Book30 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานจราจร

๑๔๒

ลําดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
๑. - ไมข บั รถดว ยอตั ราความเรว็ ตาม ม. ๖๗ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
ปรับไมเ กนิ
เครอ่ื งหมายจราจรฯ ที่ติดตั้งไว ปรับ ๔๐๐ บาท
๑,๐๐๐ บาท
๒. - ไมล ดความเรว็ เม่อื จะเลยี้ วรถ ม. ๖๘ ม. ๑๔๘ -”-
ปรับไมเกิน -”-
- ไมล ดความเรว็ เมอ่ื จะใหรถอืน่ ม. ๖๘ ๕๐๐ บาท -”-
แซงหรอื ผานขึ้นหนา -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
- ไมล ดความเร็วเม่ือจะจอดรถ
- ไมลดความเรว็ เมื่อจะหยดุ รถ -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
- ไมลดความเรว็ เมอื่ จะกลับรถ -”-
ม. ๑๔๘ -”-
๓. - ไมล ดความเรว็ ในลกั ษณะปลอดภยั ม. ๖๙ ปรับไมเกิน -”-
เม่ือขับรถบนเนนิ เขา ๕๐๐ บาท -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะที่ - ” - ม. ๑๔๘ -”-
ปลอดภัย เมอ่ื ขับรถบนสะพาน ปรบั ไมเกนิ -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะท่ี - ” - ๕๐๐ บาท -”-
ปลอดภยั เมอ่ื ขับรถที่เชงิ สะพาน -”- -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะที่ - ” -
ปลอดภัย เมื่อขบั รถในท่แี คบ -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะที่ - ” -
ปลอดภยั เมื่อขบั รถในทางโคง -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะที่ - ” -
ปลอดภยั เมื่อขบั รถทที่ างลาด -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะท่ี - ” -
ปลอดภัย เม่ือขบั รถในท่คี ับขนั -”-
- ไมลดความเร็วในลักษณะท่ี - ” -
ปลอดภยั เมอื่ ขบั รถในทที่ ม่ี หี มอก -”-
ฝน ฝุน ควัน จนไมอาจเห็นทาง
ขา งหนา ไดในระยะ ๖๐ ม. -”-

๑๔๓

ลาํ ดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๔. - ไมล ดความเรว็ เมอ่ื ขบั รถเขา ใกล ม. ๗๐ ม. ๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
ทางรว มทางแยก ปรบั ไมเ กิน
- ไมล ดความเรว็ เมอื่ ขบั รถเขา ใกล ๕๐๐ บาท
ทางขา ม
- ไมล ดความเรว็ เมอ่ื ขบั รถเขา ใกล
เสน ใหห ยดุ รถ
- ไมล ดความเรว็ เมอื่ ขบั รถเขา ใกล
วงเวยี น

õ.ñ.ö ÅѡɳРö ¡ÒâѺö¼‹Ò¹·Ò§ÃÇ‹ Á ·Ò§á¡ËÃÍ× Ç§àÇÕ¹
ตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔ (๙) ไดใหความหมายของ
ทางรว มทางแยก หมายถงึ พนื้ ทที่ างเดนิ รถตง้ั แตส องสายตดั ผา นกนั รวมบรรจบกนั หรอื ตดิ กนั จงึ หมายถงึ
สามแยก สี่แยก หาแยก หรือทางเดินรถสองสายขึ้นไปมาบรรจบกัน ที่เรียกวาสุดทางเดินรถ
รวมทงั้ คอขวด ทมี่ เี สน ทางเดนิ รถหลายสายมาบรรจบกนั สาํ หรบั วงเวยี น ตามมาตรา ๔ (๑๐) หมายถงึ
ทางเดนิ รถที่กําหนดใหรถเดินรอบเครื่องหมายจราจรหรือสง่ิ ท่สี รา งขึ้นในทางรวมทางแยก

ลาํ ดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรับทาง ปณ.

๑. - ขับรถถึงทางรวมทางแยกไมให ม. ๗๑ (๑) ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
รถอื่นในทางรวมทางแยกผานไป ปรบั ไมเกนิ - รถอนื่ ทไ่ี ปถงึ ทางแยก
กอน ๕๐๐ บาท กอ นมสี ทิ ธไ์ิ ปกอ น
- ขับรถถึงทางรวมทางแยก ม. ๗๑ (๒) -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
พรอมกันไมยอมใหรถทางซาย - เวน แต เปน ทางเอกและ
ไปกอ น ม. ๑๔๘ โทตดั กนั ตอ งใหท างเอก
ปรับไมเกนิ ไปกอ น
- ขับรถขณะสัญญาณไฟเขียว ม. ๗๑ (๓) ๕๐๐ บาท ปรับ ๔๐๐ บาท
มีรถอื่นขวางอยูไมยอมหยุดรถ -”- - ตอ งหยดุ รถหลงั เสน ฯ
หลังเสนใหร ถหยดุ จนกวา รถคนั หนา จะแลน
พนทางแยก
- ·Ò§àÍ¡ คอื ทางฯ ทมี่ ี
เครอื่ งหมายแสดงวา เปน
ทางเอก
- ·Ò§â· คอื ทางฯ ทม่ี ี
“ปา ยหยดุ ” “ปา ยใหท าง”
ติดตั้งไว
- ทางทบ่ี นพน้ื ทางมคี าํ วา
“หยดุ ” หรอื มี “เสน หยดุ ”
ทางขวางไว

๑๔๔

ลําดบั ขอ กลา วหาหรือฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ปรบั ๕๐๐ บาท
๒. - ขับรถไมปฏิบัติตามสัญญาณ ม. ๗๓ ม. ๑๕๒
หรือเคร่ืองหมายจราจรที่ติดตั้งไว วรรคหน่ึง ปรับไมเ กิน -”-
ทว่ี งเวยี น ๑,๐๐๐ บาท ปรับ ๔๐๐ บาท
- ขับรถไมปฏิบัติตามสัญญาณ ม. ๗๓ -”-
จราจรทพี่ นกั งานเจา หนา ทก่ี าํ หนด วรรคสาม ปรับ ๔๐๐ บาท
- ขับรถถึงวงเวียนไมใหสิทธ์ิรถ ม. ๗๓ ม. ๑๔๘
ในวงเวียน ทางขวาผา นไปกอ น วรรคสอง ปรับไมเ กิน
๕๐๐ บาท
๓. - ขับรถออกจากทางสวนบุคคล ม. ๗๔ -”-
หรือบริเวณอาคารโดยไมหยุดรถ
ใหรถกําลงั ผานทางผานไปกอน

õ.ñ.÷ ÅѡɳР÷ ö©Ø¡à©Ô¹
ผูขับรถฉุกเฉินจะมีสิทธิพิเศษในการขับรถโดยไมตองปฏิบัติตามกฎหมายจราจร
บางประการ ตอ เมอ่ื เปน การขบั ไปเพอ่ื ปฏบิ ตั หิ นา ที่ และตอ งใชค วามระมดั ระวงั เชน เดยี วกนั โดยหากไมไ ด
ปฏบิ ตั หิ นา ทก่ี ต็ อ งปฏบิ ตั ติ ามกฎหมายจราจรและไมม สี ทิ ธใิ ชไ ฟสญั ญาณหรอื เสยี งสญั ญาณไซเรนดว ย
สําหรับผูขับขี่อ่ืนๆ และคนเดินเทา เม่ือเห็นรถฉุกเฉินจะตองหลบเพ่ือใหรถฉุกเฉินไปไดกอน
นน้ั เอง

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๑. - ขับรถไมหยุดหรือจอดรถใหชิด ม. ๗๖ ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ขอบทางดา นซา ยเมอื่ เหน็ รถฉกุ เฉนิ ม. ๗๖ ปรับไมเ กนิ ปรับ ๔๐๐ บาท
ใชไฟสัญญาณแสงวับวาบ (๒) ๕๐๐ บาท
- ขับรถไมหยุดหรือจอดรถให ม. ๑๔๘
ชิดขอบทางดานซายเมื่อไดยินรถ ปรับไมเกิน
ฉุกเฉินใชเสยี งสัญญาณไซเรน (๒) ๕๐๐ บาท

๑๔๕

ลําดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
๑. - ขบั รถตามหลงั รถฉกุ เฉนิ ในระยะ ม. ๑๒๗ ม. ๑๕๒ ปรับ ๓๐๐ บาท
ปรบั ไมเ กิน - รถฉกุ เฉนิ กาํ ลงั ปฏบิ ตั ิ
ตา่ํ กวา ๕๐ ม. หนาที่
๑,๐๐๐ บาท - รถฉุกเฉนิ
- คนเดินเทาไมหยุดและหลบชิด ม. ๗๖ - ตอ งไดร บั อนญุ าตเปน
ขอบทาง เมื่อเห็นรถฉุกเฉินใชไฟ -”- ม. ๑๔๘ หนังสอื จาก ตร.
สญั ญาณแสงวับวาบ (๑) -”- ปรับไมเ กนิ - อายกุ ารอนญุ าต ๒ ป
ม. ๗๖ ๕๐๐ บาท นบั แตว ันอนุญาต
- คนเดินเทาไมข้ึนบนทางเทา -”- -”- - ชนิดไฟอนุญาต
เขตปลอดภยั หรอื ไหลท างทใ่ี กลท ส่ี ดุ -”- - แสงแดงใชก บั รถราชการ
เมอ่ื เหน็ รถฉกุ เฉนิ ใชไ ฟวบั วาบ (๑) ทหาร, ตํารวจ, ดบั เพลงิ
- คนเดินเทาไมหยุดและหลบชิด - แสงนํ้าเงินกับรถ
ขอบทางเม่อื ไดยินรถฉกุ เฉนิ พยาบาล
ใชเ สยี งสัญญาณไซเรน (๑) - แสงเหลืองกบั รถอื่น
- คนเดนิ เทา ไมข น้ึ บนทางเทา เขต
ปลอดภัยหรือไหลทางเม่ือไดยิน ปรบั ๒๐๐ บาท
รถฉกุ เฉนิ ใชเ สยี งสญั ญาณไซเรน (๑)
- ผขู ห่ี รอื ควบคมุ สตั วไ มบ งั คบั สตั ว -”-
ใหหยุดชิดทางเม่ือเห็นรถฉุกเฉิน
ใชไฟสญั ญาณแสงวับวาบ (๓) -”- -”-
- ผขู ห่ี รอื ควบคมุ สตั วไ มบ งั คบั สตั ว
ใหห ยดุ ชดิ ทางเมอื่ ไดย นิ รถฉกุ เฉนิ ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ใชเ สียงสัญญาณไซเรน (๓) ปรบั ไมเ กนิ ปรบั ๔๐๐ บาท
๕๐๐ บาท
-”-

-”- -”-

๑๔๖

õ.ñ.ø ÅѡɳРø ¡ÒÃÅÒ¡áÅШ٧ö บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
ลาํ ดับ ขอกลาวหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา ปรบั ไมเกนิ

๑. - ใชร ถ(ทกุ ชนดิ ) ลากหรอื จงู รถอน่ื ม. ๗๗ ๑,๐๐๐ บาท
ไปในทางเกนิ ๑ คัน โดยไมไ ดรับ วรรคหนึ่ง
อนญุ าตฯ กฎ. ฉ.๗
(๒๕๒๒)

õ.ñ.ù ÅѡɳРù ÍغÑμÔàËμØ
ความผิดตามลักษณะ ๙ อุบัติเหตุน้ี เปนความผิดที่เจาพนักงานจราจรหรือพนักงาน
เจาหนาที่ไมมีอํานาจวา ตักเตือน หรือ ทําการเปรียบเทียบปรับ ตามมาตรา ๑๔๐ วรรคสาม และ
พนกั งานสอบสวนกไ็ มม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บปรบั หรอื วา กลา ว ตกั เตอื น ตามมาตรา ๑๔๕ ไดเ ชน เดยี วกนั
เนอื่ งจากฐานความผดิ ทเี่ กดิ ข้นึ กอใหเ กิดความเสียหายแกชวี ิต และทรัพยส ินของประชาชน และบท
กําหนดโทษท่ีกําหนด มีทั้งจําคุก และปรับ ซึ่งเกินอํานาจเปรียบเทียบปรับของเจาพนักงานจราจร
และพนักงานสอบสวนน้นั เอง

ลําดบั ขอกลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๑. - ขับรถในทางกอใหเกิดความ ม. ๗๘ ม. ๑๖๐ วรรคหนึ่ง - ฎีกา ๑๒๖/๒๕๓๑
เสียหายแกบุคคล/ทรัพยสิน ม. ๗๘ จาํ คกุ ไมเ กนิ ๓ เดอื น - ฎีกา ๔๔๐/๒๕๓๑
ผอู นื่ ไมห ยดุ รถใหค วามชว ยเหลอื ม. ๗๘ หรือปรับต้ังแต หยุดรถรอเลี้ยวถูกชน
ไมแสดงตัว แจงเหตุตอพนักงาน ๒,๐๐๐-๑๐,๐๐๐ บาท ทายแลวหนีไมถือเปน
เจาหนาที่ท่ีใกลเคียงทันที และ หรือท้งั จําท้ังปรบั ผูกอไมผดิ
ไมแจงช่ือ/สกุล ที่อยูตนและ
เลขทะเบยี นรถแกผ เู สียหาย ม. ๑๖๐ วรรคสอง - ดฎู กี า ๑๔๘๙/๒๕๓๒
- ขับรถในทางกอใหเกิดความ จําคุกไมเกิน ๖ ขบั รถชนแลว นาํ ผตู ายสง
เสียหายแกบุคคล/ทรัพยสิน เดอื น หรอื ปรบั ตงั้ แต รพ.ในทันที ผิดฐานชน
ไมหยุดรถ แสดงตัว แจงเหตุฯ ๕,๐๐๐-๒๐,๐๐๐ บาท แลวหนีธรรมดาไมผิด
จนเปนเหตุใหผูอ่ืนไดรับอันตราย หรือทั้งจําทัง้ ปรบั ขอหาน้ี ท่ีเปน บทหนัก
สาหสั หรอื ตาย ม. ๑๖๐ วรรคหนึง่ - ดฎู กี า ๒๑๓๗/๒๕๓๒
จาํ คกุ ไมเ กนิ ๓ เดอื น - ความผิดตาม ม. ๗๘
๒. - ขห่ี รอื ควบคมุ สตั วใ นทางกอ ใหเ กดิ หรือปรับตั้งแต ออกใบสั่ง หรือเปรียบ
ความเสยี หายแกบ คุ คล/ทรพั ยส นิ ๒,๐๐๐-๑๐,๐๐๐ บาท เทียบปรับไมไ ด
ผูอื่น ไมหยุดใหความชวยเหลือ หรือท้ังจาํ ทัง้ ปรับ - คดฟี องศาล
ไมแ สดงตวั แจง เหตตุ อ พนกั งานฯ
ที่ใกลเคียงในทันทีและไมแจงชื่อ/
สกุล ท่อี ยตู นแกผ เู สียหาย

๑๔๗

ลาํ ดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.
- ขี่หรือควบคุมสัตวกอใหเกิด ม. ๗๘ ม. ๑๖๐ วรรคสอง -”-
ความเสยี หายแกบ คุ คล/ทรพั ยส นิ จาํ คกุ ไมเ กนิ ๖ เดอื น
ไมหยุดรถแสดงตัวแจงเหตุฯ ห รื อ ป รั บ ต้ั ง แ ต 
จนเปนเหตุใหผูอ่ืนไดรับอันตราย ๕,๐๐๐-๒๐,๐๐๐ บาท
สาหัสหรอื ตาย หรือท้ังจําทง้ั ปรบั

õ.ñ.ñð Å¡Ñ É³Ð ñð ö¨¡Ñ ÃÂÒ¹
ตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ใหค วามหมายวา รถจกั รยาน หมายถึง
รถทเี่ ดนิ ดว ยกาํ ลงั ของผขู บั ขท่ี ไี่ มใ ชเ ปน การลากเขน็ จงึ หมายถงึ รถสองลอ ถบี หรอื สามลอ ถบี บทบญั ญตั ิ
ลกั ษณะ ๑๐ เปน การบงั คบั วา รถจกั รยานเมอ่ื จะนาํ มาวง่ิ ในทาง ตอ งมอี ปุ กรณป ระจาํ รถ และตอ งปฏบิ ตั ิ
ตามกฎหมายประการใด

ลําดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.

๑. - ไมขับขี่รถจักรยานในทางท่ีได ม. ๗๙ ม. ๑๔๗ ปรับ ๒๐๐ บาท
จดั ทําไว ปรับไมเ กิน
๒๐๐ บาท -”-
๒. - ไมจ ดั ใหม กี ระดงิ่ เสยี งสญั ญาณ ม. ๘๐ -”- -”-
ไดย ินระยะไมนอ ยกวา ๓๐ ม.(๑) -”-
- ไมจ ดั ใหม เี ครอื่ งหา มลอ ทใี่ ชก าร - ” - -”-
ไดด ี สามารถหยุดไดทนั ที (๒)
- ไมจ ดั ใหม โี คมไฟแสงขาวหนา รถ - ” - -”-
สองเห็นพื้นทางไดในระยะ
ไมนอยกวา ๑๕ ม. (๓) -”- -”-
- ไมจัดใหมีโคมไฟทายแสงแดง - ” -
หรอื วัตถสุ ะทอ นแสงแดง (๔) -”- - ¡ÅÒ§¤¹× และเวลาทมี่ ี
ม. ๑๔๗ แสงสวา งไมเ พยี งพอทจี่ ะ
๓. - ไมจุดโคมไฟแสงขาวหนารถ ม. ๘๑ ปรับไมเกิน มองเหน็ คน รถ สง่ิ กดี ขวาง
ในเวลากลางคนื ๒๐๐ บาท ไดชัดในระยะ ๑๕๐ ม.
ปรบั ๒๐๐ บาท
- ไมขับข่ีรถจักรยานใหชิดขอบ ม. ๘๒ - ถา มชี อ งเดนิ รถประจาํ ทาง
ทางดา นซา ยหรอื ไหลท าง กใ็ หชิดชองฯ น้นั

๑๔๘

ลําดับ ขอกลาวหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ปรับ ๒๐๐ บาท
๓. - ขับข่ีรถจักรยานโดยประมาท ม. ๘๓ (๑) ม. ๑๔๘
หรือหวาดเสยี ว (๑) ปรบั ไมเ กิน -”-
๕๐๐ บาท
- ขับขี่รถจักรยานโดยไมจับคัน ม. ๘๓ (๒) -”-
บงั คับรถ (๒)
- ขับขี่รถจักรยานขนานกันเกิน ม. ๘๓ (๓) - ” - àǹŒ áμ‹ ขบั ขใ่ี นทางเฉพาะ
๒ คนั (๓)
- ขับขี่รถจักรยานไมน่ังบนอาน ม. ๘๓ (๔) -”- ปรบั ๒๐๐ บาท
ท่จี ดั ไวฯ (๔)
- ขบั ขร่ี ถจกั รยานบรรทกุ บคุ คลอน่ื ม. ๘๓ (๕) -”- -”-
เวนแต เปนรถสามลอ (๕)
- ขับขี่รถจักรยานบรรทุกหรือถือ ม. ๘๓ (๖) -”- ปรับ ๒๐๐ บาท
สิ่งของใด ๆ (๖)
- ขับข่ีรถจักรยานเกาะหรือพวง ม. ๘๓ (๗) -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
รถอ่นื รถอืน่ ท่กี าํ ลังแลนอยู (๗)
๔. - ขับขี่รถจักรยานฝาฝนหรือ ม. ๘๔ -”- -”-
ไมปฏิบัติตามกฎหมายจราจร
ซง่ึ บงั คบั ใชเ ชน เดยี วกบั ผขู บั รถยนต

õ.ñ.ññ ÅѡɳРññ öºÃ÷¡Ø ¤¹â´ÂÊÒÃ
บทบญั ญตั ิ ลกั ษณะ ๑๑ รถบรรทกุ คนโดยสาร เปน มาตรการทบ่ี งั คบั กบั เจา ของรถบรรทกุ
โดยสาร ผขู บั ข่รี ถบรรทุกโดยสาร ผเู กบ็ คาโดยสาร หรือบุคคลอืน่ ทผี่ ทู ่ีมสี วนไดเสียเก่ียวกับรถบรรทุก
โดยสาร เพอื่ ความเปนระเบยี บเรียบรอ ย ปลอดภยั ของการขบั ขีร่ ถบรรทุกโดยสาร

ลําดบั ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๑. - เปน เจา ของหรอื ผขู บั ขร่ี ถโดยสาร ม. ๘๕ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
รบั บรรทกุ ศพ/คนเปน โรคเรอ้ื น/โรค ปรับไมเกนิ - àÇŒ¹áμ‹ รถน้ันไมมี
ติดตอ รว มไปกับคนโดยสารอ่ืน ๑,๐๐๐ บาท คนโดยสารอนื่ หรอื คนที่
โดยสารไปดว ยเปน ญาติ
ของคนตาย

๑๔๙

ลาํ ดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
ม. ๘๖ ม. ๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
๒. - เปนเจาของรถโดยสารเรียกให ปรับไมเกิน
คนขน้ึ รถ สง เสยี งออื้ องึ หรอื ลกั ษณะ -”- -”-
กอความรําคาญแกคนโดยสาร -”- ๑,๐๐๐ บาท
หรือผูอนื่ -”-
- ขับรถโดยสารเรียกใหคนข้ึนรถ -”- -”-
สงเสียงอื้ออึง หรือลักษณะกอ ม. ๘๗
ความราํ คาญแกค นโดยสารหรอื ผอู น่ื ม. ๘๘ -”- -”-
- เปน ผเู กบ็ คา โดยสารเรยี กใหค น ม. ๘๙
ขน้ึ รถ สง เสยี งออื้ องึ หรอื ลกั ษณะ วรรคหนึ่ง -”- -”-
กอความรําคาญแกคนโดยสาร
หรอื ผูอ น่ื -”- -”-
- เปนบุคคลมีสวนไดเสียกับรถ
โดยสาร เรียกใหคนข้ึนรถเสียง ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ออ้ื องึ หรอื ลกั ษณะกอ ความราํ คาญ ปรับไมเกิน
แกค นโดยสารหรือผอู ่นื ๕๐๐ บาท
- เปนเจาของรถฯ/ผูขับรถ/ผูเก็บ
คาโดยสาร/ผูมีสวนไดเสีย ตอน -”- - กรรมเดยี วผดิ กฎหมาย
ดงึ เหน่ยี ว ยดึ ยอ้ื สิ่งของ หรือ หลายบท (ผิดพ.ร.บ.
คนขนึ้ รถ ขนสง ฯ ดว ย)

๓. - เปน เจา ของรถโดยสาร/ผขู บั รถ/ ม.๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
ผเู กบ็ คา โดยสาร ปฏเิ สธไมร บั จา ง ปรบั ไมเ กิน -”-
บรรทุกคนโดยสาร โดยไมม ีเหตุ ๑,๐๐๐ บาท
อนั สมควร -”-

๔. - ขับรถโดยสารไมหยุดและสง
คนโดยสารท่ีเคร่ืองหมายหยุด
รถประจําทาง หรือสถานท่ี
ทตี่ กลงกนั ไว

๕. - เปน ผขู บั รถรบั บรรทกุ คน โดยสาร
เกินจํานวนท่ีกําหนด

- เปน ¼àŒÙ ¡ºç ¤Ò‹ â´ÂÊÒà รบั บรรทกุ - ” -
คนโดยสารเกินจํานวนที่กําหนด

๑๕๐

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
-”- ปรับ ๕๐๐ บาท
๖. - ขับรถโดยสารเท่ียวเรหาคน ม. ๙๐ (๑)
ขึ้นรถ (๑) -”- ปรบั ๕๐๐ บาท

- จอดรถโดยสารเปนคนั หัวแถว ม. ๙๐ (๒)
ของคนั อน่ื หา งเครอ่ื งหมายจราจร
เกนิ ๑ ม. (๒)

- จอดรถโดยสารหางจากทา ยรถ ม. ๙๐ (๓) ปรับ ๕๐๐ บาท
คันหนาเกนิ ๑ ม. (๓)
ปรบั ๓๐๐ บาท
๗. - เปนผูขับรถ/ผูเก็บคาโดยสาร ม. ๙๑ (๑) -”- -”-
สบู บุหรีข่ ณะปฏิบัติหนาท่ี -”-
- เปนผูขับรถ/ผูเก็บคาโดยสาร -”- ปรับ ๕๐๐ บาท
คุยกนั ขณะปฏิบตั ิหนา ที่
- เปนผูขับรถ/ผูเก็บคาโดยสาร ม. ๙๑ (๒)
กลา ววาจา เสยี ดสี ดหู มน่ิ ไมส ภุ าพ
ตอคนโดยสารหรือผอู ื่น

๘. - ขับรถโดยสารไมดับเคร่ืองยนต ม. ๙๒ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
และใหคนโดยสารลงจากรถ ปรบั ไมเ กิน - นํ้ามันเช้ือเพลิงชนิด
เ ม่ื อ จ ะ เ ติ ม นํ้ า มั น เ ชื้ อ เ พ ลิ ง ๑,๐๐๐ บาท ไวไฟ มีจุดวาบไฟใน
(คนโดยสารตองลงทุกคน) อุณหภูมิ ๒๑ องศา
หรอื ต่ํากวานั้น

õ.ñ.ñò Å¡Ñ É³Ð ñò öá·ç¡«èÕ
บทบัญญตั ิ ลักษณะ ๑๒ รถแทก็ ซี่ เปนมาตรการท่บี ังคบั ผขู บั ข่รี ถแท็กซ่ี ไมใ หก อปญ หา
ความยงุ ยากแกผ โู ดยสาร เชน การใชว าจาไมส ภุ าพตอ คนโดยสาร ขบั รถในลกั ษณะนา หวาดเสยี วจะเกดิ
อันตราย เรยี กคาโดยสารเกินกวา ท่ีตกลงหรือเกนิ จํานวนทปี่ รากฏในมาตรแทก็ ซ่ีหรอื มิเตอร เปน ตน

ลําดบั ขอกลาวหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.

๑. - ขับรถแท็กซ่ีปฏิเสธไมรับจาง ม. ๙๓ ม. ๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
บรรทุกคนโดยสาร ปรับไมเกิน - เวนแต การบรรทุก
- ขับรถแท็กซี่เมื่อประสงคไมรับ - ” - ๑,๐๐๐ บาท นา จะกอ ใหเ กดิ อนั ตราย
จา งฯ ไมแสดงปายงดรับจาง -”- แกตนหรือคนโดยสาร

ปรับ ๓๐๐ บาท

๑๕๑

ลาํ ดบั ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.
๒. - ขับรถแท็กซี่บรรทุกคนโดยสาร ม. ๙๔ -”-
ปรับ ๕๐๐ บาท
เกนิ จาํ นวนฯ -”- - ไมเกิน ๗ คน
- เดก็ อายตุ ํา่ กวา ๑๐ ป
๓. - เรี ย ก ใ ห  ค น ข้ึ น ร ถ แ ท็ ก ซี่ ม. ๙๕ (๑) ๒ คน นับเปน ๑ คน
โดยสงเสียงอือ้ อึง
- เรยี กใหค นขนึ้ รถแทก็ ซลี่ กั ษณะ - ” - ปรบั ๕๐๐ บาท
กอความราํ คาญฯ
- ตอน ดงึ เหนย่ี ว ยดึ ย้ือ คน - ” - -”- -”-
หรอื สิง่ ของ ใหขึ้นรถฯ
-”- -”-
๔. ขับรถแท็กซ่ีเรียกเก็บคาโดยสาร ม. ๙๖
เกินอัตราทีป่ รากฏในมาตรแท็กซ่ี วรรคหนึ่ง ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ปรบั ไมเกนิ ปรับ ๓๐๐ บาท
๕. - โดยสารรถแท็กซ่ีไมชําระ ม. ๙๗ ๕๐๐ บาท
คา โดยสารตามมาตรแท็กซี่ -”-

๖. - ขับรถแท็กซี่เรียกคาโดยสาร ม. ๙๘ ม. ๑๔๙ ปรบั ๔๐๐ บาท
เกนิ ราคาท่ีตกลงกันไว วรรคสอง ปรับไมเ กิน -”-
๕๐๐ บาท
- โดยสารรถแท็กซี่ไมชําระคา - ” - -”-
โดยสารตามทตี่ กลงกันไว
๗. - ขับรถแท็กซ่ีสูบบุหร่ีขณะขับรถ ม. ๙๙ (๑) ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
(๑) ปรับไมเกนิ -”-
๑,๐๐๐ บาท
- ขบั รถแทก็ ซเี่ ปด วทิ ยหุ รอื ทาํ การ -”- -”-
ใดๆ ลักษณะกอความราํ คาญ แก
คนโดยสาร (๑) ม. ๙๙ (๒) -”- - àÇŒ¹áμ‹ทําเพ่ือให
- ขับรถแท็กซี่ยื่นมือ แขนหรือ ม. ๙๙ (๓) สัญญาณ
สว นใดของรา งกายออกนอกรถ (๒) ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
- ขับรถแท็กซี่จับคันบังคับรถ ปรบั ไมเกิน - àǹŒ áμ‹ มเี หตจุ ําเปน
ดวยมอื ขางเดยี ว ๑,๐๐๐ บาท
-”- ปรบั ๕๐๐ บาท
- ขับรถแท็กซ่ีใชเสียงสัญญาณ ม. ๙๙ (๔)
เมื่อเขาบรเิ วณโรงพยาบาล -”- -”- -”-
- ขับรถแท็กซ่ีใชเสียงสัญญาณ
เมื่อเขาบรเิ วณท่ีทาํ งาน (๔)

๑๕๒

ลําดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.
ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
๗. - ขับรถแท็กซี่ใชเสียงสัญญาณ ม. ๙๙ (๔) ปรบั ไมเกนิ
เมือ่ เขาบริเวณสถานศึกษา (๔) ๑,๐๐๐บาท -”-
-”- -”-
- ขับรถแท็กซี่ใชเสียงสัญญาณ ม. ๙๙ (๕)
เพื่อเรงรถอ่ืน (๕) -”-
- ขับรถแท็กซ่ีแซงหรือตัดหนา ม. ๙๙ (๖)
รถอนื่ ลกั ษณะฉวดั เฉวยี น เปนท่ี -”- -”-
นา หวาดเกรงวา จะเกดิ อนั ตราย (๖) ปรับ ๕๐๐ บาท
- ขบั รถแทก็ ซเี่ ขา ไปในบรเิ วณบา น ม. ๙๙ (๗) ม. ๑๕๒
ผอู นื่ (๗) ปรับไมเกนิ -”-
- ขับรถแท็กซี่รับคนโดยสารใน ม. ๙๙ (๘) ๑,๐๐๐บาท -”-
บริเวณที่มีเคร่ืองหมายจราจร -”-
หามรบั คนโดยสาร (๘)
- ขบั รถแทก็ ซก่ี ลา ววาจาไมส ภุ าพ ม. ๙๙ (๙) -”-
เสยี ดสี ดูหม่ิน กาวราวคน
- ขบั รถแทก็ ซแ่ี สดงกริ ยิ าไมส ภุ าพ - ” - ม. ๑๕๘ จาํ คกุ - ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
เสยี ดสี ดหู มน่ิ กา วรา วคนโดยสาร ไมเ กิน ๑ เดือน ปรบั
หรือผอู ่นื (๙) หรอื ปรบั ไมเ กิน
๘. - ขบั รถแทก็ ซไ่ี มพ าคนโดยสารไป ม. ๑๐๐ ๒,๐๐๐ บาท
ยงั ทท่ี วี่ า จา งตามเสน ทางทส่ี นั้ ทส่ี ดุ หรือทง้ั จาํ ท้งั ปรบั
หรือเสน ทางที่ไมอ อมเกนิ ควร

- ขับรถแท็กซี่ไมสงผูโดยสาร ณ -”- -”- -”-
สถานที่ท่ีตกลงกนั ไว ม. ๑๐๐
- ขับรถแท็กซ่ีพาคนโดยสาร ม. ๑๕๘ จําคุก - ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
ไปทอดท้ิงระหวา งทางฯ ไมเกนิ ๑ เดือน ปรบั
หรอื ปรบั ไมเกนิ
๒,๐๐๐ บาท
หรอื ท้งั จาํ ทั้งปรบั

๙. - ขับรถแท็กซี่äÁ‹á싧¡ÒÂËÃ×ÍÁÕ ม. ๑๐๑ ม. ๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
à¤Ãè×ͧËÁÒÂàÂçºμÔ´ËÃ×Í»˜¡äÇŒ·Õè ประกาศฯ ปรับไมเ กนิ
à¤Ã×Íè §á짋 ¡Ò ตร. ลง ๒๐ ๕๐๐ บาท
เม.ย. ๒๒

๑๕๓

õ.ñ.ñó Å¡Ñ É³Ð ñó ¤¹à´Ô¹à·ŒÒ
บทบัญญัติลักษณะ ๑๓ คนเดินเทา เปนบทบัญญัติท่ีบัญญัติข้ึนเพ่ือความปลอดภัย
ของคนเดนิ เทา ในขณะทใี่ ชท าง ซง่ึ ทางในความหมายประกอบดวย ขอบทาง ไหลทาง ทางเทา และ
ทางขาม โดยกําหนดใหคนเดินเทาตองปฏิบัติตามกฎหมายเพ่ือปองกันการถูกรถชน นอกจากนี้
ในมาตรา ๓๒ ยงั ไดบ ญั ญัติใหผูขับขต่ี อ งใชค วามระมัดระวงั ไมใหร ถชนหรือโดนคนเดินเทา ในขณะที่
ใชท าง และตอ งใหส ญั ญาณเตอื นคนเดนิ เทา รตู วั เมอื่ จาํ เปน สาํ หรบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ มดี งั นี้

ลําดับ ขอกลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรับทาง ปณ.

๑. - ไมเ ดินบนทางเทา หรอื ไหลทาง ม. ๑๐๓ ม. ๑๔๗ ปรับ ๒๐๐ บาท
ปรบั ไมเ กนิ - ถาไมมีทางเทาใหเดิน
๒๐๐ บาท ริมทางดานขวา

๒. - ขามทางนอกทางขามระยะ ม. ๑๐๔ ม. ๑๔๗ จาํ คกุ ปรับ ๒๐๐ บาท
๑๐๐ ม. จากทางขา ม (ทางมา ลาย ไมเกนิ ๑ เดอื น
สะพานลอยหรอื ทางลอดใตถ นน) หรอื ปรับไมเ กนิ
๒,๐๐๐ บาท
หรือทงั้ จําทั้งปรบั

๓. - ขา มทางไมป ฏบิ ตั ติ ามไฟสญั ญาณ ม. ๑๐๕ ม. ๑๔๗ -”-
จราจร ปรบั ไมเ กนิ
๒๐๐ บาท

- ขา มทางฝา ฝน ไฟสญั ญาณจราจร ม. ๑๐๕ (๑) -”- -”-
สีแดง (ไมห ยุด)

- ขา มทางฝา ฝน ไฟสญั ญาณสเี ขยี ว ม. ๑๐๕ (๓) ม. ๑๔๗ - ขามไปแลวใหขามตอ
กะพรบิ ปรบั ไมเ กิน โดยเรว็ ถา ยงั ไมข า มใหห ยดุ
๒๐๐ บาท รอฯ

๔. - ขา มทางบรเิ วณทางรว มทางแยก ม. ๑๐๖ -”- -”-
ไมปฏิบัติตามสัญญาณไฟจราจร
ท่ที างรวมทางแยก

- ไมขามทางเมื่อมีไฟสัญญาณ ม. ๑๐๖ (๑) -”- -”-
สีแดงใหรถหยุด

- ขา มทางเมอ่ื มไี ฟสญั ญาณสเี ขยี ว ม. ๑๐๖ (๒) -”- -”-
ใหรถผาน

- ขามทางฝาฝนไฟสัญญาณ ม. ๑๐๖ (๓) ม. ๑๔๗ ปรบั ๒๐๐ บาท
สเี หลอื งอาํ พนั ไฟสญั ญาณสเี ขยี ว ปรบั ไมเกิน - ขามไปแลวใหขามตอ
กะพริบ ๒๐๐ บาท โดยเร็ว ถายังไมขาม
ใหหยดุ รอฯ

๑๕๔

ลําดับ ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
๕. - ขา มทางฝา ฝน สญั ญาณทพี่ นกั งาน ม. ๑๐๗ ม. ๑๔๘
ปรับไมเ กนิ ปรับ ๑๐๐ บาท
เจา หนา ทแี่ สดงดว ยมือและแขน ๕๐๐ บาท - ขามไปแลวใหขามตอ
โดยเร็ว ถายังไมขาม
- ขา มทางฝา ฝน สญั ญาณทพ่ี นกั งาน - ” - -”- ใหหยดุ รอฯ
เจา หนา ที่แสดงดว ยเสียงนกหวดี
๖. - เดินแถวบนทางในลักษณะ ม. ๑๐๘ -”-
กดี ขวางการจราจร
- เดินเปนขบวนแหบนทางใน - ” - -”- ปรับ ๒๐๐ บาท
ลกั ษณะกีดขวางการจราจร -”- -”-
- เดนิ เปน ขบวนบนทางในลกั ษณะ - ” -
กีดขวางการจราจร -”- -”-
๗. - กระทําการใด ๆ บนทางเทา ม. ๑๐๙
หรอื ทางใดๆ ทจ่ี ดั ไวส าํ หรบั คนเดนิ -”- -”-
เทา ในลกั ษณะกีดขวางผอู ื่น - ไมมีเหตอุ นั สมควร
๘. - ซื้อสิ่งใดๆ ในทางเดินรถ ม. ๑๑๐
โดยไมม เี หตอุ นั สมควรหรอื กดี ขวาง ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
การจราจร ปรับไมเกิน -”-
- ขาย (ส่ิงใด ๆ) ในทางเดินรถ - ” - ๕๐๐ บาท
โดยไมม เี หตอุ นั สมควรหรอื กดี ขวาง -”-
การจราจร
- แจกจา ย (สง่ิ ใด ๆ) ในทางเดนิ รถ - ” - -”- -”-
โดยไมม เี หตอุ นั สมควรหรอื กดี ขวาง
การจราจร -”- -”-
- เรย่ี ไรในทางเดนิ รถหรอื ออกไป - ” -
กลางทางโดยไมมีเหตุอันสมควร
หรอื กดี ขวางการจราจร

๑๕๕

õ.ñ.ñô ÅѡɳРñô ÊμÑ ÇᏠÅÐÊè§Ô ¢Í§ã¹·Ò§
ในการใชทาง ในทางกฎหมายจราจรใหสัตวก็มีสิทธิในการใชทางเหมือน คน และรถ
ทกุ ประเภท แตก ารใชท างตอ งอยภู ายใตข อ บงั คบั ของกฎหมายจราจร กลา วคอื ตอ งเปน สตั วท มี่ เี จา ของ
หรอื ผคู รอบครองเทานนั้ โดยเอาผดิ กับเจาของหรอื ผูครอบครองทน่ี ําสัตวม าใชใ นทาง ดงั น้ี

ลาํ ดับ ขอกลาวหาหรือฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

๑. - ข่ีสัตวไปบนทางในลักษณะ ม. ๑๑๑ ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
กดี ขวางการจราจรและไมม ผี คู วบคมุ ปรับไมเ กนิ -”-
เพยี งพอ ๕๐๐ บาท
-”- ปรับ ๔๐๐ บาท
- จูง/ไลตอนสัตวไปบนทางใน ม. ๑๑๑ -”-
ลักษณะกีดขวางการจราจรและ ม. ๑๕๐ (๔) -”-
ไมม ผี คู วบคมุ เพียงพอ ปรบั ไมเ กิน
- ปลอ ยสตั วไ ปบนทางในลกั ษณะ ๕๐๐ บาท ปรบั ๔๐๐ บาท
กดี ขวางการจราจรและไมม ผี คู วบคมุ ม. ๑๔๘
เพยี งพอ ปรับไมเ กนิ ปรับ ๓๐๐ บาท
๕๐๐ บาท -”-
๒. - ไมปฏิบัติตามคําส่ังของ ม. ๑๑๓ -”- -”-
เจา พนกั งานจราจรทมี่ คี าํ สง่ั หา มข่ี -”- -”-
จงู ไลต อ นหรอื ปลอ ยสตั วไ ปบนทาง ม. ๑๔๘
ปรับไมเ กนิ
๓. - วางส่ิงหนึ่งสิ่งใดในลักษณะ ม. ๑๑๔ ๕๐๐ บาท
กดี ขวางการจราจรเวน แตจ ะไดร บั ม. ๑๔๗
อนญุ าต ปรับไมเ กิน
๒๐๐ บาท
- ตงั้ สง่ิ หนงึ่ สงิ่ ใดในลกั ษณะกดี ขวาง - ” - -”-
การจราจร -”-
-”-
- ยน่ื สงิ่ หนงึ่ สง่ิ ใดในลกั ษณะกดี ขวาง - ” -
การจราจร

- á¢Ç¹ส่ิงหนึ่งสิ่งใดในลักษณะ ม. ๑๑๔
กีดขวางการจราจร
- กระทําดว ยประการใด ๆ ใน
ลกั ษณะกีดขวางการจราจร

๔. - ạสงิ่ ของไปบนทางในลกั ษณะ ม. ๑๑๕
กีดขวางการจราจร

- ËÒÁสง่ิ ของไปบนทางในลกั ษณะ - ” -
กดี ขวางการจราจร
- ÅÒ¡สงิ่ ของไปบนทางในลกั ษณะ - ” -
กดี ขวางการจราจร
- นําสิ่งของไปบนทางในลักษณะ - ” -
กดี ขวางการจราจร

๑๕๖

õ.ñ.ñõ ÅѡɳРñõ öÁŒÒ à¡ÇÕ¹ áÅÐàÅÍ×è ¹
จากบทนยิ าม ในมาตรา ๔ (๑๕) พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ใหค วามหมาย
คาํ วา “รถ หมายความวา ยานพาหนะทางบกทกุ ชนดิ เวนแตรถไฟ และรถราง” ดงั นน้ั รถมา เกวยี น
และลอ เลอ่ื น จงึ เปนรถตามกฎหมาย ดงั นนั้ ผขู ับข่ีรถมา เกวียนและเลือ่ น เมื่อนาํ มาใชใ นทางจึงตอง
ปฏบิ ตั ิตามกฎหมายจราจรเหมอื นผูขับขี่รถทวั่ ไป ดงั นี้

ลําดบั ขอกลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

๑. - ขับรถมา/เกวียนหรือเลื่อนที่ ม. ๑๑๖ ม. ๑๔๗ ปรบั ๒๐๐ บาท
เทียมสัตว จอดในทาง โดยไมมี ปรบั ไมเ กิน
ผคู วบคมุ และไมไ ดผ กู สตั วท เ่ี ทยี ม ๒๐๐ บาท -”-
น้นั ไว -”- -”-
ม. ๑๔๘
๒. - ขับรถมาปลอยสายบังเหียน ม. ๑๑๗ ปรบั ไมเกนิ
ในเวลาขับ ๕๐๐ บาท

๓. - ขับรถมา/เกวียนหรือเลื่อน ม. ๑๑๘
ที่เทียมสัตว โดยไมปฏิบัติตาม
กฎหมายจราจรทางบกดวยรถ

õ.ñ.ñö ÅѡɳРñö à¢μ»ÅÍ´ÀÂÑ
จากบทนยิ าม ในมาตรา ๔ (๑๓) พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ใหค วามหมาย
คําวา “เขตปลอดภัย หมายความวา พ้นื ทีใ่ นทางเดินรถทีม่ ีเคร่ืองหมายแสดงไวใหเห็นชดั เจนทกุ เวลา
สําหรับใหค นเดนิ เทา ขา มทางหยดุ รอ หรอื ใหค นทขี่ น้ึ หรอื ลงรถหยดุ รอกอนจะขามทางตอไป”

ลาํ ดบั ขอกลาวหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.

๑. - ขับรถเขาไปในเขตปลอดภัย ม. ๑๑๙ ม. ๑๔๘ ปรับ ๓๐๐ บาท
โดยไมจ าํ เปน และไมไ ดร บั อนญุ าตฯ ปรับไมเ กิน
๕๐๐ บาท

๑๕๗

õ.ñ.ñ÷ Å¡Ñ É³Ð ñ÷ ິç àμÅ´ç
บทบัญญัติ ลักษณะ ๑๗ เบ็ดเตล็ดนี้เปนบทบัญญัติที่กฎหมายที่วาดวยลักษณะอื่นๆ
ในการใชท างท่ีไมเขา ลักษณะอนื่ ๆ ดังท่กี ลา วมาแลว ดงั นี้

ลําดับ ขอกลา วหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

๑. - ขับรถ¶ÍÂËÅѧในลักษณะ ม. ๑๒๐ ม. ๑๔๘ ปรบั ๓๐๐ บาท
ไมปลอดภัย ปรับไมเกิน ปรับ ๔๐๐ บาท
- ขบั รถถอยหลงั ในลกั ษณะกดี ขวาง ๕๐๐ บาท
การจราจร -”-

๒. - ขบั ขรี่ ถจกั รยานยนตä Á¹‹ §èÑ ¤ÃÍ‹ Á ม. ๑๒๑
º¹ÍÒ¹ ท่ีจดั ไว
- โดยสารรถจักรยานยนตäÁ‹¹Ñè§
«ŒÍ¹º¹อานทีจ่ ดั ไว

๓. - ผูขับขี่รถจักรยานยนตและคน ม.๑๒๒ ม. ๑๔๘ -”-
โดยสารไมสวมหมวกท่ีจัดขึ้น ปรับไมเ กนิ -”-
โดยเฉพาะ ๕๐๐ บาท ปรับ ๔๐๐ บาท
ม. ๑๔๘ -”-
๔. - ขับรถยนตยอมãËŒ¼ÙŒÍ×è¹¹Ñè§ ม. ๑๒๓ ปรับไมเ กนิ
ตอนหนาแถวเดียวกับคนขับเกิน วรรคหน่งึ ๕๐๐ บาท
๒ คน ม. ๑๔๘
ปรบั ไมเ กนิ
๕. - ขับขี่รถยนตโดยไมรัดรางกาย ม. ๑๒๓ ๕๐๐ บาท
ดว ยเขม็ ขัดนิรภัย วรรคสอง -”-

- ขับขี่รถยนตโดยไมจัดใหคน -”- - ” - - ความผิดคนโดยสาร
โดยสาร ซงึ่ นง่ั ทน่ี งั่ ตอนหนา แถวเดยี ว
กับที่น่ังผูขับขี่รถยนตรัดรางกาย ม. ๑๒๔ -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
ดว ยเข็มขัดนริ ภัย วรรคหนึ่ง
- กระทาํ ดว ยประการใดๆ เปน เหตุ -”- ม. ๑๔๘ - ก ร ณี โ ด ย ส า ร ร ถ
ใหผูขับขี่มองไมเห็นทางดานหนา ม. ๑๒๔ ปรบั ไมเกนิ ประจาํ ทางฯ ผดิ พ.ร.บ.
หรอื ดา นขา งของรถไดโ ดยสะดวก วรรคสอง ๕๐๐ บาท ขนสง ฯ ดว ย
- กระทําดวยประการใดๆ
ในลักษณะท่ีเปนการกีดขวาง
การควบคุมบงั คับรถ
- à¡ÒÐ ËÍŒ Ââ˹ËÃÍ× Â¹×è ÊÇ‹ ¹Ë¹§èÖ
ʋǹ㴠ของรางกายออกนอก
ตัวรถโดยไมส มควร

๑๕๘

ลาํ ดบั ขอกลา วหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
ม. ๑๒๔ -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
๕. - ¢¹éÖ หรอื ลงรถโดยสารประจาํ ทาง/ วรรคสาม
รถบรรทกุ โดยสาร/รถโรงเรยี นหรอื -”- - ความผดิ ของผปู ระจาํ รถ
รถแทก็ ซี่ ในขณะทรี่ ถหยดุ เพอื่ รอ ม. ๑๒๔ ผิด พ.ร.บ.ขนสงฯ ดวย
สญั ญาณไฟหรอื หยดุ เพราะตดิ การ วรรคสี่ ม. ๑๕๗
จราจร ปรับต้งั แต ปรบั ๕๐๐ บาท
- ¼¢ŒÙ ºÑ ¢หÕè รอื เปน ผàู ¡ºç ¤Ò‹ â´ÂÊÒà ม. ๑๒๕ ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท -”-
รถโดยสารประจาํ ทาง รถโดยสาร/ -”- -”- -”-
รถโรงเรยี น หรอื รถแทก็ ซ่ี ยนิ ยอม -”-
ใหผ ูใดเกาะ หอ ยโหน ยน่ื สว นใด ม. ๑๒๖ -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
ของรา งกายออกนอก รถ หรอื นงั่ / ม. ๑๔๘ ปรับ ๕๐๐ บาท
ยนื ไปในหรอื บนรถในลกั ษณะทอี่ าจ ปรบั ไมเ กิน
กอ ใหเ กิดอนั ตรายฯ ๕๐๐ บาท -”-
- äÁ¢‹ ºÑ öใหช ดิ ขอบทางดา นซา ย ม. ๑๕๒ -”-
เมอื่ ขบั ผา นทางแคบระหวา งภเู ขา ปรบั ไมเกนิ ปรบั ๓๐๐ บาท
หรือระหวา งเนนิ ๑,๐๐๐ บาท
- ไม¢ ºÑ öใหช ดิ ขอบทางดา นซา ย -”-
เมอ่ื ขบั ในทางเดนิ รถบนภเู ขา หรอื -”-
บนเนิน -”-
- ไมใ ชเ สยี งสญั ญาณเตอื นรถอน่ื
เม่ือขับรถถงึ ทางโคง

๖. - ¢ºÑ öใชเ กยี รว า งหรอื เหยยี บคลตั ช
ขณะขับลงทางลาดหรอื ไหลเ ขา

- ขบั รถตามหลงั รถฉกุ เฉนิ ซงึ่ กาํ ลงั ม. ๑๒๗ (๑)
ปฏิบัติหนาที่ในระยะตํ่ากวา ๕๐
เมตร
๗. - ¢ÑºÃ¶¼‹Ò¹เขาไปในบริเวณเขต ม. ๑๒๗ (๒)
ปฏบิ ัติการดบั เพลิง
- ¢ÑºÃ¶à¢ŒÒ仨ʹในบริเวณเขต - ” -
ปฏิบตั ิการดบั เพลงิ
- ¢ºÑ öทบั สายสบู ดบั เพลงิ ในขณะ ม. ๑๒๗ (๓)
เจาหนาทด่ี ับเพลิงปฏบิ ัติการฯ

๑๕๙

ลาํ ดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
๘. - ÇÒ§ à·หรือ·Ôé§เศษแกว ตะปู ม. ๑๒๘ ม. ๑๕๒
ปรับไมเกนิ ปรบั ๕๐๐ บาท
ลวด น้ํามันหลอ ล่ืน กระปอ งหรือ - กรรมเดยี วผดิ กฎหมาย
สิ่งอ่ืนใดบนทางอันอาจทําใหเกิด ๑,๐๐๐ บาท หลายบท
อนั ตรายหรอื เสยี หายแกย านพาหนะ - ผิด พ.ร.บ.ทางหลวง
หรอื บคุ คลหรอื กดี ขวางการจราจร ม. ๑๔๘ พ.ศ. ๒๕๓๕ ม.๓๘,
- กระทาํ ดว ยประการใดๆ บนทาง ปรับไมเกิน ม.๔๕
อันอาจทําใหเกิดอันตรายหรือ ๕๐๐ บาท - ม. ๗๑ โทษจาํ คกุ ไมเ กนิ
เสยี หายแกย านพาหนะหรอื บคุ คล ๓ ป หรือปรับไมเกิน
หรือกีดขวางการจราจร ๖๐,๐๐๐ บาท หรือ
ท้ังจาํ ทง้ั ปรบั
๙. - äÁà‹ ¡ºç ¡ÇÒ´เศษแกว ตะปู ลวด ม. ๑๒๙ ปรบั ๓๐๐ บาท
นาํ้ มนั หลอ ลน่ื กระปอ งหรอื สงิ่ อนื่ ใด - ตอเนอื่ งจาก ม. ๑๒๘
ทต่ี นดแู ลและรวู า ตก หก หรอื ไหล
อยบู นทาง ม. ๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
ปรบั ไมเ กิน
๑๐. - à¼Ò (สงิ่ ใดๆ) ในระยะ ๕๐๐ ม. ม. ๑๓๐ ๑,๐๐๐ บาท
จากทางเดนิ รถเปน เหตใุ หเ กดิ ควนั
หรอื สงิ่ อน่ื ใดในลกั ษณะทอี่ าจทาํ ให -”- -”-
ไมปลอดภยั แกก ารจราจร
- ¡ÃзíÒ´ŒÇ»ÃСÒÃã´ æ ใน - ” - ม. ๑๔๗ ปรบั ๒๐๐ บาท
ระยะ ๕๐๐ ม. จากทางเดินรถ ปรับไมเ กนิ - เปนส่ิงของที่ตกหลน
เปนเหตุใหเกิดควันหรือสิ่งอื่นใด ๒๐๐ บาท จากรถชํารุด/หักพัง
ในลกั ษณะทอ่ี าจทาํ ใหไ มป ลอดภยั ม. ๑๔๗ ของรถ
แกก ารจราจร ปรับไมเกิน ปรบั ๒๐๐ บาท
๒๐๐ บาท - ผิด พ.ร.บ.ขนสงฯ
๑๑. - เปน ผเู คลอ่ื นยา ยรถทชี่ าํ รดุ หรอื ม. ๑๓๑ ดวย (กรรมเดียวผดิ กม.
หกั พงั ออกจากทางäÁ¨‹ ´Ñ ࡺç ʧèÔ ¢Í§ หลายบท)
ทีต่ กหลนออกจากทางทันที

๑๒. - เจาของหรือผูขับขี่รถโรงเรียน ม. ๑๓๒
ไมจัดใหมีขอความ “รถโรงเรียน” วรรคหนึ่ง
มีขนาดตัวอักษรสูงไมนอยกวา
๑๕ ซม. ตดิ อยดู านหนา และดา น
หลังรถ

- äÁ»‹ ´ ¤ÅÁØ ขอ ความ“รถโรงเรยี น” ม. ๑๓๒ ม. ๑๔๗ ปรับ ๒๐๐ บาท
เม่อื ไมใชร ถรับสงนกั เรียน วรรคสอง ปรับไมเ กิน -”-
๒๐๐ บาท
- äÁ‹§´ãªไŒ ฟสญั ญาณสแี ดงของ - ” - -”-
รถโรงเรยี นเมอ่ื äÁã‹ ªÃŒ ¶ÃºÑ ʧ‹ ¹¡Ñ àÃÂÕ ¹

๑๖๐

ลําดบั ขอกลา วหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
ม. ๑๓๓ ม. ๑๔๘ ปรบั ๓๐๐ บาท
๑๓. - รถที่เขาขบวนแหหรือรถท่ีนํา ปรับไมเ กนิ - เวนแตขบวนแหหรือ
มาใชเ ฉพาะเพอ่ื การโฆษณาสนิ คา ม. ๑๓๔ ๕๐๐ บาท โฆษณาน้ันเปนของทาง
หรือมหรสพท่ีแหหรือโฆษณา ราชการ
ไปตามทางโดยไมไดรับอนุญาต
จากเจาพนกั งาน ม. ๑๖๐ ทวิ จาํ คกุ - ÍÍ¡ãºÊÑè§äÁ‹ä´Œ
ไมเ กนิ ๓ เดอื น หรอื - »ÃѺäÁä‹ ´Œ
๑๔. - ᢧ‹ öในทางโดยมไิ ดร บั อนญุ าตฯ ปรบั ต้งั แต ๒,๐๐๐- - คดฟี องศาล
- ¨Ñ´ ʹѺʹعËÃ×ÍÊ‹§àÊÃÔÁ ๑๐,๐๐๐ บาท
ใหมีการแขงรถในทางโดยมิไดรับ หรือทัง้ จําทัง้ ปรบั
อนญุ าตฯ

õ.ñ.ñø ÅѡɳРñø ÍÒí ¹Ò¨¢Í§à¨ŒÒ¾¹Ñ¡§Ò¹¨ÃÒ¨ÃáÅо¹¡Ñ §Ò¹à¨ŒÒ˹Ҍ ·èÕ
การปฏิบัติงานของเจาพนักงานจราจรและพนักงานเจาหนาที่เกี่ยวของกับการจราจร
ทั้งในดานการบังคบั ใชก ฎหมายและการจดั การจราจร บทบัญญัติลักษณะ ๑๘ บทบญั ญตั ิทใ่ี หอ ํานาจ
เจาพนักงานจราจรและพนักงานเจาหนาท่ีในการท่ีจัดการจราจร อํานวยความสะดวกในการใชทาง
และใหเกดิ ความปลอดภยั ในการใชทางน้ันๆ ดวย

ลําดับ ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.

๑. - ฝาฝนคําสั่งหามรถทุกชนิดหรือ ม.๑๓๘(๑) ม. ๑๕๔ ปรับ ๕๐๐ บาท
บางชนิดหรือคนเดินเทาเดินใน ปรบั ครง้ั ละไมเกิน ปรบั ๕๐๐ บาท
ทางสายใดหรอื เฉพาะทางตอนใด ๑,๐๐๐ บาท
เพื่อใหเกิดความปลอดภัยหรือ -”-
ความสะดวกในการจราจรกรณีที่
มีเหตุฉุกเฉนิ หรืออุบตั ิเหตุเกดิ ขน้ึ

๒. - ฝา ฝน คาํ สง่ั หา มหยดุ หรอื จอดรถใน ม.๑๓๘(๒) ม. ๑๕๔
ทางสายใด หรอื เฉพาะทางตอนใด ปรับครง้ั ละไมเกิน
เพื่อใหเกิดความปลอดภัยหรือ ๑,๐๐๐ บาท
ความสะดวกในการจราจร กรณี
ทม่ี เี หตฉุ กุ เฉนิ หรอื อบุ ตั เิ หตเุ กดิ ขน้ึ

๓. - ฝา ฝน คาํ สง่ั หา มเลย้ี วรถ กลบั รถ ม.๑๓๘(๓) -”-
หรือถอยหลังรถในทางสายใด
หรือเฉพาะทางตอนใดเพื่อความ
ปลอดภยั หรอื ความสะดวกในการ
จราจรกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินหรือ
อุบัติเหตุเกดิ ขน้ึ

๑๖๑

ลําดบั ขอกลาวหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.
ม. ๑๕๔ ปรับ ๕๐๐ บาท
๔. - ฝาฝนคําสัง่ ทกี่ าํ หนดทางสายใด ม.๑๓๘(๔)
หรอื เฉพาะทางตอนใด ใหร ถเดนิ ได ปรับครั้งละไมเ กิน ปรับ ๕๐๐ บาท
ทางเดียว ช่ัวระยะเวลาท่ีจําเปน ๑,๐๐๐ บาท -”-
เพอ่ื ความปลอดภยั หรอื ความสะดวก ม. ๑๕๔ -”-
ในการจราจร กรณที ่มี ีเหตฉุ กุ เฉิน -”-
หรอื อบุ ตั ิเหตเุ กดิ ขน้ึ ปรับครั้งละไมเกิน -”-
๑,๐๐๐ บาท -”-
๕. - ฝา ฝน ประกาศ ขอ บงั คบั หรอื ระเบยี บ ม.๑๓๙(๑) -”-
ท่ีหามรถทุกชนิดหรือบางชนิด -”- -”-
เดินในทางสายใดหรือเฉพาะทาง
ตอนใด -”-

๖. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๒) -”-
ระเบียบที่หามหยุดหรือจอดใน
ทางสายใดหรอื เฉพาะทางตอนใด -”-

๗. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๓) -”-
ระเบียบท่ีหามเล้ียวรถ กลับรถ
หรือถอยหลังรถ ในทางสายใด
หรือเฉพาะทางตอนใด

๘. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๔)
ระเบยี บทก่ี าํ หนดใหร ถเดนิ ไดท าง
เดยี วในทางสายใดหรอื เฉพาะทาง
ตอนใด

๙. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๕)
ระเบียบที่กําหนดระยะเวลา
จอดรถในทางแคบหรือคับขันใน
ทางสายใดหรอื เฉพาะทางตอนใด

๑๑. - ฝา ฝน ประกาศ ขอ บงั คบั หรอื ระเบยี บ ม.๑๓๙(๖)
ทกี่ าํ หนดอตั ราความเรว็ ของรถภายใน
อัตราท่ีกําหนดในกฎกระทรวง
ในทางสายใดหรือเฉพาะทาง
ตอนใด

๑๒. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๗)
ระเบยี บทก่ี าํ หนดชอ งหรอื แนวทาง
เดินรถข้ึนและลองในทางสายใด
หรือเฉพาะทางตอนใด

๑๖๒

ลําดับ ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ปรับ ๕๐๐ บาท
๑๓. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๘) ม. ๑๕๔
ระเบยี บทก่ี าํ หนดทางเดนิ รถทางเอก ปรับคร้ังละไมเกนิ -”-
และทางเดนิ รถทางโทในทางสายใด ๑,๐๐๐ บาท -”-
หรอื เฉพาะทางตอนใด ปรบั ๕๐๐ บาท
-”-
๑๔. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๙) -”- -”-
ระเบยี บที่กาํ หนดการจอดรถหรือ -”-
ที่จอดพักรถในทางสายใดหรือ ปรับ ๕๐๐ บาท
เฉพาะทางตอนใด

๑๕. - ฝาฝนระเบียบที่กําหนดการใช ม.๑๓๙(๑๐) -”-
ทางหรือชองเดินรถสําหรับรถ
บางประเภทในทางสายใด
หรือเฉพาะทางตอนใด

๑๖. - ฝา ฝน ระเบยี บทก่ี าํ หนดการเกยี่ วกบั ม.๑๓๙(๑๑) ม. ๑๕๔
การใชรถโรงเรียนในทางสายใด ปรับครงั้ ละไมเกิน
หรอื เฉพาะทางตอนใด ๑,๐๐๐ บาท

๑๗. - ฝา ฝน ระเบยี บทก่ี าํ หนดเกยี่ วกบั ม.๑๓๙(๑๒) -”-
การบรรทุกคนโดยสาร สําหรับรถ
จกั รยานในทางสายใดหรอื เฉพาะทาง
ตอนใด

๑๘. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๑๓) -”-
ระเบียบท่ีควบคุมขบวนแห หรือ
การชมุ นมุ สาธารณะในทางสายใด
หรอื เฉพาะทางตอนใด

๑๙. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๑๔) -”-
ระเบยี บทคี่ วบคมุ หรอื หา มเลยี้ วรถ
ในทางรวมทางแยกในทางสายใด
หรอื เฉพาะทางตอนใด

๒๐. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๑๕) ม. ๑๕๔
ระเบยี บทข่ี ดี เสน หรอื ทาํ เครอื่ งหมาย ปรับครัง้ ละไมเ กนิ
จราจรบนผวิ ทางหรอื ตดิ ตงั้ สญั ญาณ ๑,๐๐๐ บาท
จราจรหรือเคร่ืองหมายจราจรใน
ทางสายใด หรอื เฉพาะทางตอนใด

๑๖๓

ลําดบั ขอกลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ปรบั ๕๐๐ บาท
๒๑. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับหรือ ม.๑๓๙(๑๖) ม. ๑๕๔
ระเบยี บทกี่ าํ หนดระยะทางตอนใด ปรบั ครงั้ ละไมเกิน -”-
ใหขับรถลํ้าเขาไปในเสนก่ึงกลาง ๑,๐๐๐ บาท -”-
ของทางท่ีเจาพนักงานจราจร -”-
กําหนดไวไดในทางสายใด หรือ -”-
เฉพาะทางตอนใด -”-
ปรับ ๕๐๐ บาท
๒๒. - ฝา ฝน ระเบยี บทกี่ าํ หนดเกย่ี วกบั ม.๑๓๙(๑๗) -”-
การจอดรถทช่ี าํ รดุ หกั พงั ตลอดจน
รถท่ีซอมแซมในทางสายใด หรือ
เฉพาะทางตอนใด

๒๓. - ฝา ฝน ระเบยี บทกี่ าํ หนดการขา มทาง ม.๑๓๙(๑๘) -”-
ของคนเดินเทาบนทางท่ีไมมีทาง
ขา มในทางสายใด หรอื เฉพาะทาง
ตอนใด

๒๔. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับ หรือ ม.๑๓๙(๑๙) -”-
ระเบียบที่กําหนดการใชโคมไฟ
ในทางสายใดหรอื เฉพาะทางตอนใด

๒๕. - ฝาฝนประกาศ ขอบังคับ หรือ ม.๑๓๙(๒๐) -”-
ระเบียบท่ีกําหนดการใชเสียง
สัญญาณในทางสายใดหรือ
เฉพาะทางตอนใด

๒๖. - ฝาฝนระเบียบท่ีกําหนดการ ม.๑๓๙(๒๑) -”-
อนุญาตและการใชรถที่มีลอ หรอื
สว นทสี่ มั ผสั กบั ผวิ ทางไมใ ชย างใน
ทางสายใดหรอื เฉพาะทางตอนใด

๒๖. - ผขู ับขี่หรือเจาของรถไดรบั ใบสั่ง ม.๑๔๑(๑) ม.๑๕๕
ไมชําระคาปรับตามจํานวนที่ระบุ ปรับไมเกิน
หรอื ตามจาํ นวนทพี่ นกั งานสอบสวน ๑,๐๐๐ บาท
แจง ใหท ราบ ณ สถานทที่ ร่ี ะบหุ รอื
สถานทท่ี ผี่ บู ญั ชาการตาํ รวจแหง ชาติ
กาํ หนดภายในวนั เวลาทรี่ ะบใุ นใบสงั่

๑๖๔

ลําดบั ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.
ปรบั ๕๐๐ บาท
๒๗. - ผขู บั ขห่ี รือเจาของรถไดรบั ใบส่ัง ม.๑๔๑(๒) ม.๑๕๕
ไมช าํ ระคา ปรบั ตามจาํ นวนทรี่ ะบุ ปรบั ไมเ กิน -”-
โดยการสง ธนาณตั หิ รอื ตวั๋ แลกเงนิ ๑,๐๐๐ บาท -”-
ของธนาคารทางไปรษณยี ล งทะเบยี น
ภายในวนั เวลาท่รี ะบไุ วใ นใบสง่ั -”-

๒๘. - ฝาฝนคําสั่งเจาพนักงานจราจร ม.๑๔๒(๑) ม. ๑๕๔ -”-
หรอื พนกั งานเจา หนาทีใ่ หหยุดรถ ปรับคร้ังละไมเกิน
เมื่อรถนั้นมีสภาพไมถูกตอง -”-
ตามมาตรา ๖ ๑,๐๐๐ บาท

๒๙. - ฝาฝนคําสั่งเจาพนักงานจราจร ม.๑๔๒(๒) -”-
หรอื พนักงานเจาหนา ท่ใี หหยดุ รถ
เมื่อเห็นวาผูขับขี่หรือบุคคลใน
รถน้ันไดฝาฝนหรือไมปฏิบัติตาม
กฎหมายวาดวยจราจรทางบก
หรือกฎหมายอันเกย่ี วกบั รถน้ันๆ

๓๐. - ฝาฝนคําสั่งเจาพนักงานจราจร ม.๑๔๒ -”-
พนักงานสอบสวนหรือพนักงาน วรรคสอง
เจา หนา ทที่ ใี่ หม กี ารทดสอบผขู บั ข่ี
วาหยอนความสามารถในอันท่ี
จะขับหรือเมาสุราหรือของเมา
อยางอื่นหรือไม

๓๑. - ฝาฝนคําสั่งเจาพนักงานจราจร ม.๑๔๓ ทวิ -”-
พนกั งานเจา หนา ทหี่ รอื ผตู รวจการ และ ม.๑๐
ที่ใหหยุดรถเพื่อตรวจสอบวารถ ทวิ
น้ันมีเครื่องยนตกอใหเกิดกาซ
ฝุน ควัน ละอองเคมีหรือเสียง
เกนิ เกณฑท ผี่ บู ญั ชาการตาํ รวจแหง ชาติ
กาํ หนด

๓๒. - นาํ รถทเี่ จา พนกั งานจราจร พนกั งาน ม.๑๔๔ -”-
เจา หนา ที่ หรอื ผตู รวจการสงั่ ใหซ อ ม ม. ๑๕๖
หรอื แกไ ขไปใชใ นทางโดยยงั มไิ ดร บั ปรบั ไมเ กนิ
ใบตรวจรบั รอง ๑,๐๐๐ บาท
และปรับ
รายวันอกี
วนั ละ ๕๐๐
บาท จนกวา
จะปฏบิ ัติ
ใหถ ูกตอง

๑๖๕

õ.ò ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÃÔ ¶Â¹μ ¾.È. òõòò

พระราชบัญญัติรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติข้ึนโดยมีเจตนารมณเพ่ือควบคุม
การจดทะเบียนรถ และการจัดเก็บภาษีประจําปรถ ประกอบดวย ๔ หมวด จํานวน ๗๒ มาตรา
ประกอบดว ย หมวด ๑ วา ดวย การจดทะเบียนรถ หมวด ๒ ภาษปี ระจําป หมวด ๓ ใบอนญุ าตขับรถ
และหมวด ๔ วา ดว ยบทกาํ หนดโทษ การศกึ ษาพระราชบญั ญตั ริ ถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ ทาํ ใหท ราบถงึ ชนดิ ของรถ
เคร่ืองยนต อุปกรณ และประเภทของรถ ตลอดจนคุณสมบตั ิและสทิ ธแิ ละหนาท่ีของผูข ับรถ เพือ่ เปน
พื้นฐานในการปฏิบตั ิงานในหนา ที่ ขอกลาวหา มาตรา และบทกาํ หนดโทษ มีดงั ตอ ไปน้ี

ลําดบั ขอกลา วหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ

๑. - ãªÃŒ ¶·ÁèÕ àÕ ¤ÃÍ×è §Í»Ø ¡Ã³ä Á¶‹ ¡Ù μÍŒ § ม. ๕ (๒) ม. ๕๘ - การมแี ละใชเ ครอ่ื งยนต
¤Ãº¶ŒÇ¹ กฎ ปรับไมเ กนิ อปุ กรณส าํ หรบั รถ เปน ไป
- มแี ละใชโ คมไฟไมถ กู ตอ งครบถว น ฉบบั ท่ี ๑๐ ๑,๐๐๐ บาท ตามกฎกระทรวง ฉบบั ที่
- มแี ละใชเ ครอื่ งปด นา้ํ ฝนไมค รบถว น (๒๕๒๕) ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๒๕)
- มีและใชเ ครือ่ งมองหลงั ไม - รถ จยย. ตอ งม¡ี ÃШ¡
ครบถว น (¡ÃШ¡à§Òสามารถมอง ÁͧËÅѧ/à¤Ãè×ͧÃЧѺ
สภาพจราจรใหเห็นไดชัดเจน àÊÂÕ §ของทอไอเสยี ดวย
ทั้ง´ÒŒ ¹¢ÒŒ §และดานหลงั )
- ไมมีท่บี ังแดดสาํ หรับผขู บั รถ - กรรมเดียวผิด กม.
- ไมม หี า มลอ มอื /เทา ทใี่ ชก ารไดด ี หลายบท
- ไมมแี ตรทีด่ งั พอสมควร - àǹŒ áμ‹ รถยนตส ามลอ
- ไมมีเครื่องระงับเสียงสําหรับ จะมเี ฉพาะกนั ชนทา ยกไ็ ด
ทอ ไอเสีย และรถปค อพั จะมเี ฉพาะ
- ไมม กี นั ชนทง้ั ดา นหนา และทา ยรถ กันชนหนา กไ็ ด

- กันชนมีสภาพไมมั่นคงแข็งแรง - สามารถอา นความเรว็
และไมป ลอดภยั ในการใช เปน กม./ชม. และตอ ง
- ไมมีเครื่องวัดความเร็วท่ีใชการ มแี สงสวา งอา นความเรว็
ไดดี เวลากลางคนื ได

๑๖๖

ลําดบั ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
ม. ๕๙ - กรณีดําเนินการในรูป
๒. - ใชร ถรบั จา งทม่ี สี แี ละเครอ่ื งหมาย ม. ๕ (๕) บรษิ ทั จาํ กดั
ไมถ กู ตอ งหรอื ผดิ เงอื่ นไขทกี่ าํ หนด กฎ ปรบั ไมเกนิ
ในกฎกระทรวง ฉ. ที่ ๒๒ ๑,๐๐๐ บาท - àÇŒ¹áμ‹ ใหเชาเพ่ือ
- ใชรถยนตอื่นซ่ึงมิใชรถยนต (๒๕๒๗) ประกอบการรบั จา งบรรทกุ
รบั จา งของบรษิ ทั มารบั จา งบรรทกุ ม. ๕๘ คนโดยสาร
คนโดยสาร ปรบั ไมเ กิน - กรณีดําเนินการรูป
- ยนิ ยอมใหร ถยนตร บั จา งของ ๑,๐๐๐ บาท สหกรณ
บุคคลอื่นมาดําเนินการรวมกับ - ขอ อืน่ ๆ เหมือนกบั
บรษิ ัท จาํ กดั รูปบริษทั จํากดั
- ไมจัดใหม ปี ระวัติ ที่อยู เลข - กฎกระทรวงหรือ
ใบอนญุ าตฯ ของผขู บั รถยนตร บั จา ง ประกาศฉบบั กอ น พ.ศ.
- ไมต ดิ สาํ เนาใบอนญุ าตประกอบ ๒๕๒๒ ถาไมขัดกับ
การรบั จา งบรรทกุ คนโดยสารตดิ ไว กฎหมายใหมก ย็ งั 㪺Œ §Ñ ¤ºÑ
ที่กระจกหนารถ ä´Œ ตามนยั ม.๑๓ แหง
พ.ร.บ.รถยนต ฉบบั ท่ี ๗
- ใชรถยนตรับจางมีสีไมตรงตาม ม. ๕๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐)
ทน่ี ายทะเบยี นกาํ หนด ปรับไมเ กนิ
๑,๐๐๐ บาท

- ใหผ ูอ นื่ ยมื เชา เชาซ้อื รถยนต
รับจา งของบริษทั จาํ กดั

- ใชรถยนตอื่นซึ่งมิใชรถยนต
รบั จา งของสหกรณม ารบั จา งบรรทกุ
คนโดยสาร
- ยินยอมใหรถยนตรับจางของ
บุคคลอ่ืนมาดําเนินกิจกรรม
รว มกบั สหกรณ
- ขับรถยนตรับจางบรรทุกคน ม. ๕ (๕)
โดยสารไมเกิน ๗ คน (á·ç¡«èÕ) กฎ ฉ.ที่ ๒๗
äÁ‹μÔ´ºÑμûÃÐจําμÑǼٌ¢Ñº¢èÕ และ (๒๕๐๒) และ
แผนปายหมายเลขทะเบียน กฎ ฉ.ที่ ๑
ขนาดยอไวภายในรถ ณ ที่ (๒๕๓๑)
ทีน่ ายทะเบียนกาํ หนด

๑๖๗

ลําดับ ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ
๓. - ãªÃŒ ¶Â¹μʏ Ç‹ ¹º¤Ø ¤ÅËÃÍ× Ã¶Â¹μ ม. ๕ (๖) ม. ๕๘
- บรรทุกสวนบุคคล ๔
ÊÒ¸ÒóкÃ÷¡Ø ¤¹â´ÂÊÒÃËÃÍ× กฎ ฉ.ท่ี ๓ ปรับไมเกนิ ลอ นาํ้ หนกั รถ รวมนา้ํ หนกั
ºÃ÷¡Ø ¹Òíé ˹¡Ñ à¡¹Ô ÍμÑ ÃÒ·¡èÕ Òí ˹´ (๒๕๒๔) ๑,๐๐๐ บาท บรรทุกไมเกิน ๘,๕๐๐
- ขบั รถยนตน ง่ั สว นบคุ คลบรรทกุ กก.
คนโดยสารเกนิ อตั ราท่กี าํ หนด - รถ ๖ ลอ นาํ้ หนกั รวม
ไมเกนิ ๑๒ ตัน
- ขับรถยนตสาธารณะบรรทุก ม. ๕ (๖) - กรณจี ดทะเบยี นรถนงั่
คนโดยสารเกนิ อตั ราท่กี าํ หนด กฎ ฉ.ท่ี ๓ สว นบุคคลไมเกิน ๗ คน
ใหน ง่ั ไดไ มเ กนิ ๗ คน (นบั
(๒๕๒๔) เด็ก อายุไมเกิน ๑๐ ป
- ขับรถยนตบรรทุกสวนบุคคล ๒ คน เปน ผูใ หญ ๑ คน)
บรรทกุ นา้ํ หนกั เกนิ อตั ราทกี่ าํ หนด - กรณีจดทะเบียนเปน
รถน่ังสวนบุคคลเกิน
๗ คน (ปค อพั ) ใหบ รรทกุ ได
ไมเ กิน ๑๒ คน
- ระยะ (ความยาว) ของ
ที่ ๑ ถอื เกณฑ ๔๐ ซม./
ผโู ดยสาร ๑ คน หากเหลอื
ไมน อ ยกวา ๓๐ ซม. ให
นั่งไดอีก ๑ คน
(เด็กไมเ กิน ๑๐ ป ๒ คน
ถอื เทากับผูใหญ ๑ คน)
- รถ ๒ เพลา ๔ ลอ นน.
รวมไมเกนิ ๘,๕๐๐ กก.
- รถ ๒ เพลา ๖ ลอ นน.
รวมไมเ กนิ ๑๒,๐๐๐ กก.
- รถ ๓ เพลา ๖ ลอ นน.
รวมไมเ กนิ ๑๕,๐๐๐ กก.
- รถ ๓ เพลา ๑๐ ลอ
(เพลากลางและเพลาหลงั
ใชบางคู) นน.รวม
ไมเกิน ๒๑,๐๐๐ กก.
(ผิด พ.ร.บ.ทางหลวง
๒๕๓๕ ดวย)

๑๖๘

ลําดบั ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
๔. - ขับรถยนตสาธารณะ รถยนต ม. ๕ (๑๕) ม. ๕๘

บริการธุรกิจ หรือรถยนตบริการ กฎ ฉ.ที่ ๔ ปรบั ไมเกิน
ทัศนาจรแตงกาย ใชเครื่องหมาย (๒๕๒๔) ๑,๐๐๐ บาท
และแสดงบัตรประจําตัวไมถูกตอง
ตามท่กี ําหนด ม. ๕๘ รถสาธารณะ (ปา ยเหลอื ง)
- ขับรถยนตสาธารณะแตงกาย ปรับไมเ กนิ ๑. สวมเส้ือเช้ิตคอพับ
ไมสะอาดเรียบรอยตามที่กําหนด ๑,๐๐๐ บาท สอดชายเสอ้ื เขา ในกางเกง
ในกฎกระทรวง ๒. กางเกงสเี ดยี วกบั เสอื้
ขายาวหรือส้นั เพยี งเขา
- ขับรถยนตบริการธุรกิจ/บริการ ม. ๕ (๑๕) ๓. หมวกถา สวมตอ งเปน
ทศั นาจรแตง กายไมส ะอาดเรยี บรอ ย กฎ ฉ.ที่ ๔ ทรงหมอตาลสีเดียวกับ
เสอื้ มีกระบงั ดาํ
(๒๕๒๔) ๔. ติดเย็บหรือหรือปก
ปายช่ือ/สกุลภาษาไทย
เหน็ ไดช ดั ทอ่ี กเสอ้ื ดา นซา ย
- รถยนตบรรทุกข้ึน
ตอ กม.ขนสง (ทะเบียน
๗๐.-) ผดิ พ.ร.บ.ขนสง ฯ
ม. ๑๑๑, ๑๖๑
ขับรถบริการธุรกิจ (ปาย
เขียว)
- สวมเสื้อเชิ้ตคอพับ
สีเทา สอดชายเส้ือเขา
ในกางเกง
- กางเกงขายาวสเี ทา
- เน็คไทสีน้าํ เงนิ แก
- หมวกถา สวมใหใ ชท รง
หมอ ตาลสีเทา มีกระบงั
หนา สีดํา
- รองเทาหุมขอ/สน มี
ถงุ เทา
- ตดิ เยบ็ หรอื ปก ชอื่ /สกลุ
ภาษาไทย เหน็ ไดช ดั ทอี่ ก
เสื้อดา นซาย

๑๖๙

ลําดับ ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ
ม. ๕๘ - บัตรประจําตัวตอง
๔. - ขับรถยนตสาธารณะไมแสดง ม. ๕ (๑๕) ใสกรอบติดไวในรถ
บัตรในรถดานหนาตอนบนให กฎ ฉ.ที่ ๔ ปรับไมเกนิ ดานหนาตอนบนไมให
ผูโดยสารเหน็ (๒๕๒๔) ๑,๐๐๐ บาท มีสง่ิ ใดปดบงั

- ขับรถยนตบริการธุรกิจ/บริการ ม. ๕๙ - ออกใบสงั่ และปรับได
ทัศนาจรไมแสดงบัตรประจําตัว ปรบั ไมเ กิน
ในรถฯ ๑๐,๐๐๐ บาท - กรณผี เู ขา ไมม ภี มู ลิ าํ เนา
หรอื ถนิ่ ทอ่ี ยใู ประเทศไทย
๕. - ใชรถที่ยังมไิ ดจดทะเบยี น ม. ๖ ม. ๖๐
วรรคหนง่ึ ปรบั ไมเ กนิ - รถยนต ติดหนา/ทาย
๒,๐๐๐ บาท รถทล่ี ะ ๑ แผน
- ใชรถจดทะเบยี นแลว แตย ังไม ม. ๖ - รถพวง/จยย. ติดทา ย
ชาํ ระปใ หค รบถว นในเวลาทก่ี าํ หนด วรรคสอง ม. ๖๐ ๑ แผน
ปรับไมเ กิน - แผนปายเลขทะเบียน
- นํารถที่ยังไมจดทะเบียนเขามา ม. ๖ ๒,๐๐๐ บาท ของทางราชการตองมี
ใชในราชอาณาจักรโดยไมปฏิบัติ วรรคสาม “ตรา ขส.” เปน รอยดนุ นนู
ตามขอ ตกลง ม. ๖๐ ท่มี มุ ลางดา นขวา
ปรับไมเ กนิ - ไมวาจะปดบัง/ปดทับ
๖. - ใชร ถทจี่ ดทะเบยี น แตม แี ละแสดง ม. ๑๑ ๒,๐๐๐ บาท ท้ังหมดหรือแตเพียง
แผน ปา ยทะเบยี นและเครอ่ื งหมาย กฎ ฉ.ท่ี ๘ สว นหน่ึงสว นใดก็ผดิ
ไมถ กู ตอ งครบถว น (๒๕๓๔) - บังคับกับรถที่จด
ทะเบยี นแลว
- ไมต ดิ ตรงึ แผน ปา ยเลขทะเบยี น ม. ๑๑
ในท่ีท่เี ห็นไดง าย กฎ ฉ. ที่ ๘
(๒๕๓๔)

- ไมใชแผนปายเลขทะเบียนของ ม. ๖๐
·Ò§ÃÒª¡Òà (ปายเลขทะเบียน ปรบั ไมเกิน
ทาํ ขึ้นเอง) ๒,๐๐๐ บาท

- นําวัสดุหรือส่ิงอื่นใดมาปดบัง ม. ๑๑
หรอื ปด ทบั แผน ปา ยเลขทะเบยี นรถ กฎ ฉ. ที่ ๘

(๒๕๓๔)

๗. - ใชร ถทม่ี เี ครอ่ื งอปุ กรณ/ สว นควบ ม. ๑๒
ไมครบถวนถกู ตอ ง กฎ ฉ.ที๑่ ๐
(๒๕๒๕)

๑๗๐

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ
๗. - เพ่ิมเติมส่ิงหนึ่งส่ิงใดซึ่งอาจกอ ม. ๑๒ ม. ๖๐
- กม. หา มใชร ถนน้ั จนกวา
ใหเกิดอันตรายแกรางกายหรือ ปรับไมเกนิ จะจดั ใหม อี ปุ กรณส ว นควบ
จติ ใจผูอนื่ ๒,๐๐๐ บาท ถกู ตอ งครบถว น หรอื เอา
ออกแลว
๘. - à»ÅÕè¹á»Å§สีรถใหผิดไปจาก ม. ๑๓ - เจาของรถมีหนาท่ี
ท่จี ดทะเบียนไว (ตอ งเกนิ ๗ วนั ตองแจงนายทะเบียนฯ
จึงเปน ความผิด) ภายใน ๗ วนั นบั แตว ัน
ที่เปลยี่ นแปลงสี
๙. - à»ÅÂèÕ ¹á»Å§ตวั รถใหผ ดิ ไปจาก ม. ๑๔ - àÇŒ¹áμ‹ เจาของ
รายการที่จดทะเบียนไวและใชรถ รถไดนํารถไปใหนาย
นัน้ ทะเบยี นตรวจสภาพกอ น
- à»ÅÕè¹á»Å§สวนหน่ึงสวนใด ถานายทะเบียนเห็น
ใหผ ดิ ไปจากรายการทจี่ ดทะเบยี น วาจะปลอดภัยเวลาใช
ไวและใชร ถนน้ั รถก็จะแกไขเพ่ิมเติม
¢ŒÍÊѧà¡μ หากเปลี่ยนแปลง ในทะเบียนรถน้ันดวย
แตไมไดนําไปใชก็ยังไมเปน ¢ŒÍËÒ¹éÕ ผูปฏิบัติมักใช
ความผดิ ตามมาตรานี้ คําวา “´Ñ´á»Å§ÊÀÒ¾
ö” และเกิดปญหาใน
๑๐. - ÂŒÒÂöไปไวในตางทองที่ ม. ๑๖ การปฏบิ ตั กิ นั มาก à¾ÃÒÐ
เจาของรถไมแจงนายทะเบียน วรรคหน่ึง Ã¶Â¹μ¹ §èÑ ÊÇ‹ ¹º¤Ø ¤Åตอ ง
ภายใน ๑๕ วัน (นบั จากวันยาย) จดทะเบยี นในลกั ษณะที่
มเี บาะนง่ั และมหี ลงั คารถ
(ทะเบยี น ม.ย.ร.ห.ฯ) หาก
เอาหลงั คาหรอื เบาะออก
จะมีความผิดฐานน้ี
- สวนöºÃ÷ءʋǹ
º¤Ø ¤Åสามารถใสห ลงั คา
และนง่ั กบั พนื้ ได ถา ไปใส
เบาะก็ผดิ อกี
- กรณีขับรถผานหรือ
นําไปใชช่ัวคราวไมเปน
ความผิดตามมาตรานี้
กฎหมายใหเ วลาเจา ของ
ถงึ ๑๕ วัน

๑๗๑

ลําดบั ขอกลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
ม. ๑๗
๑๑. - â͹öที่จดทะเบียนแลว วรรคหน่งึ - àǹŒ áμ‹ ไดร บั อนญุ าต
ไมแ จง นายทะเบยี นภายใน ๑๕ วนั เ ป  น ห นั ง สื อ จ า ก
(นับแตวันโอน) ม. ๑๘ นายทะเบยี น
วรรคหนึง่ - รบั จา งบรรทกุ คนโดยสาร
๑๒. - นําöÍÍ¡¹Í¡ราชอาณาจักร ออกนอกราชอาณาจกั ร
โดยมไิ ดร บั อนญุ าตจากนายทะเบยี น ชัว่ คราว
- กรณีอื่นที่กําหนดใน
๑๓. - ใชรถไมตรงตามประเภทที่จด ม. ๒๑ ม. ๖๐ กฎกระทรวง
ทะเบียนไว ม. ๖๐ àǹŒ áμ‹
ปรับไมเ กนิ - ใชรถยนตบ ริการฯ ใน
๑๔. - ใชรถยนตอื่นนอกจากรถยนต ม. ๒๒ ๒,๐๐๐ บาท กิจการสวนตวั
โดยสารประจาํ ทางรบั จา งคนโดยสาร วรรคหนง่ึ - ใชÃ ¶Â¹μʏ Ò¸ÒóÐã¹
รายทาง โดยมิไดรับอนญุ าต การสว นตวั โดยมขี อ ความ
แสดงไวว า “ãªãŒ ¹¡¨Ô ¡ÒÃ
๑๕. - ขับรถยนตท่ีมีไวเพื่อขายหรือ ม. ๒๗ ÊÇ‹ ¹μÑÇ”
ซอมโดยมิไดรับอนุญาตจาก วรรคหนึง่ - ใชร ถสาธารณะบรรทกุ
นายทะเบยี น ของคนโดยสารตดิ ตวั ไป
- ใชรถยนตบรรทุก
สวนบุคคล (นน.รถ
ไมเ กนิ ๑,๖๐๐ กก.) เปน
รถยนตน ง่ั สว นบคุ คลเกนิ
๗ คน หรือใชรถยนตน ั่ง
ขางตนเปนรถยนต
บรรทุกฯ
- การอนุญาตตองเปน
หนังสือและเปนกรณี
เฉพาะรถรับสงนักเรียน
นักทองเท่ียวหรือเปน
ครั้งคราวเทา นน้ั
- รถมีไวเพ่ือขายหรือ
ซอ มตอ งตดิ เครอื่ งหมาย
พเิ ศษ (ปา ยแดง) ท่อี อก
โดยทางราชการ

๑๗๒

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ

๑๕. - ขับรถยนตที่มีไวเพื่อขายหรือ ม. ๒๗ ม. ๖๐ ตามกฎ ฉ.ที่ ๖ (๒๕๒๔)
ซอมเวลากลางคืนโดยไมจําเปน วรรคหนึ่ง ปรับไมเกนิ และตองมีสมุดคูมือ
และไมไดรบั อนุญาต ๒,๐๐๐ บาท ประจํารถ (เรียก รย.๖
หรอื แบบ ขส.๑๐) เพือ่
ลงบันทึกรายการใชรถ
ตาม ม.๒๘

- ขบั รถเพอ่ื ขายหรอื ซอ มไมบ นั ทกึ ม. ๒๘ ม. ๖๑ - รถปายแดงท่ีติดปาย
รายการใชร ถในสมดุ คมู อื ประจาํ รถ กฎ ฉ.ท่ี ๖ ปรบั ไมเ กนิ ทํ า เ อ ง ห รื อ ที่ บ ริ ษั ท
(รย. ๖/ขส. ๑๐) (๒๕๓๔) ๑,๐๐๐ บาท ขายรถใหมาผดิ
- ใชรถที่ยังไมไดจด
ทะเบยี น (ม.๖ วรรคหนงึ่ )
- ใชรถท่ีมิไดติดแผน
ปา ยเลขทะเบยี น(พ.ร.บ.
จราจรฯ ม.๗) (กรรมเดยี ว
ผดิ กม.หลายบท)

๑๖. - ขบั รถโดยไมไ ดร บั อนญุ าตขบั รถ ม. ๖๔ ม. ๖๔ - ค น ต  า ง ช า ติ ที่ มี
จําคกุ ไมเกนิ ใบอนุญาตขับรถของ

๑ เดอื น ชาตติ น และรฐั บาลของ
หรือปรบั ไมเ กิน คนตา งชาตนิ นั้ มขี อ ตกลง
๑,๐๐๐ บาท กับรัฐบาลไทย เรื่อง
หรอื ทั้งจําทั้งปรบั ยอมรบั ใบอนญุ าตขบั รถ

จะสามารถใชใ บอนญุ าต
ขบั รถในไทยไดต ามชนดิ
ของใบอนญุ าตนัน้

๑๗. - ขับรถไมแสดงใบอนุญาตฯ ม. ๔๒ ม. ๖๖
ตอพนักงานไดทันที (ขอสังเกต ปรบั ไมเ กิน
หากเปน กรณผี ขู บั ขแี่ จง วา ใบอนญุ าต ๑,๐๐๐ บาท
หายผขู บั ขมี่ หี นา ทตี่ อ งยนื่ คาํ ขอรบั
ใบแทนใบอนญุ าตตอ นายทะเบยี น
ภายใน ๑๕ วัน นับแตวันทราบ
เหตุน้ันในทางปฏิบัติเม่ือพบกรณี
เชนวาน้ี ควรแนะนําใหผูขับขี่ไป
แจงความเปนหลกั ฐานกอ น)

- ขับรถไมแสดงสําเนาภาพถาย - ขอ หานใ้ี ชเ ฉพาะกบั รถ
ใบคมู ือการจดทะเบียนรถ ทข่ี นึ้ กบั พ.ร.บ.รถยนตฯ
(ความเหน็ คณะกรรมการ
กฤษฎีกา)

๑๗๓

ลาํ ดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
๑๘. - เปน เจา ของรถยนิ ยอมใหผ ไู มม ี ม. ๕๖
ม. ๖๐ - ใบอนุญาตขับรถยนต
ใบอนุญาตขับรถของตน ปรบั ไมเ กิน สาธารณะใชขับรถยนต
๒,๐๐๐ บาท สวนบุคคลได
- เปนคนขับรถยินยอมใหผูไมมี ม. ๕๖ - ใบอนุญาตขับรถยนต
ใบอนุญาตขับรถที่ตนเปน คนขับ ม. ๖๐ สามลอสาธารณะใชขับ
ปรับไมเ กนิ รถยนตส ามลอ สว นบคุ คล
๒,๐๐๐ บาท ได

- เปนเจาของรถยินยอมใหผูที่มี
ใบอนญุ าตขบั รถทใ่ี ชแ ทนกนั ไมไ ด
ขับรถของตน
- เปนคนขับรถยินยอมใหผูที่มี
ใบอนญุ าตขบั รถทใี่ ชแ ทนกนั ไมไ ด
เขาขับรถท่ีตนเปนคนขับ

๑๙. - ฝกหัดขับรถยนตไมมีผูซึ่งไดรับ ม. ๕๗ ม. ๖๕
ใบอนุญาตขับรถไมนอยกวา ม. ๖๕ ปรับไมเ กิน
สามปค วบคุมอยดู วย ๒,๐๐๐ บาท
- ยนิ ยอมใหผ อู น่ื นอกจากผฝู ก หดั
และผคู วบคมุ อยใู นรถ ขณะฝก ขบั รถ - มใิ ชกรณีรบั ใบสง่ั
ม. ๖๗ (๑)
๒๐. - ขับรถเม่ือใบอนุญาตขับรถ ปรบั ไมเกนิ
สิน้ อายุ ๑,๐๐๐ บาท
ม. ๖๗ (๑)
- ขับรถระหวางถูกเพิกถอน ม. ๖๗ ปรับไมเกิน
ใบอนุญาต ม. ๖๗ ๑,๐๐๐ บาท
- ขบั รถระหวา งถกู ยดึ ใบอนญุ าต ม. ๖๗ (๓)
ขบั รถ ปรบั ไมเกิน
๒๑. - ใหผูอ่ืนใชใบอนุญาตหรือ ๑,๐๐๐ บาท
เคร่ืองหมายท่ีนายทะเบียน
ออกใหแกต น
- ใชเคร่ืองหมายที่นายทะเบียน
ออกใหสําหรับคันหน่ึงกับรถ
อกี คนั หน่ึง
- ใชเคร่ืองหมายท่ีนายทะเบียน
ออกใหแ กผูอน่ื

๑๗๔

ลาํ ดับ ขอกลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ
๒๑. - เปลยี่ นแปลงโดยวธิ ีใด ๆ หรือ ม. ๖๗ (๔) - ถาเปนรถที่ขึ้นกับ
ปรับไมเกิน กม.ขนสงใหใช พ.ร.บ.
ปดบังทั้งหมดหรือแตบางสวน ๑,๐๐๐ บาท ขนสง ฯ ม.๑๖๐ (๔) ซึ่ง
ซึ่งเคร่ืองหมายท่ีนายทะเบียน วางโทษจําคุกไมเกิน
ออกใหประจํารถ ม. ๒๔ ๖ เดอื น หรอื ปรบั ไมเ กนิ
ปรบั ไมเกนิ ๑๐,๐๐๐ บาท หรือ
- ใชร ถจกั รยานยนตร บั จา งบรรทกุ ๒,๐๐๐ บาท ทงั้ จาํ ท้ังปรับ
คนโดยสารมิไดรับอนุญาต
- ขับรถระหวางใบอนุญาตขับรถ ม. ๒๖
สิน้ อายุ ถกู ส่งั พักใช ถกู เพิกถอน ปรับไมเ กิน
หรือถูกยึด ๒,๐๐๐ บาท
- ปฏิเสธการรับจางบรรทุกคน
โดยสาร ทอดทงิ้ ผโู ดยสารระหวา งทาง ม. ๒๘
สูบบหุ รี่ หรอื กระทาํ ใด ๆ ที่กอให ปรบั ไมเ กนิ
เกิดความรําคาญแกคนโดยสาร ๑,๐๐๐ บาท
กลา ววาจาไมส ภุ าพ เสยี ดสี ดหู มนิ่
กาวรา วตอคนโดยสาร ม. ๒๘
- เสพสุราหรือเมาสุรา ขับรถ จําคกุ ไมเ กิน
ในขณะหยอ นความสามารถ ๓ เดอื น หรอื ปรบั
ต้งั แต ๒,๐๐๐-
- เสพยาเสพตดิ ใหโทษ เสพวัตถุ ๑๐,๐๐๐ บาท
ออกฤทธ์ิตอ จิตและประสาท หรอื ทั้งจําท้งั ปรับ

- เกบ็ คา โดยสารหรอื คา บรกิ ารอน่ื ม. ๒๘
เกนิ กวา อตั ราทที่ างราชการกาํ หนด โทษสงู กวาท่ี
กําหนดไวใ น
กฎหมายวาดว ย
เสพตดิ ใหโทษ
กฎหมายวา ดว ย
ออกฤทธต์ิ อจติ
และประสาทแลว
แตก รณีอกี หน่งึ

ในสาม
ม. ๒๘
ปรบั ไมเ กิน
๕,๐๐๐ บาท

๑๗๕

õ.ó ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÔ¢¹Ê§‹ ·Ò§º¡ ¾.È. òõòò

สําหรับพระราชบญั ญตั ขิ นสง ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มเี จตนารมณเพือ่ กาํ หนดหลักเกณฑ
เกี่ยวกับการประกอบการขนสงทางบก การใชรถเพ่ือการขนสง ความเสียหายอันเกิดจากการขนสง
ทางบกเพ่ือคุมครองสวัสดิภาพของประชาชนท่ีใชบริการ หรือไดรับความเสียหายท่ีเกิดจากการขนสง
ทางบกไวเ ปน พเิ ศษ เนอื่ งจากการขนสง เปน กจิ การทกี่ ระทบกระเทอื นตอ สาธารณชนมากกวา การใชร ถ
หรือการจราจรตามปกติ ดังน้ันแมความผิดลักษณะเดียวกันจะมีโทษสถานเบา ตาม พ.ร.บ.รถยนตฯ
หรือ พ.ร.บ.จราจรทางบกฯ แตต าม พ.ร.บ.การขนสงทางบกฯ จะมีโทษสถานหนักกวาโดยบทกําหนด
โทษจะมโี ทษปรบั สงู ถงึ ๒๐๐,๐๐๐ บาท และมโี ทษจาํ คกุ สงู ถงึ ไมเ กนิ ๕ ป ประกอบดว ย ๙ หมวด ดงั น้ี

ลําดบั ขอกลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ หมายเหตุ

๑. - ประกอบการขนสง (ประจาํ ทาง/ ม. ๒๓ ม. ๑๒๖ จําคกุ »ÃºÑ ËÃÍ× ÍÍ¡ãºÊ§èÑ äÁä‹ ´Œ
ไมประจําทาง/โดยรถขนาดเล็ก/ ไมเกิน ๕ ป (จะปรับไดเฉพาะกรณี
สวนบคุ คล) โดยไมไดรบั อนุญาต หรอื ปรับตงั้ แต ทมี่ โี ทษปรบั สถานเดยี ว)
๒๐,๐๐๐-
๑๐๐,๐๐๐ บ. หรอื
ทั้งจาํ ทง้ั ปรับ

๒. - นาํ รถทจี่ ดทะเบยี นตา งประเทศ ม. ๒๖ - เวนแตเพื่อการขนสง
มาประกอบการขนสง ภายในประเทศ ระหวางประเทศ และ
ไดรับใบอนุญาตจาก
นายทะเบยี นกลางแลว

๓. - ผปู ระกอบการใชร ถประกอบการ ม. ๒๗ ม. ๑๒๘ - เว  น แ ต  จ ะ ไ ด  รั บ
ขนสงผิดประเภท จาํ คกุ ไมเ กนิ ๑ ป อนญุ าตเปน หนงั สอื จาก
หรอื ปรบั ไมเ กิน นายทะเบยี นเปน ครง้ั คราว
๒๐,๐๐๐ บาท - ปรับหรือออกใบสั่ง
หรือทง้ั จาํ ท้ังปรบั ไมไ ด

๔. - ใชห รอื ยนิ ยอมใหบ คุ คลอน่ื ใชร ถ ม. ๓๙ ม. ๑๓๗ ปรับ
ท่ีไดรับอนุญาตทําการขนสงนอก คันละไมเกิน
เสนทางโดยไมไดรับอนุญาตเปน ๕,๐๐๐ บาท
หนงั สอื จากนายทะเบียน ตอ หน่ึงวันจนกวา
จะปฏบิ ัติใหถกู ตอ ง

๕. - ผไู ดร บั ใบอนญุ าตประกอบการ ม. ๓๖ ม. ๑๓๒ - เปนกรณีเอาความผิด
ขนสงไมปฏิบัติตามขอกําหนด กฎ ฉ.๓๓ ปรับไมเ กิน กับผูไดรับใบอนุญาต
วา ดว ยความปลอดภยั ของผโู ดยสาร (๒๕๓๔) ๕๐,๐๐๐ บาท ประกอบการฯ
(เชน ยินยอมใหผูมีใบอนุญาต - ดู กฎ ฉ.ท่ี ๓๓ (๒๕๓๔)
ขบั รถผดิ ประเภทมาขบั รถ/ยนิ ยอม ประกอบ
ใหคนหยอนความสามารถหรือ
เมาสุราหรือมึนเมาอยางอ่ืน
มาขับรถ)

๑๗๖

ลาํ ดบั ขอกลาวหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
ม. ๑๒๗ - ดู กฎ ฉ.ที่ ๓๓ (๒๕๓๔)
๖. - เปนผูประจํารถ (ผูขับข่ี/ ม. ๑๐๒ (๔) ปรบั ไมเ กนิ ประกอบ
พนกั งานเกบ็ คา โดยสาร/นายตรวจ) กฎกระทรวง - ดูรายละเอียดของ
ไมป ฏบิ ตั ติ ามขอ กาํ หนดวา ดว ยความ ฉ.๓๓ ๕,๐๐๐ บาท ความผดิ ใน กฎกระทรวง
ปลอดภยั ในการขนสง (เชน ปลอ ยให (๒๕๓๔) ฉ.ที่ ๓๓ (๒๕๓๔) ประกอบ
ผหู นึ่งผใู ดเกาะ หอยโหน หรือขึ้น - ดู ม. ๑๑๑ ม. ๑๔๘
หลังคารถ, ไมตักเตือนผูโดยสาร ประกอบ ปรบั ไมเ กนิ - ดูรายละเอียดใหกฎ
ท่ีสบู บุหรีข่ ณะโดยสารรถ ฯลฯ) พ.ร.บ.จราจร ๕๐,๐๐๐ บาท กระทรวง ฉ.ที่ ๙ (พ.ศ.
ม. ๑๒๔ ม. ๑๔๘ ๒๕๒๔) ประกอบ
ปรับไมเ กนิ
๗. - นํารถที่มีสภาพไมมั่นคง ม. ๗๑ ๕๐,๐๐๐ บาท - จะเพ่ือขยายหรือเพื่อ
แข็งแรงมาใชในการขนสง ม. ๑๔๙ ซอมกต็ อ งมีใบอนญุ าต
ปรบั ไมเกนิ - ดู กฎ ฉ.ท่ี ๗ (๒๕๒๔)
- ใชรถท่ีมีเครื่องอุปกรณ ม. ๗๑ ๕,๐๐๐ บาท - หมายถงึ รถทแี่ จง เลกิ ใช
และสวนควบไมถูกตองตาม ม. ๗๘ ม. ๑๔๙ ในการประกอบการขนสง
กฎกระทรวง ม. ๘๑ ปรบั ไมเกิน - เอาผิดกับเจาของรถ
๘. - แกไ ข เพม่ิ เตมิ หรอื เปลย่ี นแปลง ๕,๐๐๐ บาท โดยเฉพาะ
เครื่องอุปกรณสวนควบโดยไมได - เอาผิดกับเจาของรถ
รบั อนญุ าต ม. ๑๕๐ โดยเฉพาะ
๙. - นาํ รถทย่ี งั มไิ ดจ ดทะเบยี นมาใช ปรบั ไมเ กิน - เจา ของรถมกั หลกี เลย่ี ง
โดยไมมใี บอนญุ าต ๒,๐๐๐ บาท ไมแ จง นายทะเบยี นเพราะ
สะดวกตอ การหลบหนี
- นาํ รถทแี่ จง เลกิ ใชม าใชโ ดยไมม ี ม. ๙๐
ใบอนญุ าต ม. ๙๑
๑๐. - เปนเจาของรถไมติดแผนปาย
เลขทะเบยี นและเครอ่ื งหมายแสดง
การเสยี ภาษที ่ตี ัวรถ
๑๑. - เปนเจาของรถไมยื่นคําขอ
ขอรับแผนปายเลขทะเบียนหรือ
เคร่ืองหมายแสดงการเสียภาษี
ที่ลบเลือนชํารุดหรือสูญหายตอ
นายทะเบยี นภายใน ๑๕ วัน

๑๗๗

ลาํ ดบั ขอกลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ

๑๒. - ปฏิบตั หิ นา ท่เี ปนผปู ระจาํ รถ ม. ๙๓ ม. ๑๕๑ - เฉพาะทําหนาที่ขับ
(ผขู บั รถ,ผเู กบ็ คา โดยสาร,นายตรวจ/ ปรับไมเ กิน รถ โดยไมมีใบอนุญาต
ผูบริการ) โดยไมไดร ับใบอนญุ าต ๔๐,๐๐๐ บาท จะปรับหรือออกใบสั่ง
แตก รณเี ปนผูขบั ข่ี ไมได (โทษตา งกนั )
จําคุกไมเ กนิ ๒ ป - ใบอนุญาตขับรถชนิด
หรอื ปรับไมเกิน ที่ ๓ ใชแทนชนิดที่ ๒
๔๐,๐๐๐ บาท และท่ี ๑ ได
หรือทั้งจําทั้งปรบั

๑๓. - ไมม ใี บอนญุ าตกบั ตวั ขณะปฏบิ ตั ิ ม. ๑๐๑ ม. ๑๒๗ - เปนความผิดสําหรับ
หนาที่ (คนขับ,ผูเก็บคาโดยสาร, ปรับไมเกนิ ผูทําหนาที่ประจํารถ
นายตรวจ/ผบู รกิ าร) ๕,๐๐๐ บาท ทุกคน

๑๔. - เปนผูประจํารถ (คนขับ/ผูเก็บ ม. ๑๐๒ - รถยนตโดยสาร
คาโดยสาร/นายตรวจ/ผบู ริการ) (๑), (๒), (๔) ท้ั ง ป ร ะ จํ า ท า ง แ ล ะ
(๑) แตงกายไมเรียบรอย กฎ ฉ.ที่ ๑๗ ไมประจําทางรวมท้ัง
ตามแบบทกี่ าํ หนดในกฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๒๕) การรถโดยสารขนาดเลก็
(๒) แสดงกิริยาหรือถอยคํา แบบการแตง กาย
เปนการเสียดสี ดูหมิ่น กาวราว - เสอื้ เชต้ิ (แขนสนั้ ยาว)
รบกวนหรอื หยาบหยามผหู นงึ่ ผใู ด - กางเกงขายาว
(๓) แสดงกิริยาวาจาหรือ - สตี ามท่ี ขส.กําหนด
สงเสียงในลักษณะไมสมควร - สอดชายเสื้อเขาใน
หรือไมส ุภาพ - หมวกถา ใสใ หใ ชเ ฉพาะ
(๔) ไมปฏิบัติตามขอกําหนด ทรงหมอตาล
วา ดว ยความปลอดภยั ในการขนสง - คาดเข็มขดั
- รองเทา หมุ ขอ /สน
- ตดิ ปา ยชอ่ื สกลุ อกขวา
- ขอ กาํ หนดวา ดว ยความ
ปลอดภัยใหดูใน กฎ
กระทรวง ฉ.ท่ี ๓๓ (พ.ศ.
๒๕๓๔) ดลู าํ ดับที่ ๖

๑๗๘

ลําดับ ขอกลา วหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ

๑๕. - เปนผูประจํารถ (คนขับ/ผูเก็บ ม. ๑๐๒ ม. ๑๒๗ ทวิ - กฎหมายเพม่ิ โทษเฉพาะ
คา โดยสาร/นายตรวจ/ผูบริการ) (๓), (๓ ทว)ิ ปรบั ไมเกนิ ผูทาํ หนา ทเ่ี ปนผูขบั ข่ี
(๓) เสพหรอื เมาสรุ าหรอื ของมนึ เมา (๓ ตร)ี ๕,๐๐๐ บาท - ถาเอาความผิดตาม
อยา งอืน่ แตถา เปนผูขับขี่ พ.ร.บ.จราจรฯ ม.๔๓(๒)
(๓ ทว)ิ เสพยาเสพตดิ ใหโ ทษตาม โทษเปนปรบั ไมเกิน เฉพาะผขู บั ขป่ี รบั หรอื ออก
กฎหมายวาดวยยาเสพตดิ ใหโทษ ๑๐,๐๐๐ บาท ใบส่งั ไมได
(๓ ตรี) เสพวัตถุที่ออกฤทธิ์ตอ
จิตและประสาทตามกฎหมาย
วาดวยวัตถุที่ออกฤทธ์ิตอจิต
และประสาท

๑๖. - เปนผูประจํารถ (คนขับ/ผูเก็บ ม. ๑๐๒ ทวิ ม. ๑๒๗ ตรี - ตองมีเหตุอันควรเชื่อ
คาโดยสาร/นายตรวจ/ผูบริการ) ปรับไมเกนิ วาผูประจํารถมีสารอยู
ไมยินยอมใหตรวจมึนเมา หรือ ๑,๐๐๐ บาท ในรา งกายอนั เกดิ จากการ
ยาเสพติดใหโ ทษ หรอื วัตถุทอ่ี อก เสพสุราหรือของมึนเมา
ฤทธต์ิ อ จติ และประสาท ตามคาํ สงั่ อยา งอนื่ หรอื ยาเสพตดิ
ของผูตรวจการหรือพนักงานฝาย ใหโทษหรือวัตถุที่ออก
ปกครองหรือตํารวจ ฤทธ์ิตอ จิตและประสาท

๑๗. - เปนผูข บั รถ ม. ๑๐๓ ม. ๑๒๗
(๑) ขับรถในเวลาท่ีรางกาย (๑), (๒) ปรับไมเกิน
หรือจติ ใจหยอนความสามารถ (๓), (๔), (๕) ๕,๐๐๐ บาท
(๒) บรรทุกคนเปนโรคเร้ือน
หรือโรคติดตออันนารังเกียจ
ไปกับผโู ดยสารอืน่
(๓) บรรทกุ ศพ สตั ว หรอื สงิ่ ของ
ท่ีอาจเกิดอันตรายหรือเปนพึง
รังเกยี จไปกับผูโ ดยสาร
(๔) บรรทุกนํ้ามันเช้ือเพลิง/
ระเบิดหรอื วตั ถุอนั ตรายอยางอ่นื
(๕) ไมห ยดุ หรือไมจอดรถ ณ
สถานีขนสงและไมปฏิบัติตาม
ระเบียบเก่ียวกับสถานขี นสง

๑๗๙

ลําดบั ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
๑๘. - เปน ผปู ระจาํ รถกระทาํ การใด ๆ ม. ๑๐๔ ม. ๑๒๗ - เอาความผดิ กบั ผปู ระจาํ
ปรบั ไมเ กนิ รถทุกคนท่ีเปนผูกระทํา
เปน เหตใุ หผ โู ดยสารจาํ ตอ งลงจาก การใด ๆ (คนขบั /ผูเก็บ
รถกอนท่ีถึงจุดหมายปลายทาง ๕,๐๐๐ บาท คาโดยสาร/นายตรวจ
โดยไดชาํ ระคาโดยสารแลว หรือผูบริการ)
ม. ๑๕๓ - เปนความผิดเม่ือมี
๑๙. - เปน ผขู บั รถไมห ยดุ รถเพอื่ รบั หรอื ม. ๑๐๕ ปรับไมเ กิน ผูโดยสารตองการจะ
สง ผูโดยสาร ณ ท่ที ่มี เี ครอื่ งหมาย ๕,๐๐๐ บาท ลงหรือมีผูตองการจะ
ใหร ถน้นั หยดุ ม. ๑๕๓ โดยสารรถนน้ั
ปรับไมเ กิน - เปนความผิดกรณี
๒๐. - เปน ผขู บั รถละทงิ้ หนา ทโี่ ดยไมม ี ม. ๑๐๖ ๕,๐๐๐ บาท อยรู ะหวา งปฏบิ ตั หิ นา ที่
เหตุอันสมควร ม. ๑๐๗ - เฉพาะขนสง ประจาํ ทาง
ม. ๑๒๗ หรือไมประจําทางที่
๒๑. - ขบั รถบรรทกุ ผโู ดยสารเกนิ จาํ นวน ปรบั ไมเกิน วิ่งระหวางจังหวัดหรือ
ท่ีนง่ั ผูโดยสารทกี่ าํ หนดไว ๕,๐๐๐ บาท ระหวางประเทศ
(๒๕๒๖)
๒๒. - เปนผูโดยสารมีเจตนาไมชําระ ม. ๑๑๒ - เชน สบู บหุ รี่ กลา ววาจา
คาขนสงหรือชําระไมครบถวน ไมส ภุ าพ สง เสียงอ้ือองึ ,
ตามอตั ราทกี่ าํ หนด กอ ความราํ คาญแกผ อู นื่ ,
หอ ยโหนออกนอกตวั รถ,
๒๓. - เปนผูโดยสารไมปฏิบัติตามขอ ม. ๑๑๓ พกพาดอกไมเ พลงิ , วตั ถุ
กาํ หนดวาดวยความปลอดภยั กฎกระทรวง ระเบิด บวนน้ําลาย,
ฉ. ๒๗ ปสสาวะหรือลงรถนอก
(๒๕๒๙) ปา ย ฯลฯ ดู กฎ ฉ.ที่ ๒๗
(๒๕๒๙)ประกอบ
- กรรมเดียวผิด กม.
ห ล า ย บ ท ( ผิ ด
พ.ร.บ.จราจรฯ ดว ย)

๒๔. - ขับรถโรงเรียนไมถอดปายหรือ ม. ๑๐๒ (๔)
ปดคลุม “รถโรงเรียน” เมือ่ มิไดใ ช กฎกระทวง
เปน รถรับสงนกั เรียน ฉ. ๒๒

๑๘๐

ลําดับ ขอ กลาวหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ
ม. ๑๒๗
๒๕. - ขบั รถโรงเรยี นไมง ดใชไ ฟสญั ญาณ ม. ๑๐๒ (๔) ปรับไมเกนิ - กฎกระทรวงกําหนด
สีเหลืองอําพันปดเปดเปนระยะ กฎกระทรวง ขนาดกวางอยางนอย
เม่อื มิไดใ ชเปนรถรับสงนักเรยี น ฉ. ๒๒ ๕,๐๐๐ บาท ๓๕ ซม. ยาวอยา งนอ ย
(๒๕๒๖) (๒๕๒๖) ๘๕ ซม. ตัวอักษรสีดํา
ม. ๑๓๑ ไมส งู นอยกวา ๑๕ ซม.
๒๖. - ขับรถโรงเรียนบรรทุกนักเรียน ปรับไมเกนิ มองเห็นไดชัดเจน ใน
เกินจํานวนที่นั่งหรือบรรทุกผูอ่ืน ระยะไมน อ ยกวา ๕๐ ม.
ปะปน (เวน แตเ จา หนา ทข่ี องโรงเรยี น ๕๐,๐๐๐ บาท - ตองติดที่ดานหนา
หรือผูป กครอง) และดา นทา ยใหร ถทสี่ วน
ม. ๑๖๐ มาหรือตามหลังเห็นได
๒๗. - เปน ผปู ระกอบการขนสง นกั เรยี น ม. ๓๖ จาํ คุกไมเกิน ชดั เจนในระยะไมน อ ยกวา
นํารถท่ีไมมีเครื่องหมายหรือ กฎกระทรวง ๖ เดือน หรือ ๑๕๐ ม.
แผนปาย “รถโรงเรียน” มาใชรับ ฉ. ๒๒ ปรับไมเ กนิ - »ÃѺËÃ×ÍÍÍ¡ãºÊÑè§
สง นกั เรยี น (หรอื มขี นาดไมไ ดต าม (๒๕๒๖) ๑๐,๐๐๐ บาท äÁ‹ä´Œ
กําหนดในกฎกระทรวงมาใช) ทง้ั จําทัง้ ปรบั

๒๘. - เปน ผปู ระกอบการขนสง นกั เรยี น ม. ๓๖
นํารถที่ไมมีไฟสัญญาณสีเหลือง กฎกระทรวง
อําพันปดเปดเปนระยะมาใชรับ ฉ.๒๒
สงนักเรยี น (๒๕๒๖)

๒๙. - ผใู ด
(๑) ใชใ บอนญุ าตหรอื เครอ่ื งหมาย ม. ๑๖๐ (๑)
ที่ออกใหก บั ผอู ่นื
(๒) ใชเครื่องหมายที่ออกใหกับ ม. ๑๖๐ (๒)
รถคนั อื่น
(๓) ยินยอมใหผูอื่นใชใบอนุญาต ม. ๑๖๐ (๓)
หรือเครื่องหมายท่ีทางราชการ
ออกใหแ กต น
(๔) à»ÅÂÕè ¹á»Å§ËÃÍ× »´ º§Ñ ·§éÑ ËÁ´ ม. ๑๖๐ (๔)
ËÃÍ× áμº‹ Ò§ÊÇ‹ ¹äÁÇ‹ Ò‹ ´ÇŒ ÂÇ¸Ô ãÕ ´ æ
«è§Ö á¼¹‹ »Ò‡ ·ÐàºÕ¹ö
(๕) ใชร ถทไี่ ดร บั การยกเวน ภาษตี าม ม. ๑๖๐ (๕)
ม. ๘๘ ใหผดิ ไปจากวตั ถุประสงค
ทไ่ี ดร บั การยกเวน

๑๘๑

ลาํ ดบั ขอ กลาวหาหรือฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ หมายเหตุ

๓๐. - ขับรถในระหวางใบอนุญาต ม. ๑๕๒ ม. ๑๕๒ - ถกู ยึดโดย ผบช.น. ภ.
ถูกยึดตาม พ.ร.บ.จราจรฯ จําคุกไมเกิน ผบก.จร. หรอื ผบก.ทล.
๒ ป หรอื หรอื ผทู ไ่ี ดร บั มอบหมาย
ปรับไมเ กนิ มิใชก รณีถกู เรียกเก็บ
๔๐,๐๐๐ บาท ใบอนุญาตแลว รบั ใบส่งั
- »ÃѺËÃ×ÍÍÍ¡ãºÊÑè§
äÁ‹ä´Œ
ตามบทบญั ญตั ิ พระราชบญั ญตั ริ ถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๑๑๑ กาํ หนดใหน าํ บทบญั ญตั ิ
ตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ในสวนที่เกี่ยวกับหนาท่ีผูขับรถ ผูเก็บคาโดยสาร
และนายตรวจมาใชบังคับโดยอนุโลม โดยหากมีการฝาฝนมีบทกําหนดโทษตามมาตรา ๑๖๑ คือ
ระวางโทษปรับไมเกิน ๕,๐๐๐ บาท

õ.ô ¡®ËÁÒÂÍè¹× æ ·Õèà¡ÂèÕ Ç¢ÍŒ §

อํานาจของเจาพนักงานจราจรและพนักงานเจาหนาที่ หรือตํารวจจราจรน้ัน นอกจาก
การบังคับใชกฎหมายจราจร เพ่ืออํานวยความสะดวกและเกิดความปลอดภัยในงานดานการจราจร
แลว ยังมีหนาที่ในฐานะท่ีเปน਌Ҿ¹Ñ¡§Ò¹ตําÃǨ ท่ีเปนผูท่ีมีอํานาจหนาท่ีโดยตรงในการบังคับใช
กฎหมายอาญา ดําเนินคดีกับผูฝาฝนกระทําผิดกฎหมายในทางอาญา ไดแก ความผิดตามประมวล
กฎหมายอาญา หรอื กฎหมายอน่ื ทม่ี โี ทษทางอาญา ดงั นน้ั เมอื่ ตาํ รวจจราจรพบการกระทาํ ความผดิ ใด
ทเี่ ปน การฝา ฝน บทบญั ญตั ติ ามกฎหมายทางอาญา หรอื พบการกระทาํ ความผดิ ตามประมวลกฎหมาย
อาญา ตํารวจจราจรยอมมีอํานาจจับกุม ตรวจคน ในฐานะท่ีเปนเจาพนักงานตํารวจตามประมวล
กฎหมายวธิ พี จิ ารณาความอาญาไดอ กี ดว ย นอกจากนย้ี งั มกี ฎหมายอนื่ ทกี่ าํ หนดใหเ จา หนา ทต่ี าํ รวจเปน
เจาพนักงานหรือเจา หนา ทีต่ ามกฎหมายน้นั ๆ ดว ย ทาํ ใหเจา หนา ทีต่ ํารวจกอ เกิดอํานาจในการบังคบั
ใชกฎหมายอีกดวย ซ่ึงท่ีเกี่ยวของกับการปฏิบัติหนาที่ในการอํานวยการใหเกิดความสะดวก
และเกิดความปลอดภยั ในดา นการจราจรจงึ ไดร วบรวมไว ดงั ตอ ไปน้ี

õ.ô.ñ ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμԨѴÃÐàºÕº¡ÒèʹÂҹ¹μã¹à¢μà·ÈºÒÅáÅÐÊØ¢ÒÀÔºÒÅ
¾.È. òõðó

“มาตรา ๔ ใหเทศบาลมอี ํานาจตราเทศบัญญตั แิ ละใหสุขาภิบาลมอี าํ นาจตรา
ขอ บงั คับสุขาภบิ าล เพอื่ ประโยชนในการจัดระเบียบการจอดยานยนต ดังตอ ไปนี้

(๑) กาํ หนดและจดั ใหม ที จ่ี อดยานยนตใ นทางหลวงหรอื ในทสี่ าธารณะสาํ หรบั
ยานยนตแ ตละชนิดหรือประเภท

(๒) กาํ หนดระเบียบการจอดยานยนตใ นทจ่ี อดยานยนต
(๓) กําหนดอัตราคาธรรมเนียมจอดยานยนตไมเกินอัตราท่ีกําหนดใน
กฎกระทรวง

๑๘๒

(๔) กําหนดระยะเวลาจอดยานยนต ระยะเวลาท่ีตองเสียคาธรรมเนียม
วิธีการเก็บคา ธรรมเนยี มและการยกเวนคาธรรมเนยี ม

มาตรา ๕ ใหบุคคลตอไปน้ีเปนพนักงานเจาหนาที่ตามพระราชบัญญัติน้ี
เพือ่ ปฏิบัติการภายในเขตอาํ นาจหนา ทีข่ องตน

(๑) นายกเทศมนตรี และประธานกรรมการสุขาภบิ าล
(๒) พนักงานเจาหนาที่ซ่ึงมีหนาที่ควบคุมการจราจรตามกฎหมายวาดวย
การจราจรทางบก
(๓) พนักงานเทศบาลซึ่งคณะเทศมนตรีแตงต้ัง และพนักงานสุขาภิบาล
ซง่ึ คณะกรรมการสขุ าภบิ าลแตง ตง้ั
มาตรา ๖ ใหพนักงานเจา หนา ทมี่ อี าํ นาจ ดงั ตอไปน้ี
(๑) ควบคุมการจอดยานยนตในท่ีจอดยานยนตใหเปนไปตามระเบียบการ
จอดยานยนต
(๒) เรียกเก็บคาธรรมเนียมจอดยานยนตในท่ีจอดยานยนตตามอัตรา
และวธิ กี ารที่กาํ หนดไวใ นเทศบัญญตั หิ รือขอบงั คับสุขาภบิ าล แลว แตกรณี
(๒) ส่ังใหผูขับขี่หยุดยานยนตในท่ีจอดยานยนตหรือบริเวณใกลเคียง
เพือ่ ตรวจสอบเกีย่ วกับการเสียคาธรรมเนียมจอดยานยนต
(๓) ส่ังเปนหนังสือใหผูขับขี่ยานยนตซ่ึงพนักงานเจาหนาท่ีเห็นวาไดฝาฝน
เทศบัญญัติหรือขอบังคับสุขาภิบาลที่ออกตามพระราชบัญญัติน้ี ไปช้ีแจงเก่ียวดวยการฝาฝนน้ัน
ณ ที่ทําการของพนักงานเจาหนาท่ีภายในยี่สิบสี่ช่ัวโมงนับแตเวลาที่ออกคําสั่งดังกลาว ถาไมพบตัว
ผูขบั ขีย่ านยนต ใหติดไวกับยานยนตเ พ่อื ใหผ ูขบั ขเ่ี ห็นไดเ ม่ือมาทยี่ านยนต
มาตรา ๗ ผใู ดฝา ฝน ขอ บญั ญตั ิ เทศบญั ญตั หิ รอื ขอ บงั คบั สขุ าภบิ าลทอ่ี อกตาม
พระราชบญั ญตั ิน้ี ตอ งระวางโทษปรบั ตง้ั แตสองรอ ยบาทถงึ หน่งึ พนั บาท”

ขอหาตามพระราชบัญญัติ จัดระเบียบการจอดยานยนตในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล
พ.ศ. ๒๕๐๓ แกไ ขเพม่ิ เตมิ พ.ศ. ๓๕๓๕ ทเี่ กย่ี วขอ ง ไดแ ก

ลาํ ดบั ขอหาหรือฐานความผดิ มาตรา อัตราโทษ

๑. ฝาฝนเทศบัญญัติหรือขอบังคับสุขาภิบาลเก่ียวกับ ๔,๗ - ปรบั ต้ังแต ๒๐๐ บาท ถึง
การจอดยานยนต ๑,๐๐๐ บาท

๒. ไมป ฏบิ ตั ติ ามคาํ สงั่ ของพนกั งานเจา หนา ทซี่ งึ่ สงั่ ตาม ๖,๘ - ปรับต้ังแต ๕๐๐ บาท ถึง
ความในมาตรา ๖ แหง พ.ร.บ.จดั ระเบียบการจอด ๒,๐๐๐ บาท
ยานยนตฯ

๑๘๓

õ.ô.ò ¾ÃÐÃÒªºÞÑ ÞμÑ ÃÔ ¡Ñ ÉÒ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´áÅФÇÒÁ໹š ÃÐàºÂÕ ºàÃÂÕ ºÃÍŒ ¢ͧºÒŒ ¹àÁÍ× §
¾.È. òõóõ

สําหรับ พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเปนระเบียบเรียบรอยของ
บานเมือง พ.ศ. ๒๕๓๕ นี้ กฎหมายมีเจตนารมณที่จะใหทราบถึง สิทธิ และหนาที่ของประชาชน
ในการมสี วนรว มชว ยกันรักษาความสะอาดและเพือ่ ความเปน ระเบียบเรยี บรอยของบา นเมือง โดยให
ทอ งถน่ิ มอี าํ นาจในการบรหิ ารจดั การทงั้ ในสว นจดั การและการประกาศกฎ ขอ บงั คบั ตา งๆ เพอื่ ใหเ ปน ไปตาม
พระราชบญั ญตั ฉิ บบั นี้ และกฎหมายใหอ าํ นาจใหเ จา พนกั งานทอ งถน่ิ และพนกั งานเจา หนา ทมี่ อี าํ นาจ
จับกุมผูกระทําความผิดหรือผูท่ีตองสงสัยวากระทําความผิดตามพระราชบัญญัติน้ี มาตรา ขอหา
หรอื ฐานความผิด รวมทั้งกําหนดโทษ มดี ังนี้

ลําดบั ขอ หาหรือฐานความผิด มาตรา อตั ราโทษ

๑. (ก) ปลอยสตั ว นาํ สัตว หรือจงู สัตวไ ปตามถนน ๑๔,๕๒ - ปรับไมเกนิ ๕๐๐ บาท
หรือเขาไปในบริเวณท่ีเจาพนักงานทองถ่ิน
ไดประกาศหา มไว
(ข) ปลอ ยใหส ตั วถ า ยมลู บนถนนและมไิ ดข จดั มลู
ดงั กลา วใหห มดไป

๒. - เจาของรถซ่ึงใชบรรทุกสัตว กรวด หิน ดิน ๑๗ (๒) - ปรบั ไมเ กนิ ๕,๐๐๐ บาท
เลน ทราย ไมจัดใหรถนั้นอยูในสภาพท่ีปองกัน
มิใหมูลสัตวหรือส่ิงดังกลาวตกหลน ร่ัวไหล
ปลิว ฟุงกระจายลงบนถนนระหวางที่ใชรถนั้น
หรือปอ งกันมิใหนํา้ มนั จากรถรั่วไหลลงบนถนน

๓. - ผูอยูในรถยนตหรือผูขับขี่หรือผูน่ังซอนทาย ๒๑,๕๓ - ปรบั ไมเ กนิ ๑,๐๐๐ บาท
รถจักรยานยนตซ้ือสินคาท่ีขายหรือจําหนาย
ในสถานสาธารณะหรอื บนถนน

๔. - ลางรถยนต รถจักรยานยนตหรือลอเลื่อน ๑๕,๕๔ - ปรบั ไมเ กนิ ๒,๐๐๐ บาท
บนถนนหรือสถานสาธารณะและทําใหถนน
หรือสถานสาธารณะสกปรกเลอะเทอะ

๕. (ก) บว น หรือถม นา้ํ ลาย เสมหะ บวนนาํ้ หมาก ๓๑,๕๔ - ปรบั ไมเ กนิ ๒,๐๐๐ บาท
สั่งน้ําจมูกหรือทิ้งส่ิงใด ๆ ลงบนถนนบนพ้ืนรถ
หรือพ้ืนเรือโดยสาร

๖. - ขบั ขี่รถซ่ึงบรรทกุ มูลสัตว กรวด หนิ ดนิ เลน ๕๕,๕๔ - ปรบั ไมเ กนิ ๒,๐๐๐ บาท
ทราย มลู ฝอย หรอื มนี า้ํ มนั และวตั ถดุ งั กลา วตกหลน
ปลิว ฟงุ กระจาย หรือร่วั ไหลบนถนน

๑๘๔

õ.ô.ó ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞμÑ ÔºÑμûÃÐจําμÑÇ»ÃЪҪ¹ ¾.È.òõòö
“มาตรา ๕ ผูมีสัญชาติไทยซ่ึงมีอายุต้ังแตสิบหาปบริบูรณแตไมเกินเจ็ดสิบปบริบูรณ
และมชี อ่ื อยใู นทะเบยี นบา นในทอ งทใี่ ด ตอ งขอมบี ตั รตอ พนกั งานเจา หนา ทใ่ี นทอ งทนี่ น้ั เวน แตจ ะเปน
บคุ คลซ่งึ ไดรบั การยกเวน ตามทกี่ าํ หนดในกฎกระทรวง
บคุ คลซงึ่ ไดร บั การยกเวน ตามวรรคหนงึ่ หากประสงคจ ะขอมบี ตั รใหเ จา พนกั งานออกบตั ร
ออกบตั รให
มาตรา ๖ บตั รใหใ ชไ ดห กปน บั แตว นั ออกบตั ร เวน แตบ ตั รทยี่ งั ใชไ ดใ นวนั ทผี่ ถู อื บตั รมอี ายุ
ครบเจด็ สบิ ปบ รบิ รู ณใ หคงใชไ ดตลอดชีวติ ในบตั รอยา งนอ ยตอ งมีรายการดงั ตอ ไปน้ี
(๑) ชือ่ ชื่อสกลุ วนั เดอื นปเกดิ ท่ีอยตู ามทะเบยี นบาน รปู ถา ยและเลขหมายประจาํ ตวั
ของผูถ ือบตั ร
(๒) ลายมือชื่อหรือตราลายมือช่ือ และตราประจําตําแหนงของเจาพนักงานออกบัตร
และวนั ออกบตั ร ขนาด สี และลกั ษณะของบตั ร ใหเ ปน ไปตามท่กี าํ หนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๗ ผถู อื บตั รผใู ดไมอ าจแสดงบตั รหรอื ใบรบั หรอื ใบแทนใบรบั เมอ่ื เจา พนกั งาน
ตรวจ บตั รขอตรวจ ตองระวางโทษปรับไมเ กินหนง่ึ รอ ยบาท”

ขอหา มาตรา ตามพระราชบญั ญตั ิ บัตรประจําตัวประชาชน พ.ศ.๒๕๒๖

ลาํ ´Ñº ขอ หาหรอื ฐานความผิด มาตรา อัตราโทษ

๗. ไมอ าจแสดงบตั รหรอื ใบรบั รองหรอื ใบแทนใบรบั ๑๗ - ปรับไมเ กิน ๑๐๐ บาท
เม่ือพนกั งานตรวจบตั รขอตรวจ

õ.ô.ô »ÃÐÁÇÅ¡®ËÁÒÂÍÒÞÒ áÅлÃÐÁÇÅ¡®ËÁÒÂÇÔ¸Õ¾¨Ô ÒóҤÇÒÁÍÒÞÒ
เปนการนําประมวลกฎหมายอาญา และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ทเ่ี กยี่ วขอ งมาบงั คบั ใชร ว มกบั กฎหมายจราจร สาํ หรบั การจบั กมุ การตรวจคน ทง้ั นเ้ี พอื่ ใหน าํ กฎหมาย
ทเ่ี กย่ี วขอ งมาบงั คบั ใชร ว มกบั กฎหมายจราจร และเขา ใจวธิ ปี ฏบิ ตั อิ ยา งถกู ตอ ง มาตราทมี่ กั จะเกย่ี วขอ ง
กับงานดานการจราจร ไดแก
»ÃÐÁÇÅ¡®ËÁÒÂÍÒÞÒ
มาตรา ๑๓๖ ผใู ดดหู มนิ่ เจา พนกั งาน ซง่ึ กระทาํ การตามหนา ท่ี หรอื เพราะไดก ระทาํ การ
ตามหนา ท่ี (ตองระวางโทษจําคกุ ไมเกิน ๑ ป หรอื ปรบั ไมเ กิน ๒,๐๐๐ บาท)
มาตรา ๒๒๓ ผูใดใชยานพาหนะรับจางขนสงผูโดยสารเม่ือยานพาหนะน้ันมีลักษณะ
หรอื มีการบรรทุกจนนา จะเปน อนั ตรายแกบ คุ คลในพาหนะน้ัน (ตอ งระวางโทษจําคกุ ไมเกิน ๑ ป หรอื
ปรบั ไมเ กนิ ๒,๐๐๐ บาท)
มาตรา ๒๙๑ ผูใดกระทําโดยประมาท และการกระทําน้ันเปนเหตุใหผูอื่นถึงแก
ความตาย (ตองระวางโทษ จาํ คกุ ไมเ กิน ๑๐ ป หรอื ปรบั ไมเกิน ๒๐,๐๐๐ บาท)

๑๘๕

มาตรา ๓๖๗ ผูใดเมื่อเจาพนักงานถามช่ือหรือท่ีอยู เพ่ือปฏิบัติตามกฎหมาย ไมยอม
บอกหรอื แกลงบอกชื่อ หรอื ที่อยอู นั เปน เท็จ (ตองระวางโทษปรับไมเกนิ ๑๐๐ บาท)

มาตรา ๓๖๘ ผใู ดขัดคาํ ส่ังเจาพนักงาน (ตองระวางโทษจําคุกไมเ กนิ ๑๐ วนั หรอื ปรับ
ไมเกิน ๕๐๐ บาท

มาตรา ๓๙๐ ผูใดกระทําการโดยประมาท เปนเหตุใหผูอื่นไดรับอันตรายแกกาย
หรือจิตใจ (ตอ งระวางโทษจําคกุ ไมเกนิ ๑ เดอื น หรือปรับไมเกิน ๑,๐๐๐ บาท)

การปฏบิ ตั หิ นา ทข่ี องตาํ รวจจราจรทที่ าํ หนา ทปี่ ฏบิ ตั งิ านดา นการควบคมุ หรอื อาํ นวยความ
สะดวกการจราจรบนทอ งถนน ดว ยภาวะความตงึ เครยี ดจากการจราจรตดิ ขดั และการเรง รบี ในแตล ะวนั
สง ผลใหป ระชาชนผใู ชร ถใชถ นนมปี ญ หากระทบกระทงั่ กบั ตาํ รวจจราจร ซงึ่ อาจจะเปน เพราะความโกรธ
หรือความไมพอใจเจาหนาท่ีตํารวจที่มาจับ จึงมีคดีเก่ียวกับการดูหม่ินเจาหนาท่ีท่ีเก่ียวเน่ืองมาจาก
การทํางานของเจาหนาที่อยูเสมอๆ เหตุท่ีกฎหมายตองคุมครองเจาหนาท่ีน้ัน ก็เน่ืองมาจากการ
ท่ีเจาหนาที่จะตองทํางานเก่ียวของกับประชาชนอยูตลอดเวลาและการปฏิบัติงานของเจาหนาท่ีนั้น
จะเปนการปฏิบัติงานในลักษณะของการบังคับ การตรวจสอบ ซึ่งในบางอยางก็เปนเรื่องของการลวง
ละเมิดสิทธิพ้ืนฐานบางประการ จนบางครั้งก็อาจจะเกิดการกระทบกระทั้งกันข้ึนได เชน การตรวจ
คนตัวบุคคล การตรวจคนยานพาหนะ เปนตน ส่ิงเหลานี้ในบางคร้ังก็อาจสรางความไมพอใจใหกับ
พนี่ อ งประชาชนโดยท่วั ไป ทอ่ี าจจะมองเห็นไปไดวา ตวั เองถกู กลนั่ แกลงจากเจา หนาท่ี หรือไมไ ดร ับ
ความเปนธรรม หรือไมไดรับความสะดวก ดังน้ันเม่ือเกิดความไมพอใจขึ้นแลว ก็อาจจะเกิดการยั่วยุ
การกลาวหา หรือการดาวาเจาหนาท่ีท่ีไดทําการดังกลาว และหากไมมีกฎหมายคุมครองเจาหนาที่
ในเร่ืองเหลานี้เอาไว เจาหนาที่ดีๆ ท่ีทํางานรับใชประเทศชาติ และประชาชน อาจจะหมดกําลังใจ
หรอื เกดิ ความทอ แทท่ีจะทํางานตอ ไปได

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๓๖ ไดว างหลกั แหง ความผดิ เอาไวว า “ผใู ดดหู มน่ิ
เจา พนักงาน ซึ่งกระทาํ การตามหนาท่ี หรือเพราะไดกระทาํ การตามหนาท่ี ตองระวางโทษ” ตามหลัก
กฎหมายขางตน ผทู ี่ทาํ ความผิดน้ี

๑. มีเจตนา (ท่ีจะทํา)
๒. ดหู มนิ่ (การดหู มนิ่ หมายถงึ การดูถกู เหยยี ดหยาม ทําใหอ ับอาย ทาํ ใหเสียหาย
สบประมาท การดาหรือการดถู ูก การดูหมนิ่ อาจจะกระทําดวยคาํ พดู หรอื วาแสดงทา ทางออกมากไ็ ด
และตองดหู มิน่ เจา หนา ที่คนใดคนหน่ึงโดยเฉพาะเจาะจง)
๓. เจาหนาท่ี (ตองเปนเจาหนาที่ และในขณะที่ถูกดูหมิ่นก็ตองอยูในระหวางเวลา
การทํางาน ดหู ม่นิ ขณะทาํ หนาท่ี หรอื เพราะกระทําตามหนาที่ ไมใ ชเปนเร่ืองสวนตัว)
๔. ซง่ึ ไดท าํ ตามหนา ท่ี หรอื เพราะไดท าํ หนา ที่ (ผทู ด่ี หู มน่ิ เจา พนกั งานตอ งรขู อ เทจ็ จรงิ
วาผทู ถ่ี ูกดูหม่นิ เปนเจา พนกั งานซึ่งปฏิบัตหิ นาท่ี ตอ งเปน หนาทตี่ ามตําแหนงงานน้ันๆ)

๑๘๖

ºÃóҹءÃÁ

กรมการขนสง ทางบก (๒๕๕๙). â¤Ã§¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒà¾Íè× ¾²Ñ ¹ÒÃкºãºÍ¹ÞØ Òμ¢ºÑ Ã¶ãËàŒ ËÁÒÐÊÁ¡ºÑ »ÃÐà·Èä·Â
กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร.

กรมการขนสง ทางบก. (๒๕๕๕). ¡Ò÷´Êͺ¡ÒâѺö¹μáÅÐö¨¡Ñ ÃÂҹ¹μ. กรงุ เทพมหานคร
จติ ตมิ า เทพอารกั ษก ลุ . (๒๕๔๓). ÁÒμáÒ÷ҧ¡®ËÁÒÂà¡ÂèÕ Ç¡ºÑ ¡ÒÃŧâ·É¼¡ŒÙ ÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô ¡®ËÁÒÂ

¨ÃÒ¨Ã. วิทยานพิ นธนติ ิศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายมหาชน. บณั ฑติ วทิ ยาลยั
มหาวทิ ยาลัยรามคาํ แหง.
จินดา กลับกลาย และไวพจน กุลาชัย. (๒๕๕๘). ¡Òúѧ¤ÑºãªŒ¡®ËÁÒ “àÁÒáŌǢѺ”
â¤Ã§¡Òþ²Ñ ¹ÒÈ¡Ñ ÂÀÒ¾¡Òû¯ºÔ μÑ §Ô Ò¹¢Í§à¨ÒŒ ˹Ҍ ·ตèÕ าํ ÃǨ. กรงุ เทพฯ : มติ รภาพการพมิ พ
และสตวิ ดโิ อ จํากดั
จรุ รี ตั น ประยรู ฉตั รพนั ธ.ุ (๒๕๓๙). ¡ÒÃá¡äŒ ¢»Þ˜ ËÒ¡Òý҆ ½¹„ ¡®¨ÃҨâͧ¼¢ŒÙ ºÑ ¢ãÕè ¹ ¡Ã§Ø à·¾ÁËÒ¹¤Ã.
วิทยานิพนธนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ
มหาวิทยาลยั .
ชยตุ พล รงั กาแกม, จา สบิ ตาํ รวจ. (๒๕๔๔). »ÃÐÊ·Ô ¸ÀÔ Ò¾¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒÂà¡ÂÕè Ç¡ºÑ ¡ÒÃÊÇÁËÁÇ¡
¹ÃÔ ÀÂÑ : È¡Ö ÉÒ੾ÒСóÊÕ ¶Ò¹ตÕ าํ ÃǨ¹¤Ã¾ÅºÑ ¾ÅÒäªÂ ò. สารนพิ นธส งั คมสงเคราะห
ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงานยุติธรรม, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร.
ชุมพร พลรกั ษ. (๒๕๑๖). ¡ÒÃÅÐàÁÔ´μÍ‹ ¡®ËÁÒÂã¹Êѧ¤Áä·Â. นติ ศิ าสตร.
นัทธี จิตสวาง. (๒๕๓๙). ÍÒªÞÒÇÔ·ÂÒáÅзѳ±ÇÔ·ÂÒ. นนทบุรี : สํานักพิมพมหาวิทยาลัย
สโุ ขทยั ธรรมาธริ าช.
นัยนา เกิดวิชัย, พลตํารวจตรีหญิง. (๒๕๕๒). คํา͸ԺÒÂàÃÕ§ÁÒμÃÒ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÔ¨ÃҨ÷ҧº¡
¾.È.òõòò. นครปฐม: นติ ินยั .

๑๘๗

ประสทิ ธิ์ โฆวไิ ลกลู และคณะ. (๒๕๔๐). ¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ¡ÅÂ·Ø ¸ã ¹¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒÂà¡ÂÕè Ç¡ºÑ ¡ÒèÃÒ¨Ã
à¾è×ÍãËŒà¡Ô´¼Åã¹·Ò§»¯ÔºμÑ .Ô กรงุ เทพฯ : โรงพิมพเ ลขาธกิ ารคณะรฐั มนตร.ี

ผจงจิตต อธิคมนันทะ. (๒๕๒๖). Êѧ¤ÁÇÔ·ÂÒÇ‹Ò´ŒÇÂÍÒªÞÒ¡ÃÃÁáÅСÒÃŧâ·É. กรุงเทพฯ :
สาํ นักพมิ พมหาวทิ ยาลยั รามคําแหง.

วิสญั วงษอินทร. (๒๕๔๑). »¨˜ ¨ÂÑ ·ÕèÁÕ¼Åμ‹Í¡Òúѧ¤ÑºãªŒ¡®ËÁÒ¨ÃҨà ÈÖ¡ÉÒ੾ÒÐ¡Ã³Õ ¡ÒÃÍÍ¡
ãºÊÑè§à¨ŒÒ¾¹Ñ¡§Ò¹¨ÃҨà ã¹à¢μ º¡.¹.1. วิทยานิพนธสังคมสงเคราะหศาสตร
มหาบณั ฑติ สาขาวชิ าการบรหิ ารงานยตุ ธิ รรม, บณั ฑติ วทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร.

ไวพจน กุลาชยั . (๒๕๕๖). ¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒ¡óÕàÁÒáÅÇŒ ¢ºÑ ã¹»ÃÐà·ÈÍѧ¡ÄÉ ÊËÃ°Ñ ÍàÁÃÔ¡Ò
à¡ÒËÅÕãμŒ àÇÕ´¹ÒÁ ÊÔ§¤â»Ã áÅÐä·Â. กรงุ เทพฯ : ศนู ยวชิ าการเพื่อความปลอดภยั
ทางถนน.

สงคราม เสงย่ี มพักตร. (๒๕๔๙). ÂØ·¸ÈÒÊμÏ¡ÒèѴ¡ÒäÇÒÁ»ÅÍ´ÀÂÑ ·Ò§¶¹¹¢Í§ä·Â : ÈÖ¡ÉÒ
¡Ã³¡Õ Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒÂ㹡ÒÃμÃǨ¨ºÑ ¼¢ŒÙ ºÑ ¢·èÕ ´Õè Á×è à¤ÃÍ×è §´Áè× áÍÅ¡ÍÎÍÅ. ดษุ ฎนี พิ นธ
หลักสูตรรฐั ประศาสนศาสตรดษุ ฎบี ัณฑิต บัณฑติ วิทยาลัย มหาวทิ ยาลัยราชภฏั สวนดุสิต

สนั่น จําปา. (๒๕๖๐). àÍ¡ÊÒûÃСͺ¡ÒÃÊ͹¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÔö¹μáÅТ¹Ê‹§·Ò§º¡
ËÅÑ¡ÊμÙ ÃÊÒÃÇÑμÃ. (เอกสารอัดสําเนา).

สมพร พรหมหติ าธร. (๒๕๔๑). ¤‹ÁÙ Í× ¡®ËÁÒ¨ÃҨà ©ºÑºä¡Å¤Ø¡. กรุงเทพฯ : นิติสยาม.
สหธน รัตนไพจิตร. (๒๕๒๔). ·ÄÉ®¡Õ ÒÃŧâ·É: ¡ÒùμÔ ºÔ ÑÞÞÑμÔ. นิติศาสตร.
สริ ชิ ัย มาสลิ รี งั สี. (๒๕๔๑). ¡Òúѧ¤ÑºãªŒ¡®ËÁÒ¨ÃÒ¨Ãã¹à¢μà·ÈºÒÅàÁÍ× §Ë¹Í§¤ÒÂÈ¡Ö ÉÒ੾ÒÐ

¡Ã³¡Õ ÒÃãªËŒ ÁÇ¡¹ÃÔ ÀÂÑ . สารนพิ นธส งั คมสงเคราะหศ าสตรมหาบณั ฑติ สาขาการบรหิ าร
งานยุตธิ รรม, บัณฑิตวทิ ยาลัย มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร.

๑๘๘

สาโรจน คุมทรัพย. (๒๕๓๙). ¡Òúѧ¤ÑºãªŒ¡®ËÁÒÂà¡ÕèÂǡѺ¡ÒèÃÒ¨Ãã¹à¢μ¡Ãا෾ÁËÒ¹¤Ã.
วิทยานิพนธนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ
มหาวิทยาลยั .

เอกรัตน โลหะ, จ.ส.ต. (๒๕๕๓). »Þ˜ ËÒ·Ò§¡®ËÁÒÂ㹡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪾Œ ÃÐÃÒªºÑÞÞμÑ Ô¨ÃҨ÷ҧº¡
¾.È.òõòò: È¡Ö ÉÒ ¡Ã³¡Õ ÒâÍμÃǨãºÍ¹ÞØ Òμ¢ºÑ ¢.èÕ วทิ ยานพิ นธน ติ ศิ าสตรมหาบณั ฑติ
สาขาวิชากฎหมายมหาชน, บัณฑติ วทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลยั ศรปี ทมุ วทิ ยาเขตชลบุรี.

จดั พมิ พโดย
โรงพมิ พตํารวจ ถ.เศรษฐศริ ิ ดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทรศพั ท ๐-๒๖๖๘-๒๘๑๑-๓ โทรสาร ๐-๒๒๔๑-๔๖๕๘

“เปนหลักประกันความยุติธรรมและความปลอดภัยในชีวิต
และทรัพยสินของประชาชนที่มีมาตรฐานสากล”

พลตํารวจเอก จักรทิพย ชัยจินดา
ผูบัญชาการตํารวจแหงชาติ