4. ขอเวลานอก วางฝ่ามือบนปลายนิ้วของอีกมือหนึ่งในแนวดิ่ง โดยทีมใดเป็นผู้ขอ ให้ใช้มือข้างนั้นตั้งขึ้น (ดังภาพ) ภาพที่ 10 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณมือการขอเวลานอก 5. ขอเปลี่ยนตัว หมุนแขนทั้งสองข้างให้รอบซึ่งกันและกัน โดยหมุนออกจากลำตัว (ดังภาพ) ภาพที่ 11 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการขอเปลี่ยนตัว 6. ลงโทษผิดมารยาท แสดงใบเหลืองเพื่อลงโทษนักกีฬาหรือเจ้าหน้าที่ทีมคนนั้นๆ โดยระบุตัวผู้ทำผิด (ดังภาพ) ภาพที่ 12 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณให้ใบเหลืองเพื่อลงโทษ 94 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
7. ให้ออกจากการแข่งขัน (เฉพาะเซตนั้น) แสดงใบแดงเพื่อให้นักกีฬาหรือเจ้าหน้าที่คนนั้นๆ ออกจากการแข่งขันเฉพาะในเซตนั้น (ดังภาพ) ภาพที่ 13 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณให้ใบแดงเพื่อให้ออกจากการแข่งขันในเซตนั้น 8. ตัดสิทธิ์ออกจากการแข่งขัน (ตลอดทั้งนัด) แสดงใบเหลือง + ใบแดง เพื่อตัดสิทธิ์ นักกีฬาหรือเจ้าหน้าที่ทีมให้ออกจากการแข่งขันตลอดทั้งนัดนั้น (ดังภาพ) ภาพที่ 14 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณให้ใบเหลือง + ใบแดงเพื่อตัดสิทธิ์ออกจากการแข่งขัน ตลอดทั้งนัดนั้น 9. จบการแข่งขันแต่ละเซตหรือจบการแข่งขัน ไขว้แขนทั้งสองที่บริเวณหน้าอก เป็นรูปสามเหลี่ยม (ดังภาพ) ภาพที่ 15 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณจบการแข่งขัน คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 95
10. ไม่โยนหรือปล่อยลูกบอลขณะเสิร์ฟ หงายฝ่ามือเหยียดแขนแล้วยกแขนขึ้นตรงๆ โดยแขนไม่งอ (ดังภาพ) ภาพที่ 16 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณไม่โยนหรือปล่อยลูกขณะเสิร์ฟ 11. เกินกำหนดเวลาเสิร์ฟ ชูนิ้วแปดนิ้วแยกออกจากกัน โดยพับนิ้วนางและนิ้วก้อย ของมือข้างหนึ่ง (ดังภาพ) ภาพที่ 17 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณเกินกำหนดเวลาเสิร์ฟ 12.สกัดกั้นผิดระเบียบ ยกแขนทั้งสองในแนวดิ่ง แขนเหยียดตึงหันฝ่ามือไปข้างหน้า (ดังภาพ) ภาพที่ 18 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการสกัดกั้นผิดระเบียบ 96 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
13. ผิดตำแหน่งหรือผิดลำดับ ใช้นิ้วชี้ทำรูปวงกลม (ดังภาพ) ภาพที่ 19 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการผิดตำแหน่งหรือผิดลำดับ 14.ลูกดี (ลูกลงสนาม) เหยียดแขนและนิ้วทั้ง 5 ชี้ที่พื้น โดยชี้ที่บริเวณจุดกึ่งกลางของ เส้นเขตรุก (ดังภาพ) ภาพที่ 20 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณลูกดี (ลูกลงสนาม) 15. ลูกออก (ลูกออกนอกสนาม) พับแขนทั้งสองขึ้นให้อยู่ในแนวดิ่ง แบมือ นิ้วทั้ง 5 ชิดติดกัน หันฝ่ามือเข้าหาลำตัว (ดังภาพ) ภาพที่ 21 แสดงสัญญาณลูกออก คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 97
16.จับหรือทุ่มลูกบอล พับแขนด้านที่ทีมนั้นทำผิดขึ้นช้าๆ หงายฝ่ามือขึ้น (ดังภาพ) ภาพที่ 22 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณจับหรือทุ่มลูกบอล 17.ถูกลูกสองครั้ง ชูนิ้วสองนิ้วแยกออกจากกัน เหยียดแขนขึ้นในแนวดิ่ง (ดังภาพ) ภาพที่ 23 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการถูกลูกสองครั้ง 18. เล่นลูกสี่ครั้ง ชูนิ้วสี่นิ้วแยกออกจากกัน โดยพับนิ้วหัวแม่มือ หันฝ่ามือไปข้างหน้า เหยียดแขนขึ้นในแนวดิ่ง (ดังภาพ) ภาพที่ 24 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการเล่นลูกสี่ครั้ง 98 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
19. ผู้เล่นถูกตาข่ายหรือเสิร์ฟไม่ข้ามตาข่าย ชี้ตาข่ายด้านที่เกิดเหตุ (ดังภาพ) ภาพที่ 25 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณผู้เล่นถูกตาข่ายหรือเสิร์ฟไม่ข้ามตาข่าย 20.ล้ำเหนือตาข่าย วางมือเหนือตาข่ายคว่ำฝ่ามือลง (ดังภาพ) ภาพที่ 26 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการล้ำเหนือตาข่าย 21. การรุกที่ผิดระเบียบโดยผู้เล่นแดนหลังหรือรุกลูกที่มาจากการเสิร์ฟ หรือรุกลูกที่มาจาก การเซตของผู้เล่นตัวรับอิสระที่อยู่ในแดนหน้า โดยชูแขนขึ้นแล้วพับลง (ดังภาพ) ภาพที่ 27 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการรุกที่ผิดระเบียบ คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 99
22. ลำ้ใต้ตาข่ายหรือลูกลอดใต้ตาข่าย ชี้ที่บริเวณจุดกึ่งกลางของเส้นแบ่งแดน (ดังภาพ) ภาพที่ 28 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการล้ำใต้ตาข่ายหรือลูกลอดใต้ตาข่าย 23. ให้เล่นใหม่ ยกหัวแม่มือขึ้นโดยกำมือทั้งสองข้าง (ดังภาพ) ภาพที่ 29 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณให้เล่นใหม่ 24. ลูกบอลถูกผู้เล่นแล้วออกนอกสนาม ใช้ฝ่ามือปัดที่ปลายนิ้วของมืออีกข้างหนึ่ง โดยทีมใดทำลูกออกให้ใช้มือนั้นตั้งขึ้น (ดังภาพ) ภาพที่ 30 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณลูกบอลถูกผู้เล่นแล้วออก 100 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
25. เตือนถ่วงเวลาและลงโทษถ่วงเวลา การเตือนใช้ฝ่ามือแตะที่ข้อมือ (นาฬิกา) การลงโทษใช้ใบเหลืองชี้ที่นาฬิกา (ดังภาพ) ภาพที่ 31 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการเตือนถ่วงเวลา ภาพที่ 32 ผู้ตัดสินที่ 1 แสดงสัญญาณการลงโทษการถ่วงเวลา คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 101
การปฏิบัติหน้าที่ผู้ตัดสินที่ 2 มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ตัดสินที่ 1 ทั้งนี้เพราะผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องคอยควบคุม ตรวจสอบ ให้คำแนะนำในด้านต่างๆ ดังนั้น เพื่อให้ การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ตัดสินที่ 2 เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพเรียบร้อยถูกต้องตามกติกาการแข่งขัน และแนวปฏิบัติของสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ ผู้ตัดสินที่ 2 จึงควรศึกษาและทำความเข้าใจ ในรายละเอียดต่างๆ ดังนี้ กติกาการแข่งขันที่เกี่ยวข้องกับผู้ตัดสินที่ 2 (ชาญฤทธิ์ วงษ์ประเสริฐ และทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2544 : 2-40) 1. ตำแหน่งของผู้ตัดสินที่ 2 ปฏิบัติหน้าที่โดยยืนใกล้เสานอกเขตสนามด้านตรงข้ามกับผู้ตัดสินที่ 1 และหันหน้า เข้าหากัน 2. อำนาจหน้าที่ของผู้ตัดสินที่ 2 2.1 ผู้ตัดสินที่ 2 เป็นผู้ช่วยผู้ตัดสินที่ 1 แต่มีขอบเขตในการตัดสินเป็นของตัวเอง ถ้าผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ต่อได้ ผู้ตัดสินที่ 2 จะทำหน้าที่แทน 2.2 ผู้ตัดสินที่ 2 จะให้สัญญาณมือแสดงการผิดกติกาที่นอกเหนืออำนาจการตัดสิน ของผู้ตัดสินที่ 2 โดยไม่ต้องเป่านกหวีดแต่ต้องไม่เน้นย้ำการกระทำผิดนั้น 2.3 ควบคุมการทำงานของผู้บันทึก 2.4 ควบคุมผู้ร่วมทีมที่นั่งบนม้านั่งและรายงานการทำผิดมารยาทของผู้ร่วมทีมเหล่า นั้นต่อผู้ตัดสินที่ 1 2.5 ควบคุมผู้เล่นในเขตอบอุ่นร่างกาย 2.6 อนุญาตให้หยุดการแข่งขัน ควบคุมเวลาและปฏิเสธการขอหยุดการแข่งขัน ที่ผิดระเบียบ 2.7 ควบคุมจำนวนครั้งที่แต่ละทีมขอเวลานอกและขอเปลี่ยนตัวและรายงาน การขอเวลานอกครั้งที่ 2 การขอเปลี่ยนตัวผู้เล่นคนที่ 5 และคนที่ 6 ให้ผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ฝึกสอน ของทีมที่เกี่ยวข้องได้ทราบ 2.8 ในกรณีที่ผู้เล่นเกิดการบาดเจ็บ ผู้ตัดสินที่ 2 มีอำนาจอนุญาตให้เปลี่ยนตัว ตามข้อยกเว้นหรืออนุญาตให้ทำการรักษาพยาบาล 3 นาทีได้ เ ทคนิคการปฏิบัติหน้าที่ ผู้ตัดสินที่ 2 102 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
2.9 ตรวจสภาพพื้นสนาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตรุกและระหว่างการแข่งขัน ต้องตรวจลูกบอลว่าอยู่ในสภาพที่ถูกต้องตามระเบียบการแข่งขัน 2.10 ควบคุมผู้ร่วมทีมในพื้นที่ลงโทษและรายงานการผิดมารยาทให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบตลอดเวลาที่พบเห็น 3. ความรับผิดชอบของผู้ตัดสินที่ 2 3.1 ก่อนเริ่มต้นแต่ละเซตต้องตรวจสอบตำแหน่งของผู้เล่นให้เป็นไปตามใบส่งตำแหน่ง และเมื่อจำเป็นจะต้องตรวจสอบตำแหน่งของผู้เล่นในสนามขณะนั้นให้ตรงกับสภาพความเป็นจริง ตามใบส่งตำแหน่ง 3.2 ต้องตัดสินใจเป่านกหวีดและแสดงสัญญาณมือในระหว่างการแข่งขันดังนี้ 3.2.1 การล้ำใต้ตาข่ายเข้าไปในแดนของฝ่ายตรงข้าม 3.2.2 เมื่อฝ่ายรับลูกเสิร์ฟยืนผิดตำแหน่ง 3.2.3 เมื่อผู้เล่นถูกตาข่ายส่วนล่างหรือถูกเสาอากาศทางด้านผู้ตัดสินที่ 2 3.2.4 การสกัดกั้นโดยสมบูรณ์ของผู้เล่นแดนหลัง หรือพยายามสกัดกั้นโดย ผู้เล่นตัวรับอิสระ 3.2.5 ลูกบอลถูกสิ่งกีดขวางหรือถูกพื้นสนามในขณะที่ผู้ตัดสินที่ 1 อยู่ใน ตำแหน่งที่ไม่สามารถมองเห็นได้ 3.3 เมื่อเสร็จสิ้นการแข่งขันต้องตรวจสอบและลงนามในใบบันทึกการแข่งขัน 4. ตำแหน่งที่อยู่ของทีม ผู้ตัดสินที่ 2 มีส่วนเกี่ยวข้องกับทีม เมื่อ 4.1 ผู้เล่นที่ไม่ได้ลงแข่งขันควรนั่งนับบนม้า หรืออยู่ในพื้นที่อบอุ่นร่างกายของทีมตนเอง ผู้ฝึกสอนและผู้ร่วมทีมคนอื่นๆ ต้องนั่งบนม้านั่ง แต่อาจลุกจากม้านั่งได้เป็นครั้งคราว 4.2 เฉพาะผู้ร่วมทีมเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้นั่งบนม้านั่งระหว่างการแข่งขันและ ร่วมการอบอุ่นร่างกายก่อนการแข่งขัน 5. ผู้ตัดสินที่ 2 มีส่วนเกี่ยวข้องกับผู้ฝึกสอน เมื่อ 5.1 ตลอดเวลาการแข่งขันผู้ฝึกสอนเป็นผู้ควบคุมการเล่นของทีมที่บริเวณนอก สนามแข่งขัน เป็นผู้เลือกผู้เล่น 6 คนแรก เปลี่ยนตัวผู้เล่นและขอเวลานอก การทำหน้าที่ดังกล่าว โดย ขอผ่านผู้ตัดสินที่ 2 5.2 ก่อนการแข่งขันผู้ฝึกสอนต้องตรวจสอบรายชื่อและหมายเลขของผู้เล่นในใบบันทึก ให้ถูกต้อง และลงชื่อเพื่อรับรองในใบบันทึกนั้น 5.3 ในระหว่างการแข่งขันผู้ฝึกสอนต้อง 5.3.1 ยื่นใบส่งตำแหน่งผู้เล่นที่มีชื่ออยู่ในใบบันทึกให้ผู้ตัดสินที่ 2 หรือผู้บันทึก 5.3.2 นั่งที่ม้านั่งของทีมใกล้กับผู้บันทึกมากที่สุด แต่อาจลุกขึ้นเพื่อทำการ สอนขณะแข่งขันที่บริเวณด้านหน้าม้านั่งของทีมตนเองตั้งแต่บริเวณเส้นรุกถึงเขตอบอุ่นร่างกายได้ คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 103
5.3.3 ขอเวลานอกและขอเปลี่ยนตัวผู้เล่น 5.3.4 ผู้ฝึกสอนและผู้ร่วมทีมอื่นๆ อาจให้คำแนะนำผู้เล่นในสนามได้ ผู้ฝึกสอน อาจให้คำแนะนำขณะที่ยืนหรือเดินภายในบริเวณเขตเล่นลูกด้านหน้าม้านั่งตั้งแต่แนวเส้นเขตรุก จนถึงพื้นที่อบอุ่นร่างกาย โดยไม่รบกวนหรือถ่วงเวลาการแข่งขัน 6. ผู้ตัดสินที่ 2 มีส่วนเกี่ยวข้องกับผู้ช่วยผู้ฝึกสอนดังนี้ 6.1 ผู้ช่วยผู้ฝึกสอนนั่งบนม้านั่งของทีม แต่ไม่มีสิทธิ์ใดๆ ที่จะขอหยุดการแข่งขัน 6.2 ถ้าผู้ฝึกสอนไม่อยู่ ผู้ช่วยผู้ฝึกสอนอาจทำหน้าที่แทนได้ โดยการขออนุญาตของ หัวหน้าทีมและได้รับการยินยอมจากผู้ตัดสินที่ 1 ทั้งนี้ผู้ตัดสินที่ 2 ต้องรับทราบด้วย 7. ตำแหน่งเริ่มต้นของทีม ผู้ตัดสินที่ 2 มีส่วนเกี่ยวข้องดังนี้ 7.1 ก่อนเริ่มการแข่งขันแต่ละเซต ผู้ฝึกสอนต้องส่งใบส่งตำแหน่ง ซึ่งเขียนหมายเลข ผู้เล่น 6 คนแรก และลงชื่อกำกับ 7.2 ผู้เล่นที่ไม่ได้อยู่ในใบส่งตำแหน่งจะเป็นผู้เล่นสำรองในเซตนั้น ยกเว้นผู้เล่นตัวรับอิสระ 7.3 เมื่อผู้ฝึกสอนได้ส่งใบส่งตำแหน่งให้แก่ผู้ตัดสินที่ 2 หรือผู้บันทึกแล้วจะไม่อนุญาต ให้มีการเปลี่ยนแปลงอีก นอกจากการเปลี่ยนตัวตามปกติ 7.4 ในกรณีที่มีการผิดพลาดระหว่างใบส่งตำแหน่งกับตำแหน่งของผู้เล่นในสนาม ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้อง 7.4.1 ถ้าพบการผิดพลาดก่อนเริ่มเซต ให้เปลี่ยนผู้เล่นให้ถูกต้องตามใบส่ง ตำแหน่งโดยไม่มีการทำโทษใดๆ 7.4.2 ถ้าผู้ฝึกสอนต้องการให้ผู้เล่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในใบส่งตำแหน่งยังคงอยู่ใน สนาม ผู้ฝึกสอนต้องขอเปลี่ยนตัวผู้เล่นตามปกติและต้องบันทึกลงในใบลงบันทึก 8. การล้ำใต้ตาข่าย ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องพิจารณาดังนี้ 8.1 อนุญาตให้ผู้เล่นล้ำเข้าไปในแดนของฝ่ายตรงข้ามใต้ตาข่ายได้ ทั้งนี้ต้องไม่ กีดขวางการเล่นของฝ่ายตรงข้าม 8.2 การล้ำเส้นแบ่งแดนเข้าไปในแดนของฝ่ายตรงข้ามสามารถทำได้โดย 8.2.1 อนุญาตให้เท้าหรือมือถูกแดนของฝ่ายตรงข้ามได้ ถ้ามีส่วนใดส่วนหนึ่ง ของมือหรือเท้าอยู่บนเส้นแบ่งแดนหรืออยู่เหนือเส้นแบ่งแดน 8.2.2 ไม่อนุญาตให้ถูกแดนของฝ่ายตรงข้ามโดยส่วนอื่นๆ ของร่างกาย 8.3 ผู้เล่นอาจเข้าไปในแดนของฝ่ายตรงข้ามได้เมื่อลูกตาย 8.4 ผู้เล่นอาจล้ำเข้าไปในเขตรอบสนามของฝ่ายตรงข้ามได้ถ้าไม่กีดขวางการเล่น ของฝ่ายตรงข้าม 104 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
9. การถูกตาข่าย ผู้ตัดสินจะต้องพิจารณาดังนี้ ผู้ตัดสินที่ 2 มีส่วนเกี่ยวข้องกับการถูกตาข่ายของผู้เล่นโดยตรง ฉะนั้นเพื่อให้เกิด ความเข้าใจผู้ตัดสินที่ 2 จึงควรทำความเข้าใจเรื่องเกี่ยวกับการถูกตาข่ายโดย 9.1 ผู้เล่นถูกตาข่ายไม่ถือว่าผิดกติกา ยกเว้นเป็นการถูกตาข่ายในขณะกำลังเล่นลูก 9.2 เมื่อผู้เล่นได้เล่นลูกบอลแล้วอาจไปถูกเสา เชือก หรือสิ่งใดๆ ที่อยู่นอกความ ยาวของตาข่ายได้ ทั้งนี้ต้องไม่กีดขวางการเล่น 9.3 ลูกบอลที่พุ่งไปชนตาข่ายและทำให้ตาข่ายไปถูกผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามไม่ถือว่า ผู้เล่นผิดกติกา 10.การสกัดกั้นที่ผิดกติกา ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถเป่านกหวีดให้สัญญาณการสกัดกั้นที่ผิดกติกา เมื่อ 10.1 ผู้เล่นแดนหลังทำการสกัดกั้นหรือรวมกลุ่มทำการสกัดกั้นโดยสมบูรณ์ 10.2 ผู้เล่นตัวรับอิสระทำการสกัดกั้นหรือพยายามทำการสกัดกั้น 11.การขอหยุดการแข่งขันและการขอหยุดการแข่งขันที่ผิดกติกา ผู้ตัดสินที่ 2 เป็นผู้ควบคุมการขออนุญาตหยุดการแข่งขัน รวมถึงการขอหยุดการแข่งขัน ที่ผิดกติกาดังต่อไปนี้ 11.1 แต่ละทีมมีสิทธิ์ขอเวลานอกได้ 2 ครั้งและขอเปลี่ยนตัวได้ 6 คนต่อเซต 11.2 การขอหยุดการแข่งขันสามารถขอโดยผู้ฝึกสอนหรือหัวหน้าทีมในสนามแข่งขัน ได้โดยการแสดงสัญญาณมือให้ถูกต้องเมื่อลูกตายและก่อนสัญญาณนกหวีดเพื่อการเสิร์ฟ 11.3 การขอเปลี่ยนตัวก่อนเริ่มต้นแต่ละเซต สามารถทำได้และต้องบันทึกไว้ในใบบันทึก 11.4 ทีมสามารถขอเวลานอก 1 หรือ 2 ครั้งติดต่อกันได้ และตามด้วยการเปลี่ยนตัว โดยไม่ต้องรอให้มีการเล่นแทรกระหว่างการขอหยุดแต่ละครั้ง 11.5 ไม่อนุญาตให้ขอเปลี่ยนตัวสองครั้งติดต่อกัน เว้นเสียแต่ว่าจะมีการแข่งขัน เกิดขึ้น หลังจากการขอเปลี่ยนตัวครั้งแรกแล้ว การเปลี่ยนตัวสามารถเปลี่ยนได้ครั้งละหนึ่งคน หรือมากกว่าก็ได้ 11.6 เวลานอกแต่ละครั้งใช้เวลา 30 วินาทีเต็ม ผู้เล่นและเจ้าหน้าที่ของทีมทุกคน ต้องเข้าไปใกล้ม้านั่งของตนเอง 11.7 การแข่งขันในเซตที่ 1-4 สามารถใช้เวลานอกทางเทคนิคได้ เมื่อทีมฝ่ายนำ ทำคะแนนไปได้คะแนนที่ 8 และ 16 โดยใช้เวลา 60 วินาทีเต็ม สำหรับในเซตตัดสินไม่มีเวลานอก ทางเทคนิค 11.8 การเปลี่ยนตัวจะต้องทำภายในเซตเปลี่ยนตัวเท่านั้นและใช้เวลาเท่าที่จำเป็น เพื่อบันทึกการเปลี่ยนตัวลงในใบบันทึก คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 105
11.9 ขณะขอเปลี่ยนตัว ผู้เล่นที่จะเปลี่ยนตัวเข้าต้องพร้อมที่จะเข้าสนาม โดยยืน ใกล้กับเขตเปลี่ยนตัว ถ้าไม่พร้อมผู้เล่นนั้นจะถูกปฏิเสธโดยผู้ตัดสินที่ 2 และทีมจะถูกลงโทษถ่วง เวลาการแข่งขัน 11.10 ถ้าผู้ฝึกสอนประสงค์จะขอเปลี่ยนตัวมากกว่า 1 คน จะต้องแสดงสัญญาณมือ บอกจำนวนที่จะขอเปลี่ยนตัวและจะต้องเปลี่ยนตัวให้เสร็จทีละคู่ 11.11 การขอหยุดการแข่งขันที่ผิดกติกา การขออนุญาตหยุดการแข่งขันต่อไปนี้ เป็นการขอที่ผิดกติกา ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องปฏิเสธการขอดังนี้ 11.11.1 ขอในระหว่างการเล่นลูกกำลังดำเนินอยู่หรือขณะกำลังให้สัญญาณเสิร์ฟ หรือหลังให้สัญญาณเสิร์ฟแล้ว 11.11.2 ขอโดยผู้ร่วมทีมที่ไม่ได้รับมอบอำนาจในการขอ 11.11.3 ขอเปลี่ยนตัวครั้งที่ 2 โดยทีมเดิมและยังไม่ได้มีการแข่งขันต่อ หลังจากเปลี่ยนตัวครั้งแรกไปแล้ว 11.11.4 ขออนุญาตหลังจากจำนวนครั้งที่มีสิทธิ์ขอเวลานอกหรือขอเปลี่ยนตัว ได้ใช้หมดแล้ว การขอหยุดการแข่งขันที่ผิดกติกาครั้งแรกที่ไม่มีผลกระทบหรือทำให้การแข่งขันช้า จะได้รับการปฏิเสธโดยไม่มีการลงโทษใดๆ แต่ถ้ามีการขอหยุดการแข่งขันที่ผิดกติกาอีกในนัดนั้น โดยทีมเดิมจะถูกลงโทษถ่วงเวลาการเล่น 12. เวลาพักระหว่างเซต ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องพิจารณาเกี่ยวกับ 12.1 เวลาพักระหว่างเซตให้เวลา 3 นาทีเต็ม 12.2 ในช่วงเวลาพักระหว่างเซต เมื่อมีการเปลี่ยนแดนกัน ผู้ตัดสินที่ 2 จะรับใบส่ง ตำแหน่งในเซตต่อไปจากผู้ฝึกสอน 12.3 ช่วงเวลาพักระหว่างเซตที่ 2 และเซตที่ 3 อาจยืดไปได้ถึง 10 นาที ทั้งนี้จะ ต้องเป็นการร้องขอจากฝ่ายจัดการแข่งขัน โดยในช่วงเวลาพักนี้ทั้งสองทีมจะต้องกลับไปที่ห้องพัก และกลับออกมาเมื่อเวลาผ่านไป 7 นาที จากนั้นทั้งสองทีมมีสิทธิ์อบอุ่นร่างกายโดยใช้ลูกบอล ในสนามโดยไม่ใช้ตาข่ายได้ 13.การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ตัดสิน 13.1 ผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ตัดสินที่ 2 เท่านั้นที่สามารถเป่านกหวีดเพื่อหยุดการเล่นลูก 13.2 ผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ตัดสินที่ 2 จะเป่านกหวีดเพื่อแสดงว่าจะอนุญาตหรือปฏิเสธ การขอหยุดเล่นของทีมเมื่อลูกตายเท่านั้น 13.3 เมื่อผู้ตัดสินที่ 1 เป่านกหวีดให้สัญญาณสิ้นสุดการเล่นลูก ผู้ตัดสินที่ 1 ต้องแสดง สัญญาณมือดังนี้ 106 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
13.3.1 ทีมที่จะท�ำการเสิร์ฟในครั้งต่อไป 13.3.2 ลักษณะการกระท�ำผิด 13.3.3 ผู้กระท�ำผิด (ถ้าจ�ำเป็น) ผู้ตัดสินที่ 2 จะท�ำสัญญาณมือซ�้ำตามผู้ตัดสินที่ 1 ทีละขั้นตอน 13.4 ถ้าผู้ตัดสินที่2เป่านกหวีดแสดงการกระท�ำผิดผู้ตัดสินที่2จะแสดงสัญญาณมือ ดังนี้ 13.4.1 ลักษณะการกระท�ำผิด 13.4.2 ผู้กระท�ำผิด (ถ้าจ�ำเป็น) จากนั้นให้รอชั่วขณะหนึ่ง 13.4.3 เมื่อผู้ตัดสินที่ 1 ให้สัญญาณทีมที่จะท�ำการเสิร์ฟ ผู้ตัดสินที่ 2 จึงท�ำสัญญาณมือตามผู้ตัดสินที่ 1 การด�าเนินการช่วงพิธีการก่อนการแข่งขัน 1. การตรวจสอบลูกบอล ผู้ตัดสินที่ 2 เป็นผู้พิจารณาตรวจสอบลูกบอลส�ำหรับแข่งขัน จ�ำนวน 5 ลูก โดยตรวจสอบขนาด น�้ำหนักและแรงอัดลมให้ถูกต้องตามกติกาการแข่งขัน และ พิจารณาเลือกว่าจะใช้ลูกบอลลูกใดร่วมกับผู้ตัดสินที่ 1 หลังจากนั้นผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องเป็น ผู้รับผิดชอบลูกบอลที่จะใช้แข่งขันทั้งหมด 2. การตรวจสอบตาข่ายผู้ตัดสินที่1และ2ต้องท�ำการตรวจสอบตาข่ายให้อยู่ในสภาพ ที่สามารถใช้ท�ำการแข ่งขันได้โดยผู้ตัดสินที่ 2 เป็นผู้วัดความสูงของตาข ่าย ส ่วนผู้ตัดสินที่ 1 เป็นผู้ควบคุมดูแลวิธีการวัดความสูงของตาข่ายสามารถท�ำได้ดังนี้ 2.1 วัดที่บริเวณกึ่งกลางตาข่าย 2.2 วัดที่บริเวณแถบด้านไกล (ด้านผู้ตัดสินที่ 1) 2.3 วัดที่บริเวณแถบด้านใกล้(ด้านผู้ตัดสินที่ 2) 3. การเสี่ยง ในการเสี่ยง ผู้ตัดสินที่ 1 เป็นผู้ด�ำเนินการเสี่ยงที่บริเวณหน้าโต๊ะผู้บันทึก โดยมีผู้ตัดสินที่ 2 และหัวหน้าทีมทั้ง 2 ทีมรวมอยู่ด้วย 4. การตรวจสอบอุปกรณ์การแข่งขัน ในช่วงเวลาอบอุ่นร่างกายผู้ตัดสินที่ 2 จะเป็น ผู้ตรวจสอบอุปกรณ์ต่างๆ ที่จ�ำเป็น ได้แก่ 4.1 ป้ายที่เปลี่ยนตัวของทั้งสองทีมหมายเลข 1-20 4.2 ออดสัญญาณที่ม้านั่งผู้ฝึกสอนทั้งสองทีม 4.3 ออดสัญญาณที่โต๊ะผู้บันทึก 4.4 ป้ายพลิกคะแนนที่โต๊ะผู้บันทึก 4.5 ใบส่งต�ำแหน่งของทั้งสองทีมที่ได้เขียนหรือพิมพ์ชื่อทีมไว้เรียบร้อยทุกแผ่น คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 107
4.6 ใบบันทึกการแข่งขันพร้อมใบบันทึกส�ำรองที่กรอกรายละเอียดต่างๆ เรียบร้อยแล้ว 4.7 ใบบันทึกการเปลี่ยนตัวผู้เล่นตัวรับอิสระ 4.8 นาฬิกากาจับเวลาส�ำหรับผู้บันทึก การปฏิบัติหน้าที่ก่อนเริ่มการแข่งขันแต่ละเซต ในขณะแข่งขันตั้งแต่เริ่มต้นการแข่งขันจนถึงสิ้นสุดการแข่งขัน ผู้ตัดสินที่ 2 มีหน้าที่ จะต้องปฏิบัติหลายประการ ซึ่งต้องอาศัยเทคนิคและประสบการณ์ดังต่อไปนี้ 1. ก่อนเริ่มต้นในเซตที่1 1.1 ขณะที่ทีมก�ำลังอบอุ่นร่างกายในช่วงพิธีการก่อนการแข่งขันผู้ตัดสินที่2 ต้องรับใบส่ง ต�ำแหน่งของเซตที่ 1 จากผู้ฝึกสอนเพื่อส่งมอบให้กับผู้ชี้ขาดและผู้บันทึกตามล�ำดับ 1.2 ขณะรับใบส่งต�ำแหน่ง 1.2.1 ผู้ฝึกสอนได้ลงนามในใบส่งต�ำแหน่งเรียบร้อยแล้ว 1.2.2 ผู้ฝึกสอนได้ใช้ใบส่งต�ำแหน่งของเซตที่ถูกต้อง 1.2.3 หมายเลขผู้เล่นที่ระบุในใบส่งต�ำแหน่งตรงกันทั้ง 2 ชุด (โดยทั่วไปจะใช้ ใบส่งต�ำแหน่งเซตละ 2 ชุด เพื่อให้กับผู้ชี้ขาดและผู้บันทึก) 1.2.4 ถ้าทีมนั้นมีผู้เล่นตัวรับอิสระ ผู้ฝึกสอนได้ใส่หมายเลขของผู้สมัครตัวรับอิสระ ลงในใบส่งต�ำแหน่งของเซตที่ 1 1.3 ก่อนเริ่มต้นเซตที่ 1 ผู้ตัดสินที่ 2 ต้องตรวจสอบต�ำแหน่งผู้เล่นในสนามให้ตรงกับ ใบส่งต�ำแหน่ง โดยให้เริ่มจากต�ำแหน่งหลังขวาและนับทวนเข็มนาฬิกาไปทีละต�ำแหน่ง เมื่อตรวจสอบ เรียบร้อยแล้วควรน�ำใบส่งต�ำแหน่งใส่กระเป๋ากางเกงด้านละ 1 ใบ (ให้ทีมด้านซ้ายอยู่กระเป๋าด้านซ้าย) ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการตรวจสอบหากมีกรณีผิดต�ำแหน่งเกิดขึ้น จากนั้นให้กลิ้งลูกบอลให้กับ ผู้เสิร์ฟและกลับมายืนอยู่ทางฝ่ายรับต่อไป 1.4 การตรวจสอบต�ำแหน่งผู้เล่น ควรใช้วิธีการมอบผ่านไปทีละต�ำแหน่ง ไม่ควรใช้ วิธีการชี้ไปทีละต�ำแหน่ง 1.5 เมื่อส่งลูกบอลให้ผู้เสิร์ฟแล้ว ควรหันไปตรวจสอบกับผู้บันทึกอีกครั้งว่าพร้อมหรือไม่ หากผู้บันทึกแสดงสัญญาณว่าพร้อมโดยชูมือทั้งสองขึ้น ผู้ตัดสินที่ 2 ต้องแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบด้วยว่าพร้อมแล้ว โดยการชูมือทั้งสองขึ้นเช่นกัน 2. ก่อนเริ่มต้นในเซตที่2, 3, 4 2.1 การหยุดพักระหว ่างเซตจะต้องใช้เวลา 3 นาทีเต็ม โดยผู้ตัดสินที่ 2 หรือ ผู้บันทึกเริ่มจับเวลา เมื่อผู้ตัดสินเป่านกหวีดให้เป็นลูกตาย คะแนนสุดท้ายของเซตที่ผ่านมาจนถึง 108 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
เมื่อผู้ตัดสินที่1 เป่านกหวีดให้เสิร์ฟในเซตถัดไป ทั้งนี้เมื่อเวลาผ่านไป 2.30 นาทีผู้ตัดสินที่2 หรือ ผู้บันทึกจะต้องให้สัญญาณนกหวีดหรือออดเพื่อให้นักกีฬาลงนาม 2.2 เมื่อนักกีฬาลงสนามแล้วจะด�ำเนินการขบวนการตรวจสอบต�ำแหน่งและอื่นๆ เช่นเดียวกับก่อนเริ่มต้นในเซตที่ 1 (ยกเว้นผู้ตัดสินที่ 2 ไม่ต้องส่งลูกบอลให้ผู้เสิร์ฟ) 2.3 ในการแข่งขันระดับโลกบางรายที่ฝ่ายจัดการแข่งขันได้ร้องขอในช่วงพักระหว่าง เซตที่ 2 กับเซตที่ 3 จะใช้เวลา 10 นาทีซึ่งในช่วงเวลานี้จะมีกิจกรรมต่างๆ คือ 2.3.1 นักกีฬาและเจ้าหน้าที่ทั้งสองทีมให้เข้าไปที่ห้องพักนักกีฬา 2.3.2 ผู้ตัดสินทั้งสามคนกลับไปที่พักห้องพักผู้ตัดสิน 2.3.3 ฝ่ายจัดการแข่งขันจะจัดให้มีการแสดงต่างๆในสนามแข่งขันโดยใช้เวลา ไม่เกิน 5 นาที 2.3.4 เมื่อถึงเวลา 7 นาทีให้นักกีฬาลงอบอุ่นร่างกายที่สนามแข่งขันพร้อมลูกบอลได้ แต่ไม่อนุญาตให้อบอุ่นร่างกายที่ตาข่าย 2.3.5 ผู้ตัดสินที่ 2 รับใบส่งต�ำแหน่งจากผู้ฝึกสอน 2.3.6 เมื่อหมดเวลา 9.30 นาทีผู้ตัดสินที่ 2 หรือผู้บันทึกจะให้สัญญาณ เพื่อให้นักกีฬาลงสนามเพื่อตรวจสอบต�ำแหน ่ง และด�ำเนินการขบวนการต่างๆ เช ่นเดียวกับ การเริ่มต้นเซตที่ 2 3. ก่อนเริ่มต้นในเซตตัดสิน (เซตที่5) 3.1 เมื่อจบการแข่งขันเซตที่ 4 และต้องมีการแข่งขันต่อในเซตที่ 5 ผู้ตัดสินที่ 1 จะอนุญาตให้ทีมกลับเข้าไปที่ม้านั่งของทีมตนเองไม่ต้องมีการเปลี่ยนแดน ผู้ตัดสินที่2เก็บลูกบอล แข่งขันไว้1 ลูก เพื่อไว้ส่งให้ผู้เสิร์ฟ 3.2 ผู้ตัดสินที่1 ผู้ตัดสินที่2 และหัวหน้าทีม (Team Captain) จะต้องท�ำการเสี่ยง ที่หน้าโต๊ะผู้บันทึก 3.3 เมื่อเสี่ยงเสร็จผู้ตัดสินที่ 1 ต้องแจ้งรายละเอียดต่างๆ กับผู้บันทึก ได้แก่ ทีมใด เป็นฝ่ายเสิร์ฟและอยู่แดนใด 3.4 ผู้ตัดสินที่ 2 รับใบส่งต�ำแหน่งและด�ำเนินการเช่นเดียวกับการเริ่มต้นในเซตที่ 1 3.5 เมื่อนักกีฬาลงสนามผู้ตัดสินที่ 2 ตรวจสอบต�ำแหน่งต่างๆ เช่นเดียวกับเซตที่ 1 และส่งลูกบอลให้ผู้เสิร์ฟ จากนั้นให้เริ่มแข่งขันได้ตามปกติเช่นเดียวกับเซตที่ผ่านๆ มา การปฏิบัติหน้าที่ในขณะแข่งขัน 1. ขณะที่มีการเสิร์ฟ ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องปฏิบัติดังนี้ 1.1 ต�ำแหน่งของผู้ตัดสินที่ 2 ขณะที่มีการเสิร์ฟจะต้องยืนอยู่ทางฝ่ายรับลูกเสิร์ฟ ให้ห่างจากเสาตาข่ายประมาณ 1 เมตร – 1.5 เมตร คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 109
1.2 พยายามสังเกตดูการยืนของฝ่ายรับลูกเสิร์ฟว่ายืนถูกต้องทั้งในแถวเดียวกัน และระหว่างแถวหน้ากับแถวหลังตามใบส่งต�ำแหน่งหรือไม่ หากนักกีฬายืนผิดต�ำแหน่งขณะที่มี การเสิร์ฟผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องให้สัญญาณการท�ำผิดของฝ่ายรับเมื่อผู้เสิร์ฟได้เสิร์ฟลูก 1.3 พิจารณาดูผู้เล่นฝ่ายรับลูกเสิร์ฟทุกคนต้องอยู่ในสนามแข่งขัน ไม่อนุญาตให้ เท้าใดเท้าหนึ่งออกนอกสนามแข่งขันก่อนการเสิร์ฟ 1.4 การเสิร์ฟจะเริ่มขึ้น เมื่อผู้เสิร์ฟได้ท�ำการเสิร์ฟลูกแล้ว 1.5 การให้สัญญาณนกหวีดการยืนผิดต�ำแหน่งของผู้เล่นฝ่ายรับจะท�ำเมื่อผู้เสิร์ฟ ได้สัมผัสลูกแล้ว 1.6 การให้สัญญาณการยืนผิดต�ำแหน่งจะต้องใช้มือข้างเดียวกับฝ่ายรับแสดงสัญญาณ 2. ขณะมีการเล่นลูกใกล้ตาข่าย 2.1 ผู้ตัดสินที่2จะต้องพยายามปรับต�ำแหน่งการยืนให้อยู่ทางฝ่ายรับอยู่ตลอดเวลา โดยการเคลื่อนที่ให้เร็วแต่ไม่รีบร้อนจนเกินไป 2.2 ต้องดูการถูกตาข่ายของผู้เล่นที่ผิดกติกา ผู้ตัดสินที่ 2 พึงระลึกเสมอว่า 2.2.1 การถูกตาข ่ายหรือเสาอากาศไม่ถือว ่าผิดกติกา นอกจากเป็นการถูก ขณะก�ำลังเล่นลูก (Action of Playing the Ball) 2.2.2 ต้องพิจารณาว่าผู้เล่นถูกตาข่ายหรือตาข่ายถูกผู้เล่น ถ้าเป็นกรณีหลัง คือตาข่ายถูกผู้เล่นจะถือว่าไม่ผิดกติกา 2.2.3 ขณะที่มีการเล่นลูกใกล้กับเสาอากาศด้านผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องพยายาม ก้าวถอยออกมา 2-3 ก้าว เพื่อให้สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนและต้องพยายามเคลื่อนสายตา ให้ใกล้กับการเล่นลูกบอลและตาข่ายมากที่สุด 2.3.4 ขณะที่มีการเล่นลูกใกล้กับผู้ตัดสินที่1ผู้ตัดสินที่2ต้องพยายามเคลื่อนที่ ให้เข้าใกล้เส้นข้างที่สุด ทั้งนี้ถ้าเกิดกรณีดังกล่าวและถ้านวมหุ้มเสามีขนาดใหญ่อาจเป็นอุปสรรค ต่อการมองได้แต่อย่างไรก็ตามจะต้องไม่เข้าไปในสนามเด็ดขาด 2.3.5 พิจารณาดูการล�้ำเส้นแบ่งแดน ตามกติกาการแข่งขัน เส้นแบ่งแดนอนุญาต ให้เท้าหรือมือล�้ำเส้นแบ่งแดนเข้าไปในแดนคู่ต่อสู้ได้แต่ต้องไม่เป็นการล�้ำทั้งเท้าหรือทั้งมือ 2.3 ขณะที่มีการรุกในระยะที่ห่างจากด้านผู้ตัดสินที่2 หากเป็นไปได้ควรตรวจสอบดู ผู้รุกก่อน จากนั้นจึงเปลี่ยนสายตามาดูที่ฝ่ายรับ ทั้งนี้จะท�ำให้มองเห็นมุมการเคลื่อนที่ของลูกบอล ได้อย่างชัดเจนว่าลูกนั้นได้ข้ามตาข่ายผ่านแนวเสาอากาศหรือไม่ ในกรณีที่ฝ่ายรับไม่ได้ท�ำการสกัดกั้น ไม่จ�ำเป็นต้องดูว่ามีการถูกตาข่ายหรือไม่ในขณะที่มีการเล่นลูกสิ่งที่ผู้ตัดสินที่2ต้องคอยตรวจสอบ คือการท�ำผิดกติกาเกี่ยวกับ 2.3.1 การถูกตาข่าย 110 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
1 การเคลื่อนที่ เส้นแบ่งแดนและส่วนล่างของตาข่าย 2 การเริ่มกระโดด เส้นแบ่งแดนและส่วนล่างของตาข่าย 3 ขณะกำลังลอยตัวขึ้น ส่วนล่างของตาข่าย 4 ขณะกำลังสกัดกั้น ส่วนบนของตาข่าย 5 ขณะกำลังลงสู่พื้น ส่วนล่างของตาข่าย 6 เมื่อลงสู่พื้นและกำลังหมุนตัว ส่วนล่างของตาข่ายและเส้นแบ่งแดน รายการที่ ลักษณะการกระทำ บริเวณที่ผู้ตัดสินที่2 ควรตรวจสอบ 2.3.2 การล�้ำเส้นแบ่งแดน 2.3.3 การสกัดกั้นที่ผิดกติกาของผู้เล่นแดนหลังและผู้เล่นตัวรับอิสระ 2.3.4 ลูกบอลถูกพื้นหรือสิ่งกีดขวางในขณะที่ผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถอยู่ใน ต�ำแหน่งที่จะมองเห็นได้อย่างชัดเจน 2.4 สิ่งส�ำคัญที่สุดส�ำหรับผู้ตัดสินที่ 2 คือการปรับหาต�ำแหน่งการยืนขณะปฏิบัติหน้าที่ ให้ได้เหมาะสมที่สุด ทั้งนี้จะต้องพยายามอ่านและศึกษารูปแบบการเล่นและต้องมั่นใจว่าต�ำแหน่ง ที่ยืนอยู่นั้นเป็นต�ำแหน่งที่สามารถพิจารณาตัดสินได้ดีที่สุด 3. ขณะที่การสกัดกั้น ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องปฏิบัติดังนี้ 3.1 ในขณะที่มีการสกัดกั้นที่บริเวณตาข่าย ผู้ตัดสินที่ 2 ควรตรวจสอบสิ่งที่มีความผิด อาจจะเกิดขึ้นตามล�ำดับดังนี้(Klass Hejdwnberg : 2001 : 20) ในรายการที่ 5 และ 6 ให้รวมทั้งฝ่ายรับและฝ่ายรุกด้วย ทั้งนี้เพราะในขณะนั้น ผู้ตัดสินที่ 1 จะต้องมองตามลูกบอลว่าอยู่ที่ใด 3.2 จะต้องพยายามดูที่บริเวณเส้นแบ่งแดนจนกว่าผู้เล่นจะออกจากบริเวณนั้นแล้ว 3.3 จะต้องระลึกเสมอว่า ขณะที่ผู้เล่นลงสู่พื้นและพยายามทรงตัวการถูกตาข่าย ในช่วงนี้ไม่ควรเป่านกหวีด 3.4 ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องพยายามเอาใจใส ่ในหน้าที่และหลีกเลี่ยงการตามเกม จนเกินความจ�ำเป็น 3.5 ดูการสกัดกั้นที่ผิดระเบียบของผู้เล่นแดนหลังและผู้เล่นตัวรับอิสระที่เข้าสกัดกั้น และพยายามสกัดกั้น คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 111
การประสานงานกับผู้ตัดสินที่ 1 ในปัจจุบันการเล่นกีฬาวอลเลย์บอลได้พัฒนารูปแบบไปอย่างมาก ท�ำให้ลูกบอลมีความเร็ว และความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ดังนั้นการร่วมมือประสานงานกันระหว่างผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ตัดสินที่ 2 จึงมีความจ�ำเป็นอย่างยิ่ง เหตุผลที่ว่าผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถติดตามการเล่นได้ทุกลักษณะทั้ง ในสนามและนอกสนามแข่งขัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเล่นลูก ดังนั้นหน้าที่หลักของผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องพิจารณาตรวจสอบสิ่งต่างๆ ทั้งในขณะก�ำลังเล่นลูกหรือไม่ได้อยู่ในขณะเล่นลูก ทั้งนี้จะต้อง มีการประสานงานกันอย่างดีกับผู้ตัดสินที่ 1 คือ 1. การรุกที่ผิดระเบียบของผู้เล่นแดนหลัง ผู้ตัดสินที่2 จะต้องไม่ให้สัญญาณการรุกที่ผิดระเบียบของผู้เล่นแดนหลัง แต่ผู้ตัดสินที่1 เท่านั้นที่มีหน้าที่ให้สัญญาณการท�ำผิดนั้น โดยต้องมั่นใจว่า 1.1 ผู้เล่นนั้นเป็นผู้เล่นแดนหลังอย่างแท้จริง 1.2 การกระโดดนั้นท�ำในแดนหน้าหรือแนวที่ต่อออกไป 1.3 ลูกบอลขณะที่มีการรุกนั้นอยู่สูงกว่าระดับความสูงของตาข่าย 1.4 ลูกบอลได้ผ่านแนวตาข่ายโดยสมบูรณ์หรือได้ถูกผู้เล่นฝ่ายตรงข้าม 2. การรุกที่ผิดระเบียบของผู้เล่นตัวรับอิสระ เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้ตัดสินที่ 1 3. การสกัดกั้นที่ผิดระเบียบ ผู้ตัดสินที่ 2 มีหน้าที่ให้สัญญาณการท�ำผิดนี้ เมื่อผู้เล ่นแดนหลังท�ำการสกัดกั้น ที่ผิดระเบียบ หรือผู้เล่นตัวรับอิสระท�ำการสกัดกั้นหรือพยายามท�ำการสกัดกั้น ทั้งนี้ต้องมั่นใจว่า 3.1 ผู้เล่นนั้นเป็นผู้เล่นแดนหลังอย่างแท้จริง 3.2 การถูกลูกนั้นเป็นลักษณะของการสกัดกั้น 3.3 ผู้เล่นนั้นเข้าร่วมในกลุ่มของการสกัดกั้นอย่างสมบูรณ์ 3.4 ผู้เล่นตัวรับอิสระได้สกัดกั้นหรือพยายามท�ำการสกัดกั้น 4. กรณีที่ตัวเซตเป็นผู้เล่นแดนหลังและท�ำการสกัดกั้นขณะที่ฝ่ายตรงข้ามท�ำการรุก โดยตรงจากการรับลูกเสิร์ฟและตัวเซตขึ้นท�ำการสกัดกั้น ผู้ตัดสินที่2จะต้องให้สัญญาณการท�ำผิด ระเบียบนี้ 5. เมื่อมีการท�ำผิดมารยาทโดยที่ผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถเห็นได้เนื่องจากในบางครั้ง ผู้ตัดสินที่2สามารถสังเกตพฤติกรรมต่างๆของทีมได้ดีกว่าผู้ตัดสินที่1 หากพิจารณาเห็นว่าสมาชิก ของทีมแสดงการผิดมารยาท ผู้ตัดสินที่ 2 ควรแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบทันทีเมื่อลูกตาย ทั้งนี้ อาจเดินไปที่ผู้ตัดสินที่ 1 เพื่อชี้แจงสิ่งต่างๆ ที่พบเห็นได้ 6. การใช้สัญญาณช่วยเหลือผู้ตัดสินที่ 1 ในบางครั้งผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถมองเห็น การกระท�ำผิดได้อย ่างชัดเจน ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถให้สัญญาณช ่วยเหลือได้ที่บริเวณหน้าอก ทั้งนี้เป็นการแสดงชั่วขณะเท่านั้น อย่าใช้วิธีการแสดงสัญญาณแบบเน้นย�้ำ 112 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
7. กรณีที่มีการยืนผิดต�ำแหน่งของฝ่ายรับลูกเสิร์ฟจะต้องแสดงสัญญาณดังนี้ 7.1 เป่านกหวีดเพื่อแจ้งให้ทราบว่ามีการท�ำผิด 7.2 แสดงสัญญาณการยืนผิดต�ำแหน่งด้วยมือด้านเดียวกับทีมที่ท�ำผิด 7.3 ให้ระบุว่าผู้เล่นต�ำแหน่งใดกับต�ำแหน่งใดที่ท�ำผิด 7.4 หากมีการสงสัยจากผู้เล่น ให้ผู้ตัดสินที่ 2 หยิบใบส่งต�ำแหน่งขึ้นมาแล้วระบุให้ หัวหน้าทีมทราบ 7.5 หากมีความจ�ำเป็นต้องชี้แจง ให้ผู้ตัดสินที่2เดินเข้าไปในสนามและชี้ว่าเกิดเหตุ ผิดพลาดเพราะอะไร 8. แจ้งจ�ำนวนการขอเปลี่ยนคนที่ 5 และ 6 และขอเวลานอกครั้งที่ 2 ของแต่ละทีม ในแต่ละเซตให้ผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ฝึกสอนของทีมที่เกี่ยวข้องได้ทราบ 9. ถ้าหัวหน้า (Game Captain)ถูกเปลี่ยนตัวออกผู้ตัดสินที่2จะต้องถามผู้ฝึกสอนหรือ หัวหน้าทีมว่าจะแต่งตั้งให้ใครเป็นหัวหน้าทีมแทนและต้องแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 1 ได้ทราบ 10. ในกรณีที่ผู้ตัดสินที่ 1 ขอความเห็นหรือไม ่มั่นใจว ่าลูกนั้นถูกมือผู้สกัดกั้นหรือไม ่ ผู้ตัดสินที่ 2 ควรใช้วิธีการเดินไปทางแดนของฝ่ายที่จะรับลูกเสิร์ฟครั้งต่อไป ลักษณะเช่นนี้ผู้ตัดสินที่ 1 จะรู้ได้ทันทีว่าฝ่ายใดจะได้ชนะการเล่นลูกครั้งนั้น การประสานงานกับผู้บันทึก 1. เมื่อมีการลงโทษการผิดมารยาท ในกรณีที่ผู้ตัดสินที่ 1 ได้พิจารณาลงโทษทีมใดทีมหนึ่ง ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องเข้าใจ อย่างชัดเจนว่า 1.1 ลงโทษใครผู้เล่นหมายเลขใดถ้าเป็นเจ้าหน้าที่ทีมจะต้องรู้ว่าเป็นใครเช่น ผู้ฝึกสอน ผู้ช่วยผู้ฝึกสอน เทรนเนอร์(ผู้ฝึก) หรือแพทย์ประจ�ำทีม 1.2 ลงโทษระดับใด เช่น ลงโทษ (ใบเหลือง) หรือให้ออกจากการแข่งขันในเซตนั้น (ใบแดง) หรือตัดสิทธิ์ออกจากการแข่งขันตลอดนัดนั้น (ใบเหลือง + ใบแดง) 1.3 ผู้บันทึกได้บันทึกการลงโทษในใบบันทึกเรียบร้อยแล้วเมื่อผู้ตัดสินที่1ได้แสดงบัตร เพื่อลงโทษแก ่ทีม ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องมั่นใจว ่าเป็นการลงโทษสมาชิกของทีมใด หมายเลขใด หรือเจ้าหน้าที่คนใด ถ้าผู้ตัดสินที่ 2 ยังไม่มั่นใจว่าเป็นใคร เขาสามารถเดินไปขอค�ำชี้แจงที่ชัดเจน จากผู้ตัดสินที่ 1 ได้จากนั้นผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องไปแจ้งแก่ผู้บันทึกอีกครั้งว่าได้มีการบันทึกผล การลงโทษ ทั้งนี้จะต้องท�ำโดยไม่ล่าช้าและผู้ตัดสินที่ 2 ควรตรวจสอบการบันทึกอย่างถูกต้อง 1.4 ถ้าเป็นการลงโทษการผิดมารยาท (ใบเหลือง)จะต้องมั่นใจว่าผู้บันทึกได้เพิ่มคะแนน ให้กับฝ่ายตรงข้ามอีก 1 คะแนนแล้ว คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 113
2. เมื่อมีการเตือนหรือลงโทษถ่วงเวลา ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องมั่นใจว่าเป็นการเตือน หรือลงโทษทีมใดและต้องตรวจสอบกับผู้บันทึกทุกครั้งถ้าเป็นการลงโทษถ่วงเวลาทุกครั้งจะต้องมี การเพิ่มคะแนนให้กับฝ่ายตรงข้าม 1 คะแนน 3. เมื่อมีการขอเปลี่ยนตัวผู้ตัดสินที่2จะต้องพยายามใส่ใจและระลึกเสมอว่าขบวนการ ขอเปลี่ยนตัวเป็นสิ่งส�ำคัญที่สุดหากมีการผิดพลาดเกิดขึ้น อาจเป็นสาเหตุใหญ่ที่ต้องมีการแข่งขัน กันใหม่ก็ได้ดังนั้นผู้ตัดสินที่ 2 จึงควรปฏิบัติดังนี้ 3.1 ควรรู้ว่าจะมีการขอเปลี่ยนตัวโดยทีมใด โดยทั่วๆ ไปแล้วทีมที่เสียการเล่นลูก 3-4 ครั้งติดต่อกัน หรือมีคะแนนตามคู่ต่อสู้หรือในโอกาสเพื่อต้องการท�ำคะแนนในช่วงส�ำคัญๆ จะเป็นทีมที่ขอเปลี่ยนตัว ผู้ตัดสินที่ 2 พึงพยายามสังเกตโดยการช�ำเลืองดูทีมดังกล่าว ขณะที่มี ลูกตายเกิดขึ้น 3.2 ต้องตรวจสอบว่าทีมใดเป็นผู้ขอ เมื่อมีออดสัญญาณดังขึ้น ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้อง ตรวจสอบในสิ่งต่างๆ คือ 3.2.1 ผู้ที่ขออนุญาตนั้นเป็นผู้ที่มีสิทธิ์ตามกติกาหรือไม่ (ผู้ฝึกสอนหรือหัวหน้าทีม ในสนามเท่านั้น) 3.2.2 ผู้ขออนุญาตได้ท�ำสัญญาณมือถูกต้องหรือไม่ 3.3 การขออนุญาตนั้นสามารถท�ำได้หรือไม่ โดยจะต้องรู้ว่า 3.3.1 ทีมนั้นได้ขอเปลี่ยนตัวแล้วกี่คน 3.3.2 ผู้เล่นที่จะขอเปลี่ยนตัว พร้อมที่จะเข้าสนามโดยยืนอยู่ใกล้กับเขตเปลี่ยนตัว พร้อมป้ายเปลี่ยนตัวที่ถูกต้อง 3.3.3 ต้องท�ำก่อนการเป่านกหวีดให้สัญญาณเสิร์ฟ 3.4 ถ้ามีการขออนุญาตเปลี่ยนตัวและได้พิจารณาว่าถูกต้องตามข้อก�ำหนดดังกล่าว ข้างต้นแล้ว ให้ผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดพร้อมแสดงสัญญาณมือ แต่ถ้าพิจารณาแล้วไม่ถูกต้องตาม ข้อก�ำหนดดังกล่าว ทีมนั้นจะต้องถูกปฏิเสธการขอ เพราะเป็นการขออนุญาตที่ผิดระเบียบ ถ้ามีการขออนุญาตที่ผิดระเบียบครั้งแรกของทีมใดในนัดนั้นและไม่มีผลต่อการเล่น หรือไม่ท�ำให้เกิดการล่าช้าเกิดขึ้น ผู้ตัดสินเพียงแต่ปฏิเสธการขออนุญาตนั้น โดยไม่ต้องมีการลงโทษใดๆ แต่ถ้าการขออนุญาตนั้นเป็นเหตุให้เกิดการล่าช้าทีมนั้นจะต้องถูกลงโทษถ่วงเวลา ถ้าการขออนุญาตนั้นผิดระเบียบ แต่ผู้ตัดสินได้เป่านกหวีดและแสดงสัญญาณมือ แล้วให้ถือเสมือนว่าทีมนั้นท�ำให้การเล่นต้องล่าช้า ทีมจะถูกลงโทษถ่วงเวลาทันทีเช่นกัน 114 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ล�าดับขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อมีการขอเปลี่ยนตัว 1. เมื่อมีสัญญาณออดดังขึ้น ผู้ฝึกสอนหรือหัวหน้าทีม (ในสนาม) ได้แสดงสัญญาณมือ 2. ผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดและแสดงสัญญาณมือ 3. เดินไปที่จุดตัดระหว่างเส้นเขตรุกกับเส้นข้าง หันหน้าเข้าหาตาข่าย 4. อนุญาตให้ผู้เล่นที่จะเปลี่ยนตัวเข้ามายืนที่บริเวณเส้นข้างในเขตเปลี่ยนตัว พร้อมชูป้าย เปลี่ยนตัวขึ้น ให้ผู้เล่นที่จะเปลี่ยนตัวเข้าและออกยืนรอชั่วขณะหนึ่ง 5. มองดูผู้บันทึก (ประสานสายตาซึ่งกันและกัน) โดย 5.1 เมื่อเห็นผู้บันทึกยกมือขึ้น 1 ข้าง นั่นหมายความว่า การเปลี่ยนตัวคู่นี้ถูกต้อง สามารถเปลี่ยนได้ 5.2 ให้สัญญาณอนุญาตให้ผู้เล่นเปลี่ยนตัวได้ 5.3 เมื่อผู้บันทึกได้บันทึกการเปลี่ยนตัวเรียบร้อยแล้ว จะยกมือขึ้น 2ข้าง (ในช่วงที่ ผู้บันทึกก�ำลังบันทึกอยู่นั้น ให้ผู้ตัดสินที่ 2 เดินไปยังฝ่ายที่จะรับลูกเสิร์ฟในครั้งต่อไปเพื่อไม่ให้ เกิดการล่าช้า) 5.4 ผู้ตัดสินที่2รับทราบว่าบันทึกเรียบร้อยจากนั้นให้หันไปทางผู้ตัดสินที่1ยกมือ ทั้งสองขึ้นเพื่อแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบว่าทุกอย่างพร้อมเรียบร้อยแล้ว สามารถด�ำเนินการแข่งขัน ต่อได้ 6. กรณีการเปลี่ยนตัวเกิน 1 คู่ ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องปฏิบัติเช่นเดียวกับการเปลี่ยนตัว 1 คู่ โดยให้เปลี่ยนทีละคู่ เมื่อเปลี่ยนคู่แรกเรียบร้อยแล้วผู้บันทึกจะยกมือ 2 ข้างขึ้น จากนั้นผู้ตัดสินที่ 2 จึงอนุญาตให้คู่ที่2 เข้าไปในเขตเปลี่ยนตัว ท�ำลักษณะนี้ไปเรื่อยๆจนครบกระบวนการเปลี่ยนตัวทุกคู่ 7. การขอเปลี่ยนตัวคนที่ 5 และ 6 ของทีมในแต ่ละเซต ผู้บันทึกจะต้องแจ้งให้ ผู้ตัดสินที่2 ทราบ ผู้ตัดสินที่2ต้องแจ้งการเปลี่ยนตัวคนที่5และ6ให้กับผู้ฝึกสอนที่เกี่ยวข้องทราบ พร้อมทั้งแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบด้วย คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 115
ล�ำดับขั้นตอนการขอเปลี่ยนตัว (1 คน) ลำดับที่1 นักกีฬาที่ขอเปลี่ยนตัวถือป้ายหมายเลขเปลี่ยนตัวของผู้ที่ต้องการจะเปลี่ยนตัว ออกและยืนอยู่ในเขตเปลี่ยนตัวก่อน R1 เป่านกหวีดอนุญาตให้ท�ำการเสิร์ฟ ลำดับที่ 2 SC. กดกริ่งสัญญาณเพื่ออนุญาตให้นักกีฬาเปลี่ยนตัวได้หรือกรณีSC. ไม่กดกริ่งสัญญาณ ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถเป่านกหวีดพร้อมแสดงสัญญาณมืออนุญาตเปลี่ยนตัวแทนได้ (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 เป่านกหวีดพร้อมแสดงสัญญาณมือการเปลี่ยนตัว ลำดับที่ 3 ผู้ตัดสินที่ 2 ยืนระหว ่างเสาขึงตาข ่ายกับโต๊ะผู้บันทึกเพื่อตรวจสอบ ความถูกต้องของการเปลี่ยนตัว โดยสังเกตการท�ำหน้าที่ของผู้บันทึก 116 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ลำดับที่ 4 เมื่อผู้ตัดสินที่ 2 เห็นว่าการเปลี่ยนตัวคู่นั้นถูกต้อง จึงอนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้ (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมืออนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้ ลำดับที่ 5 เมื่อผู้บันทึกได้บันทึกการเปลี่ยนตัวเรียบร้อยแล้วให้ยกมือขึ้น 2 ข้าง เพื่อแจ้งกับ ผู้ตัดสินที่ 2 ว่าได้บันทึกการเปลี่ยนตัวเรียบร้อยแล้ว (ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการยกมือ 2 ข้าง เมื่อบันทึกการเปลี่ยนตัวเรียบร้อย คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 117
ลำดับที่6 ผู้ตัดสินที่ 2 แสดงสัญญาณมือว่าพร้อมที่จะแข่งขันต่อไปโดยยกมือขึ้น 2 ข้าง แสดงให้ผู้ตัดสินที่ 1 ทราบ เพื่อที่จะได้ให้สัญญาณเสิร์ฟต่อไป (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงการยกมือ 2 ข้าง แจ้งแก่ผู้ตัดสินที่1 ล�ำดับขั้นตอนการขอเปลี่ยนตัว (เกินกว่า 1 คน) ลำดับที่1 นักกีฬาที่ขอเปลี่ยนตัวทั้งหมดยืนถือป้ายหมายเลขเปลี่ยนตัวใกล้เขตเปลี่ยนตัว โดยนักกีฬาผู้ขอเปลี่ยนตัวคนที่ 1 ยืนอยู่ในเขตเปลี่ยนตัว 118 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ลำดับที่ 2 SC. กดกริ่งสัญญาณเพื่ออนุญาตให้นักกีฬาเปลี่ยนตัวได้หรือกรณีSC. ไม่กดกริ่งสัญญาณ ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถเป่านกหวีดพร้อมแสดงสัญญาณมืออนุญาตเปลี่ยนตัว แทนได้(ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 เป่านกหวีดพร้อมแสดงสัญญาณมือการเปลี่ยนตัว ลำดับที่ 3 ผู้ตัดสินที่ 2 ยืนระหว่างเข้าถึงตาข่ายกับโต๊ะผู้บันทึกและอนุญาตให้คนที่ 1 เปลี่ยนตัวได้โดยก�ำกับให้นักกีฬาผู้ขอเปลี่ยนตัวที่เหลือยืนรอใกล้เขตเปลี่ยนตัว ผู้ตัดสินที่2 แสดงการกันนักกีฬาให้อยู่นอกเขตเปลี่ยนตัว คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 119
ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมืออนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้ ลำดับที่4 ผู้บันทึกจะท�ำการบันทึกการเปลี่ยนตัวในใบบันทึก (ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการบันทึกการเปลี่ยนตัวคู่ที่1 ลำดับที่ 5 เมื่อผู้บันทึกได้บันทึกการเปลี่ยนตัวคนที่ 1 เรียบร้อยแล้วให้ยกมือขึ้น 2 ข้าง (ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการยกมือ 2 ข้าง เมื่อบันทึกการเปลี่ยนตัวคู่ที่1 เรียบร้อย 120 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ลำดับที่ 6 การเปลี่ยนตัวคนที่ 2 หรือคนต่อไป เมื่อผู้ตัดสินที่ 2 เห็นผู้บันทึกยกมือขึ้น 2ข้างให้เรียกนักกีฬาคนต่อไปเข้ามาในเขตเปลี่ยนตัวและมองดูผู้บันทึก หากผู้บันทึกจึงอนุญาตให้ เปลี่ยนตัวคนที่ 2 ได้(ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการบันทึกการเปลี่ยนตัวคู่ที่2 ลำดับที่ 7 เมื่อผู้บันทึกได้บันทึกการเปลี่ยนตัวคู่ที่ 2 เสร็จเรียบร้อยแล้วให้ยกมือขึ้น 2 ข้าง (ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการยกมือ 2 ข้าง แสดงการบันทึกคู่ที่2 เรียบร้อย ผู้ตัดสินที่2 แสดงการอนุญาตให้เปลี่ยนตัวคู่2 ได้ คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 121
ลำดับที่ 8 เมื่อผู้ตัดสินที่ 2 เห็นผู้บันทึกยกมือ 2 ข้าง แสดงว่าการบันทึกได้ท�ำ เรียบร้อยแล้ว (ขณะที่ผู้ตัดสินที่ 2 ก�ำลังรอผู้บันทึกอยู่นั้น ให้เดินไปอยู่ประจ�ำที่ทางด้านฝ่ายรับ ลูกเสิร์ฟครั้งต่อไป) จากนั้นจึงยกมือ 2 ข้าง แจ้งแก่ผู้ตัดสินที่ 1 เพื่อเป่านกหวีดให้เสิร์ฟต่อไป (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงการยกมือ 2 ข้าง แจ้งแก่ผู้ตัดสินที่1 ว่าการบันทึกเรียบร้อย 4. เมื่อมีการขอเวลานอก 4.1 ผู้ฝึกสอนกดแสดงสัญญาณการขอเวลานอก 4.2 ผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดและแสดงสัญญาณมือพร้อมระบุทีมที่ขอเวลานอก 4.3 ผู้ตัดสินที่2จับเวลาการขอเวลานอก30วินาทีเต็ม และพยายามควบคุมนักกีฬา และเจ้าหน้าที่ทั้งสองทีมให้อยู่ใกล้กับม้านั่ง เพื่อให้เจ้าหน้าที่ถูพื้นท�ำการถูพื้นได้อย่างสะดวก 4.4 ตรวจดูผู้บันทึกได้มีการบันทึกเวลานอกเรียบร้อยแล้ว 4.5 ผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดหมดเวลา 30 วินาที 4.6 ให้ทีมลงสนาม พร้อมกับตรวจสอบกับผู้บันทึกถึงความพร้อมที่จะปฏิบัติหน้าที่ ต่อไปด้วยการยกมือ 2 ข้าง (การตรวจสอบผู้ตัดสินที่ 2 จะใช้วิธีการหันไปมองผู้บันทึกเท่านั้น) 4.7 ถ้าเป็นการขอเวลานอกครั้งที่ 2 ของทีมในแต่ละเซต ผู้ตัดสินที่ 2 ต้องแจ้งแก่ ผู้ฝึกสอนของทีมที่เกี่ยวข้องและผู้ตัดสินที่ 1 โดยการยกมือ 2 ข้าง 122 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ล�าดับขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อมีการขอเวลานอก ลำดับที่ 1 ผู้ฝึกสอนกดออดและแสดงสัญญาณมือขอเวลานอก โดยใช้มือวางบนปลายนิ้ว ของมืออีกข้างหนึ่ง (ดังภาพ) ผู้ฝึกสอนแสดงการกดออดและแสดงสัญญาณมือขอเวลานอก ลำดับที่2 ผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดและแสดงสัญญาณมือ พร้อมระบุทีมที่ขอ (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือขอเวลานอกและระบุทีมที่ขอ ลำดับที่3 ผู้ตัดสินที่ 2 จับเวลานอกด้วยตนเอง 30 วินาที(ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงการจับเวลา 30 วินาทีสำหรับการขอเวลานอก คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 123
ลำดับที่4 เมื่อหมดเวลานอก 30 วินาทีผู้ตัดสินที่ 2 เป่านกหวีดให้นักกีฬาลงสนามและ ดูที่ผู้บันทึกแสดงสัญญาณพร้อม โดยการยกมือขึ้นทั้งสองข้าง (ดังภาพ) ผู้บันทึกแสดงการยกมือ 2 ข้าง แสดงว่าพร้อมที่จะเริ่มแข่งขันต่อ ลำดับที่ 5 ผู้ตัดสินที่ 2 แจ้งสัญญาณพร้อมกับผู้ตัดสินที่ 1 โดยการยกมือขึ้น 2 ข้าง (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงการยกมือ 2 ข้าง เพื่อแจ้งแก่ผู้ตัดสินที่1 5. เมื่อมีการให้เวลานอกทางเทคนิค 5.1 ในเซตที่ 1-4 เมื่อคะแนนของฝ่ายน�ำท�ำได้คะแนนที่ 8 และ 16 ให้ผู้บันทึก กดออดให้สัญญาณเพื่อให้ทีมออกจากสนาม พร้อมทั้งผู้บันทึกเป็นผู้จับเวลา 60 วินาทีเต็ม 5.2 ผู้ตัดสินที่ 2 ไม่ต้องแสดงสัญญาณใดๆ ในการให้เวลานอกทางเทคนิค 5.3 เมื่อหมดเวลา 60 วินาทีเต็ม ให้ผู้บันทึกกดออดให้สัญญาณ 5.4 ผู้ตัดสินที่2 ให้ทีมลงสนามตรวจสอบความพร้อมต่างๆและแจ้งสัญญาณพร้อม ให้กับผู้ตัดสินที่ 1 เพื่อเป่านกหวีดให้สัญญาณเสิร์ฟต่อไป การแสดงสัญญาณมือส�าหรับผู้ตัดสินที่ 2 การแสดงสัญญาณมือเป็นสื่อบอกความหมายระหว่างผู้ตัดสินกับนักกีฬาและผู้ชม ให้เข้าใจความหมายซึ่งกันและกัน การแสดงสัญญาณมือส�ำหรับผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องแสดง 124 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ให้ชัดเจนและสื่อความหมายเช ่นเดียวกับการแสดงสัญญาณมือของผู้ตัดสินที่ 1 ซึ่งสามารถ แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ 1. การแสดงสัญญาณมือเมื่อผู้ตัดสินที่ 2 เป็นผู้เป่านกหวีดระบุความผิด จะต้องปฏิบัติ ตามขั้นตอนดังนี้ 1.1 เป่านกหวีดให้สัญญาณเมื่อมีความผิดเกิดขึ้น 1.2 แสดงสัญญาณมือระบุการท�ำผิด ว ่าเป็นความผิดอะไร เช ่น การถูกตาข ่าย การล�้ำเส้นแบ่งแดน การยืนผิดต�ำแหน่ง หรือการสกัดกั้นที่ผิดระเบียบ เป็นต้น 1.3 ระบุตัวผู้ท�ำผิด โดยการชี้ที่นักกีฬาที่ท�ำผิดนั้น โดยใช้วิธีการระบุตัวผู้ท�ำผิด ลักษณะที่สุภาพ ควรใช้วิธีการชี้ด้วยมือลักษณะแบฝ่ามือทั้ง 5 นิ้ว แต่ไม่ควรใช้วิธีการชี้ด้วยนิ้ว เพียงนิ้วเดียว 1.4 รอชั่วขณะหนึ่ง เมื่อผู้ตัดสินที่ 1 ชี้แดนที่จะได้เป็นฝ ่ายเสิร์ฟต ่อไปแล้ว ผู้ตัดสินที่ 2 จึงชี้แดนที่จะได้เป็นฝ่ายเสิร์ฟตามผู้ตัดสินที่ 1 ในการชี้แดนในขั้นตอนสุดท้ายนี้ ผู้ตัดสินที่ 2 ควรรอให้ผู้ตัดสินที่ 1 ชี้ก่อน อย่าชี้ก่อนผู้ตัดสินที่ 1 เป็นอันขาด ทั้งนี้เพราะผู้ตัดสินที่ 1 อาจจะไม่เห็นด้วยกับค�ำตัดสินของผู้ตัดสินที่ 2 ก็ได้ 2. การแสดงสัญญาณมือเมื่อผู้ตัดสินที่ 1 เป็นผู้เป่านกหวีดระบุความผิด ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้องปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้ 2.1 เมื่อผู้ตัดสินที่ 1 เป่านกหวีดให้สัญญาณเมื่อมีความผิดเกิดขึ้น 2.2 ผู้ตัดสินที่1จะแสดงสัญญาณชี้แดนที่จะได้เป็นฝ่ายเสิร์ฟ ผู้ตัดสินที่2จะเคลื่อนตัว ไปอยู่ทางฝ่ายที่ผิดและชี้แดนที่จะได้เป็นฝ่ายเสิร์ฟตามผู้ตัดสินที่ 1 2.3 ผู้ตัดสินที่ 1 จะแสดงสัญญาณมือระบุเหตุของการกระท�ำผิดว่าเกิดความผิดอะไร เช่น การเล่นลูก 2 ครั้ง ลูกถูกผู้เล่นแล้วออกนอกสนาม ลูกดีหรือลูกออก เป็นต้น จากนั้นผู้ตัดสินที่ 2 ต้องแสดงสัญญาณมือระบุความผิดนั้นตามผู้ตัดสินที่ 1 ทีละสัญญาณอย่าแสดงก่อนเป็นอันขาด 2.4 ถ้าจ�ำเป็นต้องระบุตัวผู้ท�ำผิด เมื่อผู้ตัดสินที่ 1 ระบุตัวผู้ท�ำผิด ผู้ตัดสินที่ 2 จะต้อง ให้สัญญาณตามด้วยเช่นกัน เทคนิคการแสดงสัญญาณมือที่เกี่ยวข้องกับผู้ตัดสินที่ 2 การแสดงสัญญาณมือ ผู้ตัดสินที่ 2 จะให้สัญญาณมือเฉพาะสัญญาณที่เกี่ยวข้องกับ ผู้ตัดสินที่ 2 เท่านั้น ส่วนสัญญาญอื่นๆ ที่ไม่ได้ระบุไว้ในกติกาผู้ตัดสินที่ 2 ไม่จ�ำเป็นต้องแสดง สัญญาณมือที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับผู้ตัดสินที่ 2 และต้องแสดงมีเทคนิคดังต่อไปนี้ (Federation Internationale De Volleyball. 2001 : 69-73) คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 125
1. ทีมที่ได้เสิร์ฟ ให้เหยียดแขนไปทางที่จะได้เสิร์ฟ ให้แขนตึงขนานพื้น หันฝ ่ามือ ไปข้างหน้า กางแขนออกให้แนวเดียวกับล�ำตัว (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือระบุทีมที่ได้เสิร์ฟ 2. ขอเวลานอก วางฝ่ามือบนปลายนิ้วของมืออีกข้างหนึ่งที่ตั้งอยู่ในแนวดิ่ง (ควรใช้มือ ด้านที่ทีมนั้นขอเป็นมือที่ตั้งขึ้น) (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือการขอเวลานอก 3. ขอเปลี่ยนตัว หมุนแขนให้รอบซึ่งกันและกัน (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือการขอเปลี่ยนตัวและระบุจำนวน หมายเหตุ : ถ้าเป็นการขอเปลี่ยนตัวมากกว่า 1 คน ให้ระบุจ�ำนวนคนด้วยนิ้วมือ 126 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
4. สกัดกั้นผิดระเบียบ ยกแขนทั้งสองในแนวดิ่งหันฝ่ามือไปข้างหน้า (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือการสกัดกั้นผิดระเบียบ 5. ผิดตำแหน่ง ใช้นิ้วชี้ท�ำรูปวงกลม (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือการผิดตำแหน่ง 6. ลูกดี(ลูกลงพื้นสนาม) เหยียดแขนและนิ้วทั้งห้านิ้วชิดติดกันและชี้ที่พื้น โดยชี้ไปที่ บริเวณจุดกึ่งกลางของเส้นเขตรุก พยายามให้ฝ่ามือหันเข้าหาแนวล�ำตัว (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือลูกดี คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 127
7. ลูกออก (ลูกออกนอกสนาม) พับแขนเสื้อ แบมือ หันฝ่ามือเข้าหาล�ำตัว แขน และ ข้อศอกพยายามให้เป็นมุมฉาก (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือลูกออกนอกสนาม 8. ผู้เล่นถูกตาข่ายและเสิร์ฟไม่ข้ามตาข่าย ใช้มือชี้ลักษณะการแตะตาข่ายด้านที่เกิดเหตุ (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือผู้เล่นถูกตาข่ายหรือเสิร์ฟไม่ข้ามตาข่าย 9. ผู้เล่นล้ำใต้ตาข่ายหรือลูกลอดใต้ตาข่าย ใช้นิ้วชี้ชี้ที่เส้นแบ่งแดน (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือผู้เล่นล้ำใต้ตาข่ายหรือลูกลอดใต้ตาข่าย 128 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
10. ลูกบอลถูกผู้เล่นแล้วออกนอกสนาม ใช้ฝ่ามือปัดที่ปลายนิ้วของอีกมือหนึ่งโดยใช้มือ ด้านฝ่ายที่ท�ำผิดเป็นมือที่ตั้งขึ้น (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือลูกบอลถูกผู้เล่นแล้วออกนอกสนาม 11. จบเซตหรือจบการแข่งขัน ใช้มือไขว้กันบริเวณหน้าอก หันฝ่ามือเข้าหาตัว (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณมือจบเซต สัญญาณมือที่ผู้ตัดสินที่ 2 แสดงเพื่อช่วยผู้ตัดสินที่ 1 ในการปฏิบัติหน้าที่บางครั้งผู้ตัดสินที่ 1 ไม่สามารถมองเห็นการท�ำผิดนั้นๆ ได้อย่าง ชัดเจน ดังนั้น เพื่อให้การประสานงานกันระหว่างผู้ตัดสินที่ 1 กับผู้ตัดสินที่ 2 เป็นไปอย่างราบรื่น เมื่อผู้ตัดสินที่ 2 เห็นการท�ำผิดที่อยู ่นอกเหนืออ�ำนาจหน้าที่ของตน ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถ ให้สัญญาณช่วยเหลือได้ที่บริเวณหน้าอก แต่ไม่ควรเน้นย�้ำต่อผู้ตัดสินที่ 1 สัญญาณที่ผู้ตัดสินที่ 2 สามารถแสดงให้การช่วยเหลือมีดังนี้ คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 129
1. ลูกถูกมือผู้เล่นฝ่ายรับหรือฝ่ายรุกแล้วออก ใช้มือแตะกันที่บริเวณหน้าอก (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณเพื่อช่วยผู้ตัดสินที่1 เกี่ยวกับลูกถูกผู้เล่นแล้วออก 2. การเล่นลูก 2 ครั้ง พับแขนและแยก 2 นิ้วจากกันที่บริเวณหน้าอก (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณเพื่อช่วยผู้ตัดสินที่1 เกี่ยวกับการเล่นลูก 2 ครั้ง 3. การเล่นลูก 4 ครั้ง พับแขนและแยก 4 นิ้วจากกันที่บริเวณหน้าอก (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณเพื่อช่วยผู้ตัดสินที่1 เกี่ยวกับการเล่นลูก 4 ครั้ง 130 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
4. การจับหรือทุ่มลูกบอล พับแขนหงายฝ่ามือขึ้น (ดังภาพ) ผู้ตัดสินที่2 แสดงสัญญาณเพื่อช่วยผู้ตัดสินที่1 เกี่ยวกับการจับหรือทุ่มลูกบอล ในการให้สัญญาณช่วยเหลือต่อผู้ตัดสินที่ 1 นั้น ผู้ตัดสินจะต้องเข้าใจและมั่นใจว่า เป็นการทำผิดของผู้เล ่นนั้นจริงๆ อย ่าเพียงแต ่สงสัยหรือคาดเดาว ่าจะเป็นความผิด การให้สัญญาณนี้จะต้องไม่ทำให้ผู้อื่นเห็นอย่างชัดเจน (นอกจากผู้ตัดสินที่1เท่านั้น) ทั้งนี้จะต้องมี การประสานสายตากันอย่างดีระหว่างผู้ตัดสินที่1 และผู้ตัดสินที่2 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 131
เจ้าหน้าที่เทคนิคเป็นบุคคลที่จะช่วยให้การด�ำเนินการจัดการแข่งขันเป็นไปอย่างเรียบร้อย การจัดการแข่งขันจะประสบความส�ำเร็จหรือไม่เพียงใดนั้นขึ้นอยู่กับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ เทคนิคในอัตราส่วนที่สูงพอกับการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ตัดสิน เจ้าหน้าที่เทคนิคประกอบด้วยบุคคล ในกลุ่มต่างๆ 1. เทคนิคการเป็นผู้ก�ำกับเส้น (Line Judges) 2. เทคนิคการเป็นผู้บันทึก (Scorer) 3. เทคนิคการเป็นผู้ช่วยผู้บันทึก (Assistant Scorer) 4. เทคนิคการเป็นผู้ประกาศ (Announcer) 5. เทคนิคการเป็นเจ้าหน้าที่เช็ดพื้น (Floor Mopping) 6. เทคนิคการเป็นเจ้าหน้าที่ส่งลูกบอล (Ball Retriever) เทคนิคการเป็นผู้ก�ำกับเส้น (Line Judges) การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ก�ำกับเส้นมีความส�ำคัญเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในการแข่งขัน ระดับนานาชาติผู้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ตัดสินนานาชาติทุกคนจะต้องรู้และสามารถปฏิบัติหน้าที่ ผู้ก�ำกับเส้นได้ในกรณีที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ก�ำกับเส้น 1. หน้าที่รับผิดชอบของผู้กำกับเส้น มีดังนี้(ทรงศักดิ์เจริญพงศ์. 2538 : 39) 1.1 แสดงสัญญาณลูก “ดี” ลูก “ออก” เมื่อลูกบอลถูกพื้นใกล้เส้นของแต่ละคน ที่รับผิดชอบ 1.2 แสดงสัญญาณลูกบอลถูกผู้เล่นของทีมที่เป็นฝ่ายรับแล้วลูกออกนอกสนาม 1.3 แสดงสัญญาณเมื่อลูกบอลถูกเสาอากาศหรือข้ามตาข่ายนอกเขตที่ก�ำหนดให้ ลูกข้ามตาข่าย (แต่ต้องพิจารณาให้ดีว่าเป็นการเล่นลูกแรกหรือไม่ เพราะถ้าเป็นการเล่นลูกแรก ทีมนั้นยังสามารถที่จะน�ำลูกกลับมาเล่นต่อได้) 1.4 แสดงสัญญาณถ้าผู้เล ่นเหยียบพื้นที่นอกเขตสนามของตนขณะท�ำการเสิร์ฟ ยกเว้นผู้เสิร์ฟเท่านั้น ผู้ก�ำกับเส้นที่รับผิดชอบเส้นหลังต้องให้สัญญาณเมื่อเท้าของผู้เสิร์ฟผิดกติกา โดยเหยียบเส้นหลังขณะท�ำการเสิร์ฟหรือเริ่มกระโดดเสิร์ฟจากนอกเขตเสิร์ฟและผู้ก�ำกับเส้น ต้องแสดงสัญญาณซ�้ำเมื่อได้รับการขอร้องจากผู้ตัดสินที่ 1 เ ทคนิคการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่เทคนิค (Technical Performance of Volleyball Technician) 132 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
1.5 ต้องมีความเข้าใจอย่างดีเมื่อมีการใช้ผู้ก�ำกับเส้นระบบ 2 คนหรือระบบ 4 คน ซึ่งมีหลักการปฏิบัติหน้าที่ดังนี้ 1.5.1 การปฏิบัติหน้าที่ระบบ 2 คน ผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 1 จะอยู่ทางขวามือของ ผู้ตัดสินที่ 1 รับผิดชอบเส้นข้างและเส้นหลังตลอดความยาวของเส้นนั้นๆ และผู้ก�ำกับเส้นที่ 2 ยืนอยู่ในมุมทแยงกับผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 1 รับผิดชอบเส้นข้างและเส้นหลังอีกด้านหนึ่งของสนาม 1.5.2 การปฏิบัติหน้าที่ระบบ 4 คน ผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 1 จะอยู่ทางขวามือ ของผู้ตัดสินที่ 1 รับผิดชอบเส้นข้างและให้นับทวนเข็มนาฬิกาขึ้นไปเป็นผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 2 รับผิดชอบเส้นหลังผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 3 และ 4 รับผิดชอบเส้นข้างและเส้นหลังตามล�ำดับ (ดังภาพที่ 33) ภาพที่33 แสดงระบบการใช้ผู้กำกับเส้น 2 คน และ 4 คน (Federation Internationale De Volleyball. 2001 : 68) L L L L R2 R1 4 3 2 2 1 1 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 133
การปฏิบัติหน้าที่ของผู้ก�ำกับเส้น สัญญาณที่ใช้เป็นสื่อความหมายระหว่างผู้ตัดสิน ผู้เล่น และผู้ชม คือ สัญญาณธง ซึ่งมีลักษณะและความหมายต่างๆ ดังนี้ ภาพที่34 แสดงสัญญาณธงของผู้กำกับเส้น (ชาญฤทธิ์ วงษ์ประเสิร์ฐ และทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2554 : 62) สัญญาณธงของผู้กำกับเส้น (Linejudges’ Flag Signals) ลูกดี(ลูกลงในสนาม) (กติกาข้อ 9.3) ลูกออก (ลูกลงในสนาม) (กติกาข้อ 9.4.1) ลูกบอลถูกผู้เล่นแล้วออกนอกสนาม (กติกาข้อ 27.2, 1.2) ลูกออกนอกเสาอากาศหรือ ผู้เล่นเหยียบเส้นเสิร์ฟ (กติกาข้อ 9.4.2, 9.4.3, 9.4.4, 13.4.3, 27.2.1.4, 27.2.1.6) อากาศหรือเส้นหลัง ไม่สามารถมองเห็นได้ หมายเหตุ ชี้ลงด้วยธง ยกธงขึ้นในแนวดิ่ง ยกธงขึ้นและแตะที่ปลายธง ด้วยฝ่ามือ โบกธงเหนือศีรษะ และ ชี้ที่เสาอากาศหรือเส้นหลัง ยกมือขึ้นไขว้กันที่หน้าอก เหตุการณ์ที่จะระบุ คำอธิบายและภาพประกอบ 1 2 3 4 5 = สัญญาณที่จะต้องระบุของผู้กำกับเส้น L L L L L L 134 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
2. การฝึกปฏิบัติหน้าที่สำหรับผู้กำกับเส้น การฝึกภาคปฏิบัติส�ำหรับผู้ก�ำกับเส้น มีความจ�ำเป็นอย่างยิ่ง เพราะจะเป็นการสร้าง ความเชื่อมั่นและความคุ้นเคยให้แก่ผู้ก�ำกับเส้น การฝึกภาคปฏิบัติส�ำหรับผู้ก�ำกับเส้นมีข้อเสนอ แนะน�ำดังนี้(ทรงศักดิ์เจริญพงศ์, 2538 : 49-52) 2.1 ในกรณีที่ลูกบอลตกอยู่ใกล้ๆเส้นข้าง หรือเส้นท้ายสนามให้ผู้ฝึกสอนตบลูกบอล อย่างรุนแรงไปยังจุดต่างๆ และให้ผู้ก�ำกับเส้นฝึกให้สัญญาณดังนี้ 2.1.1 จุดที่ใกล้เส้นท้ายสนาม และเส้นข้างสนามมากที่สุด 2.1.2 จุดที่ใกล้มุมสนามมากที่สุด 2.1.3 จุดที่ใกล้เส้นข้างสนามมากที่สุด แต ่ผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 1 (L1) และผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 3 (L3) มองเห็นได้ยาก (ดังภาพที่ 35) ภาพที่35 แสดงการฝึกผู้กำกับเส้นในทิศทางต่างๆ (ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2538 : 49) 2.2 เมื่อลูกบอลถูกเสาอากาศ ผู้ฝึกสอนยืนบนโต๊ะและตบลูกบอลไปยังมือของผู้สกัดกั้นหรือตรงไปที่เสาอากาศ และให้ผู้ก�ำกับเส้นฝึกให้สัญญาณดังนี้ 2.2.1 ในกรณีที่ลุกบอลถูกเสาอากาศโดยตรง 2.2.2 ในกรณีที่ลุกบอลถูกมือของผู้สกัดกั้น จากนั้นจึงไปกระทบกับเสาอากาศ เพื่อให้ผู้ก�ำกับเส้นคนที่ 1 (L1) และผู้ก�ำกับเส้นหมายเลข 4 (L4) ฝึกใช้สัญญาณธงอย่างถูกต้อง (ดังภาพที่ 36) c c b b b b a a L1 L2 L4 L3 R2 R1 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 135
ภาพที่36 แสดงการฝึกผู้กำกับเส้น ลักษณะลูกบอลถูกเสาอากาศ (ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2538 : 50) 2.3 เมื่อลูกบอลข้ามตาข่าย โดยลูกบอลทั้งลูกหรือบางส่วนของลูกบอลอยู่นอกแนว ของเสาอากาศทั้งสอง ผู้ที่จะตัดสินว่า วิถีทางของลูกบอลถูกหรือผิดกติกา จะต้องเป็นผู้ก�ำกับเส้น ที่ได้รับการฝึกมาอย่างดีและต้องยืนในต�ำแหน่งที่สามารถมองเห็นวิถีของลูกบอลได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน ซึ่งจะฝึกได้จากการโยนลูกบอลและตบลูกบอลข้ามเหนือเสาอากาศ (ดังภาพที่ 37) ภาพที่37 แสดงการฝึกผู้กำกับเส้น ลักษณะแนวการข้ามตาข่ายนอกเสาอากาศ (ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2538 : 51) 1 2 L1 L2 L4 L3 R2 R1 1 1 1 1 2 L1 L2 L4 L3 R2 R1 136 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
2.4 การตัดสินว่าลูกบอลถูกผู้สกัดกั้นและผู้รับลูกจากการรุก ผู้ฝึกสอนยืนบนโต๊ะ ท�ำการตบหรือหยอดลูกบอลไปยังผู้เล ่นทีมตรงข้าม โดยพยายามให้ถูกมือผู้สกัดกั้นหรือตบอย่างรุนแรงไปยังผู้เล่นที่รอรับลูกตบในแดนหลัง เพื่อให้ ลูกถูกมือของผู้รับในลักษณะต่างๆ ให้มากที่สุดเท่าที่จะท�ำได้เพื่อให้ผู้ก�ำกับเส้นฝึกใช้สัญญาณธง อย่างถูกต้อง (ดังภาพที่ 38) ภาพที่38 การแสดงการฝึกผู้กำกับเส้น ลักษณะลูกถูกผู้สกัดกั้น (ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2538 : 52) เทคนิคการเป็นผู้บันทึก (Scorer) ผู้บันทึกจะท�ำหน้าที่บันทึกผลการแข่งขัน ณ บริเวณโต๊ะบันทึกการแข่งขันที่อยู่ด้านตรงข้ามกับ ผู้ตัดสินที่ 1 โดยหันหน้าเข้าหาผู้ตัดสินที่ 1 ความรับผิดชอบของผู้บันทึก มีดังนี้(ทรงศักดิ์เจริญพงศ์. 2538 : 38-39) 1. ก่อนเริ่มการแข่งขันแต่ละนัด และแต่ละเซตผู้บันทึกต้อง 1.1 บันทึกข้อมูลของการแข่งขันของแต่ละทีมตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน และต้อง ให้หัวหน้าทีมผู้ฝึกสอนทั้งสองทีมลงสนาม 1.2 บันทึกต�ำแหน่งเริ่มเล่นของแต่ละทีมตามใบส่งต�ำแหน่งถ้าไม่ได้รับใบส่งต�ำแหน่ง ตามเวลาที่ควรได้รับ จะต้องแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 2 ทราบทันทีผู้บันทึกจะต้องไม่แสดงใบส่งต�ำแหน่ง ให้ผู้ใดเห็น ยกเว้นผู้ตัดสินและผู้ควบคุมการแข่งขันเท่านั้น 2. ระหว่างการแข่งขัน 2.1 บันทึกคะแนนที่ได้ของแต่ละทีมและต้องแน่ใจว่าป้ายคะแนนได้แสดงคะแนน ที่ถูกต้อง L1 L2 L4 L3 R2 R1 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 137
2.2 ควบคุมล�ำดับการเสิร์ฟของแต ่ละทีม หากมีการผิดล�ำดับการเสิร์ฟเมื่อใด ต้องแจ้งให้ผู้ตัดสินทราบทันทีหลังจากผู้เสิร์ฟได้ท�ำการเสิร์ฟแล้ว โดยกดออดให้สัญญาณ 2.3 บันทึกการขอเวลานอกการเปลี่ยนตัวผู้เล่นและควบคุมจ�ำนวนครั้งของการเปลี่ยนตัว ขอเวลานอกและแจ้งให้ผู้ตัดสินที่ 2 ทราบ 2.4 ถ้าการขอหยุดการแข่งขันผิดกติกาต้องแจ้งให้ผู้ตัดสินทราบทันที 2.5 เมื่อจบการแข่งขันแต่ละเซต และเมื่อคะแนนถึง 8 คะแนน ในเซตที่ 5 ต้องแจ้งให้ ผู้ตัดสินทราบ 2.6 บันทึกการเตือนและการลงโทษทุกชนิด (ยกเว้นการเตือนด้วยวาจา) 3. เมื่อเสร็จสิ้นการแข่งขัน 3.1 บันทึกผลสิ้นสุดการแข่งขัน 3.2 หลังจากลงนามในใบบันทึกแล้วต้องให้หัวหน้าและผู้ตัดสินลงนามตามล�ำดับ 3.3 หากมีการประท้วงขณะแข่งขันและหัวหน้าทีมได้ขอสิทธิ์เพื่อบันทึกเมื่อสิ้นสุด การแข่งขันต้องเขียนหรืออนุญาตให้หัวหน้าทีมเขียนแจ้งเหตุของการประท้วงลงในใบบันทึก 4. วิธีการบันทึกการแข่งขันวอลเลย์บอล (ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์. 2538 : 40-48) 4.1 ก่อนการแข่งขัน ผู้บันทึกจะต้องส�ำรวจรายละเอียดหรือช่องต่างๆ ในใบบันทึกว่าได้กรอกข้อความ เรียบร้อยแล้วหรือยัง หากยังไม่เรียบร้อยจะต้องท�ำการกรอกข้อความลงในช่องต่างๆดังนี้ ส่วนที่ 1 ส่วนบนของใบบันทึก 1) ชื่อการแข่งขัน (Name of the Competition) 2) เมืองหรือสถานที่แข่งขัน (City) 3) สนามแข่งขัน (Hall) เป็นชื่อของโรงยิมเนเซี่ยมหรือสนามกีฬา 4) คู่ที่แข่งขัน (Match Number) 5) ประเภทของการแข่งขัน (Division) เป็นชายหรือหญิง (ให้ท�ำเครื่องหมาย × ลงในช่องนั้น) 6) ระดับของการแข่งขัน (Category)ให้ท�ำเครื่องหมาย × ลงในช่องสี่เหลี่ยมนั้นๆเช่น ประชาชน (Senior) เยาวชน (Junior) ยุวชน (Youth) 7) วันที่แข่งขัน (Date) ให้ระบุวัน เดือน ปี 8) เวลาแข่งขัน (Time) เป็นเวลาตามก�ำหนดการแข่งขันประจ�ำวัน 9) ชื่อทีม (Team) ให้เขียนชื่อทีมตามก�ำหนดการแข่งขันประจ�ำวันและเว้นช่องใน วงกลม A หรือ B ไว้ก่อน จะใส่เมื่อเสี่ยงเสร็จเรียบร้อย 138 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ส่วนที่ 2 ในช่องสี่เหลี่ยมด้านล่างขวา 1) ให้เขียนชื่อทีมที่ด้านบนซ้ายและขวาเช่นเดียวกับข้อ 9) โดยเว้นช่องว่าง ในวงกลม A หรือ B ไว้ 2) หมายเลขและชื่อผู้เล่นของแต่ละทีม (ให้วงกลมรอบหมายเลขของหัวหน้าทีม ถ้าหัวหน้าทีมใดมีผู้เล่นตัวรับอิสระ (Libero) จะต้องน�ำหมายเลขและชื่อไปใส่ในช่องที่ก�ำหนด ของตัวรับอิสระ) 3) รายชื่อของเจ้าหน้าที่ทีม C ผู้ฝึกสอน (Head Coach) AC1/ AC2 ผู้ช่วยผู้ฝึกสอน (Assistant Coach) T นักกายภาพบ�ำบัดประจ�ำทีม (Team Therapist) M แพทย์โดยการรับรองของสหพันธ์(Medical Doctor) 4) ลายเซ็นของหัวหน้าทีม (Captain) (ภายหลังการตรวจสอบเรียบร้อยแล้ว) 5) ลายเซ็นของผู้ฝึกสอน (Coach) (ภายหลังการตรวจสอบรายชื่อเรียบร้อยแล้ว) ภาพที่39 แสดงตัวอย่างการกรอกรายละเอียดรายชื่อนักกีฬา ส่วนที่ 3 ในส่วนด้านล่างของช่อง “Approval” ให้เขียนชื่อและประเทศของผู้ตัดสิน และเจ้าหน้าที่ต่างๆ 1) ผู้ตัดสินที่ 1 2) ผู้ตัดสินที่ 2 3) ผู้บันทึก 4) ผู้ช่วยผู้บันทึก TEAMS Name of the player Name of the player LIBERO PLAYER (“L”) A B or A B or N N OFFICIALS SIGNATURES Team Captain Coach Coach Team Captain C T M AC1 AC2 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 139
5) ผู้ก�ำกับเส้น (เขียนเฉพาะชื่อเท่านั้น) (ดังภาพที่ 40) ภาพที่40 แสดงตัวอย่างการกรอกรายละเอียดรายชื่อผู้ตัดสิน และเจ้าหน้าที่เทคนิค 4.2 หลังจากการเสี่ยง การเสี่ยงจะต้องเริ่มเสี่ยงก ่อนการแข ่งขัน โดยผู้บันทึก จะต้องขอรายละเอียดต่างๆ 4.2.1 จากผู้ตัดสินที่ 1 4.2.1.1 แดนที่แต่ละทีมจะลงเริ่มเล่น 4.2.1.2 ทีมที่ได้เสิร์ฟก่อน 4.2.2 จากผู้ตัดสินที่ 2 ใบส ่งต�ำแหน ่งซึ่งได้เขียนหมายเลขผู้เล ่นที่จะลงในต�ำแหน ่งเริ่มเล ่น พร้อมลายเซนต์ของผู้ฝึกสอนเรียบร้อยแล้ว ถ้าทีมนั้นมีผู้เล่นตัวรับอิสระ จะต้องเขียนหมายเลข ไว้ในช่องที่ก�ำหนดด้วย (ดังภาพที่ 41) ภาพที่41 แสดงตัวอย่างใบส่งตำแหน่ง 4.2.3 รายละเอียดต่างๆ ผู้บันทึกจะต้องด�ำเนินการดังต่อไปนี้ 4.2.3.1 ในส่วนบนด้านซ้ายของเซตที่ 1 จะต้องบันทึกชื่อทีม A และ B ที่อยู่ในช่องตามที่แต่ละทีมจะเริ่มเล่นในเซตที่ 1 ว่าอยู่แดนใด (ทีม A เป็นทีมที่อยู่ทางด้านซ้าย Team Captains APPROVAL Referees Name Country Signature 1st 2 nd Scorer KIMURA Ichiro CHAREONPONG Songsak THA CHN JPN JPN WANG Ning ONOZAWA Katsuhiro TOMORI Shigeo 1 2 MAKIGUCHI Yuji TANAKA Masaru 2 4 Line Judges IIZUKA Masafumi Assistant Scorer A B SET 1 R-5 IV V III VI II I LINE-UP SHEET Fiche de position COACH SIGNATURE SERVICE TEAM Equipe 140 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
ของผู้บันทึกและทีม B เป็นทีมที่อยู่ห่างด้านขวาของผู้บันทึก) และให้ท�ำเครื่องหมาย × ทับตัว S ที่อยู่ในวงกลมส�ำหรับทีมที่ได้เสิร์ฟครั้งแรกและท�ำเครื่องหมาย × ทับตัว R ที่อยู่ในวงกลมส�ำหรับ ทีมที่เป็นฝ่ายรับครั้งแรก จากนั้นให้เขียนชื่อทีมในวงกลมที่ว่างในส่วนบนตามข้อ 9 (เพียงตัว A หรือ B และในท�ำนองเดียวกัน ให้เติมชื่อทีมเช่นเดียวกัน (A หรือ B) ลงในวงกลมส่วนล่างขวา 4.2.3.2 ในช ่องสี่เหลี่ยมด้านขวา ช ่องเซตที่ 2 ให้เขียนชื่อทีม A ไว้ทางด้านขวา และชื่อทีม B ไว้ทางด้านซ้าย จากนั้นให้ท�ำเครื่องหมาย × ทับตัว S หรือตัว R ที่อยู่ในวงกลมของแต่ละทีม เพื่อชี้ให้เห็นว่าในเซตนี้ทีมที่เสิร์ฟเป็นที่เป็นฝ่ายรับครั้งแรกในเซต ที่ผ่านมา และให้สลับกันไป 4.2.3.3 ช่องสี่เหลี่ยมด้านใต้ของเซตที่ 1 คือ ช่องสี่เหลี่ยมของเซตที่ 3 ในช่องนี้ให้เขียนชื่อทีม และท�ำเครื่องหมายต่างๆ ทับตัว S และ R ที่อยู่ในวงกลมเช่นเดียวกับเซตที่1 4.2.3.4 ถ้ามีความจ�ำเป็นต้องบันทึกเซตที่ 4 ทางด้านขวามือซึ่งอยู่ ด้านใต้เซตที่ 2 เป็นช่องสี่เหลี่ยมของเซตที่ 4 ให้เขียนชื่อทีมและท�ำเครื่องหมายต่างๆ ทับตัว S และ R ที่อยู่ในวงกลมเช่นเดียวกันกับเซตที่ 2 4.2.4 ใบส่งต�ำแหน่งที่ผู้บันทึกรับจากผู้ตัดสินที่ 2 ผู้บันทึกจะต้องด�ำเนินการ กรอกรายละเอียดก่อนเริ่มต้นแต่ละเซตโดย 4.2.4.1 บันทึกหมายเลขผู้เล่นในช่องใต้เลขโรมัน ตั้งแต่ 1-6 ในแถว ผู้เริ่มเล่นทั้งสองด้านของแต่ละทีม 4.2.4.2 ตัวอย่าง ส�ำหรับทีม A ใต้เลข I ใส่หมายเลข 8 ใต้เลข II ใส่หมายเลข 4 ใต้เลข III ใส่หมายเลข 5 เป็นต้น (ดังภาพที่ 42) ภาพที่42 แสดงตัวอย่างวิธีการบันทึกในเซตที่1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 TEAM U , S , A POINTS J , P , N TEAM POINTS START time END time S E T 1 I II III IV V VI I II III IV V VI : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : T T 4 7 2 16 : 02 B B : XS S R XR 8 4 5 2 1 13 3 1 6 4 2 8 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 X 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 Service order Starting players N’ of playres Score Substitutes Service rounds Time line-up Fig. 4 1st 5th 2nd 6th 3rd 7th 4th 8th 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 141
4.3 ในระหว่างการแข่งขัน ผู้บันทึกจะต้องท�ำดังต่อไปนี้ 4.3.1 ที่ด้านบนสี่เหลี่ยมของเซตที่ 1 ในช่อง “Start” ให้ใส่เวลาการเริ่มเสิร์ฟ ครั้งแรกในเซตนั้น เช่น 16.00 น. (เวลาที่เริ่มเสิร์ฟที่แท้จริงให้ลงเป็นนาฬิกาและนาที) 4.3.2 ตรวจสอบล�ำดับการเสิร์ฟ ตามล�ำดับผู้เล่นที่ได้บันทึกไว้ในช่องใต้เลขโรมัน 4.3.3 บันทึกการเสิร์ฟของผู้เล ่นแต ่ละคน และควบคุมการเสิร์ฟแต ่ละครั้ง ตามล�ำดับในช่อง 1-8 ซึ่งจะมีอยู่ 4 บรรทัด เรียกว่า “รอบของการเสิร์ฟ” (Service Rounds) ที่อยู่ทางด้านซ้ายของแต่ละเซต ผู้บันทึกจะต้องท�ำสิ่งต่างๆ ดังนี้ 4.3.3.1 ท�ำเครื่องหมายแสดงการเสิร์ฟครั้งแรก โดยการท�ำเครื่องหมาย (√) ในช่องที่มีเลข1ในส่วนที่เป็นผู้เสิร์ฟในขณะที่ทีมนั้นเสียสิทธิ์การเสิร์ฟให้บันทึกคะแนนโดยใส่จ�ำนวน คะแนนทั้งหมดในเซตนั้นของฝ่ายเสิร์ฟลงในช่องของผู้เสิร์ฟคนนั้น 4.3.3.2 จากนั้นผู้บันทึกข้ามมายังทีม B ในช่องสี่เหลี่ยมของเซตที่ 1 ที่ได้ท�ำเครื่องหมาย × ลงในช่องรอบของการเสิร์ฟรอบที่ 1 ไว้ทีมนั้นจะต้องหมุนต�ำแหน่งไป 1ต�ำแหน่งและผู้เล่นซึ่งมีหมายเลขที่ได้บันทึกไว้ในช่องล�ำดับการเสิร์ฟที่2จะเป็นผู้เสิร์ฟโดยจะท�ำ เครื่องหมาย √ ที่หมายเลขรอบของการเสิร์ฟที่ 1 ให้ผู้เสิร์ฟล�ำดับต่อไป 4.3.3.3 ทางด้านขวาของส่วนคะแนนของแต่ละทีมจะมีช่องคะแนน (Points) ที่มีจ�ำนวน 1 ถึง 48 อยู่ ส่วนนี้เป็นส่วนที่ใช้ส�ำหรับบันทึกคะแนนจากบนสุดถึงล่างสุด ของทีมนั้นๆ โดยการขีดคร่อมตัวเลขของคะแนนนั้นๆ (/) ในขณะที่ทีมเสียสิทธิ์การเสิร์ฟให้บันทึก จ�ำนวนคะแนนสุดท้ายลงในช่องที่ได้ขีดคร่อมหมายเลขรอบการเสิร์ฟของผู้เล่นคนนั้น 4.4 ตัวอย่างการบันทึกคะแนนและการควบคุมการเสิร์ฟในแต่ละเซต 4.4.1 ทีม A ได้สิทธิ์การเสิร์ฟครั้งแรก หมายเลข 8 ซึ่งได้ถูกบันทึกอยู ่ใน ต�ำแหน่งที่ 1 เป็นคนเสิร์ฟครั้งแรก ทีม A ชนะในการเล่นลูกครั้งนั้นและได้คะแนน ผู้บันทึก จะต้องขีดคร่อมเลข 1 ในช่องคะแนนของทีม A การเล่นในลูกต่อไป ทีม A ก็สามารถชนะได้อีก ผู้บันทึกจะขีดคร่อมเลข 2 ของช่องคะแนนนั้นและท�ำต่อๆ ไปเช่นนี้ หลังจากสามารถท�ำคะแนนไปได้4คะแนน ฝ่ายเสิร์ฟเสียผู้บันทึกจะต้อง บันทึกเลขเลข 4 ในช่องที่1 ของผู้เล่นหมายเลข 8 ช่องทีม A ซึ่งท�ำให้ทราบว่าทีม A ได้4คะแนน เมื่อผู้เล่นหมายเลข 8 เป็นผู้เสิร์ฟ 4.4.2 จากนั้นให้มาดูทางส่วนของทีม B หลังจากชนะการเล่นลูกจะได้สิทธิ์ ท�ำการเสิร์ฟ และทีม B จะได้1 คะแนน ให้ท�ำเครื่องหมายคร่อมคะแนนที่ 1 ของทีม B ต่อไป ให้ข้ามช่องที่ได้เขียนเครื่องหมาย × ในช่องที่ 1 จากนั้นทีม B จะต้องหมุน 1 ต�ำแหน่ง เพื่อท�ำการ เสิร์ฟคนแรกของทีม ให้เขียนเครื่องหมาย √ คร่อมเลข 1 ในช่องที่ 2 ซึ่งแสดงว่าผู้เล่นหมายเลข 1 ของทีม B จะเป็นคนเสิร์ฟคนแรก ทีม B ชนะการเล่นลูก และได้1 คะแนน ให้เขียนเครื่องหมายคร่อม คะแนนที่ 2 ของทีม B 142 คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล
จากนั้นทีม B เสียการเล ่นลูก จะต้องเสียสิทธิ์การเสิร์ฟให้ผู้บันทึก เขียนเลข 2 ในช่องของผู้เล่นหมายเลข 1 ของทีม B ซึ่งได้เสิร์ฟไปแล้ว แสดงให้เห็นว่าทีม B ได้2 คะแนน เมื่อหมายเลข 1 หมดสิทธิ์การเสิร์ฟ 4.3.3 จากนั้นผู้บันทึกกลับมาทางด้านทีม A และขีดคร่อมคะแนนที่ 5 ในช่อง คะแนน จากนั้นก็ขีดเครื่องหมาย √ คร่อมเลข 1 ในช่องที่ 2 เพื่อแสดงว่าผู้เล่นหมายเลข 4 ที่บันทึก อยู่ในช่องนี้จะเป็นผู้เสิร์ฟ หมายเลข 4 ท�ำได้2 คะแนนก่อนที่จะเสิร์ฟเสีย ผู้บันทึกจะต้องเขียนเลข 7 ในช่องที่ 1 ที่ตรงกับหมายเลข 4 ของทีม A ฯลฯ 4.4.4 ผู้บันทึกจะต้องท�ำในลักษณะเช่นนี้ต่อไปจนจบเซต ที่คะแนน 25 : 22 ของทีม A โดยจะต้องบันทึกเวลาที่จบเซตในช่อง End Time 4.4.5 ถ้ามีคะแนนเท่ากันที่ 24 : 24 จะต้องเล่นต่อไปจนกว่าที่จะมีฝ่ายใด มีคะแนนน�ำอยู่2 คะแนน เช่น 26 : 24, 27 : 25, …, 29 : 27 ฯลฯ 4.4.6 คะแนนที่ไม่ได้มีการขีดคร่อมของแต่ละทีมให้ฆ่าทิ้งและคะแนนสุดท้าย ของแต ่ละทีมที่ท�ำได้ให้วงรอบคะแนนนั้นในช ่องล�ำดับการเสิร์ฟที่หมายเลขใดเป็นคนเสิร์ฟ คนสุดท้าย ถ้าฝ่ายรับเป็นฝ่ายชนะในเซตนั้น คะแนนสุดท้ายในช่องล�ำดับการเสิร์ฟของฝ่ายรับ ที่จะได้เสิร์ฟคนต่อไปให้ท�ำเครื่องหมายวงกลมรอบคะแนนสุดท้ายนั้น โดยไม่ต้องมีเครื่องหมาย √ (ดังภาพที่ 43) ภาพที่43 แสดงตัวอย่างวิธีการบันทึกในเซตที่1 (ต่อ) 4.5 ในกรณีเซตตัดสิน (เซตที่ 5) 4.5.1 หลังจากท�ำการเสี่ยงผู้บันทึกจะเขียน A หรือBในช่องว่างภายในวงกลม ของแต่ละทีม โดยให้ทีมที่บันทึกลงในด้านซ้ายเป็นทีมที่เล่นอยู่ทางด้านซ้ายของผู้บันทึก 4.5.2 ผู้บันทึกจะท�ำตาขบวนการเช ่นเดียวกับเซตที่ 1 โดยใช้ส ่วนแรกของ สองส่วนในเซตที่ 5 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 TEAM U , S , A POINTS J , P , N TEAM POINTS START time END time S E T 1 I II III IV V VI I II III IV V VI : 09:04 : 10:07 : : : 10:07 : 12:06 : : 19:21 : 3:7 : : 21:23 : : 7:9 : : : 15 : 14 15 : 14 : 21: 23 T T 4 7 9 12 14 15 2 3 7 9 11 16 17 19 21 24 25 14 16 18 19 21 23 16 : 02 B B 16 : 24 XS S R XR 8 4 5 2 1 13 3 1 6 4 2 8 7 12 7 5 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 X 24 Service order Starting players N’ of playres Score Substitutes Service rounds Time line-up Fig. 4 1st 5th 2nd 6th 3rd 7th 4th 8th คู่มือผู้ตัดสินกีฬาวอลเลย์บ ล 143