Smart Farmer ต้นแบบ เล่ม 1

สสก.ท่ี 2

การห่อผล คัดเลือกส้มโอท่ีมีอายุ 3 เดือน โดยดูจากรูปทรง รูปร่างสวยไม่บิดเบี้ยว ข้ัวอยู่ในแนวด่ิง
หัวไม่ทุยมีผิวเรียบไม่ขรุขระ เลือกผลที่มีขนาดประมาณ 1.3 – 1.6 กิโลกรัม เมื่อเป็นผลแก่ เนื่องจากถ้าห่อผล
ดว้ ยกระดาษคารบ์ อนนำ�้ หนกั ของผลสม้ โอจะเพมิ่ ขนึ้ จากปกตปิ ระมาณ 200 – 300 กรมั และนำ� มาหอ่ ดว้ ยถงุ กระดาษ
สีขาว ระยะเวลาในการห่อประมาณ 2 เดือน ส้มโอจะมีอายุ 5 เดือน การห่อเพ่ือให้ผิวเปลือกส้มโอสวยเรียบและ
ปอ้ งกันแมลง หลังจากนั้นแกะถงุ ขาวออกคัดเลอื กสม้ โอผิวทีส่ วย ไมข่ รขุ ระ ไม่เปน็ โรคและแมลง ชบุ ผลดว้ ยสารกำ� จัด
เชอื้ ราเมอ่ื แห้งแลว้ ห่อดว้ ยถุงคารบ์ อน ใช้ระยะเวลา 2- 3 เดือน จะได้ผลผลิตส้มโอสีทอง
2) การจัดการผลผลิต : โดยการพัฒนาสินค้า Premium Grade คือส้มโอสีทอง ท�ำให้มูลค่าผลผลิต
จะเพมิ่ กวา่ เดมิ ถงึ 3 – 4 เท่า
3) การจัดการด้านการตลาด : ในส่วนผลผลิตได้เซ็นสัญญากับบริษัท Maxvalue เพ่ือจ�ำหน่าย
ส้มโอสีทองแมก่ ลอง

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชีพและการเชอื่ มโยงเครอื ข่าย

การเชื่อมโยงเครือข่ายศูนย์เรียนรู้การเพ่ิมประสิทธิภาพสินค้าเกษตร (ศพก.), แปลงใหญ่ ในจังหวัด
และกลุม่ ผปู้ ลูก ไมผ้ ลระหว่างจงั หวัด เช่น จงั หวดั สมุทรสาคร จงั หวดั เพชรบุรี

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสชู่ มุ ชน

การขยายผลในศนู ยเ์ รยี นรกู้ ารเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการผลติ สนิ คา้
เกษตรอ�ำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงครามสินค้าหลักคือส้มโอ และ
เกษตรกรในพื้นท่ีต�ำบลบางสะแก ส่วนใหญ่ปลูกส้มโอร้อยละ 80 และ
พื้นที่ปลูกเป็นพ้ืนท่ีที่เหมาะสมกับการปลูกไม้ผล ได้แก่ ส้มโอขาวใหญ่
โดยปลกู สม้ แบบปลอดภยั จากสารพษิ และพฒั นาผลผลติ และเพม่ิ มลู คา่

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชีพการเกษตร

เพม่ิ ปรมิ าณและคุณภาพของผลผลติ และปรบั เปลี่ยน

“ กจิ กรรมการผลิตตามหลักเศรษฐกจิ พอเพียง
”การพฒั นาผลผลติ ให้มีมลู ค่าเพมิ่ สู่ Smart Product

■

Smart Farmer ต้นแบบ 45

อนาคตภาคการเกษตรที่ยั่งยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวัดสมุทรสาคร

ดา้ นไม้ผล

ข้อมลู Smart Farmer ตน้ แบบ

SMART FARMER ชอ่ื -นามสกลุ : นายธวัช อุทยั
วนั เดือน ปีเกิด : 5 เมษายน 2513
การศึกษา : มัธยมศึกษาตอนปลาย
สถาบนั การศึกษา : ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั
อำ� เภอกระทมุ่ แบน จังหวดั สมุทรสาคร
ท่อี ยู ่ : เลขท่ี 18 หมู่ 8 ตำ� บลหนองนกไข่ อำ� เภอกระทมุ่ แบน
จังหวดั สมุทรสาคร
โทรศพั ท ์ : 08 4662 3687, 08 4662 3687
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2559

ปัจจัยความส�ำเร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การนำ� นวัตกรรมหรือการประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลิต

■ การผลิตฝร่ังนอกฤดู ซึ่งจะโน้มก่ิงฝรัง่ ชว่ งต้นเดอื นมนี าคม เพอ่ื ใหเ้ กบ็ เกี่ยวช่วงเดือนสงิ หาคม-กันยายน
ซงึ่ เปน็ ช่วงท่ีราคาแพงที่สดุ
■ การใชล้ วดและเสาปูนมาทำ� ค้างฝรัง่ แทนไม้รวก เน่อื งจากไม้หายาก ราคาแพง และเปน็ การยืดอายุการ
ใช้งาน
■ การใชป้ ยุ๋ อินทรยี ป์ รับปรุงบำ� รงุ ดนิ ซง่ึ ชว่ ยลดต้นทุนการผลติ และเพิ่มผลผลติ
■ การใชส้ ารชีวภัณฑ์ ซ่งึ จะท�ำให้ได้ผลผลิตทป่ี ลอดภัยตอ่ ผบู้ รโิ ภค การผลติ เป็นมิตร
กบั สงิ่ แวดล้อม ช่วยลดต้นทุนการผลิต และทำ� ใหต้ ้นฝรัง่ มีอายุนานข้ึน

การบรหิ ารจัดการ

1) กระบวนการผลิต : มกี ารน�ำนวตั กรรม และเทคโนโลยีมาปรับใชใ้ นการผลติ ฝรงั่
2) การจัดการผลผลติ : มีแนวคิดทีจ่ ะนำ� ผลผลติ มาแปรรูปเพ่มิ มูลค่า
และน�ำของเสียมาทำ� นำ้� หมกั ชีวภาพ
3) การจดั การด้านการตลาด : มกี ารออกแบบบรรจภุ ัณฑ/์ ออกร้านจำ� หน่ายสนิ คา้ /
จ�ำหน่ายในหา้ งสรรพสนิ ค้า

46 กรมสง่ เสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สสก.ท่ี 2

การแสวงหาองค์ความร้ใู นการประกอบอาชีพและการเช่ือมโยงเครอื ขา่ ย

■ เข้ารว่ มอบรมอยา่ งสมำ�่ เสมอ
■ เป็นวทิ ยากรถา่ ยทอดความรู้
■ เขา้ สรู่ ะบบการสง่ เสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่
■ เปน็ ศูนย์เรียนรู้การเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการผลิตสินคา้ เกษตร (ศพก.)

การขยายผลความส�ำเร็จของตนเองไปสชู่ ุมชน

เน้นการเป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดความรู้ให้กับเกษตรกร และ
การปฏิบัติจริงให้เห็นเป็นตัวอย่าง เช่น ศูนย์เรียนรู้การเพ่ิมประสิทธิภาพ
การผลติ สนิ คา้ เกษตร(ศพก.)ศนู ยจ์ ดั การศตั รพู ชื ชมุ ชนศนู ยจ์ ดั การดนิ ปยุ๋ ชมุ ชน
ศนู ย์เรียนรู้เศรษฐกจิ พอเพียง เปน็ ต้น รวมทงั้ สง่ เสรมิ การรวมกลมุ่ เกษตรกร
โดยจะทำ� หนา้ ทเ่ี ปน็ วทิ ยากรถา่ ยทอดความรู้ ผนู้ ำ� ชมุ ชน ผนู้ ำ� กลมุ่ ในการทจี่ ะ
นำ� ความรู้ เทคโนโลยี และนวตั กรรมใหมๆ่ เขา้ มาพฒั นาการผลติ เชน่ สง่ เสรมิ
ใหใ้ ชส้ ารชวี ภณั ฑ์ ปยุ๋ อนิ ทรยี ์ ปยุ๋ เคมี ตามคา่ วเิ คราะหด์ นิ การพฒั นาคณุ ภาพ
สินค้าสู่มาตรฐาน GAP การแปรรูปสินค้า และมุ่งมั่นท่ีจะขยายตลาดสินค้า
ตอ่ ไป

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชีพการเกษตร

“ อาชพี การเกษตรเป็นอาชพี ทส่ี บื ทอดมาจากบรรพบุรษุ
จงึ มุง่ มน่ั ท่จี ะรกั ษาอาชีพการเกษตรไว้ใหล้ กู หลาน
”เน่ืองจากพื้นที่เหมาะสมกบั การท�ำการเกษตร
และจะพัฒนาการผลิตใหม้ คี ณุ ภาพต่อไป

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 47

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ่ังยนื

48 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ดา้ นเกษตรผสมผสาน หนา้

l ฉะเชงิ เทรา 50
l ระยอง 52

ดา้ นข้าว หนา้

l นครนายก 54
l ปราจีนบรุ ี 56
l สมุทรปราการ 58
l สระแกว้ 60

ด้านไมผ้ ล หน้า

l จนั ทบรุ ี 62
l ชลบรุ ี 64
l ตราด 66

Smart Farmer ตน้ แบบ 49

อนาคตภาคการเกษตรที่ย่งั ยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวัดฉะเชงิ เทรา

ด้านเกษตรผสมผสาน

ข้อมลู Smart Farmer ตน้ แบบ

ชอ่ื -นามสกุล : นายสาธิต ฤทธิสนธ์ิ
วัน เดือน ปีเกิด : 13 มกราคม 2506
การศึกษา : ปริญญาตรี สาขาสง่ เสริมการเกษตร
สถาบนั การศึกษา : มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ราชนครินทร์ ฉะเชิงเทรา
ที่อย ู่ : เลขท่ี 745 หมู่ 23 ต�ำบลทา่ กระดาน อ�ำเภอสนามชยั เขต
จังหวัดฉะเชงิ เทรา
โทรศัพท์ : 08 2204 2659
เขา้ รว่ มโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2559

ปจั จัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การน�ำนวตั กรรมหรือการประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลิต

■ การเลี้ยงไข่ไก่แบบชีวภาพ ท�ำให้ไม่มีการใช้สารเร่งต่างๆในแม่ไก่เป็นการลดต้นทุนในการผลิตและ
ปลอดภัยกบั ผู้บรโิ ภค
■ การน�ำกากมันที่เหลือใช้มาในการเพาะเห็ดฟางกอเตี้ยซ่ึงประหยัดค่าใช้จ่ายในส่วนของวัสดุเพาะเห็ด
และมกี ารใช้ฮอรโ์ มนไข่ เพ่ือเพ่มิ ผลผลติ
■ มกี ารเลี้ยงกบคอนโดเพอ่ื ประหยดั พืน้ ทีอ่ ีกทงั้ ยงั สามารถทจ่ี ะจัดการดแู ลได้ง่าย

50 กรมสง่ เสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การบรหิ ารจัดการ สสก.ท่ี 3

1) กระบวนการผลติ : สรา้ งกลมุ่ เพอื่ รวมกนั ผลติ โดยมกี ารสรา้ งกลมุ่ เรยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอพยี งบา้ นหนองยางใหม่
และเนน้ การผลติ ทป่ี ลอดสารเคมี
2) การจดั การผลผลติ : การผสมผสานโดยยดึ พชื เปน็ หลกั คอื มนั สำ� ปะหลงั จะเปน็ รายไดห้ ลกั ของครวั เรอื น
ส่วนรายได้จากกิจกรรมอื่นๆ เชน่ ปลา เพาะเหด็ และเลีย้ งสตั ว์ จะเปน็ รายได้เสริม
3) การจดั การด้านการตลาด : รวบรวมผลผลติ มพี ่อคา้ มารบั ซื้อในหมูบ้านและมตี ลาดภายในชมุ มชน

การแสวงหาองคค์ วามรู้ในการประกอบอาชีพและการเชอ่ื มโยงเครือข่าย

■ เขา้ รว่ มการอบรมและการศกึ ษางานเปน็ ประจำ� เพอ่ื นำ� มาปรบั ใชก้ บั งานของตนเอง เชน่ โครงการสง่ เสรมิ
การขบั เคลือ่ น ศบกต. โครงการอบรมและศึกษาดูงานการปลูกผักหวานปา่ และการเลี้ยงไข่มดแดง ปี 2559 จัดโดย
องคก์ ารบรกิ ารสว่ นต�ำบลท่ากระดาน
■ สร้างกลุ่มเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านหนองยางใหม่ เช่ือมโยงกับกลุ่มเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง
ต�ำบลทา่ กระดาน

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสชู่ มุ ชน

■ ทำ� ใหช้ าวบา้ นเห็นเป็นตวั อยา่ งและต้ังกลมุ่ ในชุมชน ไดแ้ ก่ กลุ่มเรยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพียงบ้านหนองยาง
เพ่ือรวมกนั ท�ำและรวมกันขาย ทำ� ให้ชาวบา้ นมีรายไดเ้ สรมิ
■ มเี กษตรกรจากที่อ่นื มาศกึ ษาดงู าน

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

“ ประกอบอาชพี เกษตรกรมาต้ังแต่บรรพบุรุษ

จึงมีความตอ้ งการจะสืบทอดและพัฒนอาชพี เกษตรกรรม

”ให้มีความมั่งคงและย่งั ยืนแก่ตนเองและชุมชน
ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง

■

Smart Farmer ต้นแบบ 51

อนาคตภาคการเกษตรทยี่ ่ังยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวัดระยอง

ดา้ นเกษตรผสมผสาน

ข้อมลู Smart Farmer ต้นแบบ

ช่อื -นามสกลุ : นายอา๋ พรมไธสง
วัน เดือน ปเี กิด : 31 ตุลาคม 2507
การศึกษา : ประถมศึกษาปีท่ี 4
สถาบันการศึกษา : โรงเรียนบา้ นคลองยาง จังหวดั ก�ำแพงเพชร
ท่อี ยู่ : เลขที่ 22/3 หมู่ 13 บา้ นทา่ ตะพกั ตำ� บลทุง่ ควายกิน
อำ� เภอแกลง จงั หวดั ระยอง
โทรศพั ท ์ : 08 6027 0954
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2558

ปัจจยั ความส�ำเร็จในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การน�ำนวตั กรรมหรอื การประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลิต

ทำ� การเกษตรแบบผสมผสานทมี่ ีความหลากหลาย ท้งั การท�ำนา โรงสขี า้ ว สวนหมาก สวนปา่ พชื สวนครัว
เผาถ่าน เลี้ยงปลา สุกร ไก่พื้นบ้าน และได้น�ำฟางข้าว มูลสัตว์ และวัสดุรอบๆ ตัว มาท�ำเป็นปุ๋ยหมัก เพื่อลด
ต้นทุนการผลิต กจิ กรรมในแปลงเน้นตามหลกั เศรษฐกจิ พอเพียง และแต่ละกจิ กรรมเกื้อกลู ซึ่งกันกัน

การบริหารจัดการ

1) กระบวนการผลิต : ผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัย, ผลิตตามมาตรฐาน GAP
2) การจัดการผลผลิต : มีการรวมกลุ่มเกษตรกรเพ่ือผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัย และจ�ำหน่าย โดยม ี
การจดั การแบบครบวงจร
3) การจัดการด้านการตลาด : มีการแปรรูปสินค้าเพ่ือเพิ่มมูลค่า เป็นข้าวกล้องและจมูกข้าว โดยการ
จ�ำหน่ายตามกลมุ่ เครอื ข่ายเกษตรกร และการจดั แสดงสินคา้ โดยไดร้ ับการสนบั สนุนจากหน่วยงานท่เี กี่ยวขอ้ ง

52 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การแสวงหาองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพและการเชอ่ื มโยงเครอื ข่าย

มีการเข้ารว่ มอบรม กับหน่วยงานต่างๆ ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ธนาคารเพ่ือการเกษตรและ
สหกรณ์การเกษตร และหนว่ ยงานในท้องถิน่

สสก.ท่ี 3

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปส่ชู มุ ชน

■ ต้ังเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้
ศกึ ษาดงู านแก่เกษตรกร และผทู้ ี่สนใจ
■ เป็นวิทยากรบรรยายให้ความรู้แก่ผู้ท่ีเข้ามาศึกษาดูงาน และ
ผู้ทส่ี นใจ
■ ลงมอื ปฏิบัตเิ พ่ือเป็นตัวอยา่ งให้ดู ใหเ้ หน็ จรงิ

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

เพอ่ื สบื ทอดอาชพี การเกษตรใหค้ งอยู่

“และเพื่อพิสจู นว์ ่าอาชีพเกษตรกรรมสรา้ งความยังยืนได้จริง
”โดยยดึ หลกั หลักเศรษฐกิจพอเพียง

■

Smart Farmer ต้นแบบ 53

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ัง่ ยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวดั นครนายก

ด้านข้าว

ข้อมลู Smart Farmer ต้นแบบ

ช่อื -นามสกุล : นายประสาร เต็มเป่ยี ม
วัน เดือน ปีเกิด : 9 มถิ ุนายน 2508
การศกึ ษา : มัธยมศกึ ษาปที ี่ 6
สถาบันการศกึ ษา : ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั
ต�ำบลบา้ นพรา้ ว จงั หวัดนครนายก
ท่ีอยู ่ : เลขท่ี 24/1 หมู่ 6 บา้ นวังปลาไหล ตำ� บลบ้านพร้าว
อำ� เภอบา้ นนา จงั หวดั นครนายก
โทรศัพท์ : 09 2793 6807, 08 9105 7219
ID Line : 0891057219
Facebook : ประสาร เตม็ เปยี่ ม
เขา้ รว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2558

ปจั จยั ความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การนำ� นวตั กรรมหรือการประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลิต

การผลิตเชื้อไตรโคเดอร์มาและเชื้อบิวเวอเรียไว้ใช้เอง สามารถลดต้นทุนในการปลูกข้าวได้เป็นอย่างมาก
เพราะสามารถหาวัตถุดิบได้ไม่ยาก ผลิตได้เอง ราคาวัตถุดิบไม่แพง เมื่อเทียบกับการใช้สารเคมี นอกจากน้ี
ยังผลิตน้�ำหมักชีวภาพและใช้ปุ๋ยมูลหมูอัดเม็ดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีซึ่งได้ผลกว่า เดิมทีแล้วจะใส่ตามระยะปลูก 15 วัน
ต่อคร้ัง รวม 3 ครั้งในระยะการปลูก ทำ� ใหต้ ้นทุนในการใส่ปุย๋ ค่อนข้างสงู จึงทดลองใส่ปยุ๋ โดยสงั เกตสีใบข้าวเปน็ หลกั
ถา้ สใี บขา้ วยงั เขยี วดกี จ็ ะไมใ่ ส่ แตถ่ า้ สใี บขา้ วไมเ่ ขยี วกจ็ ะใส่ บางครงั้ ใสป่ ยุ๋ ขหี้ มอู ดั เมด็ 2 ครง้ั ไดผ้ ลผลติ มากกวา่ ใส่ 3 ครงั้
ซึ่งสามารถลดต้นทุนในการผลิตในส่วนของการใช้สารเคมีจากเดิม 250 บาทต่อไร่ และเปล่ียนมาใช้สารชีวภัณฑ์
ตกไร่ละไมถ่ ึง 20 บาทต่อไร่

54 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การบรหิ ารจดั การ สสก.ท่ี 3

1) กระบวนการผลิต : มีการวางแผนในการผลิตตั้งแต่คัดเลือก
พันธุ์ข้าวทจี่ ะปลกู คอื จะตอ้ งมีความเหมาะสมกับพืน้ ที่ของตนเอง ไมใ่ ชพ่ นั ธุ์
อะไรกไ็ ด้ เหน็ คนอน่ื นยิ มปลกู จะปลกู ตามเขาไมไ่ ด้ และจะตอ้ งมกี ารวางแผน
ชว่ งเวลาของการปลกู การดแู ลรกั ษาโดยสารชวี ภณั ฑท์ ผ่ี ลติ เอง ไมใ่ ชส้ ารเคมี
ตง้ั แตเ่ รม่ิ ปลูกจนถึงเก็บเกีย่ ว
2) การจัดการผลผลิต : มีกระบวนการจัดการผลผลิตตั้งแต่
การเก็บเก่ียว และหลังการเก็บเก่ียว มีลานส�ำหรับตากข้าวเพื่อลดความช้ืน
ก่อนน�ำไปคัดแยกเป็นเมล็ดพันธุ์ส�ำหรับจ�ำหน่าย และแปรรูปเป็นข้าวสาร
บรรจุกระสอบพร้อมจ�ำหน่าย
3) การจัดการด้านการตลาด : มีการแปรรูปเป็นข้าวสารบรรจุ
กระสอบจ�ำหน่าย โดยมีการรวมกลุ่มและจัดต้ังเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน
ศูนยข์ ้าวบา้ นวังปลาไหล และเปน็ ศนู ย์ขา้ วชุมชนผลิตเมลด็ ขา้ วพันธ์ุจ�ำหนา่ ย
ให้กับเกษตรกร และใหบ้ ริการโรงสีข้าวในชมุ ชน และละแวกใกลเ้ คียง

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอ่ื มโยงเครอื ขา่ ย

ลงมอื ปฏบิ ตั แิ ละทดลองทำ� ดว้ ยตนเอง เมอ่ื พบวา่ วธิ ไี หนทำ� แลว้ ไดผ้ ล
กย็ งั สามารถถา่ ยทอดความรหู้ รอื บอกตอ่ คนอน่ื ๆ ได้ ทำ� ใหไ้ ดร้ บั ความไวว้ างใจ
ให้เป็นประธานคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนวังปลาไหล และประธานศูนย์
จัดการศัตรูพืชชุมชนบ้านวังปลาไหล รวมท้ังเป็นอาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน
หรอื อกม. ท�ำให้เกดิ การเชื่อมโยงเครอื ข่ายกับศูนย์อื่นๆ นอกชุมชน อกี ดว้ ย

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสชู่ มุ ชน

■ มีการถา่ ยทอดการเรียนรสู้ ัปดาหล์ ะ 1 คร้งั ตลอดฤดูกาลเพาะปลูก เชน่ การสำ� รวจสถานการณศ์ ัตรพู ืช
IPM การผลติ สารชีวภัณฑ์ใหเ้ กษตรกรท่ีสนใจ
■ ประสานหน่วยงานทีเ่ ก่ียวขอ้ ง เชน่ สำ� นกั งานเกษตรอ�ำเภอและจงั หวัด กรมพฒั นาทีด่ นิ กรมการข้าว
เพอื่ มาเปน็ วิทยากรให้เกษตรกรทสี่ นใจเรยี นร้กู จิ กรรม เช่น ปยุ๋ ดนิ พันธข์ุ า้ ว เปน็ ต้น
■ ให้ค�ำแนะนำ� ปรกึ ษา แกเ่ กษตรกรทสี่ นใจเกย่ี วกบั การท�ำการเกษตร
วิธีที่กล่าวมาข้างต้นท�ำให้เกษตรกรได้รับความรู้ สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆได้ด้วยตนเอง เป็นการช่วย
ลดตน้ ทนุ และเพมิ่ ศกั ยภาพในการผลติ ไดเ้ ป็นอย่างดี ตัดวงจรพ่อค้าคนกลาง และสามารถพึ่งพาตนเองได้

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชีพการเกษตร

“ ยึดหลกั ”ของในหลวงรัชกาลที่ 9 คือ พยายามลงมอื ทำ� เอง
ท�ำตามก�ำลังตนเอง

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 55

อนาคตภาคการเกษตรท่ียัง่ ยืน

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวัดปราจีนบุรี

ดา้ นข้าว

ขอ้ มลู Smart Farmer ต้นแบบ

ชอ่ื -นามสกุล : นายสำ� อางค์ ชลารักษ์
วัน เดือน ปเี กดิ : 25 มกราคม 2496
การศึกษา : ประถมศึกษาปีท่ี 7
ทีอ่ ย ู่ : เลขท่ี 34 หมู่ 3 ตำ� บลบางแตน
อ�ำเภอบา้ นสรา้ ง จังหวัดปราจนี บรุ ี
โทรศัพท์ : 09 4235 7232
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปจั จัยความสำ� เร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การน�ำนวัตกรรมหรอื การประยกุ ต์ใชเ้ ทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลติ

■ เปน็ แปลงนาทม่ี ีวถิ กี ารผลิตโดยใชแ้ นวทางเกษตรอนิ ทรีย์
■ ต้นทุนการผลิตต่อไร่ต่�ำ โดยน�ำเศษวัสดุท่ีเหลือใช้จากการผลิตและสามารถหาได้ง่ายในท้องถ่ิน เช่น
เศษผัก เศษผลไม้ เศษหญ้า มาท�ำปุ๋ยหมกั และน้ำ� หมักไวใ้ ช้เอง
■ เกษตรกรมคี วามตง้ั ใจในการผลิตขา้ วให้ได้คณุ ภาพ เพือ่ เปน็ เกษตรกรตัวอย่างใหเ้ กษตรกรยคุ ใหม่ใส่ใจ
ในการผลิตขา้ วคณุ ภาพเพ่อื บริโภคเองและจ�ำหนา่ ย
■ แม้ราคาขา้ วจะตกต�ำ่ ในสถานการณป์ จั จุบนั แตด่ ว้ ยการผลิตที่ไมไ่ ดพ้ ่ึงพาอาศัย
ปจั จัยภายนอก เช่น ป๋ยุ และยาฆา่ แมลงเหมอื นแตก่ อ่ น ทำ� ให้ต้นทนุ การผลติ ตำ�่ ยังคงเหลอื กำ� ไร
ใหเ้ ห็น แถมด้วยสุขภาพท่ีแขง็ แรง
■ มกี ารจดบันทึก รายรบั – รายจ่าย ตลอดฤดกู าลผลิต มีการจัดการการใช้แรงงาน
ในครวั เรอื นอย่างมปี ระสิทธิภาพ จดั แบง่ พื้นท่ใี หเ้ หมาะสมเกดิ ประโยชน์สูงสุด

56 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สสก.ท่ี 3

การบริหารจดั การ

1) กระบวนการผลิต : มีการวางแผนการผลติ อยา่ งเปน็ ข้นั ตอน
2) การจดั การผลผลิต : การเกบ็ เกี่ยว พยายามให้รถเกยี่ วเก่ียวไป 1 รอบแปลงนา แล้วแยกสว่ นนี้ออก
เพอ่ื ลา้ งหอ้ งรถเกยี่ วใหม้ กี ารปนของเมลด็ พนั ธข์ุ า้ วจากทอ่ี นื่ ใหน้ อ้ ยทสี่ ดุ ลานตากปดู ว้ ยผา้ ตาขา่ ยสฟี า้ ตากจนความชนื้
เหลอื 14-15 เปอรเ์ ซน็ ต์ ใชก้ ระสอบสีขาวเก็บข้าวไวใ้ นโรงเรือน
3) การจดั การดา้ นการตลาด : จำ� หน่ายใหแ้ ก่โรงสี และมีบางสว่ นเก็บไวเ้ ปน็ เมล็ดพันธ์ุ

การแสวงหาองค์ความรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอ่ื มโยงเครอื ข่าย

■ เป็นเจ้าของศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) หมู่ 3 ต�ำบลบางแตน
อำ� เภอบ้านสรา้ ง จงั หวดั ปราจนี บุรี
■ เป็นสมาชิกกลมุ่ เกษตรอนิ ทรียว์ ถิ ยี ั่งยืนบ้านบางแตน
■ เปน็ ประธานคณะกรรมการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสู่ชมุ ชน

■ เป็นต้นแบบในการเรียนรู้ของชุมชนในการผลิตสินค้าเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพ โดยยึดหลัก
เศรษฐกิจพอเพยี ง เกษตรทฤษฎใี หม่ เพื่อเป็นแนวทางลดต้นทนุ การผลติ แต่ไดส้ ินค้าทมี่ ีคุณภาพ ปลอดภยั ต่อผูผ้ ลิต
และผบู้ รโิ ภค โดยไดร้ บั การจดั ต้ังศนู ย์เรียนรกู้ ารเพิ่มประสิทธิภาพการผลติ สินคา้ เกษตร(ขา้ วอนิ ทรยี )์
■ เป็นท่ศี ึกษาดงู านและขอความรูใ้ นการท�ำการเกษตรแบบอินทรีย์
■ เปน็ วิทยากรดา้ นการผลติ พืชอนิ ทรยี ์

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชพี การเกษตร

“ ”เปลี่ยนวิถชี วี ติ ด้วยแนวทางเกษตรอนิ ทรีย์
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 57

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ง่ั ยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวดั สมุทรปราการ

ด้านขา้ ว

ขอ้ มลู Smart Farmer ตน้ แบบ

ชื่อ-นามสกลุ : นายถนอม ยงั เจริญ
วนั เดือน ปเี กิด : 24 มกราคม 2507
การศกึ ษา : ประกาศนยี บัตรวชิ าชีพช้นั สูง
สถาบนั การศกึ ษา : วิทยาลยั กาญจนภเิ ษก สมทุ รปราการ
ทีอ่ ย ู่ : เลขท่ี 31 หมู่ 7 ต�ำบลคลองสวน อำ� เภอบางบ่อ
จงั หวดั สมุทรปราการ
โทรศพั ท ์ : 08 1653 6256
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2558

ปจั จัยความสำ� เร็จในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การนำ� นวัตกรรมหรอื การประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลิต

■ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการผลิต จากวิธีหว่านน้�ำตม เป็นวิธีการโยนกล้าข้าว ท�ำให้ต้นข้าวแตกกอ
มากกว่าวิธหี ว่าน
■ การปรับโครงสร้างของดิน โดยการไถกลบตอซังข้าว
และการไถหน้าดนิ ลึก
■ ดินมีความอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากเป็นดินตะกอน
น�ำ้ ไหลทรายมลู ใกล้ทะเล

การบรหิ ารจดั การ

1) กระบวนการผลิต :
■ การปรบั เปล่ยี นพฤติกรรมการปลูกขา้ ว มีการปรับปรุง
บำ� รงุ ดนิ ไถกลบตอซงั และปลกู พชื ปยุ๋ สด กอ่ นการหว่านข้าว
■ มีการควบคุมระดับน้�ำไว้ตลอดจนถึงช่วงเก็บเก่ียว
ทำ� ใหไ้ มม่ วี ชั พชื ข้ึนในแปลงนา
■ การลดใช้ปุ๋ยเคมี สารเคมี ในการป้องกันก�ำจัดโรค แมลงศัตรูพืช (โดยใช้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 อัตรา
17 กโิ ลกรัมต่อไร่)
■ ลดปรมิ าณอัตราการใช้เมลด็ พนั ธุล์ ง จากเดมิ อัตรา 30 กิโลกรมั ตอ่ ไร่ เหลอื อัตรา 20 กโิ ลกรมั ต่อไร่

58 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

2) การจดั การดา้ นการตลาด : การปลกู ขา้ วเพอื่ บรโิ ภค ปทมุ ธาน1ี ทำ� ใหข้ ายขา้ วไดร้ าคามากกวา่ ขา้ วปกติ สสก.ท่ี 3
และการปลกู ข้าวเพอ่ื การผลิตเป็นเมลด็ พนั ธุ์ ท�ำใหข้ ายไดร้ าคามากกว่าการผลติ ข้าวแบบทั่วไป

การแสวงหาองคค์ วามรู้ในการประกอบอาชีพและการเชอื่ มโยงเครือขา่ ย

■ รางวลั รองชนะเลศิ อันดบั ท่ี 1 ประเภท ผลผลติ ขา้ วเฉลย่ี ต่อไร่สูงสดุ ผลผลติ 1,347.87 กิโลกรัมต่อไร่
■ รางวัลรองชนะเลศิ อันดับที่ 2 ประเภท ต้นทนุ การผลิตเฉลีย่ ต่อกิโลกรมั ตำ�่ สดุ ต้นทุนการผลติ เฉล่ียต่อ
กโิ ลกรัม 3.08 บาทต่อกิโลกรมั
■ เกษตรกรดเี ดน่ สาขาบัญชีฟาร์มระดบั ภาค
(ครบู ัญชตี ้นแบบ ประจ�ำปี 2559 )
■ สมาชกิ สภาเกษตรจงั หวดั สมุทรปราการ
■ คณะกรรมการศูนย์ขา้ วชมุ ชน ระดับจงั หวัดสมทุ รปราการ
■ เจา้ ของศนู ยเ์ รียนรู้การเพมิ่ ประสิทธภิ าพการผลิตสนิ คา้ เกษตร
อ�ำเภอบางบ่อ

การขยายผลความสำ� เร็จของตนเองไปสูช่ ุมชน

การเป็นเกษตรกรต้นแบบ การเข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริม
การเกษตรแบบแปลงใหญ่ การถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านศูนย์เรียนรู้การเพ่ิม
ประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ถ่ายทอดในฐานะครูบัญชีอาสา
เกษตรกรสว่ นใหญน่ ำ� ไปปฏิบตั ิทงั้ ในอาชพี และในครัวเรอื น

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชีพการเกษตร

“ ช่วยเหลือ ”แบ่งปันให้อาชีพเกษตรกรรม
มีการพฒั นาเลยี้ งครอบครัวไดด้ ้วยบัญชี

■

Smart Farmer ต้นแบบ 59

อนาคตภาคการเกษตรทย่ี ่งั ยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จงั หวัดสระแก้ว

ด้านข้าว

ข้อมลู Smart Farmer ต้นแบบ

SMART FARMER ชอื่ -นามสกุล : นายปรีชา บัวอนันต์
วนั เดือน ปีเกดิ : 26 มกราคม 2509
การศกึ ษา : มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 3
สถาบันการศกึ ษา : ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั
อำ� เภอเมอื งสระแก้ว จงั หวัดสระแกว้
ท่ีอยู่ : เลขที่ 53 หมู่ 4 ต�ำบลหนองบอน อำ� เภอเมอื งสระแกว้
จังหวดั สระแก้ว
โทรศัพท ์ : 06 1385 6862
เข้ารว่ มโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2557

ปจั จัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การน�ำนวตั กรรมหรือการประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลิต

แนวคดิ การทำ� นาใหไ้ ดผ้ ลตอบแทนสงู โดยคดั เลอื กพนั ธข์ุ า้ วไรซเ์ บอรร์ ี่ ขา้ วเพอ่ื คนรกั สขุ ภาพ นำ� มาแปรรปู จำ� หนา่ ยเองซงึ่ สรา้ ง
รายไดม้ ากกว่าการปลูกขา้ วโดยทั่วไปและยึดหลักการท�ำเกษตรอินทรยี ์ ลดตน้ ทุน เพมิ่ คณุ ภาพผลผลติ
1) ชุดตตี าราง เพ่อื ก�ำหนดจดุ ปกั ดำ�
■ ลดการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าว เป็นการเพิ่มผลผลิต โดยก�ำหนดจุดระยะ
การปักด�ำกล้าได้ ระยะไม่ถี่เกินไป ท�ำให้ข้าวแตกกอได้ดี มีช่องว่างระหว่างแถวสะดวก
กับการนำ� ชดุ ย่ำ� หญ้าเข้าไปกำ� จดั วชั พืช ลดปัญหาโรคแมลงเขา้ ทำ� ลาย
2) ชดุ ย่�ำหญ้า เพ่อื ก�ำจดั วัชพชื
■ เป็นการลดต้นทุน โดยการใช้ชุดย�่ำหญ้าเข้าไปก�ำจัดวัชพืชแทน
การใชส้ ารเคมี หญา้ ถกู หมกั ลงไปในแปลงนาเป็นปุ๋ยใหต้ ้นขา้ ว
3) อปุ กรณก์ ารทำ� ความสะอาดเมลด็ พนั ธข์ุ า้ ว เพอื่ คดั เมลด็ พนั ธข์ุ า้ วทสี่ มบรู ณ์
■ ท�ำใหไ้ ด้ขา้ วท่ีเพาะปลกู แลว้ แขง็ แรง

การบริหารจดั การ

1) กระบวนการผลติ :
■ การเตรียมดนิ
ไถดะ กอ่ นการไถดะ ฉดี จุลินทรยี ์หน่อกลว้ ย ไรล่ ะ 5 ลติ ร แลว้ ไถดะ
กลบ เอานำ้� เขา้ แปลงนาเพอ่ื ใหต้ อฟาง วชั พชื ตา่ งๆ ยอ่ ยสลายเรว็ ขน้ึ ปลอ่ ยนำ�้ ขงั ไว้ 20 วนั

60 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ไถแปร ทำ� เทอื กแลว้ ปลอ่ ยใหด้ นิ ตกตะกอน 1 คนื จากนน้ั เปดิ นำ้� ออกจากแปลงนา นำ� ชดุ ตตี ารางลงแปลงเพอ่ื กำ� หนด สสก.ท่ี 3
จุดปักด�ำ แล้วน�ำกล้าลงปักด�ำตามจุดที่ก�ำหนด ประมาณ 15 วัน วัชพืชจะงอกขึ้นมา จะใช้ชุดย�่ำหญ้า เข็นไปตามร่องระหว่างแถว
โดยดินต้องแฉะน้ำ� หลงั จากนน้ั รักษาระดับน้�ำในแปลงนาให้อยรู่ ะหวา่ ง 5-10 เซนติเมตร เพื่อควบคุมวัชพืช
■ การเตรยี มเมล็ดพันธข์ุ ้าวไรซ์เบอร่ี
น�ำขา้ วเปลอื กมาแช่น้ำ� ผสมไตรโคเดอร์มา 24 ช่วั โมง สงขน้ึ ใส่ถงุ พอหมาด เทออกคัดเมล็ดพนั ธ์ุ โดยคดั เอาเฉพาะ
เมล็ดท่ีมีสดี �ำ หากเปน็ สีอืน่ ๆ ให้คดั ออก ใส่ถุงไว้เหมอื นเดมิ ประมาณ 2 คืนจะแตกตา น�ำไปเพาะในถาดเพาะกล้า วางกลางแจ้งรดน้�ำ
ทกุ วนั ประมาณ 10 วัน จะแตกใบออ่ นใหฉ้ ดี ดว้ ยอาหารจานดว่ นเจอื จาง เมือ่ กลา้ ครบ 12 วัน น�ำไปปกั ด�ำในแปลงนา
■ การให้ปุ๋ย
เม่อื นำ� กล้าลงแปลงแล้ว ฉีดอาหารจานดว่ นผสมสารจบั ใบ ทกุ 7 วัน จนถึงช่วงเก็บเก่ียว ระยะข้าวเปน็ ขา้ วนำ้� นม
ฉีดอาหารจานดว่ นผสมไตรโคเดอรม์ า
■ การเก็บเกยี่ ว
ก่อนเก็บเกี่ยวต้องระบายน้�ำออกจากแปลงก่อน 15 วัน เพ่ือให้ข้าวสุกสม�่ำเสมอกันและสะดวกกับการเก็บเกี่ยว
ควรเก็บเก่ยี วขา้ วหลงั จากปกั ด�ำ 90 วัน ข้าวสารที่สีออกมาจะมีสีดำ� นลิ สวยงาม
2) การจัดการผลผลิต : เดิมท�ำนาแล้วขายผลผลิตให้โรงสี ท�ำให้ขายไม่ได้ราคา เพราะก�ำหนดราคาขายไม่ได้ จึงเปล่ียน
มาแปรรปู เป็นขา้ วสารบรรจถุ งุ ขาย โดยมีการขอรับรองระบบการผลติ ข้าว GAP ด้วยท�ำใหส้ ินค้าเปน็ ทีต่ ้องการของตลาด
3) การจดั การดา้ นการตลาด : ปัจจุบนั แปรรูปข้าวไรซเ์ บอร์ร่เี ป็นขา้ วสารบรรจถุ งุ สญุ ญากาศจำ� หน่าย ราคาส่งกโิ ลกรมั ละ
55-60 บาท โดยจำ� หนา่ ยในชมุ ชน สง่ รา้ นคา้ ขา้ วสารในตลาดสดประจำ� จงั หวดั สหกรณก์ ารเกษตรเมอื งสระแกว้ จำ� กดั รา้ นกาแฟอนิ ทนลิ
ในปั้มบางจากสระแก้วและหนว่ ยงานราชการตา่ งๆ ในจังหวัด

การแสวงหาองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพและการเช่ือมโยงเครือขา่ ย

ได้รับความรู้จากการไปอบรมกับส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอ ส�ำนักงานเกษตรจังหวัดและหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องอ่ืนๆ สหกรณ์
การเกษตรเมืองสระแก้ว จำ� กัด ค้นหาความร้ใู นอนิ เตอรเ์ นต็ ความรู้ทีไ่ ดร้ บั น�ำมาประยุกต์ใช้และพฒั นาในการทำ� การเกษตรของตนเอง
และมีการเชือ่ มโยงเครือขา่ ยเพื่อแลกเปล่ียนองคค์ วามรู้ ประสบการณ์ในการประกอบอาชีพกับเครอื ข่าย Smart Farmer ต้นแบบระดับ
อำ� เภอ Smart Farmer ต้นแบบระดับจงั หวัด ศนู ย์ขา้ วชุมชน ศูนย์จัดการศัตรพู ชื ชมุ ชน และหนว่ ยงานทเี่ ก่ยี วข้อง

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสชู่ ุมชน

เป็นจุดเรียนรู้ของหนว่ ยงานต่างๆ ในการถา่ ยทอดความรใู้ ห้กบั เกษตรกรทว่ั ไป
และเป็นเกษตรกรต้นแบบการผลิตข้าวอินทรีย์ เป็นจุดเรียนรู้ในด้านการลดต้นทุน
การผลิต การเพิ่มผลผลิตข้าว การปลูกข้าวอินทรีย์ โดยการใช้ปุ๋ยชีวภาพและการใช้
นวัตกรรมใหมๆ่ ในการปลกู ขา้ ว

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชีพการเกษตร

“ มีขา้ วไวบ้ ริโภคในครัวเรอื นตลอดปี

เปน็ ครวั โลกในการผลติ ขา้ วปลอดสารพษิ ใหท้ กุ คนไวบ้ ริโภค

”และเปน็ ต้นแบบให้แก่คนรนุ่ หลงั
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 61

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ัง่ ยืน

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวัดจนั ทบุรี

ดา้ นไมผ้ ล

ขอ้ มูล Smart Farmer ตน้ แบบ

SMART FARMER ช่อื -นามสกุล : นายสทุ ธิเดช กฤษณะเศรณี
วัน เดอื น ปเี กดิ : 28 พฤศจกิ ายน 2495
การศึกษา : ประกาศนยี บตั รวิชาชีพชัน้ สงู
สถาบันการศกึ ษา : วิทยาลัยเกษตรกรรมราชบรุ ี
ทีอ่ ยู ่ : เลขท่ี 5 หมู่ 5 บ้านกงสีไร่ ตำ� บลซงึ้
อำ� เภอขลงุ จังหวัดจันทบรุ ี
โทรศพั ท์ : 06 1514 9829
Facebook : toyindy 01
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปัจจยั ความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การน�ำนวัตกรรมหรือการประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยมี าใช้ในกระบวนการผลติ
เมอื่ ไดศ้ กึ ษาเรยี นรกู้ ารทำ� เกษตรอนิ ทรยี แ์ ลว้ จงึ นำ� มาปฏบิ ตั ภิ ายในสวนโดยใช้
วิธลี ดสารเคมีและป๋ยุ เคมี โดยคอ่ ยๆ ลดตามอตั ราสว่ นต่อปี ดังนี้
พ.ศ. 2549 ลดปุย๋ และสารเคม ี 20%
พ.ศ. 2550 ลดปยุ๋ และสารเคม ี 30%
พ.ศ. 2551 ลดป๋ยุ และสารเคมี 40%
พ.ศ. 2552 ลดปยุ๋ และสารเคมี 50%
พ.ศ. 2553 ลดป๋ยุ และสารเคม ี 70%
พ.ศ. 2554 ลดปุ๋ยและสารเคมี 100%
พ.ศ. 2555 – ปัจจบุ นั ปลอดป๋ยุ เคมแี ละสารเคมี 100%
ขณะนใี้ นสวนผลไมไ้ มใ่ ชป้ ยุ๋ และสารเคมี ในชว่ งแรกทเ่ี รมิ่ ลดการปยุ๋ และสารเคมี
ท�ำให้ผลผลิตตกลงไปบา้ งเพียงเล็กน้อย แต่พอลดการปยุ๋ และสารเคมีได้ 50% ผลผลิตกด็ ีขึ้นและในปจั จุบนั ผลผลติ ดมี าก ซ่งึ ผลผลิตออก
ต้นฤดู (มังคุด) ท�ำให้มีรายได้มากข้ึนด้วย โดยเฉลี่ยได้ราคากิโลกรัมละ 70 บาท และมีการตั้งเตาเผาถ่านถัง 200 ลิตร เพื่อผลิต
นำ�้ สม้ ควนั ไมไ้ วใ้ ช้ และเหลอื แบง่ ใหเ้ พอื่ นเกษตรกรไดใ้ ช้ ไมใ่ ชย้ าฆา่ หญา้ ในสวน จะใชว้ ธิ กี ารตดั หญา้ เพอ่ื นำ� เศษหญา้ มาหมกั เปน็ ปยุ๋ ใชต้ อ่ ไป

การบรหิ ารจัดการ

1) กระบวนการผลิต : ผลติ ไม้ผลอนิ ทรยี ์ เกษตรอินทรีย์
■ ผลผลติ ของสวนผลไมใ้ นพนื้ ท่ี 12 ไร่
l ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ท่ีผลิตข้ึนเองเป็นการลดต้นทุนซ่ึงมีต้นทุนกิโลกรัมละ 2 บาท ใช้ท้ังสิ้น 3,000 กิโลกรัม
เปน็ เงนิ 6,000 บาท

62 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

l ใช้สมุนไพรไล่แมลงจากธรรมชาติ เช่น หางไหล,น้�ำสะเดา,น้�ำส้มควันไม้ สสก.ท่ี 3
บอระเพ็ด ฉดี พน่ 8 ครงั้ ปริมาณน้ำ� ครัง้ ละ 800 ลิตร เป็นเงิน 800 บาท
l คา่ นำ้� มันพ่นยาสมุนไพรไล่แมลง 1,000 บาท
l ค่าไฟฟ้ามอเตอร์ปล่อยน้�ำ 3,500 บาท ได้ผลผลิตต่อไร่ 30,000 บาท
และลดต้นทุนการผลติ ได้ 45%
2) การจัดการผลผลิต : จากการศึกษาหาความรู้ด้านการท�ำเกษตรปลอดสารพิษและไปเรียนรู้
จากผู้ท่ีท�ำเกษตรอินทรีย์จนสามารถน�ำมาปฏิบัติใช้ในสวนได้ และพยายามลดการใช้สารเคมีและปุ๋ยเคมี
โดยหันมาทำ� ปุย๋ หมกั แหง้ และไลแ่ มลงโดยใช้สารชวี ภาพ
3) การจัดการด้านการตลาด : จากการท�ำเกษตรอินทรีย์ ซ่ึงเน้นผลไม้ที่ดีและมีคุณภาพ ท�ำให้มีผู้มารับซื้อผลผลิตถึง
แหลง่ ผลิตโดยตรง ผลผลิตต้นปไี ดร้ าคาดีมาก มกี ารรวบรวมสมาชิกใหผ้ ลิตผลไมป้ ลอดสารพิษใหม้ ากขนึ้ และตดิ ตอ่ บริษทั ผสู้ ่งออกมาซอื้
ผลไมโ้ ดยตรงทส่ี วน ซงึ่ ไดเ้ สียงตอบรับด้วยดี

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชีพและการเช่ือมโยงเครือข่าย

ไดศ้ กึ ษาหาความรดู้ า้ นการทำ� เกษตรปลอดสารพษิ และไปเรยี นรจู้ ากผทู้ ที่ ำ� เกษตรอนิ ทรยี ์ การอบรมครบู ญั ชเี กษตรการเพอ่ื ทำ�
บัญชีรายรบั -รายจ่าย อีกทัง้ พยายามศึกษาคน้ ควา้ หาความรแู้ ละประสบการณ์ใหมๆ่ อยอู่ ย่างสม�ำ่ เสมอ ตามชอ่ งทางตา่ งๆ ไม่ว่าจะสมคั ร
เป็นสมาชิกหนังสือด้านการเกษตร การศึกษาจาก Social network ต่างๆ และได้น�ำความรู้ท่ีมีอยู่ไปเผยแพร่แก่ผู้สนใจ โดยจัดต้ัง
ศูนย์เรียนรูเ้ ศรษฐกจิ พอเพียงและจดุ ถ่ายทอดความรูเ้ กษตรอินทรยี ์ เปน็ วิทยากรให้ความรู้ดา้ นการด�ำรงชวี ิตแบบเศรษฐกจิ พอเพยี งและ
ยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพ่อหลวง จนเป็นท่ีสนใจของสื่อมวลชนและได้มีการถ่ายทอดออกอากาศทางช่อง 7 และช่อง 11
ในเรอ่ื งของการนำ� วสั ดเุ หลอื ใชต้ า่ งๆ มาปลกู ผกั ปลอดสารพษิ เชน่ นำ� กระบอกไมไ้ ผท่ ห่ี กั ลม้ ขวางทางนำ�้ ในลำ� คลอง มาปลกู ผกั นำ� กระทะ
หม้อ ไหต่างๆ มาเป็นภาชนะในการปลูกผัก การผลิตน�้ำส้มควันไม้ และมีการจัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์พันธุ์ทุเรียนโบราณโดยเฉพาะอย่างย่ิง
พนั ธน์ุ กหยบิ

การขยายผลความส�ำเร็จของตนเองไปสชู่ ุมชน

นอกจากมีการท�ำสวนผลไม้เป็นอาชีพหลักแล้ว ยังได้มีการปลูกผักอินทรีย์โดยการน�ำไม้ไผ่ที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาดัดแปลงเป็น
พื้นที่ปลูกผักหลากหลายชนิด เช่น การปลูกพริก การปลูกผักแว่น การปลูกผักโหระพา การปลูกผักชีฝรั่ง การปลูกผักบุ้ง การปลูก
ต้นกะเพรา ปลูกผักกวางตุ้ง การปลูกใบบัวบก ซึ่งการปลูกผักเหล่านี้เป็นการช่วยให้ครอบครัวมีรายได้เพิ่มข้ึน สามารถน�ำมาจุนเจือ
ครอบครวั ได้อย่างดี ทำ� ให้เปน็ ทส่ี นใจของบคุ คลทั่วไป จึงจัดต้ังศูนยถ์ า่ ยทอดความรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี งภายในสวนของตนเอง
นอกจากน้ียังได้จัดต้ังกลุ่มอนุรักษ์พันธุ์ทุเรียนโบราณ (พันธุ์นกหยิบ) ต�ำบลซ้ึง โดยมีแปลงอนุรักษ์ทุเรียนพันธุ์โบราณในสวน
และรวบรวมเกษตรกรท่ปี ลกู ทเุ รียนพันธโุ์ บราณโดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ พันธ์ุนกหยิบและพวงมณี

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชพี การเกษตร

นำ� ความคิดในเรอื่ งเกษตรอนิ ทรีย์มาปรับใชใ้ หเ้ หมาะสมกบั ทอ้ งถ่ินโดยมีวัตถุประสงค์

“ เพอ่ื การลดใช้สารเคมี และลดต้นทุนการผลติ เมอ่ื แกป้ ัญหาลดต้นทุนการผลติ แลว้
”ยังด�ำรงชวี ติ แบบเศรษฐกจิ พอเพยี ง โดยการเพ่ิมรายไดล้ ดรายจ่าย อยู่อย่างพอเพียง

■

Smart Farmer ต้นแบบ 63

อนาคตภาคการเกษตรที่ยั่งยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวัดชลบุรี

ดา้ นไม้ผล

ข้อมูล Smart Farmer ตน้ แบบ

SMART FARMER ชอื่ -นามสกุล : นายวชิ าญ บำ� รงุ ยา
วนั เดือน ปีเกดิ : 16 มกราคม 2509
การศึกษา : มัธยมศกึ ษาตอนปลาย
สถาบันการศึกษา : โรงเรียนโพธสิ ัมพนั ธ์พทิ ยาคาร
ท่ีอย ู่ : เลขที่ 6 หมู่ 1 ตำ� บลโปง่ อำ� เภอบางละมุง
จังหวดั ชลบรุ ี
โทรศพั ท์ : 06 2956 3629
Facebook : วิชาญ บำ� รงุ ยา
เข้าร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2557

ปัจจยั ความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ
การนำ� นวัตกรรมหรือการประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลิต

1. นำ� แตนเบยี นบราคอนกำ� จดั หนอนหวั ดำ� มะพรา้ วมาผลติ และทดลองใชเ้ ปน็ รายแรกๆ ของอำ� เภอบางละมงุ
สตู รเล้ียง : เลย้ี งหนอนผเี ส้ือข้าวสาร 40 วนั
■ ปลอ่ ยพ่อแม่พันธุแ์ ตนเบียนบราคอนเข้าเบยี นหนอนผเี สอ้ื ขา้ วสาร 1 วัน
■ แบง่ หนอนเข้ากลอ่ งเลยี้ ง 7 วนั (ใชน้ ้ำ� ผงึ้ เล้ยี ง) จะได้แตนเบยี นบราคอนประมาณ 150-200 ตวั
ตอ่ กลอ่ ง ใชป้ ล่อยในพื้นท่ี 1 ไร่
2. ผลติ และใช้น้ำ� หมกั ชวี ภาพมูลสุกรเพือ่ การปรับปรงุ บำ� รุงดินไปพร้อมๆ กับใหธ้ าตอุ าหารกับต้นมะพรา้ ว
สูตรน้�ำหมัก : ผสมมูลสุกรกับน�้ำเปล่า
อัตราส่วน 1 : 10 หมักไว้ 24 ช่ัวโมง กรองเอากากออก
นำ� น้�ำหมกั ผสมกับน้�ำเปล่า อัตราส่วน 1 : 10 นำ� ไปรดโคนตน้
มะพร้าว
จากการนำ� เทคโนโลยใี หมๆ่ มาปรบั ใชอ้ ยเู่ สมอ ทำ� ให้
ผลผลิตมะพร้าวของตนสูงกว่าค่าเฉล่ียผลผลิตของเกษตรกร
รายอ่ืนๆ ในบริเวณพ้ืนท่ีใกล้เคียงกัน จากที่เคยเก็บได้
500 ลกู ตอ่ ไร่ ต่อปี เพิม่ ขน้ึ เปน็ 800 ลูก ต่อไรต่ อ่ ปี และมี
ขนาดผลทีใ่ หญ่ขน้ึ ด้วย

64 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การบรหิ ารจัดการ สสก.ท่ี 3

1) กระบวนการผลิต : มีการน�ำความรู้ใหม่ๆ มาปรับใช้อยู่เสมอ เพ่ือพัฒนาสินค้าเกษตรของตนให้ได้
ผลผลติ สงู มคี ณุ ภาพมาตรฐานตามทตี่ ลาดตอ้ งการ
2) การจดั การผลผลิต : ชว่ งสนิ คา้ ราคาตกตำ่� มีการนำ� ผลผลติ ไปแปรรปู เพม่ิ มูลคา่ เช่น ท�ำขนม เปน็ ตน้
3) การจดั การดา้ นการตลาด : มีแหล่งรบั ซอ้ื หลายช่องทาง ลดความเสีย่ งเรือ่ งการผูกขาดราคา

การแสวงหาองค์ความร้ใู นการประกอบอาชีพและการเชอื่ มโยงเครือขา่ ย

เป็นคนมีวิสัยทัศน์กว้างไกล ชอบใฝ่หาความรู้ มักจะเข้าไปอบรมในเร่ืองต่างๆ อยู่เสมอ เพ่ือให้ได้ความรู้
กระบวนการคดิ มาปรบั ใชใ้ นพนื้ ทขี่ องตนเอง รวมถงึ ได้รจู้ ักบคุ คลทหี่ ลากหลายเปน็ การเปดิ โลกทศั นแ์ ละได้เครอื ข่าย
ธรุ กิจอกี ด้วย

การขยายผลความสำ� เร็จของตนเองไปสู่ชมุ ชน

ให้สร้างศาลาเรียนรู้ขึ้นภายในบริเวณบ้านของตนเอง เปิดเป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
สนิ คา้ เกษตรอำ� เภอบางละมงุ เพอื่ ใชเ้ ปน็ ศนู ยก์ ลางการเรยี นรู้ เผยแพร่ พบปะระหวา่ งหนว่ ยงานภาครฐั และเกษตรกร
ภายในพ้นื ที่ รวมถงึ เปดิ ใหเ้ กษตรกรท่านอน่ื ๆ ไดเ้ ข้าศึกษากระบวนการทำ� งานของตนเอง หากมปี ระโยชนจ์ ะไดน้ �ำไป
ปรับใช้ในพ้นื ทข่ี องตนเองได้

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

“ ต้องการยกระดับอาชีพเกษตรกรรม ใหด้ ดู ีขึ้นในสายตาของสงั คม
ยกระดบั ฐานะของเกษตรกรให้มคี วามมน่ั คง เลี้ยงตนเองไดจ้ าก
อาชีพน้ี พฒั นาให้ผลผลิตสนิ ค้าเกษตรที่ตนท�ำมีผลผลิตเพ่ิมสูงขน้ึ
”มีคุณภาพมาตรฐาน ตามเปา้ หมายท่ีต้ังไว้ ฝันใหไ้ กลไปใหถ้ งึ
■

Smart Farmer ต้นแบบ 65

อนาคตภาคการเกษตรทย่ี ัง่ ยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวดั ตราด

ด้านไมผ้ ล

ขอ้ มลู Smart Farmer ต้นแบบ

ช่อื -นามสกลุ : นายบัณฑติ กูลพฤกษี
วัน เดือน ปเี กดิ : 31 พฤษภาคม 2501
การศกึ ษา : ปริญญาตรี สาขาพืชศาสตร์
สถาบนั การศึกษา : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลตะวันออก
ท่อี ยู่ : เลขท่ี 230/1 หมู่ 6 ต�ำบลเขาสมงิ อำ� เภอเขาสมิง
จังหวดั ตราด
โทรศัพท์ : 08 9098 6075
เขา้ รว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2557

ปจั จัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การนำ� นวตั กรรมหรือการประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลติ

ใชห้ วั ใจของเกษตรชวี ภาพ 3 ขอ้
เล้ียงดินให้ดินเล้ียงพืช ปรุงอาหารเลี้ยงดิน และห่มดิน จะช่วยลดต้นทุนการผลิต ผลผลิตจะเพิ่มขึ้นปีละ
100 กิโลกรัมต่อไร่ ปลอดภัยจากสารพิษ สารเคมี ผลผลิตออกต้นฤดู และมีผลโต ช่อยาว รสหวานเป็นธรรมชาติ
ผลผลิตเก็บไว้ได้นาน การเปล่ยี นแป้งเป็นนำ้� ตาลเร็วกวา่ ปกติ รสชาติหวานประทับใจ ช่อเดยี วกนั จะสกุ ใกล้เคียงกัน

การบรหิ ารจดั การ

1) กระบวนการผลติ : ผลติ ตามแบบเกษตรอนิ ทรีย์
2) การจดั การผลผลติ : มกี ารจา้ งแรงงานในชมุ ชนในการตดั แต่งทรงพุ่ม
เก็บผลผลติ คดั เกรด กอ่ นสง่ จ�ำหนา่ ย
3) การจัดการด้านการตลาด :
■ ส่งให้แผงรบั ซอื้
■ สง่ ให้กลมุ่ เกษตรอนิ ทรีย์
■ บรรจกุ ลอ่ งสง่ ขายใหล้ ูกค้า
ทโี่ ทรศัพท์มาสงั่ หรอื ส่ังทาง Line
■ บรรจุกลอ่ งสง่ EMS
■ บรรจุกลอ่ ง สง่ Kerry express

66 กรมสง่ เสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การแสวงหาองคค์ วามรู้ในการประกอบอาชพี และการเช่ือมโยงเครือขา่ ย

แสวงหาความรู้อยู่ตลอดเวลา พัฒนาตนเองสู่มืออาชีพ และถ่ายทอดองค์ความรู้ ประสบการณ์ ตลอดไป
เพอื่ สรา้ งเครอื ข่ายขยายผลตอ่

สสก.ท่ี 3

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสู่ชุมชน

จัดฝึกอบรมเกษตรกรตามโครงการ “เศรษฐกิจพอเพียงสู่รากหญ้า
ประชาเปน็ สขุ ” งบประมาณจากชมรมคนรกั ในหลวง
บรรยายความรู้ “หลักปรัชญาแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง”
หน่วยงานต่างๆ เชญิ เปน็ วทิ ยากรบรรยาย และฝึกปฏบิ ัติ
คณะดูงานจากหน่วยงานต่างๆ ทั่วประเทศเข้าเรียนรู้ ศึกษาดูงาน
ฝกึ ปฏิบัติ

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชพี การเกษตร

“ เป็นเกษตรกรมอื อาชพี มคี วามม่งุ ม่นั ต้งั ใจต้องการผลติ

อาหารปลอดภยั ท�ำเกษตรตามแนวทางหลักปรชั ญาแนวคดิ
ของเศรษฐกิจพอเพียงใหเ้ ป็นรปู ธรรมในระดบั ครวั เรอื น

”สานต่องานของพระราชาให้เปน็ รปู ธรรมและถ่ายทอดองคค์ วามรู้
เพอ่ื แทนคุณแผน่ ดิน

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 67

อนาคตภาคการเกษตรท่ีย่ังยนื

68 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ด้านเกษตรผสมผสาน หน้า

l กาฬสนิ ธ์ุ 70
l เลย 72
l มหาสารคาม 74
l บึงกาฬ 76
l มุกดาหาร 78
l รอ้ ยเอ็ด 80
l หนองบัวลำ� ภู 82
l อดุ รธานี 84

ดา้ นข้าว หน้า

l หนองคาย 86

ด้านไมผ้ ล หน้า

l ขอนแกน่ 88
l นครพนม 90
l สกลนคร 92

Smart Farmer ตน้ แบบ 69

อนาคตภาคการเกษตรที่ยัง่ ยืน

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวัดกาฬสินธุ์

ด้านเกษตรผสมผสาน

ขอ้ มูล Smart Farmer ต้นแบบ

SMART FARMER ชือ่ -นามสกุล : นายบุญมี ภูงามเงนิ
วัน เดือน ปีเกดิ : 21 กนั ยายน 2509
การศกึ ษา : ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพชนั้ สูง สาขาเกษตรกรรรม
สถาบนั การศกึ ษา : สถาบนั เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน วิทยาเขตกาฬสนิ ธ์ุ
ที่อย ู่ : เลขที่ 70 หมู่ 6 บ้านนากุง ต�ำบลเขาพระนอน
อ�ำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสนิ ธ์ุ
โทรศัพท ์ : 08 9614 9261
ID Line : Bonmee Bonmee
เข้ารว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปจั จัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การน�ำนวัตกรรมหรอื การประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลติ

■ ปรบั เปลย่ี นจากการทำ� เกษตรเชงิ เดยี่ วเปน็ เกษตรผสมผสานและทำ� รอ่ งปลกู แบบลกู ฟกู เพอื่ การประหยดั นำ�้
■ การใหน้ ำ�้ แบบรอ่ งลกู ฟกู เพอื่ การประหยดั นำ้� และสามารถทจี่ ะใหน้ ำ้� และงดนำ�้ ตามความตอ้ งการของพชื

การบรหิ ารจดั การ

1) กระบวนการผลติ : ผลิตพชื ผสมผสานเพื่อใหม้ ผี ลผลติ ตอ่ เน่ืองตลอดท้งั ปี
2) การจดั การผลผลติ : มพี ชื หลากหลายชนิดและให้ผลผลติ ไดอ้ อกจากฟาร์มตลอดปี
3) การจัดการดา้ นการตลาด : ผลผลติ มผี ู้รบั ทห่ี นา้ ฟาร์ม และขายส่งใหล้ ูกค้ารายใหญ่

70 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การแสวงหาองคค์ วามรู้ในการประกอบอาชพี และการเชอื่ มโยงเครือข่าย

เข้ารับการอบรมจากหน่วยงานราชการ องค์กรเอกชน เครือข่าย การแสวงหาความรู้ทางส่ือออนไลน์
การเดนิ ทางศกึ ษาดงู านสถานทต่ี า่ งๆ เพอ่ื นำ� มาพฒั นาฟารม์ การรว่ มเครอื ขา่ ยในพนื้ ทแ่ี ละในเครอื ขา่ ย Smart Farmer
ระดับจังหวัด

สสก.ท่ี 4

การขยายผลความสำ� เร็จของตนเองไปสชู่ มุ ชน

เปน็ สถานทศี่ กึ ษาดงู านเกษตรกรผสู้ นใจและเครอื ขา่ ย การสาธติ ใหช้ ม
เพ่อื ใหเ้ กษตรกรนำ� ไปปฏบิ ตั ริ วมทัง้ เปน็ วิทยากรให้หน่วยงานและผูส้ นใจ

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชพี การเกษตร

ส�ำนกึ ในวถิ ีของเกษตรกร รกั และหว่ งแหนในอาชีพ

“และแผ่นดินของบรรพบุรษุ มีเจตนาทจ่ี ะส่งต่ออาชพี การเกษตร
”เพ่อื ให้ลูกหลานตอ่ ไป

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 71

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ัง่ ยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวดั เลย

ด้านเกษตรผสมผสาน

ข้อมูล Smart Farmer ต้นแบบ

ชือ่ -นามสกุล : นายเฉลมิ ชัย อนิ ทรชัยศรี
วัน เดอื น ปเี กดิ : 20 มถิ ุนายน 2508
การศึกษา : มธั ยมศึกษาปีท่ี 6
สถาบันการศึกษา : ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั
อ�ำเภอหนองหิน จังหวดั เลย
ท่อี ย่ ู : เลขที่ 1 หมู่ 3 ต�ำบลกาดขา่ อ�ำเภอหนองหิน จงั หวดั เลย
โทรศพั ท์ : 08 6220 6323
E-mail : [email protected]
ID Line : 086-2206323
Facebook : เฉลิมชัย อินทรชยั ศรี
เข้าร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปัจจยั ความสำ� เร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การน�ำนวตั กรรมหรอื การประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลิต

■ มีการริเริ่มท�ำการเกษตรจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยว ซ่ึงประสบภาวะผันผวนกับความไม่แน่นอนของราคา
โดยไดส้ นใจ ศกึ ษา รบั ความรแู้ ละนอ้ มนำ� เอาพระราชดำ� รขิ องในหลวงรชั กาลท่ี 9 คอื การทำ� การเกษตรทฤษฎใี หม่ ตามแนวทาง
เศรษฐกิจพอเพียง มาคอ่ ยๆปรับใชภ้ ายในฟาร์ม โดยมีการปลกู พชื แบบเกษตรอนิ ทรยี แ์ ละมกี ารทำ� กิจกรรมท่สี ร้างรายไดห้ ลกั
ในฟาร์ม คือ การเพาะเห็ดนางฟ้า ซึ่งได้พัฒนาจากการใช้มือท�ำก้อนเห็ด เป็นการใช้เครื่องจักร เคร่ืองผสมและมีหม้อนึ่ง
ความดันไอน�้ำ ท�ำให้สามารถผลิตได้มากเพียงพอกับความต้องการของตลาด
และมกี ารผลติ ปยุ๋ อนิ ทรยี ์ ตราหมอดนิ ซงึ่ ใชว้ สั ดเุ หลอื ใชภ้ ายในฟารม์ ผลติ ใชเ้ อง
และจำ� หนา่ ย รวมท้ังการแปรรปู ผลผลิตหลักในฟารม์ คอื เห็ดนางฟา้ ให้เป็น
แหนมเหด็ นำ�้ พรกิ เหด็ นำ�้ เหด็ สามอยา่ ง เพมิ่ มลู คา่ สนิ คา้ และสรา้ งรายไดเ้ สรมิ
ให้ฟารม์ ได้เป็นอย่างดี
■ ก้อนเห็ด : หลังจากใช้เครื่องจักรมาช่วยในการผลิต สามารถ
ผลิตได้ 860 ก้อนต่อชั่วโมง เปรียบเทียบกับการใช้แรงงานคนซึ่งได้เพียง
400 ก้อนตอ่ ช่วั โมง
■ ปยุ๋ อนิ ทรยี ์ : หลงั จากนำ� เครอ่ื งอดั เมด็ มาใชใ้ นการผลติ สามารถ
ผลิตได้ 1500 กิโลกรมั ตอ่ ชว่ั โมง เปรยี บเทยี บกับการใชแ้ รงงานคนซ่งึ ได้เพียง
300 กโิ ลกรัมต่อช่ัวโมง

72 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

■ การผลติ พชื แบบเกษตรอนิ ทรยี ์ : ใชป้ ยุ๋ อนิ ทรยี ท์ ผี่ ลติ ใชเ้ อง สามารถ สสก.ท่ี 4
ลดตน้ ทนุ การใชส้ ารเคมลี ง มรี ายไดเ้ พม่ิ ขนึ้ และลดการจา่ ยตลาด เนอ่ื งจากมอี าหาร
ทุกอย่างในฟาร์ม ทั้งข้าว พืช และสัตว์ พอเพียงบริโภคในครัวเรือนและ
เหลือจำ� หน่าย มีอาหารปลอดภยั รับประทาน สุขภาพแขง็ แรง

การบริหารจัดการ

1) กระบวนการผลติ : คัดสรรวตั ถุดบิ อย่างดี มคี ณุ ภาพในการท�ำก้อน
เชอ้ื เหด็ , ปยุ๋ อนิ ทรยี ์ รวมทงั้ ไมม่ กี ารใชส้ ารเคมใี นการผลติ พชื เปน็ การทำ� การเกษตรอนิ ทรยี ์
ตามแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง ปัจจุบันเปิดเป็น
ศนู ยเ์ รยี นรใู้ หผ้ สู้ นใจไดเ้ ขา้ มาศกึ ษาดงู านอยา่ งแพรห่ ลาย จนสามารถประกวดไดร้ บั
รางวลั ชนะเลศิ ท่ี 1 ระดบั จงั หวดั สาขาเกษตรทฤษฎใี หม่ จากสำ� นกั งานกปร.
2) การจดั การผลผลติ :จดั การผลผลติ อยา่ งเปน็ ระบบมหี บี หอ่ บรรจภุ ณั ฑ์
ทสี่ วยงาม, มกี ารแปรรปู เหด็ เปน็ ผลติ ภณั ฑห์ ลากหลาย เชน่ แหนมเหด็ นำ้� พรกิ เหด็
น�้ำเห็ดสามอย่าง และการท�ำปุ๋ยอินทรีย์บรรจุกระสอบใช้เองภายในฟาร์มและ
ผลติ เพื่อจำ� หนา่ ย
3) การจัดการด้านการตลาด : ลูกค้ามาจากผู้เข้ามาศึกษาดูงาน/
กลุ่มเครือข่าย/ตลาดในชมุ ชน

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอื่ มโยงเครอื ขา่ ย

ปจั จบุ นั กำ� ลงั ศกึ ษาหลกั สตู รศาสตรพ์ ระราชามลู นธิ ชิ ยั พฒั นามกี ลมุ่ เครอื ขา่ ย
ไดเ้ ขา้ มาศกึ ษาดงู าน ไดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรแู้ ละชว่ ยพฒั นาองคค์ วามรแู้ ละการเขา้ รว่ ม
ประชมุ อบรม สัมมนาโครงการพฒั นาเกษตรกรสคู่ วามเปน็ เกษตรกรปราดเปรื่อง
(Smart Farmer) ปี 2560 จากส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอหนองหินและส�ำนักงาน
เกษตรจงั หวดั เลย ท�ำใหม้ ีเครือขา่ ย Smart Farmer ท้งั ระดบั อำ� เภอและจังหวดั
รวมท้ังมีการแลกเปล่ียนเรียนรู้ ข้อมูลข่าวสารผ่านไลน์กลุ่ม Smart Farmer
จังหวดั เลย

การขยายผลความสำ� เร็จของตนเองไปสชู่ มุ ชน

เป็นศูนย์เรียนรู้การท�ำการเกษตรทฤษฎีใหม่ ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ
รชั กาลท่ี 9 โดยมกี ารอบรมใหค้ วามรู้ในเรื่องของการเกษตรทฤษฎีใหม่ ตามแนวทางเศรษฐกจิ พอเพยี ง การทำ� เกษตรอินทรยี ์
ใหก้ บั เกษตรกรทว่ั ไป กลมุ่ เกษตรกรรนุ่ ใหม่ (Young Smart Farmer) กลมุ่ ยวุ เกษตรกร และบคุ คลผสู้ นใจทวั่ ไป เขา้ มาศกึ ษาดงู าน
อยา่ งตอ่ เนอื่ ง และมกี ารออกตดิ ตามแปลงเยยี่ มเยยี นเกษตรกรในพนื้ ทท่ี เี่ ขา้ มาศกึ ษาดงู าน เกดิ การขยายผลในการทำ� การเกษตร
รปู แบบน้ีมากมายในชมุ ชน

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

เพ่อื สร้างครอบครัว กินอิม่ นอนอนุ่ มีองค์ความรูท้ ีป่ ระสบ

“ ”ความสำ� เรจ็ ถ่ายทอดขยายผลความส�ำเรจ็ ให้ผ้ทู ส่ี นใจท่ัวไป
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 73

อนาคตภาคการเกษตรท่ีย่งั ยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวัดมหาสารคาม

ดา้ นเกษตรผสมผสาน

ข้อมลู Smart Farmer ต้นแบบ

ชอ่ื -นามสกุล : นายไพบูลย์ พุฒเขียว
วนั เดือน ปเี กิด : 13 กรกฎาคม 2507
การศึกษา : ประถมศึกษาปีท่ี 6
สถาบนั การศกึ ษา : โรงเรียนบ้านแหเ่ หนอื ต�ำบลหนองบอน
อ�ำเภอโกสุมพิสัย จงั หวัดมหาสารคาม
ทอ่ี ยู่ : เลขที่ 140 หมู่ 17 บา้ นนาสีนวน ตำ� บลนาสีนวน
อ�ำเภอกันทรวิชัย จงั หวัดมหาสารคาม
โทรศพั ท์ : 08 8321 7126
ID Line : 082-3053296
เขา้ ร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2558-2560

ปจั จัยความส�ำเร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การน�ำนวัตกรรมหรือการประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลติ

■ การท�ำมันหมักยีสต์เพื่อใช้ในการเล้ียงสัตว์ เช่น เล้ียงไก่ไข่ ไก่เนื้อ ไก่งวง เป็ด เล้ียงโค – กระบือ สามารถ
ลดตน้ ทนุ คา่ อาหารสตั วไ์ ดป้ ระมาณ 30-40 % ทำ� ใหส้ ตั วม์ สี ขุ ภาพสมบรู ณแ์ ขง็ แรง มกี ารเจรญิ เตบิ โตทดี่ สี ง่ ผลตอ่ อตั ราแลกเนอื้
ทสี่ งู มผี ลกำ� ไรจากการเลี้ยงสัตวเ์ พมิ่ ขึ้น
■ การเพาะพนั ธ์ุเพกาตน้ เตี้ย ด้วยวธิ ีช�ำรากเพื่อจ�ำหน่ายสามารถขยายพันธุ์ได้เรว็ และจำ� นวนมาก ข้อดคี อื ตน้ กลา้
สมบรู ณ์แขง็ แรงโตไวน�ำไปปลกู แลว้ ไม่กลายพนั ธ์ุ
■ การท�ำน�้ำหมักชีวภาพสูตรต่างๆเพื่อใช้ในการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์เพ่ือลดการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีในการท�ำ
การเกษตรแบบผสมผสาน ปลกู พืชหมุนเวียนชว่ ยรกั ษาหน้าดนิ อนรุ กั ษท์ รัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม

การบริหารจดั การ

1) กระบวนการผลติ : มกี ารด�ำเนนิ กิจกรรมโดยอาศัยแรงงานในครวั เรือน มกี ารวางแผนการผลติ อย่างเป็นระบบ
ข้ันตอนเพ่ือให้ผลผลิตออกสู่ตลาดได้อย่างต่อเนื่อง เน้นการท�ำการเกษตรแบบผสมผสานเพื่อลดความเสี่ยงเรื่องราคาผลผลิต
ตกตำ�่ การวางแผนผงั การใชพ้ นื้ ท่ีให้เกิดประโยชนส์ ูงสดุ การปลูกพชื และเล้ียงสัตวใ์ หเ้ กื้อกลู ต่อกนั เชน่ การเลี้ยงไกส่ ามารถ
นำ� มลู ไกม่ าเปน็ อาหารปลา การน�ำมลู โค – กระบอื มาลงบอ่ พันธ์ุลกู ปลาเพือ่ ให้เกิดแพลงกต์ อนเป็นอาหารลูกปลา
และนำ� มลู สตั วม์ าทำ� ปยุ๋ หมกั เพอื่ ใชใ้ นการเพาะปลกู พชื ปรบั ปรงุ บำ� รงุ ดนิ และการเตรยี มดนิ เพอ่ื เพาะซำ� กลา้ ไม้
เพ่ือจ�ำหน่าย การท�ำนาข้าวนาปีผลผลิตท่ีได้เพ่ือบริโภคในครัวเรือนและจ�ำหน่ายวัสดุเหลือใช้ เช่น
ฟางข้าวก็สามารถน�ำมาเลี้ยงสัตว์ได้อีก เน้นการท�ำการเกษตรอินทรีย์ ลด ละ เลิก การใช้ปุ๋ยเคมี
และสารเคมีในการทำ� การเกษตร

74 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

2) การจัดการผลผลิต : เน่ืองจากก่อนการผลิต สสก.ท่ี 4
มีการวางแผนท่ีดีเพ่ือให้ผลผลิตการเกษตรมีออกจ�ำหน่ายตลอดท้ังปี
เช่น การปลูกพืชผักสวนครัวปลอดสารพิษต้องศึกษาว่าผักแต่ละชนิดจะมี
ราคาดชี ว่ งเดอื นไหนตอ้ งทำ� การเพาะปลกู ใหต้ รงตามความตอ้ งการของตลาดผบู้ รโิ ภค
การเพาะพนั ธ์ุลูกปลาเพอื่ จ�ำหนา่ ยดูความเหมาะสมตามฤดกู าลและตลาดลกู ค้า การเพาะพนั ธ์ุ
ตน้ ไมเ้ พอ่ื จำ� หนา่ ยตอ้ งทำ� ตลอดเนอื่ งจากตลาดมคี วามตอ้ งการมาก สว่ นเปด็ และไกท่ เ่ี ลย้ี งไวส้ ามารถจำ� หนา่ ย
ได้ตลอด ส่วนพืชผักตา่ งๆน�ำไปขายทต่ี ลาดมรี ายได้เข้าครอบครวั เป็นประจ�ำทุกวัน
3) การจดั การดา้ นการตลาด : การจดั การดา้ นการตลาดสามารถจำ� หนา่ ยผลผลติ ทางการเกษตรในแปลงไดต้ ลอด
เน่ืองจากมีการวางแผนการเพาะปลูก การเพาะพันธุ์ลูกปลา การเพาะช�ำกล้าไม้ การเล้ียงสัตว์ทุกอย่างเกื้อกูลซึ่งกันและกัน
พืชผักปลอดสารพิษต่างๆก็น�ำไปขายที่ตลาดมีรายได้เข้าครอบครัวเป็นประจ�ำทุกวัน มีรายได้จากการจ�ำหน่ายผลผลิต
ทางการเกษตรอย่างน้อยไม่ต�่ำกวา่ วนั ละ 1,000 บาท

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชีพและการเชื่อมโยงเครอื ขา่ ย

เข้ารบั การอบรมจากส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอกนั ทรวิชัย และส�ำนักงานเกษตรจงั หวดั มหาสารคาม ในหลกั สตู ร ต่างๆ
เพ่ือเกิดองค์ความรู้การแลกเปล่ียนเรียนรู้ การประกอบอาชีพการเกษตร ศึกษาค้นคว้าจากต�ำราและอินเตอร์เน็ต มีโอกาส
เข้าร่วมการศึกษาดูงานสถานท่ีต่างๆ และหน่วยงานอื่นเพ่ือพัฒนาพื้นท่ีของตัวเอง ให้เกิดการใช้พ้ืนที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
และการเชื่อมโยงเครอื ข่ายกลุ่มเกษตรกร และหนว่ ยงานภาคีเครือขา่ ยต่างๆ

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสูช่ มุ ชน

เกดิ ศนู ยเ์ รยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี งบา้ นนาสนี วนเปน็ แหลง่ ศกึ ษาเรยี นรู้ การทำ� การเกษตรของเกษตรกรในพน้ื ทใี่ กลเ้ คยี ง
และเกษตรกรท่ัวไปเข้าศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ประสบการณ์การประกอบอาชีพ ขยายผลไปสู่เกษตรกรรายอ่ืนๆ ต่อไป
ในการสร้างงานสร้างอาชีพเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

“ เพ่อื สร้างความม่นั คงด้านอาหาร และสร้างรายได้ให้ครอบครวั

สามารถอยูด่ กี นิ ดี พึง่ พาตนเองได้ ใชป้ ระโยชน์จากพ้ืนทีใ่ ห้เกิดประโยชน์
คุม้ ค่าสูงสุด พร้อมรกั ษาไวซ้ ึง่ อาชพี ของบรรพบุรุษ เพ่ือประยกุ ตใ์ ช้

”นวัตกรรม น�ำไปสู่การพฒั นาอาชีพการเกษตรอยา่ งยัง่ ยนื
■

Smart Farmer ต้นแบบ 75

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ัง่ ยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวัดบงึ กาฬ

ด้านเกษตรผสมผสาน

ข้อมูล Smart Farmer ต้นแบบ

ชอื่ -นามสกุล : นายคณภรณ์ โสข�ำโชคอนันต์
วัน เดือน ปีเกิด : 5 พฤษภาคม 2512
การศกึ ษา : มัธยมศกึ ษาปที ี่ 6
สถาบันการศกึ ษา : การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย
อำ� เภอเมืองบงึ กาฬ จงั หวัดบงึ กาฬ
ท่ีอย ู่ : เลขท่ี 207 หมู่ 5 บา้ นก�ำแพงเพชร
อำ� เภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบงึ กาฬ
โทรศพั ท ์ : 08 8573 4298
ID Line : 0885734298
Facebook : คณภรณ์ โสข�ำโชคอนนั ต์
เข้าร่วมโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปัจจัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การนำ� นวัตกรรมหรือการประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยมี าใช้ในกระบวนการผลติ

เดมิ นนั้ ไดท้ �ำการเกษตรแบบผสมผสานอย่แู ล้ว โดยการปลูกยางพาราเป็นพชื หลกั และมกี ารเลย้ี งไก่ประด่ดู ำ� ไกง่ วง
เปด็ กบในกระชงั หมปู า่ ใตร้ ม่ เงาสวนยาง ซงึ่ สรา้ งรายไดเ้ ปน็ อยา่ งดเี ปน็ ทนุ เดมิ อยแู่ ลว้ เมอ่ื ปี 2558 ทผี่ า่ นมานนั้ มโี อกาสไดเ้ ขา้

อบรมโครงการพลงั ปญั ญา จดั โดยมลู นธิ มิ น่ั พฒั นา มงุ่ เนน้ การสรา้ งปญั ญาใหก้ บั ผนู้ ำ� ชมุ ชน เกดิ ปรบั เปลยี่ นกระบวนการ
คดิ ใหท้ นั สมยั คดิ นอกกรอบ มคี วามคดิ ทส่ี อดคลอ้ งกบั หลกั เหตแุ ละผล หลงั จากทไี่ ดอ้ บรมกบั โครงการพลงั ปญั ญา
เป็นเวลา 2 ปี จึงมแี นวคิดทีจ่ ะท�ำการเกษตรแบบผสมผสาน ในรปู แบบ “สวนปา่ ในสวนยาง” ได้แนวคดิ
ริเริ่มมาจากการสังเกตป่า ซึ่งมีพรรณไม้น้อยใหญ่หลากหลายชนิดอยู่ร่วมกันได้โดยเก้ือกูลซึ่งกันและกัน
ซ่งึ การปลูกไม้ปา่ น้ัน เสมือนเป็นการฝากเงินทไี่ ดด้ อกเบ้ียมากกว่าการฝากเงินในธนาคาร เมื่อวันเวลา
ผ่านไปต้นไม้ก็จะโตข้ึนเรื่อยๆ สามารถใช้ประโยชน์จากการปลูกป่าได้นานัปการ ไม่ว่าจะเป็น
ปลูกพืชใต้ร่มเงาสร้างมูลค่าได้ เนื้อไม้สร้างมูลค่าได้ หรือจะเก็บไว้เป็นสมบัติให้ลูกหลานก็ได้
แมก้ ระทง่ั พืน้ ดินก็มีเห็ดใหเ้ กบ็ กินได้ ทส่ี �ำคญั ยังชว่ ยโลกเพิ่มพนื้ ท่ีปา่ ให้มากข้นึ
  ■ ใชไ้ กต่ ดั หญา้ เรม่ิ มาจากสงั เกตเหน็ ไกก่ ม็ นี สิ ยั ชอบคยุ้ เขย่ี จงึ ลองหวา่ นเมลด็ ขา้ วสาร
ลงไปบริเวณที่มีหญ้าขึ้น (ท่ีต้นไม่สูงมาก) ปรากฏว่าฝูงไก่ช่วยกันคุ้ยเข่ียหาเมล็ดข้าว ท�ำให้
ต้นหญา้ บริเวณนน้ั โคน่ ล้มลง เมอ่ื เวลาผ่านไปหญ้ากจ็ ะแหง้ ตายไปเอง

76 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

■ สร้างหน้าดินให้ต้นไม้ จากการที่มีแนวคิดจะสร้าง สสก.ท่ี 4
“สวนป่าในสวนยาง” จงึ ได้ลองวธิ สี รา้ งหนา้ ดินใหต้ น้ ไม้ โดยการนำ�
วัสดุที่ไม่มีประโยชน์ คือ ยางรถยนต์เก่า มาวางกลางร่องสวนยางและ
ผสมดินปลูกลงไปให้เต็มยางรถ แล้วปลูกกล้าไม้ป่าลงไป ปรากฏว่ากล้าไม้
ไม่ตาย จึงเพ่ิมปริมาณยางรถปลูกพันธุ์ไม้ป่าและพืชท่ีปลูกในร่มเงาได้อีก
หลากหลายชนิด จนเตม็ ร่องกลางสวนยาง

การบรหิ ารจดั การ

1) กระบวนการผลิต :
■ ทุกกิจกรรมการผลิตเน้นการผลิตที่ปลอดสารเคมี
ผลิตอาหารสัตว์และน�้ำหมักชีวภาพใช้เอง เน้นปลูกพืชที่อาศัยอยู่ใต้ร่มเงาได้
และมีผลผลิตจำ� หน่ายไดใ้ นราคาสงู
2) การจัดการผลผลติ :
■ รายได้หลักได้มาจากการขายยางก้อนถ้วย ส่วนการท�ำ
ปศุสัตว์ก็สามารถท�ำได้อย่างดีเช่นกัน โดยเน้นการลดต้นทุนการผลิต เช่น
ปลูกหญ้าเนเปียเป็นอาหารสัตว์ และผลิตน้�ำหมักใช้ผสมในอาหารสัตว์ ท�ำให้
สัตว์มสี ุขภาพแขง็ แรง เจรญิ เตบิ โตเรว็ และตา้ นทานโรค
■ มีการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ไก่งวง และหมูป่า ที่แข็งแรงไว้
รุน่ ตอ่ รุน่ อย่างตอ่ เนอ่ื ง เพอื่ ใหม้ ีผลผลติ ออกมาอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
3) การจดั การดา้ นการตลาด :
■ จำ� หนา่ ยใหค้ นในชมุ ชน พอ่ คา้ คนกลางมารบั ซอื้ ผลผลติ ถงึ
ในสวน จำ� หนา่ ยใหผ้ ทู้ ม่ี าศกึ ษาดงู าน และอพั เดทภาพถา่ ยกจิ กรรมและผลผลติ
บน Facebook และ Group Line อยา่ งสม�่ำเสมอ

การแสวงหาองค์ความรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอ่ื มโยงเครอื ข่าย

พูดคุยแลกเปลีย่ นความร้แู ละประสบการณก์ ับเจ้าหนา้ ท่ีส่งเสริมการเกษตร พ่อค้า และผู้สนใจเข้าไปเยย่ี มชมกิจการ

การขยายผลความส�ำเร็จของตนเองไปส่ชู มุ ชน

เปิดรับผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาดูงาน หน่วยงานราชการเชิญไปเป็นวิทยากรบรรยายเรื่องการท�ำการเกษตรผสมผสาน
รว่ มกบั สวนยาง และจำ� หนา่ ยพนั ธส์ุ ตั วใ์ หค้ นในชมุ ชนในราคาถกู เพอ่ื สง่ เสรมิ ใหค้ นในชมุ ชนมอี าชพี และรายได้ พรอ้ มทง้ั ตดิ ตาม
ไปให้คำ� แนะนำ� เยยี่ มเยียนผทู้ ่ีซอื้ พนั ธุส์ ตั วถ์ ึงบา้ น

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

ท�ำหลายอยา่ งใหเ้ หมือนทำ� หนง่ึ อยา่ ง กลมกลืนกบั ธรรมชาติ

“ อยา่ ฝนื ธรรมชาติ มุ่งม่ันที่จะสรา้ งป่าในสวนยาง
”เปน็ สมบตั ิให้ลูกหลานและแผ่นดิน

■

Smart Farmer ต้นแบบ 77

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ่ังยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จงั หวัดมุกดาหาร

ด้านเกษตรผสมผสาน

ขอ้ มูล Smart Farmer ต้นแบบ

ชื่อ-นามสกุล : นายพร้อมพงษ์ ค�ำมุงคุณ
วนั เดอื น ปเี กดิ : 16 กันยายน 2530
การศกึ ษา : ปริญญาตรี สาขาวชิ าเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
สถาบันการศกึ ษา : มหาวิทยาลัยราชภฏั สกลนคร
ทีอ่ ย่ ู : เลขที่ 100 หมู่ 1 ต�ำบลหนองบวั อำ� เภอดงหลวง
จงั หวดั มุกดาหาร
โทรศพั ท์ : 09 4268 7624
E- mail : [email protected]
ID Line : Pong_nuy
เขา้ ร่วมโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2558

ปจั จยั ความสำ� เร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การนำ� นวัตกรรมหรอื การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลติ

ใชอ้ ปุ กรณใ์ ห้ถูกกบั งานทท่ี ำ� เพราะจะทำ� ให้เกิดประโยชน์สูงสดุ เชน่ การปลกู มะนาวในท่อ การใหน้ �้ำระบบ
มินิสปริงเกอร์ และลดตน้ ทุนการผลิตโดยใชป้ ุย๋ หมัก

การบริหารจดั การ

1) กระบวนการผลิต : ผลิตแบบผสมผสานสามารถลดความเส่ียงด้านตา่ งๆ ลงได้
2) การจัดการผลผลิต : มองตลาดไวล้ ่วงหน้า วางแผนการผลิตตามตลาด
3) การจดั การด้านการตลาด : ใชก้ ารตลาดน�ำการผลติ

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี
และการเชอื่ มโยงเครือขา่ ย

แลกเปล่ยี นเรียนรูจ้ ากสมาชิก Young Smart Farmer
ด้วยกันทงั้ ภายในจงั หวดั ล่างจังหวัด รวมทง้ั ระบบอินเตอรเ์ น็ต

78 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การขยายผลความส�ำเร็จของตนเองไปสชู่ ุมชน

เป็นแหล่งศกึ ษาเรยี นรขู้ องชุมชนใกลเ้ คียงและต่างจังหวดั

สสก.ท่ี 4

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

“ ”วางแผนการผลติ และใช้การตลาดนำ� การผลติ
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 79

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ่ังยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวัดรอ้ ยเอด็

ดา้ นเกษตรผสมผสาน

ขอ้ มูล Smart Farmer ตน้ แบบ

ช่ือ-นามสกุล : นายชยั ภทั ร ตงั้ หลัก
วนั เดอื น ปีเกดิ : 24 เมษายน 2522
การศึกษา : มธั ยมศึกษาปที ี่ 6
สถาบนั การศกึ ษา : โรงเรียนรอ้ ยเอด็ วิทยาลัย จงั หวดั ร้อยเอ็ด
ทีอ่ ยู ่ : เลขที่ 166 หมู่ 4 ต�ำบลขวาว อำ� เภอเสลภมู ิ
จังหวดั ร้อยเอ็ด
โทรศพั ท์ : 09 5789 4416
เขา้ รว่ มโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปจั จัยความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การน�ำนวัตกรรมหรอื การประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลิต

จัดการพ้ืนท่ีให้ใช้ประโยชน์ในพื้นที่จ�ำกัดให้มากท่ีสุดตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเน้นการผลิต
แบบเกือ้ กูลซ่งึ กนั และกนั เป็นการผลิตในรปู แบบของเกษตรอินทรีย์

การบริหารจัดการ

1) กระบวนการผลิต : มีกจิ กรรมหลากหลายแบบผสมผสาน
2) การจดั การผลผลิต : มีการวางแผนการผลติ และการตลาด
3) การจดั การดา้ นการตลาด : สง่ สนิ คา้ คณุ ภาพดี (ผลติ ภณั ฑอ์ นิ ทรยี )์ ตามหา้ งสรรพสนิ คา้ ซปุ เปอรม์ ารเ์ กต็

การแสวงหาองคค์ วามรู้ในการประกอบอาชีพและการเชื่อมโยงเครือข่าย

ศึกษาหาความร้ใู หม่ๆ จากวารสารดา้ นการเกษตร โทรทศั น์ อินเตอร์เน็ต และส่ือตา่ งๆ

80 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การขยายผลความสำ� เร็จของตนเองไปสูช่ ุมชน

■ เปน็ ปราชญข์ องกลุ่มเกษตรอนิ ทรีย์ และเปน็ จดุ เครือขา่ ย
ของศนู ย์เรียนรู้และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสนิ คา้ เกษตร (ศพก.) ของตำ� บล
และเป็นจดุ ศกึ ษาดูงานและสามารถเป็นวทิ ยากรถา่ ยทอดองค์ความรู้สู่เกษตรกรทสี่ นใจ
■ ไดร้ ับคัดเลอื กเปน็ รองประธานคณะกรรมการ Smart Farmer จงั หวดั รอ้ ยเอด็

สสก.ท่ี 4

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

เปน็ อาชีพทม่ี ีความอสิ ระ และสามารถสรา้ งรายได้ให้พอมพี อกิน

“ มีความสุขอยา่ งยงั่ ยืน โดยลดการพึงพาปัจจัยภายนอก
”ทีไ่ มม่ ีความจ�ำเป็น ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

■

Smart Farmer ต้นแบบ 81

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ่ังยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวดั หนองบัวล�ำภู

ด้านเกษตรผสมผสาน

ขอ้ มลู Smart Farmer ตน้ แบบ

ชื่อ-นามสกุล : นายสรุ ินทร์ โกกอ่นุ
วนั เดือน ปีเกิด : 28 กมุ ภาพนั ธ์ 2496
การศึกษา : มธั ยมศึกษาปที ี่ 3
สถาบนั การศึกษา : ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั
อ�ำเภอนากลาง จงั หวัดหนองบวั ล�ำภู
ทีอ่ ย ู่ : เลขที่ 16 หมู่ 3 บา้ นโนนไหม ตำ� บลโนนเมอื ง
อำ� เภอนากลาง จังหวดั หนองบัวล�ำภู
โทรศัพท ์ : 08 5466 5194
เข้ารว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปจั จัยความสำ� เร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การน�ำนวัตกรรมหรอื การประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลติ

■ การใช้พลังงานแสงอาทิตย์โซล่าเซลล์สูบน�้ำจากสระกักเก็บน้�ำมาใช้ส�ำหรับให้น�้ำแก่พืชท่ีปลูกในแปลง
ตลอดปโี ดยไม่มีค่าใช้จ่ายในด้านน้ี และทีส่ �ำคัญสามารถขายนำ�้ ให้แก่แปลงเกษตรกรทอี่ ย่รู อบข้างเป็นการเพิม่ รายได้
อีกทางหนึ่ง
■ การวางแผนการจัดการน�้ำเพ่ือการเกษตรตลอดปี โดยการขุดลอกคูน�้ำรอบแปลง และการขุดสระน้�ำ
เพ่อื กักเก็บน�้ำไวใ้ ช้ในการเกษตร เพือ่ การเกษตรอยา่ งยั่งยืน

การบรหิ ารจดั การ

1) กระบวนการผลิต : วางแผนการใช้น้�ำให้ได้ตลอดทั้งปี มีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เองในแปลง เช่น
การเลยี้ งไส้เดือนเพือ่ ผลิตปยุ๋ การเลี้ยงววั เพ่อื เอาข้ีมาปุ๋ยใช้ในแปลง การทำ� น�ำ้ ส้มควันไม้ เปน็ ตน้
2) การจดั การผลผลติ : โดยการวางแผนการผลติ พืชและสตั วใ์ หม้ ผี ลผลติ ตลอดทง้ั ปี
3) การจดั การดา้ นการตลาด : ขายผลผลติ ทแี่ ปลง โดยจะมีผลผลิตไวข้ ายตลอดปแี ละมีหลากหลายชนดิ
เชน่ เห็ดฟางในกองเตยี้ และในตะกรา้ ปลา กบ ไก่ไข่ เปด็ หมู ผักชนดิ ต่างๆ กล้วย ฝร่งั เป็นต้น

82 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอื่ มโยงเครอื ขา่ ย สสก.ท่ี 4

เปิดใจพร้อมรับการอบรม ศึกษาดูงานด้านการเกษตรจากหน่วยงาน
ราชการเพื่อเพิ่มเตมิ ความรู้ และศึกษาองคค์ วามรูด้ า้ นการจากวทิ ยุ โทรทัศน์

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสูช่ ุมชน

เปน็ ศนู ยเ์ รยี นรดู้ า้ นพลงั งานทางเลอื กโดยการใชพ้ ลงั งานแสงอาทติ ย์
ของอำ� เภอนากลาง และศนู ยเ์ รียนรดู้ า้ นประมงของอ�ำเภอนากลาง

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

“ การท�ำการเกษตรผสมสาน จนสามารถปลกู พืช

สรา้ งรายได้ รายวัน รายเดอื น รายปี ตามทีต่ ้ังใจไว้ภายในสวน
จึงทำ� ให้ครอบครวั มคี วามสุขและยังสามารถแบง่ ปนั ความสขุ นน้ั ไปยัง
พ่นี อ้ งเกษตรกรดว้ ยกัน โดยเปน็ ศนู ยเ์ รยี นร้ใู ห้กบั เกษตรกรใกล้เคยี ง

”และเกษตรกรทมี่ ีความสนใจเข้ามาศึกษาดูงานได้
■

Smart Farmer ต้นแบบ 83

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ่ังยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวดั อดุ รธานี

ด้านเกษตรผสมผสาน

ขอ้ มูล Smart Farmer ต้นแบบ

ช่อื -นามสกุล : นายเฉลียว มะลิวลั ย์
วัน เดอื น ปีเกิด : 5 เมษายน 2496
การศึกษา : ประถมศึกษาปีที่ 6
สถาบนั การศกึ ษา : โรงเรียนหนองหานวทิ ยา จงั หวัดอุดรธานี
ทอ่ี ยู ่ : เลขที่ 25 หมู่ 3 ตำ� บลค้อใหญ่ อำ� เภอก่แู ก้ว
จังหวัดอดุ รธานี
โทรศพั ท ์ : 09 4473 8455
เข้าร่วมโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2559

ปัจจยั ความส�ำเรจ็ ในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การน�ำนวตั กรรมหรือการประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยมี าใช้ในกระบวนการผลติ

■ ลดตน้ ทนุ การผลิตขา้ ว และเพ่มิ ประสทิ ธภิ าพการผลติ ผลผลติ เพิ่มขึน้ จากเดมิ 50 – 100 กโิ ลกรมั ตอ่ ไร่
■ การปรบั ปรงุ คณุ ภาพดนิ ให้อดุ มสมบรู ณ์เหมาะแก่การปลูกขา้ วโดยใช้การไถกลบตอซงั การปลกู ต้นโสน
■ การผลติ ปยุ๋ นำ�้ หมกั ชวี ภาพ สมนุ ไพรไลแ่ มลงและปยุ๋ หมกั ใชเ้ อง โดยใชว้ ตั ถดุ บิ ทเี่ หลอื ใชจ้ ากแปลงเกษตร
เพอื่ ลดต้นทนุ

การบริหารจัดการ

1) กระบวนการผลติ : การเกษตรตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
การปลกู โสนเพอ่ื ปรบั ปรุงบ�ำรงุ ดิน การใชป้ ๋ยุ อนิ ทรียเ์ พื่อปรบั ปรุงบำ� รงุ ดนิ และ
ลดตน้ ทนุ การผลิต การกำ� จดั ปริมาณแมลงวนั ทองด้วยการใช้กับดกั การส�ำรวจ
ระบบนเิ วศแปลงขา้ ว แปลงเรียนรู้ เร่อื ง การปลูกขา้ ว จำ� นวน 2 แปลง
2) การจัดการผลผลติ : พ้ืนท่ที ้งั หมด จำ� นวน 27 ไร่ แบง่ ได้ดังนี้
■ กิจกรรมด้านพืชมีพื้นที่ 27 ไร่ต่อตารางวา : ข้าว กข.6
จำ� นวน 17 ไร่ ขา้ วเจา้ กข.15 จ�ำนวน 10 ไร่
■ กิจกรรมด้านประมง (ปลากนิ พชื ) มพี ้ืนท่ี 1 ไรต่ ่อตารางวา
■ กจิ กรรมดา้ นปศสุ ตั ว์ มพี นื้ ท่ี 10 ตารางวา ไกพ่ น้ื บา้ น 50 ตวั
■ กิจกรรมด้านการรวมกลุ่มเชื่อมโยงตลาดและเครือข่ายร่วม
บูรณาการศูนยข์ ้าวชมุ ชน ฉางข้าวรบั ซอื้ ขา้ วของกลุ่มท้ังหมด

84 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

3) การจัดการด้านการตลาด : การรวมกลุ่มเชื่อมโยงตลาดและ สสก.ท่ี 4
เครอื ข่ายรว่ มบรู ณาการ ศูนย์ขา้ วชมุ ชน ฉางข้าวเพื่อรบั ซื้อข้าวของกลุม่ ท้งั หมด

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอ่ื มโยงเครอื ขา่ ย

มีการประสานงานกับเครือข่าย : สถานีพัฒนาท่ีดินอุดรธานี, องค์การ
บรหิ ารสว่ นตำ� บลคอ้ ใหญ,่ สำ� นกั งานเกษตรอำ� เภอกแู่ กว้ , ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบ
และการศึกษาตามอธั ยาศยั (กศน.)อ�ำเภอก่แู ก้ว, ธนาคารเพอ่ื เกษตรและสหกรณ์
การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขากู่แกว้ , ศนู ย์บรกิ ารและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตร
ประจ�ำตำ� บล (ศบกต.) คอ้ ใหญ่ เพื่อแลกเปลี่ยนความร้แู ละประสบการณ์

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสชู่ มุ ชน

ได้รับคัดเลือกใหเ้ ปน็ สมาชิกสภาเกษตรกร และ Smart Farmer ต้นแบบ เปน็ ผ้ทู มี่ คี วามรู้ ความสามารถ
ในการผลติ เมลด็ พนั ธข์ุ า้ วไดร้ บั การรบั รองคณุ ภาพจากศนู ยเ์ มลด็ พนั ธข์ า้ วจากกรมวชิ าการเกษตร และใบรบั รองคณุ ภาพ
GAP พร้อมใหค้ ำ� ปรกึ ษาแกผ่ ทู้ ส่ี นใจด้านทำ� นา การท�ำปยุ๋ น�ำ้ หมักชวี ภาพ การท�ำสมนุ ไพรไลแ่ มลง เป็นหมอดนิ อาสา
ผู้เชี่ยวชาญทุกสูตรในการท�ำ พ.ด. ลดการใช้สารเคมีในไร่นา ลดต้นทุนการผลิต และรักษาสภาพส่ิงแวดล้อม
เป็นแหล่งเรียนรู้แก่ผทู้ ีส่ นใจไดศ้ กึ ษาดงู าน

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

“ สร้างฐานะความมน่ั คงใหก้ ับครอบครวั ผลิตเมล็ดพนั ธ์ุขา้ ว

เพอื่ ใช้ในชุมชน และพืน้ ที่ใกล้เคยี ง น�ำประสบการณ์จากการทำ� นา

”มาประยกุ ต์ใช้ และคน้ คว้าทดลอง จนกวา่ จะได้ผลผลิตทเ่ี พม่ิ ขึ้น
ลดต้นทนุ ลดค่าใช้จา่ ย แตเ่ พ่มิ ผลติ เพ่ิมรายได้

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 85

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ัง่ ยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวดั หนองคาย

ดา้ นการผลิตข้าว

ข้อมูล Smart Farmer ต้นแบบ

ชื่อ-นามสกุล : นายสรุ ะพงค์ ผุดผ่อง
วนั เดือน ปเี กิด : 7 ธนั วาคม 2505
การศกึ ษา : มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3
สถาบันการศกึ ษา : โรงเรียนท่าบอ่ จังหวัดหนองคาย
ท่อี ย ู่ : เลขที่ 25 หมู่ 8 ชมุ ชนบ้านศรีชมพู ตำ� บลน้ำ� โมง
อ�ำเภอท่าบอ่ จงั หวัดหนองคาย
โทรศัพท ์ : 08 5085 4193
ID Line : Surapong258
Facebook : https://www.facebook.com/สรุ ะพงค์ ผดุ ผ่อง
เขา้ รว่ มโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) : ปี พ.ศ. 2558

ปัจจัยความสำ� เร็จในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ

การนำ� นวัตกรรมหรอื การประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยีมาใช้ในกระบวนการผลิต

การเพาะกลา้ ในถาดหลมุ เพอื่ ทำ� นาโยน สามารถลดตน้ ทนุ ในการทำ� นาไดเ้ ปน็ อยา่ งดี จากเดมิ ตน้ ทนุ การผลติ
ประมาณ 2,200 บาทต่อไร่ แต่ถ้าเพาะกล้าในถาดหลุมแบบนาโยนต้นทุนประมาณ 1,600 บาทต่อไร่ สามารถ
ลดต้นทุนได้ 600 บาท ต่อไร่ ซึ่งแต่ก่อนจะจ้างแรงงานคนตกกล้า แต่ในปัจจุบันใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวน้อยลง ใช้เวลา
ในการเพาะกล้า ประมาณ 10 วัน สามารถโยนกล้าไดเ้ ลย และยงั ลดความเสย่ี งในการเกิดโรคและแมลง ไม่ใชส้ ารเคมี
และยาฆ่าแมลง ซึ่งจะใช้สารชีวภัณฑ์ในการป้องกันก�ำจัดโรคและแมลง ท�ำให้ผลผลิตข้าวเพิ่มมากข้ึน จากเดิม
800 กิโลกรมั ตอ่ ไร่ เป็น 1,000 กโิ ลกรมั ตอ่ ไร่ และไดเ้ มล็ดพันธ์ุขา้ วในอัตราตอ่ ไร่ท่สี มบูรณ์ ปรมิ าณในการแปรรปู
ผลผลติ มมี ลู คา่ เพิ่มข้นึ และท�ำให้ได้เมล็ดพนั ธ์ุดีตามมาตรฐานเมล็ดพันธข์ุ า้ ว

การบรหิ ารจัดการ

1) กระบวนการผลิต : เป็นกระบวนการผลิตแบบนาประณีต
โดยวธิ ีการเพาะกล้าในถาดหลุม ตน้ กลา้ เจรญิ เตบิ โตดีและแตกกอขา้ วไดเ้ รว็
เช่น ถ้าปักด�ำ ปกติจะประมาณ 2-3 วัน ต้นกล้าจะฟื้น แต่ถ้าใช้แบบถาด
เพาะกลา้ จะใชเ้ วลาประมาณ 4 ชวั่ โมง ตน้ ขา้ วจะตง้ั ตวั ไดแ้ ลว้ มกี ารคดั พนั ธป์ น
และตรวจดูโรคและแมลงอย่างสม่�ำเสมอ การให้น�้ำและปุ๋ยในระยะเวลา
ทเ่ี หมาะสม

86 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

2) การจดั การผลผลิต : ท�ำความสะอาดเมล็ด สสก.ท่ี 4
พันธุ์ข้าวเพื่อส่งให้ศูนย์วิจัยข้าวตรวจสอบสายพันธุ์ข้าว
ในการทำ� เมลด็ พนั ธข์ุ า้ วตอ่ ไป หลงั จากนนั้ ถา้ ตรวจสอบผา่ น
ตามขั้นตอนแล้วจะบรรจุกระสอบจ�ำหน่าย เมล็ดพันธุ์ข้าว
ในราคากิโลกรัมละ 24 บาท ท�ำให้มีราคาสูงถ้าเปรียบเทียบกับ
เมลด็ พันธข์ุ ้าวอ่ืนๆ ซง่ึ มีราคาประมาณกโิ ลกรัมละ 5 – 6 บาท
3) การจดั การดา้ นการตลาด : มีการศึกษาตลาดของผบู้ รโิ ภค
ว่าต้องการอย่างไร แบบไหนบ้าง ก็จะด�ำเนินการผลิตตามความต้องการของ
ผบู้ รโิ ภค เชน่ พนั ธข์ุ า้ ว กข 6 มคี วามสงู ลม้ งา่ ยจะทำ� ใหเ้ กดิ ความเสยี หายในการเกบ็ เกย่ี ว
จงึ ได้นำ� พันธข์ุ า้ ว กข 6 พนั ธ์เุ ต้ียจากศูนย์วิจยั ขา้ วหนองคายทีม่ ลี ำ� ต้นเต้ีย ไม่หกั ไม่ล้ม และเปน็
พันธุ์ข้าวท่ีมีความต้านทานโรคและแมลงได้ดี น�ำมาทดลองปลูกในพ้ืนที่ตนเอง เม่ือได้ผลผลิตท่ีมีคุณภาพจึง
ดำ� เนินการผลิตในปถี ดั ไป เพอ่ื จ�ำหน่ายและจา่ ยแจกทั้งเกษตรกรในพนื้ ท่ีและตา่ งพ้ืนที่ และน�ำไปปลกู และขยายพนั ธุ์
ต่อไป ส�ำหรับตลาดจะมีพ่อค้าคนกลางมารับไปจ�ำหน่ายให้ และเกษตรกรทั่วไปทั้งในพ้ืนที่และต่างพ้ืนท่ีจะมาซื้อ
พันธ์ขุ า้ วเพอื่ นำ� ไปปลกู

การแสวงหาองค์ความรใู้ นการประกอบอาชพี และการเช่อื มโยงเครอื ขา่ ย

ศึกษาดูงาน อบรมหาความรู้และวิชาการใหม่ๆ จากหน่วยงานภาครัฐ และค้นหาข้อมูลความรู้
ทางอนิ เตอรเ์ นต็ เพอ่ื ศกึ ษาขอ้ มลู ขา่ วสารและเทคโนโลยใี หมๆ่ เพอื่ นำ� มาประกอบในการดำ� เนนิ การผลติ เมลด็ พนั ธข์ุ า้ ว
ในสว่ นการเชื่อมโยงเครือข่ายมกี ารศึกษาและวิเคราะห์ขอ้ มูลเพือ่ วางแผนด�ำเนินการผลติ ในโอกาสตอ่ ไป

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสู่ชุมชน

■ แนะนำ� ความรแู้ ละวชิ าการ แนะนำ� พนั ธข์ุ า้ วทเ่ี หมาะสมในพน้ื ท่ี
ใหก้ บั ชมุ ชน ซงึ่ ท�ำใหช้ ุมชนมีขา้ วพนั ธุ์ดีใช้ในชุมชน
■ เปน็ วิทยากรเกษตรกรใหก้ บั หน่วยงานราชการตา่ งๆ ทำ� ให้เกดิ
การบรู ณาการระหว่างภาครัฐกบั เกษตรกร
■ เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตรในชุมชน และมีเกษตรกรมา
ศึกษาดูงานเพ่ือน�ำไปปรับใช้ในพ้ืนที่ของตนเอง ท�ำให้เกิดเครือข่ายการผลิต
ขา้ วพันธด์ุ ใี ช้ในชุมชนตอ่ ไป

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชีพการเกษตร

การเพาะกลา้ ในถาดหลุมแบบนาโยน ต้องการเน้นให้ข้าวมคี ณุ ภาพดี ไม่มเี มล็ดพนั ธ์ข้าวอน่ื ปน

“ทำ� ให้ราคาเมลด็ พนั ธข์ุ ้าวสงู ขึ้น และเพอ่ื ตอ้ งการเผยแพร่การผลิตรปู แบบนใ้ี หเ้ ปน็ ทร่ี ้จู กั แก่เกษตรกรท่วั ไป
”และเป็นแบบอยา่ งทีด่ ใี นการประกอบอาชพี ในชุมชน สมกับค�ำวา่ ผผู้ ลติ ปลอดโรค ผูบ้ ริโภคปลอดภยั
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 87

อนาคตภาคการเกษตรทีย่ ั่งยืน

Smart Farmer ตน้ แบบ

จังหวัดขอนแกน่

ดา้ นไมผ้ ล

ขอ้ มลู Smart Farmer ต้นแบบ

ชอื่ -นามสกลุ : นายบุญส่วน แกว้ ไพฑูรย์
วัน เดือน ปเี กดิ : 17 มีนาคม 2506
การศึกษา : มัธยมศกึ ษาตอนปลาย
สถาบันการศกึ ษา : โรงเรียนบวั ใหญ่ จังหวดั นครราชสมี า
ท่ีอยู่ : เลขท่ี 27 หมู่ 4 บ้านสวา่ งพัฒนา ตำ� บลหนองแซง
อ�ำเภอบา้ นแฮด จงั หวดั ขอนแกน่
โทรศัพท ์ : 08 9623 4020
เขา้ รว่ มโครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2559

ปัจจัยความสำ� เร็จในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ตน้ แบบ
การนำ� นวตั กรรมหรือการประยกุ ต์ใชเ้ ทคโนโลยมี าใช้ในกระบวนการผลติ

■ การผลิตมะม่วงคุณภาพเน้นผลิตนอกฤดูเป็นหลัก ประมาณ 80% และผลิตในฤดูประมาณ 20 % โดยใช้
สารแพคโคลบวิ ทราโซลบงั คบั ใหอ้ อกนอกฤดู โดยวางแผนการผลติ ใหม้ ผี ลผลติ หมนุ เวยี นออกเกอื บตลอดปี เนน้ การผลติ มะมว่ ง
ท่ีมีคุณภาพตามท่ีตลาดต้องการหรือผลิตมะม่วงเพ่ือการส่งออกเป็นหลักซ่ึงมะม่วงคุณภาพที่ตลาดต้องการมีเงื่อนไข ดังน้ี 1.สีผิวสวย
2.รสชาติดี 3. ขนาด 250-600 กรมั ต่อผล 4.ไมม่ ีสารพษิ ตกคา้ ง 5. มีใบรับรอง GAP โดยแบง่ พืน้ ท่ีออกเป็น 4 โซน ดังนี้
ผลติ มะมว่ งกอ่ นฤดู เก็บเกี่ยวผลผลติ ในเดือน กมุ ภาพันธ์ - มนี าคม
ผลิตมะมว่ งในฤดู เก็บเกยี่ วผลผลิตในเดือน เมษายน - พฤษภาคม
ผลติ มะม่วงหลังฤดูรุ่นท่ี 1 เก็บเก่ยี วผลผลิตในเดือน สงิ หาคม - กันยายน
ผลิตมะม่วงหลงั ฤดูร่นุ ท่ี 2 เกบ็ เกย่ี วผลผลติ ใน ตลุ าคม - มกราคม
ซ่ึงในแต่ละโซนจะมีการจัดการดูแล การจัดการที่แตกต่างกัน เพื่อที่ผลผลิตจะได้หมุนเวียนออกตลอดท้ังปีและไม่มี
ปัญหาด้านการตลาด ซ่ึงมะม่วงนอกฤดูขายได้ราคาสูงกว่าในฤดูกาลประมาณ 3 เท่า โดยราคาจ�ำหน่ายช่วงในฤดู
เมษายน-พฤษภาคม ราคา 45-50 บาทตอ่ กิโลกรัม และราคาจ�ำหนา่ ยช่วง สิงหาคม-กันยายน ราคา 140-150 บาทต่อกโิ ลกรัม
■ ใชส้ ารแพคโคลบวิ ทราโซล ทำ� ใหม้ ะม่วงมผี ลผลติ ตลอดท้งั ปี
■ การใชร้ ถพน่ ยาแอร์บัส (Airbus) ทำ� ให้ฉีดพน่ ได้รวดเรว็ และมีประสิทธิภาพมากขึ้น
■ การใชร้ ถแทรกเตอร์ตดั หญา้ แทนเครื่องตัดหญา้ ขนาดเลก็ ทำ� ใหไ้ ด้งานมากข้ึนใช้เวลาน้อยลง
■ การหอ่ ผลดว้ ยถงุ คาร์บอน 2 ชัน้ ท�ำใหไ้ ดม้ ะม่วงผิวสวย เกรดสง่ ออกสงู ข้นึ ไดร้ าคาสงู ข้ึน
■ การใชป้ ๋ยุ ตามคา่ วิเคราะหด์ นิ หรือปยุ๋ ส่งั ตัดท�ำใหก้ ารใชป้ ยุ๋ มปี ระสทิ ธิภาพมากข้นึ
■ การใหน้ ำ�้ ระบบน�ำ้ มินสิ ปริงเกลอร์ ท�ำให้การใหป้ ุ๋ยและน้ำ� มีประสิทธิภาพ
ท�ำใหผ้ ลผลิตเพ่ิมขึน้ มาก

88 กรมส่งเสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การบริหารจัดการ สสก.ท่ี 4

1) กระบวนการผลิต : มีการวางแผนการผลิตที่ชัดเจนโดยแบ่งการผลิตออกเป็น 4 รุ่น โดยมีข้ันตอนการผลิต
ดังน้ี (1)ใหป้ ยุ๋ ให้น้�ำ (2) ตดั แตง่ กิง่ โปรง่ (3) แตกใบอ่อน (4) ราดสาร (5) สะสมอาหาร (6) ดึงดอก (7) รกั ษาดอก (8) ตัดแต่งผล :
ไวผ้ ลชอ่ ละ 1-2 ผลตอ่ ชอ่ (9) หอ่ ผล : หลงั ตดิ ผล 60-67 วนั (10) เกบ็ เกยี่ ว : หลงั หอ่ ผลแลว้ 45 วนั เกบ็ เกย่ี วทคี่ วามแก่ 85-90%
2) การจัดการผลผลิต : ช่วงติดผลเลก็ ๆดแู ลรกั ษาเพลยี้ ไฟ ผลโตเท่าผลมะนาวตดั แตง่ ผลไว้ผลชอ่ 1-2 ผลหอ่ ผล
ฉีดยาก่อนห่อผล 1 วัน ห่อแล้วท�ำเคร่ืองหมายและจดบันทึกการห่อผล หลังห่อผล 45 วันเก็บเก่ียว เก็บเกี่ยวท่ีความแก่
85-90% เกบ็ เกี่ยวด้วยความระมดั ระวงั
3) การจัดการด้านการตลาด : หลงั หอ่ ผลไปแล้วแจง้ ผลห่อใหค้ ณะกรรมการกล่มุ เพ่อื รวบรวมขอ้ มลู ฝา่ ยรวบรวม
ข้อมูลก็จะส่งข้อมูลให้ฝ่ายการตลาด ฝ่ายการตลาดก็จะส่งข้อมูลให้กับผู้ส่งออก ผู้ส่งออกวางแผนการตลาดต่างประเทศ
ทำ� ใหก้ ารตลาดไม่มีปญั หา กล่มุ มผี ู้สง่ ออกมารับซ้อื ผลผลิตท้งั หมด 7 รายและมะมว่ งตกเกรดมีพ่อคา้ มารับซ้อื ผลผลิต 4 ราย

การแสวงหาองคค์ วามรูใ้ นการประกอบอาชีพและการเชื่อมโยงเครือข่าย

ในการทำ� การเกษตรองคค์ วามรเู้ ปน็ เรอ่ื งสำ� คญั มาก คนทมี่ คี วามรู้ มปี ระสบการณม์ ากกจ็ ะมโี อกาสประสบความสำ� เรจ็
สงู มาก การผลติ มะมว่ งคณุ ภาพเพอ่ื การสง่ ออกศกึ ษาหาความรจู้ ากชาวสวนมะมว่ งดว้ ยกนั แลกเปลยี่ นความรแู้ ละประสบการณ์
ซ่งึ กันและกนั จากการไปศกึ ษาดูงานทีส่ วนหลายๆ แห่ง จากนักวิชาการ จากผู้สง่ ออก จากการอ่านหนงั สือการเกษตรตา่ งๆ
และได้มโี อกาสเชือ่ มโยงกบั เครือขา่ ยชาวสวนมะม่วงระดบั ประเทศ

การขยายผลความส�ำเร็จของตนเองไปสูช่ มุ ชน

หลังจากท่ีตนเองประสบความส�ำเร็จในการท�ำการเกษตรแล้วก็ขยายผล
ไปสู่ญาติพ่ีน้อง เพื่อนบ้านในชุมชนใกล้เคียง และค่อยๆขยายผลออกไปในระดับ
ต�ำบล อ�ำเภอ และจังหวัด กระทั่งถึงระดับประเทศโดยการเป็นวิทยากรบรรยาย
ใหค้ วามรใู้ นการผลติ มะมว่ งคณุ ภาพเพอ่ื การสง่ ออก และการทำ� ตลาดมะมว่ งสง่ ออก

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

“ ในอนาคตอยากจะเหน็ เกษตรกรทุกสาขาอาชีพท�ำการเกษตร
แบบมีการพฒั นาตนเอง มีหลักวิชาการ มีความรู้

มีประสบการณ์ มกี ารใช้เทคโนโลยเี ข้ามาชว่ ยในการท�ำการเกษตร

”และบางครงั้ ยงั ตอ้ งอาศยั งานวจิ ยั เข้ามาช่วยจึงจะประสบผลส�ำเร็จ
■

Smart Farmer ต้นแบบ 89

อนาคตภาคการเกษตรท่ยี ั่งยนื

Smart Farmer ต้นแบบ

จังหวัดนครพนม

ด้านไม้ผล

ข้อมูล Smart Farmer ต้นแบบ

SMART FARMER ชอ่ื -นามสกุล : นายธนภทั ร สเี มฆ
วัน เดอื น ปีเกดิ : 16 มกราคม 2511
การศกึ ษา : ประถมศึกษาปที ี่ 6
สถาบันการศึกษา : โรงเรียนบ้านโนนสะอาด จังหวดั อดุ รธานี
ที่อยู่ : เลขที่ 125 หมู่ 5 ต�ำบลทา่ ค้อ อ�ำเภอเมอื งนครพนม
จังหวดั นครพนม
โทรศัพท ์ : 08 4798 7079
ID Line : 0847987079
เขา้ รว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปจั จยั ความสำ� เรจ็ ในการประกอบอาชีพการเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ
การน�ำนวตั กรรมหรอื การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีมาใชใ้ นกระบวนการผลติ

ปุ๋ยหมักสูตรเพ่ิมความหวานให้กับผลไม้ โดยการท�ำปุ๋ยหมักมูลท่ีเติมน้�ำหมักชีวภาพสูตรที่คิดค้นขึ้นเองและ
ผสมถ่านชีวภาพ (ไบโอชาร์) มาใสไ่ มผ้ ลต้ังแต่รองก้นหลุม ชว่ งก่อนออกดอก และชว่ งหลังการตดั แต่งกง่ิ หลังจากเกบ็
ผลผลิตแล้ว ซึง่ ป๋ยุ หมักที่เติมน้�ำหมักชวี ภาพและมีสว่ นผสมถา่ นชวี ภาพ (ไบโอชาร)์ ไดจ้ ากการนำ� เศษกิ่งไมแ้ ห้งจาก
การตดั แตง่ กงิ่ นำ� มาเผาในเตาทอ่ี อกแบบเฉพาะ ทำ� ใหไ้ ดถ้ า่ นทม่ี รี พู รนุ จำ� นวนมาก ชว่ ยดดู ซบั ความชนื้ ไดด้ ี จงึ ลดจำ� นวน
รอบของการใหน้ ำ�้ ลง อกี ทงั้ ยงั ชว่ ยตรงึ และปลดปลอ่ ยธาตอุ าหารทเี่ กดิ จากการยอ่ ย สลายโดยจลุ นิ ทรยี ์ ใหอ้ ยใู่ นสภาพ
ทพ่ี ชื นำ� ไปใชไ้ ดง้ า่ ย พชื กไ็ ดร้ บั ธาตอุ าหารไดด้ ขี นึ้ สง่ ผลใหเ้ จรญิ เตบิ โตแขง็ แรงดี ทนทานตอ่ โรค แมลงศตั รพู ชื ผลผลติ
มคี ณุ ภาพด(ี ผลไมม้ รี สชาติด)ี ปริมาณผลผลติ เพ่ิมขึ้น ในขณะทีต่ น้ ทุนการผลติ ต่ำ� ลง ทำ� ให้ มีรายได้เพมิ่ ขึน้ จากเดมิ

90 กรมสง่ เสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การบรหิ ารจดั การ สสก.ท่ี 4

1) กระบวนการผลิต : เนน้ การทำ� การเกษตรแบบปลอดภยั ต่อผ้ผู ลิตและผบู้ รโิ ภค การไม่ใชส้ ารเคมีกำ� จดั
วชั พชื และโรค แมลงศตั รพู ชื แตเ่ นน้ การปอ้ งกนั กำ� จดั โดยชวี วธิ ี การใชป้ ยุ๋ หมกั ทผี่ ลติ เองบำ� รงุ ดนิ ใหอ้ ดุ มสมบรู ณเ์ หมาะ
สำ� หรบั พชื ใสใ่ จในการดแู ลพชื ตั้งแตเ่ ตรยี มดิน ปลูก ป้องกนั ก�ำจัดโรค แมลง การเกบ็ เกย่ี ว และการปฏบิ ตั หิ ลงั การ
เกบ็ เกย่ี ว
2) การจัดการผลผลิต : การเก็บผลผลิตท่ีเหมาะสมกับเวลาการเก็บเก่ียวไม่เก็บจ�ำหน่ายขณะท่ีผลอ่อน
ถึงแม้ว่าราคาจะดกี ต็ าม การทีม่ ผี ลผลิตหลากหลายชนดิ ชนิดละไม่มาก ทำ� ใหส้ ามารถจัดการผลผลติ ไดง้ ่าย

   3) การจดั การดา้ นการตลาด : เนอ่ื งจากปลกู ไมผ้ ล
หลากหลายชนิด และแต่ละชนิดก็ปลูกไม่มาก ผลผลิตก็ออก
ไมต่ รงกนั อกี ทง้ั ผซู้ อ้ื กม็ าซอื้ ถงึ ทสี่ วน จงึ ไมม่ ปี ญั หาดา้ นการตลาด

การแสวงหาองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพและการ
เช่อื มโยงเครือข่าย

  ศกึ ษาโดยการทดลองทำ� จรงิ และปรกึ ษาเจา้ หนา้ ทข่ี อง
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การขยายผลความสำ� เรจ็ ของตนเองไปสู่ชุมชน

ให้ความร่วมมือหน่วยงานราชการต่างๆ จัดต้ังเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชน ซ่ึงในแต่ละปีได้ถ่ายทอดองค์ความรู้
ประสบการณ์ ให้กับคนในชุมชนและบุคคลท่ีสนใจท่ัวไป อีกท้ังยังจัดต้ังกลุ่มส่งเสริมอาชีพการเกษตรในหมู่บ้าน
และตำ� บลด้วย

เจตนารมณใ์ นการประกอบอาชพี การเกษตร

“ ”พออยู่ พอกิน พอใช้ แบง่ ปัน
■

Smart Farmer ตน้ แบบ 91

อนาคตภาคการเกษตรทยี่ ่ังยนื

Smart Farmer ตน้ แบบ

จงั หวดั สกลนคร

ด้านไมผ้ ล

ข้อมลู Smart Farmer ตน้ แบบ

ชือ่ -นามสกุล : นายยอดชาย บญุ รักษา
วนั เดือน ปีเกดิ : 10 พฤศจกิ ายน 2518
การศึกษา : มัธยมศกึ ษาตอนตน้
สถาบันการศกึ ษา : โรงเรียนมธั ยมวาริชภูมิ จงั หวัดสกลนคร
ที่อยู่ : เลขที่ 299 หมู่ 6 ตำ� บลวาริชภูมิ อำ� เภอวาริชภมู ิ
จงั หวดั สกลนคร
โทรศพั ท์ : 08 4519 9027
E-mail : [email protected]
Facebook : สวนบญุ เชียงรีย์
เข้ารว่ มโครงการพฒั นาเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) :  ปี พ.ศ. 2560

ปัจจัยความส�ำเร็จในการประกอบอาชพี การเกษตรของ Smart Farmer ต้นแบบ

การนำ� นวตั กรรมหรอื การประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยมี าใชใ้ นกระบวนการผลติ

การผลิตมะม่วงให้ออกผลผลิตนอกฤดูกาล ท�ำให้ได้ราคาสูงกว่าราคา
มะม่วงตามฤดูกาล การปรับปรุงพันธุ์โดย การเสียบยอด และการติดตาข้าง
ลดการใชส้ ารเคมี และลดตน้ ทนุ การผลติ โดยการใชส้ ารชวี ภาพในการปอ้ งกนั กำ� จดั
โรคแมลงศัตรู เช่น เชื้อราไตรโคเดอร์มา และเชื้อราบิวเวอเรีย และลดการใช้
ปยุ๋ เคมโี ดยการใช้ปุ๋ยคอก ปุย๋ ชวี ภาพ การผลิตนำ�้ หมักใช้เอง

การบริหารจดั การ

1) กระบวนการผลิต : การผลิตมะม่วงให้ออกผลผลิตนอกฤดูกาล
การปรับปรุงพันธุ์โดยการเสียบยอดและติดตาข้าง การให้น�้ำระบบน�้ำหยด
การผลติ นำ้� หมกั ใชเ้ อง และลดการใชส้ ารเคมี การหอ่ ผลมะมว่ งโดยใชถ้ งุ แบบพเิ ศษ
2) การจัดการผลผลิต : เก็บผลผลิตโดยการเด็ดด้วยมือเพ่ือป้องกัน
ผลแตก ช้�ำ คัดขนาดและคุณภาพใสใ่ นตะกร้าทร่ี องดว้ ยกระดาษสาเก็บไว้ 1 คนื
กอ่ นส่งจำ� หนา่ ย
3) การจดั การดา้ นการตลาด : มบี รษิ ทั มารบั ซอ้ื โดยตรง พอ่ คา้ ตลาดไท
และมีพอ่ ค้าในพน้ื ทม่ี ารับซือ้

92 กรมสง่ เสริมการเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

การแสวงหาองคค์ วามรใู้ นการประกอบอาชพี และการเชอ่ื มโยงเครอื ขา่ ย

อบรมการใช้เช้ือราบิวเวอเรีย และเชื้อราไตรโคเดอร์มา, การส่งออก
การตลาดและการผลิตมะม่วง, อบรม GAP, เข้าร่วมโครงการ Smart Farmer
และอน่ื ๆ และเปน็ เครอื ขา่ ยศนู ยเ์ รยี นรกู้ ารเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการผลติ สนิ คา้ เกษตร
(ศพก.)

สสก.ท่ี 4

การขยายผลความส�ำเรจ็ ของตนเองไปสูช่ มุ ชน

■ กลุ่มเกษตรกรมาขอค�ำแนะน�ำและความรใู้ นการปลูกมะมว่ งนอกฤดู
■ เป็นเครือข่ายศนู ย์เรียนรูก้ ารเพ่ิมประสิทธิภาพการผลติ สินคา้ เกษตร (ศพก.)
■ เปน็ วทิ ยากรถา่ ยทอดความรใู้ หก้ ับชมุ ชนได้

เจตนารมณ์ในการประกอบอาชพี การเกษตร

“ มุง่ ”ในการผลิตทลี่ ดการใชส้ ารเคมี ผลผลติ มคี ุณภาพ
และหาความรูใ้ หม่ ๆ มาใชใ้ นการปฏิบตั ิงาน

■

Smart Farmer ตน้ แบบ 93

อนาคตภาคการเกษตรท่ีย่ังยนื

94 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์