ใบความรูท้ ี่ ๘.๕ ๙๕
คำ�บุพบท
ค�ำ บุพบท คือ คำ�ท่ีใชน้ �ำ หนา้ ค�ำ หรอื กลุม่ ค�ำ เพื่อแสดง ความ
สมั พันธ์หรือตำ�แหนง่ ระหวา่ งค�ำ นามหรือ
สรรพนามในประโยค
ค�ำ บพุ บทบอกสถานที่
ไดแ้ ก่ ค�ำ ว่า ท่ี ใน ไกล บน ใต้ กลาง ฯลฯ
บ้านของฉนั อยูไ่ กลโรงเรียน หนงั สอื อย่บู นโต๊ะ
ค�ำ บพุ บทบอกเวลา
ไดแ้ ก่ ค�ำ ว่า แต่ ตงั้ แต่ จน กอ่ น เฉพาะ เมื่อ ฯลฯ
เขาทำ�งานจนดกึ สดุ ามาโรงเรียนแต่เชา้
ค�ำ บพุ บทบอกความเปน็ เจ้าของ
ได้แก่ ค�ำ ว่า ของ แห่ง
หมาของฉันช่อื ตบู พอ่ ทำ�งานอยู่ธนาคารแหง่ ประเทศไทย
ค�ำ บพุ บทบอกความประสงคห์ รือความเกย่ี วข้อง
ไดแ้ ก่ คำ�วา่ กบั แก่ (แบง่ ปนั แจกจา่ ย) แต่ ตอ่ สำ�หรับ เพ่ือ
โดย ฯลฯ ขาท�ำ เพ่อื แม่ ฉนั ไปทะเลกับแม่
๙๖
ใบความรทู้ ี่ ๘.๖
คำ�สันธาน
คำ�สันธาน คอื คำ�ทีใ่ ชเ้ ชอ่ื มคำ�กับค�ำ ข้อความกับขอ้ ความ
หรอื ประโยคกบั ประโยค ให้ตอ่ เปน็ เร่ือง
เดียวกัน
๑. เชอ่ื มใจความคลอ้ ยตามกัน
ไดแ้ ก่ ค�ำ วา่ และ กับ ก็ ทัง้ …และ พอ…ก็
ฉนั และเธอไปโรงเรยี น ทง้ั พอ่ และแมเ่ ป็นครู
๒.เช่ือมใจความขดั แย้งกัน
ไดแ้ ก่ คำ�วา่ แต่ แตว่ ่า ถงึ …ก็ กวา่ …ก็
ฉนั เป็นครแู ตเ่ ขาเป็นหมอ เขานอนดึกแตว่ า่ ไม่ง่วงนอน
๓. เชอ่ื มใจความให้เลอื กอยา่ งใดอยา่ งหนึ่ง
ไดแ้ ก่ ค�ำ ว่า หรือ มิฉะน้ัน ไม่เช่นน้นั ไม่…ก็
เธอชอบภาษาอังกฤษหรือภาษาไทย เธอจะไปทะเลหรอื น้าํ ตก
๔.เชอื่ มใจความเปน็ เหตุเปน็ ผล
แไดดแ้ งกสค่อำ�บวตา่ กเเพพรราาะะไเมพ่อรา่านะวห่านงัดสังอืนี้ เเพพรราาะะฉวะา่ นฝ้ันนตจกึงนฯา้ํ ลจฯงึ ท่วม
๙๗
ใบความรทู้ ่ี ๘.๗
คำ�อทุ าน
ค�ำ อุทาน คือ เปน็ ค�ำ ทใ่ี ชแ้ สดงอารมณ์ ความรสู้ ึกของผู้พดู
หรอื เปน็ ค�ำ ทใ่ี ช้เสรมิ ค�ำ ให้สมบรู ณ์ยงิ่ ข้ึน
ค�ำ อทุ านบอกอาการ เอะ๊ ! นน้ั ใคร (สงสยั )
วา๊ ย ! ชว่ ยดว้ ย (ตกใจ)
คือ คำ�ทีเ่ ปลง่ ออกมาเพือ่ เฮ้ ! สอบเสรจ็ แลว้ (ดใี จ)
ใหร้ อู้ าการหรือความรู้สึกของ โอย๊ ! ปวดขา (เจบ็ ปวด)
ผูพ้ ูด จะอยหู่ น้าประโยค โอโ้ ฮ ! รถสวยจงั (ชน่ื ชม)
และมเี คร่ืองหมายอัศเจรยี ์ (!) โธ่ ! ไมน่ า่ เลย (สงสาร)
อยหู่ ลังคำ�อทุ าน
ค�ำ อุทานเสริมบทหรือสรอ้ ยบท
เป็นคำ�อทุ านที่ผูพ้ ดู รบี อาบนา้ํ อาบทา่ กอ่ นไปดลู ะคร
เติมถ้อยค�ำ โดยไมไ่ ด้ ในปา่ มสี งิ สา ราสตั วม์ ากมาย
ต้ังใจใหม้ คี วามหมาย เดก็ คนนล้ี กู เตา้ เหลา่ ใคร
เธอท�ำ เปน็ ไมร่ ู้ ไมช่ ้ี
กนิ ขา้ วกนิ ปลา
๙๘
ใบงานท่ี ๗.๑
๑) บอกจำ�นวนพยางค์จากค�ำ ทีก่ ำ�หนดให้
ค�ำ พยางค์
พรกิ
ขนม
โทรทศั น์
มธั ยมศึกษา
อยธุ ยา
คณุ ภาพ
ปรมิ าณ
ทรพั ยากร
ปรารถนา
ศาสนาพทุ ธ
เจรจา
อุบัตเิ หตุ
อนาคต
มกราคม
สัปดาห์
๙๙
ใบงานที่ ๗.๒
๑) เขยี นค�ำ ตามที่ก�ำ หนดให้ อยา่ งละ 5 คำ�
คำ�พยางค์เดียว คำ� ๒ พยางค์
ค�ำ ๓ พยางค์ คำ� ๔ พยางค์
๑๐๐
ใบงานที่ ๗.๓
๑) น�ำ คำ�ท่กี ำ�หนดให้ไปเขียนใหถ้ กู ตอ้ ง
จะ แก้ว เปลวเทียน เอะอะ กระจก
ประตู จำ�ใจ ตน้ ไม้ วิทยุ จุกอก
เสาไฟ สุนขั พรรค ไข่เจียว หอยลาย
เพชร สงบ สเี ขยี ว งเู หา่ ราบเรียบ
รกั มาก หกสบิ นํ้าใส ยิม้ แย้ม
คำ�เป็น ค�ำ ตาย
๑๐๑
ใบงานท่ี ๘.๑
๑) ระบายสชี นดิ ของคำ�ไทย ๗ ชนิด
คำ�ประสม ค�ำ บุพบท ค�ำ มูล
คำ�นาม คำ�ซ้าํ ค�ำ อทุ าน
ค�ำ พอ้ ง คำ�กริยา ค�ำ สรรพนาม
คำ�ซ้อน
คำ�ควบกลา้ํ คำ�วิเศษณ์
ค�ำ สันธาน
๑๐๒
ใบงานท่ี ๘.๒
๑) หาค�ำ นามมาเตมิ ใหถ้ ูกตอ้ ง
สามานยนาม สามานยนาม
บ้าน โรงเรียน มาลี วันอาทิตย์
สามานยนาม การฟัง ความดี
สามานยนาม สามานยนาม
สมุด เลม่ ฝงู นก คณะลิเก
ปืน กระบอก
๑๐๓
ใบงานท่ี ๘.๓
๑) แต่งประโยคโดยใช้สรรพนามท่กี ำ�หนดให้
สรรพนามแทนบคุ ล ฉัน เธอ เรา เขา ท่าน
บุรษุ สรรพนาม
สวรภิ ราพคนสารมรพแยนกาฝมา่ ย ต่าง บา้ ง กนั
สรรพนามเช่อื ม ที่ ซง่ึ อัน
ประพันธ์สรรพนาม
สรรพนามชเ้ี ฉพาะ นี่ นัน้ โน่น
นยิ มสรรพนาม
อสนรริยพมนสารมรพไมน่ชา้ีเมฉพาะ ใคร อะไร ไหน ใด
สปรฤรจพฉนาาสมรถรพามนาม อะไร ใคร ไหน
๑๐๔
ใบงานท่ี ๘.๔
๑) จากประโยคโยงเส้นให้ตรงกบั คำ�สรรพนามแต่ละชนิด
ดฉิ นั ชอ่ื มาลคี ะ่ สสรรรรพพนนาามมบบุคุรคุษล
อะไรทำ�ใหเ้ ธอยิม้ ทงั้ วนั ปรสะรพรพันนธส์ารมรเชพ่อื นมาม
ใครๆกร็ ้วู า่ เธอฉลาด สวรรภิ พาคนสามรรแพยนกาฝมา่ ย
นหี่ นงั สอื ของเธอ สรนรยิ พมนสารมรชพี้เนฉาพมาะ
ครูท่ีสอนเก่งเด็กจะรกั สรอรนพิยนมาสมรไมรพ่ชนเ้ี ฉาพมาะ
เดก็ ๆจะไปอา่ นหนงั สอื กนั ปสรฤรจพฉนาสามรรคพำ�นถาามม
๑๐๕
ใบงานที่ ๘.๕
๑) เขียนประโยคตามค�ำ กรยิ า
อกรรมกริยา ฉันเสยี ใจ
กรยิ าท่ีไม่ตอ้ งมี
กรรมมารับ
สกรรมกรยิ า ครอู า่ นหนงั สอื
กริยาท่ีต้องมี
กรรมมารับ
กริยานุเคราะห์ เดก็ ๆ ควรดม่ื นม
ชว่ ยกรยิ าอ่นื ให้ แมเ่ ป็นพยาบาล
ชดั เจน
สตววริเอ้ ศริกงษพตอณนรารศา์มถัยมากคหขรำ�รยยินอื าาาคยม�ำ
๑๐๖
ใบงานที่ ๘.๖
๑) แต่งประโยคโดยใชค้ ำ�กริยาที่ก�ำ หนดให้
หัวเราะ
ยนื
เขยี น
สอน
ต้อง
ควร
อยู่
คล้าย
๑๐๗
ใบงานท่ี ๘.๗
๑) โยงเส้นคำ�วเิ ศษณ์แต่ละชนดิ เช้า สาย บา่ ย เย็น
ก่อน ทีหลงั
ค�ำ วเิ ศษณ์บอกลกั ษณะ
คำ�วิเศษณบ์ อกจำ�นวน สงู เตีย้ โต ยาว
คำ�วิเศษณ์บอกเวลา แหลม หนกั
คำ�วเิ ศษณบ์ อกสถานที่
คำ�วเิ ศษณบ์ อกความชีเ้ ฉพาะ น้ี นั้น โนน้
ค�ำ วิเศษณ์บอกความไมช่ เี้ ฉพาะ
คำ�วิเศษณ์บอกค�ำ ถาม ใด อะไร ทำ�ไม
ค�ำ วิเศษณ์บอกปฏเิ สธ ไหน อย่างไร
คำ�วเิ ศษณ์บอกค�ำ ขานรบั
มาก นอ้ ย ทงั้ หมด
ตวั เลขตา่ ง ๆ
บน ลา่ ง ใต้ ใกล้
ไกล เหนือ
จ้า จา๋ จ๊ะ คะ
ค่ะ ครบั
ไหน อะไร ใคร
ท�ำ ไม เทา่ ไร
ที่ อัน ซง่ึ
คำ�วเิ ศษณ์เช่อื มค�ำ หรอื ขอ้ ความ ไม่ ไม่ใช่ ไมไ่ ด้
๑๐๘
ใบงานท่ี ๘.๘
๑) แตง่ ประโยคโดยเลือกใช้คำ�วเิ ศษณท์ ่กี �ำ หนดให้ ๑ ประโยค
ค�ำ วิเศษณ์บอกลักษณะ
สูง เต้ยี ใหญ่
ค�ำ วิเศษณ์บอกจำ�นวน
มาก น้อย (จ�ำ นวนเลขตา่ งๆ)
คำ�วเิ ศษณบ์ อกเวลา
เชา้ เท่ยี ง เย็น
ค�ำ วเิ ศษณ์บอกสถานท่ี
บน ล่าง ใต้
คำ�วิเศษณบ์ อกค�ำ ถาม
อะไร ใคร ท�ำ ไม
คำ�วเิ ศษณ์บอกคำ�ขานรับ
ครับ คะ่ จา๋
คำ�วิเศษณบ์ อกปฏเิ สธ
ไม่ ไม่ได้ ไมใ่ ช่
ค�ำ วเิ ศษณบ์ อกความชีเ้ ฉพาะ
นี้ นน้ั โน้น
๑๐๙
ใบงานท่ี ๘.๙
๑) น�ำ คำ�วเิ ศษณ์ท่ีกำ�หนดใหไ้ ปเตมิ ให้ถูกตอ้ ง
ท่ี มาก บน โน้น ยาว
ใครๆ เท่าไร ครับ ไม่ได้ ตอนเช้า
๑ ยรี าฟมคี อ___________
๒ พระอาทติ ยข์ น้ึ ___________
๓ นกท�ำ รงั อย_ู่ _________ ตน้ ไม้
๔ เครอ่ื งบนิ บนิ เรว็ ___________
๕ ตลาด__________ อยไู่ กลมาก
๖ __________ กช็ อบของใหม่
๗ เสอ้ื ตวั นร้ี าคา ___________
๘ พอ่ __________วนั นผ้ี มขอไปเตะบอลกบั เพอ่ื น
๙ แมท่ �ำ งานบา้ นทง้ั วนั ___________ พกั เลย
๑๐ ฉนั ซอ้ื กางเกงตวั นด้ี นี ะ___________ ราคาถกู
๑๑๐
ใบงานที่ ๘.๑๐
๑) นำ�ค�ำ บุพบทท่ีก�ำ หนดใหไ้ ปใสใ่ หถ้ กู ต้อง
เมอื่ กับ แก่ แหง่ ไกล โต บน เพือ่
จนกระทง่ั ใน แค่ ต้งั แต่ ของ ส�ำ หรับ รมิ
ค�ำ บพุ บทบอกสถานท่ี
คำ�บพุ บทบอกความเปน็
เจ้าของ
ค�ำ บุพบทบอกความ
เกีย่ วขอ้ ง
ค�ำ บพุ บทบอกเวลา
๑๑๑
ใบงานที่ ๘.๑๑
๑) วงกลมค�ำ บุพบทในประโยค
๑ กระเป๋าใบนี้ฉันทำ�กับมือ
๒ ฉันเก็บเงินไว้ในกระเป๋าสีดำ�
๓ สอบเสร็จฉันจะไปเชียงใหม่กับครอบครัว
๔ สมศักดิ์ไปทำ�งานโดยรถจักรยานยนต์
๕ ครูแจกรางวัลให้นักเรียน
๖ แตงโมซีกนี้สำ�หรับเธอ
๗ เขาไปประชุมที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
๘ มะลิสอบเสร็จตั้งแต่เดือนมีนาคม
๙ นักเรียนฟังด้วยความสงบ
๑๐ พ่อแม่ทำ�งานหนักเพื่อลูก
๑๑ รถใหม่ของเธอสวยจริง ๆ
๑๒ บ้านฉันอยู่ใกล้ทะเล
๑๑๒
ใบงานท่ี ๘.๑๒
๑) โยงเสน้ ค�ำ สันธานกบั ชนดิ ของค�ำ สันธาน
ค�ำ สันธาน หรอื มฉิ ะนน้ั
เชอื่ มใจความคลอ้ ยตามกนั ไม่เชน่ น้ัน
ค�ำ สันธาน กับ และ
เชือ่ มความขดั แยง้ กนั เมื่อ…ก็ ท้งั …ก็
แต่ แต่วา่ ถงึ …ก็
คำ�สันธาน กวา่ …ก็ แม…้ .ก็
เชอื่ มความใหเ้ ลอื กอย่างใด ดงั นน้ั เพราะ ฉะน้ัน
เพราะ….จึง
อย่างหนงึ่
ค�ำ สนั ธาน
เช่ือมใจความเป็นเหตุ
เปน็ ผลกัน
๑๑๓
ใบงานท่ี ๘.๑๓
๑) โยงเส้นชนดิ ของค�ำ อุทานกบั ประโยค
คำ�อุทานบอกอาการ เดินไปทม่ี ืด ๆ ระวังงู
คำ�อุทานเสรมิ บท เงี้ยวเข้ยี วขอ
อ้าว!ลมื ไปว่าวนั น้ี
เปน็ วันเสาร์
โธ่เอ๋ย! นา่ สาร
ทำ�ไมไมซ่ กั เสอ้ื แสง
มนั สกปรกมาก
ฉันท�ำ งานจนหมดเรยี ว
หมดแรง
โอโ้ ฮ! แต่งตวั สวยจังวนั นี้
ไชโย! ฉนั สอบผา่ นวิชา
คณติ ศาสตร์
๑๑๔
ใบงานท่ี ๘.๑๔
๑) นำ�คำ�อทุ านทกี่ �ำ หนดใหไ้ ปเตมิ ในประโยค
ไชโย ! โอ้โฮ! โอ้ย! ว๊าย! เอะ๊ ! รถรา
พยาบงพยาบาล อาบน้าํ อาบท่า ฝนฟ้า ไม่รู้ไม่ช้ี
๑ ___________ ปวดหวั จงั
๒ ___________ ฉนั สอบไดท้ ห่ี นง่ึ
๓ ______________ไปไหนกนั หมด คนไขร้ อนานแลว้
๔ ___________ ใครเอาหนงั สอื ไป
๕ มาเหนอ่ื ย ๆ__________กอ่ นกนิ ขา้ ว
๖ __________ กระเปา๋ เงนิ หาย
๗ เธอเปน็ คนเอาหนงั สอื ไป อยา่ ท�ำ เปน็ ___________
๘ พน้ื ดนิ แหง้ เพราะ__________ไมต่ ก
๙ จะขา้ มถนนด_ู __________ ใหด้ ี
๑๐ ___________ เสอ้ื ใหมข่ องเธอสวยดี
แบบทดสอบบทที่ ๔ ๑๑๕
เรอื่ ง คำ�ในภาษาไทย
คำ�ช้ีแจง : ใหน้ ักเรียนท�ำ เครอื่ งหมาย X ทับข้อทมี่ ีคำ�ตอบทีถ่ ูกต้อง
๑. ข้อใดถกู ตอ้ ง ๔. คำ�ใดมี ๕ พยางค์
ก. เสยี งท่ีเปล่งออกมาแล้วมี ก. พทุ ธศาสนา
ความหมาย ข. พฤหสั บดี
ข. การน�ำ พยญั ชนะ สระ มา ค. ทรัพยากร
ประสมกัน ง. โทรทัศน์
ค. เสยี งทีเ่ ปลง่ ออกมาแล้วไม่ม ี
ความหมาย ๕. คำ�ทป่ี ระสมดว้ ยสระเสยี งยาว
ง. การนำ�วรรณยุกตม์ าผันให้ สะกดดว้ ยแมก่ ง กน กม เกย
ถูกต้อง เกอว เปน็ ค�ำ ชนดิ ใด
ก. คำ�เปน็
๒. พยางค์ คอื ข. ค�ำ ตาย
ค. คำ�นาม
ก. คำ�ท่ตี อ้ งประกอบด้วยเสยี ง ง. คำ�สรรพนาม
พยญั ชนะ และสระ
ข. คำ�ทีเ่ ปล่งเสียงออกมาครัง้ เดียว
ค. คำ�ทเ่ี ปล่งเสียงออกมาแลว้ จะต้อง ๖. ขอ้ ความนม้ี ีค�ำ ตายกี่คำ�
มคี วามหมาย “คณุ ครคู ะ วนั นี้อากาศดี บน
ง. เสยี งทเ่ี ปลง่ ออกมาครง้ั หนง่ึ ๆ จะ ท้องฟา้ มีนกบนิ และเมฆสขี าว”
มคี วามหมายหรอื ไมม่ คี วามหมายกไ็ ด้ ก. ๓ ข. ๔
๓. ค�ำ วา่ “สถานี” มกี ี่พยางค์ ค. ๕ ง. ๖
ก. ๑ ข. ๒
ค. ๓ ง. ๔
๑๑๖ ๑๑. ข้อใดเปน็ คำ�กรยิ าไม่มกี รรม
ก. มา้ กนิ หญ้า
๗. ข้อใดเปน็ คำ�นามเฉพาะ ข. นอ้ งรอ้ งไห้
ค. แดงอา่ นหนังสือ
ก. โรงเรยี น ง. ป้าฟังเพลง
ข. เสอื้ ผ้า
ค. วันจันทร์ ๑๒. ข้อใดมีสรรพนามบุรษุ ที่ ๓
ง. ตลาด ก. ฉนั และเธอเราเป็นเพ่อื นรักกัน
ข. เธอจะไปกับฉันหรอื เปลา่
๘. ค�ำ ในข้อใดเป็นค�ำ สรรพนาม ค. เขาไม่ใชเ่ พ่ือนเราอีกต่อไป
ง. ครบู อกฉันว่าเธอเปน็ คนดี
ทั้งหมด
ก. ฉัน เรา แก นก ๑๓. ข้อใดมีค�ำ สรรพนามชี้เฉพาะ
ข. มัน แมว นน่ั เธอ ก. คนท่พี ูดมากไม่มีคนชอบฟัง
ค. เธอ นนั่ ใดๆ ใคร ข. เขาไม่ชอบฟังวทิ ยแุ ละดทู วี ี
ง. ใคร โรงเรยี น ข้าพเจ้า อะไร ค. ใครๆก็รวู้ ่าเธอเกง่
ง. น่ีกระเปา๋ ใหมข่ องเธอใชไ่ หม
๙. ประโยคใดเป็นประโยคทม่ี กี รรม
๑๔. “เรอื่ งนห้ี า้ มบอกใครเดด็ ขาด”
มารองรบั คำ�ใดเป็นคำ�สรรพนามไม่ชี้
ก. ฉันวิ่งเรว็ มาก เฉพาะ
ข. มานะหวั เราะ
ค. ไชโยเสยี ใจ ก. น้ี
ง. มาลฟี งั วิทยุ ข. หา้ ม
ค. เรือ่ ง
๑๐. ค�ำ ทีม่ ีหนา้ ท่ีขยายค�ำ นาม ค�ำ ง. ใคร
กรยิ า คำ�สรรพนาม เรียกว่าค�ำ
อะไร
ก. ค�ำ วเิ ศษณ์
ข. ค�ำ อทุ าน
ค. ค�ำ สนั ธาน
ง. ค�ำ บพุ บท
๑๑๗
๑๕. ประโยคใดไม่มีค�ำ กริยานเุ คราะห ์ ๑๙. ขอ้ ใดมีคำ�สนั ธาน
ประกอบอยู่ ก. น้องนงั่ รอ้ งไห้อยรู่ มิ หน้าตา่ ง
ก. หนนู ดั ชอบกินผัก ข. เธอไม่ควรไปเทยี่ วกลางคนื
ข. แมก่ �ำ ลังกวาดบ้าน ค. มาลีไปเชียงใหม่
ค. เธออย่ากินอาหารท่ีมรี สจดั นะ ง. พ่อฉนั เป็นตำ�รวจแตพ่ อ่ เธอ
ง. แดงเคยไปเทยี่ วทเ่ี ชียงราย เป็นหมอ
๑๖. คำ�วิเศษณ์มกั อยูใ่ นต�ำ แหน่งใด ๒๐. ขอ้ ใดไมม่ คี ำ�อทุ าน
ก. อยู่หลังค�ำ ทนี่ ำ�มาขยาย ก. เรว็ ๆ หน่อยซเิ ธอ
ข. อยู่หน้าค�ำ ทน่ี ำ�มาขยาย ข. มาเหนอื่ ยๆกนิ ข้าวกนิ ปลาก่อน
ค. อย่รู ะหว่างค�ำ ที่น�ำ มาขยาย ค. โอ้โฮ! บา้ นสวยจงั
ง. ถกู ทกุ ข้อ ง. ลกู จา๋ กินขา้ วหน่อยจะ๊
๑๗. ข้อใดมีกาลวิเศษณ์
ก. มาลเี ปน็ คนขยัน
ข. พอ่ พดู เสยี งดังมาก
ค. ด�ำ นอนตน่ื สาย
ง. เดือนเมษายนอากาศร้อน
๑๘. ขอ้ ใดไม่มีคำ�บุพบท
ก. บ้านของฉันอยใู่ กล้ทะเล
ข. พ่ออายุมากกว่าลงุ
ค. เขาให้ทุนการศึกษาแก่เดก็
ยากจน
ง. เขาไปเทย่ี วทำ�ไม
๑๑๘
๕บทที่ ๑๑๙
ลักษณะนาม ค�ำ ประสม
๑๒๐
๕บทท่ี
ลักษณะนาม คำ�ประสม
ครดู าราบอกนกั เรยี นให้แสดงสิ่งของท่ีมีอยู่แลว้ พดู เช่น
ผมมีปากกา ๑ แทง่
ฉนั มีสมุด ๑ เลม่
โอลเิ วยี พูดว่า : ฉันมียางลบ ๑ ยางลบ
ครดู าราบอกโอล เิ วยี วา่ ต อ้ งพ ดู วา่ : ฉนั มียางลบ ๑ กอ้ น, ๑ แท่ง
หรือ ๑ อนั วนั นีค้ รจู ะสอนเร่ืองลักษณะนามอกี ครงั้
เพอ่ื ให้นกั เรียนเข้าใจย่งิ ขนึ้ ลกั ษณะนาม คอื ค�ำ นาม
ชนิดหนง่ึ ทที่ ำ�หน้าทปี่ ระกอบนามอ่ืนเพื่อบอกรูปลักษณะ
ขนาด หรือปรมิ าณของนาม มักใชต้ ามหลังตัวเลขท่ี บอก
จ�ำ นวน
โอลเิ วีย : เร่ืองลักษณะนามเป็นเร่ืองยาก ฉันพดู ผดิ ตลอด
ครดู ารา : คนไทยเองก็ใชผ้ ดิ กนั บ่อย เพราะคำ�บางค�ำ กใ็ ช้ลักษณะ
นาม ได้หลายอยา่ ง
ครดู าราให้นักเรยี นศกึ ษาใบความรู้ที่ ๙ และใหน้ กั เรยี น
ท�ำ ใบงานที่ ๑๙.๑ – ๑๙.๒
ครดู าราเขยี นค�ำ ว่า ดี บนกระดาน ๑๒๑
ครดู ารา : ค�ำ ว่า ดี เปน็ การประสมค�ำ ที่ประกอบด้วยอะไรบ้าง
นกั เรยี น : พยญั ชนะ ตัว ด และ สระ –ี
ครดู ารา : ค�ำ ว่า ดี เป็นการประสมคำ�ทป่ี ระกอบด้วย
พยัญชนะ ด
สระ –ี
วรรณยกุ ต์ เสยี งสามญั
นกั เรียน : แตค่ ำ�ว่าดีไมม่ รี ูปวรรณยุกต์
ครดู ารา : คำ�ทุกค�ำ มเี สียงของวรรณยุกต์ ต่อไปให้นักเรียนดูค�ำ วา่
ป้า เป็นการประสมค�ำ ท่ปี ระกอบด้วยอะไรบ้าง
นกั เรยี น : พยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ (เสยี งโท)
ครดู ารา : คร้ังนนี้ อกจากเราจะเรียนเร่อื ง ลกั ษณะนามแล้ว
เรามาเรยี นเรื่อง ค�ำ มลู ค�ำ ประสม และการประสมค�ำ
ครูดาราให้นักเรียนศกึ ษาใบความรู้ท่ี ๑๐ – ๑๒ และให้
นักเรยี นท�ำ ใบงานท่ี ๑๐.๑ – ๑๐.๒ , ๑๑.๑ - ๑๑.๒ และ
๑๒.๑ - ๑๒.๒ ครูดาราและนักเรยี นรว่ มกนั สรุปการเรียน
แตล่ ะเรอ่ื ง จากน้นั นักเรยี นท�ำ แบบทดสอบทา้ ยบท
๑๒๒
ใบความรู้ที่ ๙
ลกั ษณะนาม
ลกั ษณะนามบอกชนดิ ของค�ำ นาม เชน่
ป้นื เลื่อย ตวั โต๊ะ เก้าอ้ี หมา
รปู รูป เลือ่ ย ภิกษุ เลา ป่ี ขลุ่ย
เชอื ก ช้าง เล่ม สมดุ เข็ม เกวยี น
เรือน นาฬิกา
ลกั ษณะนามออกอาการของนาม เชน่ ขา้ ว
ก�ำ ผกั ฟ่อน กระดาษ
มวน บุหร่ี ม้วน พลู
พบั ผ้า จีบ
ลักษณะนามบอกสัณฐานลักษณะของนาม เช่น
กอ้ น อฐิ หนิ ยางลบ สาย ถนน แม่น้ํา
แทง่ ดินสอ เหลก็ ผืน ผา้
หลัง บา้ น มุ้ง คัน ช้อน รม่ เบด็
ลักษณะนามบอกหมวดหมขู่ องนาม เช่น คน
ฝูง คน สตั ว์ คณะ ดนตรี
กอง ทหาร วง
๑๒๓
ลักษณะนามบอกจ�ำ นวนและมาตราของค�ำ นาม เชน่
โหล ไข่ ตัว ชา้ งสาร
คู่ ถุงเทา้ บาท เงนิ
ลกั ษณะนาม
ตัวอยา่ ง ลักษณะนาม ลักษณะนาม
ค�ำ นาม อนั
แท่ง , ดา้ ม
แปรง ไม้เทา้ กระบอง ปรอท บนั ได
ดนิ สอ ปากกา กอ้ น
อิฐ หนิ ฉบับ
กฎหมาย หนังสอื พมิ พ์ โฉนด จดหมาย ประกาศนียบตั ร บาน
กระจก หนา้ ตา่ ง ประตู แผน่
กระดาษ ขนมปงั กระเบือ้ ง องค์
เจดยี ์ พระพุทธรปู พระราชา สาย
ถนน ล�ำ คลอง แม่นา้ํ วา่ ว นา้ํ พุ ปาก
แห อวน สวิง โพงพาง หลงั
มุง้ กุฏิ บา้ น เปยี โน จักรเยบ็ ผ้า ต้น
ซงุ เสา ต้นไม้ เทยี นพรรษา ลำ�
ไมไ้ ผ่ ออ้ ย เรอื เครอ่ื งบิน ตัว
โตะ๊ เก้าอ้ี ตะปู ตุ๊กตา สตั ว์ เข็มกลัด เลม่
กรรไกร ตะไบมดี เขม็ จอบ หนงั สือ สมุด มดี เทียนไข คัน
ซอ พิณ ธนู ร่ม รถ เบ็ด ชอ้ น สอ้ ม กระบอก
ปืน ไฟฉาย ข้าวหลาม รูป
พระสงฆ์ สามเณร นกั บวช ดวง
ดาว ดวงตา ดวงใจ แสตมป์ วญิ ญาณ
๑๒๒
ใบความรู้ที่ ๙
ลกั ษณะนาม
ลกั ษณะนามบอกชนดิ ของค�ำ นาม เชน่ โต๊ะ เก้าอ้ี หมา
ป้นื เลื่อย ตวั ป่ี ขลุ่ย
รปู รูป เลือ่ ย ภิกษุ เลา สมดุ เข็ม เกวยี น
เชอื ก ช้าง เล่ม
เรือน นาฬิกา
ลกั ษณะนามออกอาการของนาม เชน่ ขา้ ว
ก�ำ ผกั ฟ่อน กระดาษ
มวน บุหร่ี ม้วน พลู
พบั ผ้า จีบ
ลักษณะนามบอกสัณฐานลักษณะของนาม เช่น
กอ้ น อฐิ หนิ ยางลบ สาย ถนน แม่น้ํา
แทง่ ดินสอ เหลก็ ผืน ผา้
หลัง บา้ น มุ้ง คัน ช้อน รม่ เบด็
ลักษณะนามบอกหมวดหมขู่ องนาม เช่น คน
ฝูง คน สตั ว์ คณะ ดนตรี
กอง ทหาร วง
๑๒๓
ลักษณะนามบอกจ�ำ นวนและมาตราของค�ำ นาม เชน่
โหล ไข่ ตัว ช้างสาร
คู่ ถุงเทา้ บาท เงนิ
ลกั ษณะนาม
ตัวอยา่ ง ลักษณะนาม ลกั ษณะนาม
ค�ำ นาม อนั
แท่ง , ด้าม
แปรง ไม้เทา้ กระบอง ปรอท บนั ได ก้อน
ดนิ สอ ปากกา ฉบบั
อิฐ หนิ บาน
กฎหมาย หนังสอื พมิ พ์ โฉนด จดหมาย ประกาศนียบตั ร แผ่น
กระจก หนา้ ตา่ ง ประตู องค์
กระดาษ ขนมปงั กระเบือ้ ง สาย
เจดยี ์ พระพุทธรปู พระราชา ปาก
ถนน ล�ำ คลอง แม่นา้ํ วา่ ว นา้ํ พุ หลงั
แห อวน สวิง โพงพาง ต้น
มุง้ กุฏิ บา้ น เปยี โน จักรเยบ็ ผ้า ล�ำ
ซงุ เสา ต้นไม้ เทยี นพรรษา ตัว
ไมไ้ ผ่ ออ้ ย เรอื เครอ่ื งบิน เลม่
โตะ๊ เก้าอ้ี ตะปู ตุ๊กตา สตั ว์ เข็มกลัด คัน
กรรไกร ตะไบมดี เขม็ จอบ หนงั สือ สมุด มดี เทียนไข กระบอก
ซอ พิณ ธนู ร่ม รถ เบ็ด ชอ้ น สอ้ ม รูป
ปืน ไฟฉาย ข้าวหลาม ดวง
พระสงฆ์ สามเณร นกั บวช
ดาว ดวงตา ดวงใจ แสตมป์ วญิ ญาณ
๑๒๔
ใบความรทู้ ี่ ๑๐
ค�ำ มลู
ค �ำ มลู เปน็ ค�ำ ที่มีในภาษามาแต่เดิม จะเปน็ ค�ำ ไทยแท้
หรอื คำ�ที่มาภาษาอ่นื กไ็ ด้ ค�ำ มูลมีพยางค์เดียว
และหลายพยางค์
๑. ค�ำ มูลพยางค์เดยี ว คอื พยางค์เดียวทม่ี คี วามหมายชดั เจนในตัวเอง
พยางคไ์ ทย กนิ นอน เดนิ วงิ่
พยางค์จนี เจย๊ี ะ แป๊ะ เกย้ี ะ เกี้ยว
พยางคอ์ ังกฤษ ฟตุ ชอลก์ เมตร ปอนด์
๒.ค�ำ มลู หลายพยางค์ คือ คำ�ทอี่ อกเสียงตง้ั แตพ่ ยางค์เดยี วข้นึ ไปแต่ถ้า
แยกพยางค์ออกมาแลว้ จะไมม่ คี วามหมาย
หรือมี ความหมายกจ็ ะไมไ่ กลเคยี งกบั คำ�ท่ี
รวมพยางคอ์ ยู่
กระดาษ นาฬิกา เก้าอ้ี
กะปิ คะแนน นักเรยี น
๑๒๕
ใบความรทู้ ี่ ๑๑
คำ�ประสม
ค�ำ ปร ะส ม คอื การนำ�ค�ำ มลู ตงั้ แต่ ๒ ค�ำ ขึ้นไปมาเรยี ง
ต่อกนั จะทำ�ใหเ้ กดิ คำ�ท่ีมีความหมาย
ใหม่ หรอื มีเคา้ ความหมายเดิม
๑) คำ�ประสมทม่ี ีความหมายใหมเ่ ปล่ียนไปจากเดิม
ลูกเสือ ปากมาก ราดหน้า ปากกา แม่น้าํ
ผีเสื้อ ม้านํ้า กลว้ ยไม้
๒) คำ�ประสมทม่ี เี ค้าความหมายเดมิ
เตาถ่าน ถงุ เท้า แว่นตา รถไฟ เตารดี งูเหา่
พัดลม ไข่ดาว ปมู ้า
๓) คำ�ประสมที่คัดจากการยอ่ ค�ำ ให้กะทดั รดั ขึ้น
มกั มคี ำ�วา่ ชาว การ ความ นกั ผู้ ช่าง ฯลฯ เชน่
ชาวนา ชาวไร่ การคา้ ความชดั นักเรียน ผู้หญิง
ชา่ งไฟ ชา่ งภาพ
๑๒๖
หน้าท่ขี องคำ�ประสม
คำ�ประสม ทำ�หนา้ ที่ดังน้ี
คำ�นาม ค�ำ สรรพนาม คำ�กรยิ า ค�ำ วเิ ศษณ์ คำ�อุทาน
แมน่ าํ้ พระคุณเจ้า กนิ แรง ใจรา้ ย อุ๊ยตาย!
นํ้าตก ทูลกระหมอ่ ม แกไ้ ข นา่ เกลยี ด แม่เจ้าโว๊ย!
ตู้เยน็ ข้าพระพทุ ธเจ้า เตน้ รำ� ปากรา้ ย
ลกู เสือ ตดิ ใจ คอแขง็
นา้ํ ปลา ขนสง่ ปากตลาด
ใบความรู้ที่ ๑๒ ๑๒๗
การประสมอกั ษร
การประสมอักษร คอื การนำ�พยญั ชนะ สระ และวรรณยุกต์ มา
ประสมกัน ทำ�ให้เกิดเปน็ พยางค์หรอื ค�ำ
๑. กคารือปคร�ำะทส่ปีมรอะักสษมรด้ว๓ยสว่ น ๒. การประสมอกั ษร ๔ สว่ น
พยญั ชไนปะ + สดรีะ + วปรร้าณยุกต์ คอื คำ�ท่ีประสมด้วย
พยญั ชนะ + สระ + วรรณยุกต์
ขา้ ว + ตวัเลสยะกด ก้งุ
๓.การประสมอักษร ๔ ส่วน คอื ค๔ือ. คกำ�าทรปี่ปรระะสสมมดอ้วกั ยษรพย๕ัญสชว่ นนะ
ค�ำ ทปี่ ระสมด้วย +ตัวสสระะก+ด ว+รตรณวั กยาุกรตนั ์ ต+์
พยญั ชนะ + สระ + วรรณยุกต์ วงศ์ สตั ว์ แพทย์ ศิษย์ ศักด์ิ
เลห์ + เตคัวรกาะาหรนั ์ ต์ เสนห่ ์
* คำ�ที่ประสมดว้ ยสระ อำ� ไอ ใอ เอา และมีตวั การนั ต์
การเป็นการประสม ๕ ส่วน เช่น เสาร์ พยัญชนะ + สระเอา (ว สะกด) +
วรรณยกุ ต์ + ตัวสะกด (ว) + ตวั การันต์
๑๒๘
ใบงานที่ ๙.๑
๑) เขยี นบอกลักษณะนามให้ถกู ตอ้ ง
ค�ำ นาม ค�ำ ลักษณะนาม
๑. โตะ๊ ตะปู ว่าว
๒. ปี่ ขล่ยุ
๓. อฐิ หิน ยางลบ
๔. ผี ยกั ษ์ ฤๅษี
๕. ถงุ เท้า รองเทา้ ตะเกยี บ
๖. ปากกา ดินสอ
๗. จดหมาย หนังสือพิมพ์
๘. แห อวน เรอื
๙. ไม้ไผ่ อ้อย เรือ
๑๐. รถ เบ็ด ธนู
ใบงานที่ ๙.๒ ๑๒๙
๑) นำ�ค�ำ ลักษณะนามทกี่ ำ�หนดไปเตมิ ให้ถกู ตอ้ ง
เล่ม รูป กระบอก บาน หลัง
แผ่น อนั สาย ต้น ล�ำ
๑ สดุ ามแี ปรงสฟี นั ๒ ___________
๒ มขี นมปงั เหลอื อยู่ ๓___________ ในจาน
๓ กรรไกร______________ นค้ี มมาก
๔ วดั นม้ี พี ระ ๑๐ ___________
๕ พอ่ ซอ้ื ไฟฉายมา ๒ __________
๖ หนา้ ตา่ ง ๒__________ นน้ั ปดิ ไมส่ นทิ
๗ ทโ่ี รงเรยี นมจี กั รเยบ็ ผา้ ๘___________
๘ เมอื งนครสวรรคม์ แี มน่ า้ํ ๔ __________
ไหลมารวมกนั
๙ บา้ นของไชโยมเี สา ๘ ___________
๑๐ เครอ่ื งบนิ ___________ นน้ั ใหญม่ าก
๑๓๐
ใบงานท่ี ๑๐.๑
๑) น�ำ คำ�มลู พยางคเ์ ดียวที่ก�ำ หนดไปใสใ่ หถ้ ูกต้อง
เมตร เกย๊ี ว เดิน แปะ๊ เกี๊ยะ วงิ่
กนิ เจ๊ยี ะ ฟตุ ไก่ ปอนด์ ชอล์ก
ค�ำ ไทย คำ�ภาษาจีน
คำ�ภาษาอังกฤษ
ใบงานท่ี ๑๐.๒ ๑๓๑
๑) ใสเ่ คร่ืองหมาย/ในช่องทบี่ อกจำ�นวนพยางค์ของคำ�มูล
ค�ำ นาม พยางคเ์ ดยี ว สองพยางค์ สามพยางค์ สพ่ี ยางค์ หา้ พยางค์
กระทะ
แดง
มะละกอ
โกโรโกโส
นกั เรยี น
นาฬกิ า
ส�ำ มะเลเทเมา
กะรงุ่ กะรง่ิ
ไข่
จระเข้
๑๓๒ ใบงานท่ี ๑๑.๑
๑) โยงเสน้ คำ�ใหถ้ กู ต้อง คำ�มูล
ค�ำ ประสม
มงั คดุ
ตเู้ ยน็
แจกนั
แมน่ า้ํ
วง่ิ เตน้
กระตา่ ย
เสอ้ื ผา้
ไขด่ าว
ชาวนา
เกา้ อ้ี
ใบงานที่ ๑๑.๒ ๑๓๓
๑) หาคำ�ตน้ มาประสมใหถ้ กู ต้อง
____สวน ____นาํ้ ____เรียน
____ใจ ____เสือ้ ____ไฟ
____ลม ____รอ้ ง ____ภาพ
____รีด ____ตา ____นอ้ ย
๑๓๔ ใบงานท่ี ๑๒.๑
๑) จากค�ำ ท่ีกำ�หนดให้ จงประสมอกั ษรให้ถกู ตอ้ ง
ค�ำ พยญั ชนะ สระ วรรณยกุ ต ์ ตวั สะกด ตวั การนั ต์
ไป
พอ่
ลงิ
ขา้ ว
เลห่ ์
สตั ว์
นา้ํ
กา้ ง
หวิ
แพทย์
ใบงานที่ ๑๒.๒ ๑๓๕
๑) หาคำ� ๓ ค�ำ ไปใส่ประสมอักษรให้ถกู ตอ้ ง
การประสมอกั ษร พยัญชนะ + สระ + วรรณยกุ ต์
๓ สว่ น
การประสมอกั ษร พยญั ชนะ + สระ + วรรณยุกต์ + ตวั สะกด
๔ สว่ น
การประสมอกั ษร พยัญชนะ + สระ + วรรณยกุ ต์ + ตวั การนั ต์
๔ สว่ นพเิ ศษ
การประสมอกั ษร พยัญชนะ+ สระ+วรรณยุกต+์ ตวั สะกด+ตวั การนั ต์
๕ สว่ น
๑๓๖ แบบทดสอบบทท่ี ๕
เรอื่ ง ลักษณะนาม ค�ำ ประสม
ค�ำ ชแี้ จง : ใหน้ ักเรยี นทำ�เคร่ืองหมาย X ทบั ขอ้ ท่มี ีคำ�ตอบที่ถกู ต้อง
๑. พ่ีมีขล่ยุ ๓ _____ ๔. พ่ออ่านหนงั สอื พมิ พ์วนั ละ ๓____
ก. อัน ก. เล่ม
ข. เลา ข. แผน่
ค. เล่ม ค. ช้นิ
ง. แทง่ ง. ฉบบั
๒. ขอ้ ใดเปน็ ลักษณะนามของ ๕. ขอ้ ใดใชล้ ักษณะนามไมถ่ กู ต้อง
นาฬิกา ก. เมอ่ื วานฉันไดร้ ับจดหมาย ๒ ฉบับ
ก. อนั ข. หมบู่ ้านโนน้ มีถนนตัดกันหลาย
ข. นาฬกิ า
ค. เรอื น ถนน
ง. หลงั ค. เธอมเี ทียนไขก่เี ล่ม
ง. ในรถฉนั มีร่ม ๓ คัน
๓. วัดนม้ี พี ระ ๕ _______ ๖. ข้อใดใชล้ กั ษณะนามผดิ
ก. องค์ ก. แม่นํ้า สาย,เจดีย์ องค์
ข. พระ ข. ตะปู ตัว,แห ปาก
ค. รปู ค. กระดาษ ชนิ้ ,พระ องค์
ง. ถกู ทกุ ขอ้ ง. แสตมป์ ดวง,กระเบื้อง แผ่น
๑๓๗
๗. มีทหารอยู่ ๑ กอง กำ�ลังซอ้ ม ๑๐.ข้อใดไม่ใชค่ ำ�มลู
ยงิ ปนื คำ�วา่ กอง เปน็ ก. นกั เรยี น
ก. ลกั ษณะนามบอกชนิดค�ำ นาม ข. เก้าอี้
ข. ลกั ษณะนามบอกอาการค�ำ นาม ค. นาฬิกา
ค. ลักษณะนามบอกสัญฐาน ง. เสอื้ ผ้า
ลกั ษณะของนาม ๑๑. คำ�ประสมคือ
ง. ลกั ษณะนามบอกหมวดหมขู่ อง
ก. คำ�ทนี่ ำ�ค�ำ มลู ๒ ค�ำ มาประสมกนั
นาม แลว้ มีความหมายใหม่
๘. คำ�มูลคืออะไร ข. ค�ำ ทีน่ ำ�มาจากภาษาอนื่
ก. เนน้ ค�ำ ไทยแทม้ ี ๑ พยางค์ ค. คำ�ท่นี �ำ ค�ำ จากภาษาอนื่ ๆมารวม
ข. เปน็ ค�ำ ทม่ี าจากภาษาไทยหรอื กันแลว้ มีความหมายใหม่
ภาษาอน่ื ง. คำ�ที่น�ำ ค�ำ จากภาษาอนื่ ๆ มา
ค. เปน็ ค�ำ จากภาษาอน่ื มี ๒ พยางค์ รวมกนั แลว้ ไมม่ คี วามหมายใหม่
ขน้ึ ไป ๑๒. ขอ้ ใดเปน็ ค�ำ ประสม
ง. เปน็ ค�ำ ทเ่ี กดิ จากการประสมค�ำ ๒
ก. มะนาว
พยางค์ ข. กุญแจ
๙. ข้อใดคอื คำ�มลู ค. กระดาษ
ง. ปากกา
ก. กญุ แจ
ข. แมน่ า้ํ ๑๓. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ค�ำ ประสม
ค. สถานท่ี
ง. หมอดู ก. แมน่ ้าํ
ข. ไฟฟา้
ค. คะแนน
ง. รูปภาพ
๑๓๘ ๑๗. การประสมอักษรแบ่งเป็นกี่ชนิด
๑๔. ขอ้ ใดเป็นคำ�ประสมท่ีมคี วาม ก. ๓
ข. ๔
หมายเปลีย่ นไปจากเดิม ค. ๕
ก. ผีเส้อื กลว้ ยไม้ ง. ๖
ข. ถงุ เทา้ ราดหนา้
ค. แม่น้ํา ปมู ้า ๑๘. คำ�ว่า ยาว มีสว่ นประกอบอะไรบา้ ง
ง. แว่นตา ราดหนา้
ก. พยญั ชนะ + สระ + วรรณยุกต์
๑๕. ค�ำ ประสมขอ้ ใดเปน็ ค�ำ กรยิ า ข. พยญั ชนะ + สระ + วรรณยุกต์ +
ก. ปากรา้ ย ตวั สะกด
ข. เตน้ ร�ำ ค. พยญั ชนะ + สระ + ตวั สะกด
ค. ตเู้ ยน็ ง. พยัญชนะ + สระ
ง. นา่ เกลยี ด
๑๙. ขอ้ ใดเป็นการประสมอกั ษร ๔ ส่วน
๑๖. การประสมอักษร คอื
ก. เสน่ห์
ก. การน�ำ พยญั ชนะ สระ และ ข. กงุ้
วรรณยกุ ตม์ าประสมกนั ค. วงศ์
ง. เลย
ข. การน�ำ ค�ำ มลู ตง้ั แต่ ๒ ค�ำ ขน้ึ
ไปมาประสมกนั ๒๐. ขอ้ ใดเป็นการประสมอกั ษร ๕
ค. การน�ำ พยญั ชนะ กบั สระม ส่วน
ผสมกนั เปน็ ค�ำ ก. แพทย์ เคราะห์
ข. ทกุ ข์ เลห่ ์
ง. การน�ำ พยญั ชนะ กบั วรรณยกุ ต์ ค. ศษิ ย์ ศกั ด์ิ
มาประสมกนั เปน็ ค�ำ ง. เสาร์ ขา้ ว
๑๓๙
บทท่ี ๖
วลี และประโยค
๑๔๐
๖บทท่ี
วลี และประโยค
๖บทท่ี ๑๔๑
วลี และประโยค
ครดู าราให้นักเรียนน�ำ คำ�ตั้งแต่สองคำ�ขน้ึ ไปมาเรียงต่อกนั
เชน่ ปากกาสแี ดง ปลาตัวใหญ่
นกั เรยี น : บา้ นหลังเล็ก , อากาศเย็น , รองเทา้ สแี ดง ,
หิวข้าว , ขีเ้ กียจท�ำ การบา้ น , รักการอ่าน
ครูดารา : ข้อความตา่ งๆ ทน่ี กั เรยี นพดู มาเราเรียกว่า วลี
วลี คือ กลุ่มค�ำ ต้งั แต่ ๒ คำ�ขนึ้ ไปมารวมกนั
มคี วามหมายอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง แต่ใจความยงั
ไมส่ มบูรณ์ แต่ถ้าเป็นขอ้ ความท่ีได้ใจความ
สมบรู ณ์
รู้วา่ ใคร ท�ำ อะไร ที่ไหน เป็นอยา่ งไร
เราเรียกวา่ ประโยค
รองเท้าสีแดง เปน็ วลี
มาลีชอบใส่รองเท้าสแี ดง เป็นประโยค ซง่ึ
รูปประโยค จะต้องมีสว่ นประกอบทีส่ �ำ คญั คือ
ประธาน และ กรยิ า
๑๔๒
ประโยคมหี ลายลักษณะ เชน่ ประโยคบอกเลา่
ประโยคปฏเิ สธ ประโยคคำ�ถาม ประโยค
ค�ำ ส่ัง เปน็ ต้น
ครดู าราใหน้ ักเรยี นศึกษาใบความรทู้ ี่ ๑๓ – ๑๔ และ
ให้นกั เรยี นทำ�ใบงานที่ ๑๓.๑ – ๑๓.๒ และ
๑๔.๑ - ๑๔.๖ ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันสรุปเร่ืองที่
เรยี น จากนัน้ นักเรยี นทำ�แบบทดสอบทา้ ยบท