Book30 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานจราจร

๙๒

๓.๘) อปุ กรณก นั้ ขา งทาง คอื อปุ กรณท ตี่ ดิ ตง้ั เพอ่ื ปอ งกนั มใิ หร ถทเี่ กดิ อบุ ตั เิ หตุ
วิง่ ออกนอกถนน โดยทว่ั ไปจะติดต้งั ไวบรเิ วณท่ีเปนจุดเส่ยี งอันตราย เชน บรเิ วณทางโคง สะพาน และ
จดุ ทเ่ี สยี่ งตอ การเกดิ อบุ ตั เิ หตอุ น่ื ๆ ตวั อยา งของอปุ กรณก น้ั ขา งทางเพอ่ื ความปลอดภยั เชน ราวกนั ชนตก
(Guard Rail) เปนตน

๓.๙) เครอื่ งหมายจราจร คอื เครอื่ งมอื บอกขอ มลู ดา นการหา ม การเตอื น และ
การแนะนาํ ทส่ี าํ คญั สาํ หรบั ผใู ชร ถใชถ นน เพอื่ ชว ยใหก ารขบั ขมี่ คี วามปลอดภยั มากขนึ้ โดยลกั ษณะของ
เครอื่ งหมายจราจรจาํ เปน ตอ งเขา ใจงา ย สงั เกตไดช ดั ทง้ั กลางวนั และกลางคนื ตาํ แหนง ของเครอื่ งหมายมี
ความเหมาะสมตอ ผขู บั ขแ่ี ละคนเดนิ เทา ทจ่ี ะสามารถมองเหน็ ไดช ดั ตอ งมคี วามชดั เจนไมล บเลอื นหายไป
ตัวอยางของเครอ่ื งหมายจราจร เชน ทางมา ลาย เสน แบง ชองจราจร เสนแบง ทศิ ทางการเดินรถ ลูกศร
และขอ ความเตอื นตางๆ เปน ตน

๓.๑๐) ปายจราจร คือ เครื่องมือที่ชวยบอกขอมูลดานการหาม การบังคับ
การเตือน และการแนะนําท่ีสําคัญสําหรับผูใชรถใชถนน เพื่อชวยใหการขับขี่มีความปลอดภัยมากข้ึน
โดยลักษณะของปายจราจรจําเปนตองเขาใจงาย สังเกตไดชัดเจนท้ังกลางวันและกลางคืน ตําแหนง
ของปายมีความเหมาะสมตอผูขับขี่และคนเดินเทาท่ีจะสามารถมองเห็นไดชัด ตองมีความชัดเจน
ไมลบเลือนหายไป ตัวอยางของปายจราจร เชน ปา ยหยุด ปายหา มเลย้ี ว เปน ตน

๓.๑๑) สญั ญาณไฟจราจร
ô) »¨˜ ¨ÂÑ ´ÒŒ ¹Ê§Ôè áÇ´ÅÍŒ Á สง่ิ แวดลอ มหรอื สภาพแวดลอ มของถนน อาจเปน สาเหตุ
ใหเ กดิ อบุ ตั เิ หตจุ ราจรได โดยปจ จยั ทเี่ กย่ี วขอ งกบั สภาพแวดลอ มของถนน อาจแยกไดเ ปน ๓ ประเดน็
ดงั น้ี

๔.๑) อปุ สรรคทางธรรมชาติ คอื สง่ิ ทบี่ นั่ ทอนความสามารถในการขบั ขใี่ หล ดลง
ปจจยั ที่มผี ลมาจากอุปสรรคทางธรรมชาติ เชน ฝนตก มหี มอกปกคลุมหรอื มฝี นุ มาก ตน ไมบดบังปาย
หรือสัญญาณไฟจราจร ซ่ึงส่ิงเหลาน้ีลวนแลวแตทําใหทัศนวิสัยผูขับข่ีลดลงท้ังสิ้น และอาจสงผลใหมี
ความเสีย่ งตอ การเกดิ อุบตั เิ หตไุ ด

๔.๒) อุปสรรคท่ีเกิดจากการกระทําของคน คือ สิ่งท่ีบั่นทอนความสามารถ
ในการขับขี่ใหลดลง มีผลมาจากการกระทําของคน เชน การเผาขยะหรือหญาริมทาง ควันดําจาก
ทอ ไอเสียรถยนต การติดตงั้ ปา ยโฆษณา ตูโทรศัพทห รือสิง่ ปลกู สรา งอื่นๆ บดบงั ปายและสญั ญาณไฟ
จราจร เปน ตน

๔.๓) สง่ิ กดี ขวางบนชอ งจราจร คอื วตั ถทุ รี่ ว งหลน บนผวิ จราจร รถจอดกดี ขวาง
ทางจราจร (รถเสียและรถท่ีจอดตามขางถนน) การปดถนนเพื่อซอมบํารุงโดยไมมีปายหรือส่ืออื่นๆ
บอกผขู ับข่ีอยา งชดั เจน คนเดินขา มหรอื ข่ีรถจกั รยานขา มถนน และสตั วเดนิ ขา มถนน เปนตน

๙๓

ô.ò ¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪌¡®ËÁÒÂà¾×èͤÇÒÁ»ÅÍ´ÀÑ·ҧ¶¹¹

ยุทธศาสตรการบังคับใชกฎหมาย มุงเนนการบังคับใชกฎหมายอยางจริงจัง และมี
ความตอ เนอื่ ง เพอื่ ใหป ระชาชนผใู ชร ถใชถ นนไดป ฏบิ ตั ติ ามกฎหมายจราจรทกี่ าํ หนดไวอ ยา เครง ครดั ทาํ ให
เกดิ ความปลอดภัยในการจราจร เนื่องจากท่ีผานมาพบวาผขู ับขไ่ี มป ฏบิ ตั ติ ามกฎจราจรมากเทา ที่ควร
ซงึ่ เปน สาเหตสุ าํ คญั ทท่ี าํ ใหเ กดิ อบุ ตั เิ หตุ และมผี บู าดเจบ็ เสยี ชวี ติ เปน จาํ นวนมากในแตล ะป และมแี นวโนม
เพมิ่ สงู ขนึ้ หากมกี ารปฏบิ ตั ติ ามมาตรการการบงั คบั ใชก ฎหมายอยา งจรงิ จงั จะสามารถทาํ ใหเ กดิ อบุ ตั เิ หตุ
ทางถนนลดลง โดยมแี นวทางการดาํ เนนิ งานทส่ี าํ คญั ของยทุ ธศาสตรก ารบงั คบั ใชก ฎหมาย ตามแนวทาง
ท่เี นนหนักของสาํ นักงานตาํ รวจแหงชาติ อยา งเชน

- มาตรการ ๓ ม ๒ ข ๑ ร ประกอบดวยมาตรการ ๓ ม ๒ ข ๑ ร ประกอบดวย
ม ที่ ๑ เมาไมข ับ ม ที่ ๒ สวมหมวกนริ ภยั ม ที่ ๓ มอเตอรไ ซคป ลอดภยั ข ท่ี ๑ ใบขบั ข่ี ข ที่ ๒
รัดเขม็ ขดั นริ ภัย ๑ ร ขับรถไมเ ร็วเกินกวา ท่กี ฎหมายกาํ หนด

- มาตรการ ๑ ร ๒ ส ๓ ข ๔ ม (๑๐ รสขม) ประกอบดว ย ๑) ความเรว็ เกินกวา ที่
กฎหมายกาํ หนด ๒) ขับรถยอนศร ๓) ฝาฝน สัญญาณจราจร ๔) ไมค าดเขม็ ขัดนิรภัย ๕) ไมมีใบขับข่ี
๖) แซงในทค่ี ับขัน ๗) เมาสุรา ๘) ไมส วมหมวกนริ ภัย ๙) มอเตอรไ ซคไมป ลอดภยั ๑๐) ใชโทรศพั ท
มือถือขณะขับรถ

แตอ ยา งไรกต็ ามในบทนจ้ี ะกลา วถงึ มาตรการทส่ี าํ คญั ทเ่ี ปน สาเหตหุ ลกั ในการเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
ทางถนน ดังนี้

ñ) ¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒÂ㹡ÒÃμÃǨ¨ºÑ ¼¢ŒÙ ºÑ ¢·Õè ´èÕ Á×è à¤ÃÍè× §´Á×è áÍÅ¡ÍÎÍŏ (àÁÒäÁ¢‹ ºÑ )
แอลกอฮอลเปนสาเหตุสําคัญของอุบัติเหตุจราจร ยิ่งผูขับข่ีที่มีระดับแอลกอฮอล

ในเลอื ดสงู ขน้ึ ยง่ิ มโี อกาสในการเกดิ อบุ ตั เิ หตสุ งู ขนึ้ ตามไปดว ย โดยเฉพาะในกลมุ ผขู บั ขร่ี ถจกั รยานยนต
ท่ีมีระดับแอลกอฮอลในเลือดสูงกวา ๕๐ มิลลิกรัมเปอรเซ็นต จะมีโอกาสในการเกิดอุบัติเหตุจราจร
สูงกวา ผขู ับข่ที ี่ไมมีระดบั แอลกอฮอลในเลอื ดสูงถึง ๔๐ เทา

ระดบั แอลกอฮอลใ นเลอื ดกบั สมรรถนะการขบั รถ ระดบั แอลกอฮอลใ นเลอื ด (มก.%)
และโอกาสเกดิ อบุ ัติเหตุ เมอื่ เทียบกบั คนทไี่ มด่มื สุรา

¤ÇÒÁÊÁÑ ¾Ñ¹¸¢Í§áÍÅ¡ÍÎÍÅ¡ Ѻ¡ÒÃà¡Ô´ÍºØ ÑμàÔ ËμØ

ระดบั แอลกอฮอลใ นเลือด สมรรถภาพในการขับรถ โอกาสเกดิ อบุ ตั เิ หตุเม่ือเทยี บกบั
คนไมด ่ืม

๒๐ มลิ ลิกรมั % มผี ลเล็กนอย นอยมาก

๕๐ มิลลกิ รัม % ลดลง ๘% ๒ เทา

๘๐ มิลลิกรัม % ลดลง ๑๒% ๓ เทา

๙๔

ระดับแอลกอฮอลใ นเลือด สมรรถภาพในการขับรถ โอกาสเกิดอบุ ัตเิ หตุเมือ่ เทยี บกบั
คนไมด ื่ม
๑๐๐ มิลลกิ รัม % ลดลง ๑๕%
๖ เทา
๑๕๐ มลิ ลกิ รัม % ลดลง ๓๓% ๔๐ เทา
ไมส ามารถวัดไดแตโอกาส
มากกวา ๒๐๐ มิลลกิ รมั % ลดลงเปน สัดสว นกบั ระดับ เกิดอบุ ตั ิเหตสุ งู มาก
แอลกอฮอลในเสนเลือด

ทีม่ า : Health Education Quarterly, ๑๙๘๙ (๘)

¢ŒÍ¡®ËÁÒ·èÕà¡èÂÕ Ç¢ÍŒ §
บทบัญญัติของ พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ไดวางมาตรการเอาผิดแกผูขับข่ี
ยานพาหนะในขณะมนึ เมา ไวดังน้ี
๑. พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๓ (๒) บัญญตั ิวา “หามมใิ ห
ผขู ับข่ขี ับรถ (ò) ã¹¢³ÐàÁÒÊØÃÒËÃ×ͧ͢àÁÒÍÂÒ‹ §Í¹×è ”
๒. พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (แกไขเพ่มิ เติมฉบบั ท่ี ๑๐) พ.ศ. ๒๕๕๗
บญั ญตั วิ า “มาตรา ๑๔๒ เจา พนกั งานจราจรหรอื พนกั งานเจา หนา ทม่ี อี าํ นาจสงั่ ใหผ ขู บั ขหี่ ยดุ รถในเมอ่ื

(๑) รถนัน้ มสี ภาพไมถูกตอ งตามทบี่ ัญญัติไวในมาตรา ๖
(๒) เห็นวาผูขับขี่หรือบุคคลใดในรถน้ันไดฝาฝนหรือไมปฏิบัติตามบทบัญญัติ
แหง พระราชบญั ญัติน้ี หรอื กฎหมายอนั เกี่ยวกบั รถน้นั ๆ
ในกรณีท่ีมีพฤติการณอันควรเช่ือวาผูขับขี่ฝาฝนมาตรา ๔๓ (๑) หรือ (๒) ให
เจาพนักงานจราจร พนักงานสอบสวน หรือพนักงานเจาหนาที่ส่ังใหมีการทดสอบผูขับขี่ดังกลาววา
หยอ นความสามารถ ในอันที่จะขบั หรอื เมาสุราหรือของเมาอยางอืน่ หรือไม
ในกรณีท่ีผูขับข่ีตามวรรคสองไมยอมใหทดสอบ ใหเจาพนักงานจราจร พนักงาน
สอบสวน หรือพนักงานเจาหนาท่ีมีอํานาจกักตัวผูน้ันไวดําเนินการทดสอบไดภายในระยะเวลา
เทา ทจ่ี าํ เปน แหง กรณี เพอื่ ใหก ารทดสอบเสรจ็ สน้ิ ไปโดยเรว็ หากผนู น้ั ยอมใหท ดสอบและผลการทดสอบ
ปรากฏวาไมไ ดฝ า ฝน มาตรา ๔๓ (๑) หรือ (๒) กใ็ หป ลอ ยตัวไปทันที
ในกรณที ม่ี พี ฤตกิ ารณอ นั ควรเชอ่ื วา ผขู บั ขข่ี บั รถในขณะเมาสรุ าหรอื ของเมาอยา งอน่ื
หากผูน้ันยังäÁ‹ÂÍÁãËŒ·´ÊͺμÒÁÇÃäÊÒÁâ´ÂäÁ‹ÁÕàËμØÍѹÊÁ¤Çà ãËŒÊѹ¹ÔÉ°Ò¹ไวกอนวาผูน้ัน
ฝาฝน มาตรา ๔๓ (๒)
การทดสอบตามมาตรานีใ้ หเปนไปตามหลกั เกณฑและวิธกี ารที่กาํ หนดในกฎกระทรวง”

๙๕

สาํ หรบั หลกั เกณฑว ธิ กี ารทกี่ าํ หนดในกฎกระทรวงนน้ั กาํ หนดไวใ นกฎกระทรวงฉบบั ที่ ๑๖
(พ.ศ.๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ โดยกระทรวงมหาดไทย
ดังน้ี

ขอ ๑ การทดสอบผขู บั ขว่ี า เมาสรุ าหรอื ไม ใหต รวจวดั ปรมิ าณแอลกอฮอลใ นเลอื ดของ
ผูขับขโ่ี ดยใชว ิธกี ารตามลาํ ดบั ดังตอไปน้ี

(๑) ตรวจวัดลมหายใจดวยเคร่ืองมือและอุปกรณท่ีใชในการตรวจหรือทดสอบ
ใหใชเคร่ืองตรวจวัดระดับแอลกอฮอลในเลือด โดยวิธีเปาลมหายใจ (BREATH ANALYZER TEST)
และอานคาของแอลกอฮอลในเลือดเปนมิลลิกรัมเปอรเซ็นต วิธีการตรวจหรือทดสอบ ใหปฏิบัติตาม
วธิ ีการตรวจสอบของเคร่อื งตรวจแตละชนิด

(๒) ตรวจวัดจากปส สาวะ
(๓) ตรวจวดั จากเลือด
การตรวจวดั ตาม (๒) หรอื (๓) ใหใ ชในกรณที ่ไี มสามารถทดสอบตาม (๑) ไดเ ทา นนั้
ขอ ๒ กรณีที่ตองทดสอบโดยวธิ ตี รวจวดั จากเลอื ดตามขอ ๑ (๓) ใหส ง ตวั ผขู บั ข่ีไปยัง
โรงพยาบาลท่ีใกลที่สุด และทําการเจาะเลือดภายใตการกํากับดูแลของผูประกอบวิชาชีพเวชกรรม
ตามกฎหมายวา ดวยวิชาชพี เวชกรรม
ขอ ๓ ถา มีปรมิ าณแอลกอฮอลใ นเลอื ดดังตอ ไปนี้ ãËŒ¶Í× ÇÒ‹ àÁÒÊÃØ Ò
(ñ) ¡Ã³μÕ ÃǨÇÑ´¨Ò¡àÅ×Í´ à¡Ô¹ õð ÁÅÔ ÅÔ¡ÃÑÁà»ÍÏૹç μ
(๒) กรณีตรวจวัดจากลมหายใจหรือปสสาวะ ใหเทียบปริมาณแอลกอฮอล
โดยใชป ริมาณแอลกอฮอลใ นเลอื ดเปน เกณฑม าตรฐานดังน้ี

(ก) กรณีตรวจวัดจากลมหายใจใหใชคาสัมประสิทธ์ิในการแปลงคาเทากับ
๒,๐๐๐

(ข) กรณีตรวจวัดจากปสสาวะ ใหใชคาสัมประสิทธ์ิในการแปลงคาเทากับ
เศษ ๑ สวน ๑.๓

๓. กฎกระทรวง ฉบบั ที่ ๒๑ (พ.ศ. ๒๕๖๐) ออกตามความในพระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แหงพระราชบัญญัติจราจร
ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแกไขเพม่ิ เติมโดยประกาศคณะรักษาความสงบแหง ชาติ ฉบบั ท่ี ๘๗/๒๕๕๗
เร่ือง การแกไขเพ่ิมเติม ผูรักษาการตามกฎหมายท่ีเกี่ยวของกับอํานาจหนาที่ของเจาพนักงาน
ตํารวจ ลงวันท่ี ๑๐ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๕๗ และมาตรา ๑๔๒ วรรคหา แหง พระราชบัญญตั ิ
จราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซ่ึงแกไขเพ่ิมเติมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับท่ี ๑๐)
พ.ศ. ๒๕๕๗ นายกรฐั มนตรี ออกกฎกระทรวงไว ดงั ตอไปน้ี

๙๖

ใหยกเลิกความใน (๑) ของขอ ๓ ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๖ (พ.ศ. ๒๕๓๗)
ออกตามความใน พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และใหใ ชความตอไปนแ้ี ทน

“(๑) กรณตี รวจวัดจากเลือด เกนิ ๕๐ มลิ ลกิ รมั เปอรเซ็นต àÇŒ¹áμ‹ ผูขบั ข่ีในกรณี
ดังตอ ไปน้ี มีปริมาณแอลกอฮอลใ นเลือด à¡Ô¹ òð ÁÔÅÅ¡Ô ÃÁÑ à»ÍÏà«ç¹μ

(ก) ผขู ับขี่ซ่ึงมีอายุต่าํ กวาย่ีสิบปบ รบิ ูรณ
(ข) ผูข ับข่ซี ึ่งไดร ับใบอนุญาตขับรถชั่วคราวตามกฎหมายวาดวยรถยนต
(ค) ผขู ับขี่ซง่ึ มีใบอนุญาตขับขีส่ าํ หรับรถประเภทอนื่ ท่ีใชแ ทนกนั ไมไ ด
(ง) ผขู บั ขซ่ี ง่ึ ไมม ใี บอนญุ าตขบั ขี่ หรอื อยรู ะหวา งถกู พกั ใชห รอื เพกิ ถอนใบอนญุ าต
ขับข”่ี
ËÁÒÂàËμØ กรณีปริมาณแอลกอฮอลในเลือด เกิน ๕๐ มิลลิกรัม
เปอรเซ็นต หรือ ๒๐ มิลลิกรัมเปอรเซ็นตดังกลาว เปนไปตาม พระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ ซ่ึงใชบังคับในกรณีเปนรถสวนบุคคล แตหากเปนรถสาธารณะ ตองเปนไปตาม
พระราชบญั ญตั ิรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบัญญตั กิ ารขนสงทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ดังน้ี

พระราชบญั ญตั ิรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒
...มาตรา ๕๗ ฉ ในขณะขับรถ ผขู บั รถยนตส าธารณะหรือรถจักรยานยนต
สาธารณะ ตอ ง (๓) ไมเ สพหรอื เมาสรุ าหรอื ของมึนเมาอยา งอืน่
...มาตรา ๖๖/๓ ผูใดฝา ฝนมาตรา ๕๗ ฉ (๓) ตอ งระวางโทษจําคุก ไมเ กิน
สามเดอื นหรือปรบั ตั้งแตสองพนั บาทถงึ หนงึ่ หมื่นบาท หรือทง้ั จาํ ทั้งปรับ
พระราชบัญญตั ิการขนสง ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๑๐๒ ในขณะปฏบิ ตั หิ นา ที่ ผไู ดร บั ใบอนญุ าตปฏบิ ตั หิ นา ทเ่ี ปน ผปู ระจาํ รถ
ตอ ง (๓) ไมเสพหรือเมาสรุ าหรอื ของมนึ เมาอยา งอืน่
มาตรา ๑๒๗ ทวิ ผไู ดร บั ใบอนญุ าตปฏบิ ตั หิ นา ทเี่ ปน ผปู ระจาํ รถผใู ดฝา ฝน มาตรา
๑๐๒ (๓) ตอ งระวางโทษปรบั ไมเ กนิ หา พนั บาท แตถ า ผนู นั้ เปน ผไู ดร บั ใบอนญุ าตเปน ผขู บั รถ ตอ งระวางโทษ
จําคกุ ไมเ กนิ สามเดอื น หรือปรบั ต้งั แตส องพันบาทถึงหน่ึงหมื่นบาท หรอื ท้งั จาํ ทัง้ ปรับ
»ÃÐà´ç¹สํา¤ÑÞ คอื กฎหมายกําหนดใหผขู ับรถโดยสารรถสาธารณะทุกประเภท
แอลกอฮอลต อ งเปน ศนู ยเทานัน้
๔. มาตรา ๑๖๐ ตรี “ผูใดฝาฝนมาตรา ๔๓ (๒) ตองระวางโทษจําคุกไมเกินหนึ่งป
หรือปรบั ตัง้ แตหาพนั บาทถงึ สองหม่ืนบาท หรือทัง้ จําทั้งปรบั และใหศาลสัง่ พักใชใบอนุญาตขบั ขข่ี อง
ผนู น้ั มกี าํ หนดไมน อ ยกวา หกเดอื น หรอื เพกิ ถอนใบอนญุ าตขบั ข่ี ถา การกระทาํ ความผดิ ตามวรรคหนง่ึ
เปนเหตุใหผูอ่ืนไดรับอันตรายแกกายหรือจิตใจ ผูกระทําตองระวางโทษจําคุกต้ังแตหนึ่งปถึงหาป
และปรับต้ังแตสองหมื่นบาทถึงหน่ึงแสนบาท และใหศาลส่ังพักใชใบอนุญาตขับขี่ของผูน้ันมีกําหนด

๙๗

ไมนอยกวาหนง่ึ ป หรอื เพิกถอนใบอนุญาตขบั ขี่ ถา การกระทําความผิดตามวรรคหนึง่ เปนเหตุใหผูอื่น
ไดรับอันตรายสาหัส ผูกระทําตองระวางโทษจําคุกตั้งแตสองปถึงหกป และปรับต้ังแตส่ีหมื่นบาท
ถึงหน่ึงแสนสองหม่ืนบาท และใหศาลสั่งพักใชใบอนุญาตขับขี่ของผูนั้นมีกําหนดไมนอยกวาสองป
หรือเพิกถอนใบอนุญาตขับข่ี ถาการกระทําความผิดตามวรรคหน่ึงเปนเหตุใหผูอ่ืนถึงแกความตาย
ผูกระทําตองระวางโทษจําคุกต้ังแตสามปถึงสิบปและปรับตั้งแตหกหม่ืนบาทถึงสองแสนบาท
และใหศาลสั่งเพกิ ถอนใบอนุญาตขับข”ี่

การตรวจวัดปริมาณแอลกอฮอลในประเทศไทยจะใชวิธีการตรวจวัดลมหายใจเปน
อันดับแรก หากไมสามารถดําเนินการไดก็จะตรวจวัดจากปสสาวะและตรวจวัดจากเลือดตามลําดับ
ทง้ั น้ี เนอ่ื งจากคณะกรรมการกฤษฎกี า คณะที่ ๑๐ ใหค วามเหน็ วา การเจาะเลอื ดและการตรวจเลอื ดเปน
การกระทําตอรางกายของบุคคล ซึ่งกระทบตอสิทธิเสรีภาพในชีวิตและรางกายของบุคคลตาม
มาตรา ๓๑ ของรัฐธรรมนูญซ่ึงใหการรับรองไว และในหลักท่ัวไปของการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
การกระทาํ ตอ รา งกายของผปู ว ยตอ งไดร บั ความยนิ ยอมจากผปู ว ย เวน แตเ พอ่ื ประโยชนใ นการชว ยชวี ติ
ของผูป ว ยในกรณฉี ุกเฉนิ ดังนัน้ การเจาะเลอื ดท่ีกระทาํ ตอรา งกายของผูข บั ข่กี ต็ องไดร ับความยนิ ยอม
จากผูขบั ขดี่ ว ย อยางไรก็ตาม มาตรา ๑๔๒ วรรคสอง แหงพระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
ไมไดกลาวถึงการเจาะเลือดไว ดังน้ัน การตรวจวัดแอลกอฮอลจากเลือด จึงเปนกรณีที่เกินขอบเขต
อํานาจของเจาหนาที่ตํารวจตามที่บัญญัติไวในมาตรา ๑๔๒ หากจะใหเจาหนาท่ีตํารวจมีอํานาจ
ดังกลาว จําเปนจะตองออกกฎกระทรวงเพ่ือมารองรับกฎหมายดังกลาว (ไวพจน กุลาชัย และ
จินดา กลบั กลาย, ๒๕๕๘)

¡ÒÃμéѧ¨Ø´μÃÇ¨Ç´Ñ áÍÅ¡ÍÎÍŏ
จุดตรวจ หมายถึง สถานท่ีซึ่งเจาหนาท่ีตํารวจปฏิบัติหนาท่ีตรวจคนเพ่ือจับกุมผูกระทํา
ความผิดในเขตทางเดินรถหรือทางหลวงในกรณีปกติเปนการชั่วคราวโดยมีการกําหนดระยะเวลา
ในการตง้ั จดุ ตรวจเทา ทจ่ี าํ เปน แตต อ งไมเ กนิ ๒๔ ชว่ั โมง และภายหลงั จากเสรจ็ สน้ิ การปฏบิ ตั ภิ ารกจิ แลว
ตองทําการยุบเลิกการต้ังจุดตรวจทันที (วีระวิทย วัจนะพุกกะ, ๒๕๕๖) ทั้งน้ี การตั้งจุดตรวจนั้น
จะตอ งไดร บั อนมุ ตั จิ ากผบู งั คบั บญั ชาระดบั ผบู งั คบั การขน้ึ ไป และมหี ลกั การสาํ คญั ในการดาํ เนนิ การ ดงั น้ี
๑. ต้งั จดุ ตรวจเฉพาะมกี รณีจาํ เปน มเี หตกุ ารณฉ ุกเฉนิ หรือเรง ดว น
๒. ตองมีการประสานการปฏิบัติกับหนวยงานที่เก่ียวของใหชัดเจน เพ่ือปองกันการตั้ง
จดุ ตรวจซ้าํ ซอ น
๓. การตรวจคนจับกุมตองดําเนินการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
และประมวลระเบยี บเก่ียวกบั คดอี ยางเครง ครดั
๔. มีนายตํารวจชัน้ สญั ญาบตั รเปนหวั หนา ควบคุม
๕. แตง เครือ่ งแบบในการปฏบิ ัติหนาท่ี

๙๘

๖. บรเิ วณจดุ ตรวจจะตองมแี ผงกั้นทีแ่ สดงขอความ “หยุดตรวจ”
๗. หากตองปฏิบัติหนาที่ในการตั้งจุดตรวจในเวลากลางคืน ตองตรวจสอบใหแนใจวา
มแี สงสวา งเพียงพอท่ผี ูข บั ขีส่ ามารถมองเห็นไดชดั เจนในระยะ ๑๕๐ เมตรกอนถึงจดุ ตรวจ
๘. ตองมแี ผนปายแสดงชอื่ สกุล ยศ และตําแหนงของหวั หนาผูค วบคุมการตงั้ จุดตรวจ
๙. ตองกาํ หนด “พน้ื ท่ปี ลอดภยั ” หรือ “Safety Zone” สาํ หรับเปน บรเิ วณตรวจคน ท้งั น้ี
เพอ่ื ความปลอดภยั ของท้งั ผถู กู ตรวจคนและเจา หนาทตี่ ํารวจเอง
๑๐. ใชความระมัดระวังในการตรวจคนเพื่อเปนการปองกันอันตรายท่ีอาจเกิดข้ึน
โดยไมส ามารถคาดการณไ ด
๑๑. ใชวาจาสุภาพในการพูดคุยกับผูท่ีถูกตรวจคน รวมถึงการแสดงพฤติกรรมท่ีสุภาพ
เหมาะสม
๑๒. คาํ นงึ ถงึ ความปลอดภยั ของเจา หนา ทแี่ ละประชาชน โดยไมก อ ความเดอื ดรอ นราํ คาญ
ใหแ กผ ูใชร ถใชถ นนมากจนเกินไป
๑๓. ใชการสังเกตและใหค วามสําคัญกบั ผขู บั ขแี่ ละยานพาหนะทมี่ ีลกั ษณะพิรธุ
¢éѹàμÃÂÕ Á¡ÒÃ
แนวทางในการตั้งจุดตรวจเพื่อตรวจคนระดับแอลกอฮอลในเลือดของผูขับข่ีมีแนวทาง
ปฏบิ ตั ทิ ส่ี ําคัญ ไดแก
๑. การเตรียมการดานกําลังพล การต้ังจุดตรวจที่เหมาะสมจะตองใชเจาหนาที่ตํารวจ
ประมาณ ๑๐-๑๒ นาย ประกอบดวย

๑.๑ เจาหนาที่ตํารวจชั้นสัญญาบัตร สําหรับควบคุมการปฏิบัติ จํานวน ๒ นาย
ประกอบดว ยหวั หนาจุดตรวจคือ รองผกู ํากบั การ (จราจร) หรอื สารวตั รจราจร จํานวน ๑ นาย และ
มีรอ ยเวรทําหนา ท่ตี รวจวดั เพ่ือยนื ยนั ผลอีก ๑ นาย แตในทางปฏิบัติ หากกาํ ลงั พลไมเพยี งพออาจใช
นายตํารวจระดบั สัญญาบัตรเพียง ๑ นายในการควบคุมการตั้งจดุ ตรวจ

๑.๒ เจาหนาทตี่ าํ รวจระดบั ชัน้ ประทวน จํานวน ๑๐ นาย ทาํ หนาที่ในการตรวจวัด
ระดบั แอลกอฮอลใ นผูข ับขีเ่ บื้องตน จาํ นวน ๔-๖ นาย เปนผชู ว ยรอ ยเวรจาํ นวน ๒ นาย และทาํ หนาท่ี
ในการสงตัวผตู อ งหาไปยงั สถานตี าํ รวจในเขตทองที่จํานวน ๒-๔ นาย อยางไรก็ตามในทางปฏิบตั ิจริง
อาจจาํ เปน ตอ งใชก าํ ลงั พลระดบั ชน้ั ประทวนประมาณ ๕-๖ นาย และใหอ าสาจราจรเขา มารว มกจิ กรรม
การตง้ั จดุ ตรวจดว ย เนอื่ งจากในปจ จบุ นั กาํ ลงั เจา หนา ทต่ี าํ รวจไมเ พยี งพอ เพราะตอ งทาํ การตง้ั จดุ ตรวจ
หลายจดุ ภายในวันเดียวกัน

๒. การเตรียมการดานวัสดุและอุปการณ กอนการต้ังจุดตรวจวัดแอลกอฮอลทุกคร้ัง
เจา หนา ทตี่ าํ รวจจะมกี ารจดั เตรยี มวสั ดแุ ละอปุ กรณท เี่ กย่ี วขอ งในสว นตา งๆ ใหพ รอ มสาํ หรบั การใชง าน
ซ่งึ วัสดุและอุปกรณท ่สี าํ คญั ประกอบดวย

๙๙

๑) อาวุธประจํากาย
๒) รถขนวสั ดแุ ละอุปกรณ
๓) ปายไฟ ๑ ชุด
๔) กรวยยาง ๓๐-๕๐ กรวย
๕) เคร่อื งมือตรวจวดั ระดบั แอลกอฮอลแบบเบื้องตน
๖) เคร่อื งมอื ตรวจวัดระดบั แอลกอฮอลแบบยนื ยันผล
๗) แผงกั้น
๘) โต จาํ นวน ๑-๒ ตัว
๙) เกา อี้ ๖-๗ ตวั
๑๐) เคร่ืองปนไฟ
๑๑) กระบองไฟ
๑๒) ไฟฉาย
๑๓) เสอื้ สะทอนแสง
¢¹Ñé μ͹¡Òû¯ÔºμÑ Ô
๑. การประชุมช้ีแจง ขั้นตอนนี้เปนข้ันตอนที่หัวหนาผูควบคุมการตั้งจุดตรวจทําหนาที่
ในการอธิบาย ช้ีแจงรายละเอียดและขอมูลท่ีเก่ียวของกับการปฏิบัติงานใหผูปฏิบัติไดรับทราบ
ในประเดน็ ตางๆ ดงั น้ี
๑) นโยบาย
๒) ระเบียบ คําสั่งและขอ กฎหมายท่ีเกย่ี วขอ งกับการปฏบิ ตั ิหนาที่
๓) เปา หมายในการต้ังจดุ ตรวจ
๔) บรเิ วณท่ีตั้งจุดตรวจและหนา ที่รับผดิ ชอบของแตละนาย
๕) ฝกทบทวนทา สัญญาณจราจรที่จําเปนในการปฏบิ ตั ิหนาท่ี
๖) ตรวจสอบความพรอ มดา นการแตง กายและความพรอมดา นรา งกาย
๗) ตรวจสอบความพรอมดานวสั ดุและอุปกรณท่ีจําเปน
๒. การเลอื กสถานทตี่ ง้ั จดุ ตรวจและรปู แบบการตงั้ จดุ ตรวจในขนั้ ตอนนี้ เจา หนา ทตี่ าํ รวจ
ที่เกี่ยวของกับการต้ังจุดตรวจควรคํานึงถึงหลักในการเลือกสถานท่ีและรูปแบบการต้ังจุดตรวจ
ที่เหมาะสม ดังนี้
๑) เลือกจุดตรวจโดยคํานึงถึงความปลอดภัยของเจาหนาท่ีผูปฏิบัติ ผูขับขี่ท่ีถูก
เรียกตรวจ รวมถึงผลกระทบโดยภาพรวมตอประชาชนผูใชรถใชถนน ตลอดจนประชาชนท่ีพักอาศัย
อยูในบรเิ วณใกลเคียง

๑๐๐

๒) การตง้ั จดุ ตรวจตอ งดาํ เนนิ การตามรปู แบบทสี่ าํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาตกิ าํ หนดไว
อยางเครงครัด

๓) เจาหนาที่ผูปฏิบัติงานตองจอดรถในลักษณะท่ีเปนระเบียบเรียบรอย มีความ
ปลอดภัย

๔) บรเิ วณจดุ ตรวจควรมโี ตะ และเกา อใี้ นจาํ นวนทเ่ี หมาะสมสาํ หรบั เจา หนา ทที่ ท่ี าํ การ
ทดสอบเพอ่ื ยนื ยนั ผลและเจา หนา ทที่ ที่ าํ หนา ทบี่ นั ทกึ การจบั กมุ รวมถงึ จดั ไวส าํ หรบั ผทู ถ่ี กู เรยี กใหต รวจ
สาํ หรับการน่งั รอเพอ่ื ตรวจยนื ยันผล การรอบันทึกจับกมุ และรอการสง ตวั ไปยังสถานตี าํ รวจทอ งที่

๓. การปฏบิ ตั หิ นา ทจ่ี ริง การปฏบิ ตั ิหนา ท่ขี องเจา หนา ทีต่ ํารวจในการตง้ั จดุ ตรวจเพอ่ื วดั
ระดบั แอลกอฮอลของผูขบั ขี่ มีข้ันตอนทส่ี ําคัญ ดงั นี้

๑) การเรยี กรถ ในการตง้ั จดุ ตรวจวดั แอลกอฮอลน น้ั บางครง้ั อาจมปี ญ หาดา นสภาพ
การจราจรที่ไมคลองตัวมากนัก เจาหนาที่ตํารวจจําเปนตองทําการสุมตรวจยานพาหนะท่ีตองสงสัย
โดยพจิ ารณาไดจ ากพฤตกิ รรมในการขบั ข่ี และลกั ษณะภายนอกของยานพาหนะทม่ี กี ารตกแตง เพมิ่ เตมิ
ซ่ึงการสุมตรวจน้ีจําเปนตองอาศัยความเชี่ยวชาญจากเจาหนาท่ีที่มีประสบการณในการตั้งจุดตรวจ
มาเปนเวลานาน

๒) การเปาทดสอบเบอ้ื งตน เมอ่ื ผขู บั ข่ถี กู เรยี กหยุดใหตรวจเจาหนา ท่ีท่ที าํ การเรียก
หรืออาจเปนเจาหนาที่นายอ่ืนจะทําการตรวจวัดระดับแอลกอฮอลเบ้ืองตน โดยการขอใหผูขับขี่ให
ความรว มมอื ในการตรวจวดั แอลกอฮอลน นั้ เจา หนา ทต่ี าํ รวจจะตอ งใชถ อ ยคาํ กริ ยิ าและวาจาทสี่ ภุ าพ
รวมถงึ ไมส อ งไฟฉายไปยงั บรเิ วณใบหนา ของผขู บั ขโี่ ดยตรง หากผลการทดสอบเบอ้ื งตน ปรากฏวา ผขู บั ขี่
มรี ะดบั แอลกอฮอลใ นเลอื ดเกนิ อตั ราทกี่ ฎหมายกาํ หนด เจา หนา ทตี่ าํ รวจนายนน้ั จะแจง ใหผ ขู บั ขข่ี บั รถ
เขาไปในจุดที่เตรียมไวและเชิญตัวผูขับข่ีไปยังบริเวณท่ีจัดเตรียมไวสําหรับการตรวจวัดเพ่ือยืนยันผล
ตอไป

๓) การเปาทดสอบเพ่ือยืนยันผล ในขั้นตอนนี้เจาหนาที่ตํารวจระดับสัญญาบัตร
จะทาํ หนา ทใ่ี นการตรวจวดั เพอ่ื ยนื ยนั ผล โดยมเี จา หนา ทร่ี ะดบั ชนั้ ประทวนเปน ผชู ว ย เจา หนา ทตี่ าํ รวจ
จะช้ีแจงรายละเอียดในการตรวจวัด ขอ กฎหมาย บทลงโทษ ตลอดจนคาํ แนะนําใหผ ขู บั ขตี่ ระหนักถึง
ความปลอดภยั บนทอ งถนน หากผลการตรวจวัดพบวา ผูขับขี่มรี ะดับแอลกอฮอลใ นเลือดไมเ กินอตั รา
ท่ีกฎหมายกําหนด เจาหนาที่ผูปฏิบัติจะใหคําแนะนําเร่ืองการขับข่ีอยางปลอดภัย กอนปลอยผูขับข่ี
คนนน้ั ไป ในทางกลบั กนั หากผลการตรวจวดั พบวา ผขู บั ขม่ี รี ะดบั แอลกอฮอลใ นเลอื ดเกนิ อตั ราทก่ี ฎหมาย
กําหนด เจาหนา ทผ่ี ูปฏิบัตจิ ะทําบันทกึ จบั กมุ ทันที

๔) ทาํ บนั ทกึ จบั กมุ ขน้ั ตอนนเ้ี ปน ขน้ั ตอนสาํ หรบั การทาํ บนั ทกึ จบั กมุ ผขู บั ขที่ ม่ี รี ะดบั
แอลกอฮอลเ กนิ อตั ราทก่ี ฎหมายกาํ หนด โดยเจา หนา ทตี่ าํ รวจระดบั ชน้ั ประทวนจะเปน ผชู ว ยนายตาํ รวจ
ชัน้ สญั ญาบตั รในการเขยี นบนั ทึกจบั กมุ กอ นที่จะสง ตอใหเจา หนาท่ีตาํ รวจนายอนื่ นําผูถ กู จับกุมไปสง
พนักงานสอบสวนของสถานตี ํารวจทองที่ตอไป

๑๐๑

๕) นําสงพนักงานสอบสวน เม่ือทําบันทึกจับกุมผูขับขี่ท่ีมีระดับแอลกอฮอลเกิน
อตั ราทก่ี ฎหมายกาํ หนดเรยี บรอ ยแลว เจา หนา ทตี่ าํ รวจทรี่ บั ผดิ ชอบการนาํ สง ตวั ผกู ระทาํ ความผดิ ไปยงั
พนักงานสอบสวนของสถานีตํารวจในพ้ืนท่ี ทั้งน้ี ตองมีการจัดเตรียมยานพาหนะสําหรับการสงตัว
ผูกระทําความผิดไวใหพรอม เจาหนาท่ีตํารวจตองมีความเขมงวด ไมปลอยใหผูกระทําความผิดขับข่ี
ยานพาหนะสวนตัวไปยังสถานีตํารวจเองเด็ดขาด หากผูกระทําความผิดตองการนํารถไปดวย
ตองทําการประสานครอบครัว ญาตหิ รอื เพ่ือนใหม านาํ รถไปแทน

๖) การทําบันทึกสอบสวน เมื่อพนักงานสอบสวนของสถานีตํารวจทองที่รับตัว
ผกู ระทาํ ความผดิ แลว จะทาํ การสอบสวนและสาํ นวนการสอบสวน สาํ หรบั เตรยี มการสง ฟอ งศาลภายใน
เวลา ๔๘ ชัว่ โมง

๗) การคมุ ขงั และการประกันตัว ในกรณีทผ่ี กู ระทาํ ความผดิ ไมตองการถกู คมุ ขงั ณ
สถานีตาํ รวจทอ งที่ ผูกระทาํ ความผิดสามารถไดรับการประกันตัวในวงเงนิ ๒๐,๐๐๐ บาท ไมเชน นัน้
จะตอ งถูกคุมขังที่สถานตี ํารวจทองที่กอ นท่ีจะถูกสงฟองศาลตอ ไป

๘) การสงฟอ งศาล พนักงานสอบสวนจะสงฟอ งศาลแขวงภายใน ๔๘ ช่วั โมง
๙) การตดิ ตามคดี เมอื่ การตดั สนิ คดสี นิ้ สดุ แลว หนว ยงานทท่ี าํ หนา ทจี่ บั กมุ จะตดิ ตาม
ผลของคดี เพอื่ ประโยชนใ นการตดิ ตามและทาํ หนงั สอื ขอรบั สว นแบง เงนิ รางวลั นาํ จบั สาํ หรบั เจา หนา ท่ี
ผปู ฏิบัติ ทั้งน้ีหนว ยปฏิบัตติ องทาํ หนงั สือไปยังศาลเพื่อขอรับเงนิ รางวัลนาํ จบั ภายใน ๖๐ วัน หลังจาก
คดสี น้ิ สุด

๑๐๒

¢¹éÑ μ͹¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪌¡®ËÁÒ “àÁÒáÅÇŒ ¢ºÑ ”

àÃÕ¡μÃǨ

พบแอลกอฮอล ไมพ บแอลกอฮอล

ตรวจวดั ยืนยันผล ปลอ ยตัว

เกินอัตราทกี่ ําหนด ไมเ กนิ อตั ราท่กี ําหนด

ทาํ บนั ทกึ จับกุม ปลอ ยตวั

นําสงพนกั งาน
สอบสวน

ควบคุมตัว

ไมประกนั ตัว ประกันตัว

คุมขงั กลับบาน

สงฟอ งศาล

๑๐๓

ò) ¡Òúѧ¤Ñºãª¡Œ ®ËÁÒÂ㹡ÒÃμÃǨ¨ºÑ ¼Ù¢Œ ºÑ ¢·èÕ äèÕ ÁÊ‹ ÇÁËÁÇ¡¹ÃÔ ÀÂÑ (ËÁÇ¡¡¹Ñ ¹Íç ¡)
ตามทรี่ ฐั บาลประกาศใหป ญ หาอบุ ตั เิ หตทุ างถนนเปน “วาระแหง ชาต”ิ และตง้ั เปา หมาย

ท่จี ะลดการเสียชวี ติ ลงครึ่งหนึง่ เมือ่ ถงึ ป ๒๕๖๓ มาตรการสําคญั ทต่ี อ งเรง ผลกั ดนั เปน อันดบั แรก คือ
การสง เสริมใหผขู ับขแ่ี ละซอ นทายรถจักรยานยนตส วมหมวกนิรภัย ๑๐๐ เปอรเ ซน็ ต

¢ŒÍ¡®ËÁÒ·Õèà¡èÂÕ Ç¢ÍŒ §
ตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๑๒๒ (๑) กําหนดวา
“ผขู บั ขร่ี ถจกั รยานยนต และคนโดยสารรถจกั รยานยนต ตอ งสวมหมวกทจ่ี ดั ทาํ ขนึ้ โดยเฉพาะเพอ่ื ปอ งกนั
อนั ตรายในขณะขบั ข่ี และโดยสารรถจกั รยานยนต. ..” วรรคสอง “ลกั ษณะและวธิ กี ารใชห มวกเพอ่ื ปอ งกนั
อนั ตรายตามวรรคหนง่ึ ใหเ ปน ไปตามทก่ี าํ หนดในกฎกระทรวง” และวรรคสาม บทบญั ญตั ติ ามมาตรานี้
มิใหใชบังคับแกภิกษุ สามเณร นักพรต นักบวช หรือผูนับถือลัทธิศาสนาอื่นใดที่ใชผาโพกศีรษะตาม
ประเพณนี ยิ มนั้น หรอื บคุ คลใดทีก่ าํ หนดในกฎกระทรวง”
บทกําหนดโทษอยูใน มาตรา ๑๔๘ “ผูใดฝาฝนหรือไมปฏิบัติตามมาตรา ๑๒๒
ตองระวาง โทษปรับไมเกินหารอยบาท”
กฎกระทรวง ฉบบั ท่ี ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๓๕) ไดก าํ หนดรายละเอยี ดเกยี่ วกบั หมวกนริ ภยั ไว
ดงั นี้
ËÁÇ¡¹ÃÔ ÀÂÑ หมายความวา หมวกทจ่ี ดั ทาํ ขน้ึ โดยเฉพาะเพอื่ ปอ งกนั อนั ตรายในขณะ
ขบั ขีแ่ ละโดยสารรถจกั รยานยนต โดยหมวกนิรภยั ใหใชไ ด ๓ แบบ คือ
๑) หมวกนิรภัยแบบปดเต็มหนา คือ หมวกนิรภัยท่ีเปลือกหมวกเปนรูปทรงกลม
ปด ดานขา ง ดานหลงั ขากรรไกร และคาง ในกรณที ี่มีบังลม บงั ลมตอ งทาํ จากวัสดโุ ปรงใสและไมม สี ี
๒) หมวกนริ ภยั แบบเตม็ ใบ คอื หมวกนริ ภยั ทเ่ี ปลอื กหมวกเปน รปู ทรงกลมปด ดา นขา ง
และดานหลังเสมอแนวขากรรไกรและตนคอดานหลัง ดานหนาปดเหนือคิ้วลงมาตลอดถึงปลายคาง
ในกรณีที่มบี งั ลม บงั ลมตองทําจากวสั ดุโปรงใสและไมมีสี
๓) หมวกนิรภัยแบบคร่ึงใบ คือ หมวกนิรภัยที่เปลือกหมวกเปนรูปคร่ึงทรงกลม
ปดดานขางและดานหลังเสมอระดับหู ในกรณีท่ีมีบังลม บังลมตองทําจากวัสดุโปรงใสและไมมีสี
ในขณะขบั ขหี่ รอื โดยสารรถจกั รยานยนต ผขู บั ขแี่ ละคนโดยสารตอ งสวมหมวกนริ ภยั โดยจะตอ งรดั คางดว ย
สายรดั คางหรอื เขม็ ขดั รดั คางใหแ นน พอทจี่ ะปอ งกนั มใิ หห มวกนริ ภยั หลดุ จากศรี ษะไดห ากเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
ปจ จุบนั ยังมีผูข บั ขท่ี ีส่ วมหมวกนิรภยั ยงั มจี าํ นวนนอ ย เจาหนาทกี่ ไ็ มสามารถกวดขนั
บงั คบั ใชต ามกฎหมายได จงึ ตอ งรณรงคใ หม ากขนึ้ ซง่ึ เจา หนา ทขี่ องรฐั จะตอ งทาํ ตวั เปน ตวั อยา ง นอกจากน้ี
รฐั บาลจะเรง สง เสรมิ ความรว มมอื กบั ภาคเอกชน ผปู ระกอบการใหด าํ เนนิ การตามกฎหมาย และจะรว มมอื
กับสถาบันการศึกษารวมรณรงคสวมหมวกนิรภัย การประสานภาคเอกชนผลิตหมวกนิรภัยในราคาที่
เหมาะสม การสูญเสียทเ่ี กิดขนึ้ จาํ นวนมากเกดิ ข้ึนจากพฤติกรรมของตนเอง ซ่ึงถาสามารถทําใหทกุ คน
ตระหนกั กจ็ ะทาํ ใหเ กดิ การตนื่ ตวั ใหค วามรว มมอื กบั การรณรงค ซงึ่ การเรมิ่ ตน จากการสวมหมวกนริ ภยั
นั้นเอง

๑๐๔

ó) ¡Òúѧ¤ÑºãªŒ¡®ËÁÒÂ㹡ÒÃนําö·èÕÁÕÊÀÒ¾äÁ‹ÁÑ蹤§á¢ç§áÃ§Ï ÁÒ㪌㹷ҧ
(ÁÍàμÍÃä«¤ä Á»‹ ÅÍ´ÀÑÂ)

ตามพระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กาํ หนดไวใ นมาตรา ๖ วา “หา มมใิ ห
ผใู ดนาํ รถทมี่ สี ภาพไมม นั่ คงแขง็ แรง หรอื อาจเกดิ อนั ตราย หรอื อาจทาํ ใหเ สอ่ื มเสยี สขุ ภาพอนามยั แกผ ใู ช
คนโดยสาร หรือประชาชนมาใชในทางเดินรถ รถท่ีใชในทางเดินรถ ผูขับข่ีตองจัดใหมีเครื่องยนต
เครื่องอุปกรณและหรือสวนควบที่ครบถวนตามกฎหมายวาดวยรถยนต กฎหมายวาดวยการขนสง
กฎหมายวาดวยลอเลอ่ื น กฎหมายวา ดวยรถลาก หรอื กฎหมายวาดวยรถรับจา งและใชก ารไดด ”ี

พระราชบญั ญตั ริ ถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๕ ใหร ฐั มนตรวี า การกระทรวงคมนาคม
รกั ษาการตามพระราชบญั ญตั นิ แ้ี ละใหม อี าํ นาจแตง ตง้ั นายทะเบยี นและผตู รวจการ กบั ออกกฎกระทรวง
กําหนดในเร่ืองดังตอไปน้ี …(๒) เครื่องอุปกรณสําหรับรถและการใชเคร่ืองอุปกรณดังกลาว เชน
โคมเคร่ืองมองหลัง แตร เครื่องระงับเสียง ทอไอเสีย เคร่ืองสัญญาณไฟ เครื่องปดน้ําฝน
และเครื่องอุปกรณอ ่ืนท่ีจาํ เปน

มาตรา ๑๒ รถใดที่จดทะเบยี นแลว หากปรากฏในภายหลงั วา รถน้นั มีสว นควบหรอื
เคร่ืองอุปกรณสําหรับรถไมครบถวนถูกตองตามท่ีกําหนดในกฎกระทรวง หรือเพ่ิมส่ิงใดส่ิงหนึ่งเขาไป
ซ่ึงอาจกอใหเกิดอันตรายแกรางกาย หรือจิตใจของผูอื่น หามมิใหผูใดใชรถน้ัน จนกวาจะจัดใหมี
ครบถว นถกู ตองหรอื เอาออกแลว มีอตั ราโทษตามมาตรา ๖๐ ผูใ ดฝา ฝน หรือไมป ฏิบัติตามมาตรา ๑๒
ตอ งระวางโทษปรบั ไมเ กนิ สองพนั บาท และมาตรา ๑๔ รถใดทจ่ี ดทะเบยี นแลว หา มมใิ หผ ใู ดเปลย่ี นแปลง
ตัวรถหรือสว นใดสวนหน่ึงของรถใหผิดไปจากรายการที่จดทะเบียนไว และใชร ถนน้ั เวน แตเ จา ของรถ
นาํ ไปใหน ายทะเบียนตรวจสภาพกอน โทษตามมาตรา ๕๘ ผูใดฝาฝนหรือไมปฏบิ ตั ิตามกฎกระทรวง
ออกตามมาตรา ๑๔ ตองระวางโทษปรบั ไมเกนิ หนงึ่ พันบาท

กฎกระทรวง ฉบับท่ี ๒๒ ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒
กําหนดรายละเอียดเกี่ยวกับอุปกรณสวนควบของรถจักรยานยนตในขอ ๖ รถจักรยานยนตตองมี
เคร่ืองอุปกรณสําหรับรถ ดงั ตอ ไปน้ี

(๑) โคมไฟดังตอไปนี้ ที่มีกําลังไฟและความสองสวางตามท่ีกรมการขนสงทางบก
ประกาศกําหนด

(ก) โคมไฟแสงพงุ ไกล สขี าวหรอื เหลอื งออ น จาํ นวนไมเ กนิ ๒ ดวง ตดิ ทกี่ ง่ึ กลาง
หนา รถ สูงจากผิวทางไมนอยกวา ๕๐ ซม. แตไมเกิน ๑.๒๐ เมตร ในกรณที ม่ี ี ๒ ดวง ตองติดอยูใน
ระดับเดียวกันและหางจากแนวก่ึงกลางหนารถเทากันท้ังสองขาง โคมไฟทุกดวงตองใหแสงสีเดียวกัน
โคมไฟแสงพงุ ไกลจะใหแ สงสวา งไดเ ฉพาะในขณะทโ่ี คมไฟทา ยใหแ สงสวา งดว ยเทา นน้ั เวน แตเ ปน การ
ใหแ สงสญั ญาณชวั่ ขณะ

(ข) โคมไฟแสงพงุ ตาํ่ แสงขาวหรอื เหลอื งออ น ใหแ สงสเี ดยี วกบั โคมไฟแสงพงุ ไกล
จํานวนไมเกนิ ๒ ดวง ติดที่ก่งึ กลางหนา รถ สงู จากผวิ ทางไมน อ ยกวา ๕๐ ซม. แตไมเ กิน ๑.๒๐ เมตร

๑๐๕

ในกรณีท่ีมี ๒ ดวง ตองติดอยูในระดับเดียวกันและหางจากแนวกึ่งกลางหนารถเทากันท้ังสองขาง
โคมไฟแสงพุงตํา่ จะใหแ สงสวางไดเ ฉพาะในขณะที่โคมไฟทายใหแสงสวา งดวยเทา น้นั

(ค) โคมไฟเลีย้ ว ชนดิ ใชไ ฟกะพรบิ แสงเหลอื ง ตดิ ทดี่ า นหนา จํานวน ๒ ดวง
และแสงเหลืองหรือแดง ติดที่ดานทาย จํานวน ๒ ดวง โดยใหติดไวท่ีขางซายและขางขวา โคมไฟ
ทกุ ดวงทตี่ ดิ ทดี่ า นทา ยตอ งใหแ สงสเี ดยี วกนั แตล ะดา นทตี่ ดิ อยใู นระดบั เดยี วกนั สงู จากผวิ ทางไมน อ ยกวา
๓๕ ซม. แตไ มเกนิ ๑.๒๐ เมตร โคมไฟเลี้ยวทุกดวงทีอ่ ยขู า งเดยี วกนั ตอ งกะพริบพรอ มกนั ในขณะทรี่ ถ
ใหสญั ญาณเลย้ี ว

(ง) โคมทาย แสงแดง จํานวนไมเ กิน ๒ ดวง ตดิ อยูท่ีกึ่งกลางทายรถในระดับ
เดยี วกัน สงู จากผิวทางไมนอ ยกวา ๓๕ ซม. แตไ มเ กนิ ๑.๒๐ เมตร

(จ) โคมไฟหยุด แสงแดง จํานวนไมเกิน ๒ ดวง ติดอยูที่ก่ึงกลางทายรถ
ในระดบั เดียวกัน สูงจากผิวทางไมนอยกวา ๓๕ ซม. แตไ มเกิน ๑.๒๐ เมตร โคมไฟหยดุ ถารวมอยใู น
โคมไฟทายจะตองมีความสวางมากกวาความสวางของโคมไฟทายน้ัน และจะใหแสงสวางไดเฉพาะ
ในขณะทีใ่ ชหามลอ เทานั้น

(ฉ) โคมไฟสอ งปา ยทะเบยี น แสงขาว จาํ นวนไมเ กนิ ๒ ดวง ตดิ อยดู า นบนดา นลา ง
หรือดานขางของแผนปายทะเบียนรถ มีความสวางสามารถอานปายทะเบียนรถไดชัดเจนในระยะ
ไมนอยกวา ๒๐ เมตร จากทา ยรถ และตอ งมที ่ีบังมใิ หแ สงพุงไปทางทา ยรถ โคมไฟสอ งปา ยทะเบียน
ตองใหแ สงสวา งพรอมกับโคมไฟทา ย

(๒) แผน สะทอ นแสงสแี ดง มลี กั ษณะตามทกี่ าํ หนดไวใ นขอ ๒ (๒) ตดิ ทก่ี ง่ึ กลางทา ยรถ
สูงจากผิวทางไมนอยกวา ๓๕ ซม. แตไมเกิน ๙๐ ซม. สามารถสะทอนแสงเห็นไดในเวลากลางคืน
ในระยะไมนอยกวา ๑๕๐ เมตร

(๓) เครื่องมองหลัง ซึ่งเปนกระจกเงา จํานวน ๒ ชุด ติดอยูในระดับเดียวกัน
ท่ีดานซายและดานขวา และหางจากแนวก่ึงกลางหนารถเทากันทั้งสองขาง ในที่ที่ผูขับรถสามารถ
มองเห็นภาพจากการจราจรดานขางและดา นหลังไดทุกขณะอยางชัดเจน

(๔) หามลอ ทีใ่ ชการไดดี
(๕) แตร ชนดิ เสียงเดียว ที่ดังพอสมควร
(๖) ทอไอเสียพรอมดวยเคร่ืองระงับเสียง เฉพาะรถจักรยานยนตที่ใชเคร่ืองยนต
แบบสันดาปภายใน
(๗) เครอ่ื งวดั ความเรว็ ทีใ่ ชก ารไดด ี และตองมีแสงสวางทําใหสามารถอานความเร็ว
ของรถในเวลากลางคนื ได
และขอ ๗ กําหนดวารถจักรยานยนตอาจมีเคร่ืองอุปกรณอ่ืนสําหรับรถได ภายใต
เงอื่ นไข ดังตอ ไปน้ี

๑๐๖

(๑) โคมไฟหรแ่ี สงขาวหรอื เหลอื งออ น ทมี่ กี าํ ลงั ไฟและความสอ งสวา งตามทกี่ รมการ
ขนสง ทางบกประกาศกาํ หนด จาํ นวนไมเ กนิ ๒ ดวง ตดิ อยูกงึ่ กลางหนารถในกรณีที่มี ๒ ดวง ตอ งอยู
ในระดบั เดยี วกนั สงู จากผวิ ทางไมน อยกวา ๓๕ ซม. แตไมเ กิน ๑.๒๐ เมตร โคมไฟทุกดวงตอ งใหแ สง
สเี ดียวกนั โคมไฟหรี่จะใหแสงสวางไดเ ฉพาะในขณะทีโ่ คมไฟทา ยใหแสงสวางดวยเทานัน้

(๒) โคมไฟอืน่ นอกจากที่กาํ หนดไวใ นขอนี้ และขอ ๖ (๑) ถาจะนํามาใชตองเปน ไป
ตามทก่ี รมการขนสง ทางบกใหค วามเห็นชอบ

¡Òúѧ¤Ñºãª¡Œ ®ËÁÒÂ
อํานาจของเจาพนักงานจราจรหรือพนักงานเจาหนาท่ีในการส่ังใหผูขับข่ีหยุดรถที่มี
สภาพไมถ ูกตอง หรอื รถท่มี ีผูขับข่ีฝา ฝน ไมปฏิบัติตามกฎจราจร มาตรา ๑๔๒
“มาตรา ๑๔๒ เจา พนกั งานจราจรหรอื พนกั งานเจา หนา ทมี่ อี าํ นาจสงั่ ใหผ ขู บั ขห่ี ยดุ รถ
ในเมื่อ
(๑) รถนัน้ มสี ภาพไมถกู ตองตามทบี่ ัญญตั ิไวใ นมาตรา ๖
(๒) เห็นวาผูขับข่ีหรือบุคคลใดในรถน้ันไดฝาฝนหรือไมปฏิบัติตามบทแหงพระราช
บัญญัตินีห้ รอื กฎหมายอันเกีย่ วกบั รถน้นั ๆ…”
â·É ฝาฝนคําส่ังเจาพนักงานจราจรหรือพนักงานเจาหนาที่ ตามมาตรา ๑๔๒
วรรคหนึ่ง หรอื ๑๔๒ วรรคสอง ถา ไมเปน ความผิดที่กําหนดไวแ ลว ตามมาตราน้ี ตอ งระวางโทษปรบั
คร้งั ละไมเกนิ หน่ึงพนั บาท (มาตรา ๑๕๔)
อํานาจของเจาพนักงานจราจรหรือพนักงานเจาหนาที่ในการส่ังใหผูขับขี่รถหยุดรถ
ตามมาตรา ๑๔๒ มีดงั ตอไปน้ี
(๑) ผขู บั ขนี่ าํ รถทมี่ สี ภาพไมม น่ั คงแขง็ แรงหรอื อาจเกดิ อนั ตรายหรอื อาจทาํ ใหเ สอ่ื มเสยี
สขุ ภาพอนามยั ผใู ช คนโดยสารหรอื ประชาชน หรอื รถทมี่ เี ครอ่ื งยนต เครอ่ื งอปุ กรณ และหรอื สว นควบ
ไมครบตามกฎหมายวาดวยประเภทรถนั้นๆ มาใชใ นทางเดินรถ (มาตรา ๖)
“มาตรา ๖ หามมใิ หผใู ดนาํ รถทมี่ สี ภาพไมม ั่นคงแข็งแรง หรืออาจเกดิ อนั ตรายหรอื
อาจทาํ ใหเสอื่ มเสียสุขภาพอนามัยแกผ ูใช คนโดยสารหรือประชาชนมาใชใ นทางเดินรถ
รถที่ใชในทางเดนิ รถ ผูข บั ข่ีตองจดั ใหมีเครอ่ื งยนต เคร่อื งอปุ กรณแ ละหรอื สวนควบ
ท่ีครบถวนตามกฎหมายวาดว ยรถยนต กฎหมายวาดวยการขนสง กฎหมายวาดว ยลอ เลื่อน กฎหมาย
วาดวยรถลาก หรอื กฎหมายวา ดวยรถจาง และใชการไดดี
สภาพของรถที่อาจทําใหเส่ือมเสียสุขภาพอนามัยตามวรรคหนึ่งและวิธีการทดสอบ
ใหเปนไปตามหลักเกณฑแ ละวิธกี ารทีก่ าํ หนดในกฎกระทรวง”
สาเหตุหน่ึงท่ีทําใหเกิดอุบัติเหตุทางการจราจร เกิดจากรถที่ผูขับข่ีนํามาขับในทาง
มีสภาพไมมั่นคง แข็งแรง เคร่อื งยนตเ สื่อมสภาพ อปุ กรณชํารุด

๑๐๗

ô) ¡Òúѧ¤Ñºãª¡Œ ®ËÁÒ¡óÕที่เก่ยี วขอ งกับใบอนญุ าตขบั รถ (㺢Ѻ¢)Õè
กฎหมายจราจรท่ีมีบทบัญญัติเก่ียวของกับเรื่องใบอนุญาตขับขี่นั้นมี ๓ ฉบับ คือ

พระราชบัญญตั ริ ถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบญั ญตั ิขนสงทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราช
บญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ โดยแบงเปนประเดน็ ตา งๆ ดังนี้

º·ºÑÞÞÑμÔ·Õèà¡ÂèÕ Ç¡ÑºãºÍ¹ÞØ Òμ¢ÑºÃ¶ ตามพ.ร.บ.รถยนต ๒๕๒๒
ตามพ.ร.บ.รถยนต ๒๕๒๒ มาตรา ๔๓ ไดกําหนดชนิดของใบอนุญาต¢ºÑ ö ẋ§
Í͡໚¹ ññ ª¹Ô´´§Ñ ¹éÕ
ชนิดท่ี ๑ ใบอนญุ าตขับรถชวั่ คราว

- ใบอนุญาตขับรถยนตส วนบคุ คลชั่วคราว
- ใบอนุญาตขับรถยนตส ามลอ สวนบคุ คลช่วั คราว
- ใบอนุญาตขบั รถจกั รยานยนตสว นบุคคลชั่วคราว
ชนดิ ที่ ๒ ใบอนญุ าตขับรถยนตสวนบุคคล
ชนดิ ท่ี ๓ ใบอนุญาตขับรถยนตส าธารณะ
ชนิดที่ ๔ ใบอนุญาตขับรถยนตส ามลอสว นบุคคล
ชนดิ ที่ ๕ ใบอนุญาตขบั รถยนตส ามลอ สาธารณะ
ชนิดที่ ๖ ใบอนญุ าตขับรถจักรยานยนตส วนบุคคล
ชนดิ ที่ ๗ ใบอนญุ าตขับรถจกั รยานยนตส าธารณะ
ชนิดท่ี ๘ ใบอนญุ าตขับรถบดถนน
ชนดิ ที่ ๙ ใบอนญุ าตขบั รถแทรกเตอร
ชนดิ ที๑่ ๐ ใบอนญุ าตขบั รถชนิดอื่นนอกจาก (๑) ถงึ (๙)
ขนิดท่ี ๑๑ ใบอนญุ าตขบั รถตามความตกลงระหวา งประเทศทปี่ ระเทศไทยเปน ภาคี
ใบอนุญาตขับรถตาม ๑ ใชสําหรับขับรถยนตบริการใหเชา เฉพาะในกรณีท่ีผูขับรถ
เปนผูเชาไดดวย ใบอนุญาตขับรถตาม ๒ ใชสําหรับขับรถยนตบริการใหเชาไดดวย ใบอนุญาตขับรถ
ตาม ๔ ใชสําหรับขับรถยนตบริการและใชแทนใบอนุญาตขับรถตาม ๒ ไดดวย ใบอนุญาตขับรถ
ตาม ๕ ใชแ ทนใบอนญุ าตขับรถตาม ๓ ไดด วย และใบอนญุ าตขบั รถตาม ๗ ใชแทนใบอนุญาตขับรถ
ตาม ๖ ไดดวย นอกนน้ั ใชแ ทนกันไมไ ด
นอกจากนี้ มาตรา ๔๓ ทวิ ใบอนญุ าตเปน ผูข ับรถในประเภทการขนสง ประจาํ ทาง
การขนสง ไมป ระจาํ ทางหรอื การขนสง โดยรถขนาดเลก็ ตามกฎหมายวา ดว ยการขนสง ทางบก ใหใ ชแ ทน
ใบอนุญาตขบั รถยนตส วนบคุ คลตามมาตรา ๔๓ (๒) และใบอนุญาตขบั รถยนตสาธารณะตามมาตรา
๔๓ (๔) ได
ใบอนญุ าตเปน ผขู บั รถในประเภทการขนสง สว นบคุ คล ตามกฎหมายวา ดว ยการขนสง
ทางบกใหใชแทนใบอนุญาตขบั รถยนตส ว นบุคคลตามมาตรา ๔๓ (๒) ได

๑๐๘

¤Ø³ÊÁºμÑ ¢Ô ͧ¼»ŒÙ ÃÐʧ¤¢ÍãºÍ¹ØÞÒμ¢ºÑ ¢Õè
มาตรา ๔๖ พระราชบญั ญตั ริ ถยนต บญั ญตั วิ า ผขู อใบอนญุ าตขบั รถตามมาตรา ๔๓ (๑)
ตองมคี ุณสมบตั ิและไมมีลักษณะตองหาม ดงั ตอไปนี้
(๑) มีอายุไมตํ่ากวาสิบแปดปบริบูรณ แตถาเปนผูขอใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต
ชว่ั คราว สําหรับรถจักรยานยนตความจุกระบอกสูบขนาดไมเ กนิ เกาสบิ ลกู บาศกเ ซนตเิ มตรตอ งมีอายุ
ไมต าํ่ กวา สบิ หาปบ รบิ รู ณ
(๒) มีความรูแ ละความสามารถในการขับรถ
(๓) มีความรูในขอบังคับการเดินรถตามพระราชบัญญัตินี้และตามกฎหมายวาดวย
การจราจรทางบก ในมาตรา ๔๖ นี้ เปนการกําหนดคุณสมบัติของผูที่จะขอใบอนุญาตขับรถยนต
สว นบคุ คล รถยนตส ามลอ สว นบคุ คล หรอื รถจกั รยานยนตช ว่ั คราว ตามมาตรา ๔๓ (๑) โดยกาํ หนดอายุ
วา จะตอ งมอี ายไุ มต า่ํ กวา ๑๘ ปบ รบิ รู ณน น้ั แสดงวา รฐั ยอ มเหน็ วา บคุ คลทมี่ อี ายตุ า่ํ กวา ๑๘ ปบ รบิ รู ณน นั้
ยงั ไมม วี ฒุ ภิ าวะมากพอทจ่ี ะควบคมุ ยานพาหนะและขบั ขยี่ านพาหนะอยา งปลอดภยั ได และยงั กาํ หนด
ใหบ คุ คลผทู จ่ี ะขอใบอนญุ าตขบั ขจ่ี ะตอ งมคี วามรคู วามสามารถในการขบั รถ และมคี วามรใู นขอ บงั คบั การ
เดินรถ โดยผูขอใบอนุญาตขับข่ีจะตองผานการอบรมกฎหมายจราจร และผานการทดสอบความรู
ในการขบั ขแ่ี ละกฎหมายจราจรที่เกยี่ วขอ งในขั้นตอนการสอบใบขับข่ี
นอกจากบุคคลที่ขอใบอนุญาตขับข่ีจะตองมีคุณสมบัติครบถวนตามท่ีบัญญัติไว
ขา งตนแลว บุคคลผูขอใบอนญุ าตขับขจี่ ะตอ งไมมีลกั ษณะตองหา ม ตามที่ตามในมาตรา ๔๖ (๑)–(๘)
พระราชบัญญัติรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ ซ่ึงไดบัญญัติไววา ผูขอใบอนุญาตขับข่ีตามมาตรา ๔๓ (๑)
จะตอ งไมม ลี ักษณะตอ งหามดงั ตอไปน้ี
(๑) มีอายุไมต่ํากวาสิบแปดปบริบูรณ แตถาเปนผูขอใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต
สวนบุคคลช่ัวคราว สําหรับรถจักรยานยนตที่มีขนาดความจุของกระบอกสูบรวมกันไมเกินที่กําหนด
ในกฎกระทรวง ตองมีอายุไมต ่าํ กวาสบิ หาปบรบิ ูรณ
(๒) มคี วามรแู ละความสามารถในการขับรถ
(๓) มีความรูใ นขอ บงั คับการเดนิ รถตามพระราชบัญญัติน้ี และตามกฎหมายวาดวย
การจราจรทางบก
(๔) ไมเปนผูมีรา งกายพกิ ารจนเปน ทเี่ ห็นไดว าไมสามารถขับรถได
(๕) ไมม โี รคประจาํ ตวั ทผี่ ปู ระกอบวชิ าชพี เวชกรรมเหน็ วา อาจเปน อนั ตรายขณะขบั รถ
(๖) ไมเปนบคุ คลวกิ ลจรติ หรือจติ ฟนเฟอน
(๗) ไมมีใบอนญุ าตขับรถชนิดเดยี วกนั อยแู ลว
(๘) ไมเ ปน ผูอยูในระหวา งถกู ยึดหรือเพกิ ถอนใบอนุญาตขบั รถ

๑๐๙

¡ÒâÍÁãÕ ºÍ¹ØÞÒμ¢ºÑ ¢èÕ
มาตรา ๔๕ พระราชบัญญัติรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติวา ผูใดประสงคจะขอ
ใบอนญุ าตขับรถ ตอ งเปน ผมู ีคณุ สมบตั แิ ละไมม ีลักษณะตองหามตามพระราชบัญญตั ิน้ี และยื่นคําขอ
ตอนายทะเบียนแหง ทอ งที่ทต่ี ามทีม่ ีภมู ิลาํ เนาหรอื มถี ิ่นที่อย”ู
การขอมีใบอนุญาตขับขี่จึงตองทําการย่ืนคําขอตอนายทะเบียนแหงทองที่
ซึ่งนายทะเบียนตามมาตรา ๔ พระราชบัญญัติรถยนตมีความหมายวา ขาราชการซึ่งรัฐมนตรีวาการ
กระทรวงคมนาคม แตงตั้งใหเปนนายทะเบียน การออกใบอนุญาตขับขี่น้ันจึงเปนอํานาจของกรม
การขนสงทางบก กระทรวงคมนาคม โดยกําหนดใหห ากผูใดประสงคจะขอใบอนุญาตขับรถก็สามารถ
ขอใบอนญุ าตไดท ส่ี าํ นกั งานขนสง จงั หวดั ไดท กุ จงั หวดั เนอ่ื งจากกรมการขนสง ทางบกไดม กี ารแบง สว น
ราชการเปน สาํ นักงานขนสงสวนภมู ิภาค ๑๒ ภูมภิ าค และแบงสวนราชการเปนสํานักงานขนสงจงั หวัด
มีนายทะเบยี นประจําอยูท ุกจงั หวัด
ÊÃØ» การขอมีใบอนุญาตขับข่ีนั้นนอกจากจะตองย่ืนคําขอตอนายทะเบียนแลว
ผยู น่ื คาํ ขอยงั จะตอ งมคี ณุ สมบตั คิ รบถว น ไมม ลี กั ษณะตอ งหา มตามพระราชบญั ญตั ริ ถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒
และตองมีการทดสอบความรูความสามารถในการขับรถตามกฎหมายจราจรเสียกอน นายทะเบียน
จึงจะสามารถออกใบอนุญาตขับขี่ใหไดซ่ึงกรมการขนสงทางบก ไดแบงการทดสอบการขับรถยนต
และรถ จักรยานยนตเปน ๓ ขั้นตอน คือ ๑) การทดสอบสมรรถภาพของรางกาย ๒) การทดสอบ
ขอ เขยี น และ ๓) การทดสอบขบั รถ
ÍÒÂآͧãºÍ¹ØÞÒμ¢Ñº¢èÕ
พ.ร.บ.รถยนต (ฉบบั ท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๔๖ มผี ลใชต งั้ แต ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๔๖ เปน ตน ไป
ไดก ําหนดอายขุ องใบอนุญาตขบั ขีไ่ วใ นมาตรา ๔๔ ดงั น้ี
๑) ยกเลกิ การออกใบอนญุ าตขบั รถตลอดชพี เวน แตผ ไู ดร บั อยกู อ นแลว สามารถใช
ตอไปได
๒) กาํ หนดใบอนุญาตขับรถชวั่ คราว มีอายุ ๑ ป
๓) กําหนดใหใบอนุญาตขับรถดังตอไปน้ี มีอายุ ๕ ป นับแตวันออกใบอนุญาต
ขับรถ คอื

๓.๑) ใบอนญุ าตขบั รถยนตสวนบุคคล
๓.๒) ใบอนุญาตขับรถยนตส ามลอ สว นบคุ คล
๓.๓) ใบอนุญาตขับรถจกั รยานยนต
๓.๔) ใบอนุญาตขับรถบดถนน
๓.๕) ใบอนญุ าตขับรถแทรกเตอร
๓.๖) ใบอนุญาตขับรถชนิดอน่ื ตามมาตรา ๔๓ (๙)

๑๑๐

๔) กาํ หนดใหใ บอนญุ าตขบั รถยนตส าธารณะ และใบอนญุ าตขบั รถสามลอ สาธารณะ
มอี ายุ ๓ ป นบั แตว นั ออกใบอนญุ าต และลดอายขุ องผรู บั ใบอนญุ าตจากเดมิ อายไุ มต า่ํ กวา ๒๕ ปบ รบิ รู ณ
เปนอายไุ มต ่ํากวา ๒๒ ปบ รบิ รู ณ

๕) กําหนดใหวนั ครบกาํ หนดใบอนุญาต ซง่ึ ไมตรงกับวันครบรอบวนั เกดิ ของผูไดร บั
ใบอนญุ าตขับรถ ใหข ยายตอไปจนถึงวันครบรอบวันเกิดของผูไ ดร ับใบอนุญาตขับรถในปน ้นั หรือในป
ถดั ไปแลว แตก รณี โดยใหถ อื วา วนั ครบรอบวนั เกดิ เปน วนั ทใ่ี บอนญุ าตขบั รถครบกาํ หนดอายุ สว นกรณี
ทผ่ี ไู ดร บั ใบอนญุ าตขบั รถเกดิ ในวนั ที่ ๒๙ กมุ ภาพนั ธ และในปท ใ่ี บอนญุ าตขบั รถครบกาํ หนดอายุ ไมม ี
วนั ท่ี ๒๙ กุมภาพนั ธ ใหถอื เอาวนั ที่ ๒๘ กมุ ภาพันธ เปน วนั ครบรอบวนั เกดิ

การขอตออายุใบอนุญาตขับรถ และการอนุญาต ใหเปนไปตามหลักเกณฑ วิธีการ
และเงอื่ นไขทก่ี ําหนดในกฎกระทรวง

¡Ã³¼Õ ŒÙ¢ÑºÃ¶à»¹š ªÒÇμÒ‹ §´ŒÒÇ
พระราชบญั ญตั ิรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๒ วรรค ๒ ไดกาํ หนดไววา ในกรณี
ท่ีผูขับรถเปนคนตางดาวซ่ึงไดรับอนุญาตใหอยูในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวตามกฎหมายวาดวย
คนเขา เมอื ง ผขู บั รถซงึ่ เปน คนตา งดา วนน้ั จะใชใ บอนญุ าตขบั รถตามมาตรา ๔๒ ทวิ ขบั รถในราชอาณาจกั ร
ก็ได และในกรณีนี้จะตองมีใบอนุญาตขับรถดังกลาวพรอมดวยเอกสารตามที่ระบุไวในอนุสัญญาและ
หรอื ความตกลงทมี่ อี ยรู ะหวา งรฐั บาลไทยกบั รฐั บาลของประเทศนนั้ ๆ เพอ่ื แสดงตอ เจา พนกั งานไดท นั ที
มาตรา ๔๒ ทวิ ในกรณีที่มีความตกลงระหวางรัฐบาลไทยและรัฐบาลตางประเทศ
วาดวยการยอมรับใบอนุญาตขับรถภายในประเทศซ่ึงกันและกัน คนตางดาวซึ่งไดรับอนุญาตใหอยู
ในราชอาณาจักรเปนการช่ัวคราวตามกฎหมาย วาดวยคนเขาเมือง และมีใบอนุญาตขับรถที่ออก
โดยพนักงานเจาหนาที่หรือสมาคมยานยนตท่ีไดรับอนุญาตจากรัฐบาลของประเทศที่มีความตกลง
ดงั กลา วกบั รัฐบาลไทย อาจใชใบอนุญาตขับรถของประเทศนนั้ ขับรถในราชอาณาจักรไดต ามประเภท
และชนิดของรถที่ระบุไวในใบอนุญาตขับรถน้ัน แตตองปฏิบัติตามอนุสัญญาและหรือความตกลง
ที่มีอยูระหวางรัฐบาลไทยกับรัฐบาลของประเทศนั้นๆ และตามบทบัญญัติท้ังหลายในสวนท่ีเกี่ยวกับ
หนา ท่ขี องผูขับรถตามพระราชบัญญตั ิน้ี
อํา¹Ò¨¢Í§¾¹Ñ¡§Ò¹à¨ÒŒ ˹Ҍ ·Õè
มาตรา ๔๒ พระราชบัญญัติรถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติวา “ผูขับรถตองไดรับ
ใบอนุญาตขับรถ และตองมีใบอนุญาตขับรถและสําเนาภาพถายใบคูมือจดทะเบียนรถในขณะขับ
หรือควบคุมผฝู ก หดั ขบั รถเพ่อื แสดงตอเจา พนักงานไดทันที เวน แตผูฝ กหดั ขบั รถยนตต ามมาตรา ๕๗”
มาตรา ๖๔ ผใู ดขบั รถโดยไมไ ดร บั ใบอนญุ าตขบั รถ ตอ งระวางโทษจาํ คกุ ไมเ กนิ หนง่ึ เดอื น
หรอื ปรับไมเกินหน่งึ พนั บาท หรอื ท้งั จาํ ทัง้ ปรบั
มาตรา ๖๕ ผใู ดขบั รถเมอื่ ใบอนญุ าตขบั รถสนิ้ อายหุ รอื ระหวา งถกู เพกิ ถอนใบอนญุ าต
ขบั รถหรอื ถกู ยึดใบอนญุ าตขบั รถ ตอ งระวางโทษปรับไมเ กนิ สองพนั บาท

๑๑๑

มาตรา ๖๖ ผูใดขับรถโดยไมแสดงใบอนุญาตขับรถ และสําเนาภาพถายใบคูมือ
จดทะเบียนรถตามมาตรา ๔๒ ตอ งระวางโทษปรับไมเ กนิ หนงึ่ พันบาท

บทบัญญัตทิ เี่ กี่ยวกับใบอนญุ าตขบั รถ μÒÁ ¾.Ã.º.¢¹Ê‹§·Ò§º¡ òõòò
μÒÁ ¾.Ã.º.¢¹Ê‹§·Ò§º¡ òõòò ไดบัญญัติขอกําหนดที่เก่ียวของกับผูขับรถไว
ในหมวด ๗ ผปู ระจํารถ มีดังน้ี
มาตรา ๙๒ ผูประจาํ รถ ไดแ ก (๑) ผูขบั รถ (๒) ผเู ก็บคา โดยสาร (๓) นายตรวจ
(๔) ผบู ริการตามทีก่ าํ หนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๙๔ ใบอนุญาตสําหรบั ผูประจาํ รถ มี ๔ ประเภท คือ (ñ) ãºÍ¹ØÞÒμ໚¹
¼Œ¢Ù ºÑ ö (๒) ใบอนญุ าตเปนผเู กบ็ คาโดยสาร (๓) ใบอนุญาตเปน นายตรวจ (๔) ใบอนญุ าตเปนผบู รกิ าร
ใบอนุญาตแตละประเภทจะใชสับเปลี่ยนกันไมได เวนแตใบอนุญาตประเภทที่
(๑) ใบอนญุ าตเปนผขู ับรถ ประเภทที่ (๓) ใบอนญุ าตเปนนายตรวจ และประเภทท่ี (๔) ใบอนญุ าตเปน
ผูบ ริการ ใชเ ปนใบอนญุ าตประเภทที่ (๒) ใบอนญุ าตเปน ผูเก็บคา โดยสาร ได
ãºÍ¹ØÞÒμ໚¹¼ÙŒ¢ÑºÃ¶áμ‹ÅЪ¹Ô´ ẋ§μÒÁ»ÃÐàÀ·¡Òâ¹Ê‹§¢Í§Ã¶Í͡໚¹
ò »ÃÐàÀ· ä´áŒ ¡‹
- ประเภทสวนบุคคล สําหรับขับรถท่ีใชในการขนสงสวนบุคคล (รถท่ีมีแผนปาย
ทะเบยี นรถ พน้ื สขี าว ตวั เลขและตวั อักษรสีดาํ )
- ประเภททกุ ประเภท สาํ หรบั ขบั รถไดท กุ ประเภทการขนสง (รถทม่ี แี ผน ปา ยทะเบยี นรถ
พนื้ สขี าว ตวั เลขและตวั อกั ษรสดี าํ และรถทมี่ แี ผน ปา ยทะเบยี นรถพน้ื สเี หลอื ง ตวั เลขและตวั อกั ษรสดี าํ )
»ÃÐàÀ·¢Í§ãºÍ¹ÞØ Òμ¢ºÑ Ã¶
มาตรา ๙๕ (๒๒) ใบอนุญาตเปนผูข บั รถ มีดังนี้
ชนดิ ทห่ี นง่ึ ใบอนญุ าตเปน ผขู บั รถสาํ หรบั รถทมี่ นี าํ้ หนกั รถและนาํ้ หนกั บรรทกุ รวมกนั
ไมเ กินสามพันหา รอ ยกโิ ลกรัมที่มไิ ดใชขนสงผูโดยสาร หรือสาํ หรับรถขนสงผูโดยสารไมเ กินย่สี บิ คน
- รถเกง รถตู รถกระบะทวั่ ๆ ไป
ชนดิ ทสี่ อง ใบอนญุ าตเปน ผขู บั รถสาํ หรบั รถทม่ี นี า้ํ หนกั รถและนา้ํ หนกั บรรทกุ รวมกนั
เกินกวาสามพนั หา รอ ยกโิ ลกรมั ที่มไิ ดใ ชขนสง ผโู ดยสาร หรือสาํ หรับรถขนสงผูโ ดยสารเกนิ ยีส่ บิ คน
- ขบั รถโดยสาร รถบรรทุก รถ ๖ ลอ ๑๐ ลอ แบง เปน สว นบุคคล และทุกประเภท
สวนบคุ คลปา ยขาว ทุกประเภท ขับรถสาธารณะปา ยเหลอื งได
ชนิดท่ีสาม ใบอนุญาตเปนผูขับรถซ่ึงโดยสภาพใชสําหรับลากจูงรถอื่นหรือลอเลื่อน
ทบี่ รรทุกส่ิงใดๆ บนลอเลอ่ื นน้ัน
- ขบั รถโดยสาร ลากจงู แบงเปนสว นบุคคลและทกุ ประเภทเหมอื นกบั ชนิดที่ ๒
ชนิดท่ีส่ี ใบอนุญาตเปนผูขับรถสําหรับรถท่ีใชขนสงวัตถุอันตรายตามประเภท
หรือชนดิ และลักษณะการบรรทุกตามทีอ่ ธบิ ดีกาํ หนดโดยประกาศในราชกจิ จานุเบกษา

๑๑๒

- ขนกาซ สารเคมี สังเกตจากรถจะระบุวาวัตถุอันตราย มีสัญลักษณและเลข
สหประชาชาตกิ ํากับ และอ่นื ๆ) ตามท่ีกรมการขนสงทางบกกาํ หนด

ใบอนุญาตแตละชนิดใชสับเปลี่ยนกันไมได เวนแตใบอนุญาตชนิดท่ีสอง ชนิดที่
สาม และชนิดท่สี ใ่ี ชเปน ใบอนญุ าตชนิดท่หี น่งึ ได ใบอนญุ าตชนิดท่ีสามและชนดิ ที่สใี่ ชเ ปนใบอนญุ าต
ชนดิ ท่สี องได และใบอนญุ าตชนิดที่สใ่ี ชเปนใบอนุญาตชนิดทสี่ ามได

ÊÃØ»¡ÒÃ㪌ãºÍ¹ÞØ Òμ¢ÑºÃ¶·èÕ㪌᷹¡¹Ñ ä´ãŒ ¹áμÅ‹ Ъ¹´Ô
- ชนิดที่ ๓ ใชแทนชนิดที่ ๒ ได แตใชแทนชนิดท่ี ๔ ไมได
- ชนดิ ที่ ๒ ไมสามารถใชแ ทนชนดิ ท่ี ๓ และ ๔ ได
- ผจู ะทาํ บตั รอนญุ าตชนดิ ที่ ๔ จะตองไดช นิดท่ี ๓ มากอ น
- ใบอนญุ าตชนิดที่ ๒, ๓, ๔ ใชแทนชนดิ ที่ ๑ (รถเกง รถตู รถกระบะทั่วไป) ไดต าม
ประเภท (สวนบุคคล, สาธารณะ ถา มชี นดิ ท่ี ๒, ๓ ทกุ ประเภทกข็ ับแทก็ ซไี่ ดด วย)
- ใบอนุญาตเปนผูขับรถทุกประเภทตามกฎหมายวาดวยการขนสงทางบกสามารถ
ใชแทนใบอนุญาตขับรถยนตสวนบุคคลและใบอนุญาตขับรถยนตสาธารณะตามกฎหมายวาดวย
รถยนตได
- ใบอนุญาตเปนผูขับรถสวนบุคคลตามกฎหมายวาดวยการขนสงทางบก สามารถ
ใชแ ทนใบอนุญาตขับรถยนตส ว นบคุ คลตามกฎหมายวา ดวยรถยนตไ ด
ÍÒÂ¢Ø Í§¼ŒÙ¢ÍÃѺãºÍ¹ÞØ Òμ໚¹¼ŒÙ»ÃÐจําö
๑. ใบอนญุ าตเปน ผขู บั รถสว นบคุ คลชนดิ ที่ ๑ ตอ งมอี ายไุ มต า่ํ กวา ๑๘ ป สว นบคุ คล
ชนดิ ที่ ๒ และชนดิ ที่ ๓ ตอ งมีอายไุ มต่าํ กวา ๒๐ ป สว นบคุ คลชนิดท่ี ๔ ตองมีอายุไมต าํ่ กวา ๒๕ ป
ทกุ ประเภทชนดิ ท่ี ๑, ชนิดท่ี ๒, ชนดิ ที่ ๓ และชนดิ ที่ ๔ ตองมอี ายุไมต ํ่ากวา ๒๕ ป
๒. ใบอนุญาตเปนผเู ก็บคา โดยสาร ตองมีอายไุ มต่ํากวา ๑๕ ป
๓. ใบอนญุ าตเปนผบู ริการ ตองมอี ายุไมต ่าํ กวา ๑๕ ป
õ) ¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒ¡óշèÕà¡ÕèÂǢ͌ §¡Ñºà¢Áç ¢´Ñ ¹ÃÔ ÀÑ (à¢Áç ¢Ñ´¹ÃÔ ÀÂÑ )
¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪌¡®ËÁÒ กรณไี มต ดิ ตั้งเขม็ ขัดนริ ภยั ตามกําหนด กรมการขนสง ทางบก
จะไมผ า นการตรวจสภาพรถให
๑. มคี วามผดิ ตาม พ.ร.บ.รถยนต พ.ศ. ๒๕๒๒ ปรบั ไมเกิน ๑,๐๐๐ บาท
๒. มคี วามผดิ ตาม พ.ร.บ.การขนสง ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ปรบั ไมเ กนิ ๕๐,๐๐๐ บาท
๓. ผขู บั รถและผนู ั่งในรถ หากไมค าดเข็มขัดนิรภัย จะมคี วามผิดตาม พ.ร.บ.จราจร
ทางบก พ.ศ. ๒๕๓๘ ปรับรายละไมเ กนิ ๕๐๐ บาท

๑๑๓

¡ÒäҴà¢Áç ¢´Ñ ¹ÃÔ ÀÑ¡ºÑ ¤ÇÒÁ»ÅÍ´ÀÂÑ
เม่ือเกิดอบุ ัติเหตุจราจรทางบกจะทําใหเ กิดการสูญเสยี ชวี ิต รา งกาย อนั ตรายที่เกิด
กบั คนมีตงั้ แตไ มม าก เชน แผลถลอกจนกระทงั้ อวยั วะภายในไดรับบาดเจบ็ อาจจะพกิ าร การปองกนั
ที่ดที ่ีสดุ คือการปอ งกันมิใหเกดิ อบุ ตั เิ หตุ แตกไ็ มส ามารถปอ งกนั ไดร อ ยเปอรเ ซน็ ต การใชเข็มขดั นิรภยั
จะชวยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บ
¡ÒÃà»ÅèÕ¹á»Å§àÁ×Íè à¡Ô´ÍºØ μÑ ÔàËμØ
๑. แรงกระแทกที่เกิดจากรถทวี่ ่ิงเร็ว ๖๐ กโิ ลเมตร จะเทากบั รถทตี่ กทส่ี ูง ๑๔ เมตร
หรือความสูงประมาณตกึ ๕ ชน้ั ตัวรถจะยบุ หรอื บดิ งอ
๒. คนที่อยูในรถถาไมคาดเข็มขัดนิรภัยจะเดินทางดวยความเร็วเทากับรถเม่ือชน
และหยุด ศีรษะ หนา ลําตัวของคนในรถจะถูกเหว่ียงไปกระแทกกับพวงมาลัย และกระจกหนารถ
อาจทําใหหมดสตหิ รอื เสียชวี ติ
๓. อวยั วะในรา งกาย เชน ตบั ไต ลาํ ไส สมองหรอื ไขสนั หลงั ซงึ่ มกี ารเคลอื่ นไหวอยู
ภายในจะเคล่ือนไหวเทากบั ความเรว็ ของรถ เมอื่ คนในรถหยดุ อวยั วะภายในจะกระแทกกนั เอง ทําให
ตับ ไต ลาํ ไสห รือสมองฉกี ขาดได
ã¤ÃºŒÒ§·Õ¤è ÇäҴà¢Áç ¢´Ñ ¹ÔÃÀÑÂ
๑. คนทขี่ ับรถทุกคน
๒. ผูโ ดยสารทุกคนไมวาจะนงั่ หนา หรือหลงั
๓. ผโู ดยสารรถขนาดใหญท ่ีมเี ขม็ ขัดนิรภัยควรตองคาดเชน กนั
ö) ¡Òú§Ñ ¤ºÑ 㪡Œ ®ËÁÒ¡ÒâѺ¢ÕèöàÃÇç à¡¹Ô กาํ ˹´ (¢ÑºÃ¶àÃçÇ)
พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กาํ หนดไวใ นมาตรา ๖๗ “ผขู บั ขต่ี อ งขบั รถ
ดวยอัตราความเร็วตามที่กําหนดในกฎกระทรวงหรือตามเครื่องหมายจราจรท่ีไดติดตั้งไวในทาง”
โดยกําหนดโทษไวในมาตรา ๑๕๒ ผูใดฝาฝนหรือไมปฏิบัติตามมาตรา ๖๗ “…ตองระวางโทษปรับ
ไมเกนิ หน่งึ พนั บาท”
ขับรถเรว็ เกินกําหนด คือ
๑) ขับรถในเขตกรงุ เทพมหานคร/เทศบาล/เมืองพทั ยา

- รถเกง รถจกั รยานยนต ความเร็วเกนิ ๘๐ กม./ชม.
- รถปกอัพ รถตู ความเร็วเกิน ๖๐ กม./ชม.
๒) ขบั รถนอกเขตกรุงเทพมหานคร/เทศบาล/เมืองพทั ยา
- รถเกง รถจกั รยานยนต ความเรว็ เกิน ๙๐ กม./ชม.
- รถปกอัพ รถตู ความเร็วเกนิ ๘๐ กม./ชม.
๓) บนทางพิเศษ (ทางดวน) ผอ นผันใหรถยนตไมเ กนิ ๑๑๐ กม./ชม.

๑๑๔

๔) ขบั รถใชความเรว็ เกนิ กวา ที่เคร่อื งหมายจราจรกําหนดไว
ปจ จบุ นั พระราชบญั ญตั ทิ เ่ี กย่ี วขอ งกบั การกาํ หนดอตั ราความเรว็ ของยานพาหนะ

ในประเทศไทยน้นั ไดแก พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบญั ญัติทางหลวง
พ.ศ. ๒๕๓๕ ดงั รายละเอียดตอ ไปน้ี

อัตราความเร็วของยานพาหนะตาม¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÔ¨ÃҨ÷ҧº¡ ฉบับ ๘
พ.ศ. ๒๕๕๑ ในกรณีปกตใิ หกําหนดความเร็วของรถดงั ตอ ไปนี้

๑. สําหรับรถบรรทกุ ที่มนี าํ้ หนกั รถรวมทั้งนาํ้ หนักบรรทกุ เกนิ ๑,๒๐๐ กโิ ลกรัม หรือ
รถบรรทกุ คนโดยสาร ใหข บั ในเขตกรงุ เทพมหานคร เขตเมอื งพทั ยา หรอื เขตเทศบาลไมเ กนิ ๖๐ กโิ ลเมตร
ตอช่ัวโมง หรือนอกเขตดังกลา วใหขับไมเ กิน ๘๐ กโิ ลเมตรตอ ชัว่ โมง

๒. สาํ หรบั รถยนตอ นื่ นอกจากรถทรี่ ะบไุ วใ น ๑ ขณะทลี่ ากจงู รถพว งรถยนตบ รรทกุ ทมี่ ี
นาํ้ หนกั รถรวมทงั้ นา้ํ หนกั บรรทกุ เกนิ ๑,๒๐๐ กโิ ลกรมั หรอื รถยนตส ามลอ ใหข บั ในเขตกรงุ เทพมหานคร
เขตเมืองพัทยา หรือเขตเทศบาล ไมเกิน ๔๕ กิโลเมตรตอช่ัวโมง หรือนอกเขตดังกลาวใหขับไมเกิน
๖๐ กิโลเมตรตอชั่วโมง

สาํ หรบั รถยนตอ ่นื นอกจากรถทรี่ ะบุไวใ น ๑ หรือ ๒ หรอื รถจักรยานยนต ใหขับใน
เขตกรุงเทพมหานคร เขตเมืองพทั ยา หรอื เขตเทศบาล ไมเ กิน ๘๐ กิโลเมตรตอชัว่ โมง หรอื นอกเขต
ดังกลาวใหขับไมเกนิ ๙๐ กิโลเมตรตอชั่วโมง

ในเขตทางท่ีมีเคร่ืองหมายจราจรแสดงวาเปนเขตอันตรายหรือเขตใหขับรถชาๆ
ใหลดความเรว็ ลงและเพิ่มความระมัดระวังขึ้นตามสมควร

ในกรณที มี่ เี ครอื่ งหมายจราจรกาํ หนดอตั ราความเรว็ ตา่ํ กวา ทกี่ าํ หนดในขา งตน ใหข บั
ไมเ กินอตั ราความเรว็ ท่ีกําหนดไวนัน้

¾ÃÐÃÒªºÞÑ ÞÑμ·Ô Ò§ËÅǧ ¾.È. òõóõ
พระราชบญั ญตั ทิ างหลวง พ.ศ. ๒๕๓๕ ไดม กี ารแกไ ขและปรบั เปลย่ี นตามกฎกระทรวง
แลว ทง้ั หมด ๔ ฉบบั และในพระราชบญั ญตั ทิ างหลวง ฉบบั ที่ ๒ และ ๓ พ.ศ. ๒๕๔๒ ตามกฎกระทรวง
ไดก าํ หนดอตั ราความเรว็ ของยานพาหนะทวี่ งิ่ ในทางหลวงประเภทตา งๆ เพมิ่ เตมิ ขนึ้ ซง่ึ มรี ายละเอยี ด
ดงั ตอ ไปนี้
ÍμÑ ÃÒ¤ÇÒÁàÃÇç ¢Í§ÂÒ¹¾Ò˹ÐμÒÁ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞÑμÔ·Ò§ËÅǧ ¾.È. òõóõ ÍÑμÃÒ
¤ÇÒÁàÃÇç ¢Í§ÂÒ¹¾Ò˹к¹·Ò§ËÅǧª¹º· ´Ñ§¹éÕ
๑. รถยนตห รือรถจกั รยานยนต ใหใ ชค วามเร็วไมเ กนิ ๙๐ กโิ ลเมตรตอชวั่ โมง
๒. รถยนตข ณะทล่ี ากจงู รถพว ง หรอื รถยนตส ามลอ ใหใ ชค วามเรว็ ไมเ กนิ ๖๐ กโิ ลเมตร
ตอ ชั่วโมง
๓. รถบรรทกุ ทม่ี นี า้ํ หนกั รวมทง้ั นาํ้ หนกั บรรทกุ เกนิ ๑,๒๐๐ กโิ ลกรมั ไมว า จะลากจงู
รถพวงดว ยหรอื ไมก็ตาม หรือรถบรรทกุ คนโดยสาร ใหใชความเรว็ ไมเ กิน ๘๐ กิโลเมตรตอ ชว่ั โมง

๑๑๕

ÍμÑ ÃÒ¤ÇÒÁàÃÇç ¢Í§ÂÒ¹¾Ò˹к¹·Ò§ËÅǧ¾àÔ ÈÉËÁÒÂàÅ¢ ÷ ·Ò§ÊÒÂ¡Ã§Ø à·¾ÁËÒ¹¤Ã
àÁÍ× §¾·Ñ ÂÒ áÅзҧËÅǧ¾àÔ ÈÉËÁÒÂàÅ¢ ù (¶¹¹¡ÒÞ¨¹ÒÀàÔ É¡) ·Ò§ÊÒ¶¹¹Ç§áËǹÃͺ¹Í¡
¡Ã§Ø à·¾ÁËÒ¹¤Ã

๑. รถบรรทุกท่ีมีน้ําหนักรถรวมท้ังน้ําหนักบรรทุกไมเกิน ๑,๒๐๐ กิโลกรัม หรือ
กรถบรรทุกคนโดยสาร ใหใ ชค วามเร็วไมเกนิ ๑๐๐ กโิ ลเมตรตอ ชั่วโมง

๒. รถบรรทุกอื่นนอกจากรถท่ีระบุไวใน ๑ รวมท้ังรถบรรทุกหรือรถยนตขณะท่ี
ลากจูงรถพว ง ใหใชความเร็วไมเ กิน ๘๐ กิโลเมตรตอช่ัวโมง

รถยนตอ ื่นนอกจากรถทร่ี ะบไุ วใ น ๑ หรือ ๒ ใหใ ชความเรว็ ไมเ กิน ๑๒๐ กโิ ลเมตรตอ
ชัว่ โมง

¡Òúѧ¤ºÑ 㪌¡®ËÁÒ·àèÕ ¡ÂÕè Ç¢ŒÍ§¡Ñº¤ÇÒÁàÃÇç

ตามกฎหมาย การขับข่ีดวยความเร็วเกินกวาอัตราที่กฎหมายกําหนด ถือเปนพฤติกรรม
ที่ไมสามารถอนุโลมผอนผันได ดังนั้น การดําเนินการตรวจจับเปนวิธีการเดียวท่ีจะทําใหกฎหมาย
ทํางานไดอยางมีประสิทธิภาพ ปจจุบัน การใชเครื่องมือตรวจจับท่ีผูขับข่ีสามารถสังเกตเห็นได เชน
กลอ งตรวจจบั ความเรว็ ทถ่ี กู ตดิ ตงั้ บรเิ วณตา งๆ จะเปน การบงั คบั ใชก ฎหมายในบรเิ วณพน้ื ทใี่ ดพน้ื ทห่ี นงึ่
ในขณะเดยี วกนั หากเพมิ่ การตรวจตราของเจา หนา ทตี่ าํ รวจจะทาํ ใหผ ขู บั ขร่ี บั รถู งึ การบงั คบั ใชก ฎหมาย
มากขน้ึ ในทกุ ทแี่ ละทกุ เวลา การทผี่ ขู บั ขไี่ มท ราบวา จะมกี ารดาํ เนนิ การตรวจตราและจบั กมุ ในบรเิ วณไหน
จะทาํ ใหผ ขู บั ขต่ี อ งขบั ขภ่ี ายในความเรว็ จาํ กดั ตลอดเวลา ดงั นน้ั การผสมผสานการตรวจจบั ทง้ั สองแบบ
จะชวยใหการบังคบั ใชก ฎหมายมปี ระสิทธิภาพมากยิง่ ข้ึน

อยางไรก็ตามการดําเนินการตรวจจับและจบั กมุ แบบเคล่อื นท่ี จาํ เปน ตอ งประชาสัมพนั ธ
ใหสาธารณชนรับทราบถึงขั้นตอนและวิธีการดําเนินงาน ความไมเขาใจของประชาชนอาจกอใหเกิด
ขอโตแยงข้ึนระหวางขั้นตอนการจับกุม โดยหลักการแลว หลักฐานเบ้ืองตนท่ีใชในการจับกุม
ประกอบดว ย

๑. การระบตุ วั ผูขบั ขี่
๒. หลกั ฐานการขบั ข่ที คี่ วามเร็วเกนิ กวา ที่กําหนด
๓. ชนิดของเครอ่ื งมือทใ่ี ชต รวจจับ
๔. ใบรับรองความแมนยาํ และถกู ตอ งของเครอื่ งมือทใ่ี ช
การนําเคร่ืองตรวจจบั ความเรว็ อัตโนมตั ิดว ยแสงเลเซอร (Speed Camera) มาใชใ นการ
ตรวจและจบั กมุ ผขู บั ขเ่ี กนิ ความเรว็ จาํ กดั เปน วธิ กี ารทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพมากทสี่ ดุ วธิ หี นง่ึ โดยเฉพาะกลอ ง
ตรวจจบั ความเรว็ มขี อ ดหี ลายประการ เชน ทาํ ใหม กี ารตรวจจบั แบบสมา่ํ เสมอ ลดจาํ นวนบคุ ลากรในการ
ออกปฏบิ ตั งิ านของเจา หนา ทเ่ี พอ่ื ตงั้ ดา นตรวจจบั และชาํ ระคา ปรบั อกี ทงั้ ยงั เปน การลดขอ ขดั แยง ทอ่ี าจ
เกิดข้ึนระหวา งผูขบั ขีแ่ ละเจา หนาท่ีตํารวจอกี ดว ย ผลจากการดําเนินการดังกลา ว จะนาํ ไปสกู ารจบั กุม
ผขู บั ขที่ มี่ พี ฤตกิ รรมการขบั รถเรว็ ไดอ ยา งตอ เนอื่ ง ในอนาคต การทาํ งานของเครอื่ งตรวจจบั ความเรว็ ดว ย
แสงเลเซอรน้ี สามารถทํางานไดท้ังระบบควบคุมเองและระบบอัตโนมัติ เม่ือรถที่ใชความเร็วเกินกวา

๑๑๖

กฎหมายกําหนดผานจุดตั้งกลอง กลองจะบันทึกภาพถาย ความเร็ว วันที่และเวลาโดยอัตโนมัติ
จากนั้นขอมูลจะถูกสงไปยังศูนยอํานวยการ เพื่อตรวจสอบทะเบียนรถและออกใบส่ังสงไปยังที่อยู
ของผคู รอบครองรถตามทะเบยี น และหากผทู ไ่ี ดร บั ใบสงั่ ไมช าํ ระคา ปรบั ภายใน ๗ วนั ตาํ รวจจะดาํ เนนิ การ
สงขอ มลู ไปยงั กรมการขนสง ทางบกเพ่อื ดําเนินการตามกฎหมายตอไป

ในเขตทางท่ีมีเครื่องหมายจราจรแสดงวาเปนเขตอันตรายหรือเขตใหขับรถชาๆ
ใหลดความเร็วและใชความระมดั ระวังเพิม่ ข้ึนตามสมควร

ในกรณีที่มีเครื่องหมายจราจรกําหนดอัตราความเร็วตํ่ากวาอัตราที่กําหนดไว
ในขางตน ใหใชค วามเร็วไมเ กนิ อัตราความเร็วท่กี าํ หนดไวนัน้

จากพระราชบญั ญตั ติ ามกฎกระทรวง ทง้ั พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
และพระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. ๒๕๓๕ นั้น มีขอกําหนดท่ีสังเกตเห็นไดชัดเจนถึงความสําคัญ
ของปา ย และเคร่ืองหมายจราจรดังใจความสําคัญวา

“ในกรณีที่มีเคร่ืองหมายจราจรกําหนดอัตราความเร็วตํ่ากวาอัตราที่กําหนด
เอาไวนั้น ใหใชความเร็วไมเกินอัตราความเร็วท่ีเคร่ืองหมายจราจรกําหนดไว” ซึ่งแสดงใหเห็นวา
ปายจราจร เคร่ืองหมายจราจรตางๆ น้ัน มีสวนสําคัญในการกําหนดความเร็ว เพื่อให ผูขับขี่ปฏิบัติ
ตามขอ บงั คบั กฎหมาย ดังนั้นเคร่ืองหมายและปายจราจรทเ่ี กี่ยวขอ งกับการกําหนดความเร็ว ควรระบุ
ตําแหนงที่เร่ิมและสิ้นสุดการบังคับบนชวงถนนน้ันๆ รวมถึงบริเวณจุดท่ีสําคัญตางๆ เชน ทางแยก
หรือบริเวณที่จําเปนตองมีการจํากัดความเร็วเฉพาะ เชน เขตชุมชนหรือเขตโรงเรียน นอกจากนั้น
เคร่ืองหมายและปายจราจรท่ีเกี่ยวของกับการจํากัดความเร็ว ตองมีการเผยแพรและอธิบายให
ผใู ชร ถใชถ นนรบั ทราบและเขา ใจอยา งถกู ตอ ง อยา งไรกต็ าม การดาํ เนนิ งานในการบงั คบั ใชก ฎหมายของ
เจา หนาท่ีตาํ รวจทมี่ ีประสทิ ธิภาพกเ็ ปน สิ่งจาํ เปน เชนเดยี วกนั

มตคิ ณะรฐั มนตรี เมอื่ วนั ท่ี ๔ มนี าคม ๒๕๖๐ เหน็ ชอบใหก าํ หนดพน้ื ทจี่ าํ กดั ความเรว็
ทเี่ หมาะสมกบั พนื้ ทช่ี มุ ชนและใหต ดิ ตงั้ ปา ยจาํ กดั ความเรว็ โดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการจดั การ
จราจรทางบกในจงั หวดั ทงั้ นี้ อาศยั อาํ นาจตามมาตรา ๑๓๙ (๖) แหง พระราชบญั ญัตจิ ราจรทางบก
ที่วาในทางสายใดหรือเฉพาะทางตอนใดท่ีเจาพนักงานจราจรเห็นวาถาไดออกประกาศขอบังคับหรือ
ระเบียบเกี่ยวกับการจราจรแลวจะเปนการปลอดภัย และสะดวกในการจราจร ใหเจาพนักงานจราจร
มอี าํ นาจออกประกาศขอ บงั คบั หรอื ระเบยี บได ในหลายจงั หวดั เจา พนกั งานจราจรจงึ ไดก าํ หนดอตั รา
ความเร็วของรถในทางภายในอัตราท่ีกําหนดในกฎกระทรวง เชน ขอบังคับเจาพนักงานจราจรในเขต
กรุงเทพมหานคร วาดว ยการกําหนดอัตราความเร็วของรถ พ.ศ. ๒๕๖๑

๑๑๗

เลม ๑๓๕ ตอนพเิ ศษ ๓๓ ง หนา ๕๘ ๑๔ กมุ ภาพนั ธ ๒๕๖๑
ราชกจิ จานเุ บกษา

¢ÍŒ ºÑ§¤ºÑ à¨ÒŒ ¾¹¡Ñ §Ò¹¨ÃÒ¨Ãã¹à¢μ¡Ãا෾ÁËÒ¹¤Ã

Ç‹Ò´ÇŒ ¡ÒÃกํา˹´ÍμÑ ÃÒ¤ÇÒÁàÃçǢͧö
¾.È. òõöñ

ดว ย กองบญั ชาการตาํ รวจนครบาล ไดดําเนินการรณรงคแ ละกวดขนั วินยั จราจรเพอื่ ลด
อบุ ตั เิ หตทุ างถนนในบรเิ วณพนื้ ทที่ เ่ี ปน แหลง ชมุ ชนมสี ถานศกึ ษาและสถานทสี่ าํ คญั ๆ ซงึ่ มนี กั ทอ งเทย่ี ว
มาเขา ชมจาํ นวนมาก ดงั นน้ั เพอ่ื เปน การปลอดภยั และสะดวกในการจราจร จงึ จาํ เปน ตอ งออกประกาศ
ขอบงั คับเจา พนักงานจราจร เพ่อื รองรบั การกําหนดอตั ราความเรว็ ของรถในถนนตา ง ๆ

ฉะนั้น อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๑๓๙ (๖) แหงพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ อนั เปน พระราชบญั ญตั ทิ ม่ี บี ทบญั ญตั บิ างประการเกย่ี วกบั การจาํ กดั สทิ ธเิ สรภี าพของบคุ คล
ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๓๘ ของรฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจกั รไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ บญั ญตั ิ
ใหกระทําไดโ ดยอาศยั อํานาจตามบทบญั ญัติแหงกฎหมายทต่ี ราข้นึ เพ่ือความมน่ั คงของรฐั ความสงบ
เรียบรอ ยของประชาชน และคําสงั่ กระทรวงมหาดไทย ท่ี ๕๒๙/๒๕๕๕ ลงวันที่ ๗ กนั ยายน ๒๕๕๕
แตงต้ังผูบัญชาการตํารวจนครบาลเปนเจาพนักงานจราจรในเขตกรุงเทพมหานคร ประกอบกับคําส่ัง
กองบญั ชาการตาํ รวจนครบาล ท่ี ๓๒๒/๒๕๖๐ ลงวนั ท่ี ๑ ตลุ าคม ๒๕๖๐ เรอื่ ง การกาํ หนดลกั ษณะงาน
และการมอบหมายอํานาจหนาท่ีรับผิดชอบใหรองผูบัญชาการตํารวจนครบาลและผูบังคับการ
ประจาํ กองบญั ชาการตาํ รวจนครบาล โดยมอบอาํ นาจใหร องผบู ญั ชาการตํารวจนครบาล (งานจราจร)
กํากับบริหารราชการ ส่ังและปฏิบัติราชการแทนผูบัญชาการตํารวจนครบาล จึงไดออกขอบังคับไว
ดังตอไปน้ี

ขอ ๑ ขอบังคับน้ีเรยี กวา “ขอบังคับเจาพนกั งานจราจรในเขตกรงุ เทพมหานคร วา ดวย
การกําหนดอัตราความเร็วของรถ พ.ศ. ๒๕๖๑”

ขอ ๒ ขอ บงั คบั นใ้ี หใ ชบ งั คบั ตง้ั แตว นั ถดั จากวนั ประกาศในราชกจิ จานเุ บกษาเปน ตน ไป
ขอ ๓ กําหนดอตั ราความเร็วของรถ ไมเ กิน ๕๐ กิโลเมตรตอชั่วโมง ในถนนดงั ตอไปน้ี

๓.๑ ถนนนครราชสีมา ตัง้ แตแยกสวนรน่ื ถงึ แยกวงั แดง
๓.๒ ถนนราชวิถี ต้ังแตแ ยกอภุ ัยเจษฎทศิ ถงึ เชิงสะพานกรงุ ธน
๓.๓ ถนนสามเสน ต้ังแตแยกบางกระบือ ถึงแยกสเี่ สาเทเวศร
๓.๔ ถนนอทู องนอก ต้งั แตแยกอทู องนอก ถงึ แยกทา วาสกุ รี
๓.๕ ถนนสโุ ขทัย ต้งั แตแยกสวนร่นื ถงึ แยกสโุ ขทัย

๑๑๘ หนา ๕๙ ๑๔ กมุ ภาพันธ ๒๕๖๑
ราชกจิ จานุเบกษา
เลม ๑๓๕ ตอนพเิ ศษ ๓๓ ง

๓.๖ ถนนศรอี ยธุ ยา ต้งั แตแยกกองพลท่ี ๑ ถงึ แยกเสาวนีย
๓.๗ ถนนพระราม ๕ ตง้ั แตแยกพาณชิ ย ถึงแยกสุโขทัย
๓.๘ ถนนสวรรคโลก ต้งั แตแ ยกยมราช ถึงแยกสวรรคโลก
ขอ ๔ ขอบังคับนี้มิใหใชบังคับกับรถที่กําหนดอัตราความเร็วในกฎกระทรวงไมเกิน
๔๕ กโิ ลเมตรตอ ช่ัวโมง
ขอ ๕ บรรดา ขอบังคับ ประกาศ ระเบียบใดท่ีขัดหรือแยงกับขอบังคับนี้ ใหยกเลิก
โดยใชข อ บังคับนีแ้ ทน

ประกาศ ณ วนั ท่ี ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑
พลตาํ รวจตรี จิรพฒั น ภูมจิ ติ ร

รองผูบ ัญชาการตํารวจนครบาล ปฏบิ ตั ริ าชการแทน
ผบู ญั ชาการตํารวจนครบาล

เจาพนกั งานจราจรในเขตกรุงเทพมหานคร

นอกจากที่ไดกลา วถงึ ในบทน้ี ยังมกี ารกระทําของผขู ับข่ี ผูใ ชท าง ทม่ี พี ฤติกรรมท่ีสมุ เส่ียง
ตอ การเกดิ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนอกี หลายประการ เชน การขบั รถฝา ฝน เครอื่ งหมายและสญั ญาณไฟจราจร
การขบั รถยอ นศร การจอดรถบนไหลท าง การใชโ ทรศพั ทข ณะขบั ขี่ เปน ตน ดงั นน้ั การบงั คบั ใชก ฎหมาย
อยา งเครง ครดั และตอ เนอื่ ง จงึ เปน การควบคมุ พฤตกิ รรมของผใู ชท างใหอ ยใู นระเบยี บวนิ ยั จราจร และ
ใชท างรว มกันอยา งปลอดภยั

๑๑๙

º··Õè õ

°Ò¹¤ÇÒÁ¼Ô´μÒÁ¡®ËÁÒ·Õàè ¡ÕèÂÇ¢ŒÍ§¡Ñº¡Òû¯ÔºμÑ ËÔ ¹ÒŒ ·èÕ¨ÃÒ¨Ã

õ.ñ ¾ÃÐÃÒªºÑÞÞμÑ Ô¨ÃҨ÷ҧº¡ ¾.È. òõòò

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ เปนกฎหมายท่ีเปนหลักในการจัดการ
และอาํ นวยความสะดวกดานการจราจร มีเนอื้ หาครอบคลุมทกุ องคประกอบของการจราจร ไดแ ก คน
รถ ยานพาหนะ และส่ิงแวดลอม ประกอบดวย ๑๙ ลักษณะ ๑๖๓ มาตรา และเพ่ือใหเหมาะสม
กับสภาพการณที่เปล่ียนแปลง ไดมีการแกไขเพ่ิมเติมบทบัญญัติแหงพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ อกี หลายฉบับ ไดแก พระราชบัญญตั ิจราจรทางบก (ฉบบั ที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๙ ประกาศ
คณะรักษาความสงบเรียบรอยแหงชาติฉบับท่ี ๓๙ พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ ๔)
พ.ศ. ๒๕๓๕ พระราชบัญญตั ิจราจรทางบก (ฉบบั ที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๘ พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก
(ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๔๒ พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับท่ี ๗) พ.ศ. ๒๕๕๐ พระราชบัญญัติ
จราจรทางบก (ฉบบั ที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๑ นอกจากน้อี าศัยอํานาจตาม พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ รัฐมนตรีวาการกระทรวงมหาดไทยยังไดมีการออกกฎกระทรวงอีกหลายฉบับ รวมทั้ง
ผบู ญั ชาการตาํ รวจแหง ชาตกิ ไ็ ดม กี ารออกขอ กาํ หนดสาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาตอิ กี จาํ นวนหนงึ่ เชน เดยี วกนั
ท้งั นี้เพอ่ื ใหการปฏิบัติงานดา นการจราจรมีประสทิ ธิภาพมากยิง่ ขึน้

การนําเสนอกฎหมายในสวนนี้ ไดเพ่ิมเติมเน้ือหา ท่ีแกไข เพ่ิมเติม จากกฎหมาย
กฎกระทรวง และขอ กาํ หนดสาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาตไิ วแ ลว มเี จตนารมณท จ่ี ะใหท ราบถงึ มาตราตา งๆ
ทเ่ี กย่ี วกบั ขอ หาหรอื ฐานความผดิ บทกาํ หนดโทษสงู สดุ ตา่ํ สดุ ทเ่ี จา พนกั งานจราจรหรอื พนกั งานสอบสวน
สามารถใชดุลยพินิจเปรียบเทียบปรับไดตามอัตราที่กฎหมายกําหนดไว และกลาวถึงกําหนดจํานวน
คา ปรบั กรณกี ารชาํ ระคา ปรบั ทางไปรษณยี  และคา ปรบั ในระบบ PTM ตามขอ กาํ หนดสาํ นกั งานตาํ รวจ
แหงชาติ ดงั นี้

๑๒๐

õ.ñ.ñ ÅѡɳРñ ¡ÒÃ㪌ö
การใชรถตามลักษณะ ๑ ประกอบดวย ลักษณะของรถที่ใชในทาง การใชไฟหรือเสียง
สัญญาณของรถ และการบรรทกุ ดงั นี้

ลํา´ºÑ ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผิด มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ./PTM

ËÁÇ´ ñ ÅѡɳТͧö·Õãè ªãŒ ¹·Ò§

๑. - นาํ รถทม่ี สี ภาพไมม น่ั คงแขง็ แรง ม.๖ ม.๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
มาใชใ นทาง วรรคหนึ่ง ปรบั ไมเ กนิ
๕๐๐ บาท -”-
- นาํ รถทอี่ าจเกดิ อนั ตรายแกผ อู น่ื -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
มาใชในทาง ม.๖ -”-
- นาํ รถทอ่ี าจทาํ ใหเ สอ่ื มเสยี สขุ ภาพ วรรคหนึง่ ม.๑๔๘ - อุปกรณสวนควบ
อนามัยแกผูอ่นื มาใชในทาง ปรบั ไมเ กิน เปนไปตามกฎหมาย
๕๐๐ บาท รถยนตป ๒๕๒๒
กฎกระทรวง ฉ.ท่ี ๑๐,
๒. - ใชร ถทม่ี เี ครอ่ื งอปุ กรณส ว นควบ ม.๖ ม.๑๔๘ ๑๑ และกฎหมายขนสง
ไมค รบถว น วรรคสอง ม.๘ ๒๕๒๒ กฎกระทรวง
- ใชรถท่ีเคร่ืองอุปกรณสวนควบ ปรบั ไมเ กนิ ฉ.ท่ี ๙ (๒๕๒๔)
ใชก ารไมไดด ี ๕๐๐ บาท ปรบั ๔๐๐ บาท
ปรบั ๕๐๐ บาท
๓. - นํารถที่มิไดติดแผนปาย ม.๗ ม.๑๕๒ - ÃÇÁ¶Ö§ รถทุกชนิด
เลขทะเบยี นปา ยประจํารถ ปรับไมเกิน ไมว า จะจดทะเบยี นแลว
๑,๐๐๐ บาท หรอื ไมก ต็ าม
๔. - นาํ รถทผี่ ขู บั ขไี่ มอ าจมองเหน็ ทาง ม.๘ - หากจดทะเบียนแลว
พอแกค วามปลอดภยั มาใชใ นทาง วรรคหน่ึง ม.๑๔๘ ตอ งมแี ละแสดงแผน ปา ยฯ
เดินรถ ปรับไมเ กนิ ปรบั ๔๐๐ บาท
๕๐๐ บาท - หากจดทะเบียนแลว
๕. - นาํ รถทใ่ี ชว สั ดกุ รองแสงไมเ ปน ไป ม.๘ ตอ งมแี ละแสดงแผน ปา ยฯ
ตามระเบียบฯ หรือ ประกาศฯ วรรคสอง ม.๑๕๐ ปรับ ๔๐๐ บาท
ปรับไมเ กิน
๕๐๐ บาท

๑ ขอกําหนดสํานักงานตํารวจแหงชาติ เร่ือง การชําระคาปรับ การชําระคาปรับทางไปรษณีย และวิธีการธุรกรรมทาง
อิเล็กทรอนิกส บัตรเครดิต หรือวิธีการอื่น โดยผานธนาคารหรือหนวยบริการรับชําระเงิน และกําหนดจํานวนคาปรับตามที่
เปรยี บเทยี บ สาํ หรับความผิดตามพระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ประกาศ ณ ๓๐ สงิ หาคม ๒๕๕๙

๑๒๑

ลาํ ´Ñº ขอกลาวหาหรือฐานความผิด มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ./PTM
๖. - นํารถท่ีเกิดเสียงอื้ออึงมาใชใน ม.๙ ม.๑๔๘ - หากจดทะเบียนแลว
ปรับไมเกนิ ตอ งมแี ละแสดงแผน ปา ยฯ
ทางเดินรถ ๕๐๐ บาท ปรับ ๔๐๐ บาท

- นํารถท่ีมีสิ่งลากถูไปบนทาง ม.๙ ม.๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
มาใชในทางเดินรถ ปรบั ไมเกิน ปรบั ๔๐๐ บาท
๗. - นํารถท่ีมีลอไมใชยางมาใช ม. ๑๐ ๕๐๐ บาท ปรับ ๑,๐๐๐ บาท
ในทางเดนิ รถ ม.๑๔๘
๘. - นาํ รถทเ่ี ครอ่ื งยนตก อ ใหเ กดิ กา ซ ม.๑๐ ทวิ ปรบั ไมเ กิน
ฝนุ ควนั ละออง เคมี หรอื เสยี ง ๕๐๐ บาท
เกนิ เกณฑม าใชฯ ม.๑๕๒
ปรับไมเ กนิ
๑,๐๐๐ บาท

๑๒๒

ลาํ ´ºÑ ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ./PTM

ËÁÇ´ ò ¡ÒÃ㪌ä¿ËÃÍ× àÊÕ§ÊÑÞÞҳö ปรบั ๔๐๐ บาท
- ถาเปนรถที่ขึ้นตอ
๑. - ไมเปดไฟหรือใชแสงสวางตาม ม. ๑๑ ม. ๑๔๘ กม.ขนสงฯ ผดิ ม. ๑๑๑,
ประเภท ลักษณะและเงื่อนไข กฎ ฉ.ที่ ๒ ปรับไมเ กนิ ๑๖๑ โทษปรับไมเกิน
ท่ีกาํ หนดในกฎกระทรวง (๒๕๒๒) ๕๐๐ บาท ๕,๐๐๐ บาท
ปรับ ๔๐๐ บาท
- ขับรถยนตมีโคมไฟพุงตํ่า - ” - -”- - เฉพาะเวลาทมี่ แี สงสวา ง
ขา งเดยี ว ไมเ พยี งพอทจ่ี ะมองเหน็
คน รถหรอื สง่ิ กดี ขวางได
- ขบั รถยนตไมมีโคมไฟทา ยรถ -”- -”- ชดั แจง ระยะไมน อ ยกวา
(แสงแดง) ๑๕๐ เมตร
- ขบั รถยนตไมมโี คมไฟหยดุ -”- -”-
(แสงแดง) ปรบั ๔๐๐ บาท
- ขบั รถยนตไ มม ีโคมไฟสองปาย -”- -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
ทะเบยี นฯ ปรบั ๔๐๐ บาท
- ขับรถ จยย. ไมม ีโคมไฟหนา รถ ม. ๑๑ ม. ๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
กฎ ฉ.ที่ ๒ ปรับไมเกิน
- ขบั รถ จยย. ไมม ีโคมไฟทา ยรถ (๒๕๒๒) ๕๐๐ บาท ปรบั ๔๐๐ บาท
- ขับรถ จยย. ไมมีโคมไฟหยดุ -”- -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
- ขับ จยย. ไมม ีโคมไฟสอ งปาย -”- -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
ทะเบียนฯ -”- -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
- ขับรถไมใชโคมไฟแสงพุงไกล ปรับ ๔๐๐ บาท
เมอ่ื ไมมีรถสวน -”- -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
- ขับรถไมใชโคมไฟแสงพุงต่ํา ปรับ ๔๐๐ บาท
เมือ่ มีรถสวนมา -”- -”-
- ไมติดโคมไฟแสงแดงปลายสุด
ของสว นท่ยี ่ืนลํ้านอกตวั รถ -”- -”-
- จอดรถในทางเวลากลางคืน
ไมเ ปด ไฟเลก็ /ไฟทาย และไฟสอ ง -”- -”-
ปายทะเบยี น

๑๒๓

ลาํ ´Ñº ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรับทาง ปณ./PTM
๑. - ขบั รถมโี คมไฟนอกจากทก่ี ฎหมาย ม. ๑๑ ม. ๑๔๘ - ติดสปอตไลท หนา/
กฎ ฉ.ท่ี ๒ ปรับไมเ กนิ ทา ยรถ มี หรอื ใชกผ็ ิด
กาํ หนดโดยมิไดร บั อนญุ าตฯ (๒๕๒๒) ๕๐๐ บาท เชนกนั

- ขบั รถใชโคมไฟนอกจากท่ี -”- -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
กฎหมายกาํ หนดโดยมไิ ดร บั อนญุ าตฯ

๒. - ขบั รถในทางไมใ ชเ สยี งสญั ญาณ ม. ๑๒ (๑) ม. ๑๔๗ ปรับ ๒๐๐ บาท
ตามท่ีกฎหมายกําหนด (รถยนต, (๒)-(๓) - รถทขี่ นึ้ ตอ กม.ขนสง ฯ
จักรยานยนต ใชแตร, รถมาใช ผิด ม.๑๑๑, ๑๖๑ ปรับ
ระฆัง และรถจักรยาน ใชก ระดิ่ง) ไมเ กิน ๕,๐๐๐ บาท
ใหไดย นิ ไดไมน อยกวา ๖๐ เมตร

๓. - ขับรถในทางใชไฟแสงวับวาบ ม. ๑๓ ม. ๑๕๒ ปรับ ๓๐๐ บาท
โดยมิไดร บั อนญุ าต วรรคหนงึ่ ปรับไมเกิน ปรับ ๕๐๐ บาท
๑,๐๐๐ บาท
- ขบั รถในทางใชเสียงสญั ญาณ ม. ๑๓ ม. ๑๕๒ -”-
ไซเรนโดยมไิ ดร ับอนญุ าตฯ วรรคหนง่ึ ปรับไมเกนิ
๑,๐๐๐ บาท
- ขับรถในทางใชเสียงสัญญาณ - ” - -”-
เสยี งนกหวีด

- ขบั รถในทางใชเ สยี งสัญญาณ - ” - -”- -”-
แตกพรา

- ขับรถในทางใชเ สยี งสัญญาณ - ” - -”- -”-
หลายเสียง

- ขับรถในทางใชเสียงสัญญาณ - ” - -”- -”-
ดงั เกนิ ควร

๔. - ขับรถในทางใชเสียงสัญญาณ ม. ๑๔ ม. ๑๔๘ ปรับ ๒๐๐ บาท
เกนิ ความจําเปน ปรับไมเ กิน -”-
๕๐๐ บาท
- ขับรถในทางใชเสียงสัญญาณ - ” - -”-
ยาวเกินควร
- ขับรถในทางใชเสียงสัญญาณ - ” - -”- -”-
ซา้ํ เกินควร

๑๒๔

ลาํ ´ºÑ ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ./PTM

๕. - ขับรถบรรทุกส่ิงของยาวยื่นลํ้า ม. ๑๕ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
เกินตัวรถ ไมติดธงแดงตามชนิด ขอกําหนด ปรับไมเกนิ - ธง ตอ งเปน รปู สเี่ หลย่ี ม
และลักษณะทก่ี ําหนด ตร.ลง ๒๐ ๑,๐๐๐ บาท ผนื ผา ขนาด ๓๐x๔๕ ซม.
เม.ย. ๒๕๒๒ ทําดวยผาหรือวัสดุ
เรืองแสง ไมขาดชํารุด
เปรอะเปอน
- ถาสิ่งท่ีบรรทุกกวาง
เกิน ๑ ม. ใหติดธง
หรือไฟ ตามท่ีกําหนด
(ท้งั ซาย และขวา)
- ถา ยนื่ ยาวเกนิ ๒.๕๐ ม.
ตองติดสัญญาณธงหรือ
ไฟไวก ง่ึ กลางดา นขา ง ๆ
ละ ๑ ชดุ
๖. - ขบั รถบรรทกุ ของเหลวไวไฟกลางวนั ม. ๑๖ ม. ๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
ไมตดิ ธงแดงทตี่ อนปลายสุด) ปรับไมเกิน - มองเห็นในระยะ
๑,๐๐๐ บาท ไมน อยกวา ๑๕๐ เมตร
- ตาม กม.คอื ของเหลว
- ขบั รถบรรทุกของเหลวไวไฟ - ” - ไวไฟท่ีมีจุดวาบไฟใน
กลางคืนไมติดไฟแสงแดงที่ตอน อุณหภูมิ ๒๑ ํC หรือ
ปลายสุด ต่าํ กวา
-”- -”-

- ขบั รถบรรทกุ กา ซไวไฟ กลางคนื - ” - -”- -”-
ไมติดไฟแสงแดง ที่ตอนปลายสดุ

๗. - ขับรถบรรทุกวัตถุระเบิดหรือ ม. ๑๗ กฎ ม. ๑๕๘ จาํ คกุ - ไมอยใู นอํานาจ
วัตถุอันตรายไมจัดใหมีปายแสดง ฉ.ท่ี ๓ ไมเกิน ๑ เดือน เปรียบเทยี บปรับ
ถึงวตั ถทุ ่บี รรทุก (๒๕๒๒) หรอื ปรบั ไมเ กิน - ปา ยทต่ี อ งแสดง เชน
๒,๐๐๐ บาท “วตั ถรุ ะเบดิ ”
หรือทงั้ จาํ ทง้ั ปรับ “วตั ถไุ วไฟ”
“กาซอันตราย”
“กรดอนั ตราย”
- ปายสีขาว อกั ษรแดง
สงู ๒๐x๒.๕ ซม. ตดิ ดา น
หนา/หลังรถในท่ีเห็น
ไดง าย
- ทายรถใหติดแถบ
สะทอ นแสงแดงสลบั ขาว
กวา งยาว ๒๐x๑๔๐ ซม.

๑๒๕

ลํา´ºÑ ขอกลาวหาหรอื ฐานความผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ./PTM
๗. - ขับรถบรรทุกวัตถุระเบิดหรือ ม. ๑๗ กฎ
ม. ๑๕๘ - ไมอ ยูในอํานาจ
วัตถุอันตรายไมมีเคร่ืองดับเพลิง ฉ.ที่ ๓ จําคกุ ไมเ กิน เปรยี บเทยี บปรับ
ตดิ กับรถ (๒๕๒๒) ๑ เดือน หรอื ปรบั - เคร่ืองดับเพลิงตอง
ไมเ กนิ ๒,๐๐๐ บาท เปนชนิดใชผงเคมีแหง
- ขับรถบรรทกุ วตั ถุระเบิดหรือ -”- หรือทง้ั จาํ ท้งั ปรับ หรอื คารบ อนไดออกไซด
วตั ถุอันตรายจอดรถทิง้ ไว -”-
โดยไมม ีผูค วบคุมดูแล -”- ขนาดบรรจุไมน อยกวา
- ขับรถบรรทุกวัตถุระเบิดหรือ -”- ๔ กก. อยา งนอ ย ๒ เครอ่ื ง
วัตถุอันตรายàμÔÁ¹éíÒÁѹàª×éÍà¾ÅÔ§
(ยกเวน แตมีความจําเปน ) -”- - ไมอยใู นอํานาจ
- ขบั รถบรรทกุ วตั ถรุ ะเบดิ หรอื วตั ถุ เปรียบเทียบปรับ
อนั ตรายÊÙººØËÃèÕ ในระยะ ๑๕ ม.
จากตวั รถ -”- -”-
- ขบั รถบรรทกุ วตั ถรุ ะเบดิ หรอื วตั ถุ
อนั ตรายäÁμ‹ ¡Ñ àμÍ× ¹¼ÍŒÙ ¹è× ·ÊÕè ºÙ ºËØ ÃèÕ -”- -”-
ในระยะ ๑๕ ม. จากตวั รถ
- ขบั รถบรรทกุ วตั ถรุ ะเบดิ หรอื วตั ถุ -”- -”-
อันตราย㪌ä¿ท่ีตองใชช้ือเพลิง
ในรถ
- ขับรถบรรทุกวัตถุระเบิดหรือ
วัตถุอันตรายÂÔ¹ÂÍÁãËŒ¼ÙŒÍè×¹
ãªäŒ ¿ทต่ี อ งใชเช้อื เพลิงในรถ

๑๒๖

ลาํ ´ºÑ ขอกลาวหาหรือฐานความผิด มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ./PTM

ËÁÇ´ ó ¡ÒúÃ÷¡Ø

๑. - ขับรถไมจัดใหมีส่ิง»‡Í§¡Ñ¹ ม. ๒๐ ม. ๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
¡ÒÃμ¡ËÅ‹¹ ของคนโดยสาร ปรบั ไมเกนิ - ถาเปนรถท่ีขึ้นตอ
๕๐๐ บาท กม.ขนสง ผิด ม. ๑๑๑,
๑๖๑ ปรบั ไมเ กนิ ๕,๐๐๐
บาท

- ขบั รถบรรทกุ ไมจ ดั ใหม สี ง่ิ »Í‡ §¡¹Ñ - ” - -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
¡ÒÃμ¡ËÅ‹¹¢Í§ÊèÔ§·ºèÕ Ã÷¡Ø - จะออกใบสั่งหรือ
ป รั บ ไ ด  เ ฉ พ า ะ ก ร ณี
“ไมจัดใหมีสิ่งปองกัน”
การตกหลนเทาน้ัน
ถาส่งิ ท่ีบรรทกุ เชน หนิ
ดิน ทรายหรือสิ่งปฏิกูล
μ¡ËŹ‹ ŧÁÒáÅÇŒ จะÍÍ¡
ãºÊÑè§หรือ»ÃѺขอหา
ขบั รถทาํ ใหส งิ่ ของทบ่ี รรทกุ
ตกหลน บนทางหลวง
äÁä‹ ´Œ เพราะขอ กลา วหา
ดังกลา ว กฎหมายไมไ ด
ระบใุ หอ าํ นาจไว ซงึ่ อาจ
ตอ งใช พ.ร.บ.ทางหลวง
พ.ศ. ๒๕๓๕ ม. ๔๕,๗๑
ที่วางโทษความผิดกรณี
ดังกลาวใหจําคุกไว
ไมเกิน ๓ ป หรือปรับ
ไมเกิน ๖๐,๐๐๐ บาท
หรือ กม.อื่นๆ หรือ
ทง้ั จําทั้งปรับ

- ขบั รถบรรทกุ ไมจ ดั ใหม สี งิ่ »Í‡ §¡¹Ñ ม.๒๐ มาตรา ๑๔๘ ปรับ ปรับ ๔๐๐ บาท
¡ÒÃÃÇèÑ äËÅของส่ิงท่บี รรทกุ ไมเ กิน ๕๐๐ บาท

- ขบั รถบรรทกุ ไมจ ดั ใหม กี าร»Í‡ §¡¹Ñ - ” - -”- -”-
¡ÒÃÊ‹§¡Å¹èÔ ของส่งิ ทีบ่ รรทุก

๑๒๗

ลาํ ´ºÑ ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ./PTM

๑. - ขบั รถบรรทกุ ไมจ ดั ใหม กี าร»Í‡ §¡¹Ñ ม.๒๐ มาตรา ๑๔๘ ปรับ ปรับ ๔๐๐ บาท
¡ÒÃÊÍ‹ §áʧÊз͌ ¹ของสงิ่ ทบี่ รรทกุ ไมเกนิ ๕๐๐ บาท

- ขบั รถบรรทกุ ไมจ ดั ใหม กี าร»Í‡ §¡¹Ñ - ” - -”- -”-
¡ÒûÅÇÔ ä»จากรถของสง่ิ ทบี่ รรทกุ

๒. - ขับรถบรรทุก¤¹โดยสารà¡Ô¹ ม. ๑๘ กฎ. ม. ๑๕๐ (๓) ปรับ ๔๐๐ บาท
ÊÇ‹ ¹¡ÇŒÒ§ของรถ ฉ.ที่ ๔ ปรบั ไมเกิน - ถาเปนรถที่ขึ้นตอ
(๒๕๒๒) ๕๐๐ บาท กม.ขนสง ผูขับรถผิด
ม. ๑๑๑,๑๖๑ โทษปรบั
ไมเกนิ ๕,๐๐๐ บาท

- ขับรถบรรทุกÊèÔ§¢Í§à¡Ô¹ - ” - - ” - ปรับ ๔๐๐ บาท
ÊÇ‹ ¹¡ÇÒŒ §ของรถ

- ขับรถบรรทุกสิ่งของÂ×è¹ÂÒÇ - ” - -”- - ดานหลังยาวไมเกิน
à¡¹Ô ¡ÇÒ‹ ทก่ี าํ หนด ๒.๕๐ ม.

- ขบั รถบรรทกุ สง่ิ ของÊ§Ù à¡¹Ô ¡ÇÒ‹ - ” - -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
ทีก่ าํ หนด - รถที่มีความกวางเกิน
๒.๓๐ ม.(๑๐ ลอ ) สงู ไมเ กนิ
๓.๘๐ ม. จากพ้ืนดิน
รถบรรทุกอื่นบรรทุกสูง
ไมเกิน ๓ ม. จากพืน้ ดิน
รถบรรทกุ ตู (คอนเทนเนอร)
สงู ไมเ กิน ๔ ม. ฯ
- รถอ่ืน บรรทุกสูง
ไมเกิน ๑.๕๐ เมตร

- ขับรถ จยย. บรรทุกสิ่งของ ม. ๑๘ กฎ. ม. ๑๕๐ (๓) ปรบั ๔๐๐ บาท
à¡¹Ô ÍÑμÃÒ (เกิน ๕๐ กก.) ฉ.ท่ี ๔ ปรับไมเกิน
(๒๕๒๒) ๕๐๐ บาท

- ขับรถ จยย. ºÃ÷ء¤¹à¡Ô¹ - ” - -”- -”-
จํานวนทน่ี ่งั (ซอนคนโดยสารเกนิ
๑ คน)

๑๒๘

õ.ñ.ò Å¡Ñ É³Ð ò ÊÑÞÞÒ³¨ÃÒ¨ÃáÅÐà¤ÃèÍ× §ËÁÒ¨ÃÒ¨Ã
ลักษณะ ๒ เปนกรณีทกี่ ฎหมายกําหนดให ผูขับขี่ คนเดินเทา หรอื คนลากจูง ข่ีหรอื ไล
ตอ นสัตว ปฏบิ ัติตามสญั ญาณจราจร หรอื เครอ่ื งหมายจราจร ท่ตี ิดตัง้ ไวหรอื ทาํ ใหปรากฏ ดงั นี้

ลาํ ดบั ขอ กลา วหาหรือฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

๑. - ขับรถไมปฏิบัติตามสัญญาณ ม. ๒๑ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
จราจรฯ ปรบั ไมเกนิ -”-
๑,๐๐๐ บาท
- ขบั รถไมป ฏบิ ตั ติ ามเครอ่ื งหมาย - ” - -”-
จราจรฯ (ท่ตี ดิ ตัง้ ไว/ ทําใหป รากฏ
ในทางสาํ หรบั ใหผ ใู ชรถใชถ นน ม. ๑๕๒ -”-
ปฏบิ ัตติ ามเคร่ืองหมายน้นั ) ปรับไมเกิน
๒. - ขับรถไมปฏิบัติตามสัญญาณ ม. ๒๒ ๑,๐๐๐ บาท ปรบั ๕๐๐ บาท
ไฟจราจรสแี ดง (ไมหยุดรถ) ม. ๑๕๒ - ลา้ํ แนวเสน หยุด เพ่ือ
ปรับไมเกิน รอสญั ญาณไฟสีเขียว
- ขบั รถไมห ยดุ รถหลงั เสน ใหห ยดุ ม. ๒๒ ๑,๐๐๐ บาท
ม. ๑๕๒ ปรบั ๕๐๐ บาท
- ไมข ับรถตอ ไปเม่อื มีไฟสีเขียว ม. ๒๒ ปรับไมเกิน
๑,๐๐๐ บาท -”-
- ขับรถไมหยุดหลังเสนหยุด - ” - -”-
เมือ่ เห็นไฟกะพริบสีแดง

- ขับรถไมลดความเร็วเมื่อเห็น - ” - -”- -”-
ไฟกะพรบิ เหลืองอาํ พัน

๓. - ขบั รถไมปฏบิ ตั ิตามสัญญาณ ม. ๒๔ ม. ๑๕๒ ปรบั ๔๐๐ บาท
จราจรท่ีพนักงานเจาหนาที่แสดง ปรับไมเ กนิ -”-
ดว ยแขนหรือมือ ๑,๐๐๐ บาท
-”-
- หยดุ รถหางพนักงานเจา หนาท่ี - ” -
นอ ยกวา ๓ เมตร

๔. - ขับรถไมปฏิบัติตามสัญญาณ ม. ๒๕ -”- -”-
จราจรที่พนักงานเจาหนาที่
แสดงดวยนกหวีด

๑๒๙

ลาํ ดบั ขอ กลา วหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.
๕. - ทําใหเสียหายซ่ึงสัญญาณหรือ ม. ๒๙ ปรบั ๒๐๐ บาท
-”- ม. ๑๕๒
เครื่องหมายจราจรฯ -”- ปรับไมเกิน -”-
-”- ๑,๐๐๐ บาท
- ทําลายซึ่งสัญญาณหรือ ม. ๒๙ -”-
เคร่ืองหมายจราจรฯ -”-
- ซอนเรนซ่ึงสัญญาณหรือ ม. ๒๙ -”- -”-
เคร่ืองหมายจราจรฯ ม. ๒๘
- เปล่ียนแปลงซ่ึงสัญญาณหรือ -”- -”-
เคร่อื งหมายจราจรฯ -”-
- เคลื่อนยายซ่ึงสัญญาณหรือ -”- ม. ๑๕๒ ปรับ ๒๐๐ บาท
เครื่องหมายจราจรฯ ปรับไมเ กนิ -”-
๑,๐๐๐ บาท
- ขีดเขียนซ่ึงสัญญาณหรือ -”-
เคร่ืองหมายจราจรฯ
- ทําใหไรประโยชนซ่ึงสัญญาณ ม. ๑๕๒ ปรบั ๒๐๐ บาท
หรอื เครอื่ งหมายจราจรฯ (ทตี่ ดิ ตง้ั ปรบั ไมเกิน
ไว/ทําใหป รากฏในทาง) ๑,๐๐๐ บาท
๖. - ทํ า สั ญ ญ า ณ จ ร า จ ร ห รื อ
เครื่องหมายจราจร ในทาง ม. ๑๕๘ - ไมมีอํานาจ
โดยไมม อี ํานาจ จาํ คกุ ไมเ กนิ ๑ เดอื น เปรยี บเทียบปรับ
หรือปรับไมเกิน - เจาพนักงานจราจร
- ติดตั้งสัญญาณจราจรหรือ ๒,๐๐๐ บาท หรือ มีอํานาจยึด ร้ือ ถอน
เ ค รื่ อ ง ห ม า ย จ ร า จ ร ใ น ท า ง ท้ังจาํ ท้ังปรบั ทําลายหรือทําใหสิ้นไป
โดยไมม อี ํานาจ ซ่ึ ง สั ญ ญ า ณ ห รื อ
- ทาํ ใหป รากฏในทางซง่ึ สญั ญาณ เคร่ืองหมายนั้น ตาม
หรือเครือ่ งหมายจราจร (โดยมไิ ด ม.๓๐ ได
เปน เจา พนกั งานจราจรหรอื พนกั งาน
เจาหนา ที่) -”- -”-

-”- -”-

๑๓๐

õ.ñ.ó ÅѡɳРó ¡ÒÃ㪷Œ Ò§à´¹Ô Ã¶
ลักษณะ ๓ การใชทางเดินรถ เปนบทบัญญัติตาม มาตรา ๓๒ ที่เนนใหผูขับข่ีตองใช
ความระมดั ระวงั ไมใ หร ถชนหรอื โดนคนเดนิ เทา และตอ งใหส ญั ญาณเตอื นคนเดนิ เทา ใหร ตู วั เมอ่ื จาํ เปน
โดยเฉพาะอยางย่ิง เด็ก คนชรา หรือคนพิการที่กําลังใชทาง ผูขับขี่จะตองระมัดระวังเปนพิเศษ
สาํ หรบั คนเดนิ เทา กต็ อ งปฏบิ ตั ติ าม พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ตงั้ แต มาตรา ๑๐๓ ถงึ
มาตรา ๑๑๐ ถา คนเดนิ เทาไมปฏบิ ตั ิตาม ก็จะมคี วามผดิ เชน เดียวกัน การใชทางเดินรถ ในลักษณะ ๓
เปนบทบัญญัติที่วาดวย การขับรถ การขับแซงและผานขึ้นหนา การออกรถ การเลี้ยวรถ
และการกลบั รถ การหยดุ รถ และการจอดรถ ดงั น้ี

ลําดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

หมวด ๑ การขบั รถ

๑. - ไมข บั รถในทางเดินรถดา นซาย ม. ๓๓ ม. ๑๕๑ ปรบั ๒๐๐ บาท
- ขับรถลํ้ากึ่งกลางทางเดินรถ ปรับต้งั แต - เปน ทางเดนิ รถขนึ้ /ลอ ง
โดยไมม ีเหตอุ ันควร ๒๐๐-๕๐๐ บาท สวนทางกนั
ม. ๑๕๑ ปรบั ๒๐๐ บาท
๒. - ไมขับรถในชองทางเดินรถ ม. ๓๔ ปรบั ตัง้ แต - àǹŒ áμ‹
ซายสุด หรือใกลกับชองเดินรถ ๒๐๐-๕๐๐ บาท ๑. ดานซายของทาง
ประจําทาง มสี งิ่ กดี ขวางหรอื ถกู ปด ฯ
๒. กําหนดเปน วันเวย
๓. กวา งไมถงึ หกเมตร
ปรับ ๒๐๐ บาท
- เปนทางเดินรถไปใน
ทิศทางเดียวกัน ต้ังแต
๒ ชอ งขน้ึ ไป
- àǹŒ áμ‹
๑. ชองเดินรถดานซาย
มสี ิง่ กดี ขวางหรือถกู ปด
๒. กําหนดเปน วันเวย
๓. จะเขา ชอ งใกลท างรว ม
ทางแยก
๔. จะแซงรถอ่นื
๕. ขับเร็วกวารถในชอง
ซา ย

๑๓๑

ลําดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.
ม. ๓๕ ม. ๑๕๗ ปรบั ๓๐๐ บาท
๓. - ไมขับรถบรรทุกในชองเดินรถ -”- ปรบั ต้ังแต - ¡àǹŒ
ดานซา ยสดุ -”-
- ไมขับรถบรรทุกคนโดยสารใน ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท ๑. รถบรรทกุ สว นบคุ คล
ชองเดนิ รถดานซายสดุ -”- นน. ไมเ กนิ ๑,๖๐๐ กก.
- ไมขบั รถ จยย. ในชองเดินรถ ม. ๓๖
ดา นซา ยสดุ - ” - ๒. รถนงั่ บคุ คลเกนิ ๗ คน
- ขับรถใชความเร็วต่ํากวารถอ่ืน ตาม พ.ร.บ.รถยนต (แต
แลวไมขับใกลขอบทางเดินรถ ตองเปน ไปตาม ม.๓๔)
ดานซา ย
-”-
๔. - เลยี้ วรถโดยมใิ หสัญญาณ
ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
- เปล่ยี นชองทางเดนิ รถโดยมใิ ห -”- ปรบั ไมเ กนิ - สญั ญาณทตี่ อ งให คอื
สัญญาณ ม. ๓๖ ๕๐๐ บาท
- ลดความเร็วของรถโดยมิให -”- - มอื และแขน
สญั ญาณ - สัญญาณไฟ
- ใหสัญญาณระยะ
ไมต าํ่ กวา ๓๐ ม. และให
ผขู บั รถคนั อนื่ มองเหน็ ได
ไมน อยกวา ๖๐ เมตร
-”-

- จอดหรอื หยดุ รถโดยมใิ หส ญั ญาณ - ” - ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ปรับไมเกนิ - สญั ญาณทต่ี อ งให คอื
๕. - ไมใหสัญญาณมือและแขน ม. ๓๗(๑) ๕๐๐ บาท
เมอื่ จะลดความเรว็ ของรถ เมอื่ จะให (๓) (๔) (๕) - มือและแขน
-”- - สญั ญาณไฟ
ม. ๑๔๘ - ใหสัญญาณระยะ
ปรบั ไมเ กิน ไมต ํ่ากวา ๓๐ ม. และ
๕๐๐ บาท ใหผ ขู บั รถคนั อน่ื มองเหน็
ไดไมนอ ยกวา ๖๐ เมตร

-”-
ปรับ ๒๐๐ บาท

รถคนั อนื่ ผา น เมอ่ื จะเลยี้ วขวาหรอื
เปล่ยี นชองทางเดินรถไปทางขวา
- ไมใหสัญญาณมือ และแขน
เม่อื จะหยุดรถ ม.๓๗(๒) ม. ๑๔๘ ปรับ ๒๐๐ บาท
ปรับไมเ กิน
๕๐๐ บาท

๑๓๒

ลําดับ ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๖. - ใหสัญญาณไฟไมถูกตองตาม ม. ๓๘ ม. ๑๔๘ ปรับ ๒๐๐ บาท
กฎหมาย ปรับไมเ กนิ -”-
๕๐๐ บาท -”-
๗. - ขบั รถเมอ่ื สวนกนั ไมช ดิ ดา นซา ย ม. ๓๙ ม. ๑๕๑
ของทาง ปรับตง้ั แต
- ขับรถเมื่อสวนกันในทางแคบ - ” - ๒๐๐-๕๐๐ บาท
ไมลดความเร็วของรถลง -”-

- ขับรถเม่ือสวนกันในทางแคบ - ” - -”- -”-
ที่สวนกันไมได ไมใ หส ทิ ธ์ิรถเล็ก
ผา นไปกอ น

- ขับรถในทางที่มีส่ิงกีดขวาง ม. ๓๙ ม. ๑๕๑ -”-
ขางหนาไมใหทางรถคันที่สวนมา ปรบั ตัง้ แต
ผา นไปกอน ๒๐๐-๕๐๐ บาท

๘. - ไมข บั รถไปตามทศิ ทางเครอื่ งหมาย ม. ๔๑ ม. ๑๔๘ ปรบั -”-
เดนิ รถทางเดียว ม.๔๒ ไมเ กิน ๕๐๐ บาท -”-
-ไมข บั รถชดิ ดา นซา ยของชอ งทาง
เดินรถทีเ่ ปนสองทาง -”-

๙. - ขบั รถในขณะËÂÍ‹ ¹¤ÇÒÁÊÒÁÒö ม. ๔๓ (๑) ม. ๑๖๐ - ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
ในอนั ทีจ่ ะขบั (๑) (๒) (๕) วรรคสาม ปรับ
- ขับรถในขณะเมาสุราหรือ และ (๘) จาํ คุกไมเ กิน
ของเมาอยา งอืน่ (๒) ๓ เดือน

- ขับรถในÅѡɳмԴ»¡μÔÇÔÊÑ - ” - - หรือปรบั ตั้งแต - ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
ของการขับหรือขับรถäÁ‹ÍÒ¨Áͧ ๒,๐๐๐-๑๐,๐๐๐ ปรบั
àËç¹ทางดานหนา/หลังไดพอแก บาท
ความปลอดภยั (๕) หรอื ท้ังจําทงั้ ปรับ
- ขบั รถäÁ¤‹ Òí ¹§Ö ¶§Ö ¤ÇÒÁ»ÅÍ´ÀÂÑ - ” - - ” - - ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
ของผูอื่น หรือขับรถäÁ‹¤íÒ¹Ö§¶Ö§ ปรบั
¤ÇÒÁà´Í× ´ÃŒÍ¹ของผูอ่นื (๘)

๑๓๓

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๑๐. - ขับรถในลักษณะกีดขวาง ม. ๔๓ (๓), ม. ๑๕๗ ปรับ ๔๐๐ บาท
การจราจร (๓) (๔), (๖) ปรับต้ังแต
- ขบั รถประมาทอนั อาจเกดิ อนั ตราย และ (๗) ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท àǹŒ áμ‹ เพอ่ื
แกบุคคลหรือทรัพยสนิ (๔) - เปลย่ี นชอ งเดนิ รถ
- ขับรถครอมแนวแบงชองทาง - เล้ยี ว/กลับรถ
เดินรถหรือขับรถทับเสนแนวแบง àÇŒ¹áμ‹ เปนรถ
ชองทางเดนิ รถ (๖) - ” - - ” - - ลากเขน็ ทารก
- ขบั รถบนทางเทา โดยไมม เี หตผุ ล - คนปว ย/คนพกิ าร
สมควร (๗)
-”- -”-

๑๑. - ขบั รถเสพ/รบั เขา รา งกายซง่ึ วตั ถุ ม. ๔๓ ทวิ ม. ๑๕๗ ทวิ - กม.ใหอ าํ นาจ
ออกฤทธิก์ ลมุ แอมเฟตามีน จาํ คกุ ไมเ กิน เจา พนักงานตรวจสอบ
๖ เดอื น หรือปรับ - ÍÍ¡ãºÊ§èÑ /»ÃºÑ äÁä‹ ´Œ
ตงั้ แต ๕,๐๐๐-
๒๐,๐๐๐ บาท
หรือทั้งจําทง้ั ปรับ

ËÁÇ´ ò ¡ÒâºÑ ᫧áÅм‹Ò¹¢éֹ˹ŒÒ

๑. - ขบั รถแซงขน้ึ หนา รถอนื่ โดยมใิ ห ม. ๔๔ ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
สญั ญาณ ปรบั ไมเกิน - ใชบังคับบนถนนท่ีรถ
๕๐๐ บาท เดินสวนกนั แตไมมีเสน
แบง ชอ งทางเดนิ รถ

- ขบั รถแซงขวาโดยไมม รี ะยะหา ง - ” - -”- -”-
รถทถี่ กู แซงพอสมควร แลว ไมก ลบั
ใชช องซาย

๒. - ขบั รถแซงขน้ึ หนา รถอน่ื ดา นซา ย ม. ๔๕ ม. ๑๕๗ ปรบั ๕๐๐ บาท
โดยไมม ีเหตุสมควร ปรบั ต้ังแต - àÇŒ¹áμ‹
๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท ๑. รถคนั หนา จะเลยี้ วขวา
๒. เปนทางเดินรถใน
ทิศทางเดียวกันต้ังแต
๒ ชอ งขนึ้ ไป

๓. - ขับแซงข้ึนหนารถอื่นขณะรถ ม. ๔๖ ปรบั ๕๐๐ บาท
กําลงั ขึ้นทางชนั ข้นึ สะพาน หรือ - àÇŒ¹áμ‹ มคี ร่อื งหมาย
อยูในทางโคง ใหแซงได

๑๓๔

ลาํ ดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
๓. - ขบั แซงขน้ึ หนา รถอน่ื ระยะ ๓๐ ม. ๔๖
ปรับ ๕๐๐ บาท
เมตร กอนถงึ ทางขา ม - àǹŒ áμ‹ มคี รอ่ื งหมาย
ใหแ ซงได
- ขบั แซงขนึ้ หนา รถอนื่ ระยะ ๓๐ ม. ๔๖ ม. ๑๕๗ ปรบั ๕๐๐ บาท
เมตร กอ นถึงทางรว ม ปรับตง้ั แต - àǹŒ áμ‹ มคี รอ่ื งหมาย
๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท ใหแซงได
- ขบั แซงขน้ึ หนา รถอนื่ ระยะ ๓๐ - ” - -”-
เมตร กอ นถงึ วงเวียน -”-

- ขบั แซงขนึ้ หนา รถอนื่ ระยะ ๓๐ - ” - -”- -”-
เมตร กอนถึงเกาะทสี่ รา งไว

- ขบั แซงขนึ้ หนา รถอนื่ ระยะ ๓๐ - ” - -”- -”-
เมตร กอ นถึงทางตดั ทางรถไฟ

- ขบั แซงขนึ้ หนา รถอน่ื เมอ่ื ไมอ าจ - ” - -”- -”-
มองเหน็ ทาง กรณมี หี มอก/ฝน/ฝนุ
ควนั ในระยะ ๖๐ เมตร

- ขับแซงข้ึนหนารถอ่ืนเมื่อเขาท่ี - ” - -”- -”-
คับขัน

- ขบั แซงขน้ึ หนา รถอน่ื เมอื่ เขา เขต - ” - -”- -”-
ปลอดภัย

๔. - ขับแซงข้ึนหนารถอ่ืนในเขต ม. ๔๗ ม. ๑๕๗ ปรับ ๕๐๐ บาท
ที่มีเคร่ืองหมายจราจรหามแซง ปรบั ต้ังแต
(แซงขน้ึ หนา รถอนื่ ในเขตหา มแซง) ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท - àǹŒ áμ‹ ทางขา งหนา
-”- มีสิ่งกีดขวาง หรือ
๕. - ขบั แซงขึน้ หนารถอ่ืนลํ้าเขา ไป ม. ๔๘ ตองปฏิบัติตามคําสั่ง
ในชอ งเดนิ รถประจําทาง ม. ๑๕๒ เจา พนักงาน
ปรับไมเกนิ
๖. - ขับรถไมใหสัญญาณตอบรับ ม. ๔๙ ๑,๐๐๐ บาท ปรับ ๕๐๐ บาท
รถคนั หลังที่ขอแซง ม. ๑๕๒
- ขบั รถไมล ดความเรว็ และชดิ ซา ย ม. ๔๙ ปรบั ไมเ กนิ ปรบั ๕๐๐ บาท
เพือ่ ใหรถขอแซงผา นขึน้ หนา ๑,๐๐๐ บาท

๑๓๕

ลําดับ ขอ กลา วหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

ËÁÇ´ ó ¡ÒÃÍ͡ö àÅÕéÂÇáÅÐ¡ÅºÑ Ã¶ ปรับ ๕๐๐ บาท

๑. - ขับรถออกจากท่ีจอดโดยไมให ม. ๕๐ ม. ๑๕๒ -”-
สัญญาณ ปรบั ไมเกิน
- ขับรถออกจากท่ีจอดลักษณะ - ” - ๑,๐๐๐ บาท ปรบั ๔๐๐ บาท
ไมป ลอดภยั และกดี ขวางการจราจร -”- - กรณไี มแ บง ชอ งเดนิ รถ
ไว
๒. - ขับรถจะเลี้ยวซายไมชิดทาง ม. ๕๑ (๑) ม. ๑๔๘ - ปรับ ๔๐๐ บาท
เดนิ รถดา นซาย ปรบั ไมเกนิ - ตอ งชดิ ขวาแนวกง่ึ กลาง
๕๐๐ บาท ทางเดนิ รถกอ นถงึ ทางเลยี้ ว
๓. - ขบั รถจะเลย้ี วขวาไมช ดิ ดา นขวาฯ ม. ๕๑ (๒) -”- อยา งนอ ย ๓๐ ม. (ทาง
เดนิ รถสวนข้ึน/ลอง)
- ขบั รถจะเลยี้ วขวาไมช ดิ ดา นขวา ม. ๕๑ (๒) -”- - ปรบั ๔๐๐ บาท
หรือไมขับในชองท่ีมีเครื่องหมาย - ทางเดินรถต้ังแต ๒
จราจรใหเ ลยี้ วขวาได ชองขึ้นไป
- ชดิ ขวากอ นถงึ ทางเลยี้ ว
- ขับรถจะเล้ียวขวาไมชิดชอง - ” - -”- ไมน อยกวา ๓๐ ม.
เดนิ รถประจาํ ทาง - ปรับ ๔๐๐ บาท
- กรณีที่มีชองเดินรถ
- ขบั รถจะเลยี้ วขวาออ มเจา พนกั งาน ม. ๕๑ (๒) -”- ประจาํ ทางอยดู า นขวาสดุ
จราจร/พนักงานเจาหนาท่ี -”- - ใหช ดิ ชอ งรถประจาํ ทาง
กอ นถงึ ทางเลยี้ วฯ ๓๐ ม.
- ขับรถจะเล้ยี วขวาในทางรว ม -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
ทางแยกไมใ หรถสวนทางผาน - กรณี จพจ./พจท. ยนื
ไปกอน ใหส ญั ญาณการจราจร
ปรบั ๔๐๐ บาท
- กรณจี ะเลยี้ วซา ย/ขวา
พรอมกัน รถเล้ียวซาย
ตอ งใหท างแกร ถจะเลยี้ ว
ขวาไปกอ น

๑๓๖

ลําดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คา ปรับทาง ปณ.

๓. - ขับรถจะเล้ียวขวาไมออมไป ม. ๕๑ (๒) ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ทางซายของวงเวียน ปรับไมเกิน
๕๐๐ บาท

๔. - กลับรถหรือเล้ียวรถทางขวา ม. ๕๒ ม. ๑๕๑ ปรบั ๔๐๐ บาท
ขณะมีรถอื่นสวนหรือตามมา ปรบั ตงั้ แต
ในระยะนอยกวา ๑๐๐ ม.
๒๐๐-๕๐๐ บาท

๕. - เล้ียวรถ กลับรถในทางที่มี ม. ๕๓ ม. ๑๕๗ ปรบั ต้งั แต ปรบั ๕๐๐ บาท
เครอ่ื งหมายหาม ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท

- กลบั รถในเขตปลอดภยั ทค่ี บั ขนั ม. ๕๓ -”- ปรบั ๕๐๐ บาท
บนสะพานหรือในระยะ ๑๐๐ ม. - ที่คับขัน คือ ทางท่ี
จากทางราบของเชิงสะพาน มีการ จร.พลุกพลาน/
หรอื กลับรถท่ที างรวมทางแยก มี ส่ิ ง กี ด ข ว า ง ห รื อ ที่
ซึ่งมอง เห็น/ทราบลวง
หนา วา อาจเกดิ อนั ตราย/
เสียหายแกรถหรือคน
ไดง า ย

- à¢μ»ÅÍ´ÀÑ คือ
พื้นท่ีในทางเดินรถท่ีมี
เครอื่ งหมายแสดงใหเ หน็
ชัดเจน ทุกเวลาสําหรับ
ใหคนขามทางหยุดรอ/
ขนึ้ ลงรถหยดุ รอขา มทาง

- àÇŒ¹áμ‹ มคี ร่อื งหมาย
ใหกลับได

๑๓๗

ลําดบั ขอกลาวหาหรือฐานความผิด ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.

ËÁÇ´ ô ¡ÒÃË嫯 áÅШʹö ปรบั ๔๐๐ บาท

๑. - ไมใหส ัญญาณกอนหยดุ รถ ม. ๕๔ ม. ๑๔๘ -”-
วรรคหนงึ่ ปรับไมเ กิน -”-
๕๐๐ บาท -”-
- ไมใหสัญญาณกอนจอดรถ -”- -”- ปรับ ๔๐๐ บาท
- ใหสัญญาณกอ นหยุดรถระยะ -”- -”-
นอยกวา ๓๐ ม. -”- -”- -”-
- ใหส ญั ญาณกอ นจอดรถระยะ ม. ๕๔ ม. ๑๔๘ ปรับ ๓๐๐ บาท
นอ ยกวา ๓๐ ม. วรรคสอง ปรับไมเกิน
- หยดุ รถกีดขวางการจราจร ๕๐๐ บาท -”-
-”- -”-
- จอดรถกีดขวางการจราจร -”- -”- - เจาพนักงานจราจร
- ไมจ อดรถทางดา นซา ยของทางฯ -”- -”- อาจกําหนดทิศทาง
- จอดรถไมข นานกบั ขอบทางหรอื -”- -”- การจอดรถไวดานหน่ึง
ไหลทาง -”- ม. ๑๔๘ ดานใด
- จอดรถหางจากขอบทางหรือ ม. ๕๔ ปรับไมเ กนิ ปรบั ๒๐๐ บาท
ไหลท าง เกนิ ๒๕ ซม. วรรคสอง ๕๐๐ บาท - เวนแต หยุดชิดขอบ
- ไมจอดรถตามทศิ ทางที่ ทางดานซาย กรณีไมมี
เจา พนกั งานจราจรกาํ หนดไว ชอ งเดินรถประจาํ ทาง
ปรับ ๓๐๐ บาท
๒. - ËÂ´Ø Ã¶ã¹ªÍ‹ §à´¹Ô ö (ñ) ม. ๕๕ (๑) ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
ปรับไมเ กิน -”-
๕๐๐ บาท -”-
ปรับ ๓๐๐ บาท
- หยดุ รถบนทางเทา (๒) ม. ๕๕ (๒) -”-
- หยุดรถบนสะพาน (๓) ม. ๕๕ (๓) -”-
- หยุดรถในอโุ มงค (๓) -”- -”-
- หยุดรถในทางรวมทางแยก (๔) ม. ๕๕ (๔) -”-
- หยุดรถในเขตทม่ี ีเครื่องหมาย ม. ๕๕ (๕) -”-
จราจรหามหยดุ รถ (๕)

๑๓๘

ลําดบั ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผิด ผิดมาตรา บทกําหนดโทษ คาปรับทาง ปณ.
๒. - หยดุ รถตรงปากทางเขา ออกตวั ม. ๕๕ (๖) ม. ๑๔๘ ปรบั ๒๐๐ บาท
ปรับไมเ กนิ
อาคาร (๖) ๕๐๐ บาท -”-
-”- -”-
- หยดุ รถตรงปากทางเขา ออกของ - ” - ปรบั ๔๐๐ บาท
ทางเดนิ รถ (๖) -”- ปรับ ๕๐๐ บาท
-”-
- หยดุ รถในเขตปลอดภยั (๗) ม. ๕๕ (๗) -”-
ม. ๑๕๒ -”-
- หยุดรถในลักษณะกีดขวาง ม. ๕๕ (๘) ปรบั ไมเ กิน ปรับ ๔๐๐ บาท
การจราจร (๘) ๑,๐๐๐ บาท
-”- -”-
๓. - ไมน าํ รถขดั ขอ งออกใหพ น ทางฯ ม. ๕๖ -”-
โดยเรว็ ท่สี ดุ วรรคหนงึ่ -”- -”-
-”-
- จอดรถขดั ของในลักษณะ ม. ๕๖ ม. ๑๔๘ -”-
กีดขวางการจราจร วรรคสอง ปรับไมเ กนิ
๕๐๐ บาท -”-
- จอดรถขัดของไมแสดง - ” - -”- ปรับ ๒๐๐ บาท
เครอื่ งหมาย/สญั ญาณตามกฎหมาย -”-
-”- -”-
๔. - จอดรถบนทางเทา (๑) ม. ๕๗ (๑) -”- ปรบั ๓๐๐ บาท
-”- ปรบั ๔๐๐ บาท
- จอดรถบนสะพาน (๒) ม. ๕๗ (๒)
- จอดรถในอุโมงค (๒) -”- -”-
- จอดรถในทางรวมทางแยก (๓) ม. ๕๗ (๓) -”-
- จอดรถในระยะ ๑๐ ม. จาก -”- -”-
ทางรวมทางแยก (๓) ม. ๕๗ (๔) -”-
- จอดรถในทางขา ม (๔) -”- -”-
- จอดรถในระยะ ๓ ม. จากทาง ม. ๕๗ (๕)
ขาม (๔) ม. ๕๗ (๖)
- จอดรถในเขตทมี่ เี ครอ่ื งหมายฯ ม. ๕๗ (๗)
หา มจอด (๕) ม. ๕๗ (๘)
- จอดรถในระยะ ๓ ม.จากทอ นาํ้ ม. ๕๗ (๙)
ดบั เพลงิ (๖)
- จอดรถในระยะ ๑๐ ม. จากที่
ตดิ ต้งั สญั ญาณจราจร (๗)
- จอดรถในระยะ ๑๕ ม. จากทาง
รถไฟผาน (๘)
- จอดรถซอนคันกัน (๙)

๑๓๙

ลาํ ดบั ขอ กลา วหาหรอื ฐานความผดิ ผดิ มาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.
๔. - จอดรถตรงปากทางเขา ออกของ ม. ๕๗ ม. ๑๔๘ ปรับ ๒๐๐ บาท
(๑๐) ปรบั ไมเกนิ
อาคาร/ทางเดินรถ (๑๐) ๕๐๐ บาท -”-
-”- -”-
- จอดรถในระยะ ๕ ม. จากปาก -”- -”-
ทางเดินรถ (๑๐) -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
-”- ปรับ ๒๐๐ บาท
- จอดรถระหวา งเขตปลอดภยั กบั ม. ๕๗ (๑๑) ม. ๑๔๘
ขอบทาง (๑๑) ปรบั ไมเกิน -”-
๕๐๐ บาท -”-
- จอดรถในระยะ ๑๐ ม. จาก - ” - -”- ปรบั ๔๐๐ บาท
ปลายสดุ ของเขตปลอดภัย -”- -”-
-”-
- จอดรถในทคี่ บั ขัน (๑๒) ม. ๕๗ (๑๒) -”- - ออกใบสงั่ ไมไ ด
- ปรบั ไมไ ด
- จอดรถในระยะ ๑๕ ม. กอนถงึ ม. ๕๗ (๑๓) ม.๑๕๙ จําคุก - ฟอ งคดตี อ ศาลแขวง
ปา ยหยุดรถประจาํ ทาง (๑๓) ไมเ กนิ ๓ เดือน
หรือปรบั ไมเ กิน ไมม อี าํ นาจเปรยี บเทยี บ
- จอดรถในระยะ ๓ ม. เลยจาก ม. ๕๗ (๑๓) ๕,๐๐๐ บาท ปรบั
ปา ยหยุดรถประจาํ ทาง หรือท้งั จําทงั้ ปรบั
ม.๑๕๙ จําคุก
- จอดรถในระยะ ๓ ม. จาก ม. ๕๗ (๑๔) ไมเ กนิ ๓ เดือน
ตไู ปรษณีย (๑๔) หรอื ปรบั ไมเกิน
๕,๐๐๐ บาท
- จอดรถในลักษณะกีดขวางการ ม. ๕๗ (๑๕) หรอื ท้ังจําท้งั ปรบั
จราจร (๑๕)

๕. - จอดรถในโดยไมด บั เครอ่ื งยนต ม. ๕๘
และ หา มลอ ไว
- จอดรถบนทางลาด/ทางชัน
ไมห ันลอ หนา เขาขอบทาง

๖. - ไมป ฏบิ ตั ติ ามคาํ สง่ั เจา พนกั งาน ม. ๕๙
ซง่ึ สงั่ ใหเ คลอื่ นยา ยรถ ทจ่ี อด/หยดุ วรรคหนง่ึ
กีดขวางการจราจร
- ขัดขวางเจาพนักงานฯ มิให
เคล่ือนยายรถฯ มิใหใชเคร่ืองมือ
บังคับรถ

- ทําใหเสยี หาย ทําลาย ทาํ ให ม. ๕๙
เสื่อมคาหรือทําใหไรประโยชน วรรคสอง
ซึ่งเคร่อื งมอื บงั คบั รถฯ
- เคลื่อนยายรถที่เจาพนักงานฯ
ใชเ ครื่องมอื บังคบั รถ โดยไมไ ดร ับ
อนุญาต

๑๔๐

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรอื ฐานความผิด ผดิ มาตรา บทกําหนดโทษ คา ปรบั ทาง ปณ.
ม. ๖๐ ม. ๑๔๘ ปรบั ๔๐๐ บาท
๗. - หยุดหรือจอดรถในทางฯ นอก ปรบั ไมเ กิน
เขตเทศบาลฯ ในทีซ่ ่ึงผขู บั ขร่ี ถอ่นื ม. ๖๑ ๕๐๐ บาท
จะเห็นไดในระยะนอยกวา
๑๕๐ ม. ม. ๑๕๑ - กฎหมายบัญญัติวา
ปรบั ตงั้ แต “เวลาท่ีมีแสงสวางไม
๘. - จอดรถในทางฯ หรือไหลทาง ๒๐๐-๕๐๐ บาท เพียงพอ” ซึ่งหมายถึง
เวลากลางคนื ไมเปด ไฟหรือใช ม. ๑๔๘ เวลากลางคนื และเวลา
แสงสวา งตามทีก่ ฎหมายกาํ หนด ปรับไมเ กนิ กลางวัน ท่ีมีแสงสวาง
๕๐๐ บาท ไมเ พยี งพอ ทจี่ ะมองเหน็
๙. - ไมลดความเรว็ หรอื หยดุ รถให ม. ๖๒ รถทจี่ อดไดร ะยะ ๑๕๐ ม.
หา งจากทางรถไฟไมน อ ยกวา ๕ ม. ม. ๑๔๘ ปรับ ๔๐๐ บาท
ปรับไมเ กนิ - กรณที างรถไฟทตี่ ดั ผา น
๑๐. - ไมล ดความเรว็ หรอื หยดุ รถหา ง ม. ๖๓ ๕๐๐ บาท ทางโดยขณะนน้ั
จากทางรถไฟในระยะไมน อยกวา ม. ๖๔ - มเี ครอื่ งหมาย/สญั ญาณ
๕ ม. (ทางรถไฟไมมีสัญญาณ ใหร ะวัง
หรือส่ิงปดกน้ั ) - มีสิ่งปดก้ัน/เจาหนาท่ี
ใหสัญญาณวารถไฟ
๑๑. - ไมล ดความเรว็ ของรถขณะขับ จะผา น
ตามรถโรงเรยี นทห่ี ยดุ รบั /สง นกั เรยี น - มีเสียงสัญญาณจาก
รถไฟกาํ ลังจะผา น

ปรบั ๔๐๐ บาท

- ไมล ดความเรว็ ของรถขณะขบั - ” - ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
สวนกนั กบั รถโรงเรียนที่หยดุ รบั ปรับไมเกิน
/สง นกั เรียน ๑,๐๐๐ บาท -”-

-”-

๑๔๑

õ.ñ.ô Å¡Ñ É³Ð ô ¡ÒÃ㪌·Ò§à´Ô¹Ã¶·Õ¨è Ѵ໹š ªÍ‹ §à´Ô¹Ã¶»ÃÐจํา·Ò§
การใชทางเดินรถท่ีจัดเปนชองเดินรถประจําทาง เปนกรณีที่กฎหมายกําหนดสําหรับ
ผูขับข่ีรถโดยสารประจําทาง ขณะอยูในระหวางรับสงและบรรทุกคนโดยสาร ตองขับข่ีในชองทางที่
เจา พนักงานประกาศใหเปนชองทางเดนิ รถเทา น้ัน

ลาํ ดับ ขอกลา วหาหรือฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรบั ทาง ปณ.

๑. - ไมข บั ขรี่ ถโดยสารประจาํ ทางและ ม. ๖๕ ม. ๑๕๗ ปรบั ๕๐๐ บาท
บรรทุกคนโดยสารในชองเดินรถ วรรคหนงึ่ ปรบั ต้ังแต - เวนแต ชองเดินรถฯ
ประจาํ ทาง (อยรู ะหวา งรบั /สง หรอื ๔๐๐-๑,๐๐๐ บาท มีสิง่ กีดขวาง
บรรทุกคนโดยสาร) - ตองปฏิบัติตามคําส่ัง
พนกั งานเจา หนาที่

๒. - ขบั รถอนื่ ในชอ งเดนิ รถประจาํ ทาง ม. ๖๖ ม. ๑๕๑ ปรบั ๔๐๐ บาท
ปรับตง้ั แต - ö͹×è ทมี่ ใิ ชร ถโดยสาร
๒๐๐-๕๐๐ บาท ประจาํ ทางฯ

õ.ñ.õ ÅѡɳРõ ¢ÍŒ กาํ ˹´à¡ÂÕè ǡѺ¤ÇÒÁàÃÇç ¢Í§Ã¶
ขอกําหนดเกี่ยวกับความเร็วของรถ กําหนดวาผูขับขี่ตองขับรถดวยอัตราความเร็ว
ตามทกี่ าํ หนดในกฎกระทรวงหรอื ตามเครอ่ื งหมายจราจรทไ่ี ดต ดิ ตงั้ ไวใ นทาง และมกี ฎกระทรวงมหาดไทย
ฉบบั ท่ี ๖ พ.ศ. ๒๕๒๒ และ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๒๔ กําหนดความเรว็ ของรถไวโดยถอื
ในเขตหรอื นอกเขตกรุงเทพมหานคร เขตเมอื งพทั ยา หรือเขตเทศบาล เปนหลกั

ลาํ ดบั ขอ กลาวหาหรอื ฐานความผดิ ผิดมาตรา บทกาํ หนดโทษ คาปรับทาง ปณ.

๑. - ไมขับรถดวยอัตราความเร็วที่ ม.๖๗ ม. ๑๕๒ ปรับ ๕๐๐ บาท
กฎหมายกาํ หนดหรอื ขบั รถเรว็ เกนิ กฎ ฉ.ที่ ๖, ปรบั ไมเกนิ - รถบรรทกุ นาํ้ หนกั เกนิ
อัตราทก่ี ฎหมายกาํ หนด ๑๐ (๒๕๒๒/ ๑,๐๐๐ บาท ๑,๒๐๐ กก. หรอื รถโดยสาร
๒๕๒๔) ใหข บั ใน กทม. เขตเมอื ง
พทั ยา หรอื เขตเทศบาล
ไมเกิน ๖๐ กม./ชม.
นอกเขตดงั กลา ว ไมเ กนิ
๘๐ กม./ชม.
- รถลากจูง/รถพวง
ในเขตเมอื งใหข บั ไดไ มเ กนิ
๔๕ กม./ชม. นอกเขตขบั
ไดไมเกนิ ๖๐ กม./ชม.
- รถเกง จยย. ปค อัพ
นน.รวมไมเกิน ๑,๒๐๐
กก. ในเมืองความเร็ว
ไมเกิน ๘๐ กม./ชม.
นอกเขตความเรว็ ไมเ กนิ
๙๐ กม./ชม.