้ ยการมุงหลงั คาเลย เพ่ือทาหนา้ ท่ีคุม้ แดดคุม้ ฝนใหแ้ ก่ตวั บา้ นซ่ึง
จะสร้างในลาดบั ถดั ไป งานโครงสร้างน้ีมีขอ้ สังเกตคืออาจมีงานหรือข้นั ตอนอ่ืนท่ี
จะตอ้ งทา หรือเตรียมการในช่วงจงั หวะท่ีพบเห็นกนั บ่อย และถือวา่ เป็นสิ่งจาเป็นสาหรับ
บา้ นทว่ั ไป นนั่ คือการฉีดยาป้องกนั ปลวกไมว่ า่ จะใชร้ ะบบการวางท่อน้ายาหรือใชร้ ะบบ
ฉีดยาใหซ้ ึมลงไปในดินโดยตรงก่อนการทาพ้ืนช้นั ล่างของตวั บา้ นเพราะหลงั จากทาพ้ืน
ช้นั ลา่ งแลว้ จะไม่สามารถเดินท่อไดเ้ ลย อีกจุดหน่ึงท่ีตอ้ งระวงั คือการวางตาแหน่งการ
เดินท่อประปา ในปัจจุบนั ส่วนใหญน่ ิยมเดินท่อแบบระบบฝังใตพ้ ้นื เพือ่ ความสวยงาม
ก่อนการเทพ้นื จะตอ้ งวางแนวท่อต่าง ๆ ใหเ้ รียบร้อยเพราะถา้ เกิดการผิดพลาดข้ึนการท่ี
แกไ้ ขจะทาไดอ้ ยา่ งลาบาก ในข้นั ตอนการมงุ หลงั คากเ็ ป็นอีกจุดหน่ึงที่ตอ้ งเตรียมการใน
กรณีท่ีตอ้ งการติดต้งั วสั ดุป้องกนั ควมร้อนใตก้ ระเบ้ืองหลงั คากจ็ ะตอ้ งกาหนดไวก้ ่อน
และทาไปพร้อม ๆ กบั ข้นั ตอนของการมุงหลงั คาเลย

2. ช่างปูนประณีต จดั วา่ เป็นงานตกแตง่ ที่มีความหมายค่อนขา้ งกวา้ ง โดยมีวตั ถุประสงค์
เพ่ือความสวยงามเรียบร้อยหรือโดดเด่นประทบั ใจ ร่วมอยดู่ ว้ ยก็อาจจดั อยใู่ นส่วนของ
งานตกแต่งได้ ไดแ้ ก่ การบฝุ ้าเพดาน การปูพ้ืนและบผุ นงั การทาสี การติดต้งั สุขภณั ฑ์
การติดต้งั ดวงโคม รวมถึงการติดต้งั เฟอร์นิเจอร์ เป็ นตน้ การจดั ลาดบั ข้นั ตอนและจงั หวะ
เวลาในการทางานอาจสามารถยดื หยนุ่ ได้ โดยไมส่ ่งผลเสียหายแตป่ ระการใด และ
จงั หวะเวลาในการทาใหเ้ หมาะสม รวมท้งั การวางแผน การเตรียมการ และการประสา
งานตา่ ง ๆ จะตอ้ งทาในช่วงเวลาท่ีเหมาะสม โดยเฉพาะข้นั ตอนตน้ ๆ ยงิ่ ถา้ ปล่อยให้
ผดิ พลาดล่วงเลยไป การแกไ้ ขในภายหลงั ก็ยิ่งจะกระทาไดล้ าบากยง่ิ ข้ึน จึงควร
ระมดั ระวงั ในจุดน้ีดว้ ย

3. ช่างก่อสร้างและบูรณะ จดั ไดว้ า่ เป็นงานปนู ท่ีเก่ียวเนื่องกบั การบูรณะวดั โบราณสถาน
อาราม ลว้ นแต่เป็นงานศิลปะสมยั เก่าหรือร่วมสมยั นอกจากน้ีช่างปนู ก่อสร้างยงั รวมไป
ถึงงานก่อสร้างท่ีเป็นตึก บา้ น และอ่ืน ๆ ในยคุ ปัจจุบนั อีกดว้ ย

83

4. ช่างปนู เฟอร์นิเจอร์ งานช่างปนู ที่เกี่ยวขอ้ งกบั การตกแตง่ เฟอร์นิเจอร์และการทา
เฟอร์นิเจอร์โดยการใชป้ ูนเป็นส่วนประกอบ

5. ช่างปูนสุขภณั ฑ์ ช่างปนู ท่ีทาผลิตภณั ฑเ์ กี่ยวกบั สุขภณั ฑต์ า่ ง ๆ ที่ใชภ้ ายในบา้ น อาจทา
มาจากเซรามิคปูนชนิดต่าง ๆ

6. ช่างปนู ชว่ั คราว ทางานเพยี งชวั่ คราวในการทางานแตล่ ะงาน ๆ ไป

เครื่องมือช่างสาหรับงานปนู ที่ใช้เป็ นประจา

1. ถงั เปลผสมปนู ใชส้ าหรับงานก่อสร้างสามารถนาไปใชป้ ระโยชน์ไดอ้ ีกหลายอยา่ ง เช่น
ผสมปูน คอนกรีต เล้ียงปลา เล้ียงกุง้ ซกั ผา้ ลา้ งจาน ทาเป็นอา่ งบวั เป็นตน้ สามารถนาไป
ประยกุ ตใ์ ชไ้ ดห้ ลากหลายอยา่ ง ใหญพ่ เิ ศษ ใชเ้ มด็ พลาสติกไนลอ่ นอยา่ งดีอ่างเปลจึง
ทนทาน ใชไ้ ดย้ าวนาน

คณุ สมบัตขิ องถังเปลผสมปูน

• ถงั ผสมปนู ไนลอ่ นผา่ นกระบวนการผลิตดว้ ยเคร่ืองจกั รท่ีไดม้ าตรฐาน
• เน้ือเหนียว ทนทาน ทนต่อสภาพแวดลอ้ ม
• ถงั ผสมปนู ไนลอ่ นใชง้ านไดส้ ารพดั ประโยชน์ เช่น ผสมปนู ฉาบ คอนกรีต ปลกู บวั เล้ียง

ปลา ลา้ งจาน ซกั ษา เป็นตน้
• ถงั ผสมปูนในลอ่ นมีคามแขง็ แรง ทนทาน สามารถใชไ้ ดย้ าวนาน

ขนาดของถงั เปลผสมปูนมี 2 ขนาด

1. ขนาดกลาง 140 ลิตร
2. ขนาดใหญ่ 175 ลิตร

84

2. เกรียงเหลก็ จะมีลกั ษณะเป็นสามเหลี่ยม คลา้ ยรูปใบโพธ์ิ ใชส้ าหรับก่ออิฐ คอนกรีตบลอ็ ก ใช้
ผสมปนู ถือปูน หรือขดั มนั ได้ ปลายค่อนขา้ งแหลมและบาง คอ่ ยๆ หนาข้ึนทางดา้ นทา้ ย ใช้
ตกแตง่ ตามซอกมุมแคบๆได้

3. เกรียงไมห้ รือเกรียงพลาสติกเป็นอุปกรณ์ที่สาคญั สาหรับงานปูน ใชใ้ นการจดั เตรียม ตกแต่ง
หรือกดปูน หรือผวิ คอนกรีต ใหเ้ รียบ เช่น งานตกแตง่ พ้ืนหรือฉาบผวิ คอนกรีต ซ่ึงในปัจจุบนั
นิยมทาดว้ ยพลาสติกแทนไม้

4. เกรียงเหล็กขดั มนั จะมีลกั ษณะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผา้ ผวิ หนา้ เกรียงเรียบ ใชส้ าหรับงานขดั มนั
พ้ืนผิวหรือผนงั ในพ้ืนท่ีเลก็ และแคบ ที่ไมส่ ามารถใชเ้ คร่ืองขดั มนั ได้ หรือใชใ้ นงานที่ไม่ตอ้ งการ
ความละเอียดหรือประณีตมาก

85

5. คอ้ นปอนด์ – ลกั ษณะ : หนา้ เรียบใชต้ ีตะปู อีกดา้ นจะมีหงอนไวถ้ อนตะปูหรืองดั
– การใชง้ าน : ใชง้ านเฉพาะที่ตอ้ งการไม่ใหง้ านแตกร้าว ยบุ บุบ ตอ้ งการความปราณีตของงาน
– การบารุงรักษา : ไม่ใชข้ ณะมือเป้ื อนน้ามนั ไม่ใชด้ า้ มกระแทกชิ้นงาน อยา่ ใหต้ กจากโตะ๊
ปฏิบตั ิงาน อยา่ ใชห้ วั คอ้ นแทนทงั่ หลงั ใชง้ านเชด็ ทาความสะอาด

6. คีมผกู เหลก็ เป็นเคร่ืองมือช่างที่ใชส้ าหรับงานตดั โดยเฉพาะ ปากคีมมีลกั ษณะคลา้ ยกบั
ปากนกแกว้ ส่วนปลายของปากจะมีลกั ษณะเป็นคมตดั โดยหนั ขวางกบั ดา้ นคม ที่ดา้ มจบั มีฉนวน
หุม้ เพ่อื ความปลอดภยั ของผใู้ ชง้ าน ใชส้ าหรับตดั เหลก็ เสน้ ลวด คีมชนิดน้ีไม่สามารถจบั ชิ้นงาน
ได้

7. จอบและพลว่ั ใชข้ ดุ ดินและผสมคลกุ เคลา้ ส่วนผสม ไดแ้ ก่ ปนู ทราย ใหเ้ ขา้ กนั การ ในงาน
ปนู ใชจ้ อบหนา้ เหลี่ยมหรือจอบป้ื น มีลกั ษณะเรียบตรงเหมือนจอบท่ีใชใ้ นการเกษตร ใชส้ าหรับ
โกยวสั ดุเช่น หิน ทราย ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

86

8. ฉากเหลก็ เครื่องมือท่ีใชเ้ พอื่ วดั ขนาดการสร้างมุมฉาก ตรวจสอบการไดฉ้ ากของงานชนิดต่าง
ๆ ใชว้ ดั ขนาดความกวา้ ง ยาว ลึกของงานที่มีขนาดเลก็ มีส่วนประกอบ 2 ส่วนคือ ใบฉาก และ
ดา้ มฉาก ความยาวของใบฉากมีต้งั แต่ 6 นิ้วข้ึนไป ซ่ึงเป็นขนาดท่ีนิยมใช้ ที่ใบฉากท้งั สองดา้ น
ทกุ ขนาดมีมาตรส่วนเป็นนิ้ว และเซนติเมตร บอกกากบั ไว้

9. ตลบั เมตร เคร่ืองมือสาหรับใชใ้ นการวดั เพ่ือบ่งช้ีบอกระยะหรือขนาดในการกาหนดตาแหน่ง
ตรวจสอบระยะหรือขนาดความกวา้ ง ความยาว ความสูงหรือความหนาของวสั ดุชิ้นงาน ฯลฯ
เครื่องมือวดั มีหลายชนิด แต่ละชนิดมีลกั ษณะ รูปร่างที่แตกตา่ งกนั ตามประโยชนใ์ ชส้ อบในทาง
ช่างน้นั ๆ สาหรับเครื่องมือวดั ท่ีใชใ้ นทางช่าง ท่ีตวั เครื่องมือวดั มีหน่วยมาตรฐานการวดั มีหน่วย
เป็นนิ้ว ฟตุ และหน่วยเมตริกกากบั ไวใ้ นเครื่องมือวดั ชนิดเดียวกนั เพื่อสะดวกในการใช้

87

10. ถงั น้้าหรือถงั ใส่ปูน ใชส้ าหรับใส่ปูนที่ผสมแลว้ นอกจากน้นั ยงั ใชห้ ิ้วปูนและตวั ส่วนผสมอีก
ดว้ ย เลิกใชแ้ ลว้ ตอ้ งลา้ งใหส้ ะอาด และตอ้ งลา้ งมือตวั เองดว้ ย

11. ประแจดดั เหลก็ มีลกั ษณะเป็นเหล็กตนั มีร่องตรงปลายท้งั 2 ขา้ ง ใชส้ าหรับ ดดั เหลก็ ให้โคง้
งอตามลกั ษณะที่ตอ้ งการ

12. ป้งุ กี๋ ใชใ้ ส่หรือตวง หิน ทราย ในการผสมปนู ทาดว้ ยพลาสติก ปัจุบนั ส่วนมากทาดว้ ยยาง
รถยนต์ เพ่อื ใหม้ ีความทนทาน และสะดวกในการใชง้ าน การเกบ็ บารุงรักษาเครื่องมือหลงั การ
ใช้ หลงั จากใชแ้ ลว้ ลา้ งทาความสะอาดและใชผ้ า้ เชด็ ใหแ้ หง้ แลว้ เก็บเขา้ ท่ีใหเ้ รียบร้อย

88

13. เหลก็ สกดั Cold Chisel มีหลากหลายแบบหลายขนาด เหมาะสมกบั งานตา่ งๆ เฉือน โบลต์
หมดุ ย้า ถากโลหะ และตดั นอ็ ต ซ่ึงมีสนิม และไมส่ ามารถใชป้ ระแจคลายออกได้ ที่นิยมกนั มาก
คือ 3/8 1/2 และ 3/4 นิ้ว
ประเภท เหล็กสกัด
สกดั ปากแบน ใชต้ ดั งานทวั่ ไป
สกดั ปากจงิ้ จก มีปากตดั คบ ใชต้ ดั ร่อง
สกดั ปากตดั กลม ใชต้ ดั ร่องกลมและรัศมี
สกดั ปากเพรช ใชต้ ดั มุมเหล่ียม มีลกั ษณะเป็นแทง่ เหลก็ กลมหรือรูปส่ีเหลี่ยม ที่มีขนาดใกลเ้ คียง
กบั นิ้วมือของผใู้ หญ่ และยาวประมาณ 2 เทา่ ปลายดา้ นหน่ึงคอ่ ยๆ เรียวเล็กลง แลว้ จึงหกั มมุ อีก
คร้ัง เพ่อื ใหเ้ กิดปลายแหลม ส่วนปลายอีกดา้ นหน่ึงเป็นส่วนหวั จะ แบน แต่ถา้ ถกู ใชง้ านมากๆ
จะเยน็ เป็นรูปดอกเห็ด

พบได้ที่ กล่องเครื่องมือ หรือโรงงานของช่างยนต์ ช่างโลหะ ช่างประปา และ ช่างทวั่ ไป มีขาย
ตามร้านขายเครื่องมือ และร้านขายอปุ กรณ์ตอ่ เติมบา้ น ส่วนที่เป็น แท่งเหล็กหรือส่วนกา้ นจะไม่
มีดา้ ม ซ่ึงเป็นความแตกต่างระหวา่ งเหลก็ สกดั กบั สิ่วไม้ ซ่ึงจะมีดา้ มไมห้ รือดา้ มพลาสติก

ใช้เมื่อ ใชต้ ดั โลหะ สร้างรอยบากหรือร่องในโลหะ ใชส้ กดั รอยเยนิ หรือรอย นูนออกจาก
โลหะ แตกตา่ งจากส่ิวของช่างก่ออิฐจะมีคมตดั ที่กวา้ ง และใชส้ าหรับตดั อิฐ หรือปนู ท่ีแขง็ แลว้

การใช้งาน เหลก็ สกดั

ขณะตีสกดั ใหม้ น่ั คงและตีใหเ้ ตม็ หนา้ คอ้ นและหวั ของสกดั ควรระวงั นิ้วมือรอบๆเพ่ือป้องกนั
การกระเด็นหลดุ มืออยา่ จบั แน่นเกินไปอาจทาให้บาดเจบ็ ถา้ พลาดมา
1. ช้ินโลหะท่ีตอ้ งการตดั จะตอ้ งจบั ไวด้ ว้ ยปากกาโต๊ะงาน หรือ Clamp
2. สวมแวน่ ตาและถงุ มือนิรภยั กาเหลก็ สกดั ไวใ้ นมือเหมือนถือกริช โดยให้ ดา้ นที่มีคมยน่ื
ออกมาจากกามือดา้ นนิ้วกอ้ ย ไม่ใช่ดา้ นนิ้วหวั แมม่ ือ ถา้ คุณ ใชค้ อ้ นไดไ้ มแ่ มน่ พอใหใ้ ชค้ ีมลอ็ ค
3.วางขอบของเหลก็ สกดั ลงบนขอบของโลหะท่ีตอ้ งการตดั
4. ตอกส่วนหวั ของเหลก็ สกดั ดว้ ยคอ้ น ทาซ้าจนกวา่ จะไดผ้ ลตามที่ตอ้ งการ
5. ใชต้ ะไบแต่งรอยตดั

89

บารุงรักษาและข้อควรระวัง
1.รักษารูปร่างปากคมของสกดั โดยเจียระไนในมุม 60 องศา
2.สกดั เหลก็ ตอกแบบตา่ งๆ เมื่อใชง้ านไแลว้ จะเกิดดอกเห็นที่หวั สกดั หรือเหลก็ ตอก หา้ ม
นาไปใช้ เพราะขณะที่ตีคอ้ น อาจจะเกิดอบุ ตั ิเหตขุ ้ึนได้

14. ลูกดิ่ง คือ เครื่องมือช่างสาหรับการอา้ งอิงแนวด่ิง มีลกั ษณะเป็นตมุ้ น้าหนกั ที่ทาดว้ ยเหล็ก
ดีบุก หรือทองเหลืองหล่อข้ึนรูปตนั ใหค้ ลา้ ยกบั รูปทรงกรวยกลม ตอนปลายดา้ นล่างเรียวแหลม
ปลายดา้ นบนจะใหญ่กวา่ คลา้ ยกบั เป็นฐานของทรงกรวย และมีเกลียวไวส้ าหรับผกู เชือกหรือ
เส้นเอน็

การใชง้ านลกู ดิ่งจะใชห้ ลกั ของแรงโนม้ ถ่วงในการหาแนวด่ิงที่ต้งั ฉากกบั พ้ืนโลก เพอ่ื ใช้
เป็นแนวหรือเส้นอา้ งอิงสาหรับงานก่อสร้างแทบทุกประเภทท้งั งานปูน งานไม้ การก่ออิฐ โดย
จะปล่อยใหล้ ูกด่ิงหอ้ ยกบั เชือกหรือเส้นเอน็ อยา่ งอิสระจนน่ิงไปเอง จากน้นั จึงเคลื่อนจุดแขวน
ลกู ด่ิงจนกระทงั่ ปลายแหลมจรดตรงกบั ตาแหน่งท่ีตอ้ งการอา้ งอิงบนพ้ืน แนวเชือกที่หอ้ ยลูกด่ิง
น้นั อยกู่ ค็ ือเส้นแนวดิ่งท่ีต้งั ฉากกบั จุดอา้ งอิงบนพ้ืนนนั่ เอง หรือที่เรียกวา่ “ไดด้ ่ิง”

ปัจจุบนั ลกู ดิ่งถูกปรับปรุงใหส้ ะดวกตอ่ การใชง้ านมากข้ึน ท้งั การใชง้ านร่วมกบั การตีเตา๊
(สามารถอา่ นรายละเอียดของตีเตา๊ ไดจ้ ากโพสตท์ ี่ผา่ นมา) และนาไปเป็นส่วนประกอบของ
เครื่องมือช่างอื่นๆ อยา่ งเช่น กลอ้ งวดั ระดบั ซ่ึงเป็นอุปกรณ์สาหรับการรังวดั ในงานสารวจพ้นื ที่

90

15. Precision Level (เครื่องวดั ระดบั น้า, ไมว้ ดั ระดบั น้า) เป็นอปุ กรณ์เครื่องมือวดั ที่ใชส้ าหรับ
การตรวจสอบความเอียงของพ้นื ที่ในแนวราบ (horizontal) และแนวดิ่ง (vertical) ดว้ ยการสังเกต
ฟองอากาศภายในของเหลวที่บรรจุอยใู่ นหลอดแกว้ ใหอ้ ยจู่ ุดก่ึงกลาง เพ่อื ให้สิ่งที่ตอ้ งการ
ตรวจสอบอยใู่ นระดบั องศาที่ตรงตามตอ้ งการ โดยเครื่องวดั ระดบั น้ามีประโยชนใ์ นการใชง้ าน
ในหลากหลายดา้ น ส่วนใหญ่จะใชใ้ นการตรวจสอบ อาทิเช่น งานก่อสร้าง อาคาร งานติดต้งั
เคร่ืองจกั ร การทาถนน การสารวจ ตลอดจนงานที่ตอ้ งอาศยั ความแมน่ ยาสูง ดงั น้นั เรื่องการส่ง
สอบเทียบ Calibrate เคร่ืองวดั ระดบั น้าจึงมีความสาคญั มาก
องค์ประกอบของ เคร่ืองวัดระดับนา้ Precision Level
1. Base เป็นส่วนที่จะวางบนผิวงานที่ตอ้ งการตรวจสอบระดบั ตรงกลางของ Base จะร่องตวั วี
เพอ่ื ให้ วางบนพ้ืนราบ และบนพ้ืนงานรูปทรงกระบอกได้

2. หลอดแกว้ ใส 2 หลอด สาหรับใส่ของเหลวทาใหส้ ามารถเห็นการเคล่ือนท่ีของเหลวที่อยู่
ภายในไดอ้ ยา่ งชดั เจน หลอดที่ 1 จะวางอยใู่ นแนวยาวตามรูปของ Base หลอดท่ี 2 จะอยขู่ วางใน
แนวต้งั ฉากกบั หลอดที่ 1 ทาใหส้ ามารถตรวจสอบความเอียงได้ 2 ทิศทาง ท้งั แนวราบ
(horizontal) และแนวด่ิง(vertical)
3. Scale จะแสดงใหท้ ราบวา่ การเคลื่อนของฟองอากาศในหลอดแกว้ มีความเอียงกี่มิลลิเมตรต่อ
ความยาว1เมตร

91

4. Bubble เป็นตวั แสดงถึงความเที่ยงตรงหรือความเอียง โดยเทียบจาก Scale ที่ระบุหลอดแกว้
ถา้ ฟองอากาศที่อยใู่ นหลอดแกว้ มีความยาวมากแสดงวา่ เครื่องวดั ระดบั น้ามีความละเอียดมาก

5. Adjustment Screw คือ การปรับความเที่ยงตรงของฟองอากาศในระดบั น้า

วธิ ีการใช้และข้อควรระวังในการใช้ เครื่องวัดระดบั นา้

1. ควรทาความสะอาดเครื่องมือและบริเวณท่ีตอ้ งการวดั ดว้ ยเพือ่ ใหไ้ ดค้ า่ ท่ีเเม่นยา และเที่ยงตรง

2. ควรเชด็ คราบน้ามนั หรือส่ิงสกปรก และดูแลความเรียบร้อยของเครื่องมือท้งั ก่อนและหลงั
การใชง้ าน

3. วางเคร่ืองมือวดั บริเวณพ้ืนท่ีท่ีตอ้ งการวดั ความเอียง

4. ในการอา่ นค่าเคร่ืองวดั ระดบั น้าทาไดโ้ ดยการมองฟองอากาศภายในหลอดแกว้ ใสท่ีเล่ือนไป
มา ขอ้ ควรตอ้ งระวงั ทิศทางในการมองฟองอากาศ ตอ้ งไดร้ ะดบั เป็นมมุ ฉากพอดี เพ่ือไม่ใหก้ าร
อ่านค่าผดิ พลาดจากความเป็นจริง

5. ไมค่ วรลากเครื่องวดั ระดบั น้าไปกบั พ้นื ผวิ ท่ีตอ้ งการตรวจสอบ ควรใชก้ ารยกเพอ่ื เปล่ียน
ตาแหน่งเพือ่ ตรวจสอบ

6. ควรหมนั่ ส่งเคร่ืองมือวดั สอบเทียบตาม due date ที่กาหนดเพ่ือความเที่ยงตรงของเคร่ืองวดั
ระดบั น้าเเละป้องกนั ความผดิ พลาดของเครื่องมือ โดยการ สอบเทียบเคร่ืองมือวดั Precision
level (เคร่ืองวดั ระดบั น้า) จะทาการสอบเทียบตวั ฟองอากาศภายในหลอดแกว้ วา่ การเคลื่อนที่
ของฟองอากาศที่อา่ นคา่ ตาม Scale ของเคร่ืองมืออ่านตรงกบั standard ที่ใชใ้ นการสอบเทียบ
หรือไม่ โดยทาง Calibration Laboratory ใช้ electronic level เป็น standard ในการสอบเทียบซ่ึง
เป็น standard ที่มีคุณภาพและความเท่ียงตรงสูง อยา่ ลืมหมนั่ สอบเทียบ(Calibrate) เครื่องวดั
ระดบั น้าเพอ่ื ป้องกนั ความคลาดเคล่ือนที่อาจเกิดข้ึนไดจ้ ากการวดั

92

16. แปรงสลดั น้า ใช่ชุบน้าแลว้ สลดั ใส่บริเวณที่ตอ้ งการจะฉาบปนู เพอื่ ใหพ้ ้นื มีความชุ่มช้ืน

17. ไมบ้ รรทดั ปาดปูน แบ่งตามลกั ษณะเป็น 2 ประเภท นนั่ คือ
- ไมบ้ รรทดั ปาดปูนตวั ส้ันเป็นไมบ้ รรทดั ขนาดหนา 15 มิลลิเมตร กวา้ ง 70 มิลลิเมตร ยาว
นอ้ ยกวา่ 1 เมตร ทาดว้ ยไมส้ กั เพราะเป็นไมท้ ี่ยดื หดตวั นอ้ ยมากมีน้าหนกั เบา ลอยน้า

ไมบ้ รรทดั ปาดปนู ตวั ส้ันเป็นไมบ้ รรทดั ท่ีมีความตรงใชร้ ่วมกบั ดินสอดาช่างในการ
ขีดเส้นตรงท่ีพ้นื โรงฝึกงานเพ่อื การวางผงั พร้อมท้งั ใชต้ รวจสอบผนงั ช้นั ท่ี 1 ฐานเสาช้นั ท่ี 1
ใหม้ ีความตรงตามไมบ้ รรทดั ปาดปนู ดงั กล่าว

- ไมบ้ รรทดั ปาดปนู ตวั ยาวลกั ษณะเป็นไมบ้ รรทดั ขนาดหนา 15 มิลลิเมตร กวา้ ง 70 มิลลิเมตร
ยาวมากกวา่ 1 เมตรข้ึนไป ทาดว้ ยไมส้ ักเพราะเป็นไมย้ ดื หดเลก็ นอ้ ย มีน้าหนกั เบา ลอยน้า มี
2 ลกั ษณะคือ

1. ลกั ษณะทาจากไมส้ ักท่อนเดียวกนั นามาไสเพลาะ ไสขนาดจนกระทง่ั มีผวิ เรียบ
ไดฉ้ ากและตรงท้งั 4 ดา้ น จากน้นั นามาเลื่อยซอยดว้ ยเคร่ืองเลื่อยวงเดือน 4 คร้ัง พร้อมท้งั
เลื่อยตดั เฉียงท่ีหวั และทา้ ยของไมบ้ รรทดั ปาดปูนตวั ยาว

93

2. ลกั ษณะท่ีทาจากไมส้ กั 2 ทอ่ น นามายดึ ติดกนั ดว้ ยตะปู ตะปูเกลียว ดว้ ยการใช้
ไมส้ ักแผน่ บางขนาดหนา ½ นิ้ว กวา้ ง 2 นิ้ว จานวน 2 ท่อน นามาไสใหเ้ รียบตรงไดฉ้ าก
ตามตอ้ งการ จากน้นั เลื่อยตดั เอียงใหป้ ลายแหลม 2 ปลาย นามาประกอบยดึ ติดใหม้ ีลกั ษณะ
เป็นตวั ที (T ) ยดึ ดว้ ยตะปูเกลียวหรือตอกตะปูฝังหวั ก็จะไดไ้ มบ้ รรทดั ปาดปูนตวั ยาว

ความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานจดั เป็นสิ่งท่ีสาคญั ที่สุดที่ช่างทุกสาขาจะตอ้ งคานึงถึง
เนื่องจากอุบตั ิเหตุที่เกิดข้ึนแมเ้ พียงเลก็ นอ้ ยก็อาจทาใหไ้ ดร้ ับบาดเจบ็ หรือบางที่กอ็ าจทาใหถ้ ึงแก่
ชีวิตได้ อุบตั ิเหตุต่างๆสามารถหลีกเลี่ยงได้ ถา้ มีความระมดั ระวงั ขณะปฏิบตั ิงาน รวมท้งั ท้งั การ
ใชเ้ ครื่องมือ การแตง่ กายท่ีถกู ตอ้ ง ก็เป็นอีกทางหน่ึงที่สามารถลดอุบตั ิเหตไุ ด้

1.สาเหตุของการเกดิ อุบัตเิ หตุ

อบุ ตั ิภยั อาจเกิดข้ึนไดจ้ ากสาเหตุ 2 ประการ คือ มนุษย์ และส่ิงแวดลอ้ ม
1.1 สาเหตจุ ากมนุษย์ คนอาจเป็นสาเหตทุ าใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุ/อบุ ตั ิภยั ในลกั ษณะ

ตา่ งๆ ดงั น้ี

1.1.1 เกิดจากคนมีสภาพร่างกายและจิตใจไมอ่ ยใู่ นภาวะปกติ ผทู้ ่ีร่างกายทรุด

โทรม เช่น อ่อนเพลีย เหน็ดเหน่ือย เจ็บป่ วย

1.1.2 เกิดจากคนขาดความรู้และความชานาญหรือประสบการณ์

1.1.3 เกิดจากคนมีความประมาท คนส่วนใหญ่มีนิสัยรักความสะดวกสบาย หาก

อนั ตราย ยงั ไม่เกิดข้ึนมกั จะคิดวา่ "ไมเ่ ป็นไร"
1.1.4 เกิดจากคนไม่ปฏิบตั ิตามคาเตือน กฎ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั

1.1.5 เกิดจากคนมีความรู้เท่าไมถ่ ึงการณ์ มกั เนื่องมาจากการคาดคะเนผิดโดยไม่รู้วา่
อะไรเกิดข้ึน จะเป็นเหตใุ หเ้ กิดอุบตั ิเหต/ุ อบุ ตั ิภยั ได้

94

1.1.6 เกิดจากความเชื่อในทางท่ีผิด บางคนเช่ือวา่ อุบตั ิเหต/ุ อบุ ตั ิภยั เกิดข้ึนเพราะ
โชคชะตาหรือเคราะหก์ รรมไมส่ ามารถจะหลีกเลี่ยงไดท้ าใหข้ าดความระมดั ระวงั จนเป็นเหตใุ ห้
เกิดอุบตั ิเหตุ/อบุ ตั ิภยั ได้

2.1 สาเหตุจากสิ่งแวดลอ้ ม ท้งั ส่ิงแวดลอ้ มที่มนุษยส์ ร้างข้ึน และส่ิงแวดลอ้ ม

ตามธรรมชาติ อาจเป็นสาเหตุทาใหเ้ กิดอุบตั ิเหต/ุ อุบตั ิภยั ในลกั ษณะต่างๆ ดงั น้ี

2.2.1 เกิดจากการชารุดของเครื่องมือเครื่องใชเ้ คร่ืองยนต์ เครื่องจกั รกล และอุปกรณ์

ต่างๆ ท่ีใชอ้ ยทู่ กุ วนั ยอ่ มมีการเส่ือมสภาพลง

2.2.2 เกิดจากการออกแบบไมป่ ลอดภยั ผผู้ ลิตสินคา้ ตา่ งๆ ตลอดจนผอู้ อกแบบถนน

หนทางและบา้ นเรือน ถา้ ออกแบบไวไ้ ม่ดี จะทาใหค้ นนาไปใชม้ ีโอกาสเกิดอุบตั ิเหตุ/ อุบตั ิภยั ได้
ง่าย

2.2.3 เกิดจากสภาพดินฟ้าอากาศ เช่น ฝนตกหนกั หมอกจดั แผน่ ดินไหว เกิดพายุ เป็นตน้

2.2.4 เกิดจากสภาพแวดลอ้ มอ่ืนๆ ไมด่ ี เช่น แสงสวา่ งไม่เพยี งพอ เสียงดงั เกินไป

ร่อนหรือเยน็ จดั เกินไป

2.กจิ กรรม 5ส

เป็นแนวคิดการจดั ระเบียบเรียบร้อยในที่ทางานก่อใหเ้ กิดสภาพการทางานที่ดี ปลอดภยั มี
ระเบียบเรียบร้อย นาไปสู่การเพมิ่ ผลผลิต

2.1 สะสาง Seiri (เซริ) (ทาใหเ้ ป็นระเบียบ) คือ การแยกระหวา่ งของที่จาเป็นตอ้ งใชก้ บั ของท่ี
ไมจ่ าเป็นตอ้ งใชข้ จดั ของที่ไม่จาเป็นตอ้ งใชท้ ิ้งไป

2.2 สะดวก Seiton (เซตง) = สะดวก (วางของในท่ีท่ีควรอย)ู่ คือ การจดั วางของที่
จาเป็นตอ้ งใช้
ใหเ้ ป็นระเบียบสามารถหยบิ ใชง้ านไดท้ นั ที

2.3 สะอาด Seiso (เซโซ) = สะอาด (ทาความสะอาด) คือการปัดกวาดเช็ดถูสถานที่

95

สิ่งของ อปุ กรณ์ เครื่องมือเครื่องจกั ร ใหส้ ะอาดอยเู่ สมอ
2.4 สุขลกั ษณะ Seiketsu (เซเคทซึ) = สุขลกั ษณะ (รักษาความสะอาด) คือ การรักษา

และปฏิบตั ิ 3ส ไดแ้ ก่ สะสาง สะดวก และสะอาดใหด้ ีตลอดไป
2.5 สร้างนิสัย Shitsuke (ซึทซึเคะ) = สร้างนิสัย (ฝึกใหเ้ ป็นนิสยั ) คือ การรักษาและ

ปฏิบตั ิ 4ส หรือสิ่งที่ กาหนดไวแ้ ลว้ อยา่ งถกู ตอ้ งจนติดเป็นนิสัย

3.การใช้เครื่องแต่งกายทเี่ หมาะสม

3.1 เส้ือผา้

เส้ือผา้ ท่ีสวมใส่ในขณะปฏิบตั ิงานควรกระชบั ตวั และอยใู่ นสภาพที่ดี การสวมเส้ือแขนยาวถา้ ไม่
ติดกระดุมท่ีปลายแขนใหเ้ รียนร้อยกค็ วรพบั แขนเส้ือ ชายเส้ือไมค่ วรปลอ่ ยไวน้ อกกางเกง แต่
ควรใส่เขา้ ไปในกางเกงใหเ้ รียบร้อยทกุ คร้ังก่อนลงมือปฏิบตั ิงาน เพราะเร่ืองเหลา่ น้ีแมเ้ ป็นเร่ือง
เลก็ นอ้ ย แตก่ ็อาจทาใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุไดท้ ้งั ส้ิน

3.2 รองเทา้

การสวมรองเทา้ ท่ีใชส้ าหรับการปฏิบตั ิการปฏิบตั ิงานโดยเฉพาะ รองเทา้ นิรภยั
(SAFETY SHOES ) ร้องเทา้ ชนิดน้ีจะมีท้งั ชนิดท่ีทาดว้ ยหนงั หรือหนงั ประกบั ผา้ ใบ พ้ืน
ร้องเทา้ ทาจากยางแขง็ บางแบบจะมีแผนเหลก็ รองบริเวณฝ่าเทา้ ทาใหส้ ามารถป้องกนั การท่ิม
ตาจากเศษวสั ดุท่ีเหลมคมได้ พ้นื รองเทา้ มกั จะทาเป็นดอกหรือลายจึงสามารถป้องกนั การลื่นได้
นอกจากน้นั หวั รองเทา้ จะมีเหลก็ ครอบท่ีเรียกวา่ เหล็กบวั หวั ที่สามารถทนต่อแรงกดและแรง
กระแทกไดส้ ูงจึงสามารถป้องกนั อนั ตรายที่อาจจะเกิดจากการท่ีของหนกั ตกทบั เทา้ ได้

3.3 หมวก

หมวกท่ีนิยมใชก้ บั วงงานก่อสร้าง หรือท่ีนิยมใชใ้ นโรงงานอุตสาหกรรมบางประเภทไดแ้ ก่
หมวกนิรภยั ( SAFETY HAT ) หรือเรียกกนั อีกอยา่ งหน่ึงวา่ หมวกแขง็ โดยทว่ั ไป จะทาจาก
วสั ดุที่เป็นฉนวนที่มีความแขง็ แรงเป็นพเิ ศษและมีน้าหนกั เบา เช่น ไฟเบอร์กลาส เป็นตน้ ไม่
นิยมทาจากวสั ดุที่เป็นโลหะหรือมีส่วนที่เป็นโลหะ ท้งั น้ีก็เน่ืองจากไม่สามารถป้องกนั อุบตั ิเหตุ
ที่อาจเกิดจากการลดั วงจรของกระแสไฟฟ้าได้

96

3.4 แวน่ ตา หรือกระบงั หนา้

เป็นอุปกรณ์ท่ีใชส้ าหรับป้องกนั อนั ตรายที่อาจเกิดข้ึนกบั ดวงตาและใบหนา้ ซ่ึงเป็นอวยั วะที่
สาคญั ของร่างกายได้

3.5 ถุงมือทางาน

เป็นอุปกรณ์ท่ีสามารถปกป้องมือจากความขรุขระ หรือความคมท่ีขอบของวสั ดุก่องสร้าง ทุก
คร้ังที่ตอ้ งจบั หรือยกวสั ดุก่อสร้างที่ขรุขระหรือมีความคม ควรสวมถุงมือทกุ คร้ัง เช่น เวลาทา
การตดั หิน หรือตดั คอนกรีตบลอ็ กดว้ ยเครื่อง

4 การยกของอย่างถูกวธิ ี

การยกของท่ีถูกวิธีจะตอ้ งปฏิบตั ิดงั น้ี
4.1 วางเทา้ ท้งั สองใหช้ ิดกบั ส่ิงที่จะทาการยก
4.2 ยอ่ ตวั ลง ลาตวั ต้งั ตรงและจบั ชิ้นงาน
4.3 เอียงส่ิงของที่จะทาการยก แลว้ สอดมือดา้ นหน่ึงไปจบั ทางดา้ นลา่ ง
4.4 มืออีกดา้ นหน่ึงจบั ทางดา้ นตรงกนั ขา้ ม

4.5 จบั ใหเ้ ตม็ มือและจบั ใหแ้ น่น อยา่ จบั ดว้ ยนิ้วมือเพียงอยา่ งเดียว
4.6 ค่อย ๆ ยกข้ึนโดยใชก้ าลงั จากขาท้งั 2 ขา้ ง หลงั ต้งั ตรง

สรุป

อบุ ตั ิเหตสุ ามารถเกิดไดท้ ุกเวลา ในการปฏิบตั ิงานช่างทุกสาขาตอ้ งคานึงถึงความปลอดภยั เป็น
สิ่งแรก อุบตั ิเหตุอาจเกิดไดจ้ าก มนุษย์ และสิ่งแวดลอ้ ม เกิดจากคนมีสภาพร่างกายและจิตใจไม่
อยใู่ นภาวะปกติ ผทู้ ่ีร่างกายทรุด โทรม ออ่ นเพลีย เหน็ดเหนื่อย เจ็บป่ วย เกิดจากคนขาดความรู้
และความชานาญหรือประสบการณ์ ดงั น้นั ก่อนปฏิบตั ิงานช่างตอ้ งตรวจสอบเคร่ืองมือ เครื่อง
แต่งกายเสียก่อนเพ่อื ความปลอดภยั