กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม(วริศรา)

94 แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

3. ผ้สู อนถามผู้เรียนต่อว่า “ท่ีบ้านนักเรียน/นักศึกษาคนไหนทาอาหารทานเองบ้าง” “อาหาร
ท่ีทาคอื อะไร” ผู้สอนเขียนช่ืออาหารนั้นในช่องตารางด้านซ้ายมือบนฟลิปชาร์ทด้วยปากกา
เคมสี ีดา หากช่อื อาหารท่ีผู้เรียนตอบเปน็ อาหารไทยในทอ้ งถน่ิ เขยี นด้วยปากกาเคมสี ีแดง

4. ผสู้ อนใหผ้ ู้เรียนสงั เกตว่า “ทาไมครูเขยี นชอ่ื อาหารบางรายการดว้ ยปากกาเคมสี ีดา และบาง
รายการเขียนด้วยปากกาเคมีสีแดง” เพ่ือเป็นการสรุปให้ผู้เรียนเห็นว่าทุกวันน้ีเราละเลย
อาหารไทยในท้องถิ่น และทาอาหารทานเองน้อยลง ทั้งที่ปัจจุบันอาหารไทยทาชื่อเสียง
ในต่างประเทศมากมาย และชาวต่างประเทศที่มาเที่ยวประเทศไทยก็ชื่นชอบอาหารไทย
มาก

5. ผู้สอนแบ่งผู้เรียนเป็น ๕ กลุ่ม เพ่ือเล่นเกมแข่งขันทายช่ืออาหารไทยในท้องถ่ิน โดยให้
ตวั แทนกลมุ่ รับอปุ กรณ์ฟลิปชารท์ พร้อมปากกาเคมี กลมุ่ ละ ๑ ชดุ

6. ผู้สอนฉายภาพอาหารไทยในท้องถ่ินทีละภาพ ให้สมาชิกแต่ละกลุ่มเขียนชื่ออาหาร พร้อม
ระบุดว้ ยวา่ เป็นอาหารในทอ้ งถิน่ ของภาคใด รวม ๒๐ ภาพ

7. เม่ือครบ ๒๐ ภาพแล้ว ให้สมาชิกกลุ่มสลับกันตรวจให้คะแนนตามที่ผู้สอนและผู้เรียน
ร่วมกันเฉลยทีละภาพ หากตอบช่ืออาหารถูกต้องได้ข้อละ ๑ คะแนน และระบุภาคของ
อาหารน้นั ถูกต้องได้อีก ๑ คะแนน รวมคะแนนทัง้ หมดแล้วผู้สอนมอบรางวัลให้แกก่ ลุ่มท่ีได้
คะแนนมากที่สดุ

8. ผู้สอนให้ผู้เรียนร่วมกันศึกษาอาหารไทยในท้องถิ่นเพ่ิมเติมจากภาพหรือวีดิทัศน์ และให้
ผู้เรียนท่ีมีประสบการณ์ในการทาอาหารไทยพื้นเมือง ๒-๓ คน ออกมาเล่าถึงส่วนประกอบ
และวิธีการประกอบอาหารนนั้

9. ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปถึงคุณค่าของอาหารไทยพื้นเมืองในท้องถิ่นและแนวทาง
การอนุรักษ์อาหารไทยในทอ้ งถิ่น

ข้อเสนอแนะ

1. กิจกรรมนี้ หากมีเวลามากพอและสถานที่สะดวก ผู้สอนอาจนัดหมายให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่ม
จัดเตรียมวัตถุดิบและเครื่องมืออุปกรณ์มาประกอบอาหารไทยพ้ืนเมืองและรับประทาน
ด้วยกนั

2. การส่งเสริมการประกอบอาหารและรับประทานอาหารไทยพื้นเมือง สามารถทาร่วมกับ
กิจกรรมอื่น ๆ ของสถานศึกษา เช่น กิจกรรมกีฬาสี กิจกรรมลูกเสือ กิจกรรม Open
House ฯลฯ โดยกาหนดใหแ้ ผนกวิชาออกรา้ นอาหารไทยพนื้ เมืองประจาภาคต่าง ๆ

3. ผสู้ อนต้องคอยสังเกตพฤติกรรมการทางาน การแข่งขันเกมของแต่ละกลุ่ม เพื่อคอยกระตุ้น
ให้กาลงั ใจ และควบคมุ ให้ทุกคนเคารพกติกาและรกั ษาเวลา

แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 95

แนวทางการประเมิน

1. ประเมินจากผลการทากิจกรรมกล่มุ
2. ประเมนิ พฤตกิ รรมผเู้ รยี นโดยการสงั เกตหรอื ใช้แบบสอบถาม

พฤตกิ รรม หลักคุณธรรมท่ปี ระเมิน

- ทากิจกรรมดว้ ยความตั้งใจ รอบคอบ มคี วามคิดรเิ ร่มิ พอเพยี ง ๓0%
สรา้ งสรค์
มวี ินยั ๓๐%
- ใฝ่รู้ ศึกษาค้นควา้ ข้อมูลเพื่อความถกู ต้อง
- ใชป้ ระโยชนจ์ ากวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ ใหเ้ กดิ ประโยชน์ สุจริต ๑๐%
จิตอาสา ๓0%
- ทากจิ กรรมตามทไ่ี ดร้ บั มอบหมายตามเงื่อนไขและ
เวลาที่กาหนด รวม 100%

- ทากิจกรรมด้วยความรับผิดชอบ สมานสามคั คี
- รบั ฟังความคิดเห็นของผ้อู ่นื

- มงุ่ ม่ันทากิจกรรมดว้ ยตนเอง

- ร่วมแรงรว่ มใจชว่ ยเหลอื ในการทางานกลุ่ม
- มุ่งมนั่ ทางานจนประสบความสาเรจ็

96 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

-หนา้ ว่าง-

แนวการจัดกิจกรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 97

หนว่ ยกจิ กรรมท่ี ๕

กจิ กรรมตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

98 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

- หนา้ วา่ ง -

แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 99

กิจกรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม หนว่ ยที่ ๕

ชอ่ื หน่วย กิจกรรมตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ กิจกรรมท่ี ๕.๑
พอเพยี ง
เวลา ๒ ชวั่ โมง
ช่ือกิจกรรม เราทาได้ ใครรู้บ้าง

หลักการและเหตุผล

ปัจจุบันปัญหาในการใช้ชีวิตอยู่ในสังคมที่มีการเปล่ียนแปลงทางด้านวัตถุและเทคโนโลยี
ที่พฒั นาอย่างตอ่ เน่ืองและรวดเรว็ ทาใหเ้ กิดกระแสการว่ิงตามสงั คม ปญั หาที่ตามมาคอื ขาดความสมดุล
ในการดาเนินชวี ติ รายรบั ไม่พอกับรายจ่าย เมือ่ มีความต้องการเพ่ิมมากขึ้นกต็ ้องเพม่ิ ความสามารถในการ
เสาะแสวงหาเพื่อให้ได้มาตามความต้องการท่ีเพิ่มขึ้นจนเกินความสมดุลในการดาเนินชวี ิต ส่งผลกระทบ
ต่อการดาเนินชีวิตในด้านต่าง ๆ อาทิ การใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ที่มีอยู่อย่างจากัด ปัญหาสุขภาพร่างกาย
ขาดการพักผ่อน ความเครียด การน้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดาเนินชีวิตจะ
สามารถสร้างความสมดลุ ใหก้ บั ชีวติ ได้อยา่ งย่งั ยนื

จุดประสงคข์ องกจิ กรรม

๑. เพอ่ื ให้ผู้เรยี นมีความรู้ ความเข้าใจ เก่ยี วกับหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
๒. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์แนวทางการปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพียง
๓. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าและความสาคัญของการสร้างดุลยภาพในการดาเนินชีวิต

ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
๔. เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนสามารถนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการวางแผนการ

ดาเนนิ ชวี ิต

ส่อื วัสดุ อุปกรณ์และแหล่งเรยี นรู้อ่ืน ๆ

๑. วสั ดอุ ปุ กรณส์ าหรับกิจกรรมฐานที่ ๑ “สมดุลชวี ติ เราทาได้” สาหรับกล่มุ ผูเ้ รียน

กลุ่มละ ๑ ชุด ประกอบดว้ ย

๑.๑ ไมเ้ สียบลกู ชน้ิ ติดปา้ ย “เวลา” จานวน ๑ ไม้

๑.๒ ถุงใสท่ ราย ติดป้ายสแี ดง “บา้ น” น้าหนัก ๕, ๑๐, ๒๐ กรัม ขนาดละ ๑ ถุง

๑.๓ ถุงใส่ทราย ตดิ ป้ายสแี ดง “เงิน” นา้ หนัก ๕, ๑๐, ๒๐ กรมั ขนาดละ ๑ ถงุ

๑.๔ ถงุ ใส่ทราย ติดป้ายสีแดง “รถ” นา้ หนกั ๕, ๑๐, ๒๐ กรมั ขนาดละ ๑ ถุง

๑.๕ ถงุ ใส่ทราย ตดิ ปา้ ยสแี ดง “ความสะดวก” นา้ หนัก ๕, ๑๐, ๒๐ กรัม ขนาดละ ๑ ถุง

๑.๖ ถุงใสท่ ราย ติดปา้ ยสเี ขียว “ปัจจัยส่ี” น้าหนัก ๓๐ กรมั จานวน ๑ ถุง

๑.๗ ถงุ ใสท่ ราย ตดิ ปา้ ยสนี ้าเงิน “ตัวเรา” น้าหนัก ๕ กรมั จานวน ๑ ถงุ

๑.๘ ถงุ ใสท่ ราย ตดิ ปา้ ยสเี หลอื ง “ความรู้” น้าหนัก ๑๐, ๑๕ กรมั ขนาดละ ๑ ถุง

100 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

๑.๙ ถุงใสท่ ราย ติดปา้ ยสเี หลือง “พลกาลงั ” นา้ หนัก ๑๐, ๒๐, ๓๐ กรมั ขนาดละ ๑ ถงุ

๑.๑๐ ถงุ ใสท่ ราย ตดิ ป้ายสีเหลอื ง “เพยี ร” น้าหนัก ๑๐, ๒๐, ๓๐ กรัม ขนาดละ ๑ ถุง

๑.๑๑ ถุงใสท่ ราย ติดปา้ ยสีเหลือง “ประหยัด” น้าหนกั ๕, ๑๐, ๒๐ กรมั ขนาดละ ๑ ถงุ

๑.๑๒ ขาตงั้ แขวนคานสมดลุ จานวน ๑ ชดุ

๒. วัสดอุ ปุ กรณ์สาหรบั กิจกรรมฐานท่ี ๒ “บงิ โก ใครรู้บ้าง” สาหรบั ทกุ คน ประกอบดว้ ย

๒.๑ แบบสอบถาม “ใครรู้บ้าง” ตามแบบทก่ี าหนด สาหรบั ผเู้ รียนทุกคน

๒.๒ กระดาษตดั เปน็ แผน่ เล็กสาหรบั เขียนช่อื ผูเ้ รียนทกุ คน ทาเปน็ สลาก

๒.๓ กล่องใส่สลากรายชอื่ ผเู้ รียนทุกคน

๓. แบบประเมนิ ผลงานและแบบสงั เกตพฤติกรรม

ขั้นตอนการดาเนนิ กิจกรรม

๑. ผู้สอนวางแผน เตรียมการ แบ่งหน้าท่ีรับผิดชอบการจัดกิจกรรมในรูปแบบฐานกิจกรรม
จานวน ๒ ฐาน ได้แก่ ฐานท่ี ๑ “สมดุลชีวิต เราทาได้” และฐานที่ ๒ “บิงโก ใครรู้บ้าง”
กาหนดเวลาในการจัดกิจกรรมฐานละไม่เกิน ๕๐ นาที พร้อมจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ โจทย์
และเกณฑ์การประเมิน (นอกเวลา)

๒. แบ่งคร่ึงผู้เรียนเป็น ๒ กลุ่ม กลุ่มที่ ๑ ปฏิบัติกิจกรรมในฐานท่ี ๑ และกลุ่มท่ี ๒ ปฏิบัติ
กิจกรรมในฐานท่ี ๒ ใช้เวลาปฏิบัติกจิ กรรม ๕๐ นาที

๓. เม่ือหมดเวลาในการปฏิบัติกิจกรรม ๕๐ นาที ให้กลุ่มผู้เรียนทั้ง ๒ กลุ่ม สลับการเข้าฐาน
กลุ่มที่ ๑ ปฏิบัติกิจกรรมในฐานที่ ๒ และกลุ่มท่ี ๒ ปฏิบัติกิจกรรมฐานที่ ๑ ใช้เวลาปฏิบัติ
กิจกรรม ๕๐ นาที
ฐานท่ี ๑ “สมดุลชวี ติ เราทาได้” เวลาปฏิบตั ิกจิ กรรม ๕๐ นาที
๑) ผสู้ อนกล่าวต้อนรับ แนะนาฐาน และวตั ถุประสงค์การเรียนรู้ของฐาน “สมดุลชีวติ เรา
ทาได้” เพ่ือ
- เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจ หลักธรรม “ทางสายกลาง ความพอเพียง”และนามา
ประยกุ ต์ใชใ้ นการดาเนินชวี ิตใหป้ ระสบความสาเร็จไดเ้ ตม็ ศักยภาพของตนเอง
- ให้เกิดการเรียนรกู้ ารสร้างความสมดุลย์ระหว่างความต้องการและความสามารถของ
ตนเอง ยิง่ ต้องการมากการดาเนินชวี ติ กจ็ ะมีความยากลาบากเพิม่ ขน้ึ
๒) แบ่งผู้เรียนทเี่ ขา้ ร่วมปฏบิ ัตกิ ิจกรรมฐานท่ี ๑ ออกเป็น ๔-๕ กลุ่ม ๆ ละ เทา่ ๆ กัน
๓) ให้หัวหน้าแต่ละกลุ่มรับอุปกรณ์ทากิจกรรมสร้างคานสมดุลชีวิต พร้อมตรวจสอบ
รายการและจานวนให้ครบตามทีก่ าหนด
๔) ผู้สอนชี้แจงการปฏิบัติกิจกรรมและเง่ือนไขที่เก่ียวข้อง คอื ให้สมาชิกกลุ่มช่วยกันสร้าง
ความสมดุลให้กับคาน โดยคานต้องมีความสมดุล ไม่หัก หรือ โค้งงอเกินความพอดี
ภายในระยะเวลาทกี่ าหนด ตามกติกา ดงั นี้

แนวการจดั กิจกรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 101

- ให้ไม้เสียบลกู ชนิ้ เป็นคานสมดุล มีความหมายถงึ ระยะเวลาของชวี ิต
- ให้แขวนถุงทรายป้ายสีเขียว และถุงทรายป้ายสีแดง ไว้ด้านเดียวกันของคานสมดุล

โดย สีเขียว คือ ปัจจัยในการดาเนินชีวิต (บงั คบั ต้องแขวน) สีแดง คือ ความตอ้ งการ
ตา่ ง ๆ ในชวี ติ สามารถเลือกขนาดถงุ ทรายป้ายสีแดงแตล่ ะอย่างไดเ้ พยี ง ๑ ถุง ขนาด
ใดก็ไดไ้ ดต้ ามที่สมาชกิ กลุ่มต้องการ
- ให้แขวนถุงทรายป้ายสีน้าเงิน และถุงทรายป้ายสีเหลอื ง ไว้อีกด้านหนึ่งของของคาน
สมดุล โดย สีน้าเงิน คือ ตัวเรา (บังคับต้องแขวน) สีเหลือง คือ ศักยภาพของตัวเรา
สามารถเลอื กขนาดถุงทรายแตล่ ะอย่างได้เพียง ๑ ถุงขนาดใดก็ได้ ตามท่ีสมาชิกกลุ่ม
ต้องการ
- ให้แขวนถุงทรายสีน้าเงิน (ตัวเรา) ไว้ปลายคานเวลาด้านใดด้านหน่ึงให้ห่างจากจุด
กึง่ กลางหรือจุดหมุนของคานเวลาตามทีก่ ลมุ่ เหน็ วา่ ต้องการมีชวี ิตนานเท่าไหร่
- ให้แขวนถุงทรายสีเขียว (ปัจจัยส่ี) ไว้คานด้านตรงข้ามระยะห่างจากจุดก่ึงกลางหรือ
จดุ หมุนของคานโดยใหม้ รี ะยะห่างเทา่ กบั ระยะห่างของถุงทรายสีน้าเงิน (ตัวเรา)
- ให้แขวนถุงทรายท่ีเหลือบนคานเวลาแต่ละด้านตามท่ีกาหนด โดยห้ามมีระยะห่าง
จากจุดก่ึงกลางหรือจุดหมุนของคานเวลาเกินกว่าจุดแขวนถุงทรายสีเขียว หรือสี
นา้ เงิน
- สามารถเลื่อนตาแหน่งการแขวนถุงทรายแต่ละด้านเข้าออกได้ตามคานเวลาแต่ละ
ด้าน เพื่อสร้างความสมดุลให้กับคาน โดยจะแขวนถุงทรายแต่ละด้านไว้จุดเดียวกัน
หรอื กระจายจุดแขวนถุงทรายแต่ละดา้ นออกตามคานเวลาท่สี มาชิกกลุ่มลงความเห็น
วา่ ควรแขวนในชว่ งเวลาใด
- เมื่อแขวนถุงทรายบนคานเวลาเป็นท่ีเรยี บร้อยแล้ว คานต้องไมห่ ัก เอียง หรือ โค้งงอ
เกินความพอดี หากคานเวลาหกั หมายถงึ ตวั เราล้มเหลวในการดาเนินชวี ิต หากคาน
เอียง หมายถึง ชีวิตขาดความสมดุล และ หากคานโค้งงอเกินความพอดี หมายถึง
สุขภาพร่างกายไม่แขง็ แรง สมบรู ณ์
- ใหแ้ ต่ละกล่มุ นาเสนอแนวความคิดในการสรา้ งคานสมดุลชีวิต
- ให้ผู้เรียนท่ีปฏิบัติกิจกรรมฐานท่ี ๑ “สมดุลชีวิต เราทาได้” ลงความเห็นว่ากลุ่มใด
สร้างคานสมดุลชีวิตได้เหมาะสมดที ่สี ุด และจดั เรียงลาดับทุกกลมุ่
- ผู้เรียนส่งวสั ดุอุปกรณค์ ืนผู้สอนให้ครบตามจานวนทไี่ ดร้ บั
- ผู้สอนสรุปบทเรียนที่ผู้เรียนได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรมสร้างคานสมดุลและช้ีแนะ
การนาไปปรบั ประยกุ ตใ์ ชใ้ นการดาเนินชวี ิตตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

102 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

ฐานที่ ๒ “บงิ โก ใครรู้บา้ ง” เวลาปฏบิ ตั กิ ิจกรรม ๕๐ นาที
๑) ผสู้ อนกล่าวต้อนรับ แนะนาฐาน และวตั ถุประสงค์การเรยี นรู้ของฐาน “บงิ โก ใครรบู้ ้าง”

เพือ่ เสรมิ สรา้ งความเขา้ ใจและการประยกุ ตใ์ ช้ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
๒) ผู้สอนแจกแบบสอบถาม “บิงโก ใครรูบ้ ้าง” ให้กบั ผู้เรยี นทุกคน ซ่ึงในแบบสอบถามนั้น

มีข้อความเกี่ยวกับเร่ืองปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ท้ังหมด ๑๖ ช่อง (ตามแบบที่
กาหนด)
๓) ให้ผู้เรียนแต่ละคนอ่านข้อความท้ังหมด แล้วพิจารณาว่าช่องไหน “ตรง” กับหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามที่ตนเองรู้บ้าง ให้ทาเครื่องหมาย “วงกลม” ()
ลอ้ มรอบเลขขอ้ น้นั ไว้ ภายในเวลา ๓ นาที
๔) ให้ผู้เรียนแต่ละคนไปสอบถามเพ่ือนทีละคนโดยการ “อ่านข้อความ” ในข้อท่ีต้องการ
ถามเพื่อน หากคาตอบตรงกับข้อความท่ีถาม “ให้เขียนช่ือเพ่ือนคนน้ันใส่ในช่องใต้
ข้อความน้ัน” โดยมีกติกาว่า ๑ คนเขียนช่ือได้เพียง ๑ ช่อง ดังน้ันใน ๑๖ ช่อง ต้องมี
๑๖ ช่ือ ให้สอบถามใหไ้ ด้ช่ือมากทสี่ ดุ ในเวลา ๗ นาที
๕) เมือ่ หมดเวลา ผ้สู อนอธิบายวธิ ีเลน่ “บิงโก ใครรบู้ ้าง” ดังน้ี
- ใหผ้ เู้ รยี นทุกคนเขยี นชอ่ื ตนเองใสก่ ระดาษ เพือ่ ทาสลากใส่ไวใ้ นกลอ่ ง
- เมื่อจับสลากได้ช่ือของใคร ให้ทุกคนดูว่าในแบบสอบถามของตนเองมีช่ือของเพ่ือน

คนน้นั หรือไม่ หากมีให้ทาเคร่อื งหมาย “กากบาท” ในช่องนนั้
- ใครมีชื่อเพื่อเรียงกนั ครบ ๔ ช่อง ตามแนวนอน แนวทแยง แนวขวาง สีม่ ุมนอก หรือ

สชี่ อ่ งในสดุ กอ่ น ตามลักษณะการเลน่ “บงิ โก” จะถือว่าเปน็ ผ้ชู นะ
๖) ในขณะจับสลากได้ชื่อของใคร ให้คนนั้นเลือกชอ่ งที่ตนอยากจะแลกเปลี่ยนความรู้หรือ

สะทอ้ นความคิดเห็นกับเพือ่ น ๆ โดยผู้สอนชวนคนอ่ืน ๆ ร่วมแสดงความคิดเห็นในข้อ
นัน้ ๆ เพิม่ เติม และสรุปแตล่ ะข้อใหก้ ระจา่ งดว้ ย จนครบท้ัง ๑๖ ข้อ
๗) ให้ผเู้ รียนร่วมกันแสดงความคดิ เห็นเกย่ี วกับกิจกรรมทท่ี า ดงั นี้
- รู้สกึ อย่างไรเมือ่ ถูกถามคาถาม
- เรยี นรู้/รบั รู้เรอ่ื งหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งจากทีใ่ ด
- ขอ้ มลู ท่เี คยรบั รมู้ ากบั วันน้ี เหมอื นกันหรือแตกตา่ งกนั อย่างไร
- หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งเหมาะกบั ใครในสังคมบา้ ง เพราะเหตุใด
- ผู้เรยี นจะนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ไดอ้ ยา่ งไร

แนวการจดั กิจกรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 103

ขอ้ เสนอแนะ

1. การปฏบิ ตั กิ ิจกรรมฐานท่ี ๑ “สมดุลชวี ติ เราทาได้”
๑.๑ ผู้สอนควรทาการทดลองปฏบิ ตั กิ จิ กรรมกอ่ น
๑.๒ ผู้สอนสามารถปรบั เปลี่ยนวัสดุอุปกรณ์ในการดาเนินการปฏิบัติกิจกรรมได้ แต่ไม่ควร
ปรับเปล่ียนวธิ ีการใหผ้ ิดไปจากวตั ถุประสงค์ทีก่ าหนด
๑.๓ การแบ่งจานวนผู้เรียนแต่ละกลุ่ม ควรพิจารณาให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มมีบทบาทใน
การปฏบิ ัตกิ จิ กรรมสร้างคานสมดลุ ชีวติ
๑.๔ ควรมีวสั ดุอปุ กรณ์สารองไว้บางรายการสาหรบั การปฏิบัตกิ จิ รรมของกลุม่ ต่อไป
๑.๕ แจกอุปกรณใ์ หผ้ ้เู รยี นแต่ละกลมุ่ เพียงคร้ังเดียว หากทาชารุดเสียหายไมส่ ามารถใชง้ าน
ต่อได้ถือวา่ กล่มุ นน้ั วางแผนปฏิบัติงานผิดพลาดจนเกิดลม้ เหลวในการปฏิบตั ิกจิ กรรม
ให้ตายกลายเป็นวิญญาณ แล้วกระจายสมาชิกไปสงิ กับกลุม่ อน่ื ๆ ท่ีเหลือ โดยห้ามให้
ความช่วยเหลือ/ความคิดเห็นแก่กลุ่มท่ีตนเองไปสิง เพราะเป็นวิญญาณและถือว่า
บริหารชีวิตตวั เองผิดพลาดจนหมดโอกาสท่ีจะดาเนินชีวติ ต่อไปได้ จึงต้องให้ไปเรียนรู้
วธิ บี ริหารจดั การชวี ติ ของผู้อ่นื เพอ่ื จะไดน้ าความรู้ แนวความคดิ ไปใช้กบั ชวี ิตตัวเอง
๑.๖ เมื่อส้ินสุดกิจกรรมจะต้องออกมารายงานสิ่งที่ผิดพลาดของตัวเอง และสิ่งที่ได้เรียนรู้
วิธีการจากคนอืน่ ๆ

2. การปฏิบตั ิกิจกรรมฐานที่ ๒ “ใครรูบ้ ้าง”
๒.๑ ควรให้ผู้เรียนแต่ละคนอ่านข้อความด้วยตนเองก่อน เพ่ือสารวจว่าตนเองรับรู้มา
อย่างไร
๒.๒ ผู้สอนตอ้ งเน้นการพูดคยุ /วเิ คราะหท์ กุ ประเดน็ สาคัญของกจิ กรรม “ใครรู้บา้ ง”

3. หากผู้เรียนมีจานวนไม่มากสามารถปฏิบัติกิจกรรมทั้งหมดทีละฐาน ถา้ ผู้เรียนมีจานวนมาก
ควรแบง่ เป็น ๒ กลุ่ม ปฏิบตั ิกิจกรรมพรอ้ มกันท้ัง 2 ฐาน โดยเพมิ่ ผู้สอนเป็น 2 คน

4. ควบคุมเวลาแต่ละฐานใหเ้ ป็นไปตามทก่ี าหนด 50 นาที

104 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

แนวทางการประเมิน

๑. ประเมินจากผลการทากิจกรรมกลุ่ม
๒. ประเมนิ พฤตกิ รรมผเู้ รียนโดยการสงั เกตหรอื ใชแ้ บบสงั เกต

พฤตกิ รรม หลักคุณธรรมท่ีประเมนิ

- ทากิจกรรมด้วยหลักความมีเหตผุ ล ความพอ พอเพียง ๔๐ %

ประมาณ และมภี ูมิคุม้ กัน

- ปฏิบตั ิกิจกรรมโดยมกี ารวางแผนการบรหิ ารจัดการ

ทรัพยากรทมี่ ีอยอู่ ย่างจากัดให้เกิดประโยชนส์ งู สดุ

โดยท่ไี มท่ าใหต้ นเองเดอื นรอ้ น หรือได้รบั ความ

ยากลาบาก

- ทากิจกรรมตามขนั้ ตอน และภายในเวลาท่กี าหนด มวี ินยั ๓๐ %

- ปฏบิ ตั ิกิจกรรมตามคาสง่ั กฎ กติกาโดยเครง่ ครดั

- ทากิจกรรมดว้ ยตนเองตามกติกาและเกณฑ์ทีก่ าหนด สุจริต ๒๐ %

ดว้ ยความซอื่ สตั ยส์ จุ ริต

- ยอมรับขอ้ ผิดพลาดของตนเองหรอื ของกล่มุ

- แสดงความคดิ เห็นเสริมเพมิ่ เตมิ แลกเปลีย่ นเรยี นรู้ จิตอาสา ๑๐ %

ร่วมกัน

รวม ๑๐๐ %

แนวการจดั กิจกรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 105

กิจกรรมฐานที่ ๒ แบบสอบถาม “บงิ โก ใครรูบ้ า้ ง”

๑. หลักปรชั ญาของ ๒. ฉนั เชื่อมั่นวา่ คนเรา ๓. โรบินฮดู้ เปน็ ฮโี ร่ ๔. การมภี มู คิ มุ้ กันในตัวที่
เศรษฐกจิ พอเพยี ง เกดิ มาแคห่ นเดยี ว เพราะปลน้ คนรวย ดี หมายถงึ การคานึง
ประกอบดว้ ย พอดี กิน เทย่ี วให้ค้มุ เพื่อเอาเงนิ มาชว่ ย ถึงเหตกุ ารณแ์ ละผล
มเี หตผุ ล มภี ูมิคมุ้ กัน อยากทาอะไรกร็ บี ทา คนจน ในปัจจุบนั เท่าน้ัน
ในตวั ทด่ี ี “ชวี ติ เรา..ใช้ซะ”

๕. กอ้ ยครอบครวั ยากจน ๖. ปรชั ญาของ ๗. ฉนั คิดว่าสมชาย ๘. ส้มทางานในวนั หยดุ
เปน็ พอ่ ทดี่ ี อยากให้ เพื่อจะซือ้ โทรศัพท์ มือ
มีสัมมาคารวะ การ เศรษฐกิจพอเพยี ง ลกู มอี นาคต จึงฝาก ถอื ราคาแพง ถือวา่ ส้ม
ลูกเขา้ เรยี นโรงเรียน ปฏบิ ตั ิตนตามหลัก
เรยี นไมค่ อ่ ยดนี กั เปน็ เรือ่ งของ ดังโดยใหผ้ ู้ใหญ่ ปรชั ญาของเศรษฐกจิ
ชว่ ยเหลอื พอเพียง
แตง่ หน้า ทาเลบ็ ทา เกษตรกร หรอื

สผี มตามแฟชัน่ กอ้ ย ผู้ประกอบอาชพี

ทาตวั ขดั กบั หลกั ทางการเกษตร

ปรชั ญาของ เท่าน้นั

เศรษฐกิจพอเพยี ง

๙. เงอื่ นไขความรู้ คอื ๑๐. คณุ ธรรมประกอบ ๑๑. นพ นกั เรยี น ม.๖ ๑๒. ความรู้ประกอบ ด้วย
พ่อแม่รา่ รวย ขบั รอบรู้ รอบคอบ
รู้วชิ าการต่าง ๆ ให้ ดว้ ย ขยัน อดทน Big Bike มาเรยี น ระมัดระวัง
สมา่ เสมอ มผี ลการ
พอเอารอดได้ ไมต่ ้อง สตปิ ญั ญา แบง่ ปัน เรยี นดี นพทาตวั
ฟมุ่ เฟือย
ถึงกบั ต้องนาไป

วางแผนชีวติ หรอื นา

ความรมู้ าพิจารณา

ให้เชอื่ มโยงสมั พนั ธ์

ตอ่ กนั

๑๓. พอประมาณ ๑๔. ฉนั เช่ือวา่ จอยเป็น ๑๕. เง่ือนไข ๒ ประการ ๑๖. ผลที่คาดวา่ จะไดร้ บั
หมายถึง ไม่น้อย ผู้นาที่สดุ ยอดเพราะ คือ ความรู้ และ จากการนาหลัก
เกนิ ไปจนขดั สน ให้เพอ่ื นลอก ความสามารถ ปรัชญาของเศรษฐกจิ
และไมม่ ากเกนิ ไป การบา้ นเสมอ และ พอเพียงมาใช้คอื เกิด
จนฟุ่มเฟือยเกนิ คอยส่งสญั ญาณมือ ความสมดุล ๓ มิติ
กาลงั ของตน ใหเ้ พ่ือนทราบ คอื ด้านสงั คม ดา้ น
ระหวา่ งสอบ สง่ิ แวดล้อม และดา้ น
วัตถุ

106 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

กิจกรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จริยธรรม หน่วยท่ี ๕

ชื่อหน่วย กิจกรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ กจิ กรรมที่ ๕.๒
พอเพียง
เวลา ๒ ช่ัวโมง
ชื่อกิจกรรม พอเพียง มีวนิ ยั

หลักการและเหตุผล

ปจั จุบันปญั หาในการใช้ชวี ติ อยู่ในสังคมท่ีมีการเปล่ียนทางดา้ นวัตถุและเทคโนโลยที พี่ ฒั นาอยา่ ง
ต่อเนื่องและรวดเร็ว ทาให้เกิดกระแสการว่ิงตามสังคม ปัญหาท่ีตามมาคือรายรับไม่เพียงพอกับรายจ่าย
โดยเฉพาะถ้าไม่มีวินัยในการใช้จ่ายและเก็บออม ก็อาจทาให้มีปัญหาหนี้สิน ปัญหาคดโกง ทุจริต
คอร์รัปช่ันได้ การน้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เป็นแนวทางในการดาเนินชีวิต นับว่า
เป็นส่ิงทดี่ สี าหรบั การดาเนนิ ชวี ิตท่มี นั่ คงต่อไป

จุดประสงคข์ องกจิ กรรม

๑. เพ่ือให้ผูเ้ รยี นสามารถวิเคราะหแ์ นวทางการปฏิบตั ิตนแบบพอเพียงอยา่ งมีวินัย
๒. เพ่ือสง่ เสริมให้ผูเ้ รียนประพฤตปิ ฏบิ ัตติ นด้วยความมรี ะเบยี บวินยั และพอเพยี ง
๓. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการ

ดาเนนิ ชีวติ

ส่ือ วสั ดุ อปุ กรณ์และแหล่งเรียนรูอ้ นื่ ๆ

1. วัสดุอุปกรณ์สาหรบั กิจกรรมฐานท่ี ๑ สาหรบั กล่มุ ผ้เู รยี น กลมุ่ ละ ๑ ชดุ

ประกอบดว้ ย

๑.๑ หลอดกาแฟขนาดยาว หอ่ ละ ๑๐๐ หลอด ๒ ห่อ

๑.๒ ดนิ นา้ มนั ๑๐ กอ้ น

๑.๓ เทปใสขนาด ๑ ซม. ๒ ม้วน

๑.๔ เทปกาวขนาดกวา้ ง ๑ นิว้ ม้วนใหญ่ ๑ ม้วน

๑.๕ กาวนา้ ๑ หลอด

๑.๖ เชือก ๑ มว้ น

๑.๗ คูปองมลู คา่ ตา่ ง ๆ สาหรับใชแ้ ลกวัสดุ ๑ ชุด

(มลู คา่ ตามกาหนดของผสู้ อน)

๑.๘ รายการแสดงอัตราการแลกเปลย่ี นวสั ดุ (ใช้วสั ด/ุ คปู องแลก) ๑ ชดุ

๑.๙ กะละมังพลาสติก (ขนาดพอเหมาะสาหรบั ทดลองผลงาน) ๑ ใบ

๑.๑๐ ขวดพลาสตกิ บรรจนุ า้ ดืม่ ขนาด ๖๐๐ มล. ๒ ขวด

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 107

2. วัสดุอปุ กรณ์สาหรบั กิจกรรมฐานที่ ๒ “มวี ินัย” สาหรับกลมุ่ ผู้เรียน กล่มุ ละ ๑ ชดุ
ประกอบด้วย
๒.๑ ผา้ ผูกตา จานวนนอ้ ยกวา่ สมาชกิ แตล่ ะกลุ่ม ๑ ผืน จานวน ๔ ชดุ
๒.๒ ขวดน้าพลาสติกผูกโยงด้วยเชือกฟาง วางเป็นระยะคู่ขนานกัน ห่างกันประมาณ ๖๐
ซม. เพ่ือกาหนดให้เป็นเส้นทางเดินท่ีมีทั้งทางตรงและเล้ียวซ้าย-ขวา ระยะทางตาม
ความเหมาะสมของขนาดพืน้ ที่หอ้ ง รวม ๔ เสน้ ทาง ท่ีมีระยะทางและจุดเล้ียวเทา่ กัน

3. แบบประเมนิ ผลงานและแบบสงั เกตพฤติกรรม

ขั้นตอนการดาเนนิ กิจกรรม

1. ผู้สอนวางแผน เตรียมการ แบ่งหน้าที่รับผิดชอบการจัดกิจกรรมในรูปแบบฐานกิจกรรม
จานวน ๒ ฐาน ได้แก่ ฐานที่ ๑ “พอเพียง ของเท่ียงแท้” และฐานท่ี ๒ “มีวินัย ใจมั่นคง”
กาหนดเวลาในการจัดกิจกรรมฐานละไม่เกิน ๕๐ นาที พร้อมจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ โจทย์
และเกณฑก์ ารประเมนิ (นอกเวลา)

2. แบ่งผู้เรียนเป็น ๘ กลุ่ม ๆ ละ ๙-๑๐ คน ให้แต่ละกลุ่มเลือกหัวหน้ากลุ่มและต้ังช่ือกลุ่ม ให้
กลุ่มท่ี ๑-๔ ปฏิบัติกจิ กรรมในฐานที่ ๑ และกลุม่ ที่ ๕-๘ ปฏิบัติกิจกรรมในฐานท่ี ๒ ใช้เวลา
ปฏบิ ตั ิกจิ กรรม ๕๐ นาที

3. เม่ือหมดเวลาในการปฏิบัติกิจกรรม ๕๐ นาที ให้กลุ่มผู้เรียน สลับการเข้าฐาน กลุ่มที่ ๑-๔
ปฏิบัติกิจกรรมในฐานที่ ๒ และกลุ่มท่ี ๕-๘ ปฏิบัติกจิ กรรมฐานที่ ๑ ใช้เวลาปฏิบัติกิจกรรม
๕๐ นาที

ฐานที่ ๑ “พอเพียง ของเทย่ี งแท้” เวลาปฏิบตั กิ จิ กรรม ๕๐ นาที
1) ผู้สอนกล่าวต้อนรับ แนะนาฐานและวัตถุประสงค์การเรียนรู้ของฐาน “พอเพียง ของ

เที่ยงแท้” เพอ่ื ให้ปฏิบตั ติ นตามหลักพอเพยี ง
2) ให้หัวหน้าแต่ละกลุ่มรับอุปกรณ์ทากิจกรรมสร้าง “แพมิตรภาพ” พร้อมตรวจสอบ

รายการและจานวนให้ครบตามที่กาหนด
3) ผู้สอนชี้แจงการปฏิบัติกิจกรรมและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง คอื ให้สมาชิกกลุ่มช่วยกันสร้าง

“แพ” ท่ีสามารถรับน้าหนักขวดบรรจุน้าดื่มขนาด ๖๐๐ มล. จานวน ๒ ขวด ได้นาน
อย่างน้อย ๑๐ วินาที โดยที่แพต้องมีขนาดที่บรรทุกขวดน้าได้ ๑-๒ ขวด ภายใน
ระยะเวลาทก่ี าหนด ตามกติกา ดงั น้ี
- ให้สร้างแพจากอุปกรณ์ท่ีจัดให้เท่านั้น หรือ ขอแลกวัสดุโดยใช้วัสดุที่ไม่ต้องการใช้

หรือคูปองมูลค่าต่าง ๆ ตามที่แจกให้มาแลกวัสดุท่ีต้องการ ตามรายการอัตราการ
แลกเปล่ยี นวัสดทุ ่ีกาหนด
- แพที่สร้างจะต้องสามารถลอยน้าได้ โดยไม่มีอุปกรณ์ช่วยพยุงอ่ืน ๆ ห้ามยึดติดกับ
คนหรือสงิ่ อน่ื เช่น ผนัง โตะ๊ เกา้ อี้ ฯลฯ

108 แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

- เมื่อหมดเวลา ให้ทุกกลุ่มหยุดปฏิบัติกิจกรรม แล้วเคล่ือนย้าย “แพ” ของกลุ่มมา
ทดลองลอยน้าในกะละมังที่ผู้สอนเตรียมไว้ ทดลองลอยน้าโดยแพเปล่า และเพิ่ม
ภาระบรรทุกขวดน้าจานวน ๑ ขวด และ ๒ ขวดตามลาดับ จับเวลาในการลอยน้า
หรือช่วยกนั นับ ๑-๑๐ วินาที ตอ่ การทดลองลอยในแตล่ ะคร้งั ตามที่กาหนด

4) ใหห้ ัวหนา้ กล่มุ และตวั แทนแตล่ ะกลุ่ม ผลดั กันออกมานาเสนอผลงานกล่มุ ดงั น้ี
- แสดงจานวนของวัสดุท่ใี ช้ในการสรา้ งแพและวัสดุทเ่ี หลอื
- อธิบายแนวคิด การออกแบบแพของตนเองให้สามารถปฏิบัติภารกิจตามที่ได้รับ
มอบหมายโดยใช้หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

5) ผู้สอนและผู้เรียนรว่ มกนั ตัดสนิ ผลงานตามกติกาทกี่ าหนดและมอบรางวลั แกก่ ลุ่มท่ชี นะ
โดยเพิม่ รางวัลพิเศษใหแ้ กก่ ลุ่มทใ่ี ช้คูปองแลกน้อยท่ีสดุ ใช้ทรัพยากรทีม่ อี ย่างคุ้มค่าที่สดุ
และได้ผลงานท่ีดี

6) ผู้สอนและผู้เรียนรว่ มแลกเปลี่ยนความคิดเห็นส่ิงท่ีได้จากการเรียนรู้ในการทากิจกรรม
ตามหลักพอเพียง

ฐานท่ี ๒ “มีวนิ ยั ใจมน่ั คง” เวลาปฏิบัตกิ จิ กรรม ๕๐ นาที
1) ผู้สอนกล่าวต้อนรบั แนะนาฐานและวัตถุประสงค์การเรียนรู้ของฐาน “มีวนิ ัย ใจมั่นคง”

เพอื่ ส่งเสริมการปฏิบตั ติ นอยา่ งมีวนิ ยั
2) ให้หวั หนา้ แตล่ ะกลุม่ รบั อุปกรณก์ ารทากจิ กรรมเกม “หวั บอด ท้ายใบ้”
3) ผู้สอนช้ีแจงการปฏิบตั ิกจิ กรรมและเงอ่ื นไขท่เี กย่ี วข้อง โดยใหส้ มาชิกแต่ละกลุ่มเข้าแถว

ตอนเรียงหนึง่ เรียงลาดบั ตามความสูงจากนอ้ ยไปหามาก เพ่อื ปฏิบัติกจิ กรรม ดังน้ี
- ใหส้ มาชกิ ในกลุม่ ทุกคนใชผ้ ้าปิดตาของตน ยกเว้นคนสดุ ท้าย ไมต่ อ้ งปิดตา
- กาหนดให้สมาชิกคนแรกท่ีเป็นหัวแถวเป็นคนตาบอด คนสุดท้ายให้เป็นคนใบ้ ส่วน

คนอน่ื ๆ ทเี่ หลือตง้ั แตค่ นทีส่ องจนถงึ คนรองสุดทา้ ยเป็นคนตาบอดและเป็นคนใบ้
- แต่ละกลุ่มจะต้องเดินไปตามเส้นทางท่ีกาหนดกลุ่มละเส้นทาง จนถึงเป้าหมาย

ท้ังกล่มุ โดยหา้ มสอ่ื สารกันดว้ ยการพูด
- เวลาในการปรึกษาหารือกันในกลุ่มเพ่ือวางแผนและทดลอง ๕ นาที ก่อนเร่ิม

กิจกรรม
- กลุ่มท่ีเดินถึงเป้าหมายก่อน โดยไม่ทาขวดล้ม หรือล้มน้อยท่ีสุดเป็นกลุ่มท่ีชนะ

การเลน่ เกม
4) สมาชกิ แต่ละกล่มุ เข้าประจาที่ที่จุดเรมิ่ ตน้ ของเส้นทางเดินของกล่มุ เตรยี มความพรอ้ ม

โดยยนื เข้าแถวตอนเรยี งหนง่ึ ทุกคนผกู ผ้าปิดตายกเว้นคนสุดทา้ ยของกลุ่ม
5) ผู้สอนสั่งเริม่ กิจกรรมพร้อมกัน และคอยติดตามสงั เกตพฤติกรรมในการปฏิบัติกจิ กรรม

ของผูเ้ รยี นแตล่ ะกลมุ่
6) เมอ่ื มีกลุ่มใดกลมุ่ หน่ึงเดินถึงเปา้ หมายเปน็ กล่มุ แรก หรือหมดเวลาทกี่ าหนดแล้วผู้สอน

ใหส้ ญั ญาณหยดุ การทากิจกรรมทกุ กล่มุ เพอื่ ตัดสนิ และมอบรางวัลแก่กลุ่มทีช่ นะ

แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 109

7) ผู้สอนให้ตัวแทนกลุ่มที่ชนะนาเสนอถึงกลยุทธ์ของความสาเร็จให้ตัวแทนกลุ่มท่ี
ไม่ประสบความสาเร็จมาเลา่ สภาพปัญหาอปุ สรรคที่ทาให้ไม่ประสบความสาเรจ็

8) ผสู้ อนและผูเ้ รยี นรว่ มกนั แสดงความคดิ เห็นถงึ สง่ิ ทไี่ ด้รบั จากการทากิจกรรม
9) ผสู้ อนสรุปภาพรวมทีไ่ ดจ้ ากการสงั เกตผเู้ รยี นระหวา่ งการทากิจกรรมเก่ยี วกับคณุ ธรรม

จริยธรรม และพฤติกรรมที่พงึ ประสงค์

ข้อเสนอแนะ

1. พ้ืนท่ีปฏิบตั กิ จิ กรรมแตล่ ะฐาน ควรเป็นหอ้ งโล่ง พ้ืนสะอาด สมาชิกแต่ละกลุ่มสามารถนั่งกับ
พื้นเพอ่ื ทากิจกรรมได้ โดยจะตอ้ งแยกหอ้ งสาหรบั จัดฐานกิจกรรมคนละหอ้ ง

2. กิจกรรมนี้สามารถใช้ได้กับผู้เรียนจานวนมาก แต่สมาชิกต่อกลุ่มไม่ควรมากเกินไปเพื่อให้
ผู้เรียนแต่ละคนได้มสี ่วนรว่ มในการทากจิ กรรมอย่างทั่วถงึ

3. การจัดกิจกรรมกับผู้เรียนจานวนมาก หากมีพื้นที่กว้างงขวางและมีผู้สอนมีจานวนมากพอ
อาจจดั ดงั น้ี
๓.๑ จัดเป็น ๒ ฐาน โดยเพ่ิมจานวนกลุ่มย่อย กลุ่มละ ๙-๑๐ คน ให้มากข้ึน เช่น
จาก ๘ กลุ่ม เป็น ๑๒ กลุ่ม แยกหมุนเวียนเข้าฐาน ๆ ละ ๖ กลุ่ม ซึ่งจะต้องจัดวัสดุ
อปุ กรณ์ในการทากจิ กรรมเพิม่
๓.๒ จัดเป็น ๔ ฐาน คือ ฐานท่ี ๑ พอเพียง ของเที่ยงแท้ ฐานท่ี ๒ มีวินัย ใจมั่นคง
ฐานท่ี ๓ สุจริต มิตรในตน และฐานท่ี ๔ จิตอาสา พาใจสบาย ฐานละ ๕๐ นาที
ซึ่งจะต้องมีเวลาสาหรับการจัดกิจกรรมเพ่ือให้ผู้เรียนได้หมุนเวียนเข้า ร่วมกิจกรรม
ทกุ ฐาน รวม ๔ ชั่วโมง หรือจะปรบั ลดเวลา ปรับลดฐานไดต้ ามความเหมาะสม
๓.๓ ผสู้ อนต้องควบคุมกากบั เวลาในการทากจิ กรรม เพอ่ื ใหเ้ ปน็ ไปตามเวลาทกี่ าหนด
๓.๔ ผู้สอนต้องคอยสังเกตพฤติกรรมการทางานของแต่ละกลุ่มและของสมาชิกกลุ่ม เพ่ือ
เชอื่ มโยงส่กู ารนอ้ มนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้

110 แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

แนวทางการประเมิน

๑. ประเมนิ จากผลการทากิจกรรมกลมุ่
๒. ประเมนิ พฤติกรรมผู้เรยี นโดยการสังเกตหรอื ใช้แบบสังเกต

พฤตกิ รรม หลักคณุ ธรรมที่ประเมิน

- ปฏิบตั ิกจิ กรรมโดยคานงึ ถึงภมู ิคมุ้ กนั ดา้ นคุณธรรม พอเพยี ง ๔๐%

จริยธรรม ความปลอดภัย ความรัก สามัคคี

- ปฏบิ ัติกิจกรรมโดยมกี ารวางแผน

- ปฏิบัตติ ามคาสงั่ กฎ กติกาโดยเครง่ ครัด มีวนิ ัย ๔๐%

- ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมโดยใช้กระบวนการกลุ่ม ความเป็นผนู้ า

ผู้ตาม

- ปฏบิ ตั ิงานจนแล้วเสรจ็ ในเวลาทก่ี าหนด

- ปฏิบตั กิ ิจกรรมตามกฎ กติกาดว้ ยความซ่อื สัตย์ เชน่ สุจริต ๑๐%

ผูกผ้าปดิ ตามดิ ชิด ไม่แอบดูทาง ไมพ่ ดู

- ยอมรับข้อผดิ พลาดของตนเองหรือกลุม่

- มีสว่ นร่วมในการแสดงความคิดเห็นและการทา จิตอาสา ๑๐%

กิจกรรมกลมุ่

- ชว่ ยเหลอื เพื่อนในกลุ่ม

รวม ๑๐๐%

แนวการจดั กิจกรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 111

กจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม หนว่ ยท่ี ๕

ชอ่ื หน่วย กจิ กรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ กจิ กรรมท่ี ๕.๓
พอเพยี ง
เวลา ๒ ชวั่ โมง
ชื่อกิจกรรม สจุ ริต จติ อาสา

หลักการและเหตผุ ล

ปัจจบุ ันปญั หาในการใช้ชีวติ อยู่ในสังคมทม่ี กี ารเปล่ียนทางด้านวตั ถุและเทคโนโลยีท่พี ัฒนาอยา่ ง
ต่อเน่ือง ทาให้เกดิ กระแสการวิ่งตามสังคม ปญั หาทีต่ ามมาคอื รายรบั ไม่เพยี งพอกบั รายจ่าย หากไม่ยึดม่นั
ในหลักธรรมและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการดาเนินชีวิต ก็อาจทาให้มีปัญหาเร่ืองหน้ีสิน
หรือทุจริตคอรัปชั่นตามมาได้ ดังนั้นการน้อมนาหลักธรรมคาสอนทางศาสนาและหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการดาเนินชีวิต ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ซ่ือสัตย์สุจริต และมีจิตอาสาที่
จะชว่ ยเหลือแบง่ ปนั ซง่ึ กนั และกัน นับว่าเปน็ ส่ิงที่ดสี าหรับการดาเนนิ ชวี ติ ท่ีมีความสขุ และมนั่ คง

จุดประสงค์ของกิจกรรม

๑. อธิบายความสาคัญ และหลักการประพฤติปฏิบัติตนเป็นคนดี มีความซ่ือสัตย์สุจริต และมี
จิตอาสา

๒. วิเคราะห์ ตัดสนิ ใจ ในการประพฤตปิ ฏิบตั ติ นตามหลกั ความซื่อสัตยส์ จุ รติ และมีจิตอาสา
๓. ประยกุ ตใ์ ช้เป็นแนวทางในการดาเนินชีวติ อยา่ งสจุ รติ และมีจติ อาสา

สือ่ วัสดุ อุปกรณแ์ ละแหล่งเรียนร้อู ื่น ๆ

1. วัสดอุ ุปกรณ์สาหรับกิจกรรมฐานท่ี 1 “สุจริต มิตรในตน” สาหรบั กล่มุ ผูเ้ รยี น กลุ่มละ ๑ ชุด

ประกอบด้วย

๑.๑ แผน่ ฟวิ เจอรบ์ อรด์ หรือ แผ่นกระดาษลงั จานวน ๒-๓ แผ่น/กล่มุ

๑.๒ เชือก หรือ เทปกาวผา้ สาหรบั ทาเสน้ เรมิ่ ต้นและเสน้ ชัย จานวน ๑ ม้วน

2. วัสดุอุปกรณ์สาหรับกิจกรรมฐานท่ี 2 “จิตอาสา พาใจสบาย” สาหรับกลุ่มผู้เรียนกลุ่มละ

๑ ชดุ ประกอบด้วย

๒.๑ กระดาษเขยี นคาถาม ขยากระดาษเปน็ ลกู บอลกลม ๆ จานวน ๕-1๐ แผ่น

(คาถามเกี่ยวกับหลกั คุณธรรม จริยธรรม

หรอื ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง)

๒.๒ คาเฉลยคาตอบแต่ละคาถาม จานวน ๑ ชุด

(จัดทาเปน็ ไฟล์นาเสนอคอมพวิ เตอร์

หรอื ฟลิปชาร์ททลี ะคาถาม)

112 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

๒.๓ เคร่อื งคอมพวิ เตอรแ์ ละเคร่ืองฉายภาพ พร้อมจอรบั ภาพ จานวน ๑ ชุด
(ถ้าใช้เปน็ ไฟลน์ าเสนอคอมพวิ เตอร์) จานวน ๑ ชดุ

๒.๔ ขาตงั้ ฟลปิ ชาร์ท (ถา้ ใชก้ ารนาเสนอด้วยฟลิปชารท์ ) จานวน ๑ ตวั
๒.๕ เพลงประกอบการดาเนนิ กิจกรรมสง่ ลกู บอลไฟ

(ควรเป็นเพลงทม่ี ีจงั หวะสนกุ สนาน ตามยุคสมยั
เหมาะสมกบั ผเู้ รยี นท่เี ขา้ ร่วมกจิ กรรม)
๒.๖ นกหวีด (ถา้ มี)
3. แบบประเมนิ ผลงานและแบบสงั เกตพฤตกิ รรม

ขน้ั ตอนการดาเนินกจิ กรรม

1. ผู้สอนวางแผน เตรียมการ แบ่งหน้าท่ีรับผิดชอบการจัดกิจกรรมในรูปแบบฐานกิจกรรม
จานวน ๒ ฐาน ได้แก่ ฐานที่ ๑ “สุจริต มิตรในตน” และฐานท่ี ๒ “จิตอาสา พาใจสบาย”
กาหนดเวลาในการจัดกิจกรรมฐานละไม่เกิน ๕๐ นาที พร้อมจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ โจทย์
และเกณฑก์ ารประเมนิ (นอกเวลา)

2. แบ่งผู้เรียนเป็น ๘ กลุ่ม ๆ ละ ๙-๑๐ คน ให้แต่ละกลุ่มเลือกหัวหน้ากลุ่มและตั้งชื่อกลุ่ม ให้
กลุ่มท่ี ๑-๔ ปฏบิ ัติกิจกรรมในฐานที่ ๑ และกลุ่มที่ ๕-๘ ปฏิบัตกิ ิจกรรมในฐานที่ ๒ ใช้เวลา
ปฏิบัตกิ ิจกรรม ๕๐ นาที

3. เมื่อหมดเวลาในการปฏิบัติกิจกรรม ๕๐ นาที ให้กลุ่มผู้เรียน สลับการเข้าฐาน กลุ่มที่ ๑-๔
ปฏิบัติกิจกรรมในฐานที่ ๒ และกลุ่มที่ ๕-๘ ปฏิบัติกิจกรรมฐานท่ี ๑ ใช้เวลาปฏิบตั ิกิจกรรม
๕๐ นาที

ฐานท่ี ๑ “สุจรติ มิตรในตน” เวลาปฏิบัตกิ ิจกรรม ๕๐ นาที
1) ผู้สอนกล่าวต้อนรับ แนะนาฐานและวัตถุประสงค์การเรียนรู้ของฐานของฐาน “สุจริต

มิตรในตน” เพื่อส่งเสริมความมีระเบยี บวนิ ยั ซ่อื สัตย์ สามคั คี รทางานเปน็ ทมี
2) ให้หัวหน้าแต่ละกลุ่มรับอุปกรณ์การเล่นเกม “แม่น้าพิษ” พร้อมตรวจสอบรายการ

และจานวนใหค้ รบตามทีก่ าหนด
3) ผู้สอนช้ีแจงการปฏิบัติกิจกรรมและเงื่อนไขการเล่นเกม “แม่น้าพิษ” ภายในระยะ

เวลาทีก่ าหนด ตามกตกิ า ดงั น้ี
- ให้สมาชิกแต่ละกลุ่มยืนร่วมกันบนแผ่นฟิวเจอร์บอร์ดหรือแผ่นลังกระดาษท่ีแจกให้

ซึ่งสมมติให้แผ่นฟิวเจอร์บอร์ดหรือแผ่นลังกระดาษคือ แพท่ีลอยอยู่บน “แม่น้า
พษิ ”
- หา้ มไม่ใหส้ ่วนหนงึ่ ส่วนใดของรา่ งกายผเู้ ล่นในทีมสัมผสั พื้นซ่ึงถอื วา่ เป็น “แมน่ า้ พษิ ”
- ให้แต่ละกลุ่มแข่งขันกัน โดยพยายามพาสมาชิกในกลุ่มทุกคนเคลือ่ นที่ข้ามแม่นา้ พิษ
ไปถึงอีกฝั่ง (ระยะทางจากจุดเริ่มต้นถึงเสน้ ชัย ประมาณ ๖-๑๐ เมตร) ภายในเวลา
ทีก่ าหนด (๕-๑๐ นาที) โดยใช้แผ่นฟวิ เจอรบ์ อรด์ หรอื แผน่ กระดาษลังเปน็ แพ

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา 113

- ถ้าส่วนหน่ึงส่วนใดของร่างกายสมาชิกในกลุ่มสัมผัส “แม่น้าพิษ” ให้ถือว่ากลุ่มนั้น
ต้องออกจากการแขง่ ขัน (หรอื ใหก้ ลบั ไปเรม่ิ ท่จี ดุ เรมิ่ ต้นใหม่)

- ให้เวลาวางแผนกอ่ นเร่มิ เล่นเกม ๑๐ นาที
- กลุ่มใดสามารถข้าม “แม่น้าพิษ” ไปยังเส้นชัยอีกฝั่งหนึ่งได้โดยไม่มีสมาชิกในกลุ่ม

คนใดทาผิดกติกาท่ีกาหนดได้เป็นกลมุ่ แรกเป็นผูช้ นะการแขง่ ขนั
4) ให้หัวหน้ากลุ่มและตัวแทนแต่ละกลุ่มท่ีชนะการเล่นเกม ออกมานาเสนอกลยุทธ์ของ

กลุ่มทที่ าให้ประสบความสาเรจ็ ในการเปน็ ผู้ชนะการเลน่ เกม “แมน่ า้ พษิ ”
5) ผู้เรียนร่วมกันสรุปอภิปรายความรู้ ประสบการณ์ ตามหลักความซื่อสัตย์ สุจริต ที่

ได้รบั จากการเลม่ เกม “แมน่ า้ พิษ”
6) ผู้สอนสรุปเพิ่มเติมเกี่ยวกับพฤติกรรมของผู้เรียนท่ีได้จากการสังเกตระหว่างการทา

กจิ กรรม ได้แก่ ความเป็นระเบียบ มวี ินัย ความซอ่ื สัตย์สจุ ริต ความสามคั คี การทางาน
รว่ มกนั เปน็ ทมี การชว่ ยเหลือซึง่ กันและกนั

ฐานที่ ๒ “จติ อาสา พาใจสบาย” เวลาปฏิบตั ิกิจกรรม ๕๐ นาที
1) ผู้สอนกล่าวต้อนรับ แนะนาฐานและวัตถุประสงค์ของฐานการเรียนรู้ “จิตอาสา พาใจ

สบาย” เพ่ือส่งเสรมิ ความมวี นิ ัย ซอื่ สตั ย์ การทางานเป็นทีม จติ อาสา
2) ผู้สอนชี้แจงการปฏิบัติกิจกรรมและเง่ือนไขการเลน่ เกม “ลูกบอลไฟ” ดังนี้

- ให้สมาชิกในกลุ่มทุกคนช่วยกันจัดสถานท่ีให้เหมาะสมกับจานวนผู้เล่นเกม (ถ้า
จานวนผู้เรียนไม่มาก อาจจัดท่ีนั่งให้ทุกคนล้อมเป็นวงกลมมองเห็นหน้ากันทุกคน
และทุกคนสามารถมองเห็นจอภาพ หรือฟลิปชาร์ทได้อย่างชัดเจนทุกคน หากมี
จานวนผูเ้ รียนมากอาจจดั ให้นัง่ แบบโรงภาพยนตรห์ นั หน้ามาดา้ นหนา้ หอ้ งเพ่อื ให้เห็น
จอภาพหรือฟลปิ ชารท์ ทกุ คน

- เมอื่ เพลงเปิด ผู้สอนจะสง่ ลกู บอลไฟที่ทาจากแผ่นกระดาษขยาเป็นลกู บอลกลม ๆ สง่
ให้ผู้เรียน ๑ คน ผู้เรียนคนน้ันจะต้องส่งลูกบอลไฟให้ผู้เรียนคนอื่น ๆ ต่อ ๆ กันไป
จนเสยี งเพลงหยุดลง (หรอื ผูส้ อนเป่านกหวดี )

- เม่ือเสียงเพลงหยุด (หรือผู้สอนเป่านกหวีด) ลูกบอลไฟอยู่ที่ผู้เรียนคนใด ผู้เรียนคน
น้ันต้องลุกขึ้นคลี่กระดาษลูกบอลไฟและอ่านข้อคาถามท่ีเขียนไว้ในลูกบอลไฟดัง ๆ
ให้ผู้เรียนทุกคนได้ยินชัดเจน แล้วฉีกทาลายกระดาษลูกบอลไฟคาถามนั้นเป็นเศษ
กระดาษชิน้ เลก็ ช้นิ น้อย แล้วโปรยท้ิงในหอ้ งทันที

- ผู้สอนจะสอบถามว่ามีผู้เรียนคนอื่นที่จะอาสาตอบคาถามน้ีหรือไม่ ถ้าไม่มีผู้เรียน
คนใดอาสาตอบคาถามได้ถูกต้อง ผู้เรยี นที่อา่ นคาถามจะถกู ลงโทษตามท่ผี สู้ อนกาหนด

- ผู้สอนสอบถามผู้เรียนคนอื่น ๆ ว่าเป็นคาตอบที่ถูกต้องหรือยัง ถ้ายังไม่ถูก ผู้เรียน
คนใดอาสาตอบคาถามให้ถูกต้องไดบ้ ้าง

- ผู้สอนเฉลยคาตอบท่ีถูกต้องพร้อมอธิบายประกอบการใช้ไฟล์นาเสนอ หรือ
ฟลปิ ชารท์ เปน็ สอื่ ประกอบการอธบิ ายเฉลยคาตอบตามเนือ้ หาท่ไี ดเ้ ตรียมไว้

114 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

- ผสู้ อนเร่ิมเปิดเพลงพรอ้ มส่งลกู บอลไฟลูกใหมใ่ ห้ผูเ้ รียนเพ่อื เร่ิมการเล่นเกมลกู บอลไฟ
ใหม่อีกคร้ัง เมื่อปิดเพลงลูกบอลไฟอยู่ที่ผู้เรียนคนใด ผู้เรียนคนนั้นก็ลุกขึ้นพร้อมคล่ี
กระดาษลูกบอลไฟเพ่ืออ่านคาถามท่ีอยู่ในลูกบอลไฟน้ันแล้วฉีกกระดาษคาถามให้
ละเอียดโปรยท้ิงในห้องและให้ผเู้ รียนคนอ่นื ๆ อาสาตอบคาถาม พร้อมกับการแสดง
ข้อคิดเห็นเสริมเพิ่มเติมเกี่ยวกับคาถามดังกล่าวจากผู้เรียนคนอ่ืน ๆ ผู้สอนอธิบาย
คาเฉลยเพิ่มเติมประกอบการใช้สื่อตามเน้ือหาท่ีเตรียมไว้ ทาเช่นนี้ซ้าไปเรื่อย ๆ จน
หมดลูกบอลไฟทเ่ี ตรยี มเอาไว้ หรอื ภายในเวลาในการเล่นเกมทก่ี าหนด จงึ สน้ิ สดุ การ
เลน่ เกมลกู บอลไฟ

๓) ผสู้ อนช้ีแจงการปฏบิ ตั กิ ิจกรรมและเง่อื นไขการเล่นเกม “ลูกบอลไฟ” ดังนี้
- ให้ผเู้ รยี นทกุ คนจดั ที่นัง่ กลับเข้าประจาท่ีเดิมและนั่งลงให้เป็นท่ีเรียบร้อยเหมือนก่อน
เร่ิมเล่นเกม (ผสู้ อนตอ้ งไม่อธิบายการจัดท่ีน่งั และการเกบ็ เศษกระดาษ)
- ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียนแต่ละคน ว่าจะมีผู้เรียนสนใจเก็บทาความสะอาด
กระดาษลูกบอลไฟท่ีถูกฉีกทาลายและทิ้งลงพื้นห้องจากการเล่นเกม หรือมีผู้เรียน
คนใดบ้างให้ความร่วมมือช่วยเหลือในการจัดที่น่ังกลับคืนสภาพเดิม และมีผู้เรียน
คนใดบ้างไม่ให้ความร่วมมือช่วยเหลือผู้เรียนคนอื่น ๆ ในการจัดที่น่ังและเก็บเศษ
กระดาษ

๔) ผู้สอนสรุปบทเรียนจากการเล่นเกมลูกบอลไฟตามหลักจิตอาสา ผู้สอนสุ่มสอบถาม
ผู้เรียนเป็นรายบุคคลถึงพฤติกรรมของผู้เรียนท่ีอาสาตอบคาถามแทนเพ่ือนที่เป็น
ผา่ นคาถามจากลูกบอลไฟเพ่อื ชว่ ยไมใ่ หเ้ พอ่ื นที่เป็นผู้อ่านคาถามตอ้ งถูกลงโทษและจาก
การสังเกตสภาพห้องภายหลังจากการเล่นเกม สามารถสะท้อนพฤติกรรมความเป็นผู้มี
จิตอาสาของผู้เรียนที่ร่วมกิจกรรมน้ี คุณลักษณะของการเป็นผู้มีจิตอาสามีลักษณะ
อย่างไรบ้าง กระทาโดยต้องบอกใหท้ าหรือไม่ ทาไมถงึ ทา

๕) ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันถอดบทเรียนที่ได้จากการเรียนรู้ เรื่อง จิตอาสา จากการทา
กิจกรรมในครั้งนี้

๖) ผสู้ อนสรปุ พฤติกรรมของผูเ้ รียนท่ไี ด้จากการสังเกตระหว่างการทากจิ กรรม เชน่ ความมี
ระเบียบวินัย ความซื่อสัตย์ การทางานเป็นทีม การช่วยเหลือกัน และพฤติกรรมของ
ผู้เรียนหลังทากิจกรรมเสร็จ เช่น การมีจิตอาสาช่วยเพื่อนตอบคาถาม ร่วมแสดงความ
คิดเหน็ เพิม่ เติม ช่วยกันเกบ็ เศษกระดาษ ช่วยกนั จดั ท่ีนั่งกลบั คนื ทเี่ ดมิ เปน็ ต้น

๗) ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นสรุปถึงคุณธรรม จริยธรรมในการ
ทางานร่วมกัน ในการอยรู่ ่วมกันในสงั คม โดยเฉพาะเรือ่ งจิตอาสา

แนวการจัดกิจกรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 115

ข้อเสนอแนะ

1. พ้ืนที่ปฏิบัติกิจกรรมแต่ละฐาน ควรเป็นห้องโล่ง พื้นสะอาด สมาชิกแต่ละกลุ่มสามารถน่ัง
บนเก้าอ้ีหรอื นั่งกบั พื้นเพ่ือทากิจกรรมได้ โดยจะตอ้ งแยกห้องสาหรับจัดฐานกิจกรรมฐานละ
หอ้ ง

2. กิจกรรมนี้สามารถใช้ได้กับผู้เรียนจานวนมาก แต่สมาชิกต่อกลุ่มไม่ควรมากเกินไปเพื่อให้
ผเู้ รียนแตล่ ะคนไดม้ ีสว่ นร่วมในการทากิจกรรมอยา่ งท่ัวถึง

3. การจัดกิจกรรมกับผู้เรียนจานวนมาก หากมีพ้ืนที่กว้างขวางและมีผู้สอนมีจานวนมากพอ
อาจจดั ดังนี้
๓.1 จัดเป็น ๒ ฐาน โดยเพ่ิมจานวนกลุ่มย่อย กลุ่มละ ๙-๑๐ คน ให้มากข้ึน เช่น จาก ๘
กลุ่ม เป็น ๑๒ กลุ่ม แยกหมุนเวียนเข้าฐาน ๆ ละ ๖ กลุ่ม ซึ่งจะต้องจัดวัสดุอุปกรณ์
ในการทากิจกรรมเพิ่ม
๓.๒ จัดเปน็ ๔ ฐาน คือ ฐานที่ ๑ พอเพียง ของเท่ียงแท้ ฐานที่ ๒ มีวนิ ยั ใจม่ันคง ฐานที่ ๓
สุจริต มิตรในตน และฐานที่ ๔ จิตอาสา พาใจสบาย ฐานละ ๕๐ นาที ซ่ึงจะต้องมี
เวลาสาหรับการจัดกิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนได้หมุนเวียนเข้าร่วมกิจกรรมทุกฐาน รวม ๔
ช่ัวโมง หรอื จะปรบั ลดเวลา ปรับลดฐานได้ตามความเหมาะสม

4. ผู้สอนต้องควบคุมกากับเวลาในการทากจิ กรรม เพื่อใหเ้ ป็นไปตามเวลาที่กาหนด
5. กิจกรรมลูกบอลไฟ ข้อคาถามควรเป็นคาถามสั้น หรือมีคาตอบให้เลือก ๒ ตัวเลือก หรือ

คาถามแบบ “ถูก-ผิด” “ใช่-ไมใ่ ช่” โดยอาจเป็นคาถามเกี่ยวกับความรู้รอบตัวทั่ว ๆ ไป กไ็ ด้
แต่ควรเป็นคาถามเกย่ี วกบั หลักคณุ ธรรม จริยธรรม หรอื หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
หรือ คาถามเกี่ยวกับหน่วยการเรียนรู้หน่วยท่ี ๕ ควรมที ้ังคาถามง่ายและยากแล้วแต่ผู้เรียน
จะสมุ่ ไดค้ าถามจากลูกบอลไฟ ตวั อยา่ ง เชน่
๕.๑ บอกชื่อประเทศในกลุ่มอาเซียน
๕.๒ สัตว์เลอื ดเยน็ ออกลกู เปน็ ตวั หรือเปน็ คน
๕.๓ บอกชอ่ื สถานทที่ ีพ่ ระนเรศวรมหาราชทายุทธหตั ถีกบั พระมหาอุปราชของพมา่
๕.๔ พยัญชนะไทยมกี ตี่ ัว
๕.๕ บอกคาว่าครอบครัวเป็นภาษาอังกฤษ

ฯลฯ
6. ผสู้ อนตอ้ งคอยสงั เกตพฤติกรรมการทางานของแตล่ ะกลมุ่ และของสมาชกิ กล่มุ เพอื่ เชอื่ มโยง

หลกั คณุ ธรรมจรยิ ธรรม และการน้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้

116 แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

แนวทางการประเมนิ
๑. ประเมินจากผลการทากิจกรรมกลมุ่
๒. ประเมนิ พฤติกรรมผ้เู รยี นโดยการสังเกตหรือใชแ้ บบสงั เกต

พฤตกิ รรม หลักคุณธรรมทป่ี ระเมนิ

- ปฏบิ ตั กิ ิจกรรมโดยคานึงถึงภมู ิคมุ้ กันด้านคณุ ธรรม พอเพยี ง 25%
จริยธรรม ความปลอดภยั
มวี ินยั 25%
- ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมโดยมีการวางแผน
สุจรติ 20%
- ปฏบิ ัตติ ามคาสงั่ กฎ กติกาโดยเคร่งครดั จติ อาสา 3๐%
- ปฏิบัตกิ จิ กรรมโดยใช้กระบวนการกลมุ่
- ปฏบิ ัตงิ านจนแล้วเสรจ็ ในเวลาทกี่ าหนด

- ปฏบิ ตั ิกจิ กรรมตามกฎ กตกิ าดว้ ยความซื่อสัตย์
- ยอมรับขอ้ ผดิ พลาดของตนเองหรอื กลมุ่

- มสี ่วนรว่ มในการแสดงความคิดเห็นและการทา
กิจกรรมกล่มุ

- ชว่ ยเหลอื เพือ่ นในกล่มุ
- ช่วยจัดเตรียม จัดเกบ็ วัสดุอปุ กรณ์การทากิจกรรม

รวม ๑๐๐%

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 117

หนว่ ยกจิ กรรมท่ี ๖

กจิ กรรมพฒั นาตน ชมุ ชน ทอ้ งถน่ิ
และประเทศชาติ

118 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

- หนา้ ว่าง -

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา 119

กจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม หน่วยท่ี ๖

ชอ่ื หน่วย กิจกรรมพัฒนาตน ชุมชน ท้องถ่ินและ กจิ กรรมที่ ๖.๑
ประเทศชาติ
เวลา 6 ช่ัวโมง
ชื่อกจิ กรรม ชุมชนทีร่ ัก

หลกั การและเหตุผล

การพัฒนาชุมชนและทอ้ งถนิ่ ให้เข้มแขง็ จาเป็นต้องเร่ิมต้นท่ีการพฒั นาคนให้รู้จักตนเอง รปู้ ัญหา
ของตนเองและชุมชน ร้ทู รัพยากร เช่อื ว่าตนเองตอ้ งพงึ่ ตนเองได้ จนนาไปสูช่ ุมชนที่เขม้ แข็ง แนวทางทจ่ี ะ
พัฒนาจาเป็นต้องให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ การร่วมคิดร่วมทา ร่วมแก้ปัญหา และมีความ
รับผิดชอบต่อสังคม เพื่อใหเ้ กิดการพัฒนาที่สอดคล้องและเหมาะสมกับชุมชน พร้อมนาหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงมาประยกุ ตเ์ ปน็ แนวทางการพัฒนา เน้นการพ่ึงตนเอง โดยสร้างสังคมเอือ้ อาทร พ่ึงพา
อาศัยกัน ดังนั้นโครงการชุมชนที่รัก จึงเป็นแนวทางการพัฒนาชุมชน ให้เป็นชุมชนที่อยู่ร่วมกันอย่างมี
ความสุขและพง่ึ ตัวเองได้ต่อไป

จดุ ประสงค์ของกจิ กรรม

1. เพ่อื ปลกู ฝงั คณุ ธรรม จรยิ ธรรมให้ผู้เรียน ผ่านกระบวนการอาสาพฒั นาสู่ชุมชน ท้องถน่ิ
2. เพื่อเสริมสรา้ งให้ผ้เู รยี นมีจิตอาสา เป็นผู้ใหม้ ากกว่าผู้รับ
3. เพอ่ื ส่งเสรมิ ใหผ้ ้เู รยี นรจู้ ักการทางานเป็นทมี
4. เพื่อส่งเสรมิ ใหผ้ ้เู รยี นมีความอ่อนน้อม เสยี สละ อดทน อุทศิ ตนเพื่อผ้อู น่ื และมีประสบการณ์

ตรงผา่ นกระบวนการทางาน

สอื่ วัสดุ อปุ กรณ์และแหลง่ เรียนร้อู ่ืน ๆ

๑. วดี ทิ ัศน์ เรือ่ ง Animal Heroes จาก
https://www.youtube.com/watch?v=MHP0ETuMBwE

๒. กระดานไวท์บอรด์ พรอ้ มปากกาเขยี นไวทบ์ อร์ด หรอื กระดาษฟลิปชารท์ พรอ้ มปากกาเคมี
๓. กระดาษ A4

๔. แบบประเมนิ ผลงานและแบบสงั เกตพฤตกิ รรม

ข้นั ตอนการดาเนนิ กิจกรรม

ครง้ั ท่ี ๑ กิจกรรมระดมสมอง เขียนและนาเสนอโครงการ (๒ ชัว่ โมง)
๑. ระดมสมอง (Brain storming) ผเู้ รยี นโดยใช้คาถามว่า “เมอ่ื พูดถงึ คาวา่ “ชมุ ชน” นักเรียน/

นักศึกษาคดิ ถงึ อะไรบา้ ง” (ผสู้ อนเขยี นทุกคาตอบของผเู้ รยี น ลงบนกระดาน)
๒. ผู้เรียนชว่ ยกนั สรุปความหมายของคาว่า “ชมุ ชน” จากคาตอบและแนวคิดของผูเ้ รียน

120 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

๓. ผสู้ อนเปิดความหมายของ “ชุมชน” ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ผู้เรียนอ่าน
พร้อมกนั พร้อมทงั้ ชมเชยทกุ คาตอบทีผ่ ูเ้ รยี นช่วยกนั ระดมสมองออกมาก่อนหนา้ น้ี

๔. ผสู้ อนถามตอ่ วา่
๔.๑ “ชุมชน” มีความสาคัญกบั ผู้เรียน หรอื ไม/่ อยา่ งไร
๔.๒ ในฐานะท่เี ราเปน็ ส่วนหนึ่งของชุมชน เราจะมีสว่ นในการพฒั นาตนเอง ชุมชน ทอ้ งถ่ิน
และประเทศชาติอยา่ งไร

๕. ผู้สอนเขยี นคาตอบ/กจิ กรรมที่ผู้เรียนเสนอมาทุกคาตอบลงบนกระดานแลว้ สรุปเป็นข้อ ๆ
๖. ผู้เรียนแบ่งกลุ่มตามความสนใจของตนเองเพื่อร่วมกันเขียนโครงการพัฒนาตน ชุมชน

ท้องถน่ิ และประเทศชาติ (๔๐-๖๐นาท)ี
๗. แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนนาเสนอ (ไม่เกิน ๑๐ นาที) ผู้เรียนกลุ่มอ่ืนซักถามและอภิปรายถึง

ความเป็นไปไดใ้ นการดาเนินโครงการ
๘. ผสู้ อนร่วมอภิปรายและเสนอแนะ เสนอแนวคดิ ในการวางแผนและเตรียมการ
๙. ผู้เรียนดูวีดิทัศน์ Animal Heroes แล้วผู้สอนอัญเชิญพระราชดารัสพระบาทสมเด็จ

พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลท่ี ๙ ท่ีเกี่ยวกับการอุทิศตนเพ่ือชุมชนและสังคม
เพ่ือเสรมิ สร้างกาลังใจในการปฏบิ ตั ิงาน (ตามโครงการทร่ี ่วมกนั เขียนไว)้

ครง้ั ที่ ๒ ปฏบิ ตั กิ จิ กรรมโครงการ (๒-3 ชวั่ โมง)
๑. ผู้เรียนแต่ละกลุ่มปฏิบัติกิจกรรมโครงการตามที่ได้รับอนุมัติ พร้อมจดบันทึกและสรุปผล

การดาเนินกิจกรรม โดยผสู้ อนทาหนา้ ทีน่ ิเทศตดิ ตาม ให้คาปรกึ ษาแนะนา
๒. แตล่ ะกล่มุ นาเสนอผลการดาเนินกจิ กรรมโครงการและสงิ่ ทไ่ี ด้เรียนรู้

คร้ังที่ ๓ กจิ กรรมถอดบทเรยี น (1-2 ชัว่ โมง)
๑. ผู้สอนและผ้เู รยี นรว่ มกนั ถอดบทเรยี นจากการดาเนนิ กจิ กรรม
๒. ผสู้ อนและผเู้ รียนรว่ มกนั สรปุ

๒.๑ ปัญหาและอปุ สรรคที่พบระหวา่ งทางานมีอะไรบา้ ง และไดร้ ับการแก้ไขอยา่ งไร
๒.๒ หากในอนาคต ผู้เรียนมีโอกาสได้ทางานในลักษณะเดียวกันนี้อีกครั้งหนึ่ง จะป้องกัน

ปัญหาและอปุ สรรคขา้ งต้นไดอ้ ย่างไรบ้าง
๒.๓ กิจกรรม “ชุมชนท่ีรกั ” ชว่ ยให้ผู้เรยี นมีการพฒั นาตนเองหรือไม่ อยา่ งไร
๒.๔ มีแนวทางการส่งเสริมให้ผู้เรียนอื่น ๆ มีโอกาสปฏิบัติตนเพ่ือเสริมสร้างนิสัยและ

คณุ ลกั ษณะดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรมให้มีความย่งั ยืนได้อย่างไรบ้าง

ข้อเสนอแนะ

๑. ควรเปดิ โอกาสให้ผ้เู รียนและชุมชนมสี ่วนรว่ มในการกาหนดกิจกรรม
๒. ผู้สอนและชุมชนต้องให้ความสาคัญกับการให้คาปรึกษา แนะนา นิเทศการปฏิบัติงานของ

ผู้เรียน รวมทงั้ ใหก้ าลังใจแกส่ มาชกิ กลุม่

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 121

๓. การถอดบทเรียนเป็นขั้นตอนที่สาคัญในการท่ีจะทาให้การปฏิบัติกิจกรรมมีความสมบูรณ์
และช่วยส่งเสรมิ พฤตกิ รรมลกั ษณะนิสยั ทีด่ ีให้มคี วามย่งั ยืนต่อไป

๔. ผู้สอนอาจกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยกลอน คาคม หรือเกมสั้นๆ ก่อนดาเนินกิจกรรมตามที่
เห็นสมควร

๕. โครงการแนะนา ตัวอย่างเช่น จิตอาสาพัฒนาสงั คม สอนอาชพี พ่สี อนน้อง ศูนย์ซ่อมสรา้ งฯ
ลูกเสือบริการ บรกิ ารวชิ าชพี คลินิกครอบครวั เปน็ ตน้

๖. สถานศกึ ษาสามารถจัดตั้งชมรมคุณธรรม จรยิ ธรรม ภายในองคก์ ารนกั วชิ าชีพฯ เพื่อสะดวก
ในการบรหิ ารจดั การ พร้อมแต่งตั้งคณะกรรมการดาเนินงานชมรมคุณธรรม จริยธรรม เพื่อ
จัดทาแผนงาน/โครงการ/ปฏิบัติกิจกรรมที่ผู้เรียนได้ระดมสมองและนาเสนอกิจกรรม
ในหน่วยที่ ๖ เร่ือง กิจกรรมเพื่อพัฒนาตน ชุมชน ท้องถิ่น และประเทศชาติ (คนดี และ
มคี วามสุข)

๗. กจิ กรรมสามารถปรบั เปลีย่ นไดต้ ามความเหมาะสม

แนวทางการประเมนิ

๑. ประเมินจากผลการทากจิ กรรมกลุม่
๒. ประเมินพฤตกิ รรมผูเ้ รยี นโดยการสงั เกตหรอื ใชแ้ บบสังเกต

พฤติกรรม หลกั คณุ ธรรมที่ประเมิน

- กาหนดวัตถุประสงค์ เปา้ หมายและแผนงาน พอเพียง ๕%
โครงการ โดยใช้หลกั เหตุผล ความเปน็ ประโยชน์
ความคุ้มค่าและมคี วามเปน็ ไปได้ในเวลาทกี่ าหนด มีวนิ ัย ๒๐%
สุจรติ ๒๐%
- มุ่งมนั่ ทากจิ กรรมด้วยความรบั ผดิ ชอบจนเกิดผล จติ อาสา ๔๐%
สาเร็จ สามัคคี ๑๕%
รวม ๑๐๐%
- ปฏิบตั กิ จิ กรรมด้วยความซ่ือสัตย์ สุจริต ไมห่ วงั
ผลตอบแทน

- ปฏิบตั กิ จิ กรรมเพอ่ื ส่วนรวมด้วยความเต็มใจและ
เสยี สละ

- ใหค้ วามรว่ มมือในการปฏบิ ัติกิจกรรมกลุ่มตาม
หนา้ ท่ี ทีร่ ับผิดชอบในฐานะผู้นาและผตู้ ามทด่ี ี

122 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

กจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ ๖

ชอ่ื หน่วย กิจกรรมพฒั นาตน ชุมชน ท้องถิ่นและ กจิ กรรมท่ี ๖.๒
ประเทศชาติ
เวลา ๒ ช่วั โมง
ชอ่ื กจิ กรรม สิง่ ทฉี่ นั เป็น

หลกั การและเหตุผล

การเข้าใจตนเอง การยอมรับในข้อดี ข้อเสียของตนเอง เป็นส่ิงสาคัญอย่างมาก จะนาไปสู่การ
พัฒนาและปรับปรุงตนเอง โดยเฉพาะการควบคุมตนเองให้เป็นคนที่มีวินัย สามารถนามาใช้ในการ
วางแผนการดาเนินชีวิต การทางาน ได้อย่างเหมาะสมกับความถนัด บุคลิกภาพ ตามความสามารถของ
ตนเอง นอกจากน้ันการรู้จักและยอมรับตนเอง ยังเป็นส่วนช่วยให้เกิดการยอมรับจากผู้อ่ืน มีความ
ไวว้ างใจและมคี วามเป็นมติ รทด่ี ีต่อกนั สังคมก็สามารถอยู่รว่ มกันได้อย่างสงบสขุ

จดุ ประสงค์ของกิจกรรม

๑. เพ่อื ให้มีความรู้และเกดิ ความเข้าใจตนเองในการพฒั นาตนเองดา้ นตา่ ง ๆ ได้อย่างเปน็ ระบบ
๒. เพ่อื ฝึกเปดิ ใจตอ่ ด้านดี ด้านเสยี และสารวจความพรอ้ มในการพฒั นาตนเอง
๓. เพอ่ื ใหม้ ที ศั นคติทเี่ ปิดกว้างเพ่ือเข้าใจธรรมชาติบุคคลและยอมรบั ผู้อนื่

ส่อื วสั ดุ อุปกรณ์และแหลง่ เรยี นร้อู ื่น ๆ

๑. กระดาษ A4 ดนิ สอ ยางลบ เทา่ จานวนผูเ้ รยี น
๒. วดี ทิ ศั น์ การรจู้ กั ตนเองและยอมรบั ตนเอง

https://www.youtube.com/watch?v=ajXPYEShjAw
๓. คอมพิวเตอร์ พร้อมเคร่ืองฉาย LCD และจอ
๔. แบบประเมนิ ผลงานและแบบสงั เกตพฤติกรรม

ขั้นตอนการดาเนนิ กจิ กรรม

๑. ใหผ้ ้เู รยี นทาแบบทดสอบการยอมรบั ตนเอง
๒. ผู้สอนแจกกระดาษ A4 ดินสอและยางลบ ให้ผู้เรียนคนละ ๑ ชุด แล้วให้ผู้เรียนทากิจกรรม

“ส่งิ ทฉ่ี ันเป็น” ดงั นี้
๒.๑ เปรียบเทียบตนเองกับดอกไม้ท่ีตนเองชอบ ๑ ชนิด สัตว์ท่ีชอบ ๑ ชนิด พร้อมท้ัง

ใหเ้ หตุผลวา่ ชอบดอกไม้และสัตว์ชนดิ นน้ั เพราะอะไร
๒.๒ ผูเ้ รียนจบั คูเ่ พ่อื แลกเปลีย่ นกนั (เพื่อเรียนรู้สง่ิ ที่ตนเองชอบ และเพือ่ นชอบ)
๒.๓ ผู้เรียนสารวจตนเองว่ามีข้อดี ข้อเสียอย่างไร และมีวิธีการใดท่ีจะปรับปรุงข้อเสียของ

ตนเอง

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา 123

๒.๔ ให้ผู้เรียนจับคู่กัน (โดยต้องไม่เป็นคู่เดิม) แลกเปล่ียนกันว่าแต่ละคนมีข้อดี ข้อเสีย
อย่างไร และมีวิธีการใดท่ีจะปรับปรุงข้อเสียของตนเอง (เพื่อเรียนรู้ ยอมรับตนเอง
ทัง้ ด้านดี ไม่ดี และการปรับปรงุ ตนเอง และยอมรบั ในตัวตนของเพื่อน)

๓. ผูส้ อนและผู้เรยี นช่วยกันสรุปส่ิงทไ่ี ด้รับจากกจิ กรรม “สิ่งท่ีฉันเป็น” จากคาตอบและแนวคิด
ของผู้เรียน

๔. ให้ผู้เรียนดูวดี ิทศั น์ จากน้นั ผู้สอนและผู้เรียนรว่ มกันถอดบทเรียนจากการดาเนนิ กจิ กรรม

ข้อเสนอแนะ

๑. ควรเปิดโอกาสให้ผูเ้ รียนมสี ว่ นรว่ มในการกาหนดกิจกรรม
๒. ผสู้ อนตอ้ งใหค้ วามสาคญั กบั การให้คาปรกึ ษา แนะนา ผเู้ รยี น รวมทัง้ ใหก้ าลังใจ
๓. การถอดบทเรียนเป็นขั้นตอนท่ีสาคัญในการที่จะทาให้การปฏิบัติกิจกรรมมีความสมบูรณ์

และชว่ ยส่งเสริมพฤตกิ รรมลักษณะนิสยั ทด่ี ีใหม้ ีความยง่ั ยนื ต่อไป
๔. ผู้สอนอาจกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยกลอน คาคม หรือเกมสั้น ๆ ก่อนดาเนินกิจกรรมตามที่

เห็นสมควร
๕. กจิ กรรมสามารถปรับเปลี่ยนไดต้ ามความเหมาะสม

แนวทางการประเมิน

๑. ประเมนิ จากผลการทากิจกรรมกลมุ่
๒. ประเมินพฤติกรรมผู้เรียนโดยการสังเกตหรือใช้แบบสังเกต

พฤติกรรม หลกั คุณธรรมทป่ี ระเมิน

- กาหนดวัตถุประสงค์ เปา้ หมายและแผนงานโครงการ พอเพยี ง ๒๐%

โดยใชห้ ลกั เหตุผล ความเปน็ ประโยชน์ ความคุม้ คา่

และมคี วามเปน็ ไปได้ในเวลาทก่ี าหนด

- มงุ่ มน่ั ทากจิ กรรมด้วยความรบั ผดิ ชอบจนเกิดผล มีวนิ ยั ๑๕%

สาเร็จ

- ปฏิบัตกิ จิ กรรมดว้ ยความซือ่ สัตย์ สจุ ริต ไมห่ วัง สจุ ริต ๑๐%

ผลตอบแทน

- ปฏบิ ตั กิ จิ กรรมเพ่อื สว่ นรวมด้วยความเตม็ ใจและ จิตอาสา ๔๐%

เสยี สละ

- ใหค้ วามรว่ มมอื ในการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมกล่มุ ตามหนา้ ท่ี สามัคคี ๑๕%

ที่รบั ผิดชอบในฐานะผ้นู าและผตู้ ามท่ีดี

รวม ๑๐๐%

124 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา

บรรณานกุ รม

แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๖). หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช ๒๕๕๖. สานักงาน
คณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา. กรุงเทพฯ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๗). หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง พุทธศักราช ๒๕๕๗.
สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา. กรุงเทพฯ.

กระทรวงศกึ ษาธิการ. (๒๕๖๒). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่อื ง กรอบคณุ วุฒิอาชีวศึกษาแหง่ ชาติ
พ.ศ. ๒๕๖๒.

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๖๒). หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช ๒๕๖๒. สานักงาน
คณะกรรมการการอาชวี ศึกษา. กรงุ เทพฯ.

ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2551). การสังเคราะห์งานวิจัยเก่ียวกับคุณธรรมจริยธรรมในประเทศไทย
และต่างประเทศ. ศูนยส์ ่งเสริมและพัฒาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรมสานักงานบริหารและพัฒนา
องค์ความรู้ (องคก์ รมหาชน).

ปองทิพย์ เทพอารีย์. (2559). แนวทางการเสริมสร้างจริยธรรมจิตเคารพในระดับอุดมศึกษา.
วารสารวิชาการความดี. ศนู ย์คณุ ธรรม (องคก์ ารมหาชน)การขดั เกลาทางสังคม.

มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2550). ตามรอยเบื้องพระยุคลบาท.
พระนครศรีอยุธยา : เทยี นวัฒนา.

มูลนธิ ิสถาบนั วจิ ัยและพัฒนาประเทศตามปรชั ญญาเศรษฐกิจพอเพียง. (2555). ตามรอยพระราชดารัส
สู่ “ปรัชญญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง”. กรุงเทพฯ : เพชรรุ่งเรือง.

ราชกิจจานุเบกษา. (๒๕๕๖). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษา
แหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๕๖.

ราชกิจจานุเบกษา. (๒๕๕๖). ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับ
ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี พ.ศ. ๒๕๕๖.

ราชกิจจานุเบกษา. (๒๕๕๖). ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับ
ประกาศนียบัตรวิชาชพี ชนั้ สูง พ.ศ. ๒๕๕๖.

วัลลภา อยู่ทอง. (2560). ตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้. หน่วยศึกษานิเทศก์ สานักงานคณะกรรมการ
การอาชีวศึกษา. สบื คน้ เมื่อวันท่ี 27 กรกฎาคม 2560 จาก http://nited.vec.go.th/

ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน). (255๙). เทิด 9 ปกเกศ 70 คุณธรรมนาประชา. กรุงเทพฯ :
อมรนิ ทรพ์ ร้นิ ตงิ้ แอนดพ์ ับลชิ ช่ิง.

ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน). (2560). การส่งเสริมคุณธรรม “พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา”.
กรงุ เทพฯ : พมิ พด์ ี จากัด.

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชีวศกึ ษา 125

ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน). (2560). ถอดบทเรียนกระบวนการอบรมค่ายศาสนิกสัมพันธ์
เสริมสร้างความซ่ือตรงแกนนาครูและเยาวชน 3 ศาสนา. ปทุมธานี : มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์.

สมบัติ คชสิทธิ์ และคณะ. (2559). ตามรอยพระยุคลบาท. ธรรมะพื้นฐานแห่งความพอเพียง.
ปทมุ ธานี: งานวชิ าศกึ ษาทวั่ ไป: มหาวิทยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชปู ถัมภ.์

สุเมธ ตนั ตเิ วชกุล. (2548). หลกั ธรรม หลักทา ตามรอยพระยุคลบาท. กรงุ เทพฯ: เดน่ สุทธาการพิมพ.์
สานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และมูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์. (2549). คาพ่อสอน:

ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดารสั เก่ยี วกบั ความสุขในการดาเนินชีวิต. กรุงเทพฯ
: ประสขุ ชยั .
สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา. (๒๕๕๗). เกณฑ์การประเมินคณุ ธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ มและ
คุณลักษณะที่พึงประสงค์ ของผู้สาเร็จการศึกษาตามระดับคุณวุฒิอาชีวศึกษา. กรุงเทพฯ :
ห้างหนุ้ สว่ นจากัด สนิ ทวกี ิจ พร้นิ ตง้ิ (สานักงานใหญ)่ .
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2557). แนวทางการกาหนดเกณฑ์การประเมินคุณธรรม
จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ ของผู้สาเร็จการศึกษาตามระดับคุณวุฒิ
อาชวี ศกึ ษา. หน่วยศกึ ษานิเทศก์.
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2557). แนวทางการจัดสาระการเรยี นรู้เร่ือง คณุ ธรรม
จรยิ ธรรมและความเปน็ ไทย ในหลกั สตู รอาชวี ศกึ ษา. หน่วยศกึ ษานิเทศก์.
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (๒๕๕๘). แนวทางการประเมินพฤตกิ รรมผู้เรียนอาชวี ศึกษา
ตามค่านิยมหลักของคนไทย ๑๒ ประการ. กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจากัด สินทวีกิจ พริ้นต้ิง
(สานักงานใหญ่).
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2560). แนวทางการจัดกิจกรรมเสริมสร้างคุณธรรม
จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ของผู้เรียนและผู้สาเร็จการอาชีวศึกษา.
หน่วยศกึ ษานเิ ทศก.์ กรงุ เทพฯ : บริษัท แกรนด์พอ้ ยท์ จากัด.
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (๒๕๖๒). ประกาศคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เรื่อง
เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชวี ศกึ ษาระดับประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ พ.ศ. ๒๕๖๒.
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (๒๕๖๒). ประกาศคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เรื่อง
เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชวี ศึกษาระดบั ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ช้นั สงู พ.ศ. ๒๕๖๒.
สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา และสานักงานคณะกรรมการป้องกนั และปราบปรามการทจุ ริต.
(255๗). คุณธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ ม และคุณลกั ษณะทีพ่ ึงประสงค์.
สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา. (ม.ป.ป.). คณุ ธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอนั พึง
ประสงค์ของผู้สาเร็จการศึกษา. สานักมาตรฐานการอาชวี ศึกษาและวชิ าชีพ.
สานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และสานักงานคณะกรรมการ
การอาชีวศึกษา. (2559). แนวทางการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อสร้างความตระหนักรู้
และมีสว่ นรว่ มในการป้องกนั การทจุ รติ สาหรับนักเรยี น นกั ศึกษา. กรงุ เทพฯ.

126 แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

สานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (25๕๙). ยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วย
การป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560-2564) บทสรุป
ผู้บริหาร. นนทบรุ ี : สานกั งานคณะกรรมการปอ้ งกันและปราบปรามการทุจริตแหง่ ชาติ.

สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). การติดตามและประเมินผลการส่งเสริมค่านิยมของ
คนไทย. กระทรวงศึกษาธกิ าร. นนทบุรี : ห้างหุน้ ส่วนจากดั เจรญิ ผลกราฟฟคิ .

สานักนโยบายและยุทธศาสตร์. (2560). การศึกษาคุณธรรม จริยธรรมของผู้เรียนในสถานศึกษา
สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ. รายงานการวิจัย กลุ่มยุทธศาสตร์การวิจัยและพัฒนา สานักงาน
ปลัดกระทรวงศกึ ษาธิการ.

เสาวนีย์ ไทยรงุ่ โรจน์ และคณะ. (2553). โครงการประเมินดา้ นสถานการณ์ดา้ นการทุจริตในประเทศ
ไทย. กรุงเทพมหานคร : คณะอนุกรรมการฝ่ายวิจัย สานักงานคณะกรรมการป้องกันและ
ปราบปรามการทจุ ริตแห่งชาติ.

หอการค้าไทย. (2553). เศรษฐกิจพอเพียง ปรัชญาใหม่ในยุคโลกาภิวัตน์. กรุงเทพฯ : อมรินทร์
พรน้ิ ต้งิ แอนดพ์ ับลิชช่ิง.

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา 127

ภาคผนวก

แนวทางการจดั กจิ กรรม
สง่ เสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรมในสถานศกึ ษา

อาชีวศึกษา

128 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา

- หนา้ ว่าง -

แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา 129

แบบฟอร์มการเขียนโครงการ

ชอื่ โครงการ.................................................................................................................................................

ชอ่ื หน่วยงานท่ีรับผดิ ชอบ..........................................................................................................................

หลกั การและเหตผุ ล
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................

วัตถุประสงค์
1. ................................................................................................................................................
2. .................................................................................................................................,..............
3. ................................................................................................................................................

เป้าหมาย (เชงิ ปรมิ าณ/เชิงคณุ ภาพ)
1. เชงิ ปริมาณ
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
2. เชงิ คณุ ภาพ
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................

งบประมาณท่ีใช้ ................................... บาท (........................................)

วิธีดาเนนิ งาน (ระบวุ ธิ ีการ ส่ือ วสั ดุ อปุ กรณ์ และสถานทด่ี าเนินการแต่ละขั้นตอน)
วิธดี าเนนิ งานมี...........ขัน้ ตอน ดงั นี้
๑. ................................................................................................................................................
๒. ................................................................................................................................................
๓. ................................................................................................................................................

130 แนวการจดั กจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

ระยะเวลาดาเนนิ การ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

แผนการปฏบิ ัติงาน

หวั ขอ้ กจิ กรรม ไตรมาส 1 ไตรมาส 2 ไตรมาส 3 ไตรมาส 4

(ระบุขัน้ ตอนการดาเนนิ งาน ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ม.ค. ก.พ ม.ี ค. เม.ย พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย.
วัน เดอื น ปี ท่ดี าเนินการ
และสถานท่ีดาเนินงาน)

บทบาทภาคีทม่ี ีส่วนร่วมในโครงการ (ภาครฐั / ภาคเอกชน / ภาคประชาสังคม)
………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

ผลทค่ี าดวา่ จะได้รบั
๑. ................................................................................................................................................
๒. ................................................................................................................................................
๓. ................................................................................................................................................

วิธีการตดิ ตามและการประเมนิ ผล
๑. ................................................................................................................................................
๒. ................................................................................................................................................
๓. ................................................................................................................................................

ผรู้ ับผิดชอบโครงการ
ชอื่ -สกลุ .......................................................................................................................................
โทร ............................................................. โทรสาร ..............................................................
E-mail : .....................................................................................................................................

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 131

แบบฟอรม์ การเขียนโครงการสอน

โครงการสอน

หลกั สูตรประกาศนียบตั รวิชาชพี พุทธศกั ราช 25๕6

2000-2007 กจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม 0-2-0

สถานศึกษา ………………………….....……...…......... ระดับชัน้ ....................................................

จดุ ประสงคร์ ายวชิ า เพื่อให้
1. เข้าใจความสาคัญและหลักในการประพฤติปฏิบัติตนเป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม
ธรรมาภิบาลตามค่านิยมหลักของคนไทย 12 ประการ
2. สามารถคิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ ประพฤติปฏิบัติตนตามหลักธรรม กฎระเบียบ วัฒนธรรม
อันดีงามของสังคม มีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และกจิ กรรมเพ่อื ประโยชนต์ ่อตนเอง ชุมชน
และทอ้ งถ่ิน
3. มีจิตสานึกและกิจนิสัยท่ีดีในการปฏิบัติกิจกรรมด้วยความรับผิดชอบ เสียสละ มีวินัย
ซอ่ื สตั ย์สจุ รติ และสามารถทางานรว่ มกบั ผู้อนื่

สมรรถนะรายวิชา
1. วเิ คราะห์และตดั สินใจปฏิบตั ใิ นส่งิ ที่ควรปฏิบัติ และไม่ปฏบิ ัตใิ นส่งิ ทีไ่ ม่ควรปฏิบัติ
2. ประพฤติปฏิบตั ติ นตามหลักธรรม กฎระเบียบ วฒั นธรรมอันดงี ามของสงั คม
3. ปฏิบัติกิจกรรมเพ่ือปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและกิจกรรมเพ่ือประโยชนต์ ่อตนเอง ชุมชน
ทอ้ งถิ่นและประเทศชาติ
4. ปฏิบัตกิ ิจกรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลโดยใช้กระบวนการกลุ่ม

คาอธิบายรายวิชา
ปฏิบัติเกี่ยวกับกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านิยมหลักของ

คนไทย 12 ประการ กิจกรรมปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และกิจกรรมอื่น ๆ ที่
เป็นประโยชนต์ อ่ ตนเอง ชุมชนทอ้ งถิ่นและประเทศชาติ โดยการลงมือปฏบิ ัติ บนั ทึกและประเมินผล

132 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

หน่วยกิจกรรมการเรียนรู้

หนว่ ยที่ ชอื่ หน่วยกิจกรรมการเรยี นรู้ ชว่ั โมง
6
1 กจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านยิ มหลกั ของ
คนไทย 12 ประการ 6
6
2 กจิ กรรมปลูกจิตสานกึ ความเปน็ คนดี 6
6
3 กจิ กรรมทาความดีตามรอยพระยคุ ลบาท 6
36
4 กิจกรรมอนุรักษศ์ ลิ ปวฒั นธรรม

5 กิจกรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

6 กิจกรรมพัฒนาตน ชมุ ชน ท้องถ่นิ และประเทศชาติ

รวม

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา 133

โครงการสอน

หลกั สตู รประกาศนียบตั รวิชาชีพ พุทธศักราช 2562

20000-2007 กจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม 0-2-0

สถานศกึ ษา ………………………….....……...…......... ระดับชน้ั ....................................................

จุดประสงค์รายวชิ า เพื่อให้
4. เข้าใจความสาคัญและหลักในการประพฤติปฏิบัติตนเป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม
ธรรมาภิบาลตามคา่ นิยมหลักของคนไทย 12 ประการ
5. สามารถคิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ ประพฤติปฏิบัติตนตามหลักธรรม กฎระเบียบ วัฒนธรรม
อันดีงามของสังคม มีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และกจิ กรรมเพ่ือประโยชน์ต่อตนเอง ชมุ ชน
และทอ้ งถ่นิ
6. มีจิตสานึกและกิจนิสัยที่ดีในการปฏิบัติกิจกรรมด้วยความรับผิดชอบ เสียสละ มีวินัย
ซือ่ สตั ย์สจุ ริต และสามารถทางานรว่ มกับผู้อ่ืน

สมรรถนะรายวิชา
5. วเิ คราะห์และตดั สินใจปฏบิ ัตใิ นสิง่ ท่คี วรปฏบิ ัติ และไม่ปฏบิ ตั ิในสิ่งท่ีไม่ควรปฏิบตั ิ
6. ประพฤตปิ ฏบิ ัติตนตามหลักธรรม กฎระเบยี บ วฒั นธรรมอันดีงามของสงั คม
7. ปฏิบัติกิจกรรมเพื่อปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและกิจกรรมเพื่อประโยชน์ต่อตนเอง ชุมชน
ท้องถ่นิ และประเทศชาติ
8. ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมสง่ เสรมิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรมและธรรมาภิบาลโดยใช้กระบวนการกลุม่

คาอธิบายรายวชิ า
ปฏิบัติเก่ียวกับกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านิยมหลักของ

คนไทย 12 ประการ กิจกรรมปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และกิจกรรมอื่น ๆ ท่ี
เปน็ ประโยชน์ต่อตนเอง ชมุ ชนทอ้ งถิ่นและประเทศชาติ โดยการลงมือปฏิบตั ิ บันทึกและประเมนิ ผล

134 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

หน่วยกิจกรรมการเรียนรู้

หนว่ ยที่ ช่อื หน่วยกิจกรรมการเรยี นรู้ ชว่ั โมง
6
1 กจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านยิ มหลกั ของ
คนไทย 12 ประการ 6
6
2 กจิ กรรมปลูกจิตสานกึ ความเป็นคนดี 6
6
3 กจิ กรรมทาความดีตามรอยพระยคุ ลบาท 6
36
4 กิจกรรมอนุรักษศ์ ลิ ปวัฒนธรรม

5 กิจกรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

6 กิจกรรมพัฒนาตน ชุมชน ท้องถนิ่ และประเทศชาติ

รวม

แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 135

โครงการสอน

หลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพชั้นสงู พทุ ธศกั ราช 2557

3000-2005 กจิ กรรมส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม 0-2-0

สถานศึกษา ………………………….....……...…......... ระดบั ชั้น ....................................................

จดุ ประสงค์รายวิชา เพื่อให้
1. เข้าใจความสาคัญและหลักในการประพฤติปฏิบัติตนเป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม
ธรรมาภบิ าลตามคา่ นยิ มหลักของคนไทย 12 ประการ
2. สามารถคิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ ประพฤติปฏิบัติตนตามหลักธรรม กฎระเบียบ วัฒนธรรม
อันดีงามของสังคม มีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กจิ กรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และกจิ กรรมเพ่อื ประโยชนต์ ่อตนเอง ชุมชน
และทอ้ งถน่ิ
3. มีจิตสานึกและกิจนิสัยท่ีดีในการปฏิบัติกิจกรรมด้วยความรับผิดชอบ เสียสละ มีวินัย
ซื่อสัตย์สุจริต และสามารถทางานร่วมกับผู้อน่ื

สมรรถนะรายวิชา
1. วเิ คราะหแ์ ละตัดสนิ ใจปฏิบัตใิ นส่ิงท่คี วรปฏบิ ัติ และไมป่ ฏบิ ัตใิ นสิ่งท่ีไมค่ วรปฏบิ ตั ิ
2. ประพฤตปิ ฏิบตั ติ นตามหลักธรรม กฎระเบียบ วัฒนธรรมอันดงี ามของสังคม
3. วางแผนและปฏิบัติกิจกรรมเพื่อปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอย
พระยุคลบาท กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและกิจกรรมเพ่ือประโยชน์
ตอ่ ตนเอง ชุมชน ท้องถิ่นและประเทศชาติ
4. ปฏิบัติกจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรมและธรรมาภบิ าลโดยใช้กระบวนการกล่มุ

คาอธบิ ายรายวิชา
ปฏิบัติเกี่ยวกับกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านิยมหลักของ

คนไทย 12 ประการ กิจกรรมปลูกจิตสานึกความเป็นคนดี กิจกรรมทาความดีตามรอยพระยุคลบาท
กิจกรรมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม กิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และกิจกรรมอื่น ๆ ที่
เป็นประโยชน์ต่อตนเอง ชุมชนท้องถ่ินและประเทศชาติ โดยการวางแผน ลงมือปฏิบัติ บันทึก
ประเมนิ ผล และปรับปรงุ การทางาน

136 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

หน่วยกิจกรรมการเรียนรู้

หนว่ ยที่ ชอื่ หน่วยกิจกรรมการเรยี นรู้ ชว่ั โมง
6
1 กจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลตามค่านยิ มหลกั ของ
คนไทย 12 ประการ 6
6
2 กจิ กรรมปลูกจิตสานกึ ความเป็นคนดี 6
6
3 กจิ กรรมทาความดีตามรอยพระยคุ ลบาท 6
36
4 กิจกรรมอนุรักษศ์ ลิ ปวฒั นธรรม

5 กิจกรรมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

6 กิจกรรมพัฒนาตน ชมุ ชน ทอ้ งถ่นิ และประเทศชาติ

รวม

แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 137

โครงการสอน

หลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพ พุทธศกั ราช 2562

หลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชพี ช้นั สงู พุทธศักราช 2557

2000-2007 กจิ กรรมสง่ เสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม 0-2-0

20000-2007 กจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม 0-2-0

3000-2005 กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม 0-2-0

หน่วยท่ี … ชือ่ หน่วย ...................................................................................... …… ชัว่ โมง

จุดประสงค์ของกจิ กรรม
1. ................................................................................................................................................
2. ................................................................................................................................................
3. ................................................................................................................................................

การจดั กิจกรรม

สัปดาห์ท่ี … ชอ่ื กิจกรรม ....

ขน้ั ตอนการดาเนินกจิ กรรม

1. .......................................................................................................................................................
2. .......................................................................................................................................................
3. .......................................................................................................................................................

สื่อ วัสดุ อปุ กรณแ์ ละแหล่งเรยี นรู้อ่นื ๆ

1. .......................................................................................................................................................
2. .......................................................................................................................................................
3. .......................................................................................................................................................

สปั ดาหท์ ี่ … ชือ่ กิจกรรม ....

ขนั้ ตอนการดาเนนิ กิจกรรม

1. .......................................................................................................................................................
2. .......................................................................................................................................................
3. .......................................................................................................................................................

138 แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

สอ่ื วัสดุ อุปกรณแ์ ละแหลง่ เรียนร้อู ื่น ๆ
1. .......................................................................................................................................................
2. .......................................................................................................................................................
3. .......................................................................................................................................................

การประเมนิ พฤติกรรมผู้เรยี น
1. ................................................................................................................................................
2. ................................................................................................................................................
3. ................................................................................................................................................

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา 139

แบบฟอร์มการเขียนแผนการจดั การเรยี นรู้

แผนการจัดการเรยี นรู้ แผนการจดั การเรยี นรู้

หมายถงึ รายละเอียดของ รหัส ............... วชิ า .........................................
หลกั สตู ร ..........................................................
กิจกรรมตา่ ง ๆ ที่ครูผู้สอนกาหนด ประเภทวิชา ....................................................

ข้ึนอย่างเปน็ ระบบและเป็นลาย จดั ทาโดย
...............................................................
ลกั ษณ์อักษรไวล้ ่วงหน้า เพือ่ นาไป ...............................................................

จดั กิจกรรมการเรยี นการสอนให้ สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
กระทรวงศึกษาธิการ
บรรลผุ ลตามจุดประสงค์ท่ีต้ังไว้

ส่วนประกอบของแผน

การจัดการเรยี นรู้

1. สว่ นประกอบตอนต้น

ประกอบดว้ ย ปก คานา สารบัญ
ลกั ษณะรายวิชา สมรรถนะรายวิชา
การวเิ คราะห์หลกั สูตรและ
กาหนดการสอน

2. สว่ นท่ีเป็นแผนการจัด
การเรยี นรู้ ประกอบด้วย ช่อื เรือ่ ง

สาระสาคัญ สมรรถนะประจาหนว่ ย
การเรียนรู้ จุดประสงค์ การเรยี นรู้
สาระการเรียนรู้ กจิ กรรมการเรียนรู้
สื่อและแหล่งการเรียนรู้ หลกั ฐาน
การเรยี นรู้ การวัดและประเมนิ ผล

3. ส่วนประกอบตอนท้าย

ประกอบด้วย สือ่ ใบช่วยสอน
แบบฝึก แบบทดสอบ เครอื่ งมอื
ประเมิน เกณฑก์ ารประเมิน
เอกสารอ้างอิง และบนั ทกึ
หลังการเรยี นรู้

140 แนวการจัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา

คานา คานา

• “คานา” เป็นส่วนท่ีมุ่งให้เหน็ ........................................................................................................
ภาพรวมของแผนการจัดการ ................................................................................................................
เรยี นรู้ ................................................................................................................
................................................................................................................
• “คานา” ควรมีอย่างน้อย 2 ................................................................................................................
ยอ่ หน้า คือ ................................................................................................................
................................................................................................................
ย่อหนา้ ท่ี 1 ................................................................................................................
ความเปน็ มาของรายวชิ า และ .............
องคป์ ระกอบของแผนการจดั การ
เรียนรู้ท่ีผู้เรียนจะต้องเรยี นรายวชิ า ........................................................................................................
นี้ โดยเน้นที่ความ สาคัญของ ................................................................................................................
รายวิชาในการนาไปใช้ /ประยุกต์ใช้ ................................................................................................................
ในการเรียนรหู้ รอื การประกอบ ................................................................................................................
อาชีพ .......................................

ย่อหน้าที่ 2 (ลงชอื่ ) .......................................
เป็นการขอบคณุ ผูม้ ีส่วนร่วม (......................................)
ทท่ี าใหแ้ ผนการจัดการเรยี นรูน้ ี้
ประสบความสาเรจ็ และความ
คาดหวังของแผนการจัดการเรยี นรู้
ที่มีตอ่ การศึกษา

แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา 141

สารบัญ สารบญั ......
......
เป็นการแสดงรายการเนือ้ หา ......................................................................... ......
......................................................................... ......
สาระท่บี รรจไุ ว้ในแผนการจัดการ ......................................................................... ......
......................................................................... ......
เรียนรู้ ประกอบด้วยหน่วยการ ......................................................................... ......
......................................................................... ......
เรยี นรตู้ ่าง ๆ ในรายวิชา โดยมี ......................................................................... ......
......................................................................... ......
รายละเอียดประกอบในแตล่ ะ ......................................................................... ......
......................................................................... ......
หนว่ ยการเรียนรู้ มีดังต่อไปนี้ ......................................................................... ......
......................................................................... ......
• ชื่อหนว่ ย ......................................................................... ......
• ชือ่ เรื่อง ......................................................................... ......
• สาระสาคัญ ......................................................................... ......
• สมรรถนะประจาหนว่ ย ......................................................................... ......
• จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ ......................................................................... ......
• สาระการเรยี นรู้ ......................................................................... ......
• กิจกรรมการเรียนรู้ .........................................................................
• สือ่ และแหล่งการเรยี นรู้ .........................................................................
• หลกั ฐานการเรียนรู้
• การวัดและประเมินผล
• เอกสารอ้างองิ
• บันทึกหลงั การสอน

142 แนวการจัดกจิ กรรมส่งเสริมคณุ ธรรม จริยธรรม ในสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา

ลักษณะรายวชิ า

รายละเอยี ดรายวชิ าประกอบ ลักษณะรายวชิ า

ด้วย จุดประสงค์รายวชิ า สมรรถนะ รหัสวิชา ....... ชื่อวิชา ........................................... ท-ป-น .......
รายวชิ า และคาอธบิ ายรายวิชา

โดยนามาจากเอกสารหลักสูตร จุดประสงคร์ ายวิชา
.........................................................................................................
• จดุ ประสงค์รายวิชา เปน็ .........................................................................................................
ขอ้ ความทแ่ี สดงจุดมงุ่ หมาย
ทัว่ ไปของหลกั สตู รรายวิชา .........................................................................................................

มกั จะข้นึ ต้นด้วย คาว่า

“เพอื่ ให.้ ..” .........................................................................................................

• สมรรถนะรายวชิ า เปน็ .........................................................................................................
ข้อความทีแ่ สดงถงึ ผลการ
เรียนรู้ท่คี าดหวังว่าผูเ้ รียน สมรรถนะรายวิชา

จะตอ้ งทาได้หลังจากศึกษา .........................................................................................................
เรียนรู้หลกั สูตรรายวิชา โดย .........................................................................................................
เน้นถงึ ความ สามารถในการ .........................................................................................................
ประยกุ ตใ์ ช้ความรู้ ทักษะ
การคิด การปฏบิ ัติและทกั ษะ .........................................................................................................

กระบวนการกลุ่ม ซง่ึ นาไปสู่ .........................................................................................................

การวัดและประเมนิ ผลการ

เรียนรู้ คาอธบิ ายรายวชิ า

• คาอธบิ ายรายวิชา เปน็ .........................................................................................................

ข้อความอธิบายเค้าโครง ........................................................................................................
เนอื้ หาสาระและประสบการณ์ ........................................................................................................
ทมี่ ุง่ หวังให้ผ้เู รยี นศกึ ษาเรียนรู้ ........................................................................................................

........................................................................................................

แนวการจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จริยธรรม ในสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา 143

สมรรถนะ กาหนดสมรรถนะประจาหนว่ ย จานวน
ชม.
ในบริบทของมาตรฐานอาชีพ ที่ สมรรถนะประจาหนว่ ย
มาตรฐานวชิ าชพี และมาตรฐาน
การศึกษาวชิ าชีพ ซง่ึ ใชก้ ับคนนั้น
จะใช้ศพั ท์ของคา Competence
ว่า “สมรรถนะ” คือ ความสามารถ
ในการปฏิบัตงิ าน โดยประยกุ ต์
ใชค้ วามรู้ ทักษะและเจตคติท่ี
บูรณาการกนั อย่างแนบแน่นเพ่ือให้
เกดิ ประสทิ ธิผลและประสทิ ธิภาพ
โดยนิยมเขยี นในรูปแบบ กริยา+
กรรม+เงอ่ื นไขหรือสถานการณ์
เช่น พิมพ์ เอกสารชนิดต่าง ๆ ดว้ ย
เครื่องคอมพิวเตอร์

สมรรถนะแบ่งออกเป็น 2 ชนิด

1. สมรรถนะการปฏิบตั งิ าน

(Practical Competence) เป็น
ทกั ษะการเคล่ือนไหวของร่างกาย
เป็นหลกั เช่น การผลิต การ
ประกอบ การซอ่ ม การสรา้ ง
การบรหิ าร ฯลฯ

๒. สมรรถนะทางปญั ญา

(Cognitive Competence) เปน็

สมรรถนะของการคิด โดยใชท้ กั ษะ

ทางปญั ญา หรอื ทกั ษะการคิด เช่น

การแก้ปัญหา การใชเ้ หตผุ ล การ

ถา่ ยทอดและการเรยี นรู้