พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 3

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ¤ÓãËÁè àÅÁ ó è ©ºÑºÃÒªºÑ³±ÔµÂʶҹ ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 1 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑิตยสถานจัดพิมพ พิมพครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๔ จํานวน ๕,๐๐๐ เลม ราชบัณฑิตยสถาน สนามเสือปา เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทรศัพท ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ โทรสาร ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๘๕ www.royin.go.th e-mail : [email protected] ขอมูลทางบรรณานุกรมของสํานักหอสมุดแหงชาติ ราชบัณฑิตยสถาน พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.-- กรุงเทพฯ : ยูเนียนอุลตราไวโอเร็ต, ๒๕๔๕ ๔๙๕.๙๑๓ ISBN 978-616-707-304-3 ราคาเลมละ ๑๐๐ บาท พิมพที่ บริษัท ยูเนียนอุลตราไวโอเร็ต จํากัด ๖๖/๑๘๐ ถ. ลาดพราว ซ. ลาดพราว ๘๐ แยก ๒๒ วังทองหลาง โทรศัพท ๐ ๒๙๓๕ ๕๓๓๑ โทรสาร ๐ ๒๙๓๒ ๗๘๗๗ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 2 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คํานํา ราชบัณฑิตยสถานไดแตงตั้งคณะกรรมการจัดทําพจนานุกรมภาษาไทย ปจจุบันขึ้นเมื่อวันที่ ๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๘ ใหมีอํานาจหนาที่ในการศึกษาและ ติดตามความเปลี่ยนแปลงที่เกิดแกภาษา เก็บคําที่เกิดใหมและคําที่เปลี่ยนแปลงการใช หรือเปลี่ยนแปลงความหมายไปจากเดิม รวมทั้งเก็บคําที่ใชมานานแลวแตยังไมได บรรจุเขาไวในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ แลวรวบรวมจัดพิมพ ออกเผยแพรเพื่อทําประชาพิจารณเปนระยะๆ ทั้งนี้เนื่องจากภาษาไทยเปนสิ่งที่เรา ใชสื่อสารกันในชีวิตประจําวัน โดยปรกติภาษายอมมีการผันแปรและเปลี่ยนแปลงไป พรอมกับสังคมของคนในชาติ ภาษาไทยก็ผันแปรไปตามความเปนไปของสังคมไทย ดวย ภาษาไทยมีคําใหม สํานวนใหม วลีใหม เกิดขึ้นทุกวัน คําที่ใชอยูเปนปรกติ ก็อาจเปลี่ยนแปลงวิธีการใช ขยายความหมาย หรือเปลี่ยนความหมายผิดแผกแตกตาง ไปจากเดิม บัดนี้ คณะกรรมการจัดทําพจานุกรมภาษาไทยปจจุบันไดดําเนินการจัดทํา พจานุกรมคําใหม เลมที่ ๓ เสร็จเรียบรอยแลว ราชบัณฑิตยสถานจึงเห็นสมควรใหจัด พิมพพจนานุกรมคําใหมออกเผยแพรใหตอเนื่องจากเลมที่ ๑ และเลมที่ ๒ ราชบัณฑิตยสถานขอขอบคุณคณะกรรมการจัดทําพจนานุกรมภาษาไทย ปจจุบันที่ไดชวยกันคนควาและรวบรวมขอมูลคําใหมตาง ๆ และบันทึกคําเหลานี้ไว เปนหลักฐานแสดงการเกิดและการเปลี่ยนแปลงของคําที่ใชในสังคม อันจะเปน ประโยชนตอการศึกษาในเรื่องที่มาของคําในภายภาคหนา. (ศาสตราจารย ดร.ปญญา บริสุทธิ์) นายกราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑิตยสถาน มีนาคม ๒๕๕๔ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 3 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คําชี้แจงในการจัดทําพจนานุกรมคําใหม พจนานุกรมคําใหมเปนพจนานุกรมที่เก็บรวบรวมคํา และสํานวนที่ เกิดขึ้นใหม คําที่ยังไมไดเก็บไวในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ รวมทั้งคําที่มีอยูในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงวิธีใช ความหมายขยายไป หรือเปลี่ยนความหมายไป จากเดิม และคําที่พจนานุกรมเก็บไวแลวแตขาดตัวอยางการใช ซึ่งทําใหเขาใจ ความหมายไมชัดเจนพอ ก็ไดเพิ่มตัวอยางใหเห็นวิธีการใช พจนานุกรมฉบับนี้ มีขอบเขตและการดําเนินงานดังนี้ ๑. ขอบเขตของคําและสํานวนที่มีอยูในพจนานุกรมคําใหม ๑.๑ คําที่เกิดขึ้นใหมในสังคมไทย เนื่องจากสังคมมีการเปลี่ยนแปลง เกิดสิ่งใหมๆ และมีปรากฏการณใหมเกิดขึ้น เชน กระชับพื้นที่ ก. ควบคุมพื้นที่ชุมนุมใหแคบลง ๆ เชน ตํารวจสงชุดเฉพาะกิจ เขากระชับพื้นที่บริเวณที่เกิดจลาจล. คมม. กระชับวงลอม ความหมายที่ ๒. [ศูนยอํานวยการแกไขสถานการณฉุกเฉิน (ศอฉ.) ใชครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๓]. กระชับวงลอม ๑. ก. โอบลอมเขาไปใหใกลขึ้น ๆ เชน ตํารวจกระชับวงลอม กลุมโจรคายาเสพติดขามชาติ. ๒. ก. ควบคุมพื้นที่ชุมนุมใหแคบลง ๆ เชน ตํารวจสงชุด เฉพาะกิจเขากระชับวงลอมบริเวณที่เกิดจลาจล. คมม. กระชับพื้นที่. ๓. ก. ควบคุมการดําเนินงานใหอยูในขอบเขตจํากัด เชน คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแหงชาติเรงกระชับ วงลอมบริษัทมือถือใหเก็บคาโทรศัพทในอัตราเดียวกัน. ๑.๒ คําและสํานวนที่เก็บไวแลวในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 4 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๑.๒.๑ คําและสํานวนที่เก็บไวแลวในพจนานุกรมแตมี ความหมายขยายหรือเปลี่ยนแปลงไป เชน กระฉอก ๑. ก. อาการที่ของเหลวเชนน้ําเปนตนในภาชนะกระเพื่อม อยางแรงเพราะความสั่นสะเทือน. (พจน.) ๒. ว. ที่แสดงออกมามากกวาปรกติ เชน คูนี้เขาเพิ่งแตงงานเลย หวานกระฉอก. กินแบง ๑. น. เรียกสลากที่จําหนายแกผูถือเพื่อรับรางวัลในการเสี่ยงโชค โดยผูจําหนายหักสวนลดเปนกําไรวา สลากกินแบง. (พจน.) ๒. ก. คอรรัปชั่นโดยแบงผลประโยชนใหหลายคนหรือ หลายกลุมอยางทั่วถึง เชน ถึงพรรคพวกจะรูวาเขาโกง แตเพราะเขากินแบง เลยไมมีใครโวย. ๑.๒.๒คําและสํานวนที่เก็บไวแลวในพจนานุกรม แตขาดตัวอยางการใช เชน ของเกา ๑. น. ของโบราณ, ของใชแลว; (กฎ) ทรัพยที่ผูคาของเกาเปน อาชีพเสนอขาย แลกเปลี่ยน หรือจําหนายโดยประการอื่น อยางทรัพยที่ใชแลว ทั้งนี้รวมถึงของโบราณดวย (พจน.) เชน เขารวบรวมของเกาที่มีคาของตนตระกูลไวจัดทํา พิพิธภัณฑ. ๒. น. เศษกระดาษ ของใชที่ชํารุด ขวดเปลา และของอื่น ๆ ที่อาจ นําไปปรับหรือใชประโยชนใหมได เชน ของเกาพวกนี้รวมไว ขายใหพอคาของเกาได. ชี้นิ้ว ก. ไดแตสั่งการใหผูอื่นทํา ไมลงมือทําเอง (พจน.) เชน ฉันไมเห็น เขาทําอะไร ไดแตนั่งชี้นิ้วใหลูกนองทําใหทุกอยาง. ซับใน ๑. น. ผาที่เย็บทาบอยูชั้นในของเครื่องแตงกาย (พจน.) บางที ใชวา ผาซับใน เชน เสื้อตัวนี้ใชผาเนื้อหนา ไมตองมีซับใน ก็ได. พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 5 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. ก. เย็บผาทาบเปนชั้นในของเครื่องแตงกาย เชน กระโปรง ตัวนี้ชวยซับในใหดวยนะ. ๑.๓ คําสแลง สํานวน วลี ที่มีความหมายเฉพาะ ไดแก คําหรือสํานวน ที่มีความหมายใหม คําวัยรุน และคําภาษาปาก ซึ่งมีที่มาจากที่ ตาง ๆ ตลอดจนคําที่ยืมมาจากภาษาตางประเทศ เชน ขอบอก ถอยคําที่ใชกลาวย้ําเพื่อแสดงวาตองการใหผูฟงรับรู เชน แตงตัว อยางนี้ดูดีมากเลยขอบอก. อยาไปที่นั่นเชียวนะขอบอก. ครูกู น. เว็บไซตคนหาขอมูลในอินเทอรเน็ตของบริษัท Google ซึ่ง เปนเว็บไซตที่คนนิยมใชมากที่สุด เชน เด็กสมัยนี้ชอบหาขอมูล จากครูกู. (กู ตัดมาจาก Google). ทอลกออฟเดอะทาวน น. เรื่องที่โจษขานกันทั่วเมือง เชน ดาราดังทําอะไรประหลาด ๆ ก็เปนทอลกออฟเดอะทาวน. (อ. talk of the town). ทิงเจอรเบอรี่ ก. พูดไมจริง พูดแตงเรื่อง และทําใหผูอื่นไดรับความเดือดรอน วุนวายอยูเสมอ เชน เพิ่งเขามาเปนดาราแท ๆ แตทําไม ทิงเจอรเบอรี่ขนาดนี้. (ทิงเจอร มาจาก อ. tincture เปนยาใส แผลสด เมื่อใสจะแสบมาก + เบอรี่ ตัดมาจากสะตอเบอรี่). ๑.๔ คําเก็บตกจากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ เชน แขนแมน น. แขน เชน ไปทําอะไรมา แขนแมนจึงเปรอะเปอนไปหมด. ความเรียง น. เรื่องที่นําขอความตาง ๆ มาเรียบเรียงดวยภาษาที่สละสลวย มักเปนเรื่องทางสารคดี เชน พระราชพิธีสิบสองเดือนไดรับ ยกยองวาเปนยอดแหงความเรียงรอยแกว. น้ําทวมหลังเปด ก. เวลาที่ไมมีวันจะมาถึง เชน คงตองรอใหน้ําทวมหลังเปด เสียกอนเขาถึงจะกลับใจเปนคนดี. พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 6 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน บานใกลเรือนเคียง ว. เปนเพื่อนบาน เชน เราคนบานใกลเรือนเคียงกัน มีอะไร ก็ชวยกันได. ๒. การเรียงลําดับคําและการเก็บคํามีวิธีดังนี้ ๒.๑ เรียงคําตามลําดับตัวอักษร ก–ฮ ตามหลักของพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ๒.๒ คําที่พูด ออกเสียง หรือสะกดไดหลายแบบ เก็บไวดวยกัน เชน คาบ, คาบขาว ก. นําเรื่องหรือขาวไปเปดเผยโดยที่เจาของเรื่องหรือเจาของขาว ยังไมตองการเปดเผยหรือคนฟงไมตองการฟง เชน เธอไปรูอะไรมาก็ไมตองคาบมาบอกฉัน. ไมรูใครคาบขาว การแตงตั้งอธิบดีไปบอกหนังสือพิมพ เลยวุนวายกันใหญ. เจรจาตะอวย, เจรจาตาอวย ก. พูดจาตกลงกัน เชน เขามาลงเลงอะไรหนาบาน ไปเจรจา ตะอวยกับเขาหนอยซิ. (ตะอวย มาจาก จ. ตาอวย วา พูดคุย). แทงศูนย, แทงบัญชีศูนย ก. ยอมรับวาไมมีโอกาสไดเงินหรือของที่ใหยืมไปหรือหายไป กลับคืนอยางแนนอน เชน เงินที่ใหยืมคราวนี้แทงศูนยไดเลย. ๒.๓ คําที่มีความหมายเหมือนกัน เก็บแยกไวตามลําดับตัวอักษร ของคํานั้น ๆ และที่ทายบทนิยามหรือหลังตัวอยางจะมีอักษรยอ วา คมม. หมายถึง “ความหมายเหมือนกัน” เชน เต็มตา ว. อยางชัดเจน (ใชกับการเห็น) เชน ใครวาไมมีพยาน ฉันนี่แหละเห็นเต็มตาเลย. คมม. เต็มลูกนัยนตา, เต็มสองตา. เต็มลูกนัยนตา ว. อยางชัดเจน (ใชกับการเห็น) เชน ใครวาไมมีพยาน ฉันนี่แหละเห็นเต็มลูกนัยนตาเลย. คมม. เต็มสองตา, เต็มตา. พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 7 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เต็มสองตา ว. อยางชัดเจน (ใชกับการเห็น) เชน เรื่องนี้ฉันเปนพยานได เพราะเห็นเต็มสองตาเลย. คมม. เต็มลูกนัยนตา, เต็มตา. ๒.๔ คําประสม หรือคํา ๒ คําที่ประกอบกัน คําแรกเปนคําเดียวกับ แมคําหรือคําตั้ง และมีความหมายเกี่ยวเนื่องกับคําตั้ง จะเก็บเปน ลูกคําของคําตั้งนั้น ๆ โดยจะเรียงตามลําดับอักษร เชน มาดแมน ก. มีบุคลิกและรูปรางหนาตาเปนผูชายแท เชน พี่ชายเธอ มาดแมนจริง ๆ นะ. (แมน มาจาก อ. man). มาดแมนแฮนดซั่ม ก. หลอและมีบุคลิกและรูปรางหนาตาเปนผูชายแท เชน ดาราคนนี้ตองดังแน ๆ เพราะทั้งมาดแมนแฮนดซั่มและนิสัยดี. (แมน มาจาก อ. man, แฮนดซั่ม มาจาก อ. handsome). ๒.๕ คําที่มีรูปและเสียงเหมือนกัน แตมีความหมายแตกตางกัน หรือ เปนคําที่มีที่มาแตกตางกัน จะแยกเปนคําตั้งคนละคํากัน โดยใส หมายเลขกํากับ เชน ล็อบบี้ ๑ น. หองโถงของโรงแรมหรือสํานักงาน เชน ใหพวกเรามา เจอกันที่ล็อบบี้ของโรงแรมเวลาหกโมงเย็น. (อ. lobby). ล็อบบี้ ๒ ก. พูดจาหวานลอม, ชักชวน, เชน เขาล็อบบี้ทุกคนใหเลือก คณบดีของเราเปนอธิการบดี. พวกนี้เปนนักล็อบบี้ตัวฉกาจ. (อ. lobby). ๓. การสะกดคํา ๓.๑ คําที่ยืมจากภาษาตางประเทศ เขียนตามเสียงที่คนไทยสวนใหญ ออก เชน ล็อกเกอร น. ตูเก็บสิ่งของชั่วคราวเปนชองเล็ก ๆ เรียงตอกัน แตละชอง มีฝาปดและมีกุญแจล็อก ผูที่เก็บของจะถือกุญแจไวเอง เชน นักกีฬาเก็บเสื้อผาและสิ่งของที่มีคาไวในล็อกเกอร. (อ. locker). พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 8 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน วายฟาย น. สัญญาณเชื่อมตออินเทอรเน็ตแบบไรสาย เชน ที่นี่สัญญาณ วายฟายออน ตอเหน็ตแลวหลุดทุกที. (อ. wifi). ๓.๒ คําที่ยืมมาจากภาษาตางประเทศ ซึ่งเขียนตามหลักการทับศัพท ของราชบัณฑิตยสถานจนเปนที่แพรหลายและคนรูจัก โดยทั่วไปแลว จะเก็บไวทั้งคําที่เขียนตามหลักการทับศัพท และตามเสียงที่คนไทยสวนใหญออกเสียงคํานั้น ๆ เชน สวีต, สวี้ต ๑. คบอยางเปนคูรัก เชน เธอตัดสินใจทิ้งแฟนเกาไปสวี้ตกับ ดอกเตอรหนุมเสียแลว. ๒. หวานชื่น เชน สองคนนี้สวีตกันจนใคร ๆ อิจฉา. คมม. สวีตหวาน. (อ. sweet). ๔. ความหมาย ๔.๑ การนิยามคําที่มีความหมายหลายนัย โดยปรกติจะใหนิยาม ที่เปนความหมายเดิมไวกอน และถาคํานั้นเก็บไวแลวใน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ จะเก็บ ความหมายที่ใหไวในพจนานุกรมเปนความหมายในลําดับตน โดยวงเล็บทายบทนิยามไววา “(พจน.)” สวนความหมายที่ ขยายออกไปจะใหไวเปนลําดับตอ ๆ มาโดยแยกเปนขอ ๆ เชน กระฉูด ๑. ก. พุงออกโดยแรง (ใชแกของเหลว) เชน น้ํากระฉูด. (พจน.) ๒. ว. ที่แสดงออกมามากกวาปรกติอยางเห็นไดชัด เชน พอเปน แมมาย เธอก็เปรี้ยวกระฉูดเลย. เก็บผม ๑. ก. เอากรรไกรเล็มผมใหเสมอกัน. (พจน.) ๒. ก. รวบผมเกลาหรือขมวดไวไมใหหลุดลุยออกมา เชน ทหารหญิงกับพยาบาลเมื่อแตงเครื่องแบบตองเก็บผม. พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 9 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๔.๒ การนิยามคําที่มีหนาที่ทางไวยากรณหลายอยาง จะเรียงลําดับ นิยามที่มีหนาที่ทางไวยากรณที่ใชมากที่สุดไวในลําดับแรก และ ใสหมายเลขกํากับไวทุกนิยาม เชน จะเอ ๑. น. การเลนหยอกกับเด็กเล็ก ๆ โดยปดหนาหรือบังหนา ตนเองไว เมื่อเปดหนาเขาหาเด็กก็รองวา “จะเอ”. ๒. น. การเลนอยางหนึ่งที่มีการซอนหา เมื่อหาพบ คนที่พบ จะรองวา “จะเอ”. ๓. ก. พบกันโดยบังเอิญ เชน อุตสาหหลบหนาเจาหนี้มาได หลายครั้ง วันนี้ดวงไมดีเลยมาจะเอเขาจนได. ๕. ตัวอยางการใชคํา คําที่มีหลายความหมายและมีบริบทการใชไดหลายอยาง จะยกตัวอยาง แสดงวิธีใชคํานั้นใหมากที่สุด เชน ช็อต ๑. ก. ลัดวงจร (ใชกับกระแสไฟฟา) เชน เขาพยายามหาสาเหตุ ที่ทําใหไฟฟาช็อต. ๒. ก. มีกระแสไฟฟาไหลผานรางกาย ทําใหเปนอันตรายถึง ชีวิตได เชน เขาเอามือเปยกไปจับสายไฟเลยถูกไฟช็อตตาย. ๓. ก. ทําราย ทําใหสลบ หรือฆาดวยกระแสไฟฟา เชน คนราย ช็อตตัวประกันเพื่อใหยอมบอกที่ซอนทรัพยสิน. สองหนุม ไปแอบช็อตปลาเลยถูกไฟช็อตตาย. (ช็อต ตัดมาจาก อ. short-circuit). ๖. ที่มาของคํา ๖.๑ ภาษาซึ่งเปนที่มาของคําไดบอกไวทายคํานั้น ๆ โดยเขียนไวใน วงเล็บเปนอักษรยอ เชน พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 10 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เทฟลอน น. สารที่ใชเคลือบดานในกระทะหรือหมอ ทําใหอาหารไมติด ภาชนะ เชน ใชกระทะเทฟลอนผัดกวยเตี๋ยวไมตองใสน้ํามัน มากก็ได. (อ. Teflon มาจากคําวา polytetrafluorethylene กับ หนวยคําเติมหลัง on). บุน น. ผูที่แกปญหาโดยไมใชกําลัง, ใชวา พวกบุน หรือ ฝายบุน เชน เขาเปนผูบริหารฝายบุนไมชอบไปใชกําลังกับใคร. (จ. บุง วา ตัวหนังสือ, ภาษาเขียน). ๖.๒ คําที่มีหลายความหมาย ถาทุกความหมายมีที่มาจากคําเดียวกัน จะใหที่มาของคําไวที่บรรทัดตอจากนิยามสุดทาย เชน บอนไซ ๑. น. ตนไมที่ถูกบังคับไมใหเจริญเติบโตตามปรกติ เชน งานนี้จะมีบอนไซที่ชนะประกวดมาโชวดวย. ๒. ก. บังคับไมใหเจริญเติบโตตามปรกติ (ใชกับไมยืนตน) เชน ฉันสงสารตนไมที่ถูกบอนไซ นาจะปลอยใหเติบโตไปตาม ธรรมชาติ. ๓. ก. กีดกันไมใหพัฒนาหรือเจริญกาวหนา เชน ระบบการศึกษา ของไทยทําใหเด็กสวนใหญถูกบอนไซจนยากจะพัฒนาได. (ญ. บอนไซ วา ตนไมที่ปลูกในอางหรือชาม). ๖.๓ คําที่ยืมมาจากภาษาตางประเทศ และภาษาตางประเทศนั้น ยืมมาจากภาษาอื่นอีกทอดหนึ่ง จะบอกที่มาเฉพาะภาษาที่ ภาษาไทยยืมมาโดยตรง เชน โรคคาวาซากิ น. โรคที่มีอาการไขสูง เกิดจากหลอดเลือดแดงอักเสบ มีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังและเยื่อบุผิว และตอมน้ําเหลือง ที่คอโต เปนโรคที่เกิดกับเด็กชายมากกวาเด็กหญิง พบครั้งแรก ในประเทศญี่ปุนโดยนายคามิซากุ คาวาซากิ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐. (อ. Kawasaki disease). พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 11 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๗. เครื่องหมายตาง ๆ ๗.๑ เครื่องหมายจุลภาค (,) ๗.๑.๑ใชคั่นแมคําที่ตั้งไวดวยกัน เชน ไมไดขี้ตีน, ไมไดขี้เล็บ ก. เทียบไมได, ไมมีคาเทา, เชน ฝมือเธอนะไมไดขี้ตีนเขาหรอก. ๗.๑.๒ใชคั่นบทนิยามของคําที่มีหลายความหมายซึ่งคลาย ๆ กัน หรือทํานองเดียวกัน เชน ไมจิ้มฟนยันเรือรบ, สากกะเบือยันเรือรบ น. เรื่องเล็กจนถึงเรื่องใหญ, สิ่งที่ไมสําคัญจนถึงสิ่งที่สําคัญ, เชน งานนี้เขารับผิดชอบทุกอยางตั้งแตไมจิ้มฟนยันเรือรบ. ๗.๑.๓ ใชคั่นหลังบทนิยามสุดทายกอนหนาตัวอยางที่ยกมา ประกอบเพื่อแสดงวาตัวอยางที่ยกมาประกอบนั้น เปนตัวอยางของบทนิยามทุกบทที่อยูขางหนา เชน ไมใชขี้ ๆ ก. มีความสามารถ, มีคุณภาพ, เชน ของที่เขาเอามาใหนี่ ไมใชขี้ ๆ นะ. ๗.๑.๔ใชคั่นบทนิยามสุดทายกอนขอความที่เปนรายละเอียด เพิ่มเติมของคําตั้ง เชน มี ก. มีโอกาส, เกิด, (ใชนําหนาคํากริยา) เชน ปากหมาอยางนี้ เดี๋ยวมีตบ. ผลประกอบการดีอยางนี้ สิ้นปมีเฮแนนอน. ๗.๑.๕ใชคั่นระหวางคําในวงเล็บทายบทนิยามบอกที่มา ของคํา เชน มาดแมนแฮนดซั่ม ก. หลอและมีบุคลิกและรูปรางหนาตาเปนผูชายแท เชน ดาราคนนี้ตองดังแน ๆ เพราะทั้งมาดแมนแฮนดซั่ม และนิสัยดี. (แมน มาจาก อ. man, แฮนดซั่ม มาจาก อ. handsome). พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 12 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๗.๑.๖ใชคั่นคําที่มีความหมายเหมือนกัน (คมม.) เชน ปลาสองน้ํา น. ผูชายที่รักหรือมีความสัมพันธทางเพศไดทั้งกับผูหญิง และ ผูชาย เชน เขาเปนพวกปลาสองน้ํา แตงงานมีลูกแลว แตมี ชายหนุมเปนกิ๊ก. คมม. เสือไบ, เสือใบ, ไบ, ใบ. ๗.๒ เครื่องหมายมหัพภาค (.) ใชเมื่อจบการนิยาม จบตัวอยาง หลังอักษรยอ หรือจบคํา เชน ปลาเสน น. ของกินเลนอยางหนึ่ง เปนเสนเล็ก ๆ ยาว ๆ ทําดวยแปงผสม เนื้อปลาอบแหง. ปอดแหก ก. ขี้ขลาด เชน ปากก็บอกวาไมกลัว แตปอดแหกวิ่งหนีกอน ใครเพื่อนเลย. วาซาบิ น. เครื่องปรุงรสอาหารญี่ปุนชนิดหนึ่ง ไดจากลําตนวาซาบิบด ละเอียด มีกลิ่นฉุน รสเผ็ดขึ้นจมูก ใชผสมกับโชหยุเปนเครื่อง จิ้มกินกับปลาดิบ เชน กินปลาดิบตองจิ้มโชหยุผสมวาซาบิ. (ญ.). ปะติโคต, เปตติโคต น. กระโปรงชั้นใน มักมีลูกไมประดับที่ชาย. (อ. petticoat). ๘. อักษรยอที่ใชในพจนานุกรมเลมนี้ ๘.๑ อักษรยอในวงเล็บทายบทนิยาม บอกที่มาของคํา กล. = เกาหลี จ. = จีน ญ. = ญี่ปุน อ. = อังกฤษ คมม. = ความหมายเหมือน พจน. = พจนานุกรม พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 13 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๘.๒ อักษรยอหนาบทนิยาม บอกชนิดของคําตามหลักไวยากรณ ก. = กริยา น. = นาม ว. = วิเศษณ (หมายถึง ๑. คําที่ขยายคํากริยา ๒. คํากริยาที่ขยายคํากริยาดวยกัน) ส. = สรรพนาม อ. = อุทาน .................................................................... พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 14 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¤³Ð¡ÃÃÁ¡ÒèѴ·Ó¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁÀÒÉÒä·Â»Ñ¨¨ØºÑ¹ ประกอบดวยผูมีนามตอไปนี้ ๑. ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ประธานกรรมการ ๒. ศ. ดร.อุดม วโรตมสิกขดิตถ กรรมการ ๓. นางสุจิตรา กลิ่นเกษร กรรมการ ๔. รศ. ดร.นววรรณ พันธุเมธา กรรมการ ๕. ผศ.ดุษฎีพร ชํานิโรคศานต กรรมการ ๖. ศ. ดร.อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ กรรมการ ๗. ดร.อนันต เหลาเลิศวรกุล กรรมการ ๘ ผศ. ดร. ม.ล.จรัลวิไล จรูญโรจน กรรมการ ผูเชี่ยวชาญเฉพาะคราวประชุม ๙. ผูอํานวยการกองศิลปกรรม หรือผูแทน กรรมการ ๑๐. ดร.ชลธิชา สุดมุข กรรมการและเลขานุการ ๑๑. นางสาววรรณทนา ปติเขตร กรรมการและผูชวยเลขานุการ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 15 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน สารบัญ ก ๑ ข ๑๔ ค ๒๙ ง ๓๔ จ ๓๕ ฉ ๔๐ ช ๔๐ ซ ๔๓ ฐ ๔๔ ฒ ๔๔ ด ๔๕ ต ๔๙ ถ ๕๖ ท ๕๗ น ๖๐ บ ๖๕ ป ๗๐ ผ ๗๖ ฝ ๗๘ พ ๗๙ ฟ ๘๐ ภ ๘๒ ม ๘๒ ย ๘๘ ร ๙๒ ล ๙๕ ว ๑๐๐ ส ๑๐๓ ห ๑๑๖ อ ๑๒๕ ฮ ๑๓๑ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ º·¹Ó.pmd 16 15/6/2554, 10:06 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ÍÑ¡Éà ¡ กนกรอง น. สวนที่ตอโคนของบุหรี่ทําดวยใยสังเคราะหเพื่อกรองควันบุหรี่ เชน บุหรี่สมัยนี้สวนมากมีกนกรอง. กนไมทันรอน, กนยังไมทันรอน ก. ไมนาน เชน มาแปบเดียว กนไมทันรอนก็กลับเสียแลว. กรงขัง น. หองขังนักโทษหรือผูที่ตองหาวากระทําสิ่งที่ผิดกฎหมาย เชน เขาแอบไปเลนการพนัน ตํารวจจึงจับเขากรงขังไปแลว. เขาถูกจับเขากรงขังเสีย ๒ ป เพิ่งจะออกมาเมื่อปที่แลวนี้เอง. กรรมติดจรวด น. การทําชั่วที่สงผลตอผูกระทําอยางรวดเร็ว เชน สมัยนี้กรรม ติดจรวด ทําอะไรไวก็เห็นผลในชาตินี้เลย ไมตองรอชาติหนา หรอก. คมม. กรรมออนไลน. กรรมออนไลน น. การทําชั่วที่สงผลตอผูกระทําอยางรวดเร็ว เชน จะเห็นวา เดี๋ยวนี้กรรมตามทันเร็วมาก เพราะเปนกรรมออนไลน. คมม. กรรมติดจรวด. กระจกขาง น. กระจกเงาของรถยนตที่ติดไวดานขางทั้ง ๒ ขางในระดับ สายตา เพื่อใหคนขับเห็นดานขางของรถโดยไมตองหันไปมอง. กระจกสองหลัง น. กระจกเงาที่ติดไวบริเวณกระจกหลังดานนอกใหคนขับเห็น ดานหลังของรถเวลาถอยรถ. กระจกหลัง ๑. น. กระจกเงาของรถยนตที่ติดไวในตัวรถบริเวณขอบกระจก หนาดานบนใหผูขับมองดานหลังของรถไดโดยไมตองหัน ไปมอง. ๑ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 1 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. น. กระจกดานหลังของรถยนต. กระจาย ว. มากอยางยิ่ง เชน แดนซกระจาย.ช็อปกระจาย. ฮากระจาย. กระจายรายได ๑. ก. ทําใหคนมีรายไดทั่ว ๆ กัน เชน รัฐบาลเรงโครงการตาง ๆ เพื่อกระจายรายไดไปสูชนบท. ๒. ก. จับจายซื้อของ เชน เย็นนี้ไปช็อปปงกระจายรายไดกัน ดีกวา. กระฉอก ๑. ก. อาการที่ของเหลวเชนน้ําเปนตนในภาชนะกระเพื่อม อยางแรงเพราะความสั่นสะเทือน. (พจน.) ๒. ว. ที่แสดงออกมามากกวาปรกติ เชน คูนี้เขาเพิ่งแตงงานเลย หวานกระฉอก. กระฉูด ๑. ก. พุงออกโดยแรง (ใชแกของเหลว) เชน น้ํากระฉูด. (พจน.) ๒. ว. ที่แสดงออกมามากกวาปรกติอยางเห็นไดชัด เชน พอเปน แมมาย เธอก็เปรี้ยวกระฉูดเลย. กระชับพื้นที่ ก. ควบคุมพื้นที่ชุมนุมใหแคบลง ๆ เชน ตํารวจสงชุดเฉพาะกิจ เขากระชับพื้นที่บริเวณที่เกิดจลาจล. คมม. กระชับวงลอม ความหมายที่ ๒. [ศูนยอํานวยการแกไขสถานการณฉุกเฉิน (ศอฉ.) ใชครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๓]. กระชับวงลอม ๑. ก. โอบลอมเขาไปใหใกลขึ้น ๆ เชน ตํารวจกระชับวงลอม กลุมโจรคายาเสพติดขามชาติ. ๒. ก. ควบคุมพื้นที่ชุมนุมใหแคบลง ๆ เชน ตํารวจสง ชุดเฉพาะกิจเขากระชับวงลอมบริเวณที่เกิดจลาจล. คมม. กระชับพื้นที่. ๓. ก. ควบคุมการดําเนินงานใหอยูในขอบเขตจํากัด เชน คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแหงชาติ เรงกระชับ วงลอมบริษัทมือถือใหเก็บคาโทรศัพทในอัตราเดียวกัน. ๒ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 2 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กระเชาไฟฟา น. อุปกรณสําหรับขนผูโดยสารขึ้นหรือลงจากที่สูงเปนตน เปนที่นั่งคลายชิงชาคลองติดไวกับลวดเหล็กที่เคลื่อนไปดวย กําลังไฟฟา เชน ที่ทองเที่ยวที่อยูบนเขาสูงมักจะมีกระเชาไฟฟา พานักทองเที่ยวขึ้นไป. กระดิกขา ๑. ก. นั่งหรือนอนเอาขาขางหนึ่งพาดบนเขาอีกขางหนึ่ง และ กระดิกเทาขางที่พาดอยูนั้น เปนทานั่งแสดงความสบายใจ หรืออิ่มใจ เชน ตอนเย็น ๆ คุณปูจะมาที่ทาน้ํานั่งกระดิกขา มองดูเรือที่แลนผานไปมาอยางสบายใจ. ๒. ก. นั่งหรือนอนอยางสบายอารมณและไมทําการงานใด ๆ เชน คนอื่นเขาทํางานกันวุนวาย เธอมานั่งกระดิกขาอยูได. กระดิกนิ้ว ๑. ก. หงายมือกระดิกนิ้วชี้เขาหาตัว เปนสัญญาณเรียกผูใดผูหนึ่ง ใหเขามาหา เชน เขากระดิกนิ้วเรียกใหคนใชเขามารับคําสั่ง. ๒. ก. ใชอํานาจเงิน ความงามเปนตน เรียกผูตกอยูในอํานาจ ใหเขามาสยบ เชน สวย ๆ อยางเธอ จะกระดิกนิ้วเรียก หนุม ๆ กี่คนก็ได. ลูกคารายใหญอยางเขา กระดิกนิ้วเรียก ผูจัดการธนาคารมาหาเมื่อไรก็ได. กระดูกคนละเบอร ๑. ก. มีขนาดรางกายไมเทากัน (ใชกับคูตอสู) เชน นักมวยคูนี้ กระดูกคนละเบอร จะจับเขาคูชกกันไดอยางไร. ๒. ก. มีความรู ประสบการณ และความสามารถตางกัน เชน เขาเปนถึงอธิบดี เธอมันแคหัวหนากองกระดูกคนละเบอร อยางนี้จะสูเขาไดยังไง. ทีมฟุตบอลของเรากับของเขา มันกระดูกคนละเบอร เราไมมีทางชนะเขาไดเลย. (เบอรตัดมาจาก อ. number). ๓ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 3 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กระทบกระเทียบเปรียบเปรย ก. พูดวากระทบคนใดคนหนึ่งขึ้นมาลอย ๆ โดยใชถอยคํา เปรียบเทียบ เชน เขาไปกระทบกระเทียบเปรียบเปรย เลขาของหัวหนาวาเปนนางเอกงิ้วเลยมีเรื่องผิดใจกัน. กระทบกระแทกแดกดัน ก. พูดกระทบอยางแรงดวยความไมพอใจ เชน โกรธฉัน เรื่องอะไรก็พูดมาตรง ๆ ซิ มากระทบกระแทกแดกดันอยางนี้ ฉันไมชอบ. กระทอก ๑. ก. กระแทกขึ้นกระแทกลง, กําแนนแลวรูดขึ้นรูดลง, ทําให ทะลัก, เชน กระทอกเลือดกระแทกลมกระดิกดิ้น. (ขุนชาง ขุนแผน). (พจน.) ๒. น. ครั้ง เชน มีการปรับเปลี่ยนรัฐบาลมาแลว ๓ กระทอก. กระพุงกน, กระโพงกน น.แกมกน เชน ฉันเปนฝที่กระพุงกน นึกวาทายาแลวจะหาย กลับตองผาออก. เดินดี ๆ ระวังหมากัดกระโพงกน. กระสอบทราย น. ถุงหนังหรือถุงผาใบรูปรางเหมือนหมอนขางใสทราย สําหรับ ใหนักมวยซอมเตะตอย เชน นักมวยซอมเตะกระสอบทราย ทุกวัน. เธอไมยอมอยูกับสามีเพราะไมอยากเปนกระสอบทราย ใหเขาซอมบอย ๆ. กระหมอมบาง ๑. ก. เปนหวัดงาย เชน เด็กคนนี้กระหมอมบาง อยาเอาไป ตากน้ําคาง. ๒. ก. หัวลาน (ใชเปนคําหยอกเยา) เชน ที่เขาใสวิกก็เพราะ กระหมอมบาง. ๔ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 4 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กริบ ก. ดูดีไมมีที่ติ, สมบูรณแบบ, เชน ฉันไมคอยชอบผูชายที่ กริบตลอดเวลา. กลองดวงใจ น. อวัยวะเพศชาย เชน ถาผูชายถูกเตะเขาที่กลองดวงใจ แข็งแกรงแคไหนก็มอยกระรอกทุกราย. กลอนเปลา น. คําประพันธที่ไมกําหนดฉันทลักษณตามแบบแผน. (แปลมาจาก อ. blank verse). กลอนพาไป ก. พูดไปตามสถานการณแวดลอมโดยไมทันคิด เชน เขาไมไดตั้งใจจะพูดวาหัวหนาหรอก แตกลอนพาไปมากกวา. กลอมจนลิงหลับ, กลอมลิงหลับ ก. พูดจนผูฟงเคลิบเคลิ้มและเห็นคลอยตาม เชน ถาเขา เปนคนไปเจรจา พวกพนักงานจะถูกกลอมจนลิงหลับ. คมม. พูดจนลิงหลับ. กลับหลังหัน ก. หมุนตัวกลับไปทางตรงกันขามกับทางเดิม เชน ทหารเดินมา พอสุดสนามก็กลับหลังหัน. กลัวจนขี้ขึ้นขมอง, กลัวจนขี้ขึ้นสมอง ก. กลัวมาก เชน เจาผูรายเอาปนมาขูจะยิงถาฉันรอง ฉันกลัวจนขี้ขึ้นขมองเลย. (เปรียบกับกุงที่มีขี้อยูในสวนหัว). กโลบาย น. อุบายหรือวิธีแยบยลที่ทําใหสําเร็จ เชน แตละพรรค ตางก็มีกโลบายที่จะใหได ส.ส.มาก ๆ. กวนเมือง ก. กอกวนใหเกิดความวุนวายในบานเมือง เชน พวกคลั่ง ประชาธิปไตยชอบทําเรื่องกวนเมืองไมไดหยุด. กวยเตี๋ยวจับกัง น. กวยเตี๋ยวชามใหญที่มีเสนมาก มีเนื้อและผักนอย ราคาถูก. (จับกัง จ. วา กรรมกรแบกหาม). ๕ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 5 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กวยแนบ ก. วิ่งหนีอยางไมคิดชีวิต เชน พอเห็นตํารวจ พวกที่แอบเลน การพนันก็กวยแนบ. กอการดี ก. ทําสิ่งที่กอใหเกิดผลดี เชน เขาทําตัวเปนผูกอการดี ชวนเพื่อน ไปเก็บขยะชายทะเล. (เลียนคําวา กอการราย). กองทัพมด ๑. น. กลุมคนที่ขนของผิดกฎหมายหรือของหนีภาษี เชน พวกกองทัพมดแถวชายแดน ขนของหนีภาษีกันเปนวาเลน. ๒. น. คําเปรียบกลุมคนจํานวนมากที่เคลื่อนตัวไปอยางเงียบ ๆ เรื่อย ๆ เชน แรงงานตางประเทศแอบเขามาอยางกับ กองทัพมด. กองบุญ น. บุญที่รวมกันทําอยางบริจาคเงิน บริจาคขาว เชน ที่หนาวัด มีตูรับบริจาคเพื่อกองบุญตางๆ. กองพะเนิน, กองพะเนินเทินทึก น. กองใหญมาก เชน เธอขนขาวของอะไรมากองพะเนิน. กอดเขาเจาจุก ก. หมกมุนอยูกับความทุกข เชน เราตองชวยกันคิดแกปญหา ไมใชมานั่งกอดเขาเจาจุกอยูอยางนี้. กอดคอ ก. รวมกัน, ไปดวยกัน, เชน บัณฑิตใหมกอดคอกัน ลุยธุรกิจขายตรง. กอสซิป, กอสสิป ก. นินทา เชน เขากอสสิปกันใหอื้อไปวาดาราคนนี้ทอง แตไมมีใครรับเปนพอของเด็ก. (อ. gossip). กอเอี๊ยะ น. ยาจีนอยางหนึ่ง แกฝหรือที่ฟกซ้ํา เปนขี้ผึ้งเหนียว ๆ ใชทาบนแผนผาบาง ๆ ปดฝ หรือแผลมีหนอง. (จ. กอเอี้ยะ วา ยาขี้ผึ้ง). ๖ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 6 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กอเอี๊ยะญี่ปุน น. แผนพลาสเตอรยาแกปวด แกเมื่อย. (กอเอี้ยะ จ. วา ยาขี้ผึ้ง). กะจั๊ว น. ผูชายที่เกาะหญิงโสเภณีกิน, ผูชายที่เกาะผูหญิงกิน, เชน ไอกะจั๊วถูกตํารวจจับเพราะทํารายผูหญิงที่หาเลี้ยงมัน. (จ. กาจั๊ว วา แมลงสาบ). กะปุกลุก ว. ที่กลมปอม เชน เด็กอะไรตัวกลมกะปุกลุกนารักอยางน ี้. กะโหลกหนา ๑. ก. ดื้อดาน เชน พวกคนเลว ๆ นี่กะโหลกหนา ดาเทาไร ก็ไมรูสึกหรอก. ๒. ก. โง เชน กะโหลกหนาอยางเขา เรียนอะไรก็ไมไดหรอก. พูดเต็มวา กะโหลกหนาปญญานิ่ม. กะโหลกหนาปญญานิ่ม ก. โง เชน กะโหลกหนาปญญานิ่มอยางเขา เรียนอะไร ก็ไมไดหรอก. พูดยอวา กะโหลกหนา. กับกินกับเหลา ขาวกินกับเกลือ น. คํากลาวถึงนักเลงสุราที่มักจะกินเหลากับกับแกลมจนหมด และไมกินขาว ถึงเวลาหิวจะกินขาวก็ไมมีกับขาวเหลือใหกิน ตองกินกับเกลือ. กับแกลม น. ของขบเคี้ยว ของเปรี้ยว หรืออาหารรสจัดที่กินกับเหลา. คมม. ของแกลม. กับระเบิด น. อุจจาระ (มักเปนอุจจาระของสุนัขที่ถายเรี่ยราดไวตาม ทางเดิน) เชน ซอยนี้เต็มไปดวยกับระเบิด เวลาเดินตองคอย ระวัง. กาในฝูงหงส น. คําเปรียบแสดงการดูถูกเหยียดหยามคนชั้นต่ําที่มาอยูใน กลุมคนชั้นสูง เชน พอฝากใหฉันมาเรียนหนังสือกับเพื่อนใน เมืองกรุง ฉันเลยกลายเปนกาในฝูงหงส.  ๗ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 7 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กาแฟดํา น. กาแฟที่ไมใสนม ใสน้ําตาลหรือไมใสก็ได. กาแฟสด น. กาแฟที่ชงจากเมล็ดกาแฟคั่วที่บดใหม ๆ ในแตละครั้ง. การุณยฆาต น. การฆาสัตวทดลองหรือสัตวที่เจ็บปวยใหมีชีวิตอยูตอไปดวย วิธีการที่รวดเร็วและเจ็บปวดนอยที่สุด ดวยความสงสารเพราะ ไมตองการใหทรมานกับความเจ็บปวยอีกตอไป เชน สัตวแพทย ทําขาเทียมใหพังลําไยไดสําเร็จ จึงไมตองทําการุณยฆาต. (อ. mercy killing). กําแพงภาษี น. ภาษีที่เก็บในอัตราสูงเพื่อกีดกันสินคาที่นําเขาจาก ตางประเทศ เชน รัฐบาลตั้งกําแพงภาษีเพื่อกันสินคาตางประเทศ เขามามากเกินไป. กําแพงแลงเตย น. กําแพงที่มีลวดหรือสิ่งมีคมเสริมอยูขางบนกันคนปน. กิ้งกือตกทอ น. ผูที่พลาดพลั้งหรือทํางานไมสําเร็จทั้ง ๆ ที่ไมนาจะเปนเชนนั้น เชน เขาไดรับการสนับสนุนจากทุกฝาย ถายังทํางานไมสําเร็จ เปนกิ้งกือตกทอก็ชวยไมไดแลว. กินไข ก. ไดคะแนนศูนย เชน ฉันทําขอสอบไมไดเลย สงสัยจะกินไข.  กินจนทองแตก ก. กินมากเกินขนาด เชน อาหารมีมาก กินจนทองแตก ก็ไมหมด. กินจุบกินจิบ, กินจุบจิบ ก. กินขนมหรือของขบเคี้ยวไมหยุดปาก เชน เราไมควร กินจุบกินจิบไมเปนเวลาเพราะจะทําใหอวน. กินทิ้งกินขวาง ก. กินแลวเหลือทิ้งมาก เชน อยากินทิ้งกินขวาง ตักอาหาร มาแตพอกิน อยาใหเหลือเสียของ. ๘ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 8 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กินแบง ๑. น. เรียกสลากที่จําหนายแกผูถือเพื่อรับรางวัลในการเสี่ยงโชค โดยผูจําหนายหักสวนลดเปนกําไรวา สลากกินแบง. (พจน.) ๒. ก. คอรรัปชั่นโดยแบงผลประโยชนใหหลายคนหรือหลายกลุม อยางทั่วถึง เชน ถึงพรรคพวกจะรูวาเขาโกง แตเพราะ เขากินแบง เลยไมมีใครโวย. กินรวบ ๑. น. สลากกินรวบ เชน เขาถูกกินรวบกินจนหมดตัว. ๒. ก. คอรรัปชั่นเพื่อผลประโยชนของตนและคนใกลชิด เชน เพราะเขากินรวบทุกโครงการ พวกที่ไมไดสวนแบงเลย ออกมาแฉ. กินเรียบ ๑. ก. กินจนหมดเกลี้ยง เชน อาหารมีเทาไร เด็ก ๆ กินเรียบ ไมมีเหลือ. ๒. ก. ไดเงินจากผูเลนพนันทุกคน เชน ตานี้เจามือปอกกินเรียบ ทั้งวง. ซื้อล็อตเตอรี่มาตั้ง ๒๐ ใบ ถูกกินเรียบเลย. ๓. ก. ไดครอบครองทั้งหมด เชน นายทุนมากวานซื้อที่ดิน กินเรียบไปถึงเชิงเขาโนน. กินหมาก ก. เคี้ยวใบพลูที่บายปูนแดงกับหมากดิบ พิมเสน กานพลู ยาจืด แกกลิ่นปากเหม็น และเปนของเสพติดอยางหนึ่ง. กินหมู ก. เอาชนะไดโดยงาย เชน วันนี้แขงกับทีมบวย ทีมเราไดกินหม ู อีกแลว. กิ๊ว ๆ หนาไมอาย ก. ไมรูจักอาย (เปนคําหยอกลอเด็ก) เชน กิ๊ว ๆ หนาไมอาย มานั่งอึกลางบานไดหรือ. กิ๊วกาว ก. สงเสียงเจี๊ยวจาวดวยความพึงพอใจ เชน พอเห็นหนุม ๆ หนาตาดีก็กิ๊วกาวกันใหญเลยนะ. กี่เพา น. ชุดประจําชาติของผูหญิงจีน เปนเสื้อคอตั้ง กระดุมปายขาง กระโปรงยาวถึงเขาหรือขอเทา ผาดานขางขึ้นมาสูง. (จ.). ๙ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 9 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กุงรอยขา น. กิ้งกือ เชน มีคนบอกวาแมคาบางคนเอากุงรอยขา มาทําน้ํายา. กุมารจีน น. ชายหนุมลูกจีนที่เกิดในประเทศไทย เชน สนามนี้มีกุมารจีน มาเลนกีฬากันมาก. กุมารทอง น. ผีเด็กที่เชื่อวาถูกปลุกเสกโดยวิธีไสยศาสตรเพื่อใหทํางาน ตาง ๆ เชน มีคนเชื่อวาเขามีกุมารทองไวเฝาบาน. กุยเลย น. หมวกกันแดดของคนจีน ทรงแหลม มีปกใหญ. (จ. กวยเลย). เก็บงาน ก. ตรวจความเรียบรอยของงานและทําใหเสร็จสมบูรณ เชน ชางสรางบานเสร็จแลว ตอนนี้กําลังเก็บงาน. เก็บฉาก ก. จบ, ยุติ, เชน พอเลือกตั้งเรียบรอยแลว รัฐบาลเกาก็ตอง เก็บฉากไป. เก็บผม ๑. ก. เอากรรไกรเล็มผมใหเสมอกัน. (พจน.) ๒. ก. รวบผมเกลาหรือขมวดไวไมใหหลุดลุยออกมา เชน ทหารหญิงกับพยาบาลเมื่อแตงเครื่องแบบตองเก็บผม. เก็บใสลิ้นชัก ก. เก็บไวกอน, ยังไมดําเนินการ, เชน ประเด็นไหนที่จะทําใหเกิด ความขัดแยงก ็เก็บใสลิ้นชักดีกวา. คมม. ใสลิ้นชัก. เกมออนไลน น. การเลนเกมคอมพิวเตอรที่เชื่อมตอระบบอินเทอรเน็ต อาจเลนตามลําพังหรือเลนรวมกับผูอื่นได เชน เขารูจักเพื่อน ผานเกมออนไลน. (  อ. game online). เกลียดขี้ขี้ตาม ก. เกลียดสิ่งใดสิ่งนั้นมักเขามาใกลตัว เชน ฉันเกลียดยายคนนี้ แตก็ตองมาทํางานกับเขา เขาถึงวาเกลียดขี้ขี้ตาม เกลียดความ ความถึง. เกลียดเขากระดูกดํา ก. เกลียดที่สุด เชน คนที่ไมรักษาคําพูดนี่ฉันเกลียดเขา กระดูกดําจริง ๆ.๑๐ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 10 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เกสรหอย น. สวนของหอยแมลงภูที่ยื่นออกมา เปนอวัยวะที่หอยใชเพื่อ เคลื่อนที่. เกาเก็บ ก. เกาและเสื่อมสภาพเพราะเก็บไวไมไดใช เชน ของพวกนี้ เขาขายลดราคาเพราะเปนของเกาเก็บ. เกาเกม ก. อยูในวงการมานาน จึงมีประสบการณมาก รูทางหนีทีไลและ ชองทางตอสู เชน นักธุรกิจท ี่เกาเกมขนาดนั้นแกปญหาใหบริษัท อยูรอดไดแน. (เกม มาจาก อ. game). เกาเจี๊ยะ น. เงินสินบนที่จายใหเจาหนาที่ เพื่อใหไดรับประโยชนบางอยาง เชน เจาของรานจายเกาเจี๊ยะใหเจาหนาที่แลว ลูกคาจึงจอดรถ ในที่หามจอดหนารานได. (จ. เกาเจี่ยะ วา สุนัขกิน). เกาหัว ก. อาการแสดงวางง ทําไมถูก เปนตน เชน เจอปญหาของ ลูกนองเขา ถึงกับเกาหัวเชียวร ึ. เกาอี้ดนตรี น. การเลนอยางหนึ่ง ใหผูเลนฟงเพลงและเดินรอบเกาอี้ ที่มีจํานวนนอยกวาจํานวนผูเลน พอเพลงหยุด ผูเลนก็แยงกัน นั่งเกาอี้ ผูที่แยงไมไดตองออก แลวลดเกาอี้ไปเรื่อย ๆ คนที่นั่ง เกาอี้ตัวสุดทายไดจะเปนผูชนะ เชน วันปใหมเราชวนกัน เลนเกาอี้ดนตรีกอนจับฉลากแลกของขวัญ. เกาอี้นวด น. เกาอี้ที่มีเครื่องนวดไฟฟา. เกาอี้นวม น. โซฟา, เกาอี้ที่บุนวมเพื่อใหนั่งไดสบาย. เกาอี้ไฟฟา น. ที่นั่งสําหรับประหารชีวิตนักโทษโดยใชกระแสไฟฟาแรงสูง. เกาอี้โยก น. เกาอี้ที่สรางอยูบนไมที่โคง เมื่อนั่งแลวโยกไปมาได. เกาอี้สนาม น. เกาอี้เหล็กหรือไมที่วางไวนอกบานหรือตามสนามสําหรับ นั่งเลน. เกาอี้หมุน น. เครื่องเลนอยางหนึ่ง เปนที่นั่งซึ่งหมุนไปเปนวง. เกือกแตะ น. รองเทาพื้นแบน เปดสน ไมมีสายรัด. คมม. รองเทาแตะ, อีแตะ.๑๑ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 11 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน แกเฒาเหลาเหย ก. แกมาก, มีอายุมาก, เชน ตอนนี้ยังสวยยังหลอ พอแกเฒา เหลาเหยก็เหี่ยวยนเหมือนกันทุกคนแหละ. คมม. เหลาเหย. (เหลาเหย มาจาก จ. เหลา วา แกเฒา + เหยเหย วา ปู, ตา). แกบน ๑. ก. เซนสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามที่ตนไดบนบานไว, ใชบน ก็วา. (พจน.) ๒. ว. ไมจริงจัง, ทําพอใหไดชื่อวาทํา, เชน ที่ฝายคานเสนอขอเปด อภิปรายไมไววางใจนายกนั้นก็ทําแกบนไปอยางนั้นเอง. แกเพราะกินขาว เฒาเพราะอยูนาน ก. มีอายุมาก ผานประสบการณตาง ๆ มามาก แตไมเคยนํา ประสบการณนั้นมาใชใหเปนประโยชนแกสังคม เชน คุณปู ไมใชประเภทแกเพราะกินขาว เฒาเพราะอยูนาน ทุกวันนี้ ยังคงถายทอดภูมิปญญาใหชาวบานอยู. แกมกน น. กนสวนที่เนื้ออูมออกมาเหมือนแกม เชน สาวสมัยใหม นุงกางเกงสั้นจนเห็นแกมกน. แกวงปากหาเทา, แกวงปากหารองเทา, แกวงปากหาสนตีน ก. รนหาเรื่องเดือดรอน, พูดแลวทําใหตนเดือดรอน, เชน อยูดีไมวาดีดันไปแกวงปากหารองเทาเลยสะบักสะบอม กลับมา. (เลียนสํานวน แกวงเทาหาเสี้ยน). แกวลืมคอน น. คําเปรียบคนที่ไปอยูในเมืองหลวงแลวลืมบานของตน เชน เจาลูกชายคนเล็กเปนแกวลืมคอนไปเสียแลว. แกวันแกคืน ก. มีอายุมากขึ้นและแกตัวลงเรื่อย ๆ เชน คนเราเกิดมาแลว ก็แกวันแกคืน และตองถึงความตายทุกคน. แกวิชา ก. มีความรูมากจนไมคอยปรกติ เชน คนคนนี้คงจะแกวิชา จึงแสดงอาการไมคอยปรกต ิ. ๑๒ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 12 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน แกะ ๑. ก. พยายามถอดตัวอักษรที่อานยาก เชน จดหมายของเขา เขียนหวัดมาก กวาจะอานรูเรื่องตองแกะอยูนาน. ๒. ก. พยายามถอดเนื้อเพลงหรือโนตเพลง เชน เขากําลัง แกะเนื้อเพลงที่ไดมาใหม. คอมพิวเตอรของคุณมีโปรแกรม แกะโนตไหม ชวยแกะเพลงนี้ใหหนอย. โก น. เขา, ฉัน (สรรพนามที่ใชหลังคํากริยาบางคํา) เชน ถูกใจโก . สะใจโก. โกหลังวัง น. หนุมเจาสําอางในสมัย พ.ศ. ๒๕๐๐ แตงกายเลียนแบบ ดาราภาพยนตรอเมริกัน เชน นุงกางเกงขาลีบ ใสเสื้อตัวแคบ ไมติดกระดุมเม็ดบน หวีผมตั้ง ๆ ใสน้ํามันเยิ้ม ชอบเที่ยวเตรและ จีบผูหญิง เชน เราจะจัดคอนเสิรตรําลึกความหลังยุคโกหลังวัง. (โก ยอมาจาก จิ๊กโก). โกโนเรีย น. กามโรคชนิดหนึ่ง, หนองใน. (อ. gonorrhea). โกป น. กาแฟ เชน งวงนอนจัง ขอโกปสักแกวซ ิ. (จ. กอป). โกปโอ น. กาแฟดํา เชน ซัดโกปโอไป ๒ แกว เลยตาคางนอนไมหลับ. (จ. กอปโอว). โกล ๑. น. ประตูฟุตบอล เชน เขานําลูกบอลเลี้ยงเดี่ยวไปไดถึงโกล แตเตะไมเขา. ๒. น. ผูรักษาประตูฟุตบอล เชน เขาเปนโกลมือกาว แมเปน ลูกยาก ๆ ก็เซฟได . (อ. goal). โกหกโกไหว ก. โกหก เชน เขาก็โกหกโกไหวหลอกคนอื่นกินไปวัน ๆ. โกหกพกลม ก. โกหก เชน เรื่องที่เขาเลาเปนเรื่องโกหกพกลมทั้งนั้น อยาไปฟงเลย. ใกลเคียง ๑. ก. ไลเลี่ย เชน สองคนนี้รูปรางใกลเคียงกันหนาตาก็คลายกัน อยางกับเปนแฝด.๑๓ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 13 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. ว. ที่เปนคูรักหรือคนสนิทเปนตน เชน ทําไมมานั่งกินขาว คนเดียว คนใกลเคียงไปไหนเสียละจะ. ใกลชิด ก. สนิทสนม, อยูใกล, เชน เขาเปนคนใกลชิดรัฐมนตรี มีเรื่อง เดือดรอนอะไรก็บอกเขา. ไกกา ก. ไมจริงใจ, โกหก, หลอกลวง, เชน ฟงเขาพูดก็ดูจริงใจดี ทําไม เธอถึงวาเขาไกกาละ. (มาจากรายการเกมโชว “จริงใจหรือ ไกกา”). ไกดไลน น.แนวทางที่จะดําเนินการ เชน หนังสือเลมนี้ให ไกดไลน ในการทําธุรกิจกับตางประเทศ. (อ. guideline). ไกลสุดขอบฟา ก. ไกลมาก เชน ฉันอยากจะหนีเขาไปให ไกลสุดขอบฟา. ÍÑ¡Éà ¢ ขม ๑. ใชกําลังกดลงไมใหเผยอขึ้น; สานลายดวยการใชเสนตอก เปนตนที่เปนเสนสานขัดทับอยูขางบนเสนตอก ที่เปนเสนยืน ตรงขามกับคํา ยก คือ ใชเสนสานลอดใตเสนยืน เชน ยก ๒ ขม ๒; โดยปริยายหมายความวา แสดงกิริยาวาจาใหเห็นวา เหนือกวา หรือทําใหอีกฝายหนึ่งรูสึกวาดอยกวา เชน แตงตัว ขมเพื่อน พูดขม, บังคับ เชน ขมใจ ขมอารมณ; ครอบ. (พจน.) ๒. ก. ควบคุม, ระงับหรือทําใหสงบ, เชน เอาธรรมะเขาขม เสียบาง จะไดไมฟุงซาน. ขยม ๑. ก. ใชน้ําหนักตัวกดลง แลวยกตัวขึ้นแลวกลับกดลงอีกซ้ํา ๆ กัน. (พจน.) ๒. ก. ควบคุมมากขึ้น, ขมใหมากขึ้น, เชน อยางเธอเอาธรรมะ เขาขมไมพอหรอก ตองขยมถึงจะเอาอยู. ๑๔ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 14 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขยักขยอน ๑. ก. ทํา ๆ หยุด ๆ ไมใหเสร็จในรวดเดียว. (พจน.) ๒. ก. ยึกยัก ไมแนนอน เชน จะตกลงอยางไรก็ใหแนนอนหนอย อยาทําขยักขยอน เดี๋ยวจะไปเดี๋ยวจะไมไป. ขยันขันแข็ง ก. ทํางานอยางแข็งขัน ไมเกียจคราน เชน เด็กคนนี้ขยันขันแข็ง ดี. ขรัวตา ๑. น. สามัญชนที่เปนตาของพระองคเจา. ๒. น. คําเรียกพระภิกษุที่สูงอายุ. ขวัญกระเจิง ก. ตกใจสุดขีด เชน พอเสียงระเบิดดังขึ้นกลางตลาด แมคา ก็วิ่งกันขวัญกระเจิง. ขวัญผวา ก. สะดุงตกใจเพราะคิดวาจะมีเรื่องรายเกิดขึ้นอีก เชน เขาไดรับ โทรศัพทขูอยูหลายหน ไดยินเสียงโทรศัพททีไรก็ขวัญผวา. ขวางลํา ๑. ก. ขัดผลประโยชนของผูอื่น เชน อยาไปขวางลําผูมีอิทธิพล เดี๋ยวจะถูกเก็บ. ๒. ก. ขัดขวางผูอื่นไมใหทําอะไรไดสะดวกหรือสําเร็จ เชน ไมวาเราจะเสนออะไรเขาก็ขวางลําตลอด. ขวางหู ก. พูดไมถูกใจทําใหขุนเคือง เชน นายคนนี้ชอบพูดขวางหู. ขวิด ๑. ก. กิริยาของหมูปาหรือสัตวที่ใชเขาหรือนอทําราย, เสี่ยว, ชน. (พจน.) ๒. ก. โตเถียงกันอยางรุนแรง เปนการเปรียบกับสัตวมีเขา ประเภทวัวควาย เชน ส.ส.สมัยนี้ขวิดกันทั้งในสภาและ นอกสภา. ขอกลาวหา น. คํากลาวโทษผูใดผูหนึ่งวาไดกระทําผิดโดยยังไมมีหลักฐาน เชน ฉันไมไดทําผิด คุณจะมาตั้งขอกลาวหาลอย ๆ ไมได. ขอแกตัว น. คําแกเพื่อลบลางขอกลาวหา เชน เขายอมรับวาทําผิดโดย ไมมีขอแกตัวใด ๆ. ๑๕ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 15 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ของกินเลน น. ของกินเพื่อความเพลิดเพลิน เชน เราเตรียมของกินเลน หลายอยางไวรับเพื่อน ๆ. ของเกา ๑. น. ของโบราณ, ของใชแลว; (กฎ) ทรัพยที่ผูคาของเกาเปน อาชีพเสนอขาย แลกเปลี่ยน หรือจําหนายโดยประการอื่น อยางทรัพยที่ใชแลว ทั้งนี้ รวมถึงของโบราณดวย. (พจน.) เชน เขารวบรวมของเกาที่มีคาของตนตระกูลไวจัดทําพิพิธภัณฑ. ๒. น. เศษกระดาษของใชที่ชํารุด ขวดเปลา และของอื่น ๆ ที่อาจ นําไปปรับหรือใชประโยชนใหมได เชน ของเกาพวกนี้รวมไว ขายใหพอคาของเกาได. ของแกลม น. ของขบเคี้ยว ของเปรี้ยว หรืออาหารรสจัดที่กินกับเหลา. คมม. กับแกลม. ของขบฉัน น. อาหารของพระภิกษุสามเณร เชน เราควรถวายของขบฉัน ที่มีประโยชนแกพระภิกษุที่อาพาธ. ของแข็ง ๑. น. สิ่งที่รวมตัวกันแนน, สิ่งที่มิใชของเหลวหรือแกส; (วิทยา) สถานะหนึ่งของสสาร ซึ่งมีทั้งรูปรางและปริมาตรคงตัว. (พจน.) ๒. น. ปญหาหรืออุปสรรคที่ขัดขวางไมใหทําการไดสําเร็จ เชน เขาสืบเรื่องทุจริต พอไปเจอของแข็งเขาก็ตองถอย. คมม. ตอ ความหมายที่ ๒. ของคูบานคูเมือง น. สิ่งสําคัญที่ถือวาเปนของบานเมือง เชน เราตองรักษา พระแกวมรกตซึ่งเปนของคูบานคูเมืองไวใหคงอยูตลอดไป. ของจริง ๑. น. สิ่งที่เปนอยางที่ตองการหรือคาดหวัง เชน ผูบริหารคนนี้ แหละของจริง มาอยูแคปเดียวหนวยงานก็ไดรับรางวัลดีเดน. ๒. ว. จริงอยางที่ตองการหรือคาดหวัง เชน นางสาวไทยปนี้สวย ของจริง. ๑๖ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 16 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ของเชลย น. ของที่มีผูลืมทิ้งไว เชน รมคันนี้เปนของเชลย เก็บมาได จากรถใตดิน. ของต่ํา น. สิ่งที่อยูเบื้องต่ํา มักถือกันวาไมควรมารวมกับของใชทั่วไป เพราะจะทําใหเกิดอัปมงคล เชน ผานุงเปนของต่ํา อยาเอามา ซักรวมกับปลอกหมอน. ของเบื่อของเมา น. สิ่งที่กินแลวทําใหเมา เชน สุราเมรัยเปนของเบื่อของเมา. ของปลอม น. คนที่ไมเกงจริงหรือไมดีจริง เชน กาลเวลาไดพิสูจนแลววา ผูจัดการคนใหมเปนของปลอม. ของปา น. พืชพรรณไมรวมทั้งสวนของตนไมในปาและสิ่งที่ไดจาก สัตวปาอยางเขาสัตว กระดูกสัตว. ของมีคม น. อาวุธและสิ่งที่มีความแหลมความคมซึ่งอาจทําใหเกิด อันตรายได เชน มีดเปนของมีคม จะพกไปไหนก็ตองหอให มิดชิด อยาใหคมมีดไปถูกใครได. ผูโดยสารจะพกพา ของมีคมขึ้นไปบนเครื่องบินไมได. ของรับไหว น. เงินหรือของมีคาซึ่งเปนของขวัญที่ผูใหญใหแกคูบาวสาว ที่มาไหว เชน เขาเตรียมโฉนดที่ดินไวเปนของรับไหว หลานสาว. ของเล็กนอย น. ของที่ตองการใหผูรับรับไว อาจเปนของไมมีคาหรือมีคามาก ก็ได (เปนคําพูดเพื่อใหผูรับรูสึกสบายใจ) เชน กรุณารับไวเถอะ ของเล็กนอยเทานั้น. ของสูง ๑. น. สิ่งศักดิ์สิทธิ์, สิ่งหรือบุคคลที่เปนที่เคารพนับถือ, เชน พระเจาเปนของสูง อยาเที่ยวเอามาพูดเลน ๆ. เธอนี่เลน ของสูงนะ กลาลอเลียนประธานกรรมการบริษัท. ๒. น. หญิงที่มีฐานะและสถานภาพสูงกวาชายผูหมายปองมาก เชน ผูหญิงที่นายหมายปองนะของสูง ไมมีหวังสําเร็จหรอก. ๑๗ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 17 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ของเสีย ๑. น. อาหารที่บูดเนาแลว เชน กินของเสียเขาไประวังจะ ทองเสีย. ๒. น. สิ่งที่รางกายไมตองการและขับทิ้งไป เชน ไตมีหนาที่ ขับถายของเสียออกทางปสสาวะ. ของหลุด, ของหลุดจํานํา น. ของที่ผูจํานําไมมาไถคืน ทางโรงจํานําจึงนําออกมาขาย ลดราคา เชน สรอยเสนนี้เปนของหลุดจํานํา. ขอดี น. สวนที่ดี, สวนที่ใหคุณประโยชน, เชน ขอดีของคนคนนี้ คือซื่อสัตย. ขอดีของการออกกําลังกายคือทําใหไมอวน. ขอตกลง น. เรื่องหรือประเด็นที่หลายฝายยินยอมพรอมใจกัน เชน เรามี ขอตกลงวาจะไมกาวกายเรื่องสวนตัวของกันและกัน. ขอทาง ก. ใหสัญญาณเพื่อแสดงวาขอแซงไปกอน เชน เขาเปดไฟ ขอทางมา เราหลบใหเขาหนอยซิ. รถพยาบาลเปดไซเรน ขอทาง. ขอบขัณฑสีมา น. ดินแดนภายในพระราชอาณาเขต เชน พสกนิกรใน ขอบขัณฑสีมาตางอยูเย็นเปนสุข. ขอบจักรวาล น. เขตที่สมมุติวาเปนสวนที่สุดของจักรวาล เชน แมเธอจะหนี ไปไกลจนถึงขอบจักรวาล ฉันก็จะตามเธอไป. ขอบฟา น. สวนที่มองเห็นเปนแนวที่แผนฟาจดกับแผนน้ําหรือแผนดิน เชน แสงทองสองขึ้นมาจากขอบฟา. ขอบอก ถอยคําที่ใชกลาวย้ําเพื่อแสดงวาตองการใหผูฟงรับรู เชน แตงตัวอยางนี้ดูดีมากเลยขอบอก. อยาไปที่นั่นเชียวนะ ขอบอก. ขอลูก ก. กราบไหวสิ่งศักดิ์สิทธิ์ขอใหมีลูก เชน เขาแตงงานหลายปแลว ไมมีลูกจึงไปขอลูกจากหลวงพอโสธร. ๑๘ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 18 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขอเสีย น. สวนที่ไมดี, สวนที่เปนโทษ, เชน ขอเสียของการนอนดึก คือ ทําใหออนเพลีย. ขอหวย ก. ขอตัวเลขจากบุคคลหรือสิ่งที่เชื่อวาจะใหตัวเลขไปแทงหวยได เชน ตนโพธิ์นี้มีคนมาขูดขอหวยเปนประจํา. ขออโหสิกรรม ก. นําธูปเทียนแพไปกราบผูใหญ ขอใหยกโทษที่ลวงเกิน (ใชเมื่อ จะบวช) เชน หลานชายจะบวชจึงมาขออโหสิกรรม. ขะมาย ก. ขโมยของที่ผูอื่นขโมยมา (ใชกับของเล็ก ๆ นอย ๆ ไมมีคา) เชน เราขโมยดินสอมาจากที่ทํางาน ไมรูใครขะมายตอไป เสียแลว. ขัดจรวด ก. สําเร็จความใครดวยตนเอง (ใชกับผูชาย). ขันน็อต ๑. ก. หมุนน็อตตัวเมียเขากับน็อตตัวผูใหแนนเพื่อใหยึดสิ่งหนึ่ง ไวกับอีกสิ่งหนึ่ง เชน ชางขันน็อตยึดรอดไวกับเสา. ๒. ก. กระตุน, เรงใหทํางาน, เชน เด็กพวกนี้ตองคอยขันน็อต กันเรื่อย ปลอยเขาก็แฉะ. ๓. ก. เรงมือ, รีบทํา, เชน เวลาเหลือนอยแลว ขันน็อตกันหนอย จะ. (น็อต มาจาก อ. nut). ขาขวิด ๑. ว. อาการที่เดินสะดุดขาตัวเองเพราะอายหรือรีบรอน เรียกวา เดินขาขวิด. (พจน.) ๒. ก. วิ่งเตนอยางหนัก เชน กวาจะไดเปนนายพลเขาก็ตอง วิ่งเตนจนขาขวิด. คมม. ตีนขวิด ความหมายที่ ๒. ขางนอกขรุขระ ขางในตะติ๊งโหนง ก. ภายนอกดูไมดีแตจิตใจดีหรือเปนคนที่มีคุณคา เชน ถึงเขาจะ หนาตาไมหลอแตเปนคนดี ขางนอกขรุขระ ขางในตะติ๊งโหนง นะจะ. ๑๙ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 19 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขางนอกสุกใส ขางในเปนโพรง ก. ภายนอกดูสวยงามดี แตเปนคนที่ไมมีคุณคา เชน หนุมคนนี้ หนาตาหลอดีหรอก แตไมมีความรูอะไรเลย ขางนอกสุกใส ขางในเปนโพรงดี ๆ นี่เอง. ขายไมออก ก. ไมไดแตงงาน เชน ลูกบานนี้ทั้งลูกสาวลูกชายขายไมออก เลยสักคน. ขายออก ก. ไดแตงงาน เชน สาว ๆ ที่ทํางานขายออกไป ๒ คนแลว. ขาวกลอง น. ขาวและกับขาวที่จัดใสกลอง สําหรับกินเวลาเดินทางหรือ ปฏิบัติงานอยูนอกสถานที่เปนตน. ขาวเกรียบ, ขาวเกรียบกุง น. ของกินอยางหนึ่งทําดวยแปงขาวเจานวดกับกุงบด ปนเปน กอนยาว นึ่งใหสุก นํามาหั่นเปนแผนบาง ๆ ตากใหแหง แลว ทอดน้ํามันใหพองกรอบ, ถาใสปลา ฟกทอง หรือสิ่งอื่น ๆ แทนกุง ก็เรียกชื่อตามนั้น เชน ขาวเกรียบปลา. ขาวเกรียบฟกทอง. ขาวเกรียบงา น. ของกินอยางหนึ่ง ทําดวยแปงขาวเจา ผสมน้ําตาลปก มะพราวหั่นชิ้นเล็ก ๆ และงา ละเลงบนผาที่ขึงบนปากกระทะ น้ําเดือด แลวผึ่งใหแหง นํามาปงไฟใหกรอบ. ขาวเกรียบวาว น. ของกินอยางหนึ่ง ทําดวยแปงขาวเหนียว นวดกับน้ําตาล ละเลงบนผาที่ขึงบนปากกระทะน้ําเดือด แลวผึ่งใหแหง นํามาปงไฟใหขยายตัวและกรอบ. ขาวแก ก. สีขาวที่มอม, สีขาวที่หมนเพราะสกปรก, เชน เสื้อนักเรียน ตัวนี้สีขาวแกแลว ตองแชน้ํายาฟอกขาวนาน ๆ หนอย. ขาวขาหมู น. อาหารอยางหนึ่ง ใชขาหมูยางไฟแลวตมอยางพะโลใหเปอย กินกับขาวสวย มีผักกาดดอง และผักคะนาลวกเปนเครื่องเคียง. ๒๐ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 20 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขาวคั่ว ๑. น. ขาวสารคั่วใหหอมและเหลืองกรอบ ใชโรยหนาขนมเหนียว. ๒. น. ขาวสารหรือขาวตากคั่วใหหอมและเหลืองกรอบ ตําให ละเอียดใชเปนเครื่องปรุงลาบ ตับหวาน เปนตน. ขาวดวน น. ขาวสําคัญที่เพิ่งเกิดและรายงานในทันที เชน พอเกิดสึนามิ สถานีโทรทัศนก็ตัดรายการเขาขาวดวนทันที. ขาวดํา ว. ที่ไมมีสีอื่นนอกจากสีขาวและสีดําเฉดตาง ๆ เชน สมัยกอน มีแตภาพยนตรขาวดํา. ขาวตมกับ น. ขาวตมกินกับกับขาวตาง ๆ เชน ผักกาดดอง เตาหูยี้ ผัดผัก ตาง ๆ ไขเค็ม ปลาเค็ม. คมม. ขาวตมกุย. ขาวตมกุย น. ขาวตมกินกับกับขาวตาง ๆ เชน ผักกาดดอง เตาหูยี้ ผัดผักตาง ๆ ไขเค็ม ปลาเค็ม. คมม. ขาวตมกับ. (กุย มาจาก จ. กุย วา ผี, คนเลว). ขาวตมเครื่อง น. ขาวตมที่ปรุงเสร็จ เรียกชื่อตามเนื้อสัตวที่ใสประกอบ เชน ใสเนื้อปลาเรียกขาวตมปลา ใสเนื้อหมูเรียกขาวตมหมู ใสเนื้อไกเรียกขาวตมไก ใสเนื้อกุงเรียกขาวตมกุง เปนตน. ขาวตอกดอกไม น. ขาวตอกและดอกไมอยางมะลิ กลีบกุหลาบเปนตน ใชเปน เครื่องบูชาครูหรือโปรยตอนรับแขกบานแขกเมือง เชน เขานํา ขาวตอกดอกไมมาบูชาครู. ขาวตังหนาตั้ง น. ของกินอยางหนึ่ง มีขาวตังที่ทอดใหกรอบ กินกับหนาตั้ง ที่ทําดวยเนื้อหมูสับ ตมกับกะทิ หัวหอมสับ ปรุงรสดวยน้ํามะขาม น้ําปลา น้ําตาล. ขาวนวล ก. สีขาวนวล ๆ ขาวออกเหลืองนอย ๆ เชน กระดาษถนอม สายตามีสีขาวนวล.๒๑ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 21 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขาวปลอด ก. ขาวตลอดไมมีสีอื่นปน (ใชกับขนของสัตวบางชนิด เชน แมว สุนัข มา) เชน แมวขาวปลอด. มาขาวปลอด. ขาวปลอย น. ขาวไมจริงที่ออกมาหยั่งเสียงคนทั่วไป เชน รมต.คลังยืนยัน วาขาวรัฐจะขึ้นภาษีมูลคาเพิ่ม เปนเพียงขาวปลอย. ขาวปงปอง น. ขาวที่นําเสนอโดยใหสองฝายแสดงความคิดเห็น โตกลับไป กลับมาโดยผูเสนอขาวไมสนใจตรวจสอบขอเท็จจริง เชน สื่อมวลชนที่ดีตองเสนอขาวที่ตรวจสอบแลววาจริง ไมทํา ขาวปงปองแบบมักงาย. (ปงปอง มาจาก อ. ping pong). ขาวแฝ น. กาแฟ (เปนคําพูดเลน) เชน บาย ๆ งวง ไดขาวแฝสักถวยก็ดี. ขาวโพดคลุก น ของกินอยางหนึ่ง ใชขาวโพดตมฝานเอาแตเนื้อ คลุกกับ มะพราวทึนทึกขูด น้ําตาลทรายและเกลือเล็กนอย . ขาวมันไก น. ขาวที่หุงแบบไมเช็ดน้ําดวยน้ําตมไก กินกับเนื้อไกตม มีน้ําจิ้มทําดวยน้ําเตาเจี้ยว ขิง และพริก . ขาวเมาคลุก น. ของกินอยางหนึ่ง ใชขาวเมาพรมน้ําเกลือใหนุม คลุกกับ มะพราวทึนทึกขูด น้ําตาลทราย กินกับกลวยไขสุก. ขาวยอย น. ขาวสั้นๆ ขาวเล็กๆ ขาวเบ็ดเตล็ดที่มักไมสําคัญนัก เชน ขาวยอยเรื่องตํารวจจับรถที่ฝาไฟแดงเกิดเปนขาวใหญขึ้นมา เมื่อพบวารถคันนั้นซุกระเบิดไว. ขาวเรียงเม็ด ก. หายอึดอัดหลังกินอาหารอิ่ม เชน กินขาวอิ่มใหม ๆ อยาเพิ่งนอน รอใหขาวเรียงเม็ดกอน. ขาวลวง น. ขาวที่ไมจริง ออกมาใหคนเขาใจผิด มักทําเพื่อผลประโยชน ทางเศรษฐกิจหรือการเมือง. ขาวลา น. ขาวที่ไดรับมาหลังสุด เชน ผูสื่อขาวจากพื้นที่เกิดเหตุ รายงานขาวลาวา ผูรายที่จับเด็กเปนตัวประกันถูกตํารวจ รวบตัวไดแลว.๒๒ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 22 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขาวลิง น. ของที่จําเปนตองกินเพื่อประทังความหิวในที่ที่หาของกิน ไดยาก เชน รถมาเสียกลางทางเกือบจะตองกินขาวลิงเสียแลว แตโชคดีมีคนมาชวย. ขาววอ น. เพลงสรรเสริญพระบารมี เชน พอเพลงขาววอดังขึ้น ทุกคน ก็ยืนตรงแสดงความเคารพ. (มาจากคําขึ้นตนเพลงสรรเสริญ พระบารมีวา “ขา วรพุทธเจา”). ขาวหมูแดง น. อาหารอยางหนึ่ง ใชหมูแดง ไขตม หมูกรอบ กุนเชียง วางบนขาวสวย ราดน้ําปรุงขน ๆ มีสีแดง รสหวานเค็ม. ขาวหอ น. ขาวและกับขาวที่จัดเปนหอสําหรับกินเวลาเดินทางหรือ ปฏิบัติงานอยูนอกสถานที่เปนตน. ขาวหอใบบัว น. อาหารอยางหนึ่ง ใชขาวสวยผัดพอใหเขากันกับเครื่องปรุง ตาง ๆ มีหมู กุนเชียง ไขเค็ม เกาลัด ลูกเกด ปรุงรสดวยซีอิ๊วขาว หอใบบัว แลวนึ่งใหสุก. ขาวหาเปอรเซ็นต น. ขาวสารที่มีขาวหักปนอยูรอยละ ๕ . ขาศึกบุก ก. ปวดอุจจาระมากจนเกือบกลั้นไมอยู เชน ไมคุยดวยแลว ขอไปเขาหองน้ํากอนเพราะขาศึกบุก. ขี้โกงมะโรงมะเส็ง ก. ขี้โกง (ใชกับเด็ก) เชน ถาขี้โกงมะโรงมะเส็งอยางนี้ วันหลังจะไมพามาเที่ยวอีก. ขี้จุ น. ขี้ปด (ใชพูดลอเลนกัน) เชน เธออยามาขี้จุนะ. (คําภาษา ถิ่นเหนือ). ขี้ฉอ น. ขี้โกง, หากินดวยการหลอกลวงผูอื่น, เชน คนขี้ฉอเธออยาไป คบดวย. ๒๓ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 23 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ขี้ฉอตอแหล ก. ตลบตะแลงจนเปนนิสัย เชน เขาขี้ฉอตอแหลขนาดนี้ เธอไปเชื่อเขาไดอยางไร. ขีดเสนใต, ขีดเสนใต ๓ เสน ก. เนนใหเห็นวาสําคัญอยางยิ่ง เชน เรื่องที่เลามานี้ตองขีดเสนใต ๓ เสนเลย. ขี้ตะไคร น. ตะไครน้ํา เชน บอน้ํานี้มีขี้ตะไครขึ้นจนน้ําเปนสีเขียว. ขี้ตีน น. ฝุนและสิ่งสกปรกที่ติดที่เทา เชน เด็กๆ ย่ําขึ้นมาบนบาน ขี้ตีนเปนเทือกเลย. ขี้ตู ๑. ก. ทึกทักเอาของของผูอื่นวาเปนของตน เชน ยายนี่ขี้ตู เอาปากกาของเราไปเปนของตัวเฉยเลย. ๒. ก. มีนิสัยชอบเอาของของผูอื่นมาเปนของตน เชน แมคนนี้ขี้ตู ชอบเอาของคนอื่นไปเปนของตัวเสียเรื่อย. ขี้มือ น. ความสกปรกเนื่องจากถูกมือจับ เชน ขนมปนเม็ดเล็ก ๆ อยางนี้คงมีขี้มือแยะเลย. ขี้เมา ๑. ก. เมาเหลาเปนประจํา เชน เธอกินเหลาบอยๆ อยางนี้ เดี๋ยวก็กลายเปนคนขี้เมาหรอก. ๒. น. วิธีปรุงอาหารชนิดหนึ่ง มีกระเทียม พริก ใบกะเพรา พริกไทยออน เปนเครื่องปรุงหลัก เชน กวยเตี๋ยวขี้เมา. หอยลายขี้เมา. สปาเก็ตตี้ขี้เมา. คมม. ผัดขี้เมา. ขี้เมาหยําเป ก. เมาเหลามากจนครองสติไมอยูเสมอ เชน เมื่อผัวกลายเปน คนขี้เมาหยําเป เธอจึงไมยอมอยูดวย. ขี้โม ก. ชอบพูดโออวด เชน เด็กคนนี้ขี้โม ชอบอวดวาทํานั่นไดนี่ได ทั้ง ๆ ที่ทําอะไรไมไดสักอยาง. ขี้เลื่อย ๑. น. เศษผงที่ไดจากการเลื่อยไม เชน แตกอนเขาหมกน้ําแข็ง ไวในกองขี้เลื่อย เพื่อใหน้ําแข็งละลายชา.๒๔ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 24 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. น. ความโง เชน ในหัวเธอมีแตขี้เลื่อย สอนเทาไรไมรูจักจํา. ขี้หึง ก. หึงมาก, หึงเปนนิสัย, เชน ภรรยาเขาขี้หึงมาก เขาจึงตอง ระวังตัวไมติดตอกับผูหญิงคนไหนเลย. ขึ้นจมูก ๑. ว. ซึ่งมีลมออกทางจมูกมากกวาปรกติ เชน เวลาเปนหวัดมัก จะพูดเสียงขึ้นจมูก. ๒. ก. แผซานขึ้นทางจมูก เชน เวลากินวาซาบิจะรูสึกเผ็ด ฉุน ขึ้นจมูก. ขึ้นแทน ก. เลื่อนขึ้นดํารงตําแหนง, ไดรับการยกยองใหดํารงตําแหนง, เชน เพื่อนสนิทของฉันขึ้นแทนนักธุรกิจหญิงดีเดนของไทย. คาดวาจีนจะขึ้นแทนเบอรหนึ่งตลาดรถยนตปหนา. ขึ้นนก ก. งางเครื่องสับแกปปนเตรียมยิง เชน เขาขึ้นนกแลวจึง เหนี่ยวไกยิงออกไป. ขึ้นแปน ก. ยืนบนแทนเพื่อรับรางวัล เชน นักกีฬาที่เขาแขงขันก็หวังวา จะไดขึ้นแปนทุกคน. ขึ้นมึงขึ้นกู ก. เปลี่ยนคําพูดมาใชคําหยาบเพราะโกรธเปนตน เชน อยามาขึ้นมึงขึ้นกูกับฉันนะ. คมม. ขึ้นอายขึ้นอี. ขึ้นโรงขึ้นศาล ก. มีเรื่องราวถึงเปนคดีความ เชน ไมมีใครอยากขึ้นโรงขึ้นศาล หรอก. ขึ้นสมอง ๑. ก. แมนยํา เชน ฉันบอกอะไรก็จําขึ้นสมองไวบางซิยะ. ๒. ก. หมกมุน หลงใหล และโยงเขาหาเรื่องที่หมกมุนอยูตลอด เวลา เชน ลุงของฉันหวยขึ้นสมอง เห็นอะไรก็ตีเปนหวย ไปหมด. ทุกคนตางประหลาดใจวาคนเซ็กสขึ้นสมอง อยางเขา พอบวชแลวกลับไมยอมสึก. ขึ้นหนา ๑. ก. นําหนาไป เชน รถเขาขึ้นหนาเราไปแลว เราตองรีบ ตามใหทัน.๒๕ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 25 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. ก. กาวหนาไปกอน เชน เขาขึ้นหนาเปนอธิบดีไปตั้งนานแลว ฉันยังเปนเจาหนาที่ตอกตอยอยูเลย. ขึ้นหอง ก. พาหญิงหรือชายที่ไมใชสามีภรรยาของตนไปรวมหลับนอน ดวย เชน เขาถูกกลาวหาวาขึ้นหองกับเด็ก ม.ตน. ขึ้นอายขึ้นอี ก. เปลี่ยนคําพูดมาใชคําหยาบเพราะโกรธเปนตน เชน พูดกันดี ๆ ก็ได ทําไมตองขึ้นอายขึ้นอีดวย. คมม. ขึ้นมึงขึ้นกู. ขุดโคตร ก. ยกมาตั้งแตตนตระกูล เชน เขาทํารายประเทศชาติขนาดนี้ ตองขุดโคตรมาดา. ขุดทอง ก. แสวงหาความร่ํารวยในแดนไกล เชน คนไทยนิยมไปขุดทอง ที่สหรัฐอเมริกา. ขุดรากถอนโคน ก. กําจัดใหหมดสิ้นไป, กําจัดใหสิ้นซาก, เชน ถาจะกําจัดพวก โกงกินกลุมนี้ เราตองทําแบบขุดรากถอนโคนเลยทีเดียว. เข็ดขี้ออนขี้แก ๑. ก. กลัวมากจนหลาบจําและไมกลาทําเชนนั้นอีก เชน ถูกลงโทษคราวนี้เขาคงเข็ดขี้ออนขี้แกไปเลย. ๒. ก. ขยาดไมอยากพบเห็นอีกเพราะเคยรูฤทธิ์มาแลว เชน ฉันเข็ดขี้ออนขี้แกจะไมไปเที่ยวกับคณะนี้อีกแลว. เข็มโครเชต น. อุปกรณแบบหนึ่งสําหรับถักดายหรือไหมพรมใหเปนลูกไม ทําดวยโลหะหรือพลาสติก เปนดามยาวประมาณ ๖ นิ้ว ปลายงอเปนเงี่ยงเล็ก ๆ. คมม. เข็มควัก. (อ. crochet). เข็มควัก น. อุปกรณแบบหนึ่งสําหรับถักดายหรือไหมพรมเปนลูกไม ทําดวยโลหะ เปนดามยาวประมาณ ๖ นิ้ว ปลายงอเปนเงี่ยง เล็ก ๆ. คมม. เข็มโครเชต. ๒๖ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 26 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เข็มยังไมทันกระดิก ก. ไมนาน เชน กลับมาบานแปบเดียว เข็มยังไมทันกระดิกเลย ออกไปอีกแลว. เขาซอง ๑. ก. เขาประจําที่เพื่อเตรียมออกวิ่ง เชน เจาหนาที่พามาแขง เขาซองเพื่อเตรียมตัวแขง. นักกีฬาเขาซองเตรียมออกวิ่งแลว. ๒. ก. เดินหนาหรือถอยหลังรถยนตเขาในชองเฉพาะตัวเพื่อจอด เชน เขาเปนมือใหมหัดขับ เขาซองยังไมคอยเกง. เขาเปา ก. ไดผลตามเปาหมายที่กําหนดไว เชน ยอดจําหนายชวงนี้ เขาเปา ทุกคนจึงไดรับโบนัสสองเทา. เขาแผน ก. เปนไปตามแผนซึ่งกําหนดไว เชน ถาคนรายติดตอเรียกคาไถ เขามาก็เขาแผนของตํารวจ. เขาหนาไมติด ก. ไมสามารถเผชิญหนาได, ไมกลาเผชิญหนา, เชน เจานาย กําลังโมโห ใคร ๆ ก็เขาหนาไมติด. เขียนเสือ ก. เขียนอักษรจีนคําวา “เสือ” บริเวณที่เปนคางทูม เพราะ เชื่อกันวาสามารถรักษาโรคคางทูมได. เขี้ยว ๑. ก. เครงครัด, ไมยอมผอนปรน, เชน อาจารยคนนี้เขี้ยว ถาวิทยานิพนธไมเนี้ยบก็ไมยอมใหผานงาย ๆ หรอก. ๒. ก. ไมยอมเสียเปรียบแมแตนิดเดียว, มีชั้นเชิง, รูทันคน, เชน เขาเขี้ยวขนาดนั้น จะถูกโกงไดอยางไร. เขียวสอง น. พลอยชนิดหนึ่ง มีทั้งสีเขียวคล้ําและสีเขียวออน ๆ. แข็งกระดาง ๑. ก. ไมออนหวาน เชน เขาโกรธอะไรจึงมาพูดจาแข็งกระดาง ไมนาฟงเลย. ๒. ก. ไมออนนอม เชน เด็กคนนี้กิริยาแข็งกระดาง ไมรูจักเด็ก รูจักผูใหญ. ๒๗ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 27 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน แข็งขืน ก. ไมยอมตาม เชน เด็กคนนี้ดื้อจริง ๆ บอกใหไหวผูใหญก็ แข็งขืนไมยอมทําตาม. สั่งอะไรก็ใหทําตาม อยามาแข็งขืน กับฉัน. แขงทอง ก. มีฝมือดีในการเลนฟุตบอลทําใหมีคาตัวสูง เชน เขาเปนนักเตะ แขงทอง สโมสรตาง ๆ แยงกันซื้อตัว. แขงพายุ ก. ขับรถเร็วมากเหมือนกับแขงกับพายุ เชน เขารีบจะไปใหทัน เครื่องบิน จึงใหคนขับรถขับเร็วอยางกับแขงพายุ. แขนขา น. ผูชวยทํางาน ผูที่ชวยแบงเบาภาระงานใหผูเปนนาย เชน เราไมมีแขนขา จะทํางานใหญก็ลําบาก. แขนคอก ก. มีแขนโกงผิดรูป เชน เด็กคนนี้แขนคอกมาแตเกิด. แขนแมน น. แขน เชน ไปทําอะไรมา แขนแมนจึงเปรอะเปอนไปหมด. แขวนอยูบนเสนดาย ก. อยูระหวางความเปนกับความตาย เชน เขามีอาชีพ กูกับระเบิด ชีวิตเขาจึงแขวนอยูบนเสนดาย. โขกหมากรุก ก. เลนหมากรุก เชน พอมีเวลาวางลุงก็นั่งโขกหมากรุก กับเพื่อน. ไข ๑. น. ตัวสืบพันธุประกอบดวยเซลลสืบพันธุเพศเมีย อาหาร และสิ่งหอหุมซึ่งอาจจะเปนไขขาว วุน เยื่อถุงไขหรือเปลือก สวนมากมีรูปรางกลม จะมีตัวออนภายในหรือไมมีก็ได. (พจน.) ๒. น. ลูกอัณฑะ เชน เขาถูกดีดไขบังคับใหบอกที่ซอนเงิน. ๓. น. คะแนนศูนย เชน สอบคราวนี้สงสัยจะกินไข. ๔. ก. ทําใหผูหญิงทองแลวมักไมรับผิดชอบ เชน เขาเปน คนเจาชูมาก เที่ยวไดไปไขไวที่โนนที่นี่. คมม. หยอดไข. ไขจะละเม็ด น. ไขเตาทะเลทุกชนิด. ๒๘ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 28 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ไขปาง น. มาลาเรียลงตับและมามทําใหตับและมามแข็ง. ไขวเขว ๑. ก. สับกัน; โดยปริยายหมายความวา เอาของไปจํานํา. (พจน.) ๒. ก. เหลวไหล ไมอยูในรองในรอย, ควบคุมใจตนเองไมไดจน หลงคิดผิดทําผิดเปนตน, เชน ตอนวัยรุนเขาคบเพื่อนไมดี เลยไขวเขวไปพักใหญ. สาวประเภทสองคนนี้สวยมาก จนผูชายแท ๆ อยางผมยังไขวเขว. ÍÑ¡Éà ¤ คน ๑. น. มนุษย. (พจน.) ๒. น. คําใชประกอบคํานามหรือคํากริยาแสดงวาเปนผูที่ เกี่ยวของกับสิ่ง อาการ สภาพ หรือมีลักษณะหรือเปนอยางนั้น เชน คนขาว. คนทีวี. คนเบื้องหลัง. คนสวน. คนสงของ. คนขับรถ. คนเลี้ยงเด็ก. คนรับใช. คนงอย. คนพิการ. คนโกง. คนขายชาติ น. ผูมีพฤติกรรมเปนปฏิปกษกับชาติของตน และชวยเหลือ ชาติอื่นใหทําลายชาติ โดยนําความลับหรือขอมูลเกี่ยวกับ ความมั่นคงของชาติไปใหเพื่อหวังผลประโยชนเฉพาะตน เชน การที่เขานําความลับของชาติไปบอกประเทศที่เปนคูแขง ถือวา เปนพฤติกรรมของคนขายชาต. ิ คนในเครื่องแบบ น. ทหารหรือตํารวจ เชน เขาวากันวาผับนี้มีคนในเครื่องแบบ เปนหุนใหญ. คนภาคค่ํา น. ผูที่ทํางานตอนกลางคืน เชน เขามารวมงานตอนเย็น ไมไดหรอก เพราะเขาเปนคนภาคค่ําไปแลว. (มาจากเพลง ดอกนีออนบานค่ํา). ๒๙ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 29 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ครอสสติ๊ตช น. วิธีการปกไขว มักปกบนผาที่ทอเปนชองสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ เชน ภาพบนผนังนั้นเปนผาที่ปกครอสสติ๊ตช. (อ. cross-stitch). ครางฮือเปนนกถึดทือ, ครางเปนนกถึดทือ ก. รองครางดวยความเสียใจ ไมสบาย เปนตน เชน ตอนที่ฉัน ไปเยี่ยมที่โรงพยาบาล เห็นเขานอนครางฮือเปนนกถึดทือ ทีเดียว. ครูกู น. เว็บไซตคนหาขอมูลในอินเทอรเน็ตของบริษัท Google ซึ่งเปนเว็บไซตที่คนนิยมใชมากที่สุด เชน เด็กสมัยนี้ชอบ หาขอมูลจากครูกู. (กู ตัดมาจาก อ. Google). คลอก, คลอก ๆ ก. พูดคลองแตเชื่อถือไมได เชน นายคนนี้คลอก พูดอะไร อยาไปเชื่อ. คลิป ๑ น. ลวดหรือวัสดุอื่นที่ขดเปนวงรี ๒ ชั้น หรือเปนรูปอื่น ใชสําหรับ เหน็บกระดาษหลายแผนรวมเขาดวยกัน. (อ. clip). คลิป ๒ ๑. น. ภาพเคลื่อนไหวจากภาพยนตรหรือละครเปนตนที่ตัดเปน ชวงสั้น ๆ สําหรับดูทางคอมพิวเตอรเปนตน เชน ชวยเอาหนัง เรื่องนี้ไปทําคลิปใหหนอย เอาเฉพาะตอนที่พระเอก ชวยชีวิตนางเอกนะ. พูดเต็มวา คลิปวิดีโอ. ๒. น. ภาพเคลื่อนไหวสั้น ๆ ที่บันทึกไว อาจมีเสียงดวย เชน เขาเปนชางภาพคนเดียวที่ถายคลิปเฮลิค็อปเตอรตกไวได. (อ. clip). คลิปวิดีโอ น. ภาพเคลื่อนไหวจากภาพยนตรหรือละครเปนตนที่ตัดเปน ชวงสั้น ๆ สําหรับดูผานคอมพิวเตอรเปนตน เชน ชวยเอาหนัง เรื่องนี้ไปทําคลิปวิดีโอใหหนอย เอาเฉพาะตอนที่พระเอก ชวยชีวิตนางเอกนะ. พูดสั้น ๆ วา คลิป. (อ. video clip). ๓๐ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 30 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คลีน ๑. ก. สะอาด, ทําความสะอาด, เชน แมบานมาขอคลีนหอง. ๒. ก. สะอาดสะอาน (ใชกับชายหนุม) เชน เด็กหนุมคนนี้คลีน ตั้งแตหัวจดเทา. ๓. ก. ไมมีมลทิน เชน นายกหนุมคนนี้คลีนมาก ไมเคยมีประวัติ ดางพรอย. (อ. clean). ความรูรอบตัว น. ความรูเกี่ยวกับสิ่งตาง ๆ ที่คนทั่วไปควรจะรู เชน เด็กที่เกง ดานวิชาการสมัยนี้ไมคอยจะมีความรูรอบตัวเอาเสียเลย. ความรูรอบโตะ น. ความรูที่ไดจากการแอบดูคําตอบของคนที่อยูขาง ๆ เชน คราวนี้ผมทําขอสอบไดเอง ไมไดอาศัยความรูรอบโตะเลยนะ. ความเรียง น. เรื่องที่นําขอความตาง ๆ มาเรียบเรียงดวยภาษาที่สละสลวย มักเปนเรื่องทางสารคดี เชน พระราชพิธีสิบสองเดือนไดรับ ยกยองวาเปนยอดแหงความเรียงรอยแกว. คอจีน น. คอเสื้อที่มีขอบตั้งแนบไปกับลําคอ. คอพับคอออน ก. อาการที่คอเอียงไปมาเพราะเมา งวง หรือเหนื่อย เปนตน เชน เขานั่งคอพับคอออนอยูตรงโนน เธอชวยพาเขากลับบาน ดวยนะ. คัตเวิ้รก น. วิธีการปกหุมริมหรือปกฉลุแบบหนึ่ง เย็บตามลวดลาย แลว ตัดเนื้อผาตรงริมลายใหชิดขอบ เชน ผาปูโตะทําคัตเวิ้รกที่ขอบ และที่ลวดลายตรงมุม. (อ. cut-work). คัสโนวา น. ผูชายซึ่งรูกันโดยทั่วไปวาเปนคนเจาชูมาก เชน เขาเปน คัสโนวาตัวพอเลย. (อ. casanova). ๓๑ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 31 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คัสโนวี่ น. ผูหญิงซึ่งรูกันโดยทั่วไปวาเปนคนเจาชูมาก เชน ถาดารา ชายคนนั้นเปนคัสโนวา ดาราหญิงคนนี้ก็เปนคัสโนวี่. (เลียน คําวา คัสโนวา). คากิ น. ตีนหมู มีเอ็นเหนียว มักตมพะโล. (จ.). คาแขง ก. เปนนักฟุตบอลอาชีพ เชน นักบอลไทยเกง ๆ มักจะไปคาแขง ในตางประเทศ. คาบ, คาบขาว ก. นําเรื่องหรือขาวไปเปดเผยโดยที่เจาของเรื่องหรือเจาของขาว ยังไมตองการเปดเผย หรือคนฟงไมตองการฟง เชน เธอไปรูอะไร มาก็ไมตองคาบมาบอกฉัน. ไมรูใครคาบขาวการแตงตั้ง อธิบดีไปบอกหนังสือพิมพ เลยวุนวายกันใหญ. คําประพันธ น. ถอยคําที่เรียบเรียงขึ้นโดยมีฉันทลักษณ เชน คําประพันธ ไทยทุกประเภทมีสัมผัสเปนขอบังคับ. คมม. บทรอยกรอง. คิกโคมัน น. ซีอิ๊วญี่ปุน มีรสเค็ม. (ญ.). (มาจากยี่หอซีอิ๊วญี่ปุน). คิดสะระตะ ก. คิดคํานวณผลไดผลเสียทุกแงทุกมุม, คิดอยางละเอียด รอบคอบ, เชน ฉันคิดสะระตะแลว เห็นวาถาไปรวมลงทุนกับ เขา คงจะไมไดกําไรแน ๆ. คิวทอง ๑ น. ผูที่มีฝมือดีในการเลนบิลเลียดหรือสะนุกเกอร เชน เขาเปน นักสะนุกเกอรคิวทอง. คิวทองวัฒนา ภูโอบออม ทําใหกีฬา สะนุกเกอรเปนที่นิยม. (คิว มาจาก อ. cue). คิวทอง ๒ น. คิวการแสดงแนน (ใชกับดารา นักรอง) เชน เขาเปนดารา คิวทอง นัดลําบากมาก. (คิว มาจาก อ. queue). คืนสูเหยา น. งานที่จัดขึ้นเพื่อใหศิษยเกามารวมสังสรรคในสถานศึกษา สวนใหญจะจัดตอนกลางคืน เชน วันคืนสูเหยาปนี้เธอจะไป หรือเปลา. ปนี้โรงเรียนครบรอบ ๕๐ ป จึงจัดงานคืนสูเหยา อยางยิ่งใหญ.๓๒ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 32 15/6/2554, 10:25 Black

พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คุณเธอ ส. เขา (ผูหญิง) เชน วีรกรรมของคุณเธอเยอะเหลือเกิน เลยถูกสงไปอยูโรงเรียนประจํา. คุยโอ ก. พูดโออวดเพื่อขมผูอื่นหรือเพื่อใหเห็นวาตนสําคัญ เชน เขาชอบคุยโอวาไปเที่ยวเมืองนอกบอย ๆ. คูบานคูเมือง ว. ซึ่งเปนสิ่งสําคัญของประเทศ เชน พระแกวมรกตเปนพระ คูบานคูเมืองของเรา. ชางเปนสัตวคูบานคูเมืองของไทย. เคราะหซ้ํากรรมซัดวิบัติเปน ก. ไดรับเคราะหกรรมซ้ําแลวซ้ําอีก เชน เขาบอกวาปนี้ชงกับ ปเกิดของเขา จึงเคราะหซ้ํากรรมซัดวิบัติเปนอยางที่เห็น นี่แหละ. (มาจาก นิราศภูเขาทองของสุนทรภู). เครื่องขยายเสียง น. อุปกรณที่ทําใหเสียงดังและกระจายเสียงออกไปทั่วบริเวณ เชน เขามีเครื่องขยายเสียงทําใหเสียงประกาศดังไปทั่วบริเวณ. เครื่องดองของเมา น. สิ่งที่ดื่มกินแลวทําใหเมา เชน สุราเมรัยเปนเครื่องดอง ของเมา. เครื่องดื่มน้ําดํา ก. น้ําอัดลมประเภทหนึ่ง มีสีดํา เชน พอน้ําตาลมีราคาสูงขึ้น เครื่องดื่มน้ําดําก็ขอขึ้นราคาตามกันเปนแถว. คมม. น้ําโคลา. เคี้ยว ๑. ก. เอาชนะไดโดยงายและขาดลอย เชน เขาบอกวาวันนี้จะ เคี้ยวทีมเราใหแหลก เพราะเราเปนหมูสนาม. ๒. ก. มีความสัมพันธทางเพศกับผูที่ตนตองการ เชน เขาชอบ เคี้ยวเด็ก. แคนตาแมน ก. เจ็บใจไมหาย, แคนไมลืม, เชน เขาถูกเพื่อนรักโกงจนหมดตัว แคนตาแมนไมหาย.๓๓ พจนานุกรมคําใหม เลม ๓ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ¾¨¹Ò¹Ø¡ÃÁ.pmd 33 15/6/2554, 10:25 Black