1) 20102-2003 วิชาทฤษฎีเครื่องมือกล

5.3 การบารุงรกั ษาเครอื่ งเล่ือยวงเดือน

1) ตรวจสอบรอยแตกรา้ วของคมตดั และตวั ใบเ
2) ตรวจการยึดติดใบเลอ่ื ยว่าแน่นดหี รือไม่
3) ตรวจสอบสปริงดงึ กลับให้อยู่ในสภาพพรอ้ ม
4) ตรวจสอบระบบไฟฟา้ วา่ มไี ฟรว่ั หรือสายไฟช
5) ทาความสะอาดเศษโลหะที่ตดิ ตามส่วนต่างๆ
6) ตรวจสอบคุณภาพน้ามันหลอ่ เย็นสัปดาห์ละ

เลอ่ื ยอยู่เสมอ

มใช้งาน
ชารุดหรือไม่
ๆ ของเครื่อง
ะ 1 ครัง้ ถ้ามกี ลิ่นเหม็นใหเ้ ปล่ยี นใหม

5.4 ความปลอดภยั ในการใชเ้ ครอ่ื งเลื่อยวงเดอื น

1) เลอ่ื ยวงเดือนสามารถเกดิ อันตรายได้ง่าย จงึ
2) อย่าใจรอ้ น ออกแรงควบคุมตัดเกนิ พกิ ดั
3) ใหร้ ะวงั กอ่ นชน้ิ งานขาด ใชแ้ รงควบคมุ ตัดเพ
4) ให้หมน่ั ตรวจการแตกร้าวของใบเล่อื ย หรือก

งควรใหใ้ ส่ฝาครอบใบเลื่อยเสมอ

พยี งเลก็ น้อย
การยดึ ติดคมเล่อื ย

5.5 ใบเล่ือยวงเดือน

ฟันเล่ือยและตัวใบเลื่อยทาจากพวกคาร์ไบด์หรือ
เหล็กกล้า High Speed Steel วัสดุงานจะต้องจับ
ยึดแน่นด้วยอุปกรณ์จับยึดถ้าไม่แน่นขณะเลื่อยจะทา
ให้ใบเลื่อยแตกหักได้ง่ายการทางานจะต้องระมัดระวัง
อย่าใช้แรงตัดมากเกินไป แบบท่ีใช้ตัดวัสดุอ่อน เช่น
ไม้ อะลูมิเนียม ไม่ต้องหล่อเย็นและตัดได้รวดเร็ว หาก
เป็นแบบตัดวัสดุแข็ง เช่นตัดเหล็กแบบต่างๆ ให้หล่อ
เย็นใบเลื่อยอยู่ตลอดเวลา ขณะทาการตัดเฉือนเคร่ือง
เลื่อยชนดิ นี้มีขอ้ เสีย คอื จะมเี สียงดังมาก



สรปุ ท้ายหนว่

วยการเรยี นรู้





หนว่ ย
เ

ยการเรียนรทู้ ่ี 3

เคร่อื งเจาะ

สาระสาคัญ

งานเจาะเปน็ กระบวนการผลติ ขั้นพืน้ ฐานทมี่ ลี
ความสาคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในงานโลหะ การเจาะ
สว่านรูที่ได้จากการเจาะด้วยดอกสว่านจะมีลักษณะเป
รถจักรยาน รถยนต์ต่างๆ ในการเจาะรูบนช้ินงานสามา
บนเครื่องกลึง เคร่ืองกัด แต่ในการเจาะรูท่ีประหยัด
เครื่องเจาะ

ลกั ษณะการทางานแบบงา่ ยๆ ไม่ยุ่งยากซับซ้อน แต่มี
ะเป็นกระบวนการตัดเฉือนวัสดุงานออก โดยใช้ดอก
ป็นรูกลม เช่น รูสาหรับใส่นอต-สกรู ตลอดจนชิ้นส่วน
ารถทาได้ด้วยเครื่องจักรกลหลายชนิด เช่นการเจาะรู
รวดเร็ว และนิยมใช้กันมากที่สุด คือการเจาะรูด้วย

สาระการเรยี นรู้

1. ชนิดของเคร่อื งเจาะ
2. ส่วนประกอบท่สี าคัญและหน้าท่กี ารใชง้ า
3. เครอื่ งมือและอปุ กรณ์ที่ใช้ในการเจาะ
4. การคานวณในงานเจาะ
5. ข้ันตอนการทางานของเครอ่ื งเจาะ
6. ความปลอดภัยในการใช้เคร่อื งเจาะ
7. การบารงุ รกั ษาเครือ่ งเจาะ

สมรรถนะประจาหนว่ ย
1. แสดงความรเู้ กี่ยวกับชนดิ ของเครอ่ื งเจาะ
2. แสดงความรู้เก่ยี วกับส่วนประกอบทีส่ าคัญ

านของเครอ่ื งเจาะ
ญของเครื่องเจาะ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. บอกชนิดของเครอ่ื งเจาะได้
2. บอกสว่ นประกอบท่ีสาคัญและหนา้ ท่ีการ
3. บอกเคร่ืองมอื และอุปกรณท์ ่ีใชใ้ นการเจา
4. คานวณงานเจาะได้
5. อธิบายขั้นตอนการทางานของเคร่อื งเจา
6. อธิบายหลกั ความปลอดภยั ในการใชเ้ ครือ่
7. บอกวธิ กี ารบารุงรักษาเครือ่ งเจาะได้

รใชง้ านของเครื่องเจาะได้
าะได้

าะได้
องเจาะได้

1. ชนิดของเคร่ืองเจาะ

เครื่องเจาะมีหลายชนิดแต่สามารถแบ่งออกได้ด
แบบรัศมี และเคร่ืองเจาะในงานอุตสาหกรรม
1.1 เครือ่ งเจาะต้ังโต๊ะ (Bench Drilling Mach

เคร่ืองเจาะตั้งโต๊ะเป็นเคร่ืองเจาะขนาดเล็กเ
13 มิลลิเมตร จะมีความเร็วรอบสูงใช้เจาะง
การส่งกาลังโดยทั่วไปจะใช้สายพานและปรับ
ลอ้ สายพาน 2-3 ขัน้

ดังนี้ คือ เคร่ืองเจาะตั้งพ้ืน เคร่ืองเจาะตั้งโต๊ะเคร่ืองเจาะ

hine)

เจาะรูขนาดไม่เกิน
งานที่มีรูขนาดเล็ก
บความเร็วรอบด้วย

1.2 เคร่อื งเจาะตั้งพืน้ (Plan Vertical Spindle Drilli

เป็นเครื่องเจาะขนาดใหญ่และเจาะรูบนช้ินงานที่ม
เจาะรูได้ตั้งแตข่ นาดเลก็ จนถึงขนาดใหญ่สุดเท่าท่ีดอกส
ใช้งานอ่ืนๆ ได้อย่างกว้างขวางการส่งกาลังปกติจะใช
จึงสามารถปรับความเรว็ รอบได้หลายระดับ และรบั แร

ing Machine)

มีขนาดใหญ่
สว่านมี และ
ช้ชุดเฟืองทด
รงบิดได้สงู

1.3 เครือ่ งเจาะรศั มี (Radial Drilling Machine)

เป็นเคร่ืองเจาะขนาดใหญ่และเจาะรูบนช้ินงานที่มีขนาดใหญ
เคร่อื งเจาะต้งั พื้นโดยทีห่ วั จับของดอกสว่านจะเล่ือนไป-มาบน
เจาะ (Arm) จึงสามารถเจาะงานได้ทุกตาแหน่งโดยติดต้ังงา
กับท่ี การสง่ กาลังปกตจิ ะใชช้ ุดเฟืองทด

ญ่กว่า
นแขน
านอยู่

1.4 เครอ่ื งเจาะหลายหัว (Multiple-spindle or Gan
Machine)

เป็นเครื่องเจาะท่ีออกแบบมาสาหรับการทางานอุตส
โดยเฉพาะเครื่องเจาะจะมีหลายหัวจับ ดังนั้นจึงสามาร
สว่านไดห้ ลายขนาดหรอื จับเครอื่ งมือตัดอนื่ ๆ เช่น รีมเม
จบั ทาเกลยี วในจงึ ทางานได้อยา่ งรวดเรว็

ng-Type Drilling

สาหกรรม
รถจับดอก
มอร์หรือหัว

1.5 เครื่องเจาะแนวนอนหรอื เครื่องคว้าน (Horizontal

เป็นเครื่องเจาะที่ออกแบบมาเพื่อให้สามารถทางานได้
หลายลักษณะ ทั้งการเจาะรูการคว้านรู มักจะพบใน
โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

l Drilling Machine)

2. ส่วนประกอบทส่ี าคญั และหน้าท่ีการใช้งานของ
2.1 ส่วนประกอบของเคร่ืองเจาะต้งั โต๊ะ

งเครื่องเจาะ

1) ฐานเครอ่ื ง (Base) ทาด้วยเหลก็ หล่อเป็นส่วนทีร่ องรับนา้ หนักทั้ง
แนน่ บนโตะ๊ ปอ้ งกันการสน่ั สะเทือนในขณะปฏิบัติงาน

2) เสาเคร่ืองเจาะ (Column) จะเปน็ เหล็กรูปทรงกระบอกกลวง เป
เคร่ืองเพอ่ื รองรบั ชุดหวั เครอื่ งและรองรบั โตะ๊ งาน

3) โตะ๊ งาน (Table) สว่ นใหญ่ทาดว้ ยเหล็กท่อ เปน็ ส่วนทรี่ องรบั ชน้ิ ง
อาจรองรับอปุ กรณจ์ บั ยดึ สาหรบั จบั ยึดชน้ิ งาน เช่น ปากกาจบั งา
ขึ้นลงไดบ้ นเสาเครื่องดว้ ยการหมุนแขนส่งกาาลงั ดว้ ยชดุ เฟืองสะ
ตอ้ งการก็สามารถยดึ ใหแ้ น่นกับเสาเครือ่ งได้

4) ชุดหัวเครื่อง (Drilling Head) จะอยูบ่ นสุดของเคร่อื งเจาะ
5) มอเตอร์สง่ กาลงั (Motor)
6) สายพานและลอ้ สายพานสง่ กาลงั (Belt & Pulley)
7) ฝาครอบ (Pulley Guard) มีไวค้ รอบสายพานเพอ่ื ปอ้ งกนั อันตรา
8) หวั จบั ดอกสว่าน (Drill Chuck) ใช้จบั ดอกสว่านกา้ นตรงส่วนใหญ

หรือประมาณ 12.7 มลิ ลิเมตร
9) แขนหมนุ ปอ้ นเจาะ (Hand Feed Level)
10) สวิตชป์ ิด-เปิด (Switch)

งหมดของเคร่ืองจะยึดติด
ปน็ ส่วนทย่ี ดึ ตดิ กบั ฐาน
งานทจี่ ะนามาเจาะหรอื
าน เป็นต้น สามารถเลอ่ื น
ะพานเมอ่ื ได้ตาแหน่งท่ี

าย
ญม่ ีขนาดไมเ่ กิน 1/2 นวิ้

2.2 ส่วนประกอบของเครอ่ื งเจาะตั้งโต๊ะ

1) ฐานเคร่ือง (Base) ทาด้วยเหล็กหล่อ เป็นส่วน
ท่ีรองรับน้าหนักท้ังหมดของเคร่ืองจะวางอยู่บน
พ้ืนโรงงาน

2) เสาเครื่องเจาะ (Column) จะเป็นเหล็กรูป
ทรงกระบอกกลวง เป็นส่วนท่ียึดติดกับฐาน
เครื่อง เป็นส่วนท่ีรองรบั ชุดหัวเคร่ืองและรองรับ
โตะ๊ งาน

3) โต๊ะงาน(Table)ส่วนใหญ่ทาด้วยเหล็กมีท้ังท่ีเป็น
รูปวงกลมหรือเป็นรูปส่ีเหลี่ยมเป็นส่วนท่ีรองรับ
ชิ้นงานท่ีต้องการเจาะ หรืออาจจะรองรับ
อปุ กรณ์จบั ยดึ ช้นิ งาน เช่น ปากกาจับงาน

น
น

ป
น
บ

น
บ
บ

2.3 ส่วนประกอบของเคร่อื งเจาะรศั มี

1) ฐานเครื่อง (Base) เป็นส่วนที่ติดตั้งอยู่กับพื้นโรงงาน ทาด้วยเหล็กหล่อ เป็นส
ท่ีรองรับนา้ หนกั ทัง้ หมดของเคร่อื ง

2) เสาเครอ่ื ง (Column) มลี ักษณะเป็นเสากลมใหญ่กว่าเสาเคร่ืองเจาะธรรมดา จะยึด
อยู่กบั ฐานเครอ่ื ง จะเปน็ ท่ีเคล่อื นข้ึนลงและจบั ยึดของแขนรศั มี

3) แขนรัศมี (Radial Arm) สามารถเลื่อนขึ้นลงได้บนเสาเคร่ือง และสามารถหมุนร
เสาเครอ่ื งไดเ้ พื่อหาตาแหนง่ เจาะงาน เป็นสว่ นทีร่ องรบั ชดุ หัวเคร่ือง

4) ชุดหัวเครื่อง (Drilling Head) อยู่บนรัศมี สามารถเล่ือนเข้าออกได้ตามความยาว
แขนรศั มี เพอ่ื หาตาแหนง่ เจาะรู

5) แกนเพลา (Spindle) เปน็ รปู ทรงกระบอก ภายในเปน็ รเู รยี วสาหรบั จับยดึ ก้านเรียว
หัวจบั ดอกสวา่ น หรือจับกา้ นเรยี วของดอกสวา่ นทีม่ ีขนาดใหญ่

6) โต๊ะงาน (Table) เป็นอุปกรณ์ที่ยึดติดอยู่บนฐานเครื่อง จะมีร่องตัวที เพ่ือใช้จับ
ช้ินงานโดยตรง หรอื ใช้สาหรบั จับยึดปากกาจบั งาน หรอื อปุ กรณ์อื่นๆ

7) มอเตอร์ (Motor) เป็นต้นกาลังที่สง่ กาลังไปหมนุ แกนเพลาเพื่อหมุนดอกสว่านเจาะ
หรอื สง่ กาลงั เพ่อื ขับเคลื่อนสว่ นต่างๆ อัตโนมตั ิ เนื่องจากช้ินสว่ นแตล่ ะส่วนมขี นาดใ

ส่วน
ดติด
รอบ
วของ
วของ
บยึด
ะงาน
ใหญ่

3. เคร่ืองมอื และอุปกรณท์ ใี่ ชใ้ นการเจาะ

3.1 ดอกสว่าน

ดอกสวา่ น เป็นเครอ่ื งมอื ตดั ทีใ่ ช้ในการตดั เฉือนวสั
คมตัดเลอ้ื ย ดอกสว่านรอ่ งตรง และ Spade Drills

3.2 ส่วนประกอบทีส่ าคัญของดอกสวา่ น (Dril

สดงุ านให้เป็นรูกลม ดอกสว่านมอี ยดู่ ้วยกนั หลายชนิด ได้แก่ ดอกสว่าน
s

lls)





หวั จับดอกสว่าน
ปลอกจับสวา่

การถอดดอกสว่าน
ประแจขนั หัวจับดอกสวา่ น

านกา้ นเรยี ว ถอดหวั จบั ดอกสว่านออก

ลกั ษณะและส่วนประกอบดอกเจาะนาศนู ย์
แบบรอ่ งบ

บดิ แบบรอ่ งตรง

เหลก็ ตอกนาศนู ย์

ปากกาจับงานเจาะ

อปุ กรณ์จบั ยดึ

ดงานเจาะ

4. การคานวณในงานเจาะ
4.1 ความเรว็ ตัด