ภูมิศาสตร์ประเทศไทย

151

ภาพท่ี 8.1 งานประเพณโี ล้ชิงช้าชาวอาข่า จังหวัดเชียงราย
ทม่ี า: การทอ่ งเท่ียวแหง่ ประเทศไทย (2556)

8.1.2 จังหวดั เชยี งใหม่
(1) คำขวัญจังหวัด ดอยสุเทพเป็นศรี ประเพณีเป็นสง่า บุปผชาติล้วนงามตา

นามล้ำคา่ นครพิงค์
(2) ข้อมูลพื้นฐาน เชียงใหม่ นพบุรี ศรีนครพิงค์ หรือเวียงพิงค์ของพ่อขุนเม็งราย

เป็นเมืองที่รวบรวมศิลปกรรม โบราณสถาน ตลอดจนวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวล้านนาไว้ เชียงใหม่
มีพื้นที่ 20,107 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 25 อำเภอ คือ อำเภอเมืองเชียงใหม่
อำเภอหางดง อำเภอแม่แตง อำเภอสารภี อำเภอสันกำแพง อำเภอดอยสะเก็ด อำเภอเชียงดาว
อำเภอสันทราย อำเภอฝาง อำเภอฮอด อำเภออมก๋อย อำเภอพร้าว อำเภอแม่ริม อำเภอสะเมิง
อำเภอแม่ออน อำเภอแม่อาย อำเภอจอมทอง อำเภอแม่แจ่ม อำเภอแม่วาง อำเภอสันป่าตอง
อำเภอดอยหล่อ อำเภอดอยเตา่ อำเภอเวยี งแหง อำเภอไชยปราการ และอำเภอกลั ยาณิวฒั นา

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ม่อนแจ่ม ดอยหลวงเชียงดาว วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร
ดอยอ่างขาง นำ้ พุร้อนสันกำแพง พระตำหนักภพู ิงคร์ าชนิเวศน์ วัดพระธาตุดอยสุเทพ อทุ ยานแห่งชาติ
หว้ ยนำ้ ดงั อทุ ยานแหง่ ชาตดิ อยอนิ ทนนท์ อนุสาวรียส์ ามกษตั รยิ ์ ถนนคนเดินทา่ แพ เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานประเพณีปใ๋ี หม่เมอื ง งานประเพณียี่เป็งเชียงใหม่
จลุ กฐนิ เทศกาลร่มบอ่ สร้างและหัตถกรรมสนั กำแพง (ภาพท่ี 8.2) มหกรรมไม้ดอกไมป้ ระดับเชียงใหม่
เปน็ ตน้

152

ภาพที่ 8.2 เทศกาลรม่ บอ่ สร้างและหตั ถกรรมสันกำแพง จังหวดั เชียงใหม่
ท่ีมา: การทอ่ งเที่ยวแหง่ ประเทศไทย (2561)

8.1.3 จงั หวัดพะเยา
(1) คำขวัญจังหวัด กว๊านพะเยาแหล่งชีวิต ศักดิ์สิทธิ์พระเจ้าตนหลวง บวงสรวง

พ่อขุนงำเมือง งามลอื เลื่องดอยบุษราคัม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน พะเยาเป็นเมืองเก่าแก่เมืองหนึ่งในแถบล้านนาไทย เดิมมีชื่อว่า

ภูกามยาว มีอายุกว่า 100 ปี มีพื้นที่ 6,335 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ คือ
อำเภอเมืองพะเยา อำเภอจุน อำเภอเชียงคำ อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอกคำใต้ อำเภอปง
อำเภอแมใ่ จ อำเภอภูกามยาว และอำเภอภซู าง

(3) สถานทที่ ่องเทีย่ ว ได้แก่ กว๊านพะเยา ภูลงั กา นำ้ ตกภซู าง วัดศรโี คมคำ อนสุ าวรีย์
พ่อขนุ งำเมอื ง เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานสบื สานตำนานไทลอ้ื งานเทศกาลลิน้ จ่แี ละของดี
เมืองพระเยา งานนมัสการพระเจ้าตนหลวง งานเปิดโลกอุตสาหกรรมอัญมณีและของดีเมืองพะเยา
เป็นต้น

153

8.1.4 จงั หวดั แพร่
(1) คำขวัญจังหวัด หม้อฮ่อมไม้สัก ถิ่นรักพระลอ ช่อแฮศรีเมือง เลื่องลือแพะเมืองผี

คนแพร่นใ้ี จงาม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน แพร่ตั้งอยู่ภาคเหนือของประเทศ เป็นนครแห่งวรรณกรรมอมตะ

ลิลิตพระลอ มีพื้นที่ 6,538 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ คือ อำเภอเมืองแพร่
อำเภอสูงเม่น อำเภอเด่นชัย อำเภอลอง อำเภอวังชิ้น อำเภอสอง อำเภอร้องกวาง และอำเภอ
หนองม่วงไข่

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระธาตุช่อแฮ วนอุทยานแพะเมืองผี คุ้มเจ้าหลวง
ภเู ขาหินปะการงั ถำ้ ผานางคอย อนุสาวรยี ์วรรณคดีลลิ ิตพระลอ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีกินสลากข้าวหม้อ งานประเพณี
ตานกว๋ ยสลาก งานประเพณีไหว้พระธาตุช่อแฮเมืองแพร่แหต่ งุ หลวง เป็นต้น

8.1.5 จงั หวัดน่าน
(1) คำขวัญจังหวัด แข่งเรือลือเลื่อง เมืองงาช้างดำ จิตรกรรมวัดภูมินทร์ แดนดินส้ม

สีทอง เรืองรองพระธาตแุ ช่แหง้
(2) ขอ้ มลู พ้ืนฐาน น่านเป็นดนิ แดนแห่งล้านนาตะวันออกซึ่งมคี วามเก่าแก่รุ่นเดยี วกับ

กรุงสุโขทัย มีผู้ปกครองนครสืบต่อกันมารวมทั้งสิ้น 59 พระองค์ น่านมีชื่อเดิมว่านันทบุรีหรือวรนคร
สร้างขึ้นโดยพระยาภูคา ในราวศตวรรษที่ 18 บริเวณที่ราบในเขตตำบลศิลาเพชรหรืออำเภอปัว
ในปัจจุบัน ต่อมาสมัยพระยาการเมืองได้รับพระบรมสารีริกธาตุมาจากกรุงสุโขทัย ทรงเลือก
ดอยภูเพียงแช่แห้งเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ พร้อมกับย้ายเมืองมาสร้างใหม่ในบริเวณ
เชิงดอยและในราวปี พ.ศ.1911 แม่น้ำน่านได้เปลี่ยนทิศทางไหล จึงได้ย้ายเมืองอีกครั้งมาตั้งที่
บ้านห้วยไค้ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำน่าน ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองน่านในปัจจุบัน น่านมีพื้นที่ 11,472
ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 15 อำเภอ คือ อำเภอเมืองน่าน อำเภอบ้านหลวง
อำเภอสันติสุข อำเภอปัว อำเภอแม่จริม อำเภอนาน้อย อำเภอนาหมื่น อำเภอบ่อเกลือ อำเภอ
ท่าวังผา อำเภอเวียงสา อำเภอทุ่งช้าง อำเภอเชียงกลาง อำเภอสองแคว อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และ
อำเภอภูเพยี ง

(3) สถานที่ทอ่ งเท่ียว ได้แก่ อุทยานแหง่ ชาตดิ อยภูคา วัดภมู นิ ทร์ วัดพระธาตแุ ชแ่ ห้ง
ลอ่ งแกง่ น้ำว้า ดอยเสมอดาว บอ่ เกลอื เสาดินนาน้อย หอศลิ ปร์ ิมน่าน น้ำตกตาดม่าน เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีนมัสการพระธาตุแช่แห้ง งานแข่งเรือ
ประเพณีจงั หวัดนา่ น เทศกาลลอ่ งแก่งน้ำว้า เป็นตน้

154

8.1.6 จังหวัดแมฮ่ ่องสอน
(1) คำขวัญจังหวัด หมอกสามฤดู กองมูเสียดฟ้า ป่าเขียวขจี ผู้คนดีประเพณีงาม

ลอื นามถนิ่ บวั ตอง
(2) ข้อมูลพื้นฐาน แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดชายแดนที่มีอาณาเขตติดต่อกับเมียนมาร์

ได้ชื่อว่าเป็นเมืองสามหมอก เนื่องจากเป็นเมืองที่มีหุบเขาล้อมรอบมีหมอกปกคลุมทั้งปี มีทิวทัศน์อัน
สวยงามตามธรรมชาติและป่าไม้นานาพรรณ มีพื้นที่ 12,681 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครอง
ออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอแม่สะเรียง อำเภอขุนยวม อำเภอปาย
อำเภอแม่ลานอ้ ย อำเภอสบเมย และอำเภอปางมะผา้

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระธาตุดอยกองมู ถนนคนเดินปาย น้ำตกหมอแปง
กองแลน วัดน้ำฮู ศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนานบ้านสนั ติชล สะพานประวัติศาสตรท์ า่ ปาย ทุ่งดอกบัวตอง
ดอยแม่อูคอ ถำ้ ผีแมน ถำ้ ลอด น้ำตกแม่สุรนิ ทร์ ภูโคลน วนอทุ ยานถำ้ แก้วโกมล เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีปอยส่างลอง งานประเพณีปอย
เหลนิ สิบเอ็ด (แหจ่ องพารา) เทศกาลดอกบวั ตองบานบนดอยแม่อูคอ เปน็ ต้น

8.1.7 จงั หวดั ลำพนู
(1) คำขวัญจังหวัด พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม จามเทวี

ศรีหรภิ ุญชัย
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ลำพูนเป็นจังหวัดที่เก่าแก่ที่สุดและยังเป็นจังหวัดที่เล็กที่สุดใน

ภาคเหนือ มีพื้นที่ 4,405 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ คือ อำเภอเมืองลำพูน
อำเภอป่าซาง อำเภอบ้านโฮ่ง อำเภอแม่ทา อำเภอลี้ อำเภอทุ่งหัวช้าง อำเภอบ้านธิ และอำเภอเวียง
หนองลอ่ ง

(3) สถานทที่ อ่ งเทีย่ ว ได้แก่ วดั พระธาตหุ รภิ ุญชัย วดั พระพทุ ธบาทตากผ้า ก่ชู า้ งกู่มา้
อนุสาวรียพ์ ระนางจามเทวี เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานเจ้าแม่จามเทวีและงานฤดูหนาวกาชาดลำพูน
งานประเพณีแห่ครัวทานและสรงน้ำพระธาตุเจดีย์ศรีเวียงชัยของชุมชนชาวกะเหรี่ยง งานประเพณี
สรงน้ำพระธาตุหริภุญชัย งานประเพณีสลากภัตและสลากย้อม งานแต่งสีอวดลายผ้าฝ้ายดอนหลวง
เทศกาลลำไย เป็นตน้

155

8.1.8 จังหวัดลำปาง
(1) คำขวัญจังหวัด ถ่านหินลือชา รถม้าลือลั่น เครื่องปั้นลือนาม งามพระธาตุลือไกล

ฝกึ ชา้ งใชล้ อื โลก
(2) ข้อมลู พน้ื ฐาน ลำปางหรือเขลางคน์ ครในอดีต เปน็ เมืองทมี่ รี ถมา้ เปน็ สญั ลักษณ์ มี

วัดวาอารามที่เป็นศิลปะแบบพม่าและล้านนาไทย มีโรงเรียนที่ฝึกลูกช้างที่มีชื่อเสียงทั่วโลก ลำปางมี
พื้นที่ 12,533 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อำเภอ คือ อำเภอเมืองลำปาง อำเภอ
แม่พริก อำเภอเถิน อำเภอเกาะคา อำเภองาว อำเภอแจ้ห่ม อำเภอวังเหนือ อำเภอแม่ทะ อำเภอ
สบปราบ อำเภอเสรมิ งาม อำเภอห้างฉตั ร อำเภอแมเ่ มาะ และอำเภอเมืองปาน

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระธาตุลำปางหลวง วัดปลงสนุก น้ำตกวังแก้ว
ศูนย์อนรุ ักษ์ชา้ งไทย เขือ่ นกวิ่ ลม อุทยานแหง่ ชาตแิ จซ้ อ้ น เหมืองแม่เมาะ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสะโตกช้าง งานรำลึกวันประวัติศาสตร์
รถไฟ-รถมา้ ลำปาง พธิ ีบวงสรวงเจ้าพ่อประตูผา เป็นตน้

8.1.9 จังหวดั อุตรดิตถ์
(1) คำขวัญจังหวัด เหล็กน้ำพี้ลือเลื่อง เมืองลางสาดหวาน บ้านพระยาพิชัยดาบหัก

ถนิ่ สักใหญ่ของโลก
(2) ขอ้ มูลพน้ื ฐาน อุตรดิตถเ์ ปน็ บ้านเกิดของพระยาพชิ ัยดาบหัก ขุนศกึ คู่บารมสี มเด็จ

พระเจ้าตากสินมหาราช เป็นเมืองแห่งพระแท่นศิลาอาสน์ ตำนานเมืองลับแล มีพื้นที่ 7,838 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ คือ อำเภออุตรดิตถ์ อำเภอตรอน อำเภอทองแสนขัน
อำเภอท่าปลา อำเภอน้ำปาด อำเภอฟากทา่ อำเภอบา้ นโคก อำเภอพชิ ยั และอำเภอลับแล

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เขื่อนสิริกิติ์ น้ำตกภูสอยดาว บ่อเหล็กน้ำพี้ วนอุทยาน
ตน้ สักใหญ่ วดั พระแทน่ ศิลาอาสน์ อนุสาวรยี พ์ ระยาพิชัยดาบหกั เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาดอุตรดิตถ์
งานประเพณีแห่น้ำข้ึนโฮง งานประเพณีตกั บาตรเทโว งานวันอัฐมีบชู า งานเทศกาลลางสาดหวานและ
มหกรรมของดเี มอื งอตุ รดติ ถ์ เปน็ ต้น

8.2 จงั หวดั ในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประกอบด้วย 20 จังหวัด ได้แก่ ชัยภูมิ เลย อุดรธานี สกลนคร

หนองคาย บึงกาฬ มุกดาหาร นครพนม ยโสธร ขอนแก่น กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด
หนองบัวลำภู อำนาจเจริญ นครราชสีมา อุบลราชธานี บุรีรัมย์ สุรินทร์ และศรีสะเกษ
(แทนไท อ.ตระกูล, 2554: 135-175; ภูษิต ศรีดุลยกุลย์, 2555: 135-194; ราชบัณฑิตยสถาน,
2557: 6) ดงั นี้

156

8.2.1 จงั หวดั ชัยภูมิ
(1) คำขวัญจังหวัด ทิวทัศน์สวย รวยป่าใหญ่ มีช้างหลาย ดอกไม้งาม ลือนามวีรบุรุษ

สดุ ยอดผ้าไหม พระใหญท่ วารวดี
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ชัยภูมิเป็นเมืองที่เกิดในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชโดยมี

ฐานะเป็นเมืองขึ้นของเมืองนครราชสีมาคู่กับเมืองบุรีรัมย์ มีพื้นที่ 12,778 ตารางกิโลเมตร แบ่งการ
ปกครองออกเป็น 16 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอบ้านเขว้า อำเภอหนองบัวแดง
อำเภอภูเขียว อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอภักดีชุมพล อำเภอจัตุรัส อำเภอ
เนินสง่า อำเภอหนองละเหว อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอเทพสถิต อำเภอบ้านแท่น อำเภอคอนสาร
อำเภอแก้งคร้อ และอำเภอทรพั ยใ์ หญ่

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ทุ่งดอกกระเจียว น้ำตกตาดโตน ป่าหินงาม มอหินขาว
เขื่อนจุฬาภรณ์ วัดปรางค์กู่ ผาเกงิ้ เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานฉลองอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแลและงานกาชาด
ชยั ภูมิ งานบุญเดอื นสีป่ ระเพณไี ทคอนสาร งานเทศกาลท่องเที่ยวดอกกระเจียวบาน เป็นต้น

8.2.2 จงั หวดั เลย
(1) คำขวญั จังหวดั เมอื งแห่งทะเลภเู ขา สดุ หนาวในสยาม ดอกไม้งามสามฤดู
(2) ข้อมูลพื้นฐาน เลยเป็นจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือค่อนไปทางภาคเหนือ

สถานที่ตั้งตัวเมืองอยู่ท่ามกลางภูเขาน้อยใหญ่ ภูมิอากาศคล้ายกับภาคเหนือ มีพื้นที่ 11,424 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 14 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองเลย อำเภอเชียงคาน
อำเภอนาด้วง อำเภอท่าลี้ อำเภอปากชม อำเภอด่านซ้าย อำเภอนาแห้ว อำเภอภูเรือ อำเภอวังสะพุง
อำเภอภกู ระดงึ อำเภอภูหลวง อำเภอผาขาว อำเภอเอราวณั และอำเภอหนองหิน

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานแห่งชาติภูเรือ เชียงคาน ผาหล่มสัก แก่งคุดคู้
พระธาตศุ รสี องรัก สวนหนิ ผางาม เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนมัสการพระธาตุศรีสองรัก งานประเพณี
บุญหลวงและการละเล่นผีตาโขน งานดอกไม้เมืองหนาวอำเภอภูเรือ งานประเพณีบุญแห่ต้นดอกไม้
เป็นต้น

8.2.3 จังหวัดอดุ รธานี
(1) คำขวัญจังหวัด น้ำตกจากสันภูพาน อุทยานแห่งธรรมะ อารยธรรมห้าพันปี

ธานีผา้ หมี่ขดิ แดนเนรมติ หนองประจกั ษ์ เลศิ ลกั ษณ์กลว้ ยไม้หอมอดุ รซนั ไฌน์
(2) ข้อมูลพื้นฐาน จังหวัดอุดรธานีเป็นดินแดนที่มีอารยธรรมเก่าแก่แห่งหนึ่งของโลก

มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบสูงและเอียงลาดไปสู่แม่น้ำโขงทางทิศตะวันตก มีภูเขาและป่าติดต่อกันเป็น
แนวยาวตามเขตแดนของจังหวัด มีพื้นที่ 11,730 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองเป็น 20 อำเภอ

157

ประกอบด้วย อำเภอเมอื งอุดรธานี อำเภอกุดจับ อำเภอหนองววั ซอ อำเภอกุมภวาปี อำเภอหนองแสง
อำเภอโนนสะอาด อำเภอหนองหาน อำเภอพิบูลรักษ์ อำเภอทุ่งฝน อำเภอไชยวาน อำเภอศรีธาตุ
อำเภอวังสามหมอ อำเภอบ้านดุง อำเภอบ้านผือ อำเภอน้ำโสม อำเภอนายูง อำเภอเพ็ญ อำเภอ
สรา้ งคอม อำเภอประจักษศ์ ลิ ปาคม และอำเภอกแู่ ก้ว

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเชียง วัดป่าบ้านตาด
วัดป่าภูก้อน ป่าคำชะโนด อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท ภูฝอยลม สวนกล้วยไม้หอมอุดรซันไฌน์
สวนสาธารณะหนองประจกั ษ์ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานมรดกโลกบ้านเชียง งานประเพณีบุญบั้งไฟล้าน
ตำนานมา้ คำไหลบา้ นธาตุ และงานประจำปีทงุ่ ศรีเมืองมหกรรมโฮมพาแลงแดนผ้าหมขี่ ิด เป็นตน้

8.2.4 จังหวดั สกลนคร
(1) คำขวัญจังหวัด พระธาตุเชิงชุมคู่บ้าน พระตำหนักภูพานคู่เมือง งามลือเลื่อง

หนองหาน แลตระการปราสาทผึ้ง สวยสุดซึง้ สาวภไู ท ถน่ิ มน่ั ในพุทธธรรม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สกลนคร นครแห่งการแสวงหาได้ชื่อว่าเป็นเมืองพุทธศาสน์

พระธาตุ 5 แห่ง ถิ่นอารยธรรมสามพันปี มีพื้นที่ทั้งหมด 9,605 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองเป็น
18 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสกลนคร อำเภอโพนนาแก้ว อำเภอเต่างอย อำเภอกุสุมาลย์
อำเภอโคกศรีสุพรรณ อำเภอกุดบาก อำเภอภูพาน อำเภอพังโคน อำเภอพรรณนิคม อำเภอวาริชภูมิ
อำเภอนิคมน้ำอูน อำเภอวานรนิวาส อำเภอคำตากล้า อำเภอบ้านม่วง อำเภออากาศอำนวย อำเภอ
สว่างแดนดนิ อำเภอเจริญศลิ ป์ และอำเภอสอ่ งดาว

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พระธาตุเชิงชุม เขื่อนน้ำอูน อุทยานแห่งชาติภูพาน
วดั ป่าสุทธาวาส พระตำหนักภพู านราชนเิ วศน์ หนองหาน ถ้ำเสรีไทย เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีออกพรรษาแห่ปราสาทผึ้งและการ
แข่งขนั เรือยาวชงิ ถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี เปน็ ตน้

8.2.5 จงั หวัดหนองคาย
(1) คำขวัญจงั หวัด วีรกรรมปราบฮอ่ หลวงพ่อพระไส สะพานไทย-ลาว
(2) ข้อมูลพื้นฐาน หนองคายเป็นจังหวัดชายแดน ตั้งอยู่บริเวณฝั่งขวาของแม่น้ำโขง

ตรงข้ามกับท่าเดื่อของประเทศลาว มีพื้นที่ทั้งหมด 3,027 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองเป็น
9 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองหนองคาย อำเภอโพนพิสัย อำเภอท่าบ่อ อำเภอศรีเชียงใหม่
อำเภอสังคม อำเภอสระใคร อำเภอเฝ้าไร่ อำเภอรัตนวาปี และอำเภอโพธต์ิ าก

158

(3) สถานทท่ี อ่ งเทย่ี ว ไดแ้ ก่ วัดโพธ์ชิ ยั ศาลาแกว้ กู่ อนุสาวรยี ป์ ราบฮอ่ ตลาดท่าเสดจ็
สะพานมิตรภาพไทย-ลาว เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลออกพรรษาบั้งไฟพญานาค งานอนุสาวรีย์
ปราบฮอ่ และงานกาชาดจงั หวดั หนองคาย เปน็ ตน้

8.2.6 จังหวัดบึงกาฬ
(1) คำขวัญจังหวัด ภูทอกแหล่งพระธรรม ค่าล้ำยางพารา งามตาแก่งอาฮง

บงึ โขงหลงเพลนิ ใจ น้ำตกใสเจ็ดสี ประเพณแี ข่งเรอื เหนือสดุ แดนอีสาน นมสั การหลวงพอ่ ใหญ่ ศนู ย์
รวมใจศาลสองนาง

(2) ข้อมูลพื้นฐาน บึงกาฬเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนสุด
ของประเทศไทย จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ.2554 มีพื้นที่ทั้งหมด 4,305
ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองเป็น 9 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองบึงกาฬ อำเภอพรเจริญ
อำเภอโซพ่ ิสยั อำเภอเซกา อำเภอปากคาด อำเภอบงึ โขงหลง อำเภอศรวี ไิ ล และอำเภอบงุ่ คลา้

(3) สถานทที่ อ่ งเท่ียว ได้แก่ น้ำตกเจด็ สี ภูทอก วัดอาฮงศลิ านวิ าส เป็นต้น
(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ ประเพณีบุญบั้งไฟ เทศกาลแข่งขันเรือยาวประเพณี
ไทย-ลาว เปน็ ตน้
8.2.7 จงั หวดั มกุ ดาหาร
(1) คำขวัญจังหวัด หอแก้วสูงเสียดฟ้า ภูผาเทิบแก่งกระเบา แปดเผ่าชนพื้นเมือง
ลอื เลอ่ื งมะขามหวาน กลองโบราณลำ้ เลศิ ถนิ่ กำเนิดลำพญา ตระการตาชายโขง เชอ่ื มโยงอินโดจีน
(2) ขอ้ มลู พน้ื ฐาน มกุ ดาหารมฐี านะเป็นเมืองทอี่ ยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลอุดร
ต่อมาปี พ.ศ.2450 มีการเปลี่ยนมณฑลอดุ รเป็นจังหวัด เมืองมุกดาหารจึงยุบกลายเป็นเมืองมุกดาหาร
ขึ้นอยู่กับจังหวัดนครพนม จนกระทั่งปี พ.ศ.2525 รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัด
มุกดาหารขึ้นเป็นจังหวัดที่ 73 ของประเทศไทย มีพื้นที่ทั้งหมด 4,339 ตารางกิโลเมตร แบ่งการ
ปกครองเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองมุกดาหาร อำเภอหว้านใหญ่ อำเภอดงหลวง อำเภอ
นคิ มคำสร้อย อำเภอดอนตาล อำเภอคำชะอี และอำเภอหนองสงู
(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ แก่งกะเบา ภูผาแต้ม หอแก้ว
มุกดาหารเฉลิมพระเกียรติกาญจนาภิเษก สะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 2 ตลาดสินค้าอินโดจีน
เป็นตน้
(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานกาชาดและงานรวมเผ่าไทยมุกดาหารมะขาม
หวานชายโขง ประเพณปี ่นั ฝ้ายสายบญุ จลุ กฐิน เป็นตน้

159

8.2.8 จังหวดั นครพนม
(1) คำขวัญจังหวัด พระธาตุพนมค่าล้ำ วัฒนธรรมหลากหลาย เรณูผู้ไท เรือไฟโสภา

งามตาฝั่งโขง
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นครพนมเป็นจังหวัดชายแดนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของ

ประเทศไทย สภาพพื้นที่เป็นแนวยาวโค้งเล็กน้อยเรียบฝั่งขวาของแม่น้ำโขง มีพื้นที่ 5,513 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองเป็น 12 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนครพนม อำเภอปลาปาก
อำเภอท่าอุเทน อำเภอโพนสวรรค์ อำเภอบ้านแพง อำเภอนาทม อำเภอธาตุพนม อำเภอเรณูนคร
อำเภอนาแก อำเภอศรสี งคราม อำเภอนาวา้ และอำเภอวังยาง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระธาตุพนม พระธาตุเรณู พระธาตุท่าอุเทน
วดั นักบญุ อันนาหนองแสง หมูบ่ ้านมิตรภาพไทย-เวยี ดนาม เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีไหลเรือไฟ งานนมัสการพระธาตุเรณู
และงานนมัสการพระธาตพุ นม เปน็ ต้น

8.2.9 จังหวัดยโสธร
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองบั้งไฟโก้ แตงโมหวาน หมอนขวานผ้าขิด แหล่งผลิต

ขา้ วหอมมะลิ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ยโสธรเป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดในภาคอีสานตอนล่าง มีพื้นท่ี

4,161 ตารางกิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงมีดินปนทราย จากพงศาวดารเมืองยโสธรได้
บันทึกไว้ว่าราวปี พ.ศ.2340 พระเจ้าวรวงศา (พระวอ) เสนาบดีเก่าเมืองเวียงจันทน์กับพรรคพวก
เดินทางอพยพจะไปอาศัยอยู่กับเจ้านครจำปาสัก เมื่อเดินทางถึงดงผีสิงห์ เห็นเป็นทำเลดีจึงได้ตั้ง
ถิ่นฐานและสร้างเมืองที่นี่เรียกว่าบ้านสิงห์ท่า ต่อมา พ.ศ.2357 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า
นภาลัย โปรดฯ ให้ยกฐานะบ้านสิงห์ท่าขึ้นเป็นเมืองยโสธรขึ้นตรงกับกรุงเทพ โดยเจ้าเมืองมี
บรรดาศักดิ์เป็นพระยาสุนทรราชวงศา และเมื่อวันท่ี 1 มีนาคม พ.ศ.2515 มีประกาศคณะปฏิวัติให้
แยกอำเภอยโสธรออกจากจังหวัดอุบลราชธานี ยโสธรแบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองยโสธร อำเภอทรายมูล อำเภอกุดชุม อำเภอคำเขื่อนแก้ว อำเภอป่าต้ิว
อำเภอมหาชนะชยั อำเภอคอ้ วงั อำเภอเลิงนกทา และอำเภอไทยเจรญิ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พระธาตุก่องข้าวน้อย โบราณสถานเมืองเตย ภูถ้ำพระ
ยา่ นเมอื งเก่าบา้ นสิงหท์ า่ สวนสาธารณะพญาแถน เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก งานประเพณี
บุญบั้งไฟ เปน็ ต้น

160

8.2.10 จังหวดั ขอนแกน่
(1) คำขวัญจังหวัด พระธาตุขามแก่น เสียงแคนดอกคูน ศูนย์รวมผ้าไหม ร่วมใจ

ผูกเสี่ยว เท่ยี วขอนแกน่ นครใหญ่ ไดโนเสารส์ ิรนิ ธรเน่ สุดเท่หเ์ หรียญทองโอลิมปิก
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ขอนแก่นเป็นจังหวัดที่อยู่ตรงกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ปรากฏหลักฐานทางด้านประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยาว่าขอนแก่นเคยเป็นดินแดนที่มีผู้อาศัยและ
เจริญรุ่งเรือง ขอนแก่นมีมรดกทางวัฒนธรรมมากมาย เช่น ภาพเขียนสีที่ถ้ำฝ่ามือแดง อำเภอภูเวียง
เมืองโบราณสมัยทวารวดีที่อำเภอชุมแพ เสมาหินที่เมืองชัยวาน ปัจจุบันขอนแก่นเป็นจังหวัดที่มี
ศกั ยภาพทางการท่องเท่ียวทงั้ ทางธรรมชาติและโบราณสถานมากมาย มพี ืน้ ท่ี 10,885 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 26 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองขอนแก่น อำเภอหนองเรือ อำเภอ
บ้านฝาง อำเภอชุมแพ อำเภอพระยืน อำเภอสีชมพู อำเภอน้ำพอง อำเภออุบลรัตน์ อำเภอกระนวน
อำเภอบ้านไผ่ อำเภอเปื่อยน้อย อำเภอพล อำเภอแวงใหญ่ อำเภอแวงน้อย อำเภอหนองสองห้อง
อำเภอภูเวียง อำเภอมัญจาคีรี อำเภอชนบท อำเภอเขาสวนกวาง อำเภอภูผาม่าน อำเภอซาสูง
อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย อำเภอหนองนาคำ อำเภอบ้านแฮด อำเภอโนนศลิ า และอำเภอเวียงเก่า

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พระธาตุขามแก่น ปราสาทเปือยน้อย พิพิธภัณฑ์
ไดโนเสาร์ภูเวยี ง เมอื งโบราณโนนเมือง อทุ ยานแห่งชาติภเู วียง เขอื่ นอบุ ลรตั น์ บงึ แก่นนคร เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลไหว้พระธาตุขามแก่น เทศกาลไก่ย่าง เขา
สวนกวาง เทศกาลกล้วยไม้ป่าบานมัญจาคีรี งานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่บ้านไผ่ งานเทศกาลไหม
ประเพณผี กู เสย่ี วและงานกาชาดจงั หวัดขอนแกน่ เปน็ ต้น

8.2.11 จงั หวดั กาฬสนิ ธ์ุ
(1) คำขวัญจังหวัด หลวงพ่อองค์ดำลือเลื่อง เมืองฟ้าแดดสงยาง โปงลางเลิศล้ำ

วัฒนธรรมผไู้ ท ผา้ ไหมแพรวา ผาเสวยภพู าน มหาธารลำปาว ไดโนเสารส์ ตั วโ์ ลกล้านปี
(2) ข้อมูลพน้ื ฐาน กาฬสินธ์ุเปน็ จงั หวดั ทม่ี คี วามอดุ มสมบูรณ์จงั หวดั หนง่ึ ในภาคอีสาน

จากหลักฐานทางโบราณคดีบ่งบอกว่าเคยเป็นที่อยู่ของเผ่าละว้าซึ่งมีความเจริญทางอารยธรรม
ประมาณ 1,600 ปีกอ่ น เมอื งกาฬสินธุห์ รือเมอื งนำ้ ดำเปน็ เมอื งทสี่ ำคญั ทางประวตั ิศาสตร์ตั้งแตโ่ บราณ
กาล มีพื้นที่ 6,946 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 18 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมือง
กาฬสินธุ์ อำเภอนามน อำเภอกมลาไสย อำเภอร่องคำ อำเภอกุฉินารายณ์ อำเภอเขาวง อำเภอยาง
ตลาด อำเภอห้วยเม็ก อำเภอสหัสขันธ์ อำเภอคำม่วง อำเภอท่าคันโท อำเภอหนองกุงศรี อำเภอ
สมเดจ็ อำเภอหว้ ยผ้ึง อำเภอสามชยั อำเภอนาคู อำเภอดอนจาน และอำเภอฆอ้ งชัย

(3) สถานที่ทอ่ งเที่ยว ได้แก่ พระธาตุยาคู สวนไดโนเสาร์ ถ้ำพระ ผาเสวย วนอุทยาน
ภูแฝก ศูนย์วฒั นธรรมผู้ไท เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานมหกรรมโปงลางแพรวาและงานกาชาด เป็นต้น

161

8.2.12 จงั หวดั มหาสารคาม
(1) คำขวัญจังหวัด พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม ผ้าไหมล้ำเลอค่า

ตักศลิ านคร
(2) ข้อมูลพื้นฐาน มหาสารคามเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ใจกลางของภาคอีสาน มี

บรรยากาศเตม็ ไปด้วยความสงบ และเปน็ ศนู ย์กลางทางด้านการศึกษา จงึ ไดช้ อื่ วา่ เปน็ ตักศิลาแห่งภาค
อสี าน มพี น้ื ท่ี 5,292 ตารางกโิ ลเมตร แบง่ การปกครองออกเปน็ 13 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมือง
มหาสารคาม อำเภอแกดำ อำเภอโกสุมพิสัย อำเภอกันทรวิชัย อำเภอเชียงยืน อำเภอบรบือ อำเภอ
นาเชือก อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย อำเภอวาปีปทุม อำเภอนาดูน อำเภอยางสีสุราช อำเภอกุดรัง และ
อำเภอชนื่ ชม

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พระธาตุนาดูน พระพุทธรูปมิ่งเมือง วนอุทยานโกสัมพี
แก่งเลิงจาน บึงบอน เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานคืนสิบสองเพ็ญเล่นโคมไฟใต้ประทีป งาน
บุญเบกิ ฟา้ และงานกาชาดมหาสารคาม งานนมสั การพระธาตนุ าดูน (ภาพที่ 8.3) เป็นตน้

ภาพท่ี 8.3 งานนมสั การพระธาตนุ าดูน จงั หวดั มหาสารคาม
ทีม่ า: สำนักงานกองทุนพัฒนาและอนุรักษพ์ ระบรมธาตุนาดนู (2561)

162

8.2.13 จงั หวดั รอ้ ยเอด็
(1) คำขวัญจังหวัด สิบเอ็ดประตูเมืองงาม เรืองนามพระสูงใหญ่ ผ้าไหมสาเกต

บุญผะเหวดประเพณี มหาเจดีย์ชัยมงคล งามน่ายลบึงพลาญชัย เขตกว้างใหญ่ทุ่งกุลา โลกลือชา
ข้าวหอมมะลิ

(2) ข้อมูลพื้นฐาน ร้อยเอด็ เปน็ จังหวัดที่มีอายุมากกว่า 200 ปี อดตี เคยเป็นเมืองใหญ่
ที่รุ่งเรืองมากชื่อว่าสาเกตุนคร มีประตูเข้าเมือง 11 ประตู เมืองขึ้น 11 เมือง มีพื้นที่ 8,229 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 20 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองร้อยเอ็ด อำเภอเกษตรวิสัย
อำเภอปทุมรัตต์ อำเภอจตุรพัตรพิมาน อำเภอธวัชบุรี อำเภอพนมไพร อำเภอโพนทอง อำเภอโพธิ์ชัย
อำเภอหนองพอก อำเภอเสลภูมิ อำเภอสุวรรณภูมิ อำเภอเมืองสรวง อำเภอโพนทราย อำเภอเมยวดี
อำเภออาจสามารถ อำเภอศรีสมเด็จ อำเภอจังหาร อำเภอเชียงขวัญ อำเภอหนองฮี และอำเภอ
ทุง่ เขาหลวง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ บึงพลาญชัย วัดบูรพาภิราม กู่กาสิงห์ เจดีย์หินทราย
พระมหาเจดยี ช์ ัยมงคล บ่อพนั ชัน วนอทุ ยานผาน้ำยอ้ ย เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานบุญข้าวจี่ ประเพณีบุญผะเหวด เป็นต้น
8.2.14 จงั หวดั หนองบวั ลำภู

(1) คำขวัญจังหวัด ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ
แผน่ ดนิ ธรรมหลวงป่ขู าว เด่นสกาวถ้ำเอราวณั นครเขื่อนขนั ธก์ าบแกว้ บวั บาน

(2) ข้อมูลพื้นฐาน หนองบัวลำภูเดิมเคยเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี ในอดีต
หนองบวั ลำภเู ป็นเมืองโบราณทกี่ อ่ ต้ังมาแล้วไมน่ ้อยกว่า 900 ปี เดมิ เป็นดินแดนทข่ี ึน้ ต่อกรงุ ศรีสัตนาค
นหุตที่มีชื่อว่าเมืองบัวลุ่มภู จังหวัดหนองบัวลำภูตั้งอยู่ในเขตที่ราบลุ่มเชิงเขาภูพานคำ มีลักษณะ
ภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบสูงสลับกับแนวเขาด้านทิศตะวันออก มีภูเขาและป่าติดต่อกัน มีพื้นท่ี
3,859 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
อำเภอศรบี ุญเรอื ง อำเภอนากลาง อำเภอสวุ รรณคูหา อำเภอโนนสงั และอำเภอนาวงั

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดถ้ำสุวรรณคูหา ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ถำ้ เอราวัณ ภพู านนอ้ ย วนอทุ ยานบวั บาน พิพิธภณั ฑ์หอยหิน 150 ล้านปี เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนเรศวรมหาราชและงานกาชาดหนองบัวลำภู
งานประเพณขี ึ้นเขาไหวพ้ ระถ้ำเอราวณั เทศกาลเทีย่ วหอยหินกนิ ลำไยไหว้หลวงปูข่ าว เป็นต้น

163

8.2.15 จงั หวดั อำนาจเจรญิ
(1) คำขวัญจังหวัด พระมงคลมิ่งเมือง แหล่งรุ่งเรืองเจ็ดลุ่มน้ำ งานล้ำถ้ำศักดิ์สิทธ์ิ

เทพนิมติ พระเหลา เกาะแกง่ เขาแสนสวย เลอคา่ ดว้ ยผา้ ไหม ราษฎร์เลื่อมใสใฝ่ธรรม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน อำนาจเจริญเริ่มตั้งเป็นเมืองในสมัยรัชกาลที่ 3 แห่ง

กรุงรัตนโกสินทร์ โดยขึ้นตรงต่อนครเขมราฐต่อมาได้ย้ายมาขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี และเมื่อวนั ท่ี
1 ธันวาคม พ.ศ.2536 ได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นจังหวัดอำนาจเจริญ มีพื้นที่ 3,161 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองอำนาจเจริญ อำเภอปทุมราชวงศา
อำเภอชานมุ าน อำเภอพนา อำเภอเสนางคนคิ ม อำเภอตัวตะพาน และอำเภอลืออำนาจ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระเหลาเทพนิมิต พุทธอุทยานอำนาจเจริญ
แก่งหนิ ขัน อทุ ยานดงลิงดอนเจ้าปู่ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสืบสานประเพณีบุญคูณลาน เทศกาลขึ้นภู
ดูธรรมชาติ เทศกาลทอ่ งเทย่ี วแม่น้ำโขงรับตะวนั ใหม่ก่อนใครในสยาม เป็นตน้

8.2.16 จังหวดั นครราชสีมา
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองหญิงกลา้ ผ้าไหมดี หม่โี คราช ปราสาทหนิ ดินด่านเกวยี น
(2) ขอ้ มลู พื้นฐาน นครราชสมี าหรอื ทเ่ี รียกว่าโคราช ต้งั อยู่บนท่รี าบสงู เปรยี บเสมือน

เป็นเมืองหน้าด่านสู่ภาคอีสาน เป็นเมืองแห่งวีรกรรมอันกล้าหาญของวีรสตรีไทย คือ คุณหญิงโมหรือ
ท้าวสุรนารี มีพื้นที่ 20,493 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 32 อำเภอ ประกอบด้วย
อำเภอเมืองนครราชสีมา อำเภอครบุรี อำเภอเสิงสาง อำเภอคง อำเภอบ้านเหลื่อม อำเภอจักราช
อำเภอโชคชัย อำเภอด่านขุนทด อำเภอโนนไทย อำเภอโนนสูง อำเภอขามสะแกแสง อำเภอบัวใหญ่
อำเภอประทาย อำเภอปักธงชัย อำเภอพิมาย อำเภอห้วยแถลง อำเภอชุมพวง อำเภอสูงเนิน
อำเภอขามทะเลสอ อำเภอสีคิ้ว อำเภอปากช่อง อำเภอหนองบุญมาก อำเภอแก้งสนามนาง อำเภอ
โนนแดง อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอเทพารักษ์ อำเภอเมืองยาง อำเภอพระทองคำ อำเภอลำทะเมนชยั
อำเภอบัวลาย อำเภอสีดา และอำเภอเฉลมิ พระเกยี รติ

(3) สถานทีท่ อ่ งเท่ียว ไดแ้ ก่ อทุ ยานแห่งชาติเขาใหญ่ เปน็ ต้น
(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีแห่เทียนพรรษาโคราช งานเบญจมาศ
บานในมา่ นหมอก งานประเพณีเทีย่ วพิมายและการแขง่ ขนั เรอื ยาวชงิ ถว้ ยพระราชทาน งานเทศกาลผ้า
ไหมปกั ธงชยั และของดีเมอื งโคราช เปน็ ต้น

164

8.2.17 จังหวดั อุบลราชธานี
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองดอกบัวงาม แม่น้ำสองสี มีปลาแซบหลาย หาดทรายแก่งหนิ

ถิ่นไทยนักปราชญ์ ทวยราษฎร์ใฝ่ธรรม งามล้ำเทียนพรรษา ผาแต้มก่อนประวัติศาสตร์ ฉลาด
ภมู ิปญั ญาทอ้ งถิ่น ดินแดนอนสุ าวรีย์ คนดีศรีอุบล

(2) ข้อมูลพื้นฐาน อุบลราชธานีเป็นจังหวัดใหญ่ในภาคอีสาน ดินแดนแถบนี้มีชนชาติ
ข่า ส่วย อพยพมาจากกรุงศรีสัตนาคนหุตเข้ามาอาศัยอยู่ตั้งแต่ก่อนกรุงรัตนโกสินทร์ อุบลราชธานีมี
พ้ืนที่ 15,744 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 25 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมือง
อุบลราชธานี อำเภอดอนมดแดง อำเภอศรีเมืองใหม่ อำเภอเขื่องใน อำเภอเขมราฐ อำเภอเดชอุดม
อำเภอโขงเจียม อำเภอนาจะหลวย อำเภอน้ำยืน อำเภอบุณฑริก อำเภอกุดข้าวปุ้น อำเภอตาลสุม
อำเภอม่วงสามสิบ อำเภอวารินชำราบ อำเภอพิบูลมังสาหาร อำเภอตระการพืชพล อำเภอโพธิ์ไทร
อำเภอสำโรง อำเภอสริ นิ ธร อำเภอทุ่งศรอี ุดม อำเภอนาเยยี อำเภอนาตาล อำเภอเหลา่ เสือโกก้ อำเภอ
สวา่ งวีระวงศ์ และอำเภอนำ้ ขนุ่

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ สามพันโบก น้ำตกแสงจันทร์ แก่งตะนะ แก่งสะพือ
เสาเฉลียง ผาแต้ม แม่น้ำสองสี เขื่อนสิรินธร ช่องเม็ก แซหัวแมว ปราสาทบ้านเบญ วัดถ้ำคูหาสวรรค์
พพิ ิธภัณฑเ์ ปดิ บ้านก้านเหลอื ง เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประติมากรรมเทียนนานาชาติในงานประเพณี
แห่เทยี นพรรษา (ภาพที่ 8.4) ประเพณไี หลเรือไฟ เทศกาลท่องเทยี่ วเริงรา่ หน้าร้อนริมโขง เปน็ ต้น

ภาพท่ี 8.4 งานประติมากรรมเทยี นนานาชาติในงานประเพณีแหเ่ ทียนพรรษา จงั หวดั อบุ ลราชธานี
ท่มี า: สำนกั ขา่ วกรมประชาสมั พันธ์ (2561)

165

8.2.18 จงั หวดั บรุ รี มั ย์
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองปราสาทหิน ถิ่นภูเขาไฟ ผ้าไหมสวย รวยวัฒนธรรม

เลศิ ลำ้ เมอื งกีฬา
(2) ข้อมูลพื้นฐาน บุรีรัมย์เป็นเมืองแห่งความรื่นรมย์ตามความหมายของชื่อเมือง

เป็นเมืองที่น่าอยู่อาศัยสำหรับคนในท้องถิ่นและเป็นเมืองที่น่ามาเยือนสำหรับคนต่างถิ่น มีพื้นท่ี
10,322 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 23 อำเภอ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ อำเภอคูเมือง
อำเภอกระสงั อำเภอนางรอง อำเภอหนองกี่ อำเภอละหานทราย อำเภอประโคนชัย อำเภอบา้ นกรวด
อำเภอพุทไธสง อำเภอลำปลายมาศ อำเภอสตึก อำเภอปะคำ อำเภอนาโพธิ์ อำเภอหนองหงส์
อำเภอพลับพลาชัย อำเภอห้วยราช อำเภอโนนสุวรรณ อำเภอชำนิ อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์
อำเภอโนนดนิ แดง อำเภอบ้านด่าน อำเภอแคนคง และอำเภอเฉลมิ พระเกียรติ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์เขาพนมรุ้ง เขื่อนลำนางรอง
ปรางค์กสู่ วนแตง ปราสาทเมืองตำ่ วนอุทยานเขากระโดง แหลง่ หินตัดบ้านกรวด วัดหงส์ เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้ง งานมหกรรมว่าวอีสาน
บุรรี ัมย์ งานเทศกาลปดิ ทองพระเจา้ ใหญว่ ดั หงส์ เป็นตน้

8.2.19 จงั หวดั สุรนิ ทร์
(1) คำขวัญจังหวัด สุรินทร์ถิ่นช้างใหญ่ ผ้าไหมงาม ประคำสวย ร่ำรวยปราสาท

ผกั กาดหวาน ข้าวสารหอม งามพรอ้ มวฒั นธรรม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สุรินทร์เป็นจังหวัดที่มีประวัติความเป็นมาอันยาวนานจังหวัดหน่ึง

แต่ไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่นอน อาศัยเพียงข้อสันนิษฐานของนักประวัติศาสตร์ นักโบราณคดี
ตลอดจนคำบอกเล่าของผู้สูงอายุ โดยเชื่อกันว่าสุรินทร์สร้างขึ้นเมื่อราว 2,000 ปีก่อน สุรินทร์มีพื้นที่
8,124 ตารางกโิ ลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 17 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมอื งสุรินทร์ อำเภอ
สังขะ อำเภอลำดวน อำเภอสำโรงทาบ อำเภอบัวเชด อำเภอพนมดงรัก อำเภอชุมพลบุรี อำเภอท่าตูม
อำเภอศรณี รงค์ อำเภอจอมพระ อำเภอปราสาท อำเภอกาบเชิง อำเภอรตั นบรุ ี อำเภอสนม อำเภอ
ศรีขรภูมิ อำเภอเขวาสนิ รนิ ทร์ และอำเภอโนนนารายณ์

(3) สถานทท่ี ่องเทีย่ ว ไดแ้ ก่ ปราสาทศรีขรภูมิ ปราสาทภมู โิ ปน วนอุทยานพนมสวาย
ปราสาทหินบา้ นพลวง หมูบ่ า้ นชา้ งบ้านตากลาง ตลาดการคา้ ช่องจอม เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีบวชนาคช้าง เทศกาลเข้าพรรษา
ไอยราเทิดไท้องค์ราชาของแผ่นดินและตักบาตรบนหลังช้าง งานประเพณีแซนโฎนตาบูชาพรรบุรุษ
(ภาพท่ี 8.5) งานสืบสานตำนานปราสาทภูมโิ ปน เป็นตน้

166

ภาพท่ี 8.5 งานประเพณแี ซนโฎนตาบชู าพรรบรุ ษุ จงั หวัดสุรินทร์
ทีม่ า: มติชนออนไลน์ (2560)

8.2.20 จังหวดั ศรสี ะเกษ
(1) คำขวัญจังหวัด หลวงพ่อโตคู่บ้าน ถิ่นฐานปราสาทขอม ข้าวหอมกระเทียมดี

มสี วนสมเด็จ เขตดงลำดวน หลากลว้ นวัฒนธรรม เลิศล้ำสามัคคี
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ศรีสะเกษเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคอีสานตอนล่างที่มีประวัติความ

เป็นมายาวนาน เดิมเรียกว่า เมืองขุขันธ์ เมืองเก่าตั้งอยู่ที่บริเวณบ้านปราสาทส่ีเหลี่ยมดงลำดวน
ตำบลดวนใหญ่ อำเภอวังหิน ในปัจจุบัน ได้รับยกฐานะขึ้นเป็นจังหวัดเมื่อ พ.ศ.2302 มีพื้นที่ 8,839
ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 22 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองศรีสะเกษ
อำเภอขุขันธ์ อำเภอยางชุมน้อย อำเภอกันทรารมย์ อำเภอกันทรลักษ์ อำเภอไพรบึง อำเภอปรางค์กู่
อำเภอขุนหาญ อำเภอราศีไศล อำเภออุทุมพรพิสัย อำเภอบึงบูรพ์ อำเภอห้วยทับทัน อำเภอโนนคูณ
อำเภอศรีรัตนะ อำเภอน้ำเกลี้ยง อำเภอวังหิน อำเภอภูสิงห์ อำเภอเมืองจันทร์ อำเภอเบญจลักษ์
อำเภอพยหุ ์ อำเภอโพธศิ์ รสี ุวรรณ และอำเภอศลิ าลาด

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดมหาพุทธาราม ปราสาทสระกำแพงใหญ่ ผามออีแดง
ตึกขนุ อำไพพาณิชย์ สวนสมเด็จพระศรีนครนิ ทร์ เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานเทศกาลดอกลำดวนบานสืบสานประเพณี
สี่เผา่ ไทย เทศกาลกลว้ ยแสนหวีประเพณีแซนโฎนตาบลู าหลกั เมือง เป็นตน้

167

8.3 จงั หวัดในภาคกลาง
ภาคกลาง ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครและอีก 21 จังหวัด ได้แก่ สุโขทัย พิษณุโลก

เพชรบูรณ์ กำแพงเพชร พิจิตร นครสวรรค์ อุทัยธานี สิงห์บุรี อ่างทอง สุพรรณบุรี ลพบุรี สระบุรี
ชัยนาท พระนครศรีอยุธยา ปทุมธานี นครนายก นนทบุรี สมุ ทรปราการ สมุทรสาคร
สมุทรสงคราม และนครปฐม (แทนไท อ.ตระกูล, 2554: 44-75; ภูษิต ศรีดุลยกุลย์, 2555: 281-350;
ราชบัณฑิตยสถาน, 2557: 6) ดังน้ี

8.3.1 กรุงเทพมหานคร
(1) คำขวัญจังหวัด กรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เมืองศูนย์กลางการปกครอง วัดวังงาม

เรืองรอง เมอื งหลวงของประเทศไทย
(2) ข้อมูลพื้นฐาน กรุงเทพฯ เป็นเมืองหลวงของประเทศไทย เดิมเรียกว่า บางกอก

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดเจ้าจุฬาโลกทรงปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี
แล้วโปรดฯ ให้สร้างกรุงเทพฯ ขึ้นเป็นเมืองหลวงใหม่แทนกรุงธนบุรี กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางทาง
ด้านการปกครอง การคมนาคมขนส่ง การค้าพาณิชย์ และการสื่อสาร มีพื้นที่ 1,558 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 50 เขต ประกอบด้วย เขตพระนคร เขตดุสิต เขตหนองจอก เขตบางรัก
เขตบางเขน เขตบางกะปิ เขตปทุมวัน เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เขตพระโขนง เขตมีนบุรี เขตธนบุรี
เขตลาดกระบัง เขตยานนาวา เขตสัมพันธวงศ์ เขตพญาไท เขตบางกอกใหญ่ เขตบางกอกน้อย
เขตห้วยขวาง เขตคลองสาน เขตตลิ่งชัน เขตบางขุนเทียน เขตภาษีเจริญ เขตหนองแขม เขตบางพลัด
เขตราษฎร์บูรณะ เขตดินแดง เขตบึงกุ่ม เขตสาทร เขตบางซื่อ เขตจตุจักร เขตบางคอแหลม
เขตวัฒนา เขตประเวศ เขตคลองเตย เขตสวนหลวง เขตจอมทอง เขตดอนเมือง เขตราชเทวี
เขตลาดพร้าว เขตบางแค เขตหลักสี่ เขตสายไหม เขตคันนายาว เขตสะพานสูง เขตวังทองหลาง
เขตบางนา เขตคลองสามวา เขตทวีวัฒนา เขตทุ่งครุ และเขตบางบอน

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดอรุณราชวราราม วัดภูเขา
ทอง วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พิพิธภัณฑสถานแหง่ ชาติพระนคร สนามหลวง หอศิลปวัฒนธรรม
แห่งกรุงเทพมหานคร ถนนข้าวสาร เยาวราช ตลาดนัดจตุจักร ตลาดน้ำขวัญเรียม เอเชียทีค ช่างชุ่ย
ทอ้ งฟ้าจำลอง สวนสยาม สยามสแควร์ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ
พระราชพิธีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐินโดยกระบวนพยุหยาตราชลมารค งานประเพณี
ใส่บาตรดอกใม้วัดบวรนิเวศฯ งานนมัสการพระบรมบรรพตหรืองานวัดภูเขาทอง งานว่าวนานาชาติ
สนามหลวง งานพรรณไม้งามอรา่ มสวนหลวง ร.9 เปน็ ต้น

168

8.3.2 จังหวัดสุโขทยั
(1) คำขวัญจังหวัด มรดกโลกล้ำเลิศ กำเนดิ ลายสือไทย เล่นไฟลอยกระทง ดำรงพุทธ

ศาสนา งามตาผ้าตีนจก สงั คโลกทองโบราณ สกั การแมย่ ่าพอ่ ขุน รงุ่ อรุณแห่งความสขุ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สุโขทัยเป็นราชธานีแห่งแรกของไทย เป็นเมืองแห่งอักษรโดยการ

ประดิษฐ์ของพ่อขุนรามคำแหง มีพื้นที่ 6,596 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองสุโขทัย อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอกงไกรลาศ อำเภอศรีสัชนาลัย
อำเภอคีรีมาศ อำเภอศรีสำโรง อำเภอสวรรคโลก อำเภอศรนี คร และอำเภอทุ่งเสลีย่ ม

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช อุทยานแห่งชาติรามคำแหง
พิพธิ ภัณฑ์สังคโลก วดั นางพญา ถำ้ เชิงผา ศาลพระแมย่ า่ เข่ือนสรดี ภงค์ เขาหลวง เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานวันพ่อขุนรามคำแหงมหาราช งานประเพณี
สรงน้ำโอยทานสงกรานต์ศรีสัชนาลัย งานประเพณลี อยกระทงเผาเทยี นเลน่ ไฟ เปน็ ตน้

8.3.3 จงั หวัดพิษณโุ ลก
(1) คำขวัญจังหวัด พระพุทธชินราชงามเลิศ ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร สองฝั่งน่านล้วน

เรือนแพ หวานฉ่ำแทก้ ล้วยตาก ถำ้ และน้ำตกหลากตระการตา
(2) ข้อมูลพื้นฐาน พิษณุโลกเป็นจังหวัดใหญ่อยู่ในเขตภาคกลางตอนบน มีพื้นที่

10,815 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองพิษณุโลก
อำเภอนครไทย อำเภอชาติตระการ อำเภอบางระกำ อำเภอวังทอง อำเภอพรหมพิราม อำเภอ
วัดโบสถ์ อำเภอบางกระทุม่ และอำเภอเนนิ มะปราง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร วัดจุฬามณี
วัดนางพญา ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า น้ำตกชาติตระการ
นำ้ ตกแก่งโสภา อุทยานแหง่ ชาติทงุ่ แสลงหลวง ล่องแกง่ ลำน้ำเขก็ เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสมเด็จพระนเรศวนมหาราชและกาชาด
พษิ ณโุ ลก งานนมัสการพระพุทธชนิ ราช งานประเพณแี ขง่ เรือยาวชิงถ้วยพระราชทาน เปน็ ต้น

8.3.4 จังหวดั เพชรบรู ณ์
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองมะขามหวาน อุทยานน้ำหนาว ศรีเทพเมืองเก่า เขาค้อ

อนุสรณ์ นครพอ่ ขนุ ผาเมอื ง
(2) ข้อมูลพื้นฐาน เพชรบูรณ์เป็นจังหวัดในพื้นที่ภาคกลางตอนบนที่มีเขตติดต่อกับ

ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ 12,668 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น
11 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ อำเภอชนแดน อำเภอหล่มสัก อำเภอหล่มเก่า

169

อำเภอศรีเทพ อำเภอวิเชียรบุรี อำเภอหนองไผ่ อำเภอบึงสามพัน อำเภอน้ำหนาว อำเภอวังโป่ง และ
อำเภอเขาคอ้

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เขาค้อ วัดพระธาตุผาแก้ว อนุสาวรีย์พ่อขุนผาเมือง
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว ภูทับเบิ ก
นำ้ ตกตาดหมอก ภเู ขาหินปะการัง เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีอุ้มพระดำน้ำ (ภาพที่ 8.6) งานอบ
หมอกกอดหนาวดูดาวท่ีเขาค้อ งานมะขามหวานและกาชาดเพชรบูรณ์ เป็นต้น

ภาพที่ 8.6 งานประเพณีอุ้มพระดำนำ้ จังหวัดเพชรบูรณ์
ท่ีมา: ทอ่ งทั่วไทย (2561)

8.3.5 จงั หวัดกำแพงเพชร
(1) คำขวัญจังหวัด กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน

นำ้ มนั ลานกระบอื เลอ่ื งลอื มรดกโลก
(2) ข้อมูลพ้นื ฐาน กำแพงเพชรเป็นเมอื งเก่าแก่ อายุไมน่ ้อยกวา่ 700 ปี ตัวเมืองตัง้ อยู่

บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำปิง มีชื่อเดิมว่า เมืองชากังราวและเมืองนครชุม มีพื้นที่ 8,607 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองกำแพงเพชร อำเภอไทรงาม อำเภอ
คลองลาน อำเภอขาณุวรลักษบุรี อำเภอคลองขลุง อำเภอพรานกระต่าย อำเภอลานกระบือ อำเภอ
ทรายทองวัฒนา อำเภอปางศลิ าทอง อำเภอบงึ สามัคคี และอำเภอโกสัมพนี คร

170

(3) สถานที่ทอ่ งเทีย่ ว ได้แก่ อุทยานประวตั ิศาสตร์กำแพงเพชร วัดช้างล้อม วัดพระสี่
อิริยาบถ อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ น้ำตกคลองลาน ช่องเย็น น้ำตกแม่เรวา บ่อน้ำพุพระร่วง บ่อน้ำมัน
ลานกระบือ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีนพพระเล่นเพลง งานสารทไทย
กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร เป็นตน้

8.3.6 จงั หวดั พิจิตร
(1) คำขวัญจังหวัด ถิ่นพระสูติพระเจ้าเสือ แข่งเรือยาวประเพณี พระเครื่องดัง

หลวงพ่อเงิน เพลิดเพลินบึงสีไฟ ศูนย์รวมใจหลวงพ่อเพชร รสเด็ดส้มท่าข่อย ข้าวเจ้าอร่อยลือเลื่อง
ตำนานเมอื งชาละวนั

(2) ข้อมูลพื้นฐาน พิจิตรเป็นเมืองที่มีความหมายว่าเมืองงาม เป็นถิ่นกำเนิดของ
นิทานพื้นบ้านเรื่องไกรทอง พิจิตรมีแม่น้ำน่านกับแม่น้ำยมไหลผ่าน มีพื้นที่ 4,531 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 12 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองพิจิตร อำเภอวังทรายพูน อำเภอ
สามง่าม อำเภอโพธิ์ประทับช้าง อำเภอตะพานหิน อำเภอบางมูลนาก อำเภอโพทะเล อำเภอทับคล้อ
อำเภอสากเหล็ก อำเภอบงึ นาราง อำเภอดงเจริญ และอำเภอวชริ บารมี

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานเมืองเก่าพิจิตร วัดท่าหลวง บึงสีไฟ วัดโพธ์ิ
ประทับชา้ ง ศาลเจ้าพ่อเสือ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานแข่งเรือยาวประเพณี งานประเพณีลอยกระทง
บงึ สีไฟ งานนมัสการหลวงพ่อเพชรและงานกาชาดพจิ ิตร เป็นตน้

8.3.7 จงั หวัดนครสวรรค์
(1) คำขวญั จงั หวดั เมอื งสแ่ี คว แห่มงั กร พักผ่อนบงึ บอระเพ็ด ปลารสเดด็ ปากนำ้ โพ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นครสวรรค์หรือปากน้ำโพ เป็นเมืองชุมทางแม่น้ำที่สำคัญเพราะ

เปน็ จดุ เร่ิมตน้ ของแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเมอื งนา่ เที่ยว มพี น้ื ที่ 9,597 ตารางกโิ ลเมตร แบ่งการปกครอง
ออกเป็น 15 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง
อำเภอหนองบัว อำเภอบรรพตพิสัย อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอตาคลี อำเภอท่าตะโก อำเภอไพศาลี
อำเภอพยุหะคีรี อำเภอลาดยาว อำเภอตากฟ้า อำเภอแม่วงก์ อำเภอแมเ่ ป็น และอำเภอชุมตาบง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ บึงบอระเพ็ด เขาหน่อ-เขาแก้ว ทุ่งหินเทิน อุทยาน
แห่งชาติแม่วงก์ วนอุทยานถ้ำเพชร-ถ้ำทอง วดั วรนาถบรรพต อุทยานสวรรค์ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณแี ห่เจา้ แมป่ ากนำ้ โพ งานการแข่งขันเรอื
ยาวชงิ ถว้ ยพระราชทาน เทศกาลเย็นดดู าวเช้าดนู ก เปน็ ต้น

171

8.3.8 จังหวดั อุทัยธานี
(1) คำขวัญจังหวัด อุทัยธานี เมืองพระชนกจักรี ปลาแรดรสดี ประเพณีเทโว ส้มโอ

บา้ นนำ้ ตก มรดกโลกห้วยขาแขง้ แหล่งตน้ นำ้ สะแกกรงั ตลาดนดั ดังโคกระบอื
(2) ข้อมูลพื้นฐาน อุทัยธานีเป็นเมืองแห่งประวัติศาสตร์ซึ่งดินแดนแห่งนี้บางส่วนได้

พบหลักฐานว่าเคยเป็นถิ่นที่อยู่ของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ เป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมือง
มีพนื้ ท่ี 6,730 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบดว้ ย อำเภอเมอื งอุทัยธานี
อำเภอทัพทัน อำเภอสว่างอารมณ์ อำเภอหนองฉาง อำเภอหนองขาหย่าง อำเภอบ้านไร่ อำเภอ
ลานสกั และอำเภอหว้ ยคต

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง เขาสะแกกรัง
เขาปลาร้า ถ้ำพุหวาย น้ำตกผาร่มเย็น น้ำพุร้อนเสมอทอง หุบป่าตาด วัดจันทาราม วัดสังกัสรัตนคีรี
เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีตักบาตรเทโว (ภาพที่ 8.7) การแข่งขัน
เรือพนื้ บ้านสบื สานวฒั นธรรม งานมรดกโลกห้วยขาแขง้ งานไหวพ้ ระพทุ ธมงคลศกั ดสิ์ ทิ ธ์ิ เปน็ ตน้

ภาพท่ี 8.7 งานประเพณีตกั บาตรเทโว จงั หวดั อทุ ยั ธานี
ท่ีมา: การทอ่ งเที่ยวแห่งประเทศไทย (2559)

8.3.9 จังหวัดสงิ ห์บรุ ี
(1) คำขวัญจังหวัด ถิ่นวีรชนคนกล้า คู่หล้าพระนอน นามกระฉ่อนช่อนแม่ลา

เทศกาลกนิ ปลาประจำปี

172

(2) ข้อมูลพื้นฐาน สิงห์บุรีเป็นเมืองอันยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ด้วยเรื่องราววีรกรรม
ของชาวบา้ นบางระจัน จงั หวัดสิงห์บุรีตงั้ ขน้ึ เมือ่ ปี พ.ศ.2438 ในสมยั สมเดจ็ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
รัชกาลที่ 5 เนื่องจากทรงพิจารณาเห็นว่าริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาเหนือจังหวัดอ่างทองนั้นมีเมืองเล็ก
เมืองน้อยอยู่ 3 เมือง คือ สิงห์บุรี อินทร์บุรี และพรหมบุรี ดังนั้นจึงโปรดฯ ให้ยุบเมืองทั้งสามลงเป็น
อำเภอแล้วตั้งเมืองใหม่ขึ้นริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาตะวันตก พระราชทานนามว่า เมืองสิงห์บุรี มีพื้นท่ี
822 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสิงห์บุรี
อำเภอบางระจัน อำเภอคา่ ยบางระจัน อำเภอพรหมบรุ ี อำเภอทา่ ชา้ ง และอำเภออนิ ทรบ์ ุรี

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ โบราณสถานเตาเผาแม่น้ำน้อย วัดโพธิ์เก้าต้น
วดั พระนอนจกั รสีห์วรวหิ าร วัดสว่างอารมณ์ อนุสาวรยี ์วีรชนคา่ ยบางระจนั เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานประเพณกี วนข้าวทิพย์ งานประเพณแี ข่งเรือยาว
ชงิ ถว้ ยพระราชทาน เทศกาลกนิ ปลาและงานกาชาดสิงหบ์ ุรี เป็นต้น

8.3.10 จงั หวดั อ่างทอง
(1) คำขวัญจังหวัด พระสมเด็จเกษไชโย หลวงพ่อโตองค์ใหญ่ วีรไทยใจกล้า

ตกุ๊ ตาชาววงั โดง่ ดังจักสาน ถิ่นฐานทำกลอง เมอื งสองพระนอน
(2) ข้อมูลพื้นฐาน อ่างทองเป็นจังหวัดขนาดเล็ก ตั้งอยู่บริเวณภาคกลางตอนล่าง

ลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม ไม่มีป่าไม้ และภูเขา มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่าน 2 สาย คือ
แม่น้ำน้อยและแม่น้ำเจ้าพระยา มีพื้นที่ 968 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองอ่างทอง อำเภอไชโย อำเภอป่าโมก อำเภอโพธิ์ทอง อำเภอแสวงหา
อำเภอวิเศษชยั ชาญ และอำเภอสามโก้

(3) สถานที่ทอ่ งเทย่ี ว ได้แก่ พระตำหนักคำหยาด วัดขุนอินทประมูล วัดไชโยวรวิหาร
วัดม่วง แหล่งทอ่ งเท่ยี วเชิงเกษตรบางเจา้ ฉา่ ศนู ยต์ ุ๊กตาชาววังบา้ นบางเสดจ็ สวนนกธรรมชาติ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานเมืองอูข่ ้าวอู่น้ำและงานกาชาด งานประเพณีแข่ง
เรือยาววดั ปา่ โมก งานเทศกาลแห่เจา้ พ่อกวนอู เป็นตน้

8.3.11 จังหวดั สพุ รรณบุรี
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองยุทธหัตถี วรรณคดีขึ้นชื่อ เลื่องลือพระเครื่อง รุ่งเ รือง

เกษตรกรรม สูงล้ำประวัตศิ าสตร์ แหลง่ ปราชญ์ศลิ ปนิ ภาษาถนิ่ ชวนฟงั
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สุพรรณบุรีเดิมมีชื่อเรียกว่า เมืองทวารวดีศรีสุพรรณภูมิหรือ

พันธุมบุรี เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ภาคกลาง ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบลุ่มตามแนว
แม่น้ำท่าจีน ส่วนใหญ่เป็นนาไร่ ประชากรประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีพื้นที่ 5,358 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 10 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสุพรรณบุรี อำเภอเดิมบางนางบวช

173

อำเภอด่านช้าง อำเภอบางปลามา้ อำเภอศรีประจนั ต์ อำเภอดอนเจดยี ์ อำเภอสองพีน่ อ้ ง อำเภออู่ทอง
อำเภอสามชกุ และอำเภอหนองหญา้ ไซ

(3) สถานท่ีท่องเท่ียว ไดแ้ ก่ พระบรมราชานสุ รณด์ อนเจดีย์ พพิ ิธภัณฑสถานแห่งชาติ
อู่ทอง หมู่บ้านอนุรักษ์ควายไทย วัดไผ่โรงวัว อุทยานมังกรสวรรค์ สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำบึงฉวาก
ตลาดรอ้ ยปีสามชุก หอคอยบรรหาร-แจ่มใส วัดป่าเลไลยก์ เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานอนุสรณ์ดอนเจดีย์และงานกาชาดสุพรรณบุรี
เทศกาลอาหารอร่อยดที ่ีสามชุก งานท้งิ กระจาด งานนมสั การหลวงพอ่ โตวดั ป่าเลไลยก์ เปน็ ตน้

8.3.12 จังหวดั ลพบรุ ี
(1) คำขวัญจังหวัด วังนารายณ์คู่บ้าน ศาลพระกาฬคู่เมือง ปรางค์สามยอดลือเลื่อง

เมอื งแห่งดินสอพอง เขื่อนป่าสักชลสทิ ธ์ิเกรกิ กอ้ ง แผ่นดินทองสมเดจ็ พระนารายณ์
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ลพบุรีเป็นเมืองสำคัญเก่าแก่เมืองหนึ่งตั้งแต่สมัยทวารวดี อยู่ใต้

อำนาจมอญและขอมจนกระทั่งตอนตน้ ของพทุ ธศตวรรษท่ี 19 คนไทยจึงเร่ิมมีอำนาจในดินแดนแถบน้ี
ในรัชสมัยพระเจ้าอู่ทองปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา ลพบุรีมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง กล่าวคือ
พระเจ้าอู่ทองได้โปรดฯ ให้พระราเมศวรราชโอรสพระองค์ใหญ่เสด็จมาครองเมืองลพบุรี เมื่อ พ.ศ.
1893 พระราเมศวรโปรดฯ ให้สร้างป้อมขุดคูและสร้างกำแพงเมืองอย่างมั่นคง เมืองลพบุรีได้ถูกลด
ความสำคัญลง จนกระทั่งมาถึงสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ.2199-2231 ลพบุรีได้รับการ
ทำนุบำรุงครั้งใหญ่ สืบเนื่องมาจากการคุกคามของชนชาติฮอลันดาที่ติดต่อค้าขายกับไทยทำให้สมเด็จ
พระนารายณ์ทรงเห็นวา่ กรงุ ศรีอยุธยาไม่ปลอดภัย จากการปิดล้อมระดมยงิ ของข้าสึกหากเกิดสงคราม
จึงได้สร้างเมืองลพบุรีเป็นราชธานีที่สองขึ้น เพราะลพบุรีมีลักษณะทางยุทธศาสตร์เหมาะสม ภายหลัง
การเปลี่ยนแปลงการปกครอง ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงอีกครั้งหนึ่งในสมัยรัฐบาลจอมพล
ป.พิบูลสงคราม ซึ่งได้สร้างเมืองลพบุรีอันเป็นเมืองทหารอยู่ทางทิศตะวันออกของทางรถไฟ มีอาณา
เขตกว้างขวาง ส่วนเมืองเก่านั้นอยู่ทางทิศตะวันตกของทางรถไฟ เมืองลพบุรีจึงเป็นศูนย์กลางสำคัญ
ทางยุทธศาสตร์เมืองหนึ่งในปัจจุบัน มีพื้นที่ 6,199 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น
11 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองลพบุรี อำเภอพัฒนานิคม อำเภอโคกสำโรง อำเภอชัยบาดาล
อำเภอท่าวุ้ง อำเภอบ้านหมี่ อำเภอท่าหลวง อำเภอสระโบสถ์ อำเภอโคกเจริญ อำเภอลำสนธิ และ
อำเภอหนองมว่ ง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ พระปรางค์สามยอด ศาลพระกาฬ บ้านวิชาเยนทร์
แหล่งโบราณคดีบ้านโป่งมะนาว เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ทุ่งทานตะวัน น้ำตกวังก้านเหลือง เขาสมอคอน
เขาวงพระจันทร์ อา่ งซับเหล็ก สวนสตั ว์ลพบรุ ี เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ งานเลี้ยงโต๊ะจีนลิง
งานเทศกาลกระทอ้ นหวานเมืองลพบรุ ี งานเทศกาลชมวังฟงั ดนตรี เปน็ ต้น

174

8.3.13 จังหวดั สระบุรี
(1) คำขวัญจังหวัด พระพุทธบาทสูงค่า เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ฐานผลิตอุตสาหกรรม

เกษตรนำล้ำแหล่งเที่ยว หนึ่งเดียวกะหรี่ปั๊บนมดี ประเพณีตักบาตรดอกไม้งาม เหลืองอร่าม
ทงุ่ ทานตะวัน ลือลน่ั เมืองชุมทาง

(2) ข้อมูลพื้นฐาน สระบุรีเป็นจังหวัดที่มีทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวที่สำคัญทั้งใน
ด้านโบราณสถาน ประวัติศาสตร์ ประเพณี และแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอยู่มาก สระบุรีมีพื้นที่
3,576 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสระบุรี
อำเภอแกง่ คอย อำเภอหนองแค อำเภอวิหารแดง อำเภอหนองแซง อำเภอบ้านหมอ อำเภอหนองโดน
อำเภอดอนพุด อำเภอพระพุทธบาท อำเภอเสาไห้ อำเภอมวกเหล็ก อำเภอวังม่วง และอำเภอ
เฉลมิ พระเกียรติ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร หอวัฒนธรรมพื้นบ้าน
ไทยวน เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ น้ำตกเจ็ดคต น้ำตกโกรกอีดก น้ำตกมวกเหล็ก น้ำตกเจ็ดสาวน้อย
ฟารม์ โคนมไทย-เดนมารค์ ทุง่ ทานตะวัน เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีตักบาตรดอกไม้ งานโคนมแห่งชาติ
งานนมสั การรอยพระพทุ ธบาท เทศกาลทงุ่ ทานตะวันบานสะพร่ังทั่วทัง้ สระบรุ ี เป็นตน้

8.3.14 จงั หวดั ชยั นาท
(1) คำขวัญจังหวัด หลวงปู่ศุขลือชา เขื่อนเจ้าพระยาลือชื่อ นามระบือสวนนก

ส้มโอดกขาวแตงขวา
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ชัยนาทแปลตามศัพท์มีความหมายว่า ชัยชนะ เป็นเมืองโบราณ

เมืองหนึ่ง ตัวเมืองเดิมอยู่บริเวณฝั่งขวาแม่น้ำเจ้าพระยาที่ปากคลองแพรกศรีราชาใต้ปากน้ำเก่า
สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยพญาเลอไทครองกรุงสุโขทัย เมืองนี้จึงได้ชื่อว่าเมืองแพรกหรือเมืองสรรค์
มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางใต้ ชัยนาทเป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่สำคัญเคยใช้เป็นที่ตั้งทัพจับศึกพม่า
หลายครั้งและมีชัยชนะทุกครั้ง เมืองนี้จึงได้ชื่อว่าเมืองชัยนาท ชัยนาทมีพื้นที่ 2,469 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองชัยนาท อำเภอมโนรมย์ อำเภอวัดสิงห์
อำเภอสรรพยา อำเภอสรรคบรุ ี อำเภอหนั คา อำเภอหนองมะโมง และอำเภอเนนิ ขาม

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เขื่อนเจ้าพระยา สวนนกชัยนาท วัดธรรมามูลวรวิหาร
วัดปากคลองมะขามเฒ่า เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ ประเพณีตักบาตรเทโว งานมหกรรมหุ่นฟางนก
ชัยนาท งานส้มโอขาวแตงกวา เปน็ ต้น

175

8.3.15 จังหวดั พระนครศรอี ยุธยา
(1) คำขวัญจังหวดั ราชธานีเกา่ อขู่ ้าวอูน่ ้ำ เลิศลำ้ กานทก์ วี คนดีศรอี ยุธยา
(2) ข้อมูลพื้นฐาน พระนครศรีอยุธยาหรือที่เรียกสั้นๆ ว่า อยุธยา เป็นเมืองหลวงเก่า

ของไทย สร้างขนึ้ เมือ่ พ.ศ.1893 โดยสมเดจ็ พระเจ้าอู่ทองหรอื สมเดจ็ พระรามาธิบดที ่ี 1 อยุธยามีพื้นที่
2,556 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 16 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอพระนครศรีอยุธยา
อำเภอท่าเรือ อำเภอนครหลวง อำเภอบางไทร อำเภอบางบาล อำเภอบางปะอิน อำเภอบางปะหัน
อำเภอผักไห่ อำเภอภาชี อำเภอลาดบัวหลวง อำเภอวังน้อย อำเภอเสนา อำเภอบางซ้าย อำเภออุทัย
อำเภอมหาราช และอำเภอบา้ นแพรก

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา คุ้มขุนแผน
พระราชวังบางปะอิน บึงพระราม วัดพุทไธศวรรย์ เจดีย์ภูเขาทอง ตลาดน้ำอโยธยา บ้านอรัญญิก
พพิ ธิ ภณั ฑสถานแหง่ ชาตเิ จา้ สามพระยา ศนู ยศ์ ิลปาชพี บางไทร เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีสงกรานตก์ รงุ เก่า งานศิลปาชีพบางไทร
งานยอยศย่งิ ฟ้าอยุธยามรดกโลกและงานกาชาด เปน็ ตน้

8.3.16 จังหวดั ปทมุ ธานี
(1) คำขวัญจังหวัด ถิ่นบัวหลวง เมืองรวงข้าว เชื้อชาวมอญ นครธรรมะ พระตำหนัก

รวมใจ สดใสเจ้าพระยา ก้าวหน้าอุตสาหกรรม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ปทุมธานีเป็นจังหวัดในภาคกลางของประเทศไทย มีแม่น้ำ

เจ้าพระยาไหลผ่าน มีพื้นที่ 1,525 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย
อำเภอเมืองปทุมธานี อำเภอคลองหลวง อำเภอธัญบุรี อำเภอหนองเสือ อำเภอลาดหลุมแก้ว
อำเภอลำลกู กา และอำเภอสามโคก

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ดรีมเวิลด์
โบราณสถานเตาโอ่งอ่าง พพิ ธิ ภณั ฑห์ นิ แปลก วัดเจดยี ์หอย เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีเปิงสงกรานต์และการละเล่นสะบ้า
การตักบาตรพระรอ้ ย เปน็ ต้น

8.3.17 จังหวดั นครนายก
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองในฝันที่ใกล้กรุง ภูเขางาม น้ำตกสวย รวยธรรมชาติ

ปราศจากมลพิษ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นครนายก สันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี

หลักฐานคือแนวกำแพงเนินดินและสันคูเมืองที่ตำบลดงละคร แต่ชื่อนครนายกปรากฏหลักฐานใน
สมัยพระเจ้าอู่ทองว่าเป็นเมืองหน้าด่านทางทิศตะวันออก ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 5 โปรดฯ ให้จัด
มณฑลนครนายกเข้าไปอยู่ในมณฑลปราจีนบุรี จนกระทั่ง พ.ศ.2445 ทรงเลิกธรรมเนียมการมีเจ้า

176

ครองเมืองให้มีตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดขึ้นแทน โดยแยกจังหวัดนครนายกออกจากจังหวัด
ปราจีนบุรี มีพื้นที่ 2,122 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 4 อำเภอ ประกอบด้วย
อำเภอเมอื งนครนายก อำเภอปากพลี อำเภอบา้ นนา และอำเภอองครักษ์

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เมืองโบราณดงละคร วัดเขาชะโงก วัดพราหมณี
เขื่อนขุนดา่ นปราการชล อุทยานพระพฆิ เนศ น้ำตกนางรอง น้ำตกวังตะไคร่ นำ้ ตกสารกิ า เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานมะยงชิดมะปรางหวานของดีนครนายก
งานมหกรรมไมด้ อกไม้ประดับ งานประเพณสี ารทไทยและแขง่ เรือยาวประเพณี เปน็ ตน้

8.3.18 จังหวดั นนทบรุ ี
(1) คำขวัญจังหวัด พระตำหนักสง่างาม ลือนามสวนสมเด็จ เกาะเกร็ดแหล่งดินเผา

วดั เกา่ นามระบอื เลื่องลอื ทเุ รยี นนนท์ งามน่ายลศนู ยร์ าชการ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นนทบุรีเป็น 1 ใน 5 จังหวัดปริมณฑลรองรับการขยายตัวของ

กรุงเทพมหานคร มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 400 ปี ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา มีคูคลองน้อยใหญ่
มากมาย เดิมตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านตลาดขวัญซึ่งเป็นสวนผลไม้ท่ีขึ้นชื่อในสมัยกรุงศรีอยุธยา ต่อมาได้รับ
การยกฐานะเป็นเมืองนนทบุรี เมื่อ พ.ศ.2092 ในสมัยสมเด็จพระเจ้าจักรพรรดิ มีพื้นที่ 622 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอบางกรวย
อำเภอบางใหญ่ อำเภอบางบัวทอง อำเภอไทรนอ้ ย และอำเภอปากเกร็ด

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เกาะเกร็ด วัดสวนแก้ว วัดชลประทานรังสฤษฏ์
อนสุ าวรียพ์ ระนางเรือลม่ ตลาดนำ้ บางคูเวียง สวนสมเด็จพระศรนี ครินทร์ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสงกรานต์ไทย-รามัญเกาะเกร็ด งานทุเรียนนนท์
และล่องเรอื ไหวพ้ ระ 9 วัด งานประเพณีตกั บาตรพระร้อยแปด เป็นตน้

8.3.19 จงั หวดั สมทุ รปราการ
(1) คำขวัญจังหวัด ป้อมยุทธนาวี พระเจดีย์กลางน้ำ ฟาร์มจระเข้ใหญ่ งามวิไล

เมอื งโบราณ สงกรานต์พระประแดง ปลาสลิดแหง้ รสดี ประเพณีรับบัว ครบถ้วนท่วั อตุ สาหกรรม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สมุทรปราการตั้งอยู่ปลายสุดของแม่น้ำเจ้าพระยา นิยมเรียกว่า

เมืองปากน้ำ ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม ไม่มีภูเขา แต่มีลำคลองหลายสาย และมากด้วยป่าชายเลน
สมุทรปราการเป็นเมืองที่สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตัวเมืองเก่าอยู่แถบอำเภอพระประแดง
มีชื่อเรียกว่า เมืองพระประแดง เป็นสถานที่พักของสินค้าต่างชาติที่มาติดต่อค้าขายกับไทย ที่บริเวณ
ริมทะเลมีการสร้างป้อมค่ายคูเมืองอย่างมั่นคงแข็งแรง ต่อมาในสมัยกรุงธนบุรีสมเด็จพระเจ้าตากสิน
โปรดฯ ให้รื้อกำแพงเมืองพระประแดงออก จนสมัยพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงเห็นว่าจะเป็น
ช่องทางที่ข้าศึกยกทัพมาได้ จึงโปรดฯ ให้สร้างเมืองสมุทรปราการขึ้นที่ตำบลปากน้ำ ในปี พ.ศ.2362
โดยใช้เวลาสร้าง 3 ปี และได้สร้างป้อมปราการขึ้นทั้งสองฝั่งแม่น้ำมีถึง 6 ป้อม และสร้างมหาเจดีย์ขน้ึ

177

ที่เกาะกลางน้ำพระราชทานนามว่า พระสมุทรเจดีย์ มีพื้นที่ 1,004 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครอง
ออกเป็น 6 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสมุทรปราการ อำเภอบางบ่อ อำเภอบางพลี
อำเภอพระประแดง อำเภอพระสมุทรเจดยี ์ และอำเภอบางเสาธง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ตลาดน้ำบางน้ำผึ้ง พิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณ เมืองโบราณ
พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ ป้อมแผลงไฟฟ้า ฟาร์มจระเข้และสวนสัตว์สมุทรปราการ สถานตากอากาศบางปู
เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีสงกรานต์พระประแดง งานนมัสการ
องค์พระสมทุ รเจดยี ์ งานประเพณรี ับบัว งานประเพณตี ักบาตรน้ำผึ้ง เป็นตน้

8.3.20 จงั หวดั สมุทรสาคร
(1) คำขวัญจังหวดั เมืองประมง ดงโรงงาน ลานเกษตร เขตประวัติศาสตร์
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สมุทรสาครหรือที่ชาวบ้านเรียกว่า มหาชัย เป็นจังหวัดเล็ก ๆ

ตั้งอยู่บนปากแม่น้ำท่าจีน ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรมและการ
ประมงเป็นจังหวัดที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้วยทรัพยากรสัตว์น้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสัตว์ทะเล เดิม
สมุทรสาครมีชื่อเรียกว่า ท่าจีน เนื่องจากมีชาวจีนนำเรือสำเภาเข้ามาจอดเทียบท่าค้าขายกันมาก
สมุทรสาคร มีพื้นที่ 872 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 3 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอ
เมืองสมทุ รสาคร อำเภอกระท่มุ แบน และอำเภอบ้านแพว้

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดท่าฉลอม วัดโกรกกราก วัดช่องลม วัดท่าไม้ วัดเกาะ
ศาลพนั ท้ายนรสิงห์ แหลง่ ดนู กชายเลนโคกขาม เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีแห่เจ้าพ่อหลักเมืองสมุทรสาคร
งานประเพณตี กั บาตรน้ำผึ้ง งานประเพณีไหวพ้ ระ 9 ศาล เทศกาลกนิ เจสมุทรสาคร เปน็ ต้น

8.3.21 จังหวดั สมุทรสงคราม
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองหอยหลอด ยอดลิ้นจี่ มีอุทยาน ร.2 แม่กลองไหลผ่าน

นมัสการหลวงพ่อบา้ นแหลม
(2) ข้อมูลพืน้ ฐาน สมุทรสงครามเป็นเมอื งเก่า ไม่ปรากฏหลกั ฐานว่าต้งั ข้นึ เมอ่ื ใด เดิม

เข้าใจว่าเปน็ แขนงหน่ึงของจงั หวัดราชบุรี เรียกวา่ สวนนอก คร้นั ต่อมาราวปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาต่อ
กับสมัยกรุงธนบุรี จึงแยกออกจากจังหวัดราชบุรี เรียกว่า เมืองแม่กลอง มีพื้นที่ 416 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 3 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสมุทรสงคราม อำเภอบางคนที และ
อำเภออัมพวา

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ตลาดน้ำอัมพวา ดอนหอยหลอด ตลาดแม่กลอง
อุทยาน ร.2 วดั บางก้งุ วดั เพชรสมุทรวรวิหาร อาสนวหิ ารแม่พระบงั เกิด เป็นตน้

178

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนมัสการและสรงน้ำหลวงพ่อบ้านแหลม
งานเฉลมิ พระเกยี รตพิ ระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธเลศิ หล้านภาลัย งานตะวันรอนดอนหอยหลอด เป็นต้น

8.3.22 จงั หวดั นครปฐม
(1) คำขวัญจังหวัด ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว ลูกสาวงาม ข้าวหลามหวานมัน

สนามจนั ทร์งามล้น พุทธมณฑลคู่ธานี พระปฐมเจดียเ์ สียดฟา้ สายงามตาแม่น้ำทา่ จีน
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นครปฐมเป็นศูนย์กลางของความเจริญตั้งแต่อดีต มีชนชาติต่าง ๆ

อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่เป็นจำนวนมาก ต่อมาเกิดความแห้งแล้งขึ้น เพราะกระแสน้ำที่ไหลผ่านตวั
เมืองเปล่ียนเสน้ ทาง ชาวบา้ นจึงอพยพไปตั้งหลักแหล่งอยรู่ มิ แม่น้ำและสรา้ งเมอื งข้ึนใหมว่ า่ นครชยั ศรี
หรือศิริชัย ในสมัยของพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้โปรดฯ ให้สร้างพระราชวังขึ้นที่ตำบลสนามจันทร์
เป็นที่เสด็จแปรพระราชฐานและโปรดฯ ให้ตัดถนนเพิ่มขึ้นอีกหลายสาย ต่อมาโปรดฯ ให้เปลี่ยนช่ือ
เมืองนครชัยศรีเป็นนครปฐม แต่ชื่อมณฑลยังคงเรียกว่า มณฑลนครชัยศรี อยู่จนกระทั่งยุบเลิก
ในสมัยรัชกาลที่ 7 ปัจจุบันนครชัยศรีฐานะเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครปฐม นครปฐมมีพื้นท่ี
2,168 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนครปฐม
อำเภอกำแพงแสน อำเภอนครชัยศรี อำเภอดอนตูม อำเภอบางเลน อำเภอสามพราน และอำเภอ
พุทธมณฑล

(3) สถานท่ีท่องเทีย่ ว ไดแ้ ก่ วดั พระปฐมเจดยี ์ พระราชวงั สนามจันทร์ สวนสามพราน
ตลาดนำ้ ลำพญา พทุ ธมณฑล เมืองเกา่ กำแพงแสน วดั ไร่ขงิ พพิ ธิ ภัณฑห์ ุน่ ขผี้ งึ้ ไทย เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานเทศกาลอาหารผลไม้และของดีเมืองนครปฐม
งานนมสั การปดิ ทองหลวงพ่อวัดไรข่ งิ งานนมสั การองค์พระปฐมเจดยี ์ เป็นตน้

8.4 จังหวดั ในภาคตะวันออก
ภาคตะวันออก ประกอบด้วย 7 จังหวัด ได้แก่ ปราจีนบุรี สระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรี

ระยอง จันทบุรี และตราด (แทนไท อ.ตระกูล, 2554: 87-102; ภูษิต ศรีดุลยกุลย์, 2555: 213-246;
ราชบณั ฑิตยสถาน, 2557: 6) ดังน้ี

8.4.1 จงั หวดั ปราจนี บุรี
(1) คำขวญั จังหวัด ศรมี หาโพธ์ิ ไผ่ตงหวานคเู่ มอื ง ผลไม้ลอื เลือ่ ง เขตเมอื งทวารวดี
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ปราจีนบุรีเคยเป็นดินแดนที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่

สมัยทวารวดี ประมาณ 800 ปีก่อน ปรากฏหลักฐานเป็นซากเมืองโบราณเรียกว่า เมืองศรีมโหสถ
ที่ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมโหสถ ปราจีนบุรีเป็นจังหวัดชายแดน มีพื้นที่ 4,762 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองปราจีนบุรี อำเภอกบินทร์บุรี อำเภอนาดี
อำเภอบา้ นสรา้ ง อำเภอประจนั ตคาม อำเภอศรมี หาโพธิ และอำเภอศรีมหโหสถ

179

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ โบราณสถานเมืองศรีมโหสถ หลุมเมือง วัดสระมรกต
ตึกเจา้ พระยาอภยั ภเู บศร อทุ ยานแห่งชาตทิ บั ลาน อทุ ยานแหง่ ชาติเขาใหญ่ แก่งหนิ เพงิ เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลมาฆปูรมีศรีปราจีน เทศกาลล่องแกง่ หินเพิง
งานแข่งเรอื ยาวประเพณี งานวนั เกษตร เปน็ ตน้

8.4.2 จังหวัดสระแกว้
(1) คำขวัญจังหวัด ชายแดนเบื้องบูรพา ป่างามน้ำตกสวย มากด้วยรอยอารยธรรม

โบราณ ยา่ นการค้าไทย-เขมร
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สระแก้วเป็นจังหวัดชายแดน ในอดีตเคยเป็นสำคัญที่มีความ

เจริญรุ่งเรือง มีประวัติความเป็นมายาวนานตั้งแต่สมัยทวารวดี เดิมมีฐานะเป็นเมืองบริวารของ
ปราจีนบุรี และได้รับการประกาศให้เป็นจัดหวัดอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ.2536
มีพื้นท่ี 7,195 ตารางกโิ ลเมตร แบง่ การปกครองออกเป็น 9 อำเภอ ประกอบดว้ ย อำเภอเมอื งสระแก้ว
อำเภอคลองหาด อำเภอตาพระยา อำเภอวังน้ำเย็น อำเภอวัฒนานคร อำเภออรัญประเทศ อำเภอ
เขาฉกรรจ์ อำเภอโคกสงู และอำเภอวังสมบูรณ์

(3) สถานทท่ี อ่ งเทีย่ ว ไดแ้ ก่ ปราสาทสดก๊ กอ๊ กธม เขาฉกรรจ์ ตลาดมิตรภาพชายแดน
อทุ ยานแห่งชาติปางสีดา ปราสาทเขาน้อยสชี มพู ปราสาทเขาโล้น พระสยามเทวาธริ าช ละลุ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ไดแ้ ก่ งานประเพณบี วงสรวงศาลหลักเมืองและรดนำ้ ดำหัว
ผสู้ ูงอายุ เทศกาลดนู กน้ำตามเส้นทางนกงู เทศกาลดผู ีเสือ้ ปางสีดา (ภาพที่ 8.8) เป็นตน้

ภาพท่ี 8.8 เทศกาลดูผีเสอ้ื ปางสีดา จังหวดั สระแกว้
ทม่ี า: มติชนออนไลน์ (2559)

180

8.4.3 จังหวดั ฉะเชงิ เทรา
(1) คำขวัญจังหวัด แม่น้ำบางปะกงแหล่งชีวิต พระศักดิ์สิทธิ์หลวงพ่อโสธร พระยา

ศรีสนุ ทรปราชญ์ภาษาไทย อ่างฤาไนปา่ สมบรู ณ์
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ฉะเชิงเทราหรือแปดริ้ว มีประวัติปรากฏมาตั้งแต่สมัยกรุงศรี

อยุธยา ในแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ประชาชนส่วนใหญ่ตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำ
บางปะกงและลำคลองทั่วไป มีหลวงพ่อโสธรเป็นศูนย์รวมศรัทธา ในอดีตฉะเชิงเทราเป็นภาษาเขมร
แปลว่า คลองลึก ส่วนแปดริ้ว ได้มาจากคำบอกเล่าต่อกันมาว่าในเมืองมีปลาช่อนขนาดใหญ่ชุกชุม
เมื่อนำมาตากทำเป็นปลาแห้งจะต้องแล่เนื้อปลาถึง 8 ริ้ว ฉะเชิงเทรามีพื้นท่ี 5,351 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา อำเภอบางคล้า
อำเภอบางน้ำเปรี้ยว อำเภอบางปะกง อำเภอบ้านโพธิ์ อำเภอพนมสารคาม อำเภอราชสาส์น อำเภอ
สนามชัยเขต อำเภอแปลงยาว อำเภอท่าตะเกียบ และอำเภอคลองเข่อื น

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ศูนย์ศึกษาพัฒนาเข้าหินซ้อน วัดโสธรวรารามวรวิหาร
ตลาดน้ำบางคล้า ตลาดบ้านใหม่ วัดสมานรัตนาราม น้ำตกเขาอ่างฤาไน วัดเล่งฮกยี่ วัดโพธิ์บางคล้า
ประติมากรรมปั้นทรายโลก ชมโลมาปากแมน่ ้ำบางปะกง เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนมัสการพระพุทธโสธร งานวันมะม่วงและของดี
เมืองแปดรวิ้ เปน็ ต้น

8.4.4 จังหวดั ชลบรุ ี
(1) คำขวญั จังหวดั ทะเลงาม ข้าวหลามอรอ่ ย ออ้ ยหวาน จกั สานดี ประเพณวี ง่ิ ควาย
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ชลบุรีเป็นแหล่งท่องเที่ยวชายทะเลที่มีชื่อเสียงมาช้านาน

นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมที่สำคัญแห่งหนึ่งของไทย มีพื้นท่ี 4,363 ตาราง
กโิ ลเมตร แบง่ การปกครองออกเป็น 11 อำเภอ ประกอบดว้ ย อำเภอเมอื งชลบรุ ี อำเภอบา้ นบงึ อำเภอ
หนองใหญ่ อำเภอบางละมุง อำเภอพานทอง อำเภอพนสั นคิ ม อำเภอศรีราชา อำเภอเกาะสีชัง อำเภอ
สตั หีบ อำเภอบอ่ ทอง และอำเภอเกาะจันทร์

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ สวนสัตว์เปิดเขาเขียว วัดญาณสังวรารามวรมหาวิหาร
เขาสามมกุ หาดบางแสน ตลาดหนองมน ตลาดน้ำ 4 ภาค เกาะล้าน เกาะสชี งั หาดพัทยา บ้านสุขาวดี
ปราสาทสัจธรรม เมืองจำลอง หมู่บ้านช่องแสมสาร อุทยานหินล้านปี ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล
ทฟิ ฟานโี ชว์ เขาพระตำหนกั เรือรบหลวงจักรนี ฤเบศ เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีหล่อพระทรายวันไหลบางแสน งาน
ประเพณวี ่งิ ควายชลบุรี เปน็ ตน้

181

8.4.5 จังหวดั ระยอง
(1) คำขวัญจังหวัด ผลไม้รสล้ำ อุตสาหกรรมก้าวหน้า น้ำปลารสเด็ด เกาะเสม็ด

สวยหรู สุนทรภ่กู วีเอก
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ระยองเริ่มปรากฏชื่อในพงศาวดาร เมื่อ พ.ศ.2113 ในรัชสมัยของ

สมเด็จพระมหาธรรมราชาแห่งกรุงศรีอยุธยา สันนิษฐานว่าเมืองนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 1500
ยุคที่ขอมมีอนุภาพเฟื่องฟูแถบดินแดนสุวรรณภูมิ จากหลักฐาน คือ ศิลาแลง คูค่ายที่ยังหลงเหลืออยู่
ในเขตอำเภอบ้านค่าย ระยองเป็นแหล่งอาหารทะเลและผลไม้นานาชนิด เป็นเมืองอุตสาหกรรมและ
เป็นที่ตั้งของโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก รวมทั้งเป็นเมืองท่องเที่ยวชายทะเลที่สำคัญ
มีพื้นท่ี 3,552 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองระยอง
อำเภอบ้านฉาง อำเภอแกลง อำเภอวังจันทร์ อำเภอบ้านค่าย อำเภอปลวกแดง อำเภอเขาชะเมา และ
อำเภอนิคมพัฒนา

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ หาดแม่รำพึง น้ำตกเขาชะเมา เกาะมันนอก เกาะเสม็ด
เขาแหลมหญา้ น้ำตกคลองปลาก้าง สวนผลไมส้ ภุ ัทราแลนด์ แหลมเรอื แตก อนุสาวรียส์ นุ ทรภู่ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานวันสุนทรภู่ งานประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำ
งานหอ่ ผ้าพระเจดีย์กลางน้ำ งานเทศกาลเที่ยวทะเลหาดบา้ นเพ เป็นตน้

8.4.6 จงั หวดั จันทบุรี
(1) คำขวัญจังหวัด น้ำตกลือเลื่อง เมืองผลไม้ พริกไทยพันธุ์ดี อัญมณีมากเหลือ

เสื่อจนั ทรบรู สมบรู ณธ์ รรมชาติ สมเด็จพระเจา้ ตากสนิ มหาราช รวมญาติกชู้ าตทิ ีจ่ ันทบุรี
(2) ข้อมูลพื้นฐาน จันทบุรีหรือเมืองจันทร์ เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งทะเล

ภาคตะวันออก เป็นเมืองที่ดินฟ้าอากาศเอื้ออำนวยต่อการปลูกผลไม้หลายชนิด โดยเฉพาะทุเรียน
เงาะ มังคุด และพืชผลทางการเกษตรอื่น ๆ เช่น พริกไทย ยางพารา เป็นศูนย์กลางธุรกิจด้านอัญมณี
และมีแหล่งท่องเท่ียวที่สำคัญมากมาย มีพื้นที่ 6,338 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น
10 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองจันทบุรี อำเภอท่าใหม่ อำเภอแก่งหางแมว อำเภอโป่งน้ำร้อน
อำเภอมะขาม อำเภอขลุง อำเภอแหลมสิงห์ อำเภอสอยดาว อำเภอนายายอาม และอำเภอ
เขาคิชฌกฎู

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน คุกขี้ไก่ ตึกแดง
โบราณสถานเมืองเพนียด ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน วัดเขาสุกิม อาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธิ
นิรมล หาดค้งุ วมิ าน หาดเจ้าหลาว นำ้ ตกพลว้ิ นำ้ ตกเขาสอยดาว น้ำตกเขากระทิง เกาะเปรดิ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนมัสการรอยพระพุทธบาทพลวง (เขาคิชฌกูฎ)
งานสมเดจ็ พระเจ้าตากสิน งานมหกรรมทเุ รยี นโลก งานเปิดโลกอญั มณแี ละของดีเมืองจันท์ เป็นต้น

182

8.4.7 จังหวดั ตราด
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองเกาะครึ่งร้อย พลอยแดงค่าล้ำ ระกำแสนหวาน หลังอาน

หมาดี ยทุ ธนาวีเกาะชา้ ง สุดทางบรู พา
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ตราดเป็นจังหวัดชายแดนเล็ก ๆ สุดชายฝั่งตะวันออกของไทย

สันนิษฐานว่า ตราด เพี้ยนมาจากคำว่า กราด ซ่ึงเป็นชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้ทำไม้กวาดและ
รอบเมืองตราดสมัยก่อนก็มีต้นกราดขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก ตราดมีพื้นที่ 2,819 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองตราด อำเภอคลองใหญ่ อำเภอเขาสมงิ
อำเภอบ่อไร่ อำเภอแหลมงอบ อำเภอเกาะกดู และอำเภอเกาะช้าง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง เกาะกูด หาดไก่แบ้
หมู่บ้านประมงบางเบา้ น้ำตกคลองเจ้า นำ้ ตกคลองแกว้ แหลมงอบ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานวีรกรรมทหารเรือไทยในยุทธนาวีที่เกาะช้าง
เกาะช้างวนั ไหลประเพณีไทยสงกรานต์ งานเทศกาลผลไม้ งานวนั ตราดรำลกึ เปน็ ตน้

8.5 จังหวัดในภาคตะวนั ตก
ภาคตะวันตก ประกอบด้วย 5 จังหวัด ได้แก่ ตาก กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรี และ

ประจวบคีรีขันธ์ (แทนไท อ.ตระกูล, 2554: 77-85; ภูษิต ศรีดุลยกุลย์, 2555: 307-329;
ราชบณั ฑติ ยสถาน, 2557: 6) ดงั นี้

8.5.1 จังหวดั ตาก
(1) คำขวัญจังหวัด ธรรมชาติน่ายล ภูมิพลเขื่อนใหญ่ พระเจ้าตากเกรียงไกร เมืองไม้

และปา่ งาม
(2) ข้อมูลพื้นฐาน เมืองตากในอดีตเป็นเมืองที่มีชาวมอญอาศัยอยู่มาก่อน ดังมี

หลักฐานศิลปะมอญปรากฏอยู่ มีพื้นท่ี 16,406 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองตาก อำเภอบ้านตาก อำเภอสามเงา อำเภอแม่ระมาด อำเภอท่าสองยาง
อำเภอแมส่ อด อำเภอพบพระ อำเภออุม้ ผาง และอำเภอวงั เจ้า

(3) สถานทที่ ่องเทย่ี ว ได้แก่ น้ำตกทีลอซู เข่อื นภมู ิพล ถ้ำแมอ่ ุสุ จดุ ชมววิ ดอยหัวหมด
อุทยานแห่งชาติแม่เมย อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช น้ำตกนางครวญ น้ำตกพาเจริญ บ่อน้ำร้อน
บา้ นห้วยนำ้ หนัก เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง
งานประเพณีขึ้นธาตุ เทศกาลเปิดฤดูท่องเที่ยวอุ้มผาง เทศกาลส่งตะวันที่แม่เมย งานตากสิน
มหาราชานสุ รณ์ เป็นตน้

183

8.5.2 จงั หวดั กาญจนบรุ ี
(1) คำขวัญจังหวัด แคว้นโบราณ ด่านเจดีย์ มณีเมืองกาญจน์ สะพานข้ามแม่น้ำแคว

แหลง่ แร่นำ้ ตก
(2) ข้อมูลพื้นฐาน กาญจนบุรีมีพื้นท่ี 19,483 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครอง

ออกเป็น 13 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองกาญจนบุรี อำเภอไทรโยค อำเภอบ่อพลอย
อำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอท่ามะกา อำเภอท่าม่วง อำเภอทองผาภูมิ อำเภอสังขละบุรี อำเภอพนมทวน
อำเภอเลาขวัญ อำเภอดา่ นมะขามเตีย้ อำเภอหนองปรอื และอำเภอหว้ ยกระเจา

(3) สถานทีท่ อ่ งเที่ยว ได้แก่ สะพานมอญ เมอื งบาดาล เขาชา้ งเผอื ก อทุ ยานแห่งชาติ
ลำคลองงู น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น วัดถ้ำเสือ ช่องเขาขาด ด่านเจดีย์สามองค์ สุสานทหารสัมพันธมิตร
เขอ่ื นวชริ าลงกรณ เขอ่ื นศรนี ครนิ ทร์ เหมอื งปิล็อก นำ้ พุรอ้ นหินดาด สะพานขา้ มแม่นำ้ แคว เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสัปดาห์สะพานข้ามแม่น้ำแคว เทศกาลเห็ดโคน
และอัญมณี งานวนั ชาวแพชาวเรอื เปน็ ตน้

8.5.3 จงั หวดั ราชบรุ ี
(1) คำขวัญจังหวัด คนสวยโพธาราม คนงามบ้านโป่ง เมืองโอ่งมังกร วัดขนอน

หนงั ใหญ่ ตน่ื ใจถ้ำงาม ตลาดน้ำดำเนิน เพลินค้างคาวรอ้ ยล้าน ยา่ นย่ีสกปลาดี
(2) ข้อมูลพ้ืนฐาน ราชบุรีเป็นเมืองเก่ามาแต่โบราณ ไม่มีเรื่องราวที่เป็นหลักฐาน

แน่นอนว่าสร้างในสมัยใด แต่หลักฐานทางโบราณวัตถุและโบราณสถานที่มีอยู่พอจะเชื่อได้ว่าราชบุรี
เป็นเมืองหนึ่งในแคว้นสุวรรณภูมิที่มีนครปฐมเป็นมหานครซึ่งเรียกว่า ทวารวดี มีพื้นท่ี 5,196 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 10 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองราชบุรี อำเภอจอมบึง
อำเภอสวนผึ้ง อำเภอดำเนินสะดวก อำเภอบ้านโป่ง อำเภอบางแพ อำเภอโพธาราม อำเภอปากท่อ
อำเภอวัดเพลง และอำเภอบา้ นคา

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ แก่งส้มแมว น้ำตกเก้าชั้น ธารน้ำร้อนบ่อคลึง ถ้ำจอมพล
เขาช่องพราน ตลาดน้ำดำเนินสะดวก พิพิธภัณฑ์วัดม่วง วัดขนอน สวนสัตว์เปิดเขาประทับช้าง
บ้านหอมเทยี น โรงโอ่งรัตนโกสนิ ทร์ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลองุ่นหวานและของดีดำเนินสะดวก
งานนมสั การถำ้ ฤาษเี ขางู เทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน เปน็ ต้น

8.5.4 จงั หวดั เพชรบุรี
(1) คำขวัญจังหวัด เขาวังคู่บ้าน ขนมหวานเมืองพระ เลิศล้ำศิลปะ แดนธรรมะ

ทะเลงาม

184

(2) ข้อมูลพื้นฐาน เพชรบุรีเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ฝั่งทะเลอ่าวไทย เป็นเมืองเก่าแก่ที่มี
ประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน โดยมีชื่อปรากฏอยู่ในศิลาจารึกหลักที่ 1 สมัยสุโขทัยและมี
หลักฐานทางโบราณคดี ซึ่งมีอายุย้อนไปถึงสมัยขอมและสมัยทวารวดี ทั้งยังเคยเป็นเมืองหน้าด่าน
สำคัญ ชั้นเมืองลูกหลวงในสมัยอยุธยา มีพื้นท่ี 6,225 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น
8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองเพชรบุรี อำเภอเขาย้อย อำเภอหนองหญ้าปล้อง อำเภอชะอำ
อำเภอท่ายาง อำเภอบ้านลาด อำเภอบ้านแหลม และอำเภอแก่งกระจาน

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรี เขื่อนแก่งกระจาน
ถ้ำเขายอ้ ย พระราชนเิ วศน์มฤคทายวัน พะเนินทุ่ง วดั กำแพงแลง หาดชะอำ หาดเจา้ สำราญ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานพระนครคีรี งานประเพณีแข่งวัวเทียมเกวียน
และววั ลาน งานเทศกาลดูนกดผู เี สือ้ บ้านกร่าง งานเทศกาลกินหอยดนู กตกหมกึ เป็นตน้

8.5.5 จงั หวัดประจวบครี ขี นั ธ์
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองทองเนื้อเก้า มะพร้าว สับปะรด สวยสด หาด เขา ถ้ำ

งามลำ้ นำ้ ใจ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ประจวบคีรีขันธ์เป็นจังหวัดที่มีเขตแดนติดต่อกับภาคใต้ จาก

หลักฐานทางประวัติศาสตร์ ประจวบคีรีขันธ์เคยเป็นที่ตั้งเมืองนารังในสมัยอยุธยาเป็นราชธานี แต่ได้
ร้างไปเมื่อครั้งกรุงแตก ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้ตั้งเมืองใหม่ที่ปากคลองอีรม
ชื่อว่าเมืองบางนางรม และในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้รวมเมืองบางนางรม เมืองกุย และเมืองคลองวาฬ
เป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งแปลว่าเมืองที่มีภูเขาเป็นหมู่ๆ มีพื้นที่ 6,367 ตารางกิโลเมตร แบ่งการ
ปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ อำเภอกุยบุรี อำเภอทับสะแก
อำเภอบางสะพาน อำเภอบางสะพานน้อย อำเภอปราณบุรี อำเภอหัวหนิ และอำเภอสามรอ้ ยยอด

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด วนอุทยานปราณบุรี
น้ำตกป่าละอู หาดหัวหิน เกาะทะลุ เพลินวาน เขาช่องกระจก ด่านสิงขร ถ้ำพระยานคร วัดห้วยมงคล
อา่ วมะนาว พพิ ธิ ภัณฑ์สัตว์น้ำหว้ากอ เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานนมัสการพระบรมสารีริกธาตุเขาช่องกระจก
งานหวั หินแจส๊ เฟสติวลั งานสดุดวี รี ชน เปน็ ต้น

8.6 จังหวัดในภาคใต้
ภาคใต้ ประกอบด้วย 14 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร ระนอง พังงา กระบี่ ภูเก็ต พัทลุง

สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช ตรัง สตูล สงขลา ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส (แทนไท อ.ตระกูล,
2554: 104-133; ภษู ติ ศรดี ลุ ยกลุ ย,์ 2555: 375-429; ราชบณั ฑิตยสถาน, 2557: 6) ดงั น้ี

185

8.6.1 จังหวดั ชุมพร
(1) คำขวญั จงั หวดั ประตภู าคใต้ ไหวเ้ สด็จในกรม ชมไร่กาแฟ แลหาดทรายรี ดกี ลว้ ย

เลบ็ มือ ขึ้นชอ่ื รงั นก
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ชุมพรปรากฏตั้งแต่ปี พ.ศ.1908 มีฐานะเป็นเมือง 12 นักกษัตร

ของนครศรีธรรมราช ใช้รูปแพะเป็นตราเมือง และเป็นเมืองหน้าด่านฝ่ายเหนือ ใน พ.ศ.1997 รัชสมัย
แผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ปรากฏในกฎหมายตราสามดวงว่า เมืองชุมพร เป็นเมืองตรี
อาณาจักรฝา่ ยใต้ของกรงุ ศรอี ยุธยา ในสมัยรัชกาลที่ 5 โปรดฯ ใหจ้ ัดตงั้ เป็นมณฑลชมุ พร ต่อมายุบการ
ปกครองระบอบมณฑลเป็นจังหวัด ชุมพรมีพื้นท่ี 6,009 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น
8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองชุมพร อำเภอท่าแซะ อำเภอปะทิว อำเภอหลังสวน อำเภอละแม
อำเภอพะโตะ๊ อำเภอสวี และอำเภอทุ่งตะโก

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เกาะมาตรา เกาะพิทักษ์ สวนนายดำ น้ำตกเหลวโหลม
บอ่ นำ้ รอ้ นถ้ำเขาพลู พระตำหนักรมหลวงชมุ พรเขตอดุ มศกั ด์ิ หาดทรายรี หาดทุง่ ววั แลน่ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานโลกทะเลชุมพร งานประเพณีแห่พระแข่งเรือขน้ึ
โขนชิงธง เทศกาลดนู กเหยย่ี วหนึง่ เดยี วในประเทศไทย เปน็ ตน้

8.6.2 จงั หวัดระนอง
(1) คำขวัญจงั หวดั คอคอดกระ ภูเขาหญ้า กาหยูหวาน ธารน้ำแร่ มุกแทเ้ มืองระนอง
(2) ขอ้ มลู พน้ื ฐาน ระนองเป็นจงั หวัดของภาคใตท้ ี่ตง้ั อย่รู มิ ทะเลอันดามนั เป็นจังหวัด

เล็กๆ ที่มีชื่อเสียง มีคอคอดกระหรือกิ่วกระ ซึ่งเป็นส่วนที่แคบที่สุดของแหลมมลายู มีพื้นที่ 3,298
ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 5 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองระนอง อำเภอละอุ่น
อำเภอกะเปอร์ อำเภอกระบรุ ี และอำเภอสขุ สำราญ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ บ่อน้ำร้อนพรรั้ง เกาะพยาม คอคอดกระ ภูเขาหญ้า
จุดชมวิวเขาฝาชี นำ้ ตกปุญญบาล ระนองแคนย่อน อทุ ยานแห่งชาติแหลมสน เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลเที่ยวระนองท่องอันดามัน เทศกาล
สงกรานตน์ ำ้ แรแ่ ชน่ ้ำศักดส์ิ ิทธิ์ งานประเพณเี สดจ็ พระแขง่ เรอื งานกาหยูหวาน เป็นตน้

8.6.3 จังหวดั พังงา
(1) คำขวัญจังหวัด แร่หมื่นล้าน บ้านกลางน้ำ ถ้ำงามตา ภูผาแปลก แมกไม้จำปูน

บริบูรณด์ ้วยทรพั ยากร
(2) ข้อมูลพื้นฐาน พังงาเป็นจังหวัดที่มีสภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นป่าเขา มีพื้นที่

4,170 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองพังงา อำเภอ
เกาะยาว อำเภอกะปง อำเภอตะกั่วทุ่ง อำเภอตะกั่วป่า อำเภอคุระบุรี อำเภอทับปุด และอำเภอ
ทา้ ยเหมอื ง

186

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิรัน เขาตะปู เกาะตาชัย
เขาพงิ กัน วดั สุวรรณคูหา วนอุทยานสระนางมโนราห์ หมบู่ า้ นมอแกน แหลมปะการงั เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลอนุรกั ษ์เตา่ ทะเล ประเพณลี อยเรือ ประเพณี
หม่ ผ้าพระมหาธาตุเจดยี ์ เปน็ ตน้

8.6.4 จังหวัดกระบ่ี
(1) คำขวัญจงั หวดั แหล่งถ่านหิน ถิ่นหอยเก่า เขาตระหง่าน หาดสวย รวยเกาะ เงาะ

ถกู ปาก งามหาดทราย ใต้ทะเลสวยสด มรกตอนั ดามนั สวรรคเ์ กาะพีพี
(2) ข้อมูลพื้นฐาน กระบี่เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคใต้ ตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลอันดามัน จาก

หลักฐานทางโบราณคดีสันนิษฐานว่าบริเวณเมืองกระบี่เคยเป็นแหล่งชุมชนโบราณที่เก่าแก่มากแห่ง
หน่งึ ของประเทศไทย ต้งั แตส่ มยั กอ่ นประวตั ศิ าสตรแ์ ละตอ่ เนอ่ื งมาจนถงึ ประวัติศาสตร์ กลา่ ว่าดนิ แดน
น้ีแตเ่ ดมิ คอื เมืองบนั ไทยเสมอ 1 ใน 12 เมอื งนักษัตร ท่ีใชต้ ราลิงเปน็ ตราประจำเมอื งขึน้ กับอาณาจักร
นครศรีธรรมราช มีพื้นท่ี 4,708 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย
อำเภอเมืองกระบี่ อำเภอเขาพนม อำเภอเกาะลันตา อำเภอคลองท่อม อำเภออ่าวลึก อำเภอลำทับ
อำเภอปลายพระยา และอำเภอเหนือคลอง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เกาะพีพี หาดไร่เลย์ เกาะปอดะ เกาะลันตา ทะเลแหวก
เขาขนาบนำ้ บอ่ นำ้ ร้อนคลองทอ่ ม สุสานหอย หาดนพรตั นธ์ ารา อทุ ยานแห่งชาติธารโบกขรณี เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลลานตาลันตา งานปีนผาท้าควงไฟนานาชาติ
เทศกาลกระบ่เี บิกฟ้าอนั ดามนั เปน็ ตน้

8.6.5 จงั หวดั ภเู ก็ต
(1) คำขวัญจังหวัด ไข่มุกอันดามัน สวรรค์เมืองใต้ หาดทรายสีทอง สองวีรสตรี

บารมหี ลวงพ่อแชม่
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ภูเก็ตเป็นใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ตั้งอยู่ทางชายฝั่งทะเล

ตะวันตกในน่านน้ำทะเลอันดามัน ประชากรส่วนใหญ่เป็นคนไทย นอกนั้นเป็นชาวมลายู แขกซิกข์
ชาวเล และชาวต่างชาติอื่นๆ ภูเก็ตมีพื้นที่ 543 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ
ประกอบดว้ ย อำเภอเมอื งภูเก็ต อำเภอกะทู้ และอำเภอถลาง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ แหลมพรหมเทพ ย่านเมืองเก่าภูเก็ต หาดกะรน
หาดกะตะ น้ำตกกะทู้ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติถลาง อนุสาวรีย์ท้าวเทพกษัตรีท้าวศรีสุนทร วัดฉลอง
วดั พระทอง เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานท้าวเทพกษตั รที ้าวศรีสุนทร การแขง่ ขันไตรกีฬา
ลากนู ่าภูเกต็ งานเทศกาลแข่งขันเรอื ใบนานาชาติ ประเพณถี อื ศลี กนิ เจ เปน็ ตน้

187

8.6.6 จงั หวัดพัทลงุ
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองหนังโนรา อู่นาข้าว พราวน้ำตก แหล่งนกน้ำ ทะเลสาบงาม

เขาอกทะลุ นำ้ พุร้อน
(2) ข้อมูลพื้นฐาน พัทลุงเป็นเมืองเก่าแก่โบราณเมืองหนึ่งในภาคใต้ เป็นเมืองแห่ง

เขาอกทะลุ มีประวัติสันนิษฐานว่าพัทลุงเป็นเมืองที่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยศรีวิชัย มีพื้นท่ี 3,424 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองพัทลุง อำเภอเขาชัยสน
อำเภอกงหรา อำเภอตะโหมด อำเภอควนขนุน อำเภอปากพะยูน อำเภอศรีบรรพต อำเภอป่าบอน
อำเภอบางแก้ว อำเภอปา่ พะยอม และอำเภอศรีนครินทร์

(3) สถานทท่ี อ่ งเท่ียว ไดแ้ ก่ อทุ ยานนกนำ้ ทะเลนอ้ ย เขาอกทะลุ แก่งหูแร่ บอ่ น้ำร้อน
ชยั สน วงั เจา้ เมืองพทั ลุง หมบู่ ้านหตั ถกรรมรูปหนังตะลุง เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลล่องเรือแลนกทะเลน้อย งานวันอนุรักษ์
มรดกไทยและงานมหกรรมชงิ แชมป์หนงั ตะลุง งานประเพณแี ขง่ โพนลากพระ เปน็ ตน้

8.6.7 จังหวัดสรุ าษฎรธ์ านี
(1) คำขวญั จงั หวดั เมอื งร้อยเกาะ เงาะอรอ่ ย หอยใหญ่ ไข่แดง แหล่งธรรมะ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สุราษฎร์เป็นเมืองเก่าแก่ มีหลักฐานว่าในพุทธศตวรรษที่ 13

รวมอยู่กับอาณาจักรศรีวิชัย เมื่ออาณาจักรเสื่อมลง จึงแยกออกมาเป็น 3 เมือง คือ เมืองไชยา
เมืองท่าทอง และเมืองคีรีรัฐ มีพื้นที่ 12,891 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 19 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอกาญจนดิษฐ์ อำเภอดอนสัก อำเภอพนม อำเภอไชยา
อำเภอเกาะสมุย อำเภอเกาะพะงัน อำเภอท่าชนะ อำเภอคีรีรัฐนิคม อำเภอบ้านตาขุน อำเภอท่าฉาง
อำเภอบ้านนาสาร อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอเคียนซา อำเภอเวียงสระ อำเภอพระแสง อำเภอพุนพิน
อำเภอชัยบุรี และอำเภอวิภาวดี

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร เขื่อนรัชชประภา
เกาะพงัน เกาะเต่า เกาะนางยวน น้ำตกวิภาวดี อทุยานแห่งชาติคลองพนม อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะ
อา่ งทอง อทุ ยานแห่งชาตเิ ขาสก หินพดั อุทยานธรรมเขานาในหลวง ถำ้ น้ำตกผาแดง เป็นตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานประเพณีชักพระทอดผ้าป่าและแข่งขันเรือยาว
งานเทศกาลเงาะโรงเรยี นนาสาร งานเปดิ โลกทะเลเกาะเตา่ เป็นต้น

188

8.6.8 จังหวัดนครศรธี รรมราช
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองประวัติศาสตร์ พระธาตุทองคำ ชื่นฉ่ำธรรมชาติ แร่ธาตุอุดม

เครอื่ งถมสามกษตั รยิ ์ มากวัดมากศลิ ป์ ครบสิน้ กุ้งปู
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นครศรีธรรมราชเป็นเมืองเก่า มีความหมายว่า นครอันเป็นสง่า

แห่งพระราชาผู้ทรงธรรม หรือเมืองพุทธธรรมของพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ มีพื้นที่ 9,942 ตารางกิโลเมตร
แบ่งการปกครองออกเป็น 23 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช อำเภอพรหมคีรี
อำเภอลานสกา อำเภอฉวาง อำเภอพิปนู อำเภอเชยี รใหญ่ อำเภอชะอวด อำเภอทา่ ศาลา อำเภอทุ่งสง
อำเภอนาบอน อำเภอทุ่งใหญ่ อำเภอปากพนัง อำเภอสิชล อำเภอขนอม อำเภอบางขัน อำเภอหัวไทร
อำเภอร่อนพิบูลย์ อำเภอถ้ำพรรณรา อำเภอจุฬาภรณ์ อำเภอพระพรหม อำเภอนบพิตำ อำเภอ
ชา้ งกลาง และอำเภอเฉลมิ พระเกยี รติ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ถ้ำเขาวังทอง น้ำตกปลิว
น้ำตกกรุงชิง น้ำตกพรหมโลก พิพิธภัณฑ์เหมือง พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านหนังตะลุง หาดในเพลา
อทุ ยานแห่งชาตเิ ขาหลวง หมู่บ้านครี ีวง เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ งานประเพณีบุญเดือนสิบ
งานประเพณีลากพระและแขง่ เรอื เพรยี วชิงถว้ ยพระราชทาน เป็นต้น

8.6.9 จังหวดั ตรัง
(1) คำขวัญจังหวัด เมืองพระยารัษฎา ชาวประชาใจกว้าง หมูย่างรสเลิศ ถิ่นกำเนิด

ยางพารา เดน่ สงา่ ดอกศรตี รัง ปะการงั ใต้ทะเล เสน่ห์หาดทรายงาม น้ำตกสวยตระการ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ตรังหรือเมืองทับเท่ียงเปน็ จังหวัดท่องเทีย่ วอีกแห่งหนึ่งของภาคใต้

ในอดีตเคยเป็นเมืองท่าค้าขายกับต่างประเทศ มีพื้นที่ 4,917 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครอง
ออกเป็น 10 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองตรัง อำเภอกันตัง อำเภอย่านตาขาว อำเภอปะเหลียน
อำเภอสิเกา อำเภอห้วยยอด อำเภอวงั วิเศษ อำเภอนาโยง อำเภอรษั ฎา และอำเภอหาดสำราญ

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ ถ้ำมรกต ถ้ำเลเขากอบ ถ้ำเขาช้างทาย ทะเลสองห้อง
หาดปากเมง เกาะมุก เกาะเชือก เกาะกระดาน บ่อน้ำร้อนควนแคง น้ำตกโตนปลิว ตึกเก่าเมืองตรัง
อทุ ยานแห่งชาติหาดเจา้ ไหม พพิ ธิ ภัณฑ์พระยารษั ฎานปุ ระดษิ ฐ์มหศิ รภกั ดี เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ เทศกาลหมูย่างเมืองตรัง เทศกาลขนมเค้ก
งานอนุรักษ์หอยตะเภา งานวันยางพารา พธิ วี วิ าห์ใต้สมุทร เปน็ ต้น

189

8.6.10 จังหวดั สตูล
(1) คำขวญั จังหวัด สตูล สงบ สะอาด ธรรมชาติบรสิ ุทธ์ิ
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สตูลเป็นจังหวัดเล็ก ๆ ตั้งอยู่ตอนใต้ของประเทศไทย มีประชากร

เป็นชาวไทยมุสลิมถึง ร้อยละ 80 เป็นจังหวัดที่ติดชายฝั่งทะเลด้านตะวันตก มีพื้นท่ี 2,478 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสตูล อำเภอควนกาหลง
อำเภอควนโดน อำเภอทา่ แพ อำเภอละงู อำเภอทุง่ หวา้ และอำเภอมะนงั

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ เกาะอาดัง เกาะราวี เกาะหลีเป๊ะ เกาะหินงาม
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา สันหลังมังกร ถ้ำภูผาเพชร ถ้ำเลสเตโกดอน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสตูล
มัสยิดมำบงั เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานรักษ์เลรักษ์ป่าเปิดฟ้าสตูล งานประเพณีลอยเรือ
ชาวเลเกาะหลีเป๊ะ งานแข่งขันว่าวประเพณี เทศกาลโรตเี มืองสตลู เป็นตน้

8.6.11 จังหวดั สงขลา
(1) คำขวัญจังหวัด นกน้ำเพลินตา สมิหลาเพลินใจ เมืองใหญ่สองทะเล เสน่ห์

สะพานปา๋ ศูนย์การค้าแดนใต้
(2) ข้อมูลพื้นฐาน สงขลาเป็นจังหวัดชายแดนของประเทศไทยติดกับรัฐเคดาห์

(ไทรบุรี) ของมาเลเซีย เป็นเมืองท่าและเมืองชายทะเลที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคใต้มาตั้งแต่
สมัยโบราณ เมืองสงขลาเดิมชื่อว่า เมืองสทิง แต่พ่อค้าชาวอินเดีย เปอร์เซีย และอาหรับที่เดินทางเข้า
มาค้าขายกับเมืองสทิง จะเรียกว่า เมืองสิงหลา เนื่องจากตอนที่เรือแล่นเข้าปากทะเลสาบสงขลานั้ น
มเี กาะ 2 เกาะ มองดูคล้ายสงิ หห์ มอบ สงขลามีพื้นท่ี 7,393 ตารางกิโลเมตร แบง่ การปกครองออกเป็น
16 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองสงขลา อำเภอสทิงพระ อำเภอจะนะ อำเภอนาทวี อำเภอเทพา
อำเภอสะบ้าย้อย อำเภอระโนด อำเภอกระแสสินธุ์ อำเภอรัตภูมิ อำเภอสะเดา อำเภอหาดใหญ่
อำเภอนาหม่อม อำเภอควนเนียง อำเภอบางกล่ำ อำเภอสงิ หนคร และอำเภอคลองหอยโข่ง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ หาดสมิหลา เกาะหนู เกาะแมว ทะเลสาบสงขลา
น้ำตกโตนงาช้าง อุทยานนกน้ำคูขุด พิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา ยอดเขาตังกวน สะพานติณสูลานนท์
วัดพะโคะ เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานเทศกาลอาหาร 2 ทะเล งานประเพณีลากพระ
และตกั บาตรเทโว งานเทศกาลโคมไฟนานาชาติสีสนั เมอื งใต้ เปน็ ตน้

190

8.6.12 จงั หวดั ยะลา
(1) คำขวัญจังหวัด ใต้สุดสยาม ถ้ำงานหินอ่อน พระนอนศรีวิชัย ทะเลใหญ่บนภูเขา

ชาเผ่าซาไก
(2) ข้อมูลพื้นฐาน คำว่า ยะลา มาจากภาษาพื้นเมืองว่า ยะลอ ซึ่งแปลว่า อห เพราะ

สถานที่ตั้งเมืองเดิมคือ บ้านยะลอ มีภูเขารูปร่างคล้ายแหตั้งอยู่บรเิ วณนั้น ต่อมาได้มีการยา้ ยที่ตั้งเมือง
หลายครั้ง ในที่สุดมาอยู่ที่เมืองนิบงจนถึงปัจจุบัน ยะลาเป็นจังหวัดที่อยู่ใต้สุดของประเทศไทย
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่าไม้ ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม มีพื้นที่ 1,055 ตาราง
กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองยะลา อำเภอธารโต
อำเภอบนั นงั สตา อำเภอยะหา อำเภอเบตง อำเภอรามนั อำเภอกาบัง และอำเภอกรงปนิ ัง

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดคูหาภิมุข บ่อน้ำร้อนเบตง วนอุทยานธารโต
นำ้ ตกกอื ลอง วนอุทยานรามนั มสั ยิดกลางยะลา หมู่บ้านซาไก เปน็ ต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสมโภชหลักเมืองและงานกาชาดยะลา มหกรรม
แขง่ ขันนกเขาชวาเสียงอาเซยี น งานประเพณแี หผ่ ้าขน้ึ ธาตุ เปน็ ต้น

8.6.13 จงั หวดั ปตั ตานี
(1) คำขวัญจังหวัด บูดูสะอาด หาดทรายสวย รวยน้ำตก นกเขาดี ลูกหยีอร่อย

หอยแครงสด
(2) ข้อมูลพื้นฐาน ปัตตานีตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลตะวันออก เป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กเป็น

อันดับ 2 ของภาคใต้ รองจากภูเก็ต พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การเพาะปลูก ประชากร
ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม มีพื้นที่ 1,940 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 12 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองปัตตานี อำเภอโคกโพธิ์ อำเภอหนองจิก อำเภอปะนาเระ อำเภอมายอ
อำเภอทุ่งยางแดง อำเภอสายบุรี อำเภอไม้แก่น อำเภอยะหริ่ง อำเภอยะรัง อำเภอกะพ้อ และ
อำเภอแม่ลาน

(3) สถานที่ท่องเที่ยว ได้แก่ วัดช้างให้ราษฎร์บูรณาราม มัสยิดกลางปัตตานี
มัสยดิ กรือเซะ ศาลเจา้ แม่ล้ิมกอเหนยี่ ว หาดชลาลยั น้ำตกทรายขาว หาดวาสุกี นำ้ ตกโผงโผง เป็นต้น

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว การแข่งขันกีฬา
ตกปลาสายบุรี มหกรรมแข่งขันนกเขาชวาเสียงชิงแชมป์ภาคใต้ งานฮารีรายอ ประเพณีแห่ลาซัง
(ภาพท่ี 8.9) ประเพณีแหเ่ จ้าพ่อเล่าเอียกง๋ เป็นตน้

191

ภาพที่ 8.9 ประเพณแี หล่ าซงั จงั หวดั ปตั ตานี
ท่มี า: อับดุลรองนงิ ลาเดะ๊ (2560)

8.6.14 จงั หวดั นราธิวาส
(1) คำขวัญจังหวัด ทักษิณราชตำหนัก ชนรักศาสนา นราทัศน์เพลินตา ปาโจตรึงใจ

แหลง่ ใหญ่แรท่ อง ลองกองหอมหวาน
(2) ข้อมูลพื้นฐาน นราธิวาสเดิมเป็นเพียงหัวเมืองชายแดนภาคใต้ 1 ใน 8 หัวเมือง

อนั ได้แก่ ปตั ตานี หนองจิก ยะหรง่ิ สายบรุ ี ระแงะ รือมัง ยาลอ และจะนะ สภาพภมู ปิ ระเทศโดยท่วั ไป
เปน็ ปา่ และภูเขา พนื้ ทร่ี าบส่วนใหญอ่ ย่ตู ิดกับทะเลอ่าวไทย ประชากรสว่ นใหญ่นบั ถือศาสนาอสิ ลาม มี
พื้นท่ี 4,475 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมือง
นราธิวาส อำเภอตากใบ อำเภอบาเจาะ อำเภอจะแนะ อำเภอยี่งอ อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอ
รือเสาะ อำเภอศรสี าคร อำเภอสคุ ิรนิ อำเภอสุไหงโก-ลก อำเภอสไุ หงปาดี และอำเภอเจาะไอร้อง

(3) สถานทที่ อ่ งเทย่ี ว ได้แก่ หาดนราทัศน์ กลุ่มบา้ นเรอื กอและ มัสยดิ กลางนราธิวาส
พระพุทธอุทยานเขากง อนุสรณ์สถานนกสื่อสันติภาพ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เขาตันหยง
นำ้ ตกบาโจ พระพุทธทักษณิ ม่ิงมงคล น้ำตกฉตั รวารินทร์ น้ำตกซิโป วนอุทยานนำ้ ตกสิรินธร เปน็ ตน้

(4) เทศกาลงานประเพณี ได้แก่ งานสมโภชเจ้าแม่โต๊ะโมะ ประเพณีแข่งเรือกอและ
เรอื ยาวเรอื กอยองชิงถ้วยพระราชทาน เป็นตน้

192

บทสรปุ
ประเทศไทยประกอบด้วยเขตบริหารราชการ 6 ภูมิภาค 77 จังหวัด ตามการแบ่งภูมิภาค

ทางภูมิศาสตร์ ประกอบด้วย ภาคเหนือ 9 จังหวัด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 20 จังหวัด ภาคกลาง
20 จังหวัด ภาคตะวันออก 7 จังหวัด ภาคตะวันตก 5 จังหวัด และภาคใต้ 14 จังหวัด ทั้งน้ีแต่ละ
จังหวัดของประเทศไทยก็มีลักษณะที่โดดเด่นแตกต่างกันไปตามลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ
ประวัติความเป็นมา รวมทั้งความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม อันเป็นที่มาของคำขวัญประจำ
จังหวัด ข้อมูลพื้นฐาน สถานที่ท่องเที่ยว และเทศกาลงานประเพณีของจังหวัดนั้น ๆ อย่างไรก็ตามจะ
เห็นว่าสิ่งที่ทุกจังหวัดในประเทศไทยมี ล้วนสะท้อนเอกลักษณ์ความเป็นไทยบนความหลากหลายและ
ซับซ้อนได้อย่างชัดเจน มีเสน่ห์ และมีเรื่องราว นำมาซึ่งกิจกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวท้ัง
ชาวไทยและชาวตา่ งประเทศ สง่ ผลให้ประเทศไทยมรี ายได้และเกิดการพฒั นาประเทศในลำดับตอ่ ไป

คำถามทา้ ยบท
1. จังหวดั ในภาคเหนือของประเทศไทยมกี จ่ี งั หวัด แตล่ ะจงั หวัดมีลักษณะโดดเด่นอย่างไร
2. จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยมีกี่จังหวัด แต่ละจังหวัดมีลักษณะ

โดดเด่นอย่างไร
3. จังหวัดในภาคกลางของประเทศไทยมีกจ่ี งั หวัด แต่ละจังหวัดมลี ักษณะโดดเดนอย่างไร
4. จังหวัดในภาคตะวันออกของประเทศไทยมกี จ่ี งั หวดั แต่ละจังหวัดมีลกั ษณะโดดเด่นอย่างไร
5. จงั หวัดในภาคตะวันตกของประเทศไทยมกี จ่ี ังหวัด แตล่ ะจงั หวดั มลี กั ษณะโดดเด่นอย่างไร
6. จงั หวัดในภาคใต้ของประเทศไทยมีกีจ่ งั หวดั แต่ละจงั หวัดมลี กั ษณะโดดเด่นอยา่ งไร

เอกสารอ้างองิ
การท่องเที่ยวแหง่ ประเทศไทย. (2555). คู่มอื กจิ กรรมเทศกาลงานประเพณไี ทย

ประจำปี 2554-2555. (6-184). กรุงเทพฯ: การทอ่ งเทีย่ วแหง่ ประเทศไทย.
การทอ่ งเท่ยี วแห่งประเทศไทย. (2556). ประเพณโี ล้ชิงชา้ ชาวอาข่า

ประจำปี 2556. สบื ค้น 17 สงิ หาคม 2561, จากเว็บไซท:์
http://7greens.tourismthailand.org/green_news/detail/780.html.
การทอ่ งเท่ียวแห่งประเทศไทย. (2559). ประเพณตี กั บาตรเทโว. สบื คน้ 17 สิงหาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://thai.tourismthailand.org.
การทอ่ งเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2561). เทศกาลร่มบอ่ สรา้ งและหัตถกรรมสนั กำแพง ครง้ั ท่ี 35.
สืบค้น 17 สิงหาคม 2561, จากเว็บไซท์: http://www.amazingthaitour.com.

193

ทอ่ งทั่วไทย. (2561). ประเพณีอมุ้ พระดำนำ้ เพชรบรู ณ์ อญั เชญิ พระพุทธรูปศกั ด์สิ ทิ ธ์ิลงสู่สายน้ำ.
สบื ค้น 18 สิงหาคม 2561, จากเว็บไซท์:
https://www.xn--72c5aba9c2a3b8a2m8ae.com.

แทนไท อ.ตระกลู . (2554). บนั ทกึ ทว่ั ไทย 77 จังหวัด ฉบับปรับปรงุ ล่าสดุ . (7-176).
กรงุ เทพฯ: ไพลินบคุ๊ เนต็ .

ภูษิต ศรีดุลยกลุ ย.์ (2555). เที่ยวไทย 56. (45-417). กรุงเทพฯ: ทงิ คเ์ น็ต.
มตชิ นออนไลน์. (2559). สวยงาม ผเี ส้อื นับลา้ นทปี่ างสดี าเพ่ิมสสี นั ต้อนรับฤดฝู น.

สบื คน้ 20 สงิ หาคม 2561, จากเว็บไซท์:
https://www.matichon.co.th/local/news_161779.
มตชิ นออนไลน.์ (2560). สุรนิ ทร์จดั แซนโฎนตา ประเพณสี ืบทอดมานับพนั ปี เซน่ ไหว้บูชา
บรรพบุรุษผลู้ ว่ งลบั . สบื ค้น 19 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.matichon.co.th/region/news_653487.
สำนกั ข่าวกรมประชาสมั พนั ธ์. (2561). ททท.จัดทรปิ นำเท่ียวสายบุญ 5 เสน้ ทางในงานประเพณแี ห่
เทียนเข้าพรรษา จงั หวัดอุบลราชธานี ระหวา่ งวนั ที่ 25-31 กรกฎาคม 2561.
สืบคน้ 19 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: http://thainews.prd.go.th/website_th/
News/news_detail/TNSOC6106160010023.
สำนกั งานกองทนุ พัฒนาและอนรุ ักษพ์ ระบรมธาตุนาดูน. (2561). บทความเชิญชวนเท่ียวงาน
นมสั การพระธาตุนาดนู 2561. สืบคน้ 18 สงิ หาคม 2561, จากเว็บไซท:์
http://pr.prd.go.th/mahasarakham/ewt_news.php?nid=6435&filename=history.
อับดุลรองนงิ ลาเด๊ะ. (2560). ประเพณีแหล่ าซงั หรือทชี่ าวไทยมุสลมิ เรียกว่า บูยอบอื แน.
สืบค้น 20 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: https://yala-patani-
naratiwat.blogspot.com/2017/05/blog-post_77.html.

194

บรรณานกุ รม

กระทรวงพาณชิ ย.์ (2558). สนิ ค้านำเขา้ และสง่ ออก 10 อนั ดับแรกของไทย ปี 2557.
สบื ค้น 12 สิงหาคม 2561, จากเว็บไซท์:
https://www.tcijthai.com/news/2015/22/watch/5908.

กรมประชาสมั พนั ธ.์ (2561). ประวัตผิ ตี าโขน. สืบค้น 13 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท:์
https://sites.google.com/site/phongchitcom/home/prawati-phi-ta-khon.

กรมพฒั นาท่ดี นิ . (2549). รายงานการสำรวจและคาดการณ์ผลผลิตขา้ วนาปแี ละขา้ วนาปรงั
ปกี ารผลิต 2549 โดยใช้เทคโนโลยกี ารสำรวจระยะไกลและระบบสารสนเทศทาง
ภมู ิศาสตร.์ กรงุ เทพฯ: กรมพฒั นาท่ดี นิ .

กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถิ่น. (2561). การแบง่ ภูมิภาคทางภูมศิ าสตร์ของคณะกรรมการ
ภูมิศาสตรแ์ หง่ ชาติ. สืบค้น 14 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://www.dla.go.th/servlet/ShowLinkServlet?_mode=map&orgType=9.

การท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทย. (2555). คูม่ ือกจิ กรรมเทศกาลงานประเพณไี ทย
ประจำปี 2554-2555. (6-184). กรงุ เทพฯ: การทอ่ งเทยี่ วแหง่ ประเทศไทย.

การท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทย. (2556). ประเพณโี ล้ชงิ ชา้ ชาวอาขา่
ประจำปี 2556. สืบคน้ 17 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท:์
http://7greens.tourismthailand.org/green_news/detail/780.html.

การทอ่ งเท่ยี วแหง่ ประเทศไทย. (2558). นำ้ ตกป่าละอ.ู สืบค้น 14 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://northtosouththai.blogspot.com/2015/12/blog-post_28.html.

การทอ่ งเทยี่ วแหง่ ประเทศไทย. (2559). ประเพณตี กั บาตรเทโว. สืบคน้ 17 สงิ หาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://thai.tourismthailand.org.

การท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย. (2561). เทศกาลรม่ บอ่ สรา้ งและหตั ถกรรมสนั กำแพง คร้ังที่ 35.
สืบคน้ 17 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: http://www.amazingthaitour.com.

เกษตรกรรมยง่ั ยืน. (2561). ระบบไรห่ มุนเวยี น. สืบค้น 10 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://mobizest.com.

เกษตรอนิ ทรยี .์ (2560). ปา่ เบญจพรรณ. สบื ค้น 25 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.kasetintree.com.

ข่าวสด. (2559). ปากนำ้ โพ จงั หวดั นครสวรรค.์ สืบคน้ 22 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.khaosod.co.th/lifestyle/news_19266.

195

จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั . (2534). ภมู ลิ ักษณ์ประเทศไทย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั .
ชัชนี วายลี่. (2543). ภมู ศิ าสตร์ประเทศไทย. (1-132). กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลัยรามคำแหง.
ชินวตั ร คำมรี ักษ.์ (2561). ลักษณะภมู ปิ ระเทศของภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื .

สืบค้น 19 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์: https://f473.wordpress.com.
ทอ่ งท่ัวไทย. (2561). ประเพณีอุม้ พระดำนำ้ เพชรบรู ณ์ อญั เชญิ พระพทุ ธรูปศักดิส์ ทิ ธิ์ลงสู่สายน้ำ.

สบื คน้ 18 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.xn--72c5aba9c2a3b8a2m8ae.com.
ทวี ทองสวา่ ง. (2543). ภูมิศาสตร์ประเทศไทย. (331-440). กรุงเทพฯ: มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง.
แทนไท อ.ตระกูล. (2554). บนั ทกึ ทัว่ ไทย 77 จังหวดั ฉบบั ปรับปรุงลา่ สุด. (7-176).
กรุงเทพฯ: ไพลินบคุ๊ เนต็ .
ไทยรฐั ออนไลน์. (2559). กพร.ปช.วางแผนพัฒนากำลงั คน 5 ปี ตอ้ งการแรงงาน 5 ล้านราย.
สืบค้น 11 สิงหาคม 2561, จากเว็บไซท์: https://www.thairath.co.th/content/818071.
ไทยรัฐออนไลน์. (2559). แนะชาวสวนยางมอื ใหม่ เตมิ ปยุ๋ ตดั แต่งก่งิ หนา้ ฝน.
สืบค้น 10 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: https://www.thairath.co.th/content/675318.
ไทยรฐั ออนไลน.์ (2558). พน้ื ที่เกษตรกรรมเสียหายจากปัญหาการขาดแคลนน้ำจืด.
สืบคน้ 25 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์
https://www.thairath.co.th/content/509215.
ธรรมชาติมหศั จรรย.์ (2561). ระบบลมมรสมุ . สบื ค้น 20 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://www.rmutphysics.com/charud/naturemystery/sci3/geology/
2/index_ch_2-6.htm.
นนท์ธิชยั จิตสุเมธ. (2559). เขือ่ นภูมพิ ล จงั หวัดตาก. สบื ค้น 22 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์:
http://www.94fmclub.net/news/detail/1280.
บัณรส บวั คล่ี. (2561). ชาวไทยภเู ขาเผ่าละว้า. สืบคน้ 2 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท:์
https://bunnarothwrite.blogspot.com/?view=timeslide.
พชั ราพร หลักโคตร. (2561). ลกั ษณะภูมิประเทศของภาคใต.้ สืบค้น 23 กรกฎาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://sites.google.com/site/phatcharapron1999/laksna-
phumiprathes-khxng-phakh-ti.
ไพบูลย์ บุญไชย. (2550). ภมู ิศาสตรภ์ ูมิภาค. (2-7). กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ภษู ติ ศรดี ุลยกลุ ย์. (2555). เทย่ี วไทย 56. (45-417). กรุงเทพฯ: ทงิ ค์เน็ต.

196

มตชิ นออนไลน์. (2559). สวยงาม ผีเสอื้ นบั ล้านทปี่ างสีดาเพ่ิมสีสนั ต้อนรับฤดฝู น.
สืบค้น 20 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.matichon.co.th/local/news_161779.

มติชนออนไลน.์ (2560). สุรินทรจ์ ดั แซนโฎนตา ประเพณสี บื ทอดมานบั พันปี เซน่ ไหวบ้ ชู า
บรรพบุรุษผลู้ ว่ งลับ. สบื ค้น 19 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://www.matichon.co.th/region/news_653487.

มูลนธิ วิ ัดเงิน. (2561). ชมุ ชนวดั ศรีสพุ รรณ. สืบคน้ 11 สิงหาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: http://www.wattano.ac.th/wattano/floral/?p=4800.

ราชบัณฑติ ยสถาน. (2557). อกั ขรานกุ รมภูมศิ าสตรไ์ ทย เลม่ 1. (3-459). กรงุ เทพฯ:
ราชบณั ฑติ ยสถาน.

โรงเรยี นนาจะหลวย. (2561). ลกั ษณะภูมิประเทศของภาคตะวันออก. สบื ค้น 19 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: https://sites.google.com/site/ibeebee02/gallery.

รุจเรขา วิทยาวฑุ ฒิกลุ . (2554). สรุปความจากแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 11. สืบค้น 16 สงิ หาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://ruchareka.wordpress.com/2011/12/16.

ลดั ดาวรรณ รอดทกุ ข์. (2561). ลักษณะภมู ิประเทศของภาคตะวันตก. สืบคน้ 23 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: https://luddawan2905.wordpress.com.

วรวตั ิ กติ ิวงค.์ (2560). เตรียมสอบครผู ชู้ ว่ ย ภาค ก และ ข. (139). กรงุ เทพฯ: ธงิ ค์ บียอนด์ บุ๊คส.์
วนั ทนีย์ ศรีรฐั . (2543). ภูมศิ าสตรป์ ระเทศไทย. (233-385). กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง.
วันเพ็ญ สรุ ฤกษ.์ (2547). มมุ มองทางภมู ศิ าสตรก์ บั ความยง่ั ยนื ของการเกษตรไทย. เชยี งใหม:่

ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะสงั คมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่. (เอกสารอดั สำเนา).
วทิ ยา ปานะบตุ ร และวสิ ิทธ์ โรจนพ์ จนรัตน.์ (2556). ความรรู้ อบตัว ฉบบั สมบูรณ์. (162-178).

กรุงเทพฯ: เพ่ิมทรัพยก์ ารพมิ พ.์
วศิ ลั ย์ โฆษติ านนท.์ (2560). ชนเผา่ มง้ บา้ นเข็กน้อย. สืบค้น 3 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:

https://wisonk.wordpress.com/2017/12/17.
ศุทธนิ ี ดนตร.ี (2554). ภูมิศาสตร์ประเทศไทย. (1-353). ภาควชิ าภูมิศาสตร์ คณะสงั คมศาสตร์

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (เอกสารอัดสำเนา).
สถาบันวจิ ัยแสงซินโครตรอน. (2561). การแบง่ ภูมภิ าคของกรมอุตนุ ิยมวิทยา.

สบื คน้ 14 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์: http://supplies.slri.or.th/supplies2016/
index.php?submit=Edit&id1=71.
สถาบันอาณาบริเวณศึกษา. (2561). ที่ต้งั ทางภูมิศาสตรข์ องประเทศไทย. สืบคน้ 9 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: http://www.apecthai.org/apec_new/index.php.

197

สวาท เสนาณรงค.์ (2529). ภมู ศิ าสตรป์ ระเทศไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวฒั นาพานชิ .
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (2561). แนวเขตแดนทางบกระหวา่ งประเทศไทยกบั กัมพชู า.

สบื คน้ 10 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=32&chap=5&page=
t32-5-infodetail04.html.
สารานุกรมไทยสำหรบั เยาวชน. (2561). แนวเขตแดนทางบกระหว่างประเทศไทยกบั ลาว.
สืบค้น 10 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์:
http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=32&chap=5&page=
t32-5-infodetail04.html.
สารานุกรมไทยสำหรบั เยาวชน. (2561). แนวเขตแดนทางบกระหว่างประเทศไทยกบั มาเลเซยี .
สืบค้น 10 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=32&chap=5&page=
t32-5-infodetail04.html.
สารานกุ รมไทยสำหรบั เยาวชน. (2561). แนวเขตแดนทางบกระหว่างประเทศไทยกบั เมียนมาร์.
สืบคน้ 10 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์: http://kanchanapisek.or.th/
kp6/sub/book/book.php?book=32&chap=5&page=t32-5-infodetail04.html.
สารานกุ รมไทยสำหรบั เยาวชน. (2561). อา่ วประวัติศาสตรข์ องไทย. สืบค้น 14 กรกฎาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=
32&chap=5&page=t32-5-infodetail03.html.
สารานกุ รมเสร.ี (2561). การแบ่งภูมภิ าคของกรมทางหลวง. สบื คน้ 16 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: https://th.wikipedia.org/wiki/media/File:
map_TH_provinces_by_highway.png.
สิริพร แก้วอรณุ . (2561). ลมุ่ นำ้ ประธาน 25 ลมุ่ นำ้ ของประเทศไทย. สบื ค้น 25 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: https://sites.google.com/site/keawarunsiriporn/thraphyakr-na.
สุนันทา เจรญิ ปญั ญายิง่ . (2556). ทางรถไฟท่ีเชือ่ มตอ่ กับเพ่ือนบ้าน. สืบคน้ 11 สิงหาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: http://www.tri.chula.ac.th/triresearch/connect/connect.html.
สุรสั สา เทพาพรสุวรรณ์. (2561). ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของภาคเหนือ. สืบค้น 19 กรกฎาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://suratsatp.wordpress.com.
สวุ ารี แก้วบรรจง. (2561). ลกั ษณะภมู ิประเทศของประเทศไทย. สืบคน้ 19 กรกฎาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://sites.google.com/site/suvareeracha/home/laksna-
phumiprathes-thiy.

198

สำนักขา่ วกรมประชาสมั พันธ์. (2561). ททท.จดั ทรปิ นำเทยี่ วสายบุญ 5 เสน้ ทางในงานประเพณแี ห่
เทียนเข้าพรรษา จงั หวดั อบุ ลราชธานี ระหวา่ งวันที่ 25-31 กรกฎาคม 2561.
สบื คน้ 19 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: http://thainews.prd.go.th/website_th/
News/news_detail/TNSOC6106160010023.

สำนกั งานกองทนุ พัฒนาและอนรุ ักษพ์ ระบรมธาตุนาดูน. (2561). บทความเชญิ ชวนเทยี่ วงาน
นมัสการพระธาตุนาดนู 2561. สืบค้น 18 สิงหาคม 2561, จากเว็บไซท:์
http://pr.prd.go.th/mahasarakham/ewt_news.php?nid=6435&filename=history.

สำนกั งานพฒั นาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). การวิเคราะห์ขอ้ มลู ขนาดใหญเ่ พือ่ กำหนด
เขตเหมาะสมทสี่ ดุ สำหรับปลูกพืชเศรษฐกิจ. สบื คน้ 10 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท:์
http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/730.

หลกั สูตรวทิ ยาการประกันภยั ระดับสงู . (2561). พรี ะมดิ ประชากรของประเทศไทย
พ.ศ.2503-2573. (5). สบื คน้ 2 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://www.oic.or.th/sites/default/files/content/88282/aenwkhidkaarsngesrim
kaarmphaakhprachaachnodyphaankaarprakanchiiwit.pdf.

อับดลุ รองนงิ ลาเด๊ะ. (2560). ประเพณีแหล่ าซัง หรือท่ีชาวไทยมุสลมิ เรยี กว่า บูยอบอื แน.
สบื คน้ 20 สิงหาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์: https://yala-patani-
naratiwat.blogspot.com/2017/05/blog-post_77.html.

อาคม เติมพทิ ยาไพสิฐ และธานินทร์ ผะเอม. (2552). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ
ฉบับท่ี 1-11. เอกสารประกอบการบรรยายสำหรบั หลกั สตู รระดบั สูง
กระทรวงอุตสาหกรรม รนุ่ ที่ 10. (6-12). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนา
เศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาต.ิ

Anacarika. (2561). แหลมตะลมุ พกุ จงั หวดั นครศรธี รรมราช. สืบคน้ 23 กรกฎาคม 2561,
จากเว็บไซท์: http://oknation.nationtv.tv/blog/grunakorn/2018/04/01/entry-1.

Assignmenthelp. (2018). Introduction to Regional Geography.
Retrieved July 2, 2018, from Web site:
http://www.assignmenthelp.net/assignment_help/regional-geography.

BASSCAMP adventure. (2554). เขาหลวง จงั หวดั นครศรธี รรมราช. สบื คน้ 19 กรกฎาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: http://www.basscampadventure.com/node/62.

Bergman, E. and Renwich, W. (1999). Introduction to Geography: People, Places and
Environment. Upper Saddle River: Prentice Hall.

199

Farmer Space. (2561). ปลูกผักอนิ ทรยี .์ สบื คน้ 10 สิงหาคม 2561,
จากเวบ็ ไซท์: https://farmerspace.co.

Grand Living. (2557). หมบู่ า้ นกะเหรีย่ งคอยาว. สบื ค้น 3 สงิ หาคม 2561, จากเว็บไซท์:
http://www.grandlivingcm.com/portfolio/etiam-ultricies-nisi/.

Haggett, P. (2001). Geography, a Global Synthesis. Harlow: Prentice Hall.
Highland People Discovery Museum. (2560). ชนเขาเผา่ ขม.ุ สืบค้น 2 สิงหาคม 2561,

จากเวบ็ ไซท์: https://www.youtube.com/watch?v=BhoEaJIaEFw.
Intirasites. (2561). ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของภาคกลาง. สบื คน้ 19 กรกฎาคม 2561,

จากเว็บไซท์: https://sites.google.com/site/intirasites/.
ISARN INTER. (2557). หมายเลขทางหลวง. สบื คน้ 12 สงิ หาคม 2561,

จากเวบ็ ไซท์: http://www.isarninter.com.
Johnston, R.J.; Gregory, D.; Pratt, G. and Watt, M. (2001). The Dictionary of Human

Geography. Oxford: Blackwell Publishers.
Kapook Travel. (2561). หาดหวั หิน จงั หวัดประจวบคีรขี ันธ์. สบื ค้น 23 กรกฎาคม 2561,

จากเวบ็ ไซท์: https://travel.kapook.com/view70999.html.
Lanna Sculpture. (2561). แรค่ วอตซ์. สืบคน้ 31 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:

https://www.lannasculpture.com.
Local Guides Connect. (2560). เขอ่ื นรชั ชประภา จังหวดั สรุ าษฎร์ธานี.

สบื ค้น 25 กรกฎาคม 2561, จากเว็บไซท์: https://www.localguidesconnect.com.
Luckynatthapong. (2556). ปา่ ดิบเขา. สืบคน้ 31 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:

https://chiangmaiunseen.wordpress.com/2013/07/29.
Soileriragusgonta. (2018). Southeast Asia Map. Retrieved July 14, 2018,

from Web site: http://soileiragusgonta.com/map-south-east-asia/map-south-
east-asia-1-southeast-of-asian-countries.
Thaiseafarer. (2561). เขตน่านน้ำภายในและเขตเศรษฐกิจจำเพาะของประเทศไทย.
สืบค้น 31 กรกฎาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
http://thaiseafarer.com/marinelaw/maritime-zone.php.
Tribe06. (2553). ชนเผา่ ลาห.ู่ สืบคน้ 3 สงิ หาคม 2561, จากเวบ็ ไซท์:
https://tribes06.wordpress.com.