คู่มือการเรียนการสอนเพศศึกษาและทักษะชีวิต

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

เอกสารอ้างองิ

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสขุ , กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ. วัยรนุ่ ยุคใหม่ เข้ำใจชีวิต.
กรุงเทพฯ: วิสคอมเซนเตอร์; 2548.
กฤตยา อาชวนจิ กลุ . “เพศวิถที ีก่ ำ� ลงั เปล่ยี นไปในสงั คมไทย” ในจุดเปลีย่ นประชำกร จุดเปล่ยี นสังคมไทย.
นครปฐม: ส�านกั พิมพ์ประชากรและสงั คม; 2554.
กลุ่มสาระการเรียนร ู้ สุขศกึ ษาและพลศึกษา โรงเรยี นนครสวรรค์. กำรเลอื กค่คู รอง [อินเทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.).
[เข้าถึงเมื่อ 1 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://www.vimanloy.com/lesson/lesson5_2.php
กำรปรับตัวของวยั รนุ่ [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมือ่ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก:
http://arts.kmutt.ac.th/ssc210/Group%20Project/G244/G07/pages/know_teen.html
กำรมเี พศสมั พนั ธท์ ่ีรับผดิ ชอบและปลอดภัย [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมื่อ 5 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก:
http://www.aekitsystem.com/_portfolio/_sex/safesex.html
กำรวำงตัวตอ่ เพศตรงข้ำมและกำรเลือกคคู่ รอง [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถึงเมอ่ื 2 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้
จาก: http://www.school.net.th/library/create-web/10000/generality/10000-5211.html
กำ� หนดเปำ้ หมำย...งำ่ ยกว่ำที่คดิ [อินเทอรเ์ น็ต]. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก:
http://th.jobsdb.com/th-th/articles/ก�าหนดเปา้ หมาย-งา่ ยกว่า
กติ ตยิ า ธนกาลมารวย. หนูเกิดมำจำกไหน? พ่อแม่ตอบอย่ำงไรดี [อนิ เทอร์เน็ต]. 2553
[เขา้ ถึงเมอ่ื 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://talkaboutsex.thaihealth.or.th/knowledge/849
คณะพยาบาลศาสตร ์ มหาวทิ ยาลยั เวสเทริ น์ เขตกาญจนบรุ .ี กำรปอ้ งกนั กำรมเี พศสมั พนั ธแ์ ละวธิ กี ำรคมุ กำ� เนดิ
[อินเทอร์เน็ต]. 2555 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://5405g3.blogspot.com/
2012/02/blog-post.html
คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. ผู้ชำย...วัยแรกรุ่น.
ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ)
คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. ผู้หญิง...วัยแรกรุ่น.
ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพับ)

87

ค¤ูม่ÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวÔµิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. เพศสัมพันธ์ควำมสุข
หรือควำมเสี่ยง. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั )

คณะอนกุ รรมการและชมรมสขุ ภาพวยั รนุ่ ราชวทิ ยาลยั กมุ ารแพทยแ์ หง่ ประเทศไทย. เพศหลำกหลำยกบั วยั รนุ่ .
ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพับ)
ควำมเข้ำใจผดิ เร่ืองเซ็กส์ ร้กู ่อนแสนจะได้เปรยี บ [อนิ เทอร์เน็ต]. 2558 [เขา้ ถึงเม่อื 15 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้
จาก: http://board.postjung.com/845877.html
ควำมเชือ่ ผิด ๆ เกี่ยวกบั เซ็กส์ (Woman’s Story) [อินเทอรเ์ น็ต]. 2553 [เข้าถึงเมอื่ 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้
จาก: http://women.kapook.com/view13252.html
ควำมเชื่อผดิ ๆ ควำมเข้ำใจผดิ ๆ ทำงเพศ 12 ประกำร [อินเทอรเ์ นต็ ]. 2555 [เขา้ ถงึ เม่ือ 17 เม.ย. 2558].
เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://guru.google.co.th/guru/thread?tid=052bce8514e47ce0
ควำมสมั พนั ธร์ ะหวำ่ งเพศ [อนิ เทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถงึ เม่อื 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก:
http://arts.kmutt.ac.th/ssc210/Group%20Project/G244/G07/pages/know_relate.html
จันทรัตน์ ระเบยี บโลก, ภารดี ชาญสมร, สิริมน วไิ ลรตั น์. บทบำทหญิงชำยกับงำนอนำมัยกำรเจรญิ พนั ธุ.์
พมิ พ์ครงั้ ท ี่ 6. นนทบรุ :ี สา� นักอนามยั การเจรญิ พนั ธ์ ุ กรมอนามยั ; 2557.
จารทุ รรศน ์ สทิ ธสิ มบรู ณ์. ควำมเข้ำใจผิด ๆ เกย่ี วกับเรอื่ งเพศของวยั ร่นุ [อนิ เทอร์เน็ต]. 2554
[เขา้ ถงึ เม่อื 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://talkaboutsex.thaihealth.or.th/knowledge/1582
เจษฎา เจือจนั ทึก. 3 วธิ คี ้นหำเปำ้ หมำยชวี ิต เพอ่ื เตม็ ทีก่ ับชีวติ ทม่ี ำกกว่ำ [อินเทอร์เน็ต]. 2556
[เข้าถงึ เม่อื 2 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://www.succeedlifestyle.com/3-steps-life-purpose/
ชะนวนทอง ธนสุกาญจน,์ มณฑา เกง่ การพาณชิ , ขวัญเมอื ง แก้งด�าเกงิ . โครงกำรวิจัยประเมนิ ผล

กำรจัดกำรเรียนรู้เพศศึกษำรอบดำ้ น ในสถำนศกึ ษำระดบั กำรศกึ ษำขน้ั พน้ื ฐำน. ภาควิชาสุขศึกษาและ
พฤติกรรมศาสตร์ คณะสาธารณสขุ ศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล; 2555.
ฐปนัท ศรธี าราธคิ ุณ. เลือกคดู่ อู ยำ่ งไร [อนิ เทอรเ์ น็ต]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถึงเมื่อ 5 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก:
http://www.love4home.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=108093&Ntype=3

88

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ธาม เชอ้ื สถาปนศริ .ิ เปดิ 5 แนวคิดร้เู ท่ำทันส่ือ-รทู้ ันตนเอง กอ่ นโพสต์ ไลค์ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2557 [เข้าถงึ เมือ่
5 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://isranews.org/isranews-article/item/27634-media_27634.html
นฤพนธ์ ดว้ งวิเศษ. แนวคิดทฤษฏเี รอ่ื ง “ควำมหลำกหลำยทำงเพศ” [อินเทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมื่อ
10 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.sac.or.th/main/uploads/article/Sexual-diversity.pdf
แผนงานเยาวชนสรา้ งสรรคเ์ พอ่ื การเรยี นรูส้ สู่ ขุ ภาวะ ส�านักงานกองทุนสนบั สนนุ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพ.

วัยมนั ส์ เท่ำทันส่ือ. พิมพค์ ร้งั ท่ี 2. กรุงเทพฯ: สา� นกั พิมพ ์ ปน่ิ โต พับลิชชงิ่ ; 2552.
แผนงานสร้างเสริมสขุ ภาวะทางเพศ ส�านกั งานกองทนุ สนับสนนุ การสร้างเสรมิ สุขภาพ. จำก ด.ช. เปน็

“นำย” เต็มตัว. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ)
ภาควชิ าจิตเวชศาสตร ์ คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล. สร้ำงสัมพันธภำพท่ดี ใี นครอบครัว [อินเทอร์เนต็ ].
2553 [เขา้ ถึงเมือ่ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/article
detail.asp?id=280
มานะ อะมะมลู . กำรป้องกนั และกำรถูกล่วงละเมดิ ทำงเพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถงึ เม่ือ 8 เม.ย. 58].
เขา้ ถงึ ได้จาก: http://www.pathumrat.ptpk.ac.th/mana_Online/m1/unit2/n2-2.html
มลู นธิ ิแพธทเู ฮลท ์ (PATH). คมู่ ือกำรจดั กระบวนกำรเรยี นรเู้ พศศกึ ษำส�ำหรบั นกั เรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษำปีที่ 1.
พมิ พค์ รั้งท่ี 5. กรงุ เทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553.
มลู นิธิแพธทูเฮลท ์ (PATH). คมู่ ือกำรจัดกระบวนกำรเรยี นรู้เพศศึกษำส�ำหรับนกั เรยี นชั้นมัธยมศกึ ษำปีที่ 2.
พิมพค์ ร้ังท่ี 5. กรงุ เทพฯ: เออร์เจนท์ แทค; 2553.
มูลนธิ ิแพธทูเฮลท์ (PATH). คู่มอื กำรจดั กระบวนกำรเรยี นรเู้ พศศกึ ษำส�ำหรบั นักเรียนชั้นมธั ยมศกึ ษำปีที่ 3.
พมิ พ์ครง้ั ที ่ 5. กรงุ เทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553.
มูลนธิ แิ พธทเู ฮลท ์ (PATH). คูม่ อื กำรจัดกระบวนกำรเรยี นรเู้ พศศึกษำสำ� หรบั นักเรียนชั้นมัธยมศกึ ษำปีท่ี 4.
พิมพค์ รั้งท่ ี 5. กรุงเทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553.
มูลนิธแิ พธทูเฮลท ์ (PATH). คมู่ อื กำรจดั กระบวนกำรเรียนรูเ้ พศศึกษำสำ� หรับนกั เรยี นช้นั มัธยมศกึ ษำปที ่ี 5.
พมิ พ์ครง้ั ท ่ี 5. กรงุ เทพฯ: เออร์เจนท์ แทค; 2553.

89

ค¤ูม่ÁÙè ื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÕÇีวµÔติ ãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

มลู นธิ ิแพธทเู ฮลท์ (PATH). คมู่ อื กำรจดั กจิ กรรม กำรส่อื สำรระหว่ำงพอ่ แม่ ผปู้ กครอง กับบตุ รหลำน
เพอ่ื สง่ เสริมสุขภำวะทำงเพศในเยำวชน. พมิ พ์ครงั้ ท่ ี 5. กรุงเทพฯ: พี.เอส. ซพั พลาย; 2557.

มลู นธิ แิ พธทูเฮลท ์ (PATH). โครงกำรก้ำวย่ำงอยำ่ งเขำ้ ใจ [อินเทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมื่อ 11 เม.ย. 2558].
เขา้ ถึงได้จาก: www.teenpath.net
มลู นธิ ิแพธทเู ฮลท์ (PATH). ผใู้ หญ่เปิดใจ ลูกหลำน (รัก) ปลอดภัย. พมิ พ์ครงั้ ที ่ 2. กรุงเทพฯ: พี.เอส.ซัพพลาย;
2554.
มูลนิธแิ พธทูเฮลท ์ (PATH). ฝนั เปยี ก : สญั ญำนควำมเป็นหนุม่ ท่ีไมธ่ รรมดำ [อนิ เทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.)
[เข้าถงึ เมอื่ 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก: http://www.teenpath.net/content.asp?ID=18#.
VQZW69KUfBk
มลู นิธิแพธทูเฮลท ์ (PATH). เพศวิถศี ึกษำ ส�ำหรบั นักเรยี นระดบั ช้ันมัธยมศกึ ษำปีท่ี 1. กรงุ เทพฯ:
พี.เอส. ซพั พลาย; 2556.
มลู นธิ แิ พธทูเฮลท ์ (PATH). เพศวถิ ศี ึกษำ ส�ำหรับนกั เรียนระดบั ช้นั มธั ยมศึกษำปที ี่ 2. กรุงเทพฯ:
พี.เอส. ซัพพลาย; 2556.
มลู นธิ แิ พธทูเฮลท์ (PATH). เพศวถิ ีศึกษำ สำ� หรบั นกั เรยี นระดับช้ันมัธยมศกึ ษำปีที่ 3. กรุงเทพฯ:
พ.ี เอส. ซพั พลาย; 2556.
เมเป้ิลฤดูใบไมผ้ ลิ [นามแฝง]. ควำมเชื่อและเข้ำใจผดิ เกยี่ วกบั เรื่องเพศ 1 [อนิ เทอร์เนต็ ]. 2554 [เข้าถึงเม่อื
8 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://writer.dek-d.com/pin_pin200/story/viewlongc.php?id=653-
183&chapter=17
รนิ ลักษณ ์ รักษาแก้ว, รฐั ศาสตร์ ยุกตะทัต, เตชน์ จริตงาม, ภาตา ขาวข�า. หนงั สอื รวมชุดสำระกำรเรยี นรู้

พ้ืนฐำน สุขศกึ ษำ 2 [อนิ เทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.) [เขา้ ถงึ เม่ือ 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก:
http://61.19.202.164/works/smtpweb52/A01/Page9.html
รจู้ ัก "มำสเตอรเ์ บช่ัน" กนั รึยัง.. มนั กค็ ือ "กำรชว่ ยตนเอง" [อินเทอรเ์ นต็ ]. 2555 [เขา้ ถึงเมื่อ 5 เม.ย. 2558].
เข้าถึงไดจ้ าก: http://webboard.yenta4.com/topic/514759

90

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

เรณุมาศ มาอุน่ . กำรสร้ำงสัมพันธภำพระหวำ่ งเพศ [อินเทอรเ์ นต็ ]. 2552 [เขา้ ถงึ เมือ่ 5 เม.ย. 58]. เขา้ ถงึ
ได้จาก: https://sites.google.com/site/healthgrade6/hnwy-kar-reiyn-ru-thi-1/hnwy-kar-reiyn-ru-
thi-3/kar-srang-samphanthphaph-rahwang-phes
ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารตอ่ ตา้ นการคา้ มนษุ ย ์ มลู นธิ กิ ระจกเงา. ควำมผดิ เกยี่ วกบั เพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมอ่ื
10 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://www.notforsale.in.th/autopagev4/show_page.php?topic_
id=29&auto_id=3&TopicPk=
สถาบนั สขุ ภาพจติ เดก็ และวยั รนุ่ ราชนครนิ ทร.์ มำฝกึ ใหเ้ ดก็ รจู้ กั “ปฏเิ สธ” กนั เถอะ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พบั )
สมาคมวางแผนครอบครวั แห่งประเทศไทยในพระราชปู ถัมปส์ มเด็จพระศรนี ครินทร์ทราบรมราชชนนี,
สา� นักงานหลักประกันสขุ ภาพแห่งชาติ. หยดุ ปญั หำท้องไมพ่ ร้อม. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั )
สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมป์สมเดจ็ พระศรีนครนิ ทรท์ ราบรมราชชนนี,
สา� นกั งานหลกั ประกนั สขุ ภาพแหง่ ชาต.ิ ไรเ้ ดยี งสำ แตไ่ มไ่ ดค้ วำมรบั ผดิ ชอบ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พบั )
สา� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น ์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ ทำ� ไมเรำถงึ ตอ้ ง

รเู้ ท่ำทนั ส่ือ [อินเทอรเ์ น็ต]. 2556 [เข้าถงึ เมอ่ื 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/
knowledge/detail/307
ส�านักงานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ “รเู้ ทำ่ ทัน”

คืออะไร [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึงเม่ือ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/know
ledge/detail/306
ส�านกั งานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแห่งชาติ. หวั ใจส�ำคญั

ของกำรรเู้ ทำ่ ทันสอ่ื คอื อะไร [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2556 [เขา้ ถงึ เมอ่ื 1 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก:
http://bcp.nbtc.go.th/knowledge/detail/308
สา� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น ์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ ทำ� อยำ่ งไรจงึ จะ

รเู้ ท่ำทนั สื่อ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2556 [เข้าถึงเมอื่ 1 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/knowl
edge/detail/313
สา� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น ์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ กำรรเู้ ทำ่ ทนั สอื่

มเี ทคนคิ อะไรบ้ำง [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2556 [เข้าถงึ เมือ่ 1 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://bcp.nbtc.go.th/
knowledge/detail/315

91

ค¤ู่มÙÁè ืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡กึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÕÇีวµÔิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

สา� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น ์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ กำรรเู้ ทำ่ ทนั สอื่
มมี ติ อิ ะไรบ้ำง [อนิ เทอร์เนต็ ]. 2556 [เขา้ ถงึ เมื่อ 1 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://bcp.nbtc.go.th/

knowledge/detail/318
สา� นกั สง่ เสรมิ สขุ ภาพ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ . คมู่ อื กำรสอนเพศศกึ ษำสำ� หรบั นกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษำ

ปีท่ี 1 ถึง มัธยมศึกษำปีที่ 3. กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ์ชมุ นุมสหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2546.
สา� นกั อนามยั การเจรญิ พันธุ์ กรมอนามัย. กำรวำงแผนครอบครัว [ภำพพลิก]. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.
สา� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามยั . กำรใหบ้ รกิ ำรอนำมยั กำรเจรญิ พนั ธ์ุ คมู่ อื สำ� หรบั เจำ้ หนำ้ ทสี่ ำธำรณสขุ .
พมิ พค์ ร้ังท ่ี 4. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของ สกสค.; 2557.
สา� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามยั . คดิ จะรกั นำ่ จะร.ู้ พมิ พค์ รงั้ ท ่ี 4. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พอ์ งคก์ ารสงเคราะห์
ทหารผ่านศกึ ; 2556. (แผน่ พบั )
ส�านกั อนามัยการเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามยั . คมู่ ือกำรจัดกำรอบรม เรอ่ื งเพศคุยได้ในครอบครวั . พมิ พ์ครั้งท่ ี 2.
กรุงเทพฯ: ศูนย์สือ่ และสงิ่ พิมพแ์ กว้ เจ้าจอม; 2558.
สา� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามยั . คมู่ อื เตรยี มพรอ้ มนอ้ งหนู เรยี นรเู้ รอ่ื งเพศ. พมิ พค์ รงั้ ท ่ี 10. กรงุ เทพฯ:
โรงพมิ พ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2556.
ส�านกั อนามยั การเจริญพันธ ์ุ กรมอนามัย. คู่มือ...วยั รนุ่ และเยำวชน กำรปอ้ งกนั กำรตง้ั ครรภ์ทไ่ี มพ่ รอ้ ม.
พิมพค์ รง้ั ที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพช์ ุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2556.
สา� นกั อนามัยการเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามัย. คมู่ ือเรียนรู้เร่ืองเพศ เล่ม 1 หญิง-ชำย เรยี นรู้ไว้ไมใ่ ห้เกิดปญั หำ.
พิมพ์คร้งั ท่ ี 15. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์ชมุ นมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2557.
ส�านักอนามัยการเจริญพันธ ์ุ กรมอนามัย. คมู่ อื เรยี นรู้เรื่องเพศ เลม่ 2 หยดุ ไวก้ ่อน. พิมพค์ ร้งั ท ี่ 15. กรงุ เทพฯ:
โรงพมิ พช์ ุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2557.
สา� นักอนามยั การเจริญพนั ธุ ์ กรมอนามัย. คู่มือเรยี นรู้เรอื่ งเพศ เล่ม 3 ดแู ลลูกสำวอย่ำงเข้ำใจ. พิมพ์ครั้งท่ ี 7.
กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ์ชมุ นมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2556.

92

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

สา� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ ์ุ กรมอนามยั . คมู่ อื เรยี นรเู้ รอ่ื งเพศ เลม่ 4 ดแู ลลกู วยั รนุ่ ชำย. พมิ พค์ รงั้ ท ี่7. กรงุ เทพฯ:
โรงพมิ พช์ มุ นมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2556.
สา� นกั อนามัยการเจริญพันธ ์ุ กรมอนามยั . แนวทำงกำรจัดบริกำรคมุ ก�ำเนิด สำ� หรบั วยั รุ่น และหญิง-ชำย

ทม่ี ีเพศสัมพนั ธ์โดยไม่ไดแ้ ตง่ งำน. พิมพ์คร้งั ท ่ี 3. กรุงเทพฯ: องคก์ ารคา้ ของ สกสค.; 2557.
สา� นกั อนามยั การเจริญพันธ์ุ กรมอนามยั . ผมเป็นหนุ่ม...เปน็ สำวแล้วนะ เรอ่ื งวุ่น ๆ ของวัยรนุ่ หนมุ่ สำว.
พมิ พค์ รั้งที่ 5. กรงุ เทพฯ: สา� นักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะหท์ หารผ่านศกึ ; 2557.
สา� นกั อนามยั การเจรญิ พันธุ์ กรมอนามัย. รำยงำนกำรศึกษำวิจยั เรอื่ ง กำรสอื่ สำรเร่อื งเพศในครอบครวั ไทย.

กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2557.
สา� นกั อนามัยการเจริญพันธ์ุ กรมอนามัย. รูไ้ ว้ หำ่ งไกล โรคทำงเพศสัมพนั ธ.์ พิมพค์ รงั้ ท ่ี 2. ม.ป.ท.: 2556.
(แผน่ พับ)
สา� นักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย. เรือ่ งเพศคุยได้ในครอบครัว. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ)
ส�านกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ ุ กรมอนามยั . วิธคี ุมกำ� เนดิ ชนิดต่ำง ๆ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั )
สุชาต ิ โสมประยรู , วรรณี โสมประยรู . ควำมเชอ่ื และควำมเข้ำใจทผ่ี ิดเกี่ยวกบั เรื่องเพศ [อินเทอร์เนต็ ]. 2553
[เขา้ ถงึ เม่อื 5 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://www.stock2morrow.com/showthread.php/14399
สุณชิ ชา ชอบชัย. กำรสรำ้ งคุณคำ่ ของตนเอง เพื่อพฒั นำตนเองด้วยกำรเปลย่ี นแปลง [อินเทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.).
[เขา้ ถึงเมือ่ 5 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://www.entraining.net/article-sunitcha08.php
สตุ านันท ์ ธนาธนั ยน์ .ิ ประมวลกฎหมำยอำญำควำมผิดเกย่ี วกบั เพศของไทย [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2557 [เขา้ ถงึ เมือ่
10 เม.ย 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.vcharkarn.com/varticle/61053
สพุ ร เกิดสวา่ ง. มองเพศทส่ี ำมอย่ำงเขำ้ ใจ [อินเทอร์เนต็ ]. 2550 [เข้าถึงเมือ่ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก:
http://www.ppat.or.th/th/article/understand_third_gender
เสรี วงษม์ ณฑา, อุดมศลิ ป์ ศรีแสงนาม. เลย้ี งลูกอยำ่ งไรไมผ่ ดิ เพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2530 [เข้าถึงเมอ่ื 5 เม.ย.
2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://www.doctor.or.th/article/detail/4982

93

ค¤ูม่ÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡กึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµติ ãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

เสาวลักษณ์ พัวพฒั นกุล. บทเรยี นครั้งสำ� คัญของลูกผู้หญงิ : กรณศี ึกษำเร่ืองเพศสมั พันธ์ที่รับผิดชอบ
[อนิ เทอร์เนต็ ]. 2553 [เขา้ ถงึ เม่อื 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก: https://www.gotoknow.org/posts
/395721
อภิญญา ค�ายงั . ประโยชน์ทไ่ี ด้รับจำกกำรส่ือสำรในเรอ่ื งเพศในครอบครัว [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมอื่
10 เม.ย.58]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://sites.google.com/site/30293mint/home/prayochn-thi-di-rab-cak-
kar-suxsar-ni-reuxng-phes-ni-khrxbkhraw
อรญั ญา ตยุ้ คา� ภรี .์ “เป้ำหมำย...ในชีวิตของคณุ คอื อะไร” [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2557 [เขา้ ถงึ เมื่อ 17 เม.ย. 2558].
เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://www.youthonlinecps.com/14683703/
อะไรคอื กำรถูกล่วงละเมดิ ทำงเพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมื่อ 17 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก:
https://www.1800respect.org.au/languages/thai/what-is-sexual-assault/
เอมอร กฤษณะรงั สรรค์. คมู่ ือกำรฝึกทักษะให้กำรปรึกษำ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมอื่ 17 เม.ย. 2558].
เข้าถงึ ได้จาก: http://www.novabizz.com/NovaAce/Relationship/การสร้างสมั พันธภาพ.htm
13 ข้อทคี่ นมักหลงผิด ระหวำ่ ง Sex กบั Love [อินเทอรเ์ น็ต]. 2555 [เข้าถึงเมอื่ 17 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้
จาก: http://women.mthai.com/women-variety/77386.html
5 ควำมเชื่อผดิ ๆ เร่อื งเซก็ ส ์ [อินเทอรเ์ น็ต]. 2557 [เขา้ ถงึ เมื่อ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก:
http://www.manager.co.th/Marsmag/ViewNews.aspx?NewsID=9570000116089
Mika Rain [นามแฝง]. เพศทีแ่ ตกตำ่ ง [อนิ เทอร์เน็ต]. 2556 [เขา้ ถงึ เมอ่ื 10 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก:
http://sweet-water2.blogspot.com/2013_08_01_archive.html
Monkong L. The effectiveness of program developed from cognitive-experiential self-theory and life

skill technique on adolescent coping with stress [Doctor of Philosophy]. Bangkok: Chulalongkorn
University; 2009.

94

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ภาคผนวก

ภำคผนวก ก
เนอื้ หำประกอบกำรสอน

95

ค¤ู่มÙÁè ื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍè่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡กึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวµÔติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

กจิ กรรมท่ี 1 พฒั นำกำรทำงเพศและสขุ อนำมัยทำงเพศ (ชัน้ ประถมศกึ ษำตอนปลำย ป.4 - ป.6)

เร่ือง กำรเปลยี่ นแปลงทำงดำ้ นรำ่ งกำยของเดก็ ชำยและเด็กหญงิ / กำรดูแลรกั ษำควำมสะอำด
เรอื่ งของหนมุ่ ร่ำงกำยเปลีย่ นแปลง
ร่างกายของบรรดาหนมุ่ น้อยเรมิ่ เปลย่ี นแปลงมาตัง้ แตว่ ัย 10-12 ขวบ บางคนช้า บางคนเรว็ แลว้ แต่
กรรมพันธุ ์ การเล้ยี งดู อาหารการกิน และส่ิงแวดลอ้ มของแตล่ ะคน สว่ นใหญเ่ มือ่ ถงึ วัย 13-14 ป ี จะเห็นได้ชดั
รูปร่างสูงใหญ่ขึ้น จากที่ลีบ ๆ ยาว ๆ หรืออ้วนกลมแบบเด็กกลายเป็นรูปร่างแบบผู้ใหญ่ที่ช่วงไหล่
กวา้ งขนึ้ เรม่ิ มกี ลา้ มเนอื้ สว่ นตา่ ง ๆ เชน่ กลา้ มเนอื้ แขน มขี นขน้ึ ตามสว่ นตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย เชน่ หนวด เครา
แขน ขา หน้าอก รักแร้ และท่ีอวัยวะเพศ สว่ นของใครจะขน้ึ ดกดา� หรือหรอ็ มแหรม็ กข็ น้ึ อยู่กบั กรรมพนั ธุ์
เริ่มมสี ิวข้ึนมาตามใบหนา้ บางคนลามไปถงึ แผ่นหลัง หนา้ อก ล�าคอ ฯลฯ สิวเป็นเรอื่ งธรรมชาต ิ มมี าก
มนี ้อย กรรมพนั ธกุ์ ็มีส่วนสา� คญั การรักษาความสะอาดและขจดั ความวิตกกังวลชว่ ยไดไ้ ม่นอ้ ยทีเดียว
เสียงแตกมาพร้อม ๆ กบั การปรากฏของลูกกระเดอื กท่ีล�าคอ การเปล่ียนแปลงของร่างกายจะดา� เนนิ ไป
เรอื่ ย ๆ จนถึงชว่ งปลายวัยร่นุ ประมาณ 18-19 ปี หรือบางคนอาจจะเลยไปถึงชว่ งตน้ ยีส่ บิ กเ็ ป็นได้
ผวิ และผมมนี �้ามันมากขน้ึ มกี ลนิ่ ตวั มเี หงอ่ื มากขน้ึ
อวัยวะเพศมีขนาดใหญข่ ้นึ และมีการแข็งตัวเม่อื ถูกกระตนุ้ ขเ้ี ปยี กเปน็ ส่วนผสมชองเซลล์ท่ตี ายแลว้ และ
มูกเมอื กซึ่งมักจะตดิ อยู่บรเิ วณคอคอดใต้ผิวหนังองคชาตและเปน็ แหล่งสะสมของเชื้อแบคทเี รีย ดังนัน้ จงึ ควร
ท�าความสะอาดด้วยการดึงหนังหุ้มองคชาตให้ร่นขึ้นมาจนถึงคอคอดและใช้สบู่ถูให้คราบขี้เปียกหลุดออกและ
ล้างดว้ ยนา�้ สะอาด หรอื จะทา� ความสะอาดไปพร้อมกับการอาบนา้� ทกุ ครัง้ ก็ได้
เร่อื งของสำว รำ่ งกำยเปล่ียนแปลง
เขา้ วัยสาว สาวน้อยจะมกี ารเปลย่ี นแปลงมากมายอย่างเห็นได้ชดั ในรา่ งกายตนเอง ตามธรรมชาติจะ
เปลย่ี นในช่วงวยั รนุ่ หรือ 12-13 ปขี ้นึ ไป ซง่ึ จะเรว็ กวา่ เด็กผู้ชายเลก็ นอ้ ย ชว่ งน้ีสาวนอ้ ยจงึ ชอบเฝา้ มองกระจก
ดรู ปู ร่างหนา้ ตาของตนเองมากกวา่ ปกติ
ช่วงที่เริ่มเป็นสาว จะเร่ิมสูงขึ้น มีไขมันและกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมากข้ึน อกใหญ่ขึ้น
ตะโพกผายใหญข่ ึน้ ต้นขาและกน้ มีเนอ้ื มากขึ้น มีขนขึ้นที่อวัยวะเพศและรักแร ้ ทัง้ หมดน้ีเปน็ ผลจากฮอร์โมน
เพศหญิง
หน้าอกของสาว ๆ ท่ัวไป ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ถือว่าปกติทั้งส้ิน และเมื่อมีลูก ไม่ว่าอกเล็กอกใหญ่ก็
สามารถผลิตน้า� นมให้ลกู ดูดด่มื ไดเ้ พยี งพอเชน่ กัน
อวยั วะเพศกเ็ ชน่ เดยี วกบั สว่ นอนื่ ๆ เมอื่ โตเปน็ สาว ผหู้ ญงิ แตล่ ะคนควรทจี่ ะสา� รวจรา่ งกายและอวยั วะเพศ
ของตนเอง เพื่อท่ีจะเรยี นรจู้ ักตนเองให้ละเอยี ดข้ึน จะไดด้ ูแลรักษาได้อย่างถกู สุขลักษณะ
เนอ้ื ตวั ตอนนกี้ เ็ รม่ิ มกี ลน่ิ ตวั กนั แลว้ กลนิ่ ตวั อนั ไมพ่ งึ ปรารถนานจี้ ะอยแู่ ถวทรวงอกและรกั แร ้ ขนทร่ี กั แร้
จะเปน็ ตวั กักเกบ็ แบคทเี รีย ควรโกนหรือถอนออก และใชส้ ารส้มหรือโรลออนดบั กล่ินกาย

96

HHaannddbbooookk ffoorr IInntteeggrraatteedd SSeexx EEdduuccaattiioonn aanndd LLiiffee SSkkiillsls

ตตกกขขาาวว คคอื ือ สส่ิง่ิงททขี่ ีข่ ับับออออกกมมาาตตาามมธธรรรรมมชชาาตตจิ ิจาากกออววยั ยั ววะะสสืบบื พพันนั ธธุ์ภภุ์ าายยใในนทท้ังง้ั หหมมดดมมาารรววมมออยยู่ภูภ่ าายยใในนชชอ่ ่องงคคลลออดด
ถถา้ ้าปปกกตติตติ กกขขาาววจจะะมมีสสี ีใีใสส สสีขีขาาววขขุ่นนุ่ หหรรือือเเหหลลอื อื งงอออ่ ่อนน มมีกีกลล่ินนิ่ เเฉฉพพาาะะทที่ไี่ไมม่เ่เหหมม็น็น แแตต่ถ่ถ้า้าเเกกิดิดสสเี ีเขขียียวว เเหหลลอื ืองงเเขข้ม้ม หหรรอื ือมมี ี
กกลลิ่นน่ิ เเหหมมน็ น็ แแลละะรรูส้ ู้สึกกึ คคนั นั บบรรเิ เิววณณนน้นั นั้ หหรรืออื ออาาจจมมีอีอาากกาารรออ่นื ืน่ รรว่ ว่ มมดดว้ ้วยย เเชช่น่น ปปัสัสสสาาววะะแแสสบบขขัดัด ปปววดดททอ้ อ้ งงนนอ้ อ้ ยย กกแ็ แ็ สสดดงงวว่าา่
ไไมมป่ ป่ กกตตแิ ิแลล้วว้ ใใหห้รร้ บี ีบไไปปพพบบแแพพททยย์ ์

11.. กกำำรรเเปปลลี่ยย่ี นนแแปปลลงงรรำ่ ำ่ งงกกำำยยเเมม่อื ื่อเเขขำ้ ำ้ สสู่ววู่ ัยัยรรุ่นุ่น
ตตำำรรำำงงทที่ ่ี11 กกาารรเเปปลล่ีย่ียนนแแปปลลงงรรา่ า่ งงกกาายยเเมมอ่ื อ่ื เเขข้า้าสสู่วูว่ ัยัยรรุ่นุ่นใในนเเพพศศชชาายยแแลละะเเพพศศหหญญงิ งิ

กกำำรรเเปปลลย่ี ี่ยนนแแปปลลงงรรำ่ ่ำงงกกำำยย หหญญงิ ิง ชชำำยย
ขขนน -- ใในนทท่ีลีล่ ับบั รรักักแแรร้ ้ -- ใในนททล่ี ลี่ บั บั รรกั กั แแรร ้ ้หหนนา้ า้ออกก หหนนา้ า้แแขขง้ ง้ หหนนววดดเเคครราา
ผผวิ วิ -- ผผิววิ แแลละะผผมมมมีนนี ้�า�้ามมันนั มมาากก บบาางงคคนนออาาจจมมีสสี ิวิว -- ผผวิ วิ แแลละะผผมมมมนี นี า�้ า�้ มมนั นั มมาากกขขนึ้ นึ้ บบาางงคคนนออาาจจมมสี สี วิ วิ
กกลล่ินิ่นตตวั ัว -- มมีกกี ลลน่ิ ิ่นตตัววั มมีเีเหหงงือ่ ื่อมมาากกขข้นึ ึ้น -- มมกี กี ลลน่ิ ่ินตตัววั มมเี ีเหหงง่ือ่อื มมาากกขขึ้นน้ึ
คคววาามมสสงู ูง/น/น้า� ้า� หหนนกั ัก -- เเพพ่ิมิ่มขขึน้ น้ึ ออยยา่ ่างงรรววดดเเรร็ว็ว -- เเพพิ่มม่ิ ขขึน้ ึน้ ออยย่าา่ งงรรววดดเเรร็ว็ว
เเสสยี ียงง -- เเสสยี ียงงแแหหลลมมตต่า� ่า� ลลงง -- เเสสียียงงททมุ้ มุ้ ตตา่� ่�า
รรูปปู รร่าา่ งง -- ไไหหลล ่ ่ สสะะโโพพกก ขขยยาายยออออกก นน้า� �า้ หหนนักกั ตตัววั -- ไไหหลล่จ่จะะกกววา้ ้างงขขึ้นน้ึ นน้า� า้� หหนนกั กั ตตัววั เเพพม่ิ มิ่ ขข้นึ น้ึ
จจะะเเพพ่ิมิ่มขขึ้นน้ึ จจนนรรูปปู รร่า่างงสสมมสส่วว่ นนถถา้ ้ารรับบั ปปรระะททาานน รรปู ปู รร่าา่ งงสสมมสสว่ ่วนนถถา้ า้ รรับับปปรระะททาานนออาาหหาารร
ออาาหหาารรถถูกกู หหลลักกั โโภภชชนนาากกาารร ถถกู ูกหหลลักกั โโภภชชนนาากกาารรแแลละะออออกกกก�าา� ลลงั งั กกาายย
แแลละะออออกกกกา� า� ลลังงั กกาายย

หหนน้าา้ ออกก -- มมีกกี าารรเเปปลลย่ี ่ยี นนแแปปลลงง แแลละะเเพพม่ิ ม่ิ ขขนนาาดด -- เเรริ่มมิ่ มมขี ีขนนขขน้ึ ึ้นทที่ห่หี นน้าา้ ออกก
ออววัยยั ววะะเเพพศศ -- แแคคมมขขอองงออววยั ยั ววะะเเพพศศจจะะใใหหญญ่ขข่ ้นึ ้ึน -- เเพพ่ิมิ่มขขนนาาดดใใหหญญข่ ่ขึ้นน้ึ แแลละะมมีกกี าารรแแขขง็ ง็ ตตัวัว
ปปรระะจจา� �าเเดดอื ือนน ((หหญญงิ ิง)) เเปปลลย่ี ีย่ นนรรปู ูปรร่า่างงเเลล็ก็กนน้อ้อยย ภภาายยใในนขขอองงแแคคมม เเมมือ่ ่ือถถกู กู กกรระะตตุ้นนุ้
ฝฝันนั เเปปยี ียกก ((ชชาายย)) แแลละะชช่ออ่ งงคคลลออดดจจะะเเปปียียกกชชื้นื้นขขนึ้ นึ้ กกววา่ า่
ตตออนนเเปปน็ ็นเเดดก็ ็กเเพพรราาะะมมีนนี ้า� �า้ หหลลอ่ ่อลลน่ื น่ื มมาากกขขนึ้ ้นึ
จจะะเเรริ่ม่มิ สสงั ังเเกกตตเเหห็นน็ มมตี ีตกกขขาาววออออกกจจาากก
ชชอ่ ่องงคคลลออดด
-- เเปป็นน็ เเลลอื ือดดออออกกจจาากกชช่ออ่ งงคคลลออดด เเรรมิ่ ่ิมมมตี ีตงั้ ั้งแแตต่ ่ -- มมฝี ีฝันันเเปปยี ียกกเเมมือ่ อ่ื เเกกดิ ดิ ออาารรมมณณเ์ เ์พพศศ
88--1177 ปป ี ี รระะยยะะเเววลลาาททมี่ ี่มปี ีปรระะมมาาณณ 22--33 ววันัน

มสี วิ ขึน้ และมีกลนิ่ ตวั มสี ิวขึน้ และมกี ลิ่นตัว เสียงหา้ ว
เสียงเลก็ แหลม บางคนก็เสียงหา้ ว หนา้ อกตง้ั ขน้ึ และหวั นมขยายใหญข่ ้ึน
หนา้ อกและหัวนม ขยายใหญ่ข้ึน มีกล้ามเน้ือมากขน้ึ และไหลก่ วา้ งขึน้
สะโพกผายออก มปี ระจำ� เดอื น
มขี นข้ึนทอ่ี วยั วะเพศ หวั หน่าว และรกั แร้
มขี นข้นึ ทอ่ี วัยวะเพศ มหี นวดเครา บางคนมีขนขนึ้ ที่หน้าอก
หวั หน่าว และรักแร้
อวยั วะเพศมีขนาดใหญข่ ึ้น อวยั วะเพศมีขนาดใหญข่ นึ้
และเปลี่ยนเป็นแบบผู้ใหญ่ และเปลี่ยนเปน็ แบบผู้ใหญ่
ซึ่งแต่ละคนจะมีลกั ษณะ ซึง่ แตล่ ะคนจะมลี กั ษณะ
และขนาดตา่ งกันไป และขนาดต่างกันไป มีฝันเปียก

9977

ค¤ู่มèÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

2. กำรท�ำควำมสะอำดอวยั วะเพศชำยและเพศหญงิ
2.1 กำรดูแลรกั ษำควำมสะอำดอวัยวะเพศชำย

1. ควรชา� ระลา้ งอวยั วะเพศใหส้ ะอาดดว้ ยนา�้ และสบทู่ กุ วนั อยา่ งนอ้ ย
วันละ 2 คร้ังโดยรูดหนงั หมุ้ ปลายองคชาตขึ้นมาใหห้ วั อวยั วะเพศโผลเ่ พ่อื ลา้ ง
ขี้เปยี กที่ติดอยู่ออกให้สะอาดดว้ ยสบู่ เชด็ ใหแ้ ห้ง
2. ไมค่ วรสวมกางเกงหรอื กางเกงในทร่ี ดั แนน่ จนเกนิ ไป ควรเปน็ ผา้
เบาบางและระบายอากาศได้ด ี ควรเปล่ยี นกางเกงในทกุ วัน และพยายามไม่ใช้
กางเกงในทีเ่ ปียกนา้�
3. ถา้ มฝี นั เปยี กเกดิ ข้ึน คอื มนี ้�าอสจุ เิ คลือ่ นตัวและหลั่งออกมาขณะนอนหลับทา� ใหเ้ ปรอะเป้ือน
เสอื้ ผา้ หรือเคร่ืองนอน ควรรบี ซักท�าความสะอาดอย่าปลอ่ ยทง้ิ ไว้ให้หมักหมม
4. ถ้าสงสยั วา่ ตนเองมีอาการผิดปกต ิ เชน่ ผ่นื คนั ปวด บวมบริเวณอวัยวะเพศ ปสั สาวะแสบขัด
มหี นองออกจากทอ่ ปัสสาวะ ควรรบี ปรกึ ษาผใู้ หญห่ รอื พบแพทยท์ ันที

2.2 กำรดูแลรกั ษำควำมสะอำดอวัยวะเพศหญงิ
1. ควรอาบน้�าชา� ระล้างอวยั วะเพศทกุ ครง้ั ดว้ ยสบ ู่ แลว้ จงึ ซบั ใหแ้ ห้ง
ดว้ ยผา้ สะอาดและออ่ นนุ่ม เพราะผวิ หนงั บริเวณน้ีบอบบาง หากเชด็ แรงเกนิ ไปจะ
ทา� ให้เปน็ แผลหรือระคายเคืองได้
2. ไม่ควรใช้น�้ายาสวนหรือล้างช่องคลอด เพราะส่วนภายในช่องคลอดจะมีแบคทีเรียชนิดหนึ่ง
คอยช่วยป้องกนั เชอ้ื โรคอื่น ๆ ท่ีจะแปลกปลอมเขา้ สูช่ อ่ งคลอด ซ่งึ เปน็ กลไกการปอ้ งกนั ตามธรรมชาต ิ หากใช้
นา้� ยาลา้ งจุดซอ่ นเรน้ สารเคมีในน�า้ ยาจะไปฆ่าเช้อื แบคทเี รยี ทม่ี ปี ระโยชน ์ บริเวณจดุ ซ่อนเรน้ จะอ่อนแอและ
ติดเช้ือได้ง่าย (บริเวณซอกหลืบและรอยพับของกลีบเน้ือ ถ้ามีคราบไคลมาหมักหมม ก็ให้ชะล้างออกด้วย
น�า้ อุ่น ๆ หรอื ใช้สา� ลีชุบน�้าอนุ่ ชว่ ยเช็ดกจ็ ะทา� ให้สะอาดขน้ึ )
3. การดูแลจุดซ่อนเร้นระหว่างมีประจ�าเดือน ต้องรักษาความสะอาดมากกว่าปกติ ควรล้าง
ท�าความสะอาดด้วยน�า้ ซบั ให้แห้งและหม่ันเปล่ียนผ้าอนามยั บอ่ ย ๆ วันละ 3-4 คร้ัง เพือ่ ความสะอาดและ
จะไดไ้ ม่เกดิ การระคายเคืองและกลน่ิ ไมพ่ งึ ประสงค์
4. หลงั การขบั ถา่ ยปสั สาวะและอจุ จาระ ควรทา� ความสะอาดทกุ ครงั้ โดยทา� ความสะอาดอวยั วะเพศ
ใหเ้ สรจ็ กอ่ นแลว้ ค่อยทา� ความสะอาดก้นภายหลงั ใชก้ ระดาษชา� ระซบั ให้แห้ง
5. ไม่สวมเสอื้ ผ้า กางเกงใน เสอ้ื ชั้นใน ท่ีอบั ชื้นและรัดแนน่ เกนิ ไป
6. ถา้ สงสยั ว่าตนเองมีอาการผิดปกติ เช่น อาการคนั มรี ะดูขาว
ผิดปกติ รอบเดอื นผิดปกติ ควรรีบปรกึ ษาผใู้ หญห่ รือพบแพทย์ทนั ที

98

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กิจกรรมที่ 2 พฤติกรรมทำงเพศ (ชั้นประถมศึกษำตอนปลำย ป.4 - ป.6)

เรอ่ื ง กำรแสดงออกทำงเพศท่เี หมำะสม / กำรแยกแยะ กำรหลีกเลี่ยงกำรสมั ผสั ร่ำงกำยท่ผี ิดปกติ

เพศหญงิ เพศชำยเท่ำเทียมกัน
ปจั จุบนั น้ ี ความคดิ ท่ีวา่ ผชู้ ายเป็นเพศทีเ่ ข้มแข็งตอ้ งเปน็ ผ้นู า�
ผู้หญิงเป็นเพศท่ีอ่อนแอต้องเป็นผู้ตามน้ันเป็นความคิดที่ล้าสมัย
ไปแล้ว เพราะไม่ว่าจะเป็นเพศไหน ชายหรือหญิง ต่างก็มีสิทธิ
เสมอภาคเทา่ เทยี มกันตามกฎหมายและสงั คมนยิ ม ถงึ แมผ้ ้ชู ายจะมี
ร่างกายทแี่ ขง็ แรงกว่า ใช่วา่ จะใช้กา� ลังรังแกหรอื แกล้งผู้หญิงได้ตาม
ใจชอบ ผูช้ ายท่ีท�าอย่างนั้นนา่ จะถอื ว่าไมเ่ ป็นลูกผ้ชู ายจริง
เพราะลูกผู้ชายท่ีแท้จริง ต้องรู้จักให้เกียรติเพศตรงข้าม ไม่ท�าร้ายรังแกผู้หญิงหรือคนท่ีอ่อนแอกว่า
ไม่บงั คับขม่ เหงจิตใจใหท้ า� ในสง่ิ ท่เี ขาไมเ่ ตม็ ใจ ผูช้ ายส่วนใหญม่ กั คิดวา่ ตนเองแขง็ แรงกวา่ จึงใช้พละก�าลงั
ท�ารา้ ยขม่ เหงนา้� ใจผู้หญิง แล้วผลที่ไดร้ ับคือ ตอ้ งถูกจับ เสยี ชือ่ เสียง ไมม่ ีใครรัก ไมม่ ีใครนับถือ และไม่มีใคร
ใหเ้ กียรติ
ต้องอย่าลืมว่าการเห็นอกเห็นใจเพศตรงข้าม ยกย่องให้เกียรติซึ่งกันและกันระหว่างผู้ชายและผู้หญิง
เป็นสิ่งที่ดีท่ีจะท�าให้ผู้ชายและผู้หญิงอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างมีความสุข แม้แต่เร่ืองในบ้านก็เช่นเดียวกัน
ลกู ผู้ชายกต็ ้องชว่ ยคณุ แมท่ �างานบ้านเช่นเดยี วกับลูกผ้หู ญิง
การแสดงออกทางเพศที่เหมาะสม
สา� หรับผู้ชาย ควรแสดงถงึ ความออ่ นน้อมถ่อมตน ไม่พูดจาหยาบคาย ให้เกียรตผิ หู้ ญิง
ส�าหรบั ผู้หญงิ ควรรักนวลสงวนตัว ห้ามไม่ให้ใครจับของสงวนไดง้ า่ ย ๆ

ใบควำมรู้ที่ 1 ตำรำงแสดง กำรแสดงออกทำงเพศ และควำมแตกตำ่ งระหว่ำงเพศชำยและเพศหญิง

ชำย หญงิ
1.1 ความรู้สกึ นกึ คิด
- ส่วนมากเห็นแกต่ ัว - ชอบซุบซบิ นินทา
- ชอบคยุ เร่ืองความส�าเร็จของตน - ชอบคยุ เรื่องบคุ คลและเรือ่ งสว่ นตัว
- ไม่ชอบคยุ เร่ืองจุกจิก - ชอบวางตนสนิทสนมกบั ผอู้ น่ื ผกู มิตรกบั ผอู้ นื่
- เรอื่ งความรสู้ กึ ความรัก ผูช้ ายจะแสดงออกตรง ๆ - เรอ่ื งความรสู้ ึก ความรัก ผ้หู ญงิ ไม่ได้บอกตรง ๆ
กับบุคคลน้ัน กับบคุ คลนน้ั แตจ่ ะบอกเล่าให้ผู้อ่นื ฟัง
- ชอบการแข่งขัน ชอบล�้าหน้า ชอบความเสยี่ ง - ชอบเปรียบเทียบกบั เพือ่ น ๆ วัยรนุ่ ด้วยกนั
1.2 ทางรา่ งกาย
- อวยั วะเพศมีความซบั ซอ้ นนอ้ ยกวา่ ผู้หญงิ - อวัยวะเพศมีความซบั ซ้อนกวา่ ผูช้ าย
- ขนาดรา่ งกายและกลา้ มเนื้อโตกวา่ ผหู้ ญงิ - ขนาดรา่ งกายและกล้ามเนื้อเลก็ กว่าผชู้ าย
- ผิวหนังกระดา้ งและไวต่อการสมั ผัสนอ้ ยกวา่ ผูห้ ญงิ - ผิวหนงั ออ่ นนุ่มและไวตอ่ การสมั ผัสกวา่ ผู้ชาย
- มคี วามอดทนนอ้ ยกวา่ ผหู้ ญงิ และทนความเหนด็ เหนอื่ ย - มีความอดทนสูงกว่าผชู้ ายและทนความเหนด็ เหนอื่ ย
ไดน้ ้อยกว่าผู้หญงิ ได้มากกวา่ ผู้ชาย

99

ค¤ูม่ÁèÙ ื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔิตãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

ชำย หญิง
1.3 ทางอารมณ์
- มีความแกร่งตอ่ ชวี ิตมากกวา่ ผูห้ ญิง - มคี วามละเอียดออ่ นต่อชวี ิต
- อยู่ในโลกแห่งความจรงิ มีความทะเยอทะยาน - อยู่ในโลกแห่งความคดิ ฝนั
- เปน็ คนก้าวร้าว ชอบต่อสู้ - เป็นคนเจา้ อารมณ์
- เปน็ คนมคี วามอดกลน้ั - เปน็ คนมคี วามอดทน
- ใชเ้ หตผุ ลในการตัดสนิ ใจ - ใช้สัญชาตญาณในการตัดสนิ ใจ
- ภมู ิใจในสิ่งท่ตี นกระทา� - มีความเพ้อฝนั
- แสดงออกดว้ ยการแสดงความรสู้ ึก - ภมู ิใจในส่ิงท่ีตนเปน็
- มีความมั่นคงทางอารมณน์ อ้ ยกวา่ ผู้หญิง - แสดงออกดว้ ยการรอ้ งไห้
เมอ่ื เกดิ เหตุการณ์รนุ แรง - ความมั่นคงทางอารมณส์ ูงกว่าผูช้ ายเมื่อเกิด
- มีความเปล่ยี นแปลงทางอารมณ์นอ้ ยกวา่ ผูห้ ญงิ เหตกุ ารณร์ ุนแรง
- มกี ารฆ่าตวั ตายมากกว่าผหู้ ญงิ ในกรณีท่ชี ีวิตผดิ หวงั - มคี วามเปล่ยี นแปลงทางอารมณ์ในระหวา่ ง
- รกั ษาให้หายจากโรคประสาทไดย้ ากกวา่ ผหู้ ญงิ มีประจา� เดอื น ต้ังครรภ ์ และระยะหมดประจา� เดอื น
- มกี ารฆ่าตวั ตายนอ้ ยกวา่ ผู้ชายในกรณีทชี่ ีวิตผดิ หวัง
- รกั ษาให้หายจากโรคประสาทได้ง่ายกว่าผชู้ าย
1.4 ทางสงั คม
มีผู้กา� หนดบทบาทของผู้หญงิ กับผูช้ ายใหต้ ่างกนั ต้ังแตเ่ ลก็ โดยขนบธรรมเนยี มประเพณแี ตโ่ บราณจนกระทั่ง
ปัจจุบัน โดยใหผ้ ู้ชายเป็นผู้นา� และให้ผู้หญงิ เปน็ ผตู้ าม แมล้ ักษณะสังคมในปจั จุบนั จะเปล่ียนแปลงไป ผหู้ ญิงตอ้ ง
ออกท�างานนอกบา้ น เข้าไปมสี ว่ นมีในตา� แหนง่ หนา้ ทก่ี ารงานท่ีผูช้ ายเคยท�ามาก่อน บทบาทของผหู้ ญิงและ
ผู้ชายในสงั คมเมืองใหญ่มีลักษณะโนม้ เอียงใกลเ้ คียงกันมากขึน้

ใบควำมรทู้ ี่ 2 กำรหลีกเลย่ี งกำรสมั ผสั รำ่ งกำยที่ผดิ ปกติ
จุดสงวนที่ไม่สมควรแตะต้องกันก่อนถึงเวลาอันควร ซึ่งเหมือนกันทั้งหญิง
และชาย ถา้ ท้งั สองฝา่ ยรู้จกั รักนวลสงวนตัว
1) แกม้ 6) แขน
2) รมิ ฝปี ากและล้ิน 7) ฝ่ามอื
3) ต้นคอ 8) หน้าท้อง
4) ตน้ แขน 9) อวยั วะสืบพันธุ์
5) หน้าอก 10) ตน้ ขา

จุดส�าคัญดงั กลา่ วขา้ งตน้ เป็นจุดอันตรายของทงั้ หญงิ และชาย ไมว่ า่ จะเปน็ เดก็ หรอื ผ้ใู หญ่ ถ้าถกู เลา้ โลม
สัมผัสจะท�าให้มีปฏิกิริยาของร่างกายตอบสนองการมีเพศสัมพันธ์ทันที พร้อมเสนอและสนองตัณหาราคะ
ไมส่ ามารถหยุดยั้งได้ ถึงแม้ใจจะต่อตา้ นไมย่ อมปฏบิ ัตแิ ต่ปฏิกิริยาของรา่ งกายตอบสนองทันทีที่ถกู เร้า ไมม่ ี
เรี่ยวแรงต่อสู ้ ฉะนัน้ นกั เรยี นสามารถคบเพ่อื นชายหญงิ ได้ แต่ให้อยูห่ ่าง ๆ กันไวก้ อ่ นจนกว่าจะถงึ เวลาอันควร

100

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ข้อเสนอแนะส�ำหรบั ผู้ด�ำเนนิ กจิ กรรม
บางครั้ง การสัมผัสระหว่างผู้ใหญ่กับเด็กเป็นเรื่องยากที่จะช้ีชัดว่าสัมผัสใดส่อเจตนาผิดปกติ เพราะ
ขน้ึ กับมมุ มองและการตคี วามของผู้กระท�าและผถู้ กู กระท�าดว้ ย ทา� ใหเ้ ด็ก ๆ มักไมก่ ล้าขอค�าปรึกษา เพราะ
กลัวจะถูกหาว่าเข้าใจผดิ ไปเอง และจะรสู้ กึ ผดิ สับสนย่ิงขึ้น
ในการใหค้ �าแนะนา� ผู้ใหค้ า� ปรกึ ษาควรยึดถอื ความรสู้ กึ ของผู้ถูกกระท�าเปน็ หลกั พยายามให้ผ้ถู กู กระท�า
ทบทวนว่ารู้สึกอย่างไรกับการถูกสัมผัส และแนะน�าให้หลีกเล่ียงสถานการณ์ท่ีจะท�าให้ตกอยู่ในเหตุการณ์
เช่นนั้นอีก หรือต้องช่วยประเมินศักยภาพและความมั่นใจของผู้ถูกกระท�าว่า สามารถหลีกเลี่ยงสถานการณ์
ดงั กล่าวไดด้ ว้ ยตนเองหรือไม ่ หรอื ตอ้ งการความชว่ ยเหลอื จากผใู้ หค้ า� ปรึกษาและหน่วยงานท่ีให้บริการเฉพาะ
ผดู้ า� เนนิ กจิ กรรมควรหาขอ้ มลู หนว่ ยงานและแหลง่ บรกิ ารใหค้ วามชว่ ยเหลอื ทม่ี อี ยู่ในพน้ื ทเี่ พอื่ เปน็ ขอ้ มลู
สา� หรบั แนะนา� ผเู้ รยี น และสามารถใชเ้ ปน็ แหลง่ เรยี นรใู้ หก้ บั ผเู้ รยี น เพอ่ื ศกึ ษาปญั หาทหี่ นว่ ยงานเหลา่ นน้ั พบ และ
ลักษณะบรกิ ารความชว่ ยเหลือท่มี ี

101

ค¤ู่มèÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

กจิ กรรมที่ 3 ทกั ษะส่วนบคุ คล (ชัน้ ประถมศึกษำตอนปลำย ป.4 - ป.6)

เรอ่ื ง กำรป้องกนั กำรถูกล่วงละเมิดทำงเพศ / กำรขอควำมช่วยเหลือ
กำรถกู ลว่ งละเมิดทำงเพศเกิดขึ้นไดใ้ นหลำยรูปแบบ
การท�าความเข้าใจในเรื่องการถูกล่วงละเมิดทางเพศจะช่วยให้เราสามารถปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม
เมือ่ เพอ่ื น หรอื คนในครอบครัวเปิดเผยให้รู้ว่าพวกเขาได้ถกู ท�าร้าย ตัวอยา่ งเชน่
• การล่วงละเมดิ ทางเพศ
• สัมผัสท่ีไมพ่ ึงประสงคห์ รือการจบู
• ข่มขหู่ รอื บังคบั ใหม้ ีเพศสมั พันธ ์ หรือกจิ กรรมทางเพศที่เกีย่ วข้อง รวมทัง้
กจิ กรรมทเ่ี กย่ี วข้องกบั การใช้ความรุนแรงหรือท�าใหเ้ กดิ ความเจบ็ ปวด
• การแสดงอวัยวะเพศ เช่น 'เปิดโชวข์ องลับ'
• การสะกดรอยตาม
• พฤติกรรมถ�้ามอง และแอบถา่ ยรูปขณะทา� กิจส่วนตวั
• การโพสต์รูปภาพทางเพศบนอินเทอร์เนต็ โดยปราศจากความยินยอม
• การถูกบงั คบั หรือขม่ ขู่ให้ดหู รอื มีสว่ นรว่ มในสื่อลามก
• การใสย่ าหรอื สารเสพตดิ ในเครอ่ื งดม่ื / แอลกอฮอล ์ เพอ่ื ทา� ใหเ้ สยี ความสามารถในการควบคมุ ตนเอง
• การลักหลบั
• การพดู ลามกหรือแสดงลกั ษณะเกย่ี วกับเพศ หรอื เปน็ ในรูปแบบ การข่มข่ ู
บังคบั ท�าใหอ้ ับอาย
• การขม่ ขนื
• การกระท�าทางเพศในรปู แบบตา่ ง ๆ กบั เด็ก
ขอ้ เทจ็ จรงิ เกี่ยวกบั กำรถูกลว่ งละเมดิ ทำงเพศ
ส่ิงส�าคญั ทค่ี วรรูเ้ กี่ยวกบั การถกู ลว่ งละเมิดทางเพศ:
• การถูกล่วงละเมิดทางเพศส่วนใหญเ่ ป็นการกระท�าทผ่ี ู้ชายกระทา� ตอ่ ผู้หญิงและเด็ก
• การถูกลว่ งละเมิดทางเพศยังเกดิ ข้นึ กบั ผู้ชายโดยการกระทา� จากผู้ชายอีกคน
• คนสว่ นใหญ่รเู้ กี่ยวกบั การท�ารา้ ยทางเพศ หรือเคยพบกับผูก้ ระทา� ผิด
• บางเหตกุ ารณ์ของการท�าร้ายทางเพศถอื เปน็ การทา� ผดิ กฏหมายอาญาทางเพศดว้ ย
• การแจง้ ความกับต�ารวจอาจเป็นการตดั สินใจทย่ี าก เนือ่ งจากข้อจ�ากัดในระบบยุติธรรมและวธิ ีการ
เกบ็ พยานหลักฐาน
• ผู้ถกู ท�ารา้ ยทางเพศมีปฏกิ ริ ิยาท่ีแตกตา่ งกนั ไป เช่น หวาดกลวั อับอาย ไม่กลา้ แจง้ ความ หรือ
คดิ ว่าเป็นเวรกรรม ทนยอมรบั ความเจบ็ ปวดไว้
• หากพบเหตุการณ์ในลักษณะนีส้ ามารถโทรแจง้ ขอความช่วยเหลอื ได้ที ่ 191, 1300

102

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

วธิ ีป้องกนั ตนเองจำกภัยท่ไี ม่คำดคิด
หลาย ๆ คร้ังเดก็ ๆ มกั ถกู ชกั ชวนไปในทต่ี า่ ง ๆ หรอื เกล้ยี กลอ่ มให้
ทา� ในสง่ิ ใดสงิ่ หนง่ึ กอ่ นทจ่ี ะตดั สนิ ใจไป หรอื ยอมทา� ตามคา� ชกั ชวนนนั้ ขอให้
เดก็ ๆ ตงั้ ค�าถาม 3 ข้อ ต่อไปนี้

1. เรำรู้สึกดีหรือไม่ดี ความรู้สึกดี คือ ความรู้สึกว่าปลอดภัย
ความรูส้ ึกไมด่ ี คอื ความรสู้ กึ ไม่แน่ใจ ไม่ไวว้ างใจ นา่ กลัว

2. ถ้ำเรำท�ำตำมค�ำชักชวนนั้น พ่อแม่ผู้ปกครองจะรู้หรือไม่
3. ถำ้ เกดิ เหตุร้ำยขน้ึ จะมีใครสำมำรถช่วยเหลอื เรำไดห้ รอื ไม่
ถา้ มีคา� ตอบว่า “ไม”่ เพยี งขอ้ เดยี ว นักเรยี นไมค่ วรทา� ตามคา� ชกั ชวนหรือคา� เกลยี้ กลอ่ มน้ันเพื่อความ
ปลอดภัยของตนเอง และให้หาทางหนอี อกจากเหตุการณน์ น้ั ทนั ท ี หรือควรบอกผู้ใหญท่ ่ีไว้ใจ เช่น พอ่ แม่
ญาตผิ ใู้ หญ่ ครู ฯลฯ

จา� ค�าถาม 3 ข้อ ให้ข้นึ ใจ เพ่อื การวเิ คราะหภ์ ัยท่ีใกล้ตวั ว่า...........

ถำมควำมรสู้ ึกตนเอง - บอกผ้ใู หญ่ - ใครจะชว่ ยเรำ

กำรหำทำงออกจำกสถำนกำรณท์ เี่ ป็นภัย
เมอื่ ใดทน่ี กั เรยี นรสู้ กึ วา่ อยู่ในสถานการณอ์ ยา่ งหนง่ึ อยา่ งใดตอ่ ไปน ้ี รสู้ กึ ไมด่ ี / ไมป่ ลอดภยั / มกี ารสมั ผสั
ที่ไม่ดี คือ มกี ารจับตอ้ งร่างกาย ทท่ี า� ให้รูส้ กึ ไม่ชอบ กลัว ตกใจ หรืออึดอัด

ปฏเิ สธทันที ด้วยคา� พูดท่หี นกั แนน่ เสียงดังวา่
“อย่ำนะ หนูไมช่ อบ” หรือ “อย่ำนะ ผมไมช่ อบ” หรอื “ไม่นะ”

หนีออกจำกสถำนกำรณ์ โดยไมช่ ักชา้ หรอื พูดคุยใด ๆ
รบี ขอควำมช่วยเหลอื โดยรบี ไปเลา่ ให้ พอ่ แม่ ครู ต�ารวจ เพอื่ ขอความชว่ ยเหลอื

จ�าให้ขน้ึ ใจ เมื่อร้สู กึ วา่ ภัยกา� ลังจะมาถงึ ว่า............

ปฏิเสธทนั ที - หนจี ำกเหตุกำรณ์ - รีบขอควำมชว่ ยเหลอื

103

ค¤ู่มÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

กิจกรรมที่ 4 สมั พนั ธภำพระหว่ำงบคุ คล (ชน้ั ประถมศึกษำตอนปลำย ป.4 - ป.6)

เรอ่ื ง กำรส่ือสำรเรอ่ื งเพศ / สัมพันธภำพในครอบครัว
ความรเู้ กยี่ วกบั เร่อื งเพศ พัฒนาการทางเพศ และการร้จู กั ธรรมชาติ
ของชายหญงิ เปน็ สง่ิ จา� เปน็ ทต่ี อ้ งทา� ความเขา้ ใจ การสอนเพศศกึ ษาในสงั คม
ไทยตอ้ งเปลี่ยนแนวคิดใหม่ โดยท่ีครู / พอ่ แม่และผปู้ กครองต้องกลา้ ท่ีจะ
พูดเร่อื งเพศกับเดก็ ถา้ เดก็ ตงั้ คา� ถามกต็ ้องตอบ ตัวอยา่ งเช่น
หนูเกิดมำจำกไหน...ตอบยงั ไง
ค�าถาม “หนูมาจากไหน” เป็นค�าถามท่ีบางบ้านถูกลูกซักไซ้บ่อย
จนบางครั้งพ่อแม่หลายคนอ้ึง และบางคนก็อายท่ีจะตอบลูก การจัดการ
สิ่งแรกก็คือ ปรับทัศนคติของพ่อแม่เองให้ดี ว่าลูกไม่ได้ลามก แต่เค้า
อยากรู้ เราจะตอบใหเ้ ป็นลักษณะ *เพศศกึ ษา ไม่ใช่ เพศสัมพันธ์*
ค�าตอบ “หนมู าจากในท้องแม่เอง โตในทอ้ งแม ่ จนพร้อมจะออกมาจงึ คลอดออกมาโตข้างนอกไง”
แล้วถ้าลกู ตอ้ งการรู้ตอ่ ว่าออกจากทอ้ งแม่ไดอ้ ย่างไร
ค�าตอบ “พอหนูตวั โตในทอ้ งแมก่ ค็ ลอดหนอู อกมาโดยหมอเคา้ ช่วย”
ถ้าลูกถามตอ่ ว่าคลอดออกมาทางไหน
คา� ตอบ “แม่ทกุ คนจะมชี ่องคลอดเป็นชอ่ งทางพเิ ศษให้ลกู ออกมา ซงึ่ อยู่ใกล ้ ๆ ช่องปัสสาวะ”
ถา้ เด็กอยากรูต้ ่อและขอดู
ค�าตอบ “ช่องนีจ้ ะเปิดเฉพาะเวลาจะคลอดเท่านั้น เวลาน้ีจะปดิ แลว้ มองไม่เห็น”
คา� ถาม “หนเู ข้าไปอยู่ในนั้นไดย้ ังไง” ใหต้ อบง่าย ๆ ที่เดก็ เข้าใจไดอ้ าจมภี าพประกอบ “โดยเรม่ิ จากไข่
ในตัวแม่ ผสมกับตัวอสุจิจากพ่อ แล้วไข่จะเริ่มโตขึ้นจนกลายเป็นเด็ก ฉะนั้นเด็กทุกคนจึงต้องมีพ่อด้วย”
ถา้ เด็กยงั เลก็ มักตอ้ งการรแู้ คน่ ้ี

ถ้าเด็กโตขน้ึ อกี เขาอาจอยากรมู้ ากขึ้น เชน่ อาจถามวา่ “แล้วตวั อสุจขิ องพ่อไปผสมกบั ไขข่ องแม่ได้
อยา่ งไร?”
ค�าตอบ “ผชู้ ายและผหู้ ญงิ ทีร่ ักกนั แตง่ งานกนั เหมอื นกับพอ่ และแมต่ กลงกนั อยากมลี ูก เชน่ หนเู กดิ มา
จากการทีพ่ ่อกับแม่มีเพศสัมพันธก์ นั แลว้ ตวั อสุจจิ ากพ่อจะเข้าไปในตัวแมไ่ ปผสมกับไข่ ซึ่งเป็นการแสดงความ
รกั แบบใกลช้ ดิ และทา� ให้ครอบครัวเราสมบูรณข์ นึ้ ”

104

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

เดก็ บางคนอาจถามตอ่ อกี ว่า “หนูขอดูได้ไหมวา่ ท�ายงั ไง” ซึง่ พอ่ แม่อาจจะตกใจ ต้องต้งั สติใหด้ ี เพราะ
เดก็ เปน็ คนอยากรอู้ ยากเหน็ เปน็ สง่ิ ทด่ี ี เขาใฝร่ ้ ู และเปน็ การดที เ่ี ขากลา้ ถามไมม่ คี วามทะลงึ่ หรอื หยาบโลนอะไร
ทัง้ ส้นิ
ควรตอบว่า “การแสดงความรัก เชน่ การกอดจูบยังถอื เป็นเร่อื งท่ีตอ้ งท�าในทสี่ ว่ นตัว หนจู ึงไม่ค่อยเหน็
พอ่ แมก่ อดจูบกันตามที่นอกบา้ น สว่ นเพศสัมพันธ์ยิ่งเปน็ การแสดงความรกั ที่ใกล้ชิดพิเศษท่ีไม่ต้องการใหใ้ คร
เหน็ เลย แม้แตเ่ ด็กก็ไมต่ อ้ งการใหเ้ หน็ นะ”
ถ้าเดก็ โตแล้วไมถ่ ามคา� ถามเอง เมือ่ ไม่ได้สอนลกู ตง้ั แต่ยงั เลก็ ลูกจะไม่ถาม ซึง่ ไมไ่ ดห้ มายความวา่ เขา
ไมส่ นใจเร่ืองเพศ แตเ่ ขาจะไปพยายามเรยี นรู้ดว้ ยวิธีอืน่ ๆ เช่น จากเพือ่ น จากหนงั สอื ลามก จากภาพยนตร์
แล้วอาจเข้าใจผิดได้ ในกรณีนี้พ่อแม่ต้องกระตุ้นให้ถามค�าถามเร่ืองพวกน้ีในการพูดคุยกันในชีวิตประจ�าวัน
เช่น เวลาทานอาหารด้วยกนั ใหเ้ ด็กรูว้ า่ เร่อื งเพศเปน็ เร่อื งทพี่ ูดคุยกนั ได้ ไม่ใช่เรอื่ งนา่ เกลียด แตเ่ ปน็ เร่อื งที่
ต้องร ู้ เป็นเร่ืองธรรมชาติ
สัมพันธภำพในครอบครวั
การได้อยู่ในครอบครัวท่ีมีสัมพันธภาพอบอุ่นเป็นความสุขอย่างหนึ่งท่ีคนทุกเพศทุกวัยและทุกฐานะ
ปรารถนา และเปน็ กญุ แจสา� คญั ของการมีสขุ ภาพกายและสขุ ภาพจติ ท่ีแขง็ แรงสมบูรณ์
ไม่ว่าจะเป็นสามี ภรรยา หรือลูกก็ตามท่ีได้อยู่ในครอบครัวอันอบอุ่นจะรู้สึกว่ามีเพ่ือนที่เข้าใจ อยาก
กลบั บา้ นเมือ่ เลิกงานหรอื เลกิ เรยี น อยากมีกจิ กรรมกับคนทบี่ ้าน เช่น รับประทานอาหารเยน็ รว่ มกัน เล่นกฬี า
ร่วมกนั มีข่าวร้ายขา่ วดอี ยากบอกคนท่ีบา้ น เพอื่ ใหค้ วามชว่ ยเหลอื หรอื รว่ มแสดงความยนิ ดี
สว่ นครอบครวั ทมี่ สี มั พนั ธภาพไมด่ นี น้ั ไมม่ ีใครอยากอยบู่ า้ น จะเหมอื นขาดเพอ่ื น ไมม่ ใี ครอยากปฏบิ ตั ิ
กิจกรรมรว่ มกบั ใคร ทุกคนไขว่คว้าหาความสขุ นอกบ้าน จะกลับบ้านเม่ือจ�าเป็น เชน่ เงินหมด หรือตอ้ งการ
พักผ่อนนอนหลับเท่านั้น สัมพันธภาพในครอบครัวเร่ิมต้นจากความรักความอบอุ่นของสามีภรรยาที่ดีต่อกัน
เม่ือมลี ูกสัมพันธภาพน้นั จะขยายไปสูล่ กู เป็นความสมั พันธ์ระหว่าง พ่อ แม ่ ลกู ซ่งึ ทุกคนเปน็ ท้ังผูใ้ หแ้ ละผู้รับ
ประกอบกบั มคี วามผกู พนั ทางสายเลอื ดของพอ่ แมท่ มี่ ตี อ่ ลกู ครอบครวั จงึ เปน็ แหลง่ ความรกั ความอบอนุ่ ทส่ี า� คญั
และย่งั ยืนกว่าสัมพันธภาพใด ๆ

105

ค¤ู่มèÁÙ ื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

กจิ กรรมที่ 5 สงั คมและวัฒนธรรม (ช้นั ประถมศึกษำตอนปลำย ป.4 - ป.6)

เรื่อง บทบำทหญิงชำย / กำรเห็นคณุ ค่ำในตนเอง
บทบำทหญิงชำย
Gender หมายถงึ เพศทางสงั คม หรือเพศท่ถี ูกกา� หนดโดยเง่อื นไขทางสงั คมหรือวฒั นธรรม ให้แสดง
บทบาทหญิงหรือบทบาทชาย ดังนั้นเพศท่ีถูกก�าหนดโดยสังคมจึงอาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละสังคม ตาม
สถานการณ์ และเงื่อนไขของสงั คมทเ่ี ปลยี่ นไป เช่น ผู้หญงิ อาจตอ้ งเข้ามารับภาระตา่ ง ๆ ซง่ึ เคยเปน็ งานของ
ผชู้ าย และผชู้ ายอาจจะตอ้ งรบั บทบาทการดแู ลบา้ นเรอื น เลย้ี งดบู ตุ ร ซงึ่ เคยเปน็ หนา้ ทขี่ องผหู้ ญงิ ตา่ งกบั sex
ซ่งึ หมายถงึ เพศทางสรีระท่เี ป็นไปตามธรรมชาติ เปลย่ี นแปลงไมไ่ ด ้ เชน่ บุคคลเกดิ มามเี พศเปน็ หญิงหรอื เป็น
ชาย มบี คุ ลกิ ภาพทแี่ ตกตา่ งกนั อยา่ งชดั เจน และหนา้ ท่ีในการใหก้ า� เนดิ สบื ทอดเผา่ พนั ธก์ุ แ็ ตกตา่ งกนั กลา่ วคอื
มนษุ ยเ์ พศหญงิ เท่าน้ันที่สามารถตง้ั ครรภ์และคลอดบุตรได้ ขณะทเ่ี พศชายมสี ่วนร่วมในการให้กา� เนดิ โดยเปน็
ผู้ผลติ ตัวอสุจิท่ีจะมาผสมกบั ไขข่ องเพศหญิงในการกอ่ ก�าเนดิ ทารก
บทบาทหญงิ ชายหรือบทบาทเพศ (Gender Roles) นอกจากจะเปลี่ยนแปรข้ึนกับสงั คมและวฒั นธรรม
แวดล้อมอนั ไดแ้ ก่ สถานะของบคุ คลในสังคม การศกึ ษา วฒั นธรรมท้องถนิ่ หรอื วฒั นธรรมภมู ภิ าค เป็นต้น
ยังผันแปรไปตามช่วงชีวิตหรือตามวัยของแต่ละบุคคลด้วย ดังนั้น หากเข้าใจลักษณะความผันแปรดังกล่าว
ก็จะเหน็ ภาพทีแ่ ท้จรงิ ของบทบาทความเปน็ หญงิ ชายไดช้ ดั เจน
ความเสมอภาคทางเพศหรือความเท่าเทียมกันทางเพศ
หมายถงึ การทหี่ ญิงและชายมีความเท่าเทยี มกันในสงั คม โดยที่
เงื่อนไขทางสังคมจะเอื้อต่อการมีและการใช้สิทธิความเป็นมนุษย์
ที่เท่าเทียมกนั ทั้งสองเพศ รวมถึงการเอื้อตอ่ การมีสว่ นรว่ มในการ
สรา้ งประโยชน์ท้งั ทางดา้ นเศรษฐกิจ สังคม และการเมอื งที่ไม่แตก
ต่างกัน การทีผ่ ู้หญิงและผู้ชาย แม้มเี พศทแี่ ตกต่างกัน ก็ควรไดร้ บั
ความเป็นธรรมและความยุติธรรมในการเข้าถึงบริการและการใช้
ทรพั ยากรตามความต้องการและการสนองตอบ ทงั้ ในดา้ นส่วนตวั
ครอบครวั ชมุ ชน และในระดับประเทศ
ศัพท์ทเี่ กี่ยวขอ้ งกบั ควำมเปน็ หญงิ ชำย
Gender Equality การทหี่ ญงิ และชายมคี วามเท่าเทียมกนั ในสังคม โดยที่เงื่อนไขทางสงั คมจะเอ้ือต่อ
การมีสิทธิและการใช้สิทธิความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกันท้ังสองเพศ รวมถึงการเอ้ือต่อการมีส่วนร่วมในการ
สรา้ งประโยชน์ท้งั ทางดา้ นเศรษฐกิจสังคมและการเมอื งท่ีไม่แตกตา่ งกัน
Gender Equity กกาารรทที่หหี่ ญญิงงิ ผู้หญิงและผู้ชาย แแมม้ม้มีเีเพพศท่ีแตกต่างกัน กก็คค็ ววรรไไดด้ร้รับั ความเป็นธรรมและ
ความยตุ ธิ รรมในการเขา้ ถงึ บรกิ ารและการใชท้ รพั ยากรตามความตอ้ งกกาารรแแลละะกกาารรสสนนอองงตตออบบ ทงั้ ในดา้ นส่วนตัว
ครอบครวั ชุมชนและในระดบั ประเทศ
Gender Sensitivity การเข้าใจและการตระหนกั ที่จะยอมรับในความแตกตา่ งทางสงั คมของหญงิ ชาย
ท่ีน�าไปสูค่ วามไม่เท่าเทียมกัน รวมถงึ การมีสว่ นรว่ มในบรกิ ารดา้ นเศรษฐกิจและสังคม

106

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

Sexuality ความเปน็ เพศของตนเองและของเพศตรงขา้ ม ไดแ้ ก่
ความแตกตา่ งทางสรรี ะของหญงิ ชาย อารมณ ์ ความรสู้ กึ การแสดงออก
ความเชื่อ ทัศนคติท่ีหญิงชายมีต่อเพศของตนเองและเพศตรงข้าม
ซง่ึ หลอ่ หลอมใหห้ ญงิ ชายรบั รถู้ งึ บทบาททสี่ งั คมกา� หนดไวใ้ ห ้ ตามที่ได้
ถูกขัดเกลาในส่วนทเี่ กีย่ วกับความเป็นเพศนน้ั ๆ
คุณค่ำในตนเอง

• กำรเห็นคณุ ค่ำในตนเอง
การเห็นคณุ คา่ ในตนเอง หรือ Self-esteem เปน็ ความร้สู กึ ยอมรบั ตนเอง มองตนในทางบวก หรอื การ
ให้ภาพพจน์ต่อตนเองว่าเป็นบุคคลท่ีมีคุณค่า การรับรู้นี้น�ามาซ่ึงความรู้สึกมั่นคงและเป็นสุขทางใจ “ความ
ภาคภูมิใจในตนเองหรือไม่จึงเป็นกุญแจดอกส�าคัญให้บุคคลพบกับความส�าเร็จหรือล้มเหลว” คนท่ีมีความ
ภาคภูมิใจในตนเอง จะยอมรับธรรมชาตคิ วามรู้สึกของตนเอง พร้อมท่จี ะอยรู่ ว่ มกบั ผอู้ ่ืน สามารถให้ความรัก
เอ้ืออาทรกับบุคคลอื่น มีความม่ันใจในตนเอง และมีความมานะความพยายาม ความอดทนในการท�าสิ่ง
ต่าง ๆ จึงมักประสบความส�าเร็จในการเรียนและการงาน ตรงกันข้ามกับคนท่ีมีความภาคภูมิใจในตนเองต�่า
มองตนเองในแงล่ บ ดูถกู ความสามารถของตนเอง แมจ้ ะอยู่ในสภาพครอบครวั ทมี่ คี วามพร้อมทางเศรษฐกจิ
หรือความเป็นอยู่ที่ดี ก็อาจมีปัญหาในการปรับตัวในการอยู่ในสังคม มีการเรียนตกต่�ากว่าความสามารถ
คบเพ่ือนเกเร มีพฤติกรรมก้าวร้าวท�าลาย และมีการศึกษาท่ีพบว่า ความภาคภูมิใจในตนเองต�่านั้นมีผล
ต่อเน่ืองกับปัญหาต่าง ๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโรคซึมเศร้า พฤติกรรมการกินท่ีผิดปกติ พฤติกรรม
กระทา� ผิด และปัญหาด้านการปรับตัว เป็นตน้
ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของผู้ใกล้ชิดโดยเฉพาะครอบครัว ที่ควรเปิดโอกาสให้เด็กอย่างเต็มท่ี เร่งกระตุ้น
มองหาศกั ยภาพทเ่ี ดก็ ผู้น้ันม ี ทา� ให้เด็กมโี อกาสทดลองเพื่อหาประสบการณ์ และเรง่ พฒั นาความภาคภมู ิใจ
ของเขา กจ็ ะทา� ใหเ้ ด็กปรับตัวได้อยา่ งไม่มีปัญหา และสามารถแก้ปญั หาของตนเองได ้

• วิธสี รำ้ งคุณคำ่ ให้ตนเอง
1. หาจุดเด่นของตนเอง (เรื่องท่ีชอบ เรื่องท่ีถนัด เร่ืองที่เพ่ือน ๆ ยอมรับให้เราท�าบ่อย ๆ )
อาจเขียนให้ได้ประมาณ 5-10 ข้อแล้วค่อยมาตัดออกแล้วเลือกท่ีเจ๋งท่ีสุด เป็นเร่ืองท่ีเราเลือกท�าแล้ว
มีความสุขและสนกุ ไม่ท้อถอยแม้ยามมอี ุปสรรค ส�าคญั คือเราอยากพฒั นาโดยที่ไม่ต้องมีใครมาส่ังด้วยการ
ท�าผลงานอยา่ งไมร่ ู้จักเหนด็ เหนอ่ื ย
2. นา� เรอื่ งน้ีมาเขียนเปน็ เปา้ หมาย เช่น ภายใน 6 เดือน จะท�าเร่ือง...........ให้มีผลคอื ...........
(เขยี นตดิ ไวจ้ ดุ ที่เหน็ งา่ ย และอา่ นทุกวนั ก่อนออกจากบ้าน)
3. วางแผนการท�าใหบ้ รรลุเปา้ เป็นก�าหนดการทชี่ ดั เจนโดยวางเปน็ เดือน สัปดาห์ และวัน จาก
6 เดอื น โดยระบุแผนงานยอ่ ยให้ชดั เจน เชน่ กจิ กรรม ข้นั ตอน เพอื่ ใหเ้ ปน็ แผนท่ีชัดเจนที่สุด
4. ฝกึ ฝนทุกวัน ด้วยการก�าหนดเป็นกตกิ าส�าหรบั ตนเอง สา� คญั ตอ้ งเขียนให้ชัดเจน แล้วเล่าให้
เพ่ือนหรือบุคคลท่ีเราไว้ใจท่สี ามารถเตือนเราได ้ เพื่อจะไดช้ ่วยกระตนุ้ ให้เรามองเป้าหมาย โดยไมล่ ดละเลกิ

107

ค¤ูม่èÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวµÔติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

5. คิดบวกเข้าไว้ (หากวนั ไหนลืมก็ไมต่ อ้ งกังวล นกึ ไดก้ ท็ า� ไมต่ ้องโทษตนเอง) เพราะหากทา่ น
รูส้ ึกผดิ อาจเลิกได้งา่ ย
6. กลา้ ถามบคุ คลรอบขา้ งวา่ เราเปล่ยี นไปอย่างไรบ้าง ไม่ต้องกลัวคา� ตอบ (หากเราสามารถฝกึ
ฟงั ไดเ้ ราจะไดเ้ ลอื กฟงั แตข่ อ้ เทจ็ จรงิ แยกจนิ ตนาการออกไดแ้ สดงวา่ เราใกลส้ า� เรจ็ ) แตท่ ส่ี า� คญั เราจะไดข้ อ้ มลู
ในการพัฒนาตนเองตอ่ ไดอ้ ย่างดี
เมื่อสามารถฝกึ ฝนได้ 1 เร่อื งแล้ว เชื่อไหมวา่ จะมีพลงั มหาศาลในการอยากพฒั นาเรอื่ งอื่น ๆ ตอ่ ไปได้
อยา่ งไมย่ าก เพยี งแคเ่ รม่ิ ตน้ ใหไ้ ด ้ ไมช่ า้ ความสา� เรจ็ ในการเหน็ คณุ คา่ ของตนเองจะสง่ ผลตอ่ พลงั ในการพฒั นา
อย่างไม่หยุดยงั้ กบั ศกั ยภาพภายในตัวคณุ จริง ๆ (โดย อาจารยส์ ณุ ิชชา ชอบชยั )
คณุ คา่ สามารถสรา้ งขนึ้ ไดด้ ว้ ยตวั เรา เราฝกึ บ่อย ๆ คณุ ค่าของเรากช็ ดั เจนข้ึน สามารถนา� คุณคา่ ทม่ี ไี ป
ใชป้ ระโยชน์ได้เหมาะสมกบั สถานท ี่ เวลา เหตกุ ารณ์อย่างเหมาะสม

108

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กจิ กรรมที่ 6 พัฒนำกำรทำงเพศ และสุขอนำมยั ทำงเพศ (ชั้นมัธยมศึกษำตอนต้น ม.1 - ม.3)

เร่อื ง พัฒนำกำรทำงเพศ ฝนั เปยี ก กำรมีประจ�ำเดอื น และกำรต้งั ครรภ์
วัยรุ่น ช่วงอายุระหวา่ ง 8-18 ป ี เป็นวัยท่รี ่างกายเปลยี่ นจากเด็กไปเป็นผใู้ หญ ่ เรียกว่า วัยรุน่ หรือ
วัยเจริญพันธุ์ มีการเปลี่ยนแปลงเกิดข้ึนหลายอย่างทั้งทางร่างกายและจิตใจโดยมีฮอร์โมนเป็นตัวกระตุ้น
การที่จะบอกให้แนช่ ดั ลงไปว่าเดก็ ชายและเด็กหญงิ เข้าสู่วยั รุน่ เม่อื ใดนนั้ เปน็ เรือ่ งค่อนขา้ งยาก เพราะนอกจาก
จะแตกเนอื้ หนมุ่ สาวไมพ่ รอ้ มกนั แลว้ คนเพศเดยี วกนั กย็ งั แตกเนอื้ หนมุ่ สาวไมพ่ รอ้ มกนั อกี ดว้ ย แตพ่ อจะกลา่ ว
โดยทวั่ ไปไดว้ ่า เดก็ หญงิ จะเข้าสู่วยั รุน่ ในช่วงอาย ุ 13-15 ป ี และเด็กชายจะเริ่มเม่อื อาย ุ 15 ป ี โดยเด็กหญงิ
จะมีอัตราการเจรญิ เติบโตทางด้านร่างกายในชว่ งนเ้ี ร็วกว่าเดก็ ชายประมาณ 1-2 ปี แต่ท้งั นีข้ นึ้ อยูก่ ับลกั ษณะ
การเจรญิ เตบิ โตของแตล่ ะคน
ฮอรโ์ มนเพศ หญิงและชายเมอ่ื เข้าสูช่ ว่ งวยั รุน่ ตอ่ มไฮโปธาลามสั (Hypothalamus) ซ่งึ เปน็ ตอ่ มเล็ก ๆ
ในสมอง เร่ิมส่งสัญญาณผ่านตอ่ มใต้สมองพทิ ูอิตารี (Pituitary gland หรือ Master gland) ซงึ่ เป็นต่อมไร้ท่อ
ทส่ี า� คญั ทสี่ ดุ ของรา่ งกาย มหี นา้ ทผ่ี ลติ ฮอร์โมนทแี่ ตกตา่ งกนั เพอ่ื ไปกระตนุ้ และควบคมุ การทา� งานของอวยั วะ
ตา่ ง ๆ รวมถงึ อวัยวะทเ่ี กยี่ วกบั เพศ คือ รงั ไข่ส�าหรับผหู้ ญิงในการผลิตฮอร์โมนเพศ เอสโตรเจน (Estrogen)
และลูกอัณฑะส�าหรับผู้ชายผลิตฮอร์โมนเพศ เทสโทสเตอโรน (Testosterone) ฮอร์โมนเอสโตรเจนและ
ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศนี้ ท�าให้ร่างกายวัยรุ่นเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มีไขมันและ
กลา้ มเนอ้ื เพ่ิมขนึ้ ตัวสูงขึ้น มีขนขนึ้ บริเวณอวยั วะเพศ รกั แร ้ และสว่ นต่าง ๆ ของรา่ งกาย มกี ล่นิ ตัว มสี ิว
ผู้หญิงจะมีสะโพกผาย ต้นขา หน้าอกและก้นใหญ่ขึ้น และมีประจ�าเดือน ส่วนผู้ชาย เสียงจะแตกห้าว
มฝี ันเปยี ก และทง้ั หญงิ ชายจะเร่ิมมีความรสู้ กึ ต้องการทางเพศ หรือมอี ารมณ์เพศ
นอกจากการเปล่ยี นแปลงทางร่างกายแลว้ วยั รนุ่ หญงิ ชายยังมีการเปลยี่ นแปลงทางด้านจติ ใจ อารมณ์
และความรู้สึก โดยเร่ิมมีความสนใจหรือความรู้สึกพึงพอใจเป็นพิเศษต่อบางคนที่อาจเป็นท้ังเพศเดียวกัน
และต่างเพศ
วัยรุ่นเป็นวัยที่ร่ำงกำยมีควำมพร้อมของเซลล์ในกำรสืบพันธุ์ คนท่ัวไปจึงตัดสินการเข้าสู่วัยรุ่น โดย
พิจารณาจากการมีประจ�าเดือนคร้ังแรก (เด็กหญิงราว 13 ปี) และการหล่ังน้�าอสุจิคร้ังแรก (เด็กชายอายุ
ประมาณ 11 ป)ี แตป่ รากฏการณท์ ง้ั สองไมค่ อ่ ยแนน่ อนนกั เชน่ การหลง่ั นา้� อสจุ อิ าจเกดิ ชา้ กวา่ การเปลยี่ นแปลง
ทางรา่ งกายด้านอนื่ ๆ สา� หรับการมาของประจ�าเดอื นคร้ังแรกของเดก็ หญิงก็เชน่ กัน การสุกของไข ่ (ไขต่ ก)
ในบางคนอาจไม่มีความสัมพันธ์กับการมีประจ�าเดือนเสมอไป และการตกไข่ฟองแรก ๆ อาจไม่ท�าให้เกิด
ประจา� เดือนก็เป็นได ้ รวมทั้งการมีประจา� เดือนคร้งั แรกอาจเกิดข้ึนกอ่ นหรอื หลงั การเปลีย่ นแปลงของร่างกาย
ส่วนอืน่ ๆ เม่อื เข้าสวู่ ัยร่นุ แลว้ ไดเ้ ป็นเวลานาน
กำรมีประจำ� เดอื นครง้ั แรก ปกตเิ ด็กผูห้ ญิงจะมปี ระจา� เดือนคร้งั แรกเม่อื อายุประมาณ 11-15 ป ี โดย
ขณะแรกคลอด รังไข่ของเด็กหญิงจะมีไข่ที่ยังไม่เจริญอยู่แล้วหลายพันใบ เมื่อนับจากช่วงวัยรุ่นเป็นต้นไป

109

ค¤ูม่èÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวµÔิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

ทุก ๆ 28 วันจะมีไข่ 1 ใบที่เจริญเต็มท่ีแล้วหลุดออกมาเข้าสู่ท่อน�าไข่ เรียกว่า การตกไข่ ขณะเดียวกัน
เยื่อบุโพรงมดลูกจะมีหลอดเลือดงอกมาหล่อเลี้ยงมากมายเพ่ือเตรียมรับไข่ท่ีผสมกับอสุจิ หากไม่ได้รับ
การผสม เยื่อบุโพรงมดลูกจะลอกหลุดออกมาเป็นเศษเน้ือเย่ือและมีเลือดไหลออกมาทางช่องคลอดเรียกว่า
ประจ�าเดือน อายุของเดก็ หญิงท่ปี ระจา� เดือนมาครง้ั แรกยอ่ มแตกต่างกนั สว่ นมากจะมอี าย ุ 12-13 ป ี แต่
บางคนอาจเรมิ่ ตง้ั แตอ่ ายุ 10 ป ี บางคนก็ลา่ ชา้ ไปถงึ 16 ปี ซึ่งยงั ไมน่ บั วา่ เปน็ เรื่องผดิ ปกติ การมปี ระจา� เดอื น
ครั้งแรก นอกจากจะเป็นสัญญานบอกถึงการก้าวย่างเข้าสู่วัยสาวแล้ว ยังหมายถึงว่าผู้หญิงคนนั้นสามารถ
ตั้งท้องหรือมีลูกได้เมื่อได้รับเช้ืออสุจิหรือมีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย (http://www.teenpath.net/content.as-
p?ID=7#.VQZQqNKUfBk)

ฝนั เปียก การหลงั่ น้�าอสุจิน้ันจะเริ่มเกดิ ขึน้ ในชว่ งอายปุ ระมาณ 11 ป ี แตก่ อ็ าจเกดิ ขน้ึ เรว็ หรือชา้ กวา่ น้ี
ดังท่ีกลา่ วมาแล้วข้างต้นข้ึนอยู่กบั แต่ละคน ฝนั เปียกเป็นลกั ษณะทางธรรมชาติของเดก็ ผ้ชู ายทแ่ี ตกเนอื้ หนุ่ม
เม่ือร่างกายผลิตน้�าอสุจิและเก็บสะสมไว้ เมื่อมีปริมาณมากเกินไปร่างกายจะขับออกมาตามกลไกธรรมชาติ
มกั เกดิ ขนึ้ ในชว่ งทก่ี า� ลงั ฝนั โดยอาจนกึ ถงึ สงิ่ ทก่ี ระตนุ้ อารมณท์ างเพศ เชน่ ฝนั เหน็ ผหู้ ญงิ ทต่ี นชอบ หรอื ผหู้ ญงิ โป๊
หรือการร่วมเพศ เมือ่ ตืน่ ข้นึ มาก็พบวา่ มขี องเหลวเปียกชื้นตรงเปา้ กางเกงนอน หรือเปอื้ นบนที่นอน ของเหลว
น้ันกค็ ือ "น�้าอสจุ "ิ น่ันเอง
ฝนั เปยี กนน้ั ไม่ใชส่ ่ิงที่นา่ อายหรือผิดปกต ิ แต่สิง่ ทีค่ วรค�านึงถึงคอื การดแู ลรกั ษาความสะอาดของเส้ือผ้า
กางเกง และเครื่องนงุ่ หม่ ทีอ่ าจมคี ราบอสุจติ ดิ อยู่ เพ่ือสุขอนามัยที่ดี ฝนั เปยี กน้นั นอกจากจะหมายถงึ การ
เข้าสู่วัยหนุ่มแล้ว ยังบ่งบอกให้รู้ว่าชายหนุ่มผู้น้ันพร้อมท่ีจะมีเพศสัมพันธ์ได้แล้ว และสามารถท�าให้ผู้หญิง
ตง้ั ท้องได้ด้วยหากมเี พศสมั พันธ์อยา่ งไมป่ ้องกันหรอื ไม่ใช้ถงุ ยางอนามัย (http://www.teenpath.net/content.
asp?ID=18#.VQZW69KUfBk)

กำรตั้งครรภ์ เกิดข้ึนจากการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างชายและหญิง เม่ือมีการหล่ังน�้าอสุจิในช่องคลอด
ตัวอสุจจิ ะว่ายเข้าไปในมดลูกจนถึงทอ่ นา� ไขแ่ ละพบไข่ของฝ่ายหญิงพอด ี ก็จะเกดิ การผสมระหวา่ งอสุจกิ ับไข่
หรอื ท่ีเรียกวา่ “การปฏิสนธ”ิ แต่ถ้าไม่มไี ข ่ อสจุ จิ ะตายไปเองภายในเวลา 2-3 วนั

110

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กิจกรรมที่ 7 พฤตกิ รรมทำงเพศ (ชนั้ มธั ยมศกึ ษำตอนตน้ ม.1 - ม.3)

เร่ือง ร้เู ท่ำทนั อำรมณท์ ำงเพศ / วธิ จี ัดกำรอยำ่ งเหมำะสม / สถำนกำรณ์และพฤติกรรมเสยี่ งทำงเพศ
รเู้ ทำ่ ทนั อำรมณ์ทำงเพศและกำรจัดกำรอย่ำงเหมำะสม
อำรมณ์เพศกับวัยรุน่
อารมณ์เพศเป็นเร่ืองธรรมชาติท่ีเกิดในมนุษย์ทุกคนและจะอยู่กับมนุษย์ตลอดไป เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น
ร่างกายก็จะสร้างฮอร์โมนเพศในวัยรุ่นสูงกว่าวัยเด็กร่วมกับการกระตุ้นภายนอก เช่น ได้เห็นรูปวาบหวาม
ไดย้ นิ เสยี งไพเราะเสนาะหู ไดร้ ับกลิ่นรัญจวนใจ การสมั ผสั สว่ นต่าง ๆ ของร่างกาย ตลอดจนความนกึ คดิ
จนิ ตนาการตา่ ง ๆ เป็นตัวกระตุ้นท่ที า� ให้เราเกดิ ความรสู้ ึกทางเพศได้ ซ่งึ จะเปน็ เชน่ น้ีทกุ คน เพยี งแตอ่ าจจะมี
ความแตกต่างในเรื่องรายละเอียด เช่น บางคนเห็นขาของหญิงกจ็ ะเกิดอารมณ์เพศ ในขณะที่อกี คนมอี ารมณ์
เมอ่ื เหน็ เนนิ อก เหน็ ผมยาว ๆ หรอื บางคนไดก้ ลนิ่ นแ้ี ลว้ จะเกดิ ความซซู่ า่ ฯลฯ ความแตกตา่ งนี้ไมม่ หี ลกั เกณฑ์
หรอื มาตรฐานใด ๆ เป็นไปโดยรสนยิ มของแตล่ ะบคุ คล
กำรจัดกำรอำรมณ์เพศ
วัยรุ่นหญิงชายต่างก็เร่ิมมีความรู้สึกหรืออารมณ์ทางเพศเพิม่ มากขึ้นตามลา� ดับ (วยั รุ่นเป็นวยั ที่มีความ
รสู้ กึ ตอ้ งการทางเพศสงู สดุ )
ทางออกทางเพศสา� หรับวยั รุน่ มดี งั นี้
1. ระงับอารมณ์ โดยการออกกา� ลงั กาย หรอื หากิจกรรมทชี่ อบทา� เช่น เลน่ กฬี า ท�างานศิลปะ
เลน่ ดนตร ี เป็นต้น
2. สา� เร็จความใครด่ ้วยตนเอง รวมถงึ การส�าเร็จความใคร่ใหแ้ กก่ นั หรือเรียกส้นั ๆ ว่า “small
sex” หรือ mutual masturbation” ถือว่าเปน็ เร่อื งปกติท่ีสามารถปฏิบัตไิ ด ้ จะทา� มากหรอื นอ้ ยขึน้ อยกู่ ับความ
ตอ้ งการทางเพศในแตล่ ะคนซ่ึงไมเ่ ท่ากัน การชว่ ยตนเองเป็นวธิ ีการจดั การเพอื่ ผอ่ นคลายอารมณ์เพศ ซงึ่ เป็น
เรอื่ งปกติธรรมดาของท้ังหญิงและชาย โดยการลูบคลา� อวยั วะเพศของตนเองจนถึงจุดสดุ ยอด แต่ละคนอาจมี
วิธีการแตกตา่ งกนั ไป
3. การมีเพศสัมพันธ์ แต่วิธีน้ีอาจจะเสี่ยงต่อการติดโรคทางเพศสัมพันธ์ได้ง่ายโดยเฉพาะเอดส์
การมเี พศสัมพนั ธ์จึงควรใช้ถุงยางอนามยั ทกุ ครั้งเพ่อื ปอ้ งกันโรคและการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค ์ และฝา่ ยหญิง
กินยาคมุ กา� เนดิ ประกอบกันไปเพอื่ เปน็ การปอ้ งกันการตัง้ ครรภ์ และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พันธ์ได้ดว้ ย
Masturbation คืออะไร

ทางการแพทย์อธิบายว่าเป็นการส�าเร็จความใคร่ด้วยตนเองตามล�าพัง แต่ถ้าเป็นการผลัดกันช่วยจะ
เรยี กว่า mutual masturbation ซ่งึ เปน็ ลกั ษณะทีค่ นตงั้ แตส่ องคนขึน้ ไปต่างชว่ ยเหลอื ซ่งึ กนั และกัน
โดยทัว่ ไป Masturbation หมายถงึ การจงใจกระตุ้นให้เกิดความรสู้ กึ ทางเพศในตนเอง (autoerotism)
ซ่ึงจะเปน็ การกระต้นุ บนสว่ นหน่ึงสว่ นใดของรา่ งกายก็ได้ ไมจ่ า� เปน็ ตอ้ งท�าทอ่ี วยั วะเพศเพียงทเ่ี ดยี ว ท้ังนี้เพ่ือ

111

ค¤ูม่èÁÙ ื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวÔµติ ãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

หาความสุขให้กับตนเองด้วยการกระตุ้นให้เกิดอารมณ์ทางเพศ และไม่จ�าเป็นต้องมีการแข็งตัวขององคชาต
หรอื จะตอ้ งถงึ จดุ สดุ ยอดทกุ คร้งั ไป
การท�า Masturbation ในชายและหญิงนนั้ จะมวี ิธีการตามทีภ่ าษาชาวบ้านเรยี กอยา่ งง่าย ๆ ว่า ชักวา่ ว
และ ตกเบ็ด นั่นเอง
ปจั จบุ นั ทางสมาคมเพศศาสตรน์ านาชาตไิ ดอ้ อกมาชแ้ี จงวา่ Masturbation เปน็ เรอ่ื งปกตติ ามธรรมชาต ิ
ถอื เป็นกิจกรรมทางเพศที่ปลอดภัย ถอื เป็นเร่อื งส่วนตัวทชี่ ายและหญงิ พงึ ปฎบิ ตั ิกนั ในทส่ี ว่ นตวั ไม่เป็นเรื่องที่
ผิดศีลธรรม
ส่งิ ทีไ่ มค่ วรทำ� ใน Masturbation
ในกรณีของฝ่ายชายไม่ควรถูไถอวัยวะเพศกับวัสดุต่าง ๆ อย่างรุนแรง ไม่ควรรูดหนังหุ้มองคชาต
อย่างแรง ไม่แหยอ่ งคชาตเข้าไปในชอ่ งหรอื วัสดทุ ี่แขง็ กระด้าง เพราะอาจเกดิ อุบตั ิเหตไุ ด ้
ในกรณขี องฝา่ ยหญงิ ไม่ควรสอดนิ้วมอื หรอื วัตถใุ ด ๆ เข้าไปในชอ่ งคลอด เพราะอาจทา� ใหเ้ ยอื่ พรหมจาร ี
(hymen) ฉีกขาด หรอื เกิดการติดเชื้อได้
สถำนกำรณ์และพฤติกรรมเสยี่ งทำงเพศ
1. กำรป้องกันในสภำวะเส่ยี งตอ่ กำรมีเพศสัมพันธ์
1. หลีกเล่ียงการอยรู่ ว่ มกนั ตามล�าพังสองต่อสอง เช่น ท�าการบา้ น
ติวหนังสือด้วยกัน ไปเที่ยวด้วยกัน ดูวิดีโอด้วยกันในบ้าน ห้องเรียน
บา้ นเพ่ือน ในทล่ี บั หูลบั ตาคน
2. ไมค่ วรไปในสถานทท่ี ่เี ปลยี่ ว ท่หี า่ งไกลผูค้ น
3. หลกี เล่ียงการดสู ่อื ย่วั ยุทางเพศ เชน่ วิดโี อโป๊ เวบ็ โป๊ อาจจะเป็นการมเี พศสมั พันธแ์ บบหมู่ และ
ท่าแปลก ๆ ไม่ควรเลยี นแบบภาพยนตร์รักโรแมนตกิ หนงั สอื โป๊ การ์ตูนลามก นวนยิ ายรัก
4. ไมเ่ ท่ียวกลางคืน / สถานบันเทิง
5. ไม่เสพสงิ่ เสพติดและของมึนเมา อาจทา� ให้ขาดสติได้
6. ไม่ควรแต่งกายที่ท�าให้อีกฝ่ายเกิดอารมณ์ทางเพศ เช่น ใส่เส้ือรัดรูป เสื้อสายเด่ียว ใส่เส้ือโชว์
หน้าอก (โป)๊ น่งุ สั้นเกนิ ไป เปน็ ต้น
7. หลกี เลยี่ งการสมั ผสั เนอ้ื ตวั หรอื นง่ั ใกลก้ บั เพศตรงขา้ ม เชน่ การจบั มอื ถอื แขน การกอดจบู เปน็ ตน้
2. โอกำสเสยี่ งของชำยหญิงในกำรมเี พศสมั พันธ์ มีดังน้ี
- การจบั มือถือแขน มีโอกาสเสี่ยงต่อการมเี พศสมั พันธ ์ ร้อยละ 10
- การกอดจบู มีโอกาสเส่ียงตอ่ การมเี พศสัมพันธ ์ ร้อยละ 60
- การลบู คล�า มโี อกาสเสยี่ งต่อการมีเพศสัมพันธ ์ รอ้ ยละ 80
- การเลา้ โลม มโี อกาสเสย่ี งตอ่ การมีเพศสมั พันธ ์ ร้อยละ 100
- การอย่กู ันสองต่อสอง มโี อกาสเสี่ยงตอ่ การมีเพศสัมพนั ธ ์ รอ้ ยละ 100

112

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กจิ กรรมที่ 8 ทกั ษะสว่ นบคุ คล (ชัน้ มัธยมศกึ ษำตอนตน้ ม.1 - ม.3)

เรื่อง ทักษะกำรปฏิเสธ / กำรเจรจำต่อรอง / กำรปอ้ งกันกำรต้งั ครรภ์
ทกั ษะชวี ติ กำรปฏิเสธ และกำรเจรจำตอ่ รอง
ทักษะชีวิต
เปน็ ความสามารถของบคุ คลดา้ นสงั คมและจติ วทิ ยา นนั่ คอื ความสามารถของบคุ คลในการจดั การอยา่ ง
มปี ระสทิ ธภิ าพกบั ความตอ้ งการและสงิ่ ทา้ ทายตา่ ง ๆ ในชวี ติ ประจา� วนั สามารถทจ่ี ะรกั ษาสภาพจติ ใจทสี่ มบรู ณ์
รู้จักแสดงพฤติกรรมที่เหมาะสมเม่ือมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรมที่แตกต่าง ทักษะ
ชีวิตเปน็ สงิ่ ทวี่ ัยรุน่ ตอ้ งฝึก ต้องปฏบิ ัติ พร้อมทงั้ มคี วามร ู้ เจตคต ิ และทักษะในการจดั การกบั ปญั หารอบ ๆ ตวั
ในสภาพสังคมปัจจบุ นั เตรียมความพร้อมสา� หรบั การปรับตัวและแก้ปญั หา ทักษะชีวิต 10 ทกั ษะ ดังนี้

1. ควำมคดิ สร้ำงสรรค ์ วัยรนุ่ ต้องฝึกคดิ โดยไมย่ ดึ ติดอยู่ในกรอบ การคิดสร้างสรรคเ์ พ่ือค้นหาทาง
เลอื กตา่ ง ๆ รวมทงั้ ผลทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ ในแตล่ ะทางเลอื ก และสามารถนา� ประสบการณม์ าปรบั ใชใ้ นชวี ติ จรงิ ไดอ้ ยา่ ง
เหมาะสม

2. กำรคดิ วเิ ครำะหว์ จิ ำรณ ์ วยั รนุ่ ตอ้ งฝกึ ใหม้ กี ารคดิ วเิ คราะห ์ แยกแยะขอ้ มลู ตา่ ง ๆ และประเมนิ ปญั หา
หรอื สถานการณท์ ี่อยู่รอบตวั ได้

3. กำรตระหนักรูใ้ นคน วัยรุ่นพยายามคน้ หาข้อดี ข้อเสียของตนเอง และความแตกตา่ งจากคนอน่ื
นอกจากน้ีต้องรู้ความต้องการและส่ิงท่ีไม่ต้องการของตนเอง การตระหนักรู้ในตนน้ียังเป็นพื้นฐานของการ
พัฒนาทักษะอืน่ ๆ เชน่ การสอื่ สาร การสร้างสัมพันธภาพ การตัดสินใจ และความเห็นอกเห็นใจผู้อน่ื

4. กำรเหน็ ใจผอู้ น่ื วยั รนุ่ ควรทา� ความเขา้ ใจ รสู้ กึ และเหน็ อกเหน็ ใจผอู้ นื่ การสรา้ งสมั พนั ธภาพระหวา่ ง
บคุ คล วยั รนุ่ ควรสร้างความสมั พนั ธ์ท่ดี รี ะหวา่ งกนั และกนั และสามารถรกั ษาสมั พนั ธภาพไวไ้ ด้ยืนยาว

5. กำรสอ่ื สำรอย่ำงมีประสทิ ธิภำพ วัยรุ่นต้องฝึกการใช้คา� พดู ภาษา และทา่ ทางเพอื่ สอ่ื สารความรูส้ ึก
นึกคิดของตนเองและรับรู้ความรู้สึกนึกคิดของผู้อ่ืนได้อย่างเหมาะสมกับวัฒนธรรม และสถานการณ์ต่าง ๆ
ไม่ว่าจะเป็นการแสดงความคิดเห็น การแสดงความต้องการ การแสดงความช่ืนชม การขอร้อง การเจรจา
ตอ่ รอง การตักเตอื น การชว่ ยเหลือ และการปฏิเสธ ฯลฯ

6. กำรตัดสินใจ วัยรุ่นต้องฝึกเร่ืองการรับรปู้ ัญหา สาเหตุ หาทางเลือก วิเคราะห์ ขอ้ ด ี ขอ้ เสียของ
ทางเลือก ประเมินทางเลือก ตัดสินใจเก่ียวกับเร่ืองราวต่าง ๆ ในชีวิตได้อย่างมีระบบ การตัดสินใจ มี 4
ขน้ั ตอน ดงั นี้ 1. กา� หนดทางเลอื กเพ่ือตัดสินใจ กระท�าหรือไมก่ ระท�า 2. วิเคราะหผ์ ลด ี ผลเสียของทางเลอื ก
3. ตัดสินใจเลือกหนึ่งทางเลือกที่มีผลเสียน้อยที่สุด 4. ต้องคิดหาทางแก้ไขข้อเสียท่ีอาจจะเกิดขึ้นจากการ
ตดั สนิ ใจกอ่ น ถา้ กระทา� หรอื ไมก่ ระทา� จะตอ้ งมผี ลเสยี ตามมาเสมอ ดงั นน้ั ควรจะฝกึ การตดั สนิ ใจดว้ ยกระบวนการ
เชน่ นบ้ี อ่ ย ๆ ทกุ ครงั้ ทม่ี โี อกาสตดั สนิ ใจจะทา� ใหก้ ารตดั สนิ ใจรวดเรว็ จนสามารถตดั สนิ ใจไดท้ นั ทที กุ สถานการณ ์

7. กำรแก้ปัญหำ วัยรุ่นต้องฝึกในการจัดการกับปัญหาที่เกิดข้ึนในชีวิตได้อย่างมีระบบ ไม่เกิด
ความเครยี ดทางกายและใจ

113

ค¤ู่มÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍè่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

8. กำรจัดกำรกับอำรมณ์ วัยรุ่นต้องรู้จักอารมณ์ของตนเองและผู้อื่น รู้ว่าอารมณ์มีผลต่อการแสดง
พฤติกรรมของคน รู้วิธีการจัดการกับอารมณ์โกรธและความเศร้าโศกท่ีส่งผลทางลบต่อร่างกายและจิตใจได้
อย่างเหมาะสม

9. กำรจดั กำรกบั ควำมเครยี ด ตอ้ งรจู้ กั สาเหตขุ องความเครยี ด รวู้ ธี ผี อ่ นคลายความเครยี ด และแนวทาง
ในการควบคุมระดับความเครียด เพื่อให้เกิดการเบ่ียงเบนพฤติกรรมไปในทางท่ีถูกต้องเหมาะสมและไม่เกิด
ปญั หาดา้ นสขุ ภาพ

10. ทักษะกำรปฏิเสธ การปฏิเสธ หมายถงึ การพูดปฏเิ สธผู้อน่ื เพ่อื หลกี เล่ยี งการไปท�ากิจกรรมหรือ
พฤติกรรมทเ่ี ส่ยี งต่าง ๆ โดยไม่เสียสมั พนั ธภาพ การปฏเิ สธเป็นสทิ ธิพื้นฐานของบุคคลที่ควรได้รบั การเคารพ
ผู้ปฏิเสธจึงไม่ควรรู้สึกผิดท่ีได้ปฏิเสธในสิ่งที่ตนเองไม่ต้องการ การปฏิเสธที่ดีจะต้องปฏิเสธอย่างจริงจังท้ัง
ทา่ ทาง คา� พดู และนา�้ เสยี ง เพอ่ื แสดงความตง้ั ใจอยา่ งชดั เจนทจี่ ะขอปฏเิ สธ สถานการณท์ ค่ี วรปฏเิ สธ ม ี 3 กรณี
ดงั นี้
- การชวนโดยคนแปลกหน้าทุกกรณี
- ชวนใหไ้ ปท�าในส่งิ ทีค่ ดิ ว่าจะเป็นภัยอันตรายต่อร่างกายหรือสขุ ภาพ
- การฝา่ ฝนื กฎเกณฑ ์ ระเบียบ กฎหมาย
ข้นั ตอนกำรปฏิเสธ ม ี 3 ขัน้ ตอน ดงั นี ้

1. บอกควำมรูส้ กึ เปน็ การบอกให้รูถ้ ึงความกงั วลใจ ความหว่ งใย ซง่ึ อาจมีเหตผุ ลประกอบด้วยก็ได้
เพอ่ื ใหห้ นกั แนน่ การบอกความรสู้ กึ ทา� ใหค้ สู่ นทนาไมส่ ามารถหาขอ้ โตแ้ ยง้ ได ้ แตก่ ารใชเ้ หตผุ ลสามารถหาเหตุ
ผลอ่ืนมาลบล้างไดเ้ สมอ

2. บอกปฏิเสธ โดยพดู ให้ชดั เจน เช่น “ผมไม่ไปนะครบั ” หรือ “หนูไมอ่ ยากไป”
3. ถำมควำมเหน็ เพอื่ ถนอมนา้� ใจผชู้ วน เชน่ “เธอคงเขา้ ใจนะ” “เธอคดิ วา่ ไง” หรอื “เธอคงไมโ่ กรธนะ”
เปน็ ต้น
เมื่อเพือ่ นยังไมห่ ยดุ จะท�ำอย่ำงไร
บางคร้งั เพ่ือนชวนโดยการเซ้าซี้ การเย้าแหย่ใหเ้ สยี หนา้ เพือ่ ชวนใหส้ �าเรจ็ วัยร่นุ ไมค่ วรหว่นั ไหวไปกบั
คา� พดู เพราะจะทา� ใหข้ าดสมาธิในการหาทางออก ควรยนื ยนั การปฏเิ สธดว้ ยทา่ ทที ม่ี นั่ คง และตอ้ งหาทางออก
โดยวิธีใดวิธหี น่งึ ดงั ต่อไปนี้
ปฏิเสธซ้�าหรือยืนกรานปฏิเสธแล้วเดินจากไปทันที จากนั้นใช้วิธีต่อรอง โดยการชวนไปท�ากิจกรรม
อื่นแทน เป็นทางเลือกอีกทางหนึ่ง หรือผัดผ่อนโดยขอยืดระยะเวลาออกไปก่อนเพ่ือให้เพื่อนที่ชวนเปลี่ยน
ความตง้ั ใจหรอื รอคอย
เทคนคิ ปฏิเสธสำ� หรบั วัยรุ่นทค่ี วรน�ำไปใช้กบั ชีวิตประจำ� วัน
1. อยา่ เปดิ โอกาสอยสู่ องตอ่ สองในบรรยากาศทเี่ ปน็ ใจ ถา้ ไมม่ บี รรยากาศเปน็ ใจทกุ อยา่ งกย็ งั ไมเ่ กดิ ขน้ึ
2. ปลุกจติ ส�านกึ ความเป็นสุภาพบรุ ษุ ของวัยรุ่นผ้ชู าย เชน่ “เธอคงไม่ภูมิใจใช่ไหม ถา้ ฉนั ยอมเปน็

114

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ของเธอกอ่ นแต่งงาน ยงั ไงฉันก็พร้อมจะเป็นของเธออยู่แล้ว ฉันมีเพยี งเธอคนเดียวในใจ รอกอ่ นนะจ๊ะ ไว้ถงึ
เวลาค่อยมีความสขุ ด้วยกนั ” เป็นการให้ความหวงั และยกยอ่ งเขาไปแลว้
3. ใช้ขอ้ อา้ งทีป่ ฏิเสธไดย้ าก เชน่ “ถ้าเปน็ ของกนั และกนั ตอนนี้ถา้ พอ่ แมฉ่ นั รูเ้ ข้าทา่ นคงจะเสยี ใจนะ
เป็นลกู สาวท่ีไมร่ ู้จักกตญั ญกู ตเวท ี ทา� ให้พอ่ แม่เสยี ใจ คงเปน็ บาปติดตัวฉันไปตลอดชีวติ เธอไมก่ ลัวหรือหาก
วนั ข้างหนา้ ลูกสาวของเราจะเปน็ ของใครง่าย ๆ แบบนี”้ หรอื “ฉันคงรสู้ ึกหมดคา่ ถา้ เรามอี ะไรกนั ตอนน ี้ เธอคง
ไม่วา่ อะไรใช่ไหม ถา้ จะรอไปก่อนจนกวา่ เราจะเป็นผูใ้ หญ่พรอ้ มรับผิดชอบกันและกันกวา่ นี”้

- ตัวอยำ่ งสถำนกำรณ ์ เพอื่ นชวนไปเทย่ี วต่อหลงั เลกิ เรียน
A : ไปเทย่ี วต่อกนั เถอะ B
B : กลวั แมเ่ ปน็ ห่วง ไมไ่ ปละนะ ไม่วา่ กันนะ
“กลวั แม่เปน็ ห่วง” เป็น การบอกความรู้สึก
“ไมไ่ ปละนะ” เปน็ การบอกปฏิเสธ
“ไมว่ า่ กันนะ” เปน็ การถามความเห็น
- เมอ่ื ปฏเิ สธไดส้ �าเร็จ คอื ผู้ชวนไมเ่ ซ้าซีต้ อ่ ใหผ้ ปู้ ฏิเสธกลา่ วคา� “ขอบคุณ” ทกุ คร้งั ซึ่งเปน็ มารยาท
ทางสงั คม และจะรักษาสมั พันธภาพทีด่ เี อาไวไ้ ด้
• กำรหำทำงออกเมอ่ื ถูกเซำ้ ซ้ี
- บางครั้งผู้ชวนจะเซา้ ซี้ไปให้ได ้ เราต้องหาทางออก โดยเลือกวิธีหนงึ่ วิธีใดต่อไปน้ี
• ปฏเิ สธซำ�้ แลว้ เดนิ จากไปทันที
• สถำนกำรณ ์ เพ่อื นชวนไปเท่ียวตอ่ หลงั เลกิ เรียน
A : ไปเทยี่ วต่อกนั เถอะ B
B : กลัวแม่เป็นห่วง ไมไ่ ปละนะ ไมว่ า่ กนั นะ
A : ไปน่า นาน ๆ เที่ยวท ี ไมเ่ ป็นไรหรอก B
B : บอกแล้วไงวา่ ไม่ไป กลับบา้ นดีกว่า (เดินไปทันที)
• ต่อรอง คือ การไปท�าอยา่ งอืน่ ที่เหมาะสมกว่า
A : ไปน่า นาน ๆ เท่ียวที ไมเ่ ปน็ ไรหรอก B
B : เอาง้ี ไปน่ังกินไอติมคนละถว้ ย แล้วแยกยา้ ยกนั กลับบา้ น
• ผดั ผ่อน คือ การขอยืดเวลาไปกอ่ น
A : ไปนา่ นาน ๆ เทีย่ วท ี ไม่เปน็ ไรหรอก B
B : วนั หลังแล้วกนั (เดินไปทันท)ี
ทักษะกำรปฏเิ สธและตอ่ รองเรื่องเพศ
วัยรุ่นควรทราบหลักคิดของเพศวิถี สิทธิทางเพศ และแนวทางการต่อรอง เพื่อช่วยไตร่ตรองในการ
ตัดสินใจเลอื กวา่ จะมเี พศสมั พันธ์หรอื ไม่ ดังน้ี
- ชายและหญิงมสี ิทธิทจี่ ะส่อื สารและต่อรองเรื่องเพศอยา่ งเท่าเทยี มกนั
- ควรเปน็ การสอ่ื สารตอ่ รองเพอ่ื ใหเ้ ปน็ เพศสมั พนั ธท์ รี่ บั ผดิ ชอบ ยนิ ยอมพรอ้ มใจ ปลอดภยั ไมบ่ งั คบั

115

ค¤ูม่èÙÁืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍè่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡กึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÕÇีวµÔติ ãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

- การสือ่ สารต่อรองให้แสดงความตอ้ งการ ความร้สู ึกของตนเองใหช้ ดั เจน เชน่ “ฉันไมเ่ อาหรอก
กลัวท้อง กลวั พ่อแมเ่ สียใจ”
- แสดงความขอบคุณเมื่ออีกฝา่ ยยอมรับการปฏเิ สธด้วยความนมุ่ นวล เชน่ “ขอบใจมากทีเ่ ข้าใจเรา”
- หากตอ้ งการปฏเิ สธ ตอ้ งมคี วามจริงจงั ทัง้ ค�าพูดและท่าทาง ใหป้ ฏเิ สธโดยไม่ใช้ข้ออ้าง เช่น “เรา
ไม่อยากท�าจริง ๆ” ไมจ่ �าเป็นต้องขอร้องใหอ้ กี ฝ่ายเขา้ ใจหรอื เหน็ ใจ เพราะอาจท�าให้มีการหักลา้ ง
เหตผุ ลทแ่ี จง้ ไว ้ จนน�าไปสู่การมเี พศสมั พันธ์ เมือ่ ปฏิเสธแล้วต้องเดินจากไปจรงิ ๆ

ทักษะกำรป้องกนั กำรตัง้ ครรภ์
• หลักในกำรปอ้ งกันกำรต้งั ครรภ์ในวัยรุ่น มดี ังน้ี

การงด / ปอ้ งกนั การร่วมเพศเป็นวิธีท่ีดีที่สดุ ซงึ่ ทา� ไดย้ าก
ถ้ามกี ารรว่ มเพศ ควรมีการปอ้ งกันการต้งั ครรภ์ไมป่ รารถนาทกุ ครงั้
วิธคี ุมก�าเนิดที่เหมาะสมกับวัยรนุ่ ควรหาไดง้ า่ ย ราคาถูก ใชง้ ่าย
ก่อนใช้ไม่จ�าเป็นต้องไปพบเจ้าหน้าท่สี าธารณสขุ
หลงั จากหยุดใช้ควรกลับส่กู ารเจรญิ พันธุ์ไดร้ วดเรว็
มภี าวะแทรกซ้อนน้อยหรือไม่มีเลย
กำรคุมกำ� เนดิ (contraception / birth control) หมายถึง การป้องกัน / ขดั ขวางไม่ใหต้ วั อสจุ ิในน้�าเชื้อ
ของฝ่ายชายมีโอกาสเข้าไปผสมกับไข่ที่สุกของฝ่ายหญิงภายในปีกมดลูกและป้องกันไข่ที่ผสมแล้วมาฝังตัวท่ี
เยื่อบุโพรงมดลกู
วธิ คี มุ กา� เนดิ ม ี 2 แบบ คอื แบบชว่ั คราว และแบบถาวร (หมนั ชาย-หญงิ ) วธิ คี มุ กา� เนดิ ทเ่ี หมาะสมสา� หรบั
วยั รุ่นหญงิ -ชายท่มี เี พศสัมพันธ์โดยไม่ได้แตง่ งาน คอื แบบช่ัวคราว
ชนิดของกำรคุมกำ� เนดิ
1. ยำฝังคุมกำ� เนิด (contraceptive implants)
ยาฝงั คมุ กา� เนดิ เปน็ วธิ กี ารคมุ กา� เนดิ แบบกง่ึ ถาวร โดยการฝงั หลอดบรรจฮุ อร์โมนสงั เคราะหเ์ ขา้ ไป
ใต้ผิวหนังบริเวณทอ้ งแขนสว่ นบน สามารถออกฤทธ์ิป้องกันการตงั้ ครรภ์ไดน้ าน 3 ปี และ 5 ปี ตามชนิดของ
ยาฝังคมุ ก�าเนดิ

116

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ชนดิ ของยาฝงั คุมก�าเนิดมี 2 ชนดิ คอื
ชนิด 1 หลอดคมุ กา� เนิดได้นาน 3 ปี
ชนิด 2 หลอดคุมกา� เนดิ ไดน้ าน 5 ปี
อาการขา้ งเคียงท่ีเกดิ ข้ึนภายหลงั ฝังยาคมุ กา� เนิด
ประจา� เดือนไม่สม่า� เสมอ มีเลอื ดออกกะปรดิ กะปรอย และอาการจะลด
นอ้ ยลงหลงั ฝงั ยาไปแล้วประมาณ 6 เดือน
อาการขา้ งเคยี งทอี่ าจพบได ้ แตไ่ มบ่ อ่ ย เชน่ น�้าหนกั ตัวเพ่มิ เป็นสิว ปวดศีรษะ
ข้อดีของยาฝงั คุมกา� เนิด
เป็นวธิ ีคุมก�าเนดิ ทมี่ ปี ระสิทธภิ าพสูงทส่ี ดุ / ไมม่ ผี ลรบกวนตอ่ การมเี พศสมั พันธ์
ฝังครัง้ เดยี ว ใช้ได้นาน 3 ปี และ 5 ป ี / สามารถใชใ้ นสตรรี ะยะให้นมบุตรโดยไมม่ ผี ลไปรบกวนปริมาณ
และคุณภาพของน�า้ นม / เม่อื หยุดใชย้ านีแ้ ลว้ สามารถมบี ุตรไดต้ ามปกติ

2. ห่วงอนำมยั (intrauterine device)
ห่วงอนามัยเป็นวิธีคุมก�าเนิดชนิดช่ัวคราวท่ีดีวิธีหนึ่งและนิยมใช้กันแพร่หลาย เน่ืองจากมี
ประสทิ ธิภาพในการป้องกนั การต้งั ครรภส์ งู ประหยัด สามารถคมุ กา� เนิดไดร้ ะยะเวลานาน ซึง่ สามารถปอ้ งกนั
การตง้ั ครรภ์ไดเ้ ป็นเวลานาน 3-10 ป ี ขน้ึ อย่กู บั ชนิดของหว่ งอนามยั ที่ใส ่ เหมาะส�าหรับสตรีทม่ี บี ุตรแล้ว
ห่วงอนำมัยแบ่งออกเปน็ 2 ชนดิ ดงั นี้
1. หว่ งอนามยั ชนดิ ธรรมดา (non-medicated or inert) หมายถงึ หว่ งอนามยั ท่ีไมม่ สี ารชว่ ยสง่ เสรมิ
ประสทิ ธิภาพในการป้องกนั การตง้ั ครรภ์ ไดแ้ ก่ Lippes Loop ซ่งึ เป็นหว่ งรปู ร่างคล้ายอกั ษร “S” ตอ่ กัน ท�ามา
จากสารจ�าพวกพลาสตกิ คือ โพลีเอธลิ นี (polyethylene)
2. หว่ งอนามยั ชนดิ มสี ารชว่ ยสง่ เสรมิ ประสทิ ธภิ าพในการปอ้ งกนั การตง้ั ครรภ ์ (active or bioactive
or medicated) หมายถึง ห่วงอนามยั ทม่ี ีสารบางอย่างท่ีออกฤทธ์ชิ ่วยป้องกันการตงั้ ครรภ์ หรอื ช่วยลดอาการ
ข้างเคยี ง ไดแ้ ก่
2.1 ห่วงอนามยั ทองแดง (copper bearing IUD) เปน็ ห่วงอนามัยท่ีมสี ารทองแดงประกอบ
อยดู่ ้วย
2.2 หว่ งอนามัยฮอร์โมน (hormone-releasing IUD) เป็นห่วงอนามัยทม่ี สี ารฮอร์โมนโปรเจส
เตอโรนสงั เคราะห์อยูด่ ว้ ย

117

ค¤ู่มÙèÁืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµติ ãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

อาการข้างเคยี งจากการใสห่ ว่ งอนามัย
เปน็ ลม (syncope) หลงั จากใสห่ ว่ งอนามยั อาการคลา้ ยจะเปน็ ลม วงิ เวยี นศรี ษะ เหงอื่ ออก หวั ใจเตน้ ชา้
และความดนั โลหติ ต�่า กล่มุ อาการทั้งหมดนีเ้ ป็นผลของ vagal response ที่เกดิ จากการท่ีชอ่ งปากมดลูกถกู
ขยายขณะทา� การสอดใสห่ ว่ งอนามัย
หว่ งหลดุ (expulsion) การทห่ี ว่ งอนามยั หลดุ ออกจากโพรงมดลกู มาอยู่ในชอ่ งคลอด พบไดบ้ อ่ ยในระยะ
3 เดอื นแรกของการใส ่ และมักจะเกิดในขณะที่มปี ระจ�าเดอื น พบประมาณรอ้ ยละ 5
เลือดออกผดิ ปกติ (bleeding) เป็นอาการขา้ งเคยี งทพ่ี บบ่อยที่สดุ และเป็นสาเหตุที่ทา� ใหส้ ตรมี าขอให้
เอาห่วงออกมากท่ีสุด เน่ืองจากมีปริมาณเลือดระดูที่ออกในแต่ละเดือนมากขึ้น จ�านวนวันของการมีระดูจะ
นานข้นึ อีกประมาณ 1-2 วันในแตล่ ะเดอื นและมเี ลือดออกกะปริดกะปรอยระหวา่ งรอบระดู
ปวดท้องนอ้ ย อาการปวดอาจเปน็ แบบ cramping pain ท่บี ริเวณท้องนอ้ ยส่วนกลาง หรืออาจปวดร้าว
ไปบรเิ วณหลังส่วนล่างสาเหตุเนือ่ งจากมดลกู บบี ตัว
ตกขาว หลังใส่ห่วงอนามัยอาจมีตกขาวออกมากขึ้น อาการตกขาวนี้เชื่อว่าเกิดจากปฏิกิริยาของ
เยือ่ บุมดลกู ท่มี ตี ่อห่วงอนามยั ซ่งึ เปน็ วตั ถุแปลกปลอม แต่มกั จะเปน็ อยู่เพียงในเดอื นแรก ๆ หลังใส ่ อาการจะ
กลบั เปน็ ปกติเองโดยไมต่ ้องใหก้ ารรกั ษา แตถ่ ้าตกขาวบอ่ ยและมอี าการคัน มักจะเกิดอาการอักเสบจากเชื้อรา
ต้องไปรบั การรักษา
ขอ้ ห้ามในการใช้ห่วงอนามัย
- การอกั เสบของอวยั วะภายในองุ้ เชงิ กรานท่ยี งั ไม่ไดร้ บั การรกั ษา ถา้ รักษาหายแล้วก็ใสไ่ ด้ ท้งั นร้ี วมทง้ั
การอกั เสบภายในชอ่ งคลอดและบริเวณปากมดลูกด้วย
- เมอ่ื สงสยั ว่าตง้ั ครรภ์
- เลือดออกผิดปกตทิ างช่องคลอดที่ยังไม่ไดห้ าสาเหตุ
- ประจ�าเดอื นผิดปกต ิ โดยเฉพาะมีเลอื ดประจ�าเดือนออกมาก และมอี าการปวดประจ�าเดอื นมาก
- เน้ืองอกของกล้ามเนื้อมดลูก ในรายท่ีมี myoma uteri ขนาดใหญ่ หรือมีเนื้องอกย่ืนเข้าไปใน
โพรงมดลูก
- มดลูกผดิ ปกตมิ าแต่ก�าเนดิ

3. ยำเม็ดคุมก�ำเนดิ (oral contraceptive pill)
เปน็ ยาเมด็ ทฝ่ี า่ ยหญงิ ใชก้ นิ ทกุ วนั เพอื่ ปอ้ งกนั การตงั้ ครรภ ์ ปจั จบุ นั มกี ารสงั เคราะหฮ์ อร์โมนชนดิ ใหม่
มกี ารลดขนาดของฮอร์โมนยาเม็ดคุมก�าเนดิ และการหาสตู รผสมทีแ่ ตกตา่ งกันไป ทัง้ น้มี ีจดุ ม่งุ หมายเพอื่ ท่จี ะ
ให้ได้ยาทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพในการป้องกันการตง้ั ครรภ์สูงสดุ โดยมีผลขา้ งเคยี งนอ้ ยท่ีสดุ ทั้งผลทางด้านคลนิ ิกและ
ผลเก่ียวกบั ชวี เคมตี ลอดจนกระบวนการเมตาโบลิซมึ ตา่ ง ๆ

118

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

ชนิดของยำเมด็ คุมกำ� เนิด
1. ชนดิ ทมี่ ฮี อร์โมนรวม (combined form) ยาแตล่ ะเมด็ มฮี อร์โมน 2 ชนดิ รวมกนั คอื มที ง้ั เอสโตรเจน
และโปรเจสโตเจน มีทั้งชนิดท่ีฮอร์โมนเท่ากันทุกเม็ด (monophasic) และชนิดท่ีฮอร์โมนไม่เท่ากันทุกเม็ด
แบบ 2 ช่วง (biphasic) และแบบ 3 ชว่ ง (triphasic) โดย 2 แบบหลงั ลดขนาดของโปรเจสโตเจน เพื่อลด
ผลข้างเคยี งทางเมตาโบลิซึม
2. ชนดิ ทฮี่ อร์โมนตัวเดียว (progestogen only pills, estrogen
-free pills) ได้แก่ minipill ประกอบด้วยโปรเจสโตเจนขนาดน้อย ๆ
เท่ากันทุกเม็ด รับประทานติดต่อกันทุกวัน ยากลุ่มน้ีมีประสิทธิภาพใน
การปอ้ งกนั การตกไขไ่ ดร้ อ้ ยละ 50 ถา้ ตง้ั ครรภ์จะมอี ุบัตกิ ารณต์ ง้ั ครรภ์
นอกมดลูกเพิ่มเล็กน้อย และมเี ลอื ดออกกะปรดิ กะปรอยระหว่างใช้ยาน้ี
ไดบ้ อ่ ย ดังนน้ั จึงเลือกใชเ้ ฉพาะในกรณีทีม่ ขี อ้ ห้ามในการใชเ้ อสโตรเจน
หรือกรณีท่ีรับประทานยาชนิดฮอร์โมนรวมแล้วมีอาการคล่ืนไส้
อาเจยี นมาก และกรณที เ่ี ลย้ี งลกู ดว้ ยนมมารดาเพราะไมท่ า� ใหน้ า�้ นมแหง้
ปัจจุบันมียาคุมก�าเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวชนิดใหม่ที่มีโปรเจสโตรเจน
ซึง่ สามารถยบั ย้ังการตกไขไ่ ด้สูงถงึ รอ้ ยละ 97
ยาคุมก�าเนิดที่นิยมใช้มากท่ีสุด คือ ฮอร์โมนรวมชนิด monophasic เป็นยาคุมก�าเนิดท่ีมีปริมาณ
ฮอร์โมนในแตล่ ะเมด็ เท่ากนั ทกุ เม็ด มที ั้ง 21, 24, 21+7, 24+4 เมด็ , 4 และ 7 เม็ดหลงั เปน็ แปง้ หรอื ยาบ�ารงุ
เพ่ือกินระหว่างมีเลือดออก ยาเม็ดคุมก�าเนิดในปัจจุบันที่มีขายในร้านขายยาทั่วไปจะมีปริมาณฮอร์โมนรวม
ในปริมาณต่า� มปี ระสิทธภิ าพในการคมุ ก�าเนดิ สูง และยงั มีคณุ สมบัติพเิ ศษเพม่ิ ในบางชนดิ คอื รกั ษาสิว รกั ษา
กลมุ่ อาการกอ่ นมปี ระจา� เดือน เช่น ปวดทอ้ งนอ้ ย ตึงคัดเต้านม เจบ็ เต้านม ท้องอดื บวม หงดุ หงดิ และ
ซึมเศร้า และไมม่ ีผลกระทบต่อน�้าหนักตวั
วิธรี ับประทำน
1. ยำเมด็ คมุ กำ� เนดิ แบบฮอรโ์ มนรวม
ให้เรมิ่ รบั ประทานยาเม็ดแรกภายในวันท ่ี 1-5 ของรอบเดอื น (นับจากวันแรกทม่ี ีประจา� เดือน) กนิ ยา
เรยี งไปตามลกู ศรวันละ 1 เม็ดหลังอาหารหรือกอ่ นนอนทกุ วันในเวลาใกลเ้ คยี งกนั จนหมดแผง ชนดิ 28 เมด็
หรือ ชนิด 24+4 เม็ด ใหร้ ับประทานจนหมดแผงแลว้ เร่ิมแผงใหม่ทันทีโดยไมต่ ้องรอให้ประจา� เดือนมาหรือไม่
ส่วนชนดิ 21-22 เมด็ รบั ประทานหมดแล้วใหห้ ยุดยา 7 และ 6 วนั (รวมกนั เปน็ 28 วนั ) แล้วจึงเริม่ ยาแผงใหม่
กำรลมื กนิ ยำ
หากลืมกินยา 1 เม็ด ใหก้ นิ ทนั ทที ่ีนกึ ได้แลว้ กินต่อไปเวลาเดมิ
หากลมื กนิ ยา 2 เม็ด ให้กิน 1 เม็ดหลังอาหารเช้า 2 วัน และกนิ หลงั อาหารเย็นหรือกอ่ นนอนตามเดิม
และอาจจะเกดิ เลอื ดออกกะปรดิ กะปรอย ควรใชถ้ งุ ยางอนามัยร่วมดว้ ยเมอ่ื มเี พศสัมพนั ธ์ในรอบเดอื นน้นั

119

ค¤ูม่ÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡กึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวÔµติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

หากลืมรบั ประทานยามากกว่า 2 เม็ด ให้หยุดยา ในระหวา่ งนี้ใหค้ มุ กา� เนดิ โดยใชถ้ งุ ยางอนามัย และ
เริ่มรับประทานยาแผงใหม่เมอื่ มีประจ�าเดอื นมา หากไมม่ ีประจา� เดือนให้ปรึกษาแพทย์
2. ยำเมด็ คุมกำ� เนิดชนิดฮอร์โมนเด่ียว
เริ่มรับประทานภายในวันที่ 1-5 ของรอบประจา� เดือนเช่นกนั รบั ประทานครัง้ ละ 1 เมด็ หลงั อาหารเยน็
รับประทานติดต่อกนั โดยไมต่ อ้ งหยุดยาเลยจนหมดแผง 28 เม็ด แล้วรบั ประทานแผงใหม่ตอ่ ไดเ้ ลย (exluton
ไมค่ วรรับประทานยาช้ากวา่ เวลาที่กา� หนดเกิน 3 ช่วั โมง เพราะจะทา� ให้ประสทิ ธิภาพลดลง สา� หรบั cerazetter
สามารถรับประทานยาได้ลา่ ชา้ จากเวลาที่ก�าหนดได้ถงึ 12 ช่ัวโมง)
อาการขา้ งเคียงของยาเม็ดคุมก�าเนดิ
1. คลน่ื ไสอ้ าเจยี นอาจเกดิ ได้ในระยะแรก ๆ ของการใช ้ 1-2 แผงแรก ควรแนะนา� ให้รับประทานยา
หลงั อาหารเย็นหรอื ก่อนนอน ถา้ หากมีอาการมากหรอื เป็นอย่นู าน ควรพจิ ารณาเปล่ียนมาใชย้ าเมด็ คุมกา� เนิด
ทีม่ ีปริมาณของเอสโตรเจนต�า่ ลง การคล่ืนไส ้ อาเจยี นไม่ใชก่ ารแพ้ยาเม็ดคุมกา� เนิด ดังนนั้ ควรแนะน�าใหผ้ ู้รบั
บรกิ ารรบั ประทานยาตอ่ ไป อาการคล่ืนไส้อาเจยี นจะลดลง
2. เลอื ดออกกะปริดกะปรอยขณะกินยา โดยเฉพาะยาชนดิ progestogen only
3. เป็นฝ้า ฝา้ ที่ใบหนา้ อาจจะเป็นที่โหนกแกม้ ท่รี ิมฝีปากบน พบไดใ้ นผมู้ ีผวิ คลา�้ ผู้ที่ตากแดดมาก
และผู้ที่มปี ระวตั วิ า่ เมื่อตงั้ ครรภเ์ คยเปน็ ฝา้ พบวา่ หลังหยดุ ยาแลว้ จะค่อย ๆ จางลง
4. นา้� หนกั ตวั เพม่ิ พบวา่ ผใู้ ชบ้ างคนจะมนี า�้ หนกั เพมิ่ ทง้ั นอี้ าจเปน็ ผลจากฮอร์โมนท่ีใช ้ ฉะนน้ั ตอ้ งระวงั
เรอื่ งอาหารทีอ่ าจจะทา� ให้อ้วนดว้ ย สว่ นยาเม็ดคมุ ก�าเนดิ ทมี่ ี drospireone จะไม่มนี า้� ค่งั ในร่างกาย นา้� หนักตัว
มกั จะไมเ่ พ่ิม
5. ปวดศรี ษะ ควรจะวัดความดันโลหติ ใหด้ ้วยในรายทีม่ ีอาการปวดศรี ษะ เพ่ือใหแ้ น่ใจวา่ ไม่ได้เปน็ โรค
ความดนั โลหติ สงู
6. เลอื ดประจา� เดือนนอ้ ยลง สว่ นมากจะคอ่ ย ๆ ลดลงจนถงึ ระดบั หนง่ึ เทา่ นั้น ตอ่ ไปก็คงทีห่ รืออาจจะ
เปลี่ยนแปลงอกี เล็กน้อย
7. เจบ็ ตงึ เต้านม
ข้อหา้ มใชย้ าเมด็ คมุ ก�าเนิด
ก่อนใช้ยาเม็ดคุมก�าเนิดทุกคร้ังควรพิจารณาถึงภาวะที่เป็นข้อห้ามใช้ยานี้ เช่น โรคเส้นโลหิตอุดตัน
เส้นเลือดขอดทเี่ ป็นมาก ๆ / โรคความดันโลหติ สงู ชนดิ รุนแรง / มะเร็งเต้านม / โรคตับทก่ี า� ลังมีการทา� งาน
ของตบั ผดิ ปกติ / โรคเบาหวาน / มะเรง็ อวัยวะสบื พันธ์ุ / โรคหัวใจ / โรคไตวายทม่ี อี าการรนุ แรง
ข้อดีของยาเม็ดคมุ ก�าเนิดชนิดฮอร์โมนรวม
- ลดอาการปวดประจ�าเดอื น / ประจา� เดือนมาสม�า่ เสมอ / ลดโอกาสเกดิ ภาวะเลือดจาง
- ลดโอกาสการเกดิ มะเรง็ รงั ไข ่ และมะเร็งเยอื่ บโุ พรงมดลกู
- ลดโอกาสการเกิดเนอ้ื งอกเต้านมชนดิ ไม่ใชม่ ะเร็ง

120

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

4. ยำฉีดคุมกำ� เนดิ
ยาฉีดคมุ กา� เนดิ ท่ีใช้แพร่หลายในปัจจุบันเปน็ ยาฉดี ทุก ๆ 3 เดือนหรอื 12 สัปดาห์ ท่ีให้บริการทวั่ ไป
คือ ดเี อ็มพีเอ (Depo Medroxy Progesterone Acetate หรอื DMPA) ประกอบด้วยฮอร์โมนเพศหญงิ
สังเคราะห ์ คอื โปรเจสตนิ อย่างเดยี ว
ต่อมามีการพัฒนายาฉีดคุมก�าเนิดเพื่อก�าจัดข้อด้อยของยาฉีดคุมก�าเนิด
3 เดอื น โดยฮอร์โมนเอสโตรเจน ใชฉ้ ดี เดือนละ 1 เขม็ มีรอบประจ�าเดือนออก
กลาง ๆ ระหว่างช่วงทฉ่ี ดี ยา ส่วนใหญ่รอบเดอื นมาเปน็ รอบดกี ว่า DMPA แต่
ไมด่ ีเท่ายาเมด็ คมุ กา� เนิดชนิดฮอร์โมนรวม ในประเทศไทยมกี ารวางตลาดยาฉดี
คุมก�าเนดิ ชนดิ 1 เดือน โดยบรษิ ัท Diethelm ใชช้ อ่ื cyclofem ตัวยาเป็นสาร
แขวนลอยในนา�้ หนง่ึ ขวดมปี ริมาณ 0.5 มล.

วิธีใชย้ ำฉดี คุมก�ำเนิด
1. ยาฉดี DMPA เปน็ ยาฉีดทกุ 3 เดอื นเริม่ ต้นฉดี เขม็ แรกภายใน 5 วันแรกของรอบประจ�าเดือนปกติ
ในหญงิ หลงั คลอดอาจจะเรม่ิ ต้นฉดี ยานภ้ี ายหลังคลอดก่อนทีจ่ ะกลบั บ้าน ฉีดตดิ ตอ่ กันไป จะฉีดห่างกนั ทุก ๆ
12 สัปดาห ์ โดยสามารถฉดี ยาเข็มต่อไปชา้ กวา่ ทเี่ จ้าหน้าท่นี ดั ไดถ้ งึ 4 สปั ดาห ์ อย่างไรกต็ ามในทางปฏบิ ัติ
ขอใหเ้ จ้าหนา้ ท่ยี ังคงนัดผ้รู บั บริการฉีดยาเขม็ ต่อไปตามเคยปฏบิ ตั ิมา คือ 12 สปั ดาห์
2. ยาฉีดคุมก�าเนิดชนิด 1 เดือน นัดฉีดทุก ๆ 30 วัน เร่ิมต้นฉีดเข็มแรกภายใน 5 วันแรกของ
รอบเดือน โดยอาจเลือ่ นวนั ฉดี คร้งั ตอ่ ไปไดก้ ่อนหรอื หลงั ก�าหนดไม่เกนิ 2 วนั

อาการข้างเคียงจากยาฉดี คมุ ก�าเนิด DMPA
ประจา� เดือนไม่แน่นอนเปน็ อาการข้างเคยี งทส่ี �าคัญที่สุด ลกั ษณะเลอื ดออกอาจพบได ้ 3 แบบดงั นี้
- เลือดออกกะปริดกะปรอย / หลาย ๆ เดือนมีเลือดออกครัง้ หนงึ่ / ไมม่ ีประจ�าเดือนเลย
- นา้� หนักตวั อาจจะเพิม่ ข้นึ
- ปวดศีรษะ

ขอ้ ห้ามในการใชย้ าฉดี คมุ ก�าเนดิ
- เหมือนยาเม็ดคุมกา� เนิด
- ผทู้ ี่มเี ลอื ดออกกะปริดกะปรอย ก่อนฉดี ยาควรจะตอ้ งใหก้ ารวนิ ิจฉยั ใหแ้ น่นอนก่อนวา่ เกิดจากอะไร

ขอ้ ดขี องการใชย้ าฉดี คุมกา� เนิด
- มีประสทิ ธิภาพปอ้ งกนั การตั้งครรภ์สงู
- สามารถคมุ ก�าเนิดได้นานถงึ 3 เดอื น
- ไม่มผี ลกบั การมีเพศสัมพนั ธ ์ อาจจะทา� ใหด้ ขี ้นึ เพราะไมต่ ้องกงั วลวา่ จตะง้ั ตคั้งรครภรร์ ภ์
- ไมต่ อ้ งรับประทานยาคมุ ก�าเนิดทกุ วัน
- สามารถใชไ้ ด้ในแมท่ ่ีให้นมบตุ รโดยคุณภาพน้า� นมไมม่ กี ารเปลย่ี นแปลง

121

ค¤ูม่èÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

- ป้องกันการตัง้ ครรภ์นอกมดลกู
- ไมเ่ กิดโรคโลหิตจาง เพราะสว่ นใหญผ่ ู้รบั บรกิ ารยาฉดี คุมกา� เนิดนาน ๆ มกั ไม่มปี ระจา� เดือน
ข้อดขี องยาฉีดคมุ กา� เนิด DMPA นอกเหนอื ไปจากการคมุ ก�าเนดิ
- ลดอาการปวดประจ�าเดือน ลดอาการของ endometriosis
- ลดโอกาสเกดิ ภาวะเลือดจาง
- ลดโอกาสเกิดมะเร็งเย่อื บโุ พรงมดลูก
- ลดโอกาสเกิดมะเรง็ รังไข่
5. แผ่นแปะคุมกำ� เนดิ (patch)
แผ่นยาประกอบด้วยฮอร์โมน 2 ตัว คือ เอสโตรเจนและโปรเจสโตเจน โดยแผ่นยามีลักษณะเป็น
แผ่นสเ่ี หลยี่ มจัตรุ ัสสเี นอ้ื ยืดหยุน่ ได้ด ี ขนาด 20 ตารางเซนตเิ มตร ขอบทง้ั สีม่ น มีสามชั้น หลังจากลอก
ช้ันนอกออก ชัน้ ในจะเปน็ ตัวยาและกาวยดึ ตวั หนัง

กำรป้องกันกำรต้ังครรภ์
เม่ือแปะแผน่ ยาทผี่ วิ หนังตัวยาจะค่อย ๆ ซึมผ่านผิวหนงั เขา้ สูก่ ระแสเลอื ดโดยตรง ไม่ตอ้ งผ่านตบั และ
ไมร่ บกวนระบบทางเดินอาหาร ระดับฮอร์โมนในกระแสเลอื ดคงที่สมา�่ เสมอไม่ขน้ึ ๆ ลง ๆ เปน็ เหมือนยาเมด็
คุมกา� เนดิ กลไกการปอ้ งกนั การตัง้ ครรภเ์ หมือนยาเมด็ คุมกา� เนิดชนดิ ฮอร์โมนรวม
วธิ ีใช้
เร่มิ แปะแผ่นแรกในวันแรกทป่ี ระจา� เดอื นมา หรอื ไมเ่ กนิ วันท่ี 5 เมอื่ ครบ 7 วันใหแ้ กะออกแล้วแปะแผ่น
ใหม่ที่ตา� แหน่งใหม ่ หลงั จากแปะยาครบ 3 สัปดาห์ให้เวน้ 1 สปั ดาห์ แตถ่ า้ เริ่มแปะหลังจาก 5 วนั แรกไปแลว้
ควรใช้การคมุ ก�าเนดิ อยา่ งอื่นร่วมด้วย 7 วัน
ยาแผน่ ใหมจ่ ะแปะตรงกบั วนั เดิมในแตล่ ะสัปดาห ์ เรียกวา่ “วันเปลยี่ นแผ่นยา”
สัปดาห์ที่ 4 เวน้ การแปะ 7 วนั เม่อื เว้นครบ 7 วันแล้ว ไมว่ ่ารอบเดอื นจะมาหรือไม่มาก็ใหแ้ ปะแผน่ แรก
ของรอบใหม่ทันที
ต�าแหน่งแปะแผน่ ยา
สามารถแปะแผน่ ยาได้ทกุ ส่วนของร่างกาย ยกเวน้ เตา้ นม เพราะฮอร์โมนอาจดดู ซมึ เข้าเต้านมโดยตรง

122

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

และอาจหลดุ ลอกไดง้ า่ ย ตา� แหนง่ ท่ีนยิ ม ไดแ้ ก ่ หัวไหลด่ ้านหน้า ดา้ นหลงั สว่ นสะบัก ท้องน้อยดา้ นซ้ายหรือ
ขวา แกม้ กน้ ส่วนบน
อาการขา้ งเคียง
คลนื่ ไสอ้ าเจียน / เตา้ นมคัด / ปวดศีรษะ / ฝ้าที่หนา้ / ผ่นื คนั ทผี่ ิวหนงั บริเวณท่แี ปะยา
ข้อดีทีเ่ หนือกว่ายาเม็ดคุมกา� เนิด
- ไม่ตอ้ งรับประทานยาทกุ วัน
- ระดบั ฮอร์โมนในเลอื ดสม�่าเสมอกวา่ ประสิทธภิ าพใชจ้ ริงสูงกว่า
- ไมถ่ กู กระทบด้วยภาวะทอ้ งเดนิ ทอ้ งเสียหรอื อาหารไม่ยอ่ ย หรอื มีปฏกิ ิริยาอื่นในกระเพาะอาหาร
6. วงแหวนคมุ ก�ำเนิด (nuva ring)
วงแหวนคมุ กา� เนดิ มลี กั ษณะใส ไมม่ สี ี มขี นาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลาง 54 มลิ ลเิ มตร มคี วามหนา้ 4 มลิ ลเิ มตร
ผลิตด้วยวัสดุเอธิลีนไวนิลอะซิเตทโคโพลีเมอร์ ซ่ึงเป็นวัสดุท่ีมีความนุ่ม ยืดหยุ่น อ่อนตัว แต่ไม่ละลาย
ในรา่ งกาย ภายในบรรจฮุ อร์โมน 2 ชนดิ คอื เอสโตรเจน และโปรเจสโตรเจน
กำรใชว้ งแหวนคุมกำ� เนิด
แพทยจ์ ะเปน็ ผแู้ นะนา� วธิ กี ารใสแ่ ละถอดวงแหวนคมุ กา� เนดิ เมอ่ื ใชเ้ ปน็ ครงั้ แรก หลงั จากนน้ั สามารถใสแ่ ละ
ถอดได้ดว้ ยตนเอง โดยการใส่วงแหวนคมุ ก�าเนดิ ในวันแรกของการมปี ระจ�าเดอื นหรอื ไม่เกนิ วนั ท ่ี 5 ของการมี
ประจา� เดอื น โดยปล่อยไว้ในชอ่ งคลอดเป็นเวลา 3 สัปดาห ์ หลังครบก�าหนดให้ถอดวงแหวนคมุ ก�าเนิดออก
และพักการใช้เป็นเวลา 1 สัปดาห์ ซ่ึงประจ�าเดือนจะมาในช่วงนี้ โดยปกติประจ�าเดือนจะมาภายหลังถอด
วงแหวนคุมก�าเนิดออกประมาณ 2-3 วัน และเร่ิมใส่อันใหม่ทันทีเมื่อครบก�าหนด 1 สัปดาห์ แม้จะยังมี
ประจ�าเดือนอยู่ก็ตาม

Press the opposite sides of NuvaRing® together and gently insert it.

NuvaRing® can be positioned anywhere inside the vagina.

วิธใี สแ่ ละถอดวงแหวนคุมก�ำเนิด
- ตรวจดวู นั หมดอายุของวงแหวนท่ีข้างกลอ่ งและบนซองบรรจุ
- ลา้ งมอื ให้สะอาดก่อนการใสแ่ ละถอดวงแหวนคุมกา� เนิดทกุ ครง้ั

123

ค¤ู่มèÙÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÇÕีวÔµติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

- เลอื กท่าทส่ี ะดวกและถนัดในการใส ่ เช่น ท่ายนื บนขาขา้ งเดียว ทา่ นง่ั ยองๆ หรือทา่ นอนราบชันเข่า
- น�าวงแหวนคุมก�าเนิดออกจากซองท่ีบรรจุ โดยสังเกตถ้าสีของวงแหวนเปล่ียนไป (ปกติใส) ไม่ควร
น�ามาใช้
หลังจากครบ 3 สัปดาห์ ท�าการถอดวงแหวนคุมก�าเนิดโดยล้างมือให้สะอาด อยู่ในท่าที่ถนัดและใช้
นิว้ ช้ีเกีย่ วขอบของวงแหวนคุมกา� เนดิ แลว้ ดึงวงแหวนออกมา วงแหวนคมุ ก�าเนดิ ท่ีถอดออกมาควรใสซ่ องหรือ
ถุงก่อนท้งิ แตไ่ ม่ควรทิง้ ลงชักโครก
อาการข้างเคียง
- อาการปวดทอ้ งนอ้ ย / ปวดศรี ษะขา้ งเดยี ว / เจบ็ เตา้ นม / น�า้ หนกั ตวั เพม่ิ
- ติดเชื้อทช่ี อ่ งคลอดเป็นอาการท่ีพบไดแ้ ตไ่ ม่บ่อย
ข้อหา้ มใช้
- เหมอื นยาเมด็ คมุ กา� เนดิ ชนดิ ฮอร์โมนรวม
7. ถุงยำงอนำมยั
เป็นถุงท่ีคลุมอวัยวะเพศชายในขณะร่วมเพศเพ่ือป้องกันไม่ให้นา้� อสุจิสัมผัสช่องคลอดขณะหล่ังน้�ากาม
นอกจากนีย้ ังเป็นวธิ ีคมุ กา� เนิดที่ใชป้ อ้ งกนั โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พันธแ์ ละเอดส์ไดอ้ ยา่ งดีอีกดว้ ย
แบบของถุงยำงอนำมยั
ถุงยางอนามัยทนี่ ิยมใชก้ นั สมัยนส้ี ว่ นมากเป็นชนดิ ทผ่ี ลิตจากน้�ายางธรรมชาติ (latex condom) ซึ่งมี
คณุ ภาพด ี คือ บาง แต่เหนียวยืดได้มาก ไม่ขาดง่าย ใช้ไดค้ ร้งั เดยี วม ี 2 แบบ คอื
- แบบปลายเรียบมน (plain end)
- แบบปลายเป็นกระเปาะ หรือเป็นตงิ่ ยืน่ ออกมา (pocket end or reservoir)
ทงั้ 2 แบบมที ง้ั ชนดิ ทช่ี โลมดว้ ยสารหลอ่ ลนื่ (lubricated) และบางชนดิ ทเี่ คลอื บนา้� ยาฆา่ ตวั อสจุ ิ(condom
with spermicides) หรือเพม่ิ ประสิทธผิ ลในดา้ นการคุมกา� เนิด โดยทว่ั ไปมี 3 ขนาด คือ
- ขนาดเล็ก หรอื ขนาด 49 มลิ ลิเมตร
- ขนาดใหญ่ หรอื ขนาด 52 มิลลิเมตร
- ขนาดใหญพ่ ิเศษ หรือขนาด 54 มลิ ลิเมตร
วิธีใช้ถุงยำงอนำมัย
- เกบ็ ถุงยางอนามยั ไวใ้ กลม้ ือ สะดวกในการหยิบใช้ทกุ ครง้ั ท่ีต้องการ ควรเกบ็ ไว้ในที่แห้งและเยน็
- ก่อนใชค้ วรตรวจสอบวนั หมดอายุของถุงยางอนามยั ซองไมม่ ีรอยฉกี ขาด ฉกี มมุ ซองโดยระมดั ระวัง
ไม่ใหเ้ ล็บมือเกย่ี วถุงยางอนามัยขาด

124

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

- ดงึ ถงุ ยางอนามยั ออกจากซอง ใช้มือบบี ปลายถงุ ยางแลว้ ครอบไปบนอวัยวะเพศชาย ให้ขอบทมี่ ว้ น
อยู่ด้านนอก ถ้าถุงยางชนดิ ปลายมนตอ้ งเหลอื ปลายไวป้ ระมาณ 1 เซนตเิ มตร เพอื่ รับน�้าอสุจแิ ละกันไม่ให้
ถุงยางแตก
- รูดใหข้ อบถุงยางอนามยั ถึงโคนอวัยวะเพศ แล้วจึงสอดอวัยวะเพศเข้าไปในชอ่ งคลอด
- การถอดถงุ ยางอนามยั ภายหลงั การหลง่ั อสจุ แิ ลว้ ใหร้ บี ถอนอวยั วะเพศออกจากชอ่ งคลอดทนั ทกี อ่ นที่
อวัยวะเพศชายจะอ่อนตัว ไม่ให้ถุงยางอนามัยหลุดตกค้างอยู่ในช่องคลอด โดยใช้กระดาษทิชชูพันรอบโคน
ถุงยางอนามัย โดยไม่ให้สัมผัสกับน�้าจากช่องคลอดที่ด้านนอกถุงยางอนามัย (เพราะอาจติดโรคติดต่อทาง
เพศสมั พันธจ์ ากฝา่ ยหญงิ ได)้ เมอื่ จับท่ขี อบถงุ ยางเพ่ือกันหลุด รดู ถงุ ยางออกหรืออาจใช้นว้ิ กอ้ ยเก่ียวด้านใน
ของถุงยางอนามัยก็ได้ ระวังอย่าให้น�้าอสุจิไหลออกมาเปรอะเปื้อนท่ีปากช่องคลอด ควรห่อให้เรียบร้อย
ก่อนท้ิงลงในถังขยะ และหา้ มน�าถุงยางมาใช้ใหม่
อาการข้างเคยี ง
- อาจมอี าการแพถ้ งุ ยางอนามัยหรอื สารที่ใชห้ ลอ่ ลนื่
ข้อดี
- หาซ้อื ง่าย หากปฏิบตั ถิ กู ตอ้ งจะมีประสทิ ธภิ าพสูง
- ช่วยป้องกันโรคตดิ ต่อทางเพศสัมพนั ธ์
- ใหโ้ อกาสฝา่ ยชายเปน็ ผู้คมุ กา� เนดิ
- ไมร่ บกวนการเจรญิ พันธุ์ หรือประจ�าเดอื น
- อาจชว่ ยปอ้ งกนั มะเร็งปากมดลกู
ขอ้ ด้อย
- อาจเกิดอาการแพ้ถุงยางอนามยั หรอื สารท่ีใช้หล่อลื่น
- เกดิ การล่นื หลุด หรือฉกี ขาดโดยเฉพาะหากฉีกซองถุงยางอนามัยโดยไมร่ ะวัง หรอื ถุงยางหมดอายุ
- ท�าให้ข้นั ตอนการมีเพศสัมพนั ธ์ไมต่ ่อเนือ่ ง ไมเ่ ป็นธรรมชาติ
- เม่อื เสร็จกิจฝ่ายชายตอ้ งรีบถอนอวัยวะเพศออก และตอ้ งถอดถุงยางดว้ ยความระมดั ระวัง มิฉะนนั้ น�้า
อสจุ อิ าจเปรอะเปอื้ น
8. ถุงอนำมยั สตรี (female condom)
ถงุ อนามยั สตรถี า้ ใชอ้ ยา่ งถกู วธิ แี ละสมา่� เสมอจะมปี ระสทิ ธภิ าพในการปอ้ งกนั การตง้ั ครรภ์ไดส้ งู ผลติ จาก
สารโพลยี รู เิ ทน (Polyrethane) มีลกั ษณะเปน็ ถงุ บางใส กว้าง 7 เซนติเมตร และยาว 15 เซนตเิ มตร มวี งแหวน
ยาง 2 อนั วงแหวนอันแรก เรยี กวา่ วงแหวนภายนอก จะติดกบั ขอบถุงดา้ นปลายเปดิ ซึ่งจะยื่นออกมาอยู่
นอกปากช่องคลอด เพือ่ รองรับการสอดของอวยั วะเพศชาย วงแหวนอกี อนั เรียกวา่ วงแหวนภายใน มีขนาด
เล็กกว่า วางอยู่ในก้นถุง วงแหวนอันเล็กน้ีจะช่วยให้การสอดถุงยางเข้าไปในช่องคลอดเป็นไปได้ง่ายและ

125

ค¤ู่มÙèÁืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍè่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ท¡Ñกั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹นÑ¡ักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

ช่วยให้ถุงยางอยู่ในชอ่ งคลอดไดถ้ กู ต้องไม่เลอื่ นหลุด ถา้ ใส่ไดถ้ กู ต้องวงแหวนภายในจะครอบปากมดลกู คล้าย
ขอบของหมวกยางก้นั ช่องคลอด มีสารหลอ่ ล่นื เคลือบด้วยยาฆา่ อสจุ ิ อยูด่ ้านในของถุงยาง
วิธีใชถ้ งุ อนำมยั สตรี
1. ตรวจสอบถงุ อนามัยสตรวี า่ มรี ูร่ัว รอยฉีกขาดหรอื ไม่ อายุการใช้งานและวันหมดอายุกอ่ นใส่
2. ขั้นตอนการใสถ่ งุ อนามัยสตรสี �าหรับผหู้ ญิง ดงั น้ี
- ล้างมือใหส้ ะอาด และจดั ท่าให้เหมาะสมกับการสอดใส่ ปกติจะใชท้ า่ นอนหงายชันเข่าหรือทา่
นั่งยอง ๆ
- เม่ือแกะถุงอนามัยสตรีออกจากซอง ใหต้ รวจดวู า่ วงแหวนภายในอยู่ท่ีกน้ ถุง
- ใชม้ อื ข้างท่ถี นดั จับวงแหวนภายในจากภายนอกของถุงอนามัยสตรี ซ่ึงอยูบ่ ริเวณก้นถุง ใชน้ ว้ิ
หัวแม่มอื กบั น้วิ กลางบีบวงแหวนภายในเข้าหากันเปน็ รูปวงรี วางนิ้วชที้ าบไปบนวงแหวนระหว่างน้วิ หัวแมม่ อื
และนิ้วกลาง เพอ่ื ชว่ ยในการสอดเข้าชอ่ งคลอดโดยทปี่ ลอ่ ยปลายเปิดซ่ึงตดิ กับวงแหวนภายนอกใหห้ อ้ ยลง
- ใช้มอื อกี ขา้ งหน่ึงแยกปากช่องคลอด จากน้นั สอดวงแหวนภายในที่อยู่ในก้นถุงเขา้ สชู่ ่องคลอด
- ใช้น้ิวชี้ของมือข้างท่ีถนัด สอดผ่านปลายเปิดเข้าไปดันวงแหวนภายในถุงโดยตรง ให้เข้าไปใน
ช่องคลอดให้ลกึ ทส่ี ดุ เทา่ ที่จะทา� ได ้ ถ้าใสไ่ ด้ถูกตอ้ งวงแหวนภายในจะครอบปากมดลกู
- เม่ือสอดใส่เสร็จวงแหวนภายนอกจะอยู่ภายนอกช่องคลอดและอาจห่างจากปากช่องคลอด
ประมาณ 1 น้ิว เม่อื มเี พศสัมพันธ์ชอ่ งคลอดจะยึดขยายตัว ท�าใหส้ ่วนของถุงทีย่ ่นื ออกมาหดสน้ั ลงจนแหวน
ภายนอกชดิ กับปากช่องคลอดได้
ในขณะสอดอวัยวะเพศชายเข้าช่องคลอด สตรีอาจช่วยโดยใช้มือจับวงแหวนภายนอกให้ชิดกับ
ปากชอ่ งคลอด เพ่อื ป้องกันการสอดเข้าดา้ นขา้ งของถงุ อนามัยสตรี
หลงั การมเี พศสัมพันธ์ใหเ้ อาถงุ อนามยั สตรีออกจากชอ่ งคลอดก่อนลกุ นัง่ หรือยืน โดยการบบี และ
หมุนวงแหวนภายนอกเพื่อไม่ใหน้ �้าอสุจไิ หลออกทางปลายเปิด จากนัน้ จึงดึงออกจากช่องคลอดอยา่ งนุม่ นวล
หอ่ ดว้ ยกระดาษและทงิ้ ในถังขยะใหม้ ิดชิด
3. ถา้ มีการร่วมเพศซ้า� ตอ้ งใช้ถงุ อนามัยสตรีอันใหม่ หา้ มนา� ถุงอนามยั สตรที ่ีใชแ้ ล้วกลบั มาใชใ้ หม ่
เพราะอาจท�าให้รั่ว แตก หรอื ฉกี ขาด ในระหวา่ งการมเี พศสมั พนั ธ์ได้
อาการขา้ งเคยี ง
- อาจมีอาการแพ้ถงุ อนามัยสตรีหรอื สารที่ใช้หลอ่ ลนื่
ขอ้ ดี
- ใช้ง่าย พกพาสะดวก ผู้ใชส้ ามารถใส่และถอดไดเ้ อง ไมต่ ้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
- ใส่ไวร้ อกอ่ นได ้ โดยไมต่ ้องใสข่ ณะจะมีเพศสมั พันธเ์ หมอื นถุงยางอนามัยชายทีต่ ้องรอใส่ตอนอวยั วะ
เพศชายแข็งตัว จึงไม่ขดั จงั หวะการร่วมเพศ
- ไม่ต้องรบี ถอนอวยั วะเพศชายออกจากชอ่ งคลอดทนั ทีหลังการหลั่งนา�้ อสจุ ิ

126

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

- ปอ้ งกันโรคติดตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ได ้ เช่น กามโรค เอดส์
- ให้ความรู้สกึ สมั ผัสขณะมเี พศสัมพนั ธด์ กี วา่ ถงุ ยางอนามัยชาย
- มคี วามทนทานกวา่ ถุงยางอนามยั ชาย ทนทานตอ่ เจลหลอ่ ล่ืนทุกชนิด
9. ยำเมด็ คุมก�ำเนิดฉุกเฉนิ (emergency contraceptive pill)
หญิง-ชาย หากมีเพศสมั พนั ธเ์ กดิ ข้ึนโดยบงั เอญิ หรือมีการใช้วิธีการคุมก�าเนดิ แต่เกดิ ความผิดพลาด
หรือลม้ เหลว เช่น ถงุ ยางอนามยั รว่ั / ขาดขณะมเี พศสมั พนั ธ์ ท�าให้เกดิ ความเสยี่ งต่อการต้งั ครรภ์ได ้ อย่างไร
ก็ตามต้องท�าความเข้าใจกับผู้รับบริการว่ายาเม็ดคุมก�าเนิดฉุกเฉินมีประสิทธิภาพในการคุมก�าเนิดต�่ากว่าวิธี
คมุ กา� เนดิ แบบปกตทิ ่ัว ๆ ไป
ยำเม็ดคุมก�ำเนดิ แบบฉุกเฉินมี 2 แบบ
1. ชนดิ ฮอร์โมนเด่ยี ว เปน็ ยาทผ่ี ลติ ขึ้นเพอ่ื การคุมก�าเนดิ
ฉุกเฉินโดยเฉพาะ หาซื้อได้ง่ายตามร้านขายท่ัวไป ยา 1 แผง
มีจ�านวนเม็ดยา 2 เม็ด มีแต่ฮอร์โมนโปรเจสโตเจนแต่เพียง
อยา่ งเดียวในปรมิ าณที่สงู ถงึ 750 ไมโครกรมั ทีม่ ขี ายในเมืองไทยม ี
2 ยีห่ ้อ คอื Madonna และ Postinor
วธิ รี บั ประทานยา รับประทานคร้ังแรก 1 เมด็ ทันทที ี่สะดวก แต่ต้องไมเ่ กนิ 120 ช่ัวโมง หลงั จาก
มีเพศสมั พนั ธ์ที่ไมไ่ ดป้ อ้ งกันการต้งั ครรภ ์ และ 12 ชว่ั โมงต่อมารับประทานคร้ังท่ ี 2 อีก 1 เม็ด เน่อื งจาก
ผู้รบั บรกิ ารหลายรายมักจะลมื รบั ประทานยาเม็ดที่ 2 หรือบางคร้งั เวลาไม่เหมาะสม จงึ แนะน�าใหร้ บั ประทาน
ยาครั้งเดยี ว 2 เมด็
2. ชนดิ ฮอร์โมนรวม คอื ยาเมด็ คมุ ก�าเนดิ ชนิดฮอร์โมนรวมที่มีส่วนประกอบของฮอร์โมนเอสโตรเจน
30 ไมโครกรัม
วิธรี ับประทานยา รับประทานครั้งแรก 4 เม็ด ทนั ทที ่ีสะดวก แต่ตอ้ งไมเ่ กิน 120 ช่วั โมง หลงั จาก
มเี พศสัมพนั ธ์ท่ีไม่ได้ปอ้ งกนั การตั้งครรภ์ และ 12 ช่วั โมงตอ่ มารับประทานครัง้ ท ่ี 2 อกี 4 เมด็ ไมแ่ นะน�าให้
รับประทานครง้ั เดียว 8 เม็ด เพราะจะมีอาการคลน่ื ไส้อาเจยี นมาก
อาการขา้ งเคียง
คลื่นไส้ เปน็ อาการทพี่ บบอ่ ย บางรายอาจมีอาการอาเจยี นด้วย ดังน้นั ควรกินยาพร้อมอาหารหรือกอ่ น
เขา้ นอนหรอื กินยาแก้อาเจียนร่วมด้วย / เลอื ดออกกะปรดิ กะปรอย
ข้อควรระวงั
ส�าหรบั สตรีทมี่ ีอาการอาเจียนเกดิ ขึ้นภายใน 2 ชว่ั โมงหลงั กินยา ควรกนิ ซา�้ อกี 1 ชดุ จึงจะปอ้ งกันการ
ตงั้ ครรภ์ได ้ ภายหลงั ใชย้ าคมุ กา� เนดิ ฉกุ เฉนิ อาจจะมเี ลอื ดออกเหมอื นประจา� เดอื นหรอื อาจจะมากะปรดิ กะปรอย
ก็ได้ แต่ถ้าไม่มีเลือดออกภายใน 3 สัปดาห์หลังรับประทานยา ตอ้ งไปตรวจดวู า่ ต้งั ครรภห์ รือไม่

127

ค¤ู่มÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรÍèอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÕÂยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

10. กำรนบั ระยะปลอดภัย
เป็นวิธีการคุมก�าเนิดแบบธรรมชาติโดยอาศัยการนับระยะปลอดภัยของการตกไข่ของผู้หญิงซ่ึงหากมี
เพศสมั พันธ์กันในชว่ งเวลาน้จี ะไมท่ �าใหต้ งั้ ท้อง ซึง่ วิธีการนบั หน้า 7 หมายถงึ 7 วันกอ่ นที่ประจา� เดือนจะมา
และ 7 วันหลงั ประจา� เดอื นมา หมายถงึ 7 วนั นับตง้ั แตว่ นั ท่ีมปี ระจา� เดอื นมาวันแรก นนั่ คือระยะปลอดภยั
เหมาะกับผู้หญิงท่ีมีประจ�าเดือนมาตรงเวลาและสม�่าเสมอเท่าน้ัน (วิธีน้ีไม่แนะน�ำเพรำะมีโอกำสในกำร
ต้ังครรภส์ ูง)
11. กำรหล่ังภำยนอก (Coital interruption)
การหล่ังน้�าอสุจินอกชอ่ งคลอด หรอื เรยี กกันท่ัวไปว่า หล่งั ภายนอก (withdrawal) เป็นการคุมก�าเนดิ
วิธีธรรมชาตอิ กี วธิ หี น่งึ หมายถึง การคมุ ก�าเนิดโดยฝา่ ยชายถอนอวัยวะเพศออกจากช่องคลอดกอ่ นที่จะมกี าร
หลัง่ น้�าอสจุ ิและใหห้ ลั่งน้�าอสจุ ิหา่ งจากบริเวณอวัยวะสบื พนั ธ์ุภายนอกของฝา่ ยหญิง เพื่อมิใหต้ ัวอสุจเิ ขา้ ไปใน
ช่องคลอดได้
ปัญหาท่พี บของวธิ นี คี้ อื ฝ่ายชายไมส่ ามารถถอนอวยั วะเพศออกไดท้ ันเวลา นอกจากน้ีในระยะท่มี กี าร
เล้าโลม (foreplay) ฝา่ ยชายอาจมนี า�้ forewater จากต่อมเคาเปอร์ (cowper’s gland fluid) ออกมาโดยท่ยี งั
ไม่ต้องถึงจุดสุดยอด จงึ สามารถเกดิ การตัง้ ครรภ์ได้แม้จะไมไ่ ดห้ ล่ังนา้� อสุจิในชอ่ งคลอด ขอ้ เสียอกี อย่างคอื
ฝา่ ยหญิงอาจไมถ่ ึงจุดสุดยอดถา้ ฝา่ ยชายหลัง่ ไว (วิธนี ไี้ มแ่ นะนำ� เพรำะมโี อกำสในกำรตัง้ ครรภ์สงู )

การนบั รอบประจำ� เดือน
ระยะมปี ระจำ� เดือน

ระยะก่อน ระยะกอ่ นไข่ตก
มีประจำ� เดือน ระยะไขต่ ก

128

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กจิ กรรมที่ 9 สมั พนั ธภำพระหวำ่ งบุคคล (ช้นั มัธยมศึกษำตอนต้น ม.1 - ม.3)

เร่ือง ควำมเชื่อที่ผดิ ในเร่อื งเพศ / กำรเข้ำใจควำมตอ้ งกำรของเพศตรงขำ้ ม
ควำมเชื่อผิด ๆ เกยี่ วกับเพศและเซ็กส์
ปัจจบุ นั ความเชอ่ื ผดิ ๆ และความเข้าใจผดิ ๆ ในเรื่องเพศก็ยังคงมอี ยู่ อาจจะเปน็ ไปไดท้ ว่ี า่ เรื่องราว
เก่ียวกับเพศน้ันเป็นเรื่องที่คนอยากรู้ แต่สังคมและวัฒนธรรมไทย ๆ มองเรื่องเพศเป็นเร่ืองไม่ดี เป็นเรื่อง
อบั อาย ไมน่ า่ จะเปดิ เผยพดู คยุ กนั จงึ ทา� ใหเ้ รอื่ งราวตา่ ง ๆ เกยี่ วกบั เพศ ยงั คงเปน็ ทปี่ กปดิ อย ู่ ทา� ใหข้ อ้ มลู ตา่ ง ๆ
ท่ีหลดุ ออกมา อาจจะไม่ใชข่ ้อมูลที่แท้จรงิ
หำกไม่มีกำรระบำยออกของอำรมณเ์ พศจะทำ� ใหจ้ ิตใจผดิ ปกติ
ความเช่ือน้ีไม่เป็นความจริง เพราะการตอบสนองตอ่ อารมณเ์ พศและความตอ้ งกกาารรททาางงเเพพศศ อาจเป็น
สงิ่ จา�ำเปน็ สา�ำหรบั บางคน ซซง่ึ งึ่ จจะะรรู้สู้ กึ วา่ ขาดเสียไมไ่ ด้ แแลละะเมเมื่ออ่ื เกเกดิ ดิ ออาารรมมณณแ์ แ์ ลล้วว้ จจำ� า� เเปป็นน็ จจะต้องได้รบั การตอบสนอง
เปน็ เหมมือือนนสสัญัญชชาาตตญญาาณณพพื้น้ืนฐาฐนาน แแตตจ่ ่จะตะตออบบสนสอนงอใงนใรนูปรแูปบแบบขบอขงอกงากรชาร่วชยเ่วหยลเือหตลนือเตอนงใเอหง้มใีคหว้มาีคมวสาขุ ม สหุขรอื หกราือร
กมาคี รวมาีคมวสามั มพสนัมธพก์ นั บั ธค์กกู่ับต็ คาู่กมต็ ากมเ็ ปกน็เปก็นากราตรอตบอสบนสอนงอตงอ่ ตไอ่ ฟไปฟรปารราถรนถานเาชเน่ชก่นนัก นั แแตตเ่ ่เมมอื่ ่อื เเกกดิ ดิ ออาารรมมณณเ์ พศแลว้ ไมต่ อบสนอง
ก็ไม่ไดท้ ำ�าใหเ้ กดิ ความผดิ ปกตติ ่อจิตใจแตอ่ ย่างใดและไม่มผี ลต่อรา่ งกายด้วย
กำรได้มคี วำมสัมพันธก์ บั สำวรุ่นบรสิ ุทธจ์ิ ะท�ำให้อำยุยืนยำว
นี่ก็อีกหนึ่งความเข้าใจผิด เพราะความเป็นจริงความรู้สึกพ้ืนฐานของความเป็นชายแล้ว อยากจะไป
ยังท่ี ๆ ไม่เคยมีใครไปเห็นมาก่อนเสมอ ดังนั้นการได้เป็นเจ้าของหรือครอบครองความเป็นสาวเป็นครั้งแรก
จึงเปน็ ความปรารถนาลึก ๆ ออยยู่ใู่ในนชชาายยทท่ีมมี่ ีออี �ำ�านาจวาสนาหรือมีเงินตราเพียงพอ แแตต่อันท่ีจริงการท่ีคนเราคบ
กับคนท่ีอายุน้อยกว่า ก็จะต้องท�ำาตัวเป็นคนกระฉับกระเฉงมีหัวก้าวหน้าทันสมัยตามคนท่ีคบด้วย มองโลก
อย่างสดใสขึ้นและรูปปลลักักษษณณ์ท์ท่ีนี่น่า่ารรักัก ผผ่อ่องงใใสส กก็ท็ท�า�ำใใหห้ค้คนนใใกกลล้ช้ชิดิดมมีคีคววาามมสสุขุขเสเสมมออ ตตรรงงนนี้จี้จะเะปเป็น็นคควาวมามเขเ้ขาใ้าจใทจ่ี
ทถูก่ถี ตูกอ้ตง้อมงามกากวกา่ว่า
ผ้หู ญิงท่ไี มม่ คี นรกั จะสญู เสียอำรมณเ์ พศไป
ความเข้าใจดงั กลา่ ว มีความเปน็ ไปได้ เพราะผู้หญงิ ที่ไมม่ คี นรักหรอื คคู่ รองนนั้ ความตอ้ งการทางเพศ
จะลดลง ซ่ึงน่าจะเป็นเรอื่ งปกติอยู่แลว้ เพราะผหู้ ญิงน้นั สว่ นใหญ่แลว้ มักจะไม่ค่อยชอบทา� การช่วยเหลือตนเอง
ทง้ั นีท้ ง้ั นน้ั เพราะผู้หญงิ อยภู่ ายใต้การควบคุมของฮอร์โมนเอสโตรเจน ซ่งึ เปน็ ฮอร์โมนแห่งความรกั ผู้หญิง
จงึ ตอ้ งมคี วามรักก่อนเสมอกอ่ นท่จี ะมไี ฟปรารถนาทางกามารมณ์
กำรชว่ ยตนเองบ่อย ๆ ท�ำให้มีเจ้ำโลกใหญแ่ ละยำวข้ึน
บางทา่ นน�าเรื่องการบรหิ ารรา่ งกายและกล้ามเน้ือเขา้ มาเทยี บเคยี ง ก็แหม..ทยี กน้�าหนกั ยังสรา้ งกล้าม
ใหแ้ ขน โหนบารต์ ั้งแต่เดก็ ชว่ ยใหต้ ัวสงู ขึ้น ตรงน้ีคงตอ้ งแยกใหอ้ อกวา่ มันคนละสว่ นกัน เพราะตามลกั ษณะ

129

ค¤ูม่èÙÁืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

ทางกายภาพแล้วองคชาตไม่ใช่กล้ามเน้ือแต่ประกอบไปด้วยเส้นเลือดเป็นจ�านวนมากถูกห่อหุ้มไว้ด้วยช้ันเนื้อ
และผวิ หนัง เวลามอี ารมณ์ทางเพศเลอื ดจะคัง่ จนมลี ักษณะใหญย่ าวขนึ้ ตงึ จนสุดขนาดของผิวหนัง
ดังนั้นถึงคุณจะช่วยตนเองสามเวลาหลังอาหารก็ไม่มีผลใด ๆ นอกจากท�าให้ร่างกายอ่อนเพลีย และ
ขอแถมอีกนิดในข้อนี้คือการช่วยตนเองไม่ได้ท�าให้เกิดภาวะสมองเส่ือมตามที่มีข้อมูลออกมาท�าเอาบรรดา
หนุ่ม ๆ โลกสวยด้วยมือเรา
ออรลั เซก็ ส์คือยำขมสำ� หรับสำว ๆ
อย่าเพ่ิงดว่ นตัดสินใจ... ปปฏฏเิ ิเสสธธททำ� า� ใใหหใ้ ใ้ นนคครร้ัง้ังแแรรกกไไมม่ไไ่ ดด้หห้ มมาายยคคววาามมวว่าา่ ไไมม่ชช่ ออบบ เพเพรราาะะเธเธออเหเหลล่า่านน้นั ั้นกกอ็ อ็ ยยาากก
เอาใจคุณสุภาพบรุ ุษไมย่ ่ิงหย่อนไปกว่ากนั ผู้ชายเองก็ยงั เพลนิ กับการใช้ลน้ิ สยบสว่ นน้ันของเธอมิใช่หรือ
การใหผ้ ้หู ญิงทา�ำออรัลเซ็กส์ในคร้ังแรกนนั้ เปน็ เร่ืองปกตทิ ่จี ะมอี าการขวยเขินอยบู่ า้ ง อกี ทั้งหนุ่ม ๆ เอง
ตอ้ งร้จู กั ท�าำควาามมสสะะออาาดดออาาววุธุธกก่อ่อนนใชใชง้ ้งาานน ไมไม่ใช่ใชห่ ่หมมกั หักหมมมามทางั้ทวั้งันวพันอพขอึ้นขส้ึนมสรมภรมู ภิกูม็จิกบั ็จยับดั ยลัดกู ลเดูกียเดวีย วนอนกอจกากจทากั้ง
กทล้ังก่นิ ลแ่ินลแะลรสะรชสาชตาิไตมไิ่พมึง่พปึงรปะรสะงสคงท์คา�์ทเไอเาอตาต้อ้องกงกลล�้ากไกลลืนืนฝฝืนนื ออมมแแลลว้ ้ว ผผหู้ หู้ ญญงิ งิ ออาจตดิ ภาพลบ อคตกิ บั การใใชชป้ ้ปาากกไไปปเเลลยย
จดุ สดุ ยอดของงผผู้หหู้ ญญิงิงมมีไีไดด้ห้หลลาำยยคครรัง้ ง้ั
เป็นความเช่ือทที่มมี่ ีเเีคคา้ ้าคคววาามมจจรริงิง เนอื่เนงจื่อางกจโาดกยโทด่ัวยไทป่วั ผไูห้ปญผหู้งิ ถญึงิงจถดุ งึ สจดุ ดุ ยสอดุ ดยไอดดบ้ ไอ่ ดยบ้ แอ่ตยผ่ แู้ชตา่ผยเู้ชรายเอรมายรบัอเมสรียบั เถเสอียะ
เวถ่าอจะวทา่ �ำจใะหท้พา� ใวหกพ้เธวอกเเขธ้าอเสข้นาเอสอน้ กอัสอซก่ัมสซไดมั่ ้สไักดกส้ ี่กัคกรั้งคี่ กรันง้ กเชนั ียเชวยี วแ ลแะลผะูผ้หหู้ญญิงทงิ ท่ีสสี่าามมาารรถถถถึงงึไไดด้บบ้ ่ออ่ ยยกก็มม็ ีจจี �ำา� นวนน้อยมาก
เอาเปน็ วา่ จะถถงึ ึงจจุดดุ สสดุ ดุ ยยออดดคครรั้งั้งเดเดียียวว หรหอื รหือลหาลยาคยรคง้ั รผ้ังชู้ ผาชู้ยาตย้อตง้อเปงน็เปฝน็ า่ ฝยส่ายรา้สงรขา้ ้ึนงขเอน้ึ งเอทงง้ั ลทลี ้ังาลคลี วาา มคอวดึ ามทอ่ตี ึด้อ งฝทึกีต่ ฝอ้ นง
ฝอยึก่าฝงนตอั้งยใจ่างตัง้ ใจ
ผู้หญิงจะไม่ปลลม้ื มื้ ใในนเเซซ็กก็ สส์หห์ าำกกไไมม่ถ่ถึงงึจจดุ ุดสสุดดุยยออดด
อ่านหหัวัวขขอ้ ้อแแลล้วห้วหยุดยคุดวคาวมาคมิดคสิดกั สคักร่เูคพรอื่ ู่เชพั่งื่อใจชเั่งสใียจกเส่อีนยกก่อานรท ำ�กใาหร้สทา�าวใหๆ้สถาึงวฝ ัง่ ๆฝ ันถไดึงเ้ฝปั่งน็ ฝเรันอ่ื ไงดด้เีอปย็นู่อเยรา่ือมงอดงีอวย่าู่
อ่ยาน่ามข้อนงว้ีผ่า่าอน่านๆข้อเลนย้ีผไ่ามน่ต ้อๆง ทเ�ำลใยหไ้เมธ่ตอ้อเสงรท็จ�ากใ็ไหด้เ้ธอคเวสารม็จสกุข็ไขดอ้ งคกวาารมสีเซุข็กขสอ์เงปก็นาชรม่วงีเซเว็กลสา์เขปอ็นงชค่นวงสเอวงลคานขทอ่ีองค่าน
สคอวางมคตน้อทงี่อก่านรรคะวหาวม่าตงก้อันงผกา่ นรรสะาหยวต่างกทันา่ ทผา่างนสพารย้อตมาห ยทบิ ่ายทน่ื าคงว าพมรเส้อยี มวหใหยจ้ิบดยจ่ืน�ำครสวรากัมเดสงัียนวัน้ใหผ้จชู ดายจจ�าึงรไสมรต่ักอ้ งดกังงั นว้ันล
ผว่าชู้ เาธยอจจึงะไถมึง่ตจอ้ ุดงสกุดงั วยลอวด่าไเหธอมจะทถ�ำึงใจหุด้เสตดุ ็มยทอ่ีมดีเไซห็กมส ์ใหท้เา� ตให็ม้เอตา็มรทมม่ีณเี ์ซ็กหสา์กใหทเ้ �ำตจ็มนอเาธรอมตณัว์ เกหร็งาสก่ันทเ�าพจรนาเธะออตกวั เัสกซรั่มง็ สไน่ัด้
เใพหน้ราับะเอปอน็ กโบสั นซัสม่ มไดอ้ใบหแน้ ดับค่ เนปร็นกั โกบ็แนลัส้วมกอันบแดค่ นรกั กแ็ ล้วกนั
กำรเกิดฝันเปียกและกำรสำ� เร็จควำมใคร่ด้วยตนเอง แสดงถึงควำมตอ้ งกำรทำงเพศสูงหรอื เซก็ สจ์ ัด
ไมจ่ รงิ เพราะความจรงิ แลว้ ฝนั เปยี กเปน็ การระบายเชอ้ื อสจุ ทิ เี่ กา่ เกบ็ โดยธรรมชาต ิ เพอื่ ใหม้ พี น้ื ทส่ี า� หรบั
เชื้ออสจุ ทิ ถ่ี กู ผลติ ขึ้นมาใหม่ สว่ นการส�าเรจ็ ความใคร่คือวธิ หี นึ่งในการดแู ลอารมณท์ างเพศเทา่ นนั้
ผู้ชำยแตล่ ะคนมนี �้ำกำมและตวั อสุจจิ �ำนวนจ�ำกัด
ไมจ่ ริง เพราะอณั ฑะของผชู้ ายผลติ อสุจิตลอดไมห่ ยุด แตเ่ มือ่ อายมุ ากข้นึ รา่ งกายเร่มิ เสอื่ มไปตามวยั
จึงท�าให้ระบบสบื พนั ธ์ุผลิตอสจุ ิได้นอ้ ยลง

130

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

กำรมอี วยั วะเพศใหญเ่ ปน็ สิ่งทแ่ี สดงถึงควำมเป็นชำยมำกกว่ำ
ไมจ่ ริงง เพพรราาะะผผชู้ ู้ชาายยแแตต่ละ่ลคะนคมนขีมนีขานดาแดลแะลรูปะรูป่างรข่าองงขออวงัยอววะัยเพวศะเทพ่แี ศตทก่ีแตตา่ งกกตนั ่า งกเลันก็ ใหเลญ็กไ่ ใมห่เญทา่ ไกมนั ่เ ท่าตกาัมน
ตลกัามษลณักะษกณรระมกพรรนั มธพุข์ อันงธรุ์ข่าองกงรา่ายงทกต่ี า่ายงทก่ีตนั ่า งตก่าันงพต่อ่าแงมพ่ ่อตแา่ มง่เชต้อื ่าชงาเชต้ือพิ ชนั าธตุ ์ ิพแันตธไ่ มุ์ ไ่แดตแ้ ่ไสมด่ไงดถ้แึงสคดวงาถมึงสคาวมาามรสถาใมนการาถร
ใสนืบกพานัรสธืบุ์ทพ่ีตันา่ งธกุท์ ัน่ตี ่าหงกรือันคหวารมือคเปว็นามชเาปย็นทชมี่ าายกทกม่ี วา่ากกกันวแา่ ตก่อนั ยแ่าตง่อใยดา่ งใด
ผหู้ ญงิ ชอบผชู้ ำยท่ีมีอวยั วะเพศใหญก่ ว่ำ
ไม่จริง ผู้หญิงมีจุดรับความความรู้สึกทางเพศที่เรียกว่า “คลิตอริส” เป็นติ่งเน้ืออยู่ด้านบนของ
อวัยวะเพศ และ “จสี ปอต” อยูล่ ึกจากปากช่องคลอด เขา้ ไปประมาณสองนว้ิ เทา่ นนั้ อวยั วะเพศชายท่ีใหญ่ยาว
จงึ ไมจ่ า� เปน็ ต่อความสขุ ทางเพศของผ้หู ญิงเลย
กำรมีเพศสมั พนั ธ์ตง้ั แต่ยงั เปน็ วัยร่นุ แสดงถึงควำมโดดเด่นเปน็ ชำยเหนอื กว่ำคนอืน่
ไม่จรงิ เพราะความเปน็ ชายไมไ่ ด้แสดงออกดว้ ยการมเี พศสัมพนั ธ์ แถมการมีเพศสัมพนั ธ์โดยไมร่ ู้วิธี
ปอ้ งกันให้ปลอดภยั อาจทา� ให้ตดิ โรคหรือทา� ใหต้ อ้ งกลายเปน็ “พ่อ” ในวัยท่ยี ังไม่พรอ้ มอกี ด้วย
เรือ่ งเพศเปน็ เรื่องที่นำ่ อำย ไม่ควรบอกให้พ่อ แม่ ผู้ปกครองรู้ ปรกึ ษำเพอื่ นดที ีส่ ดุ
ไม่จริง พ่อแมเ่ ป็นบุคคลทเี่ ราควรจะขอค�าปรึกษาในเรือ่ งเพศมากท่สี ุด เพราะมปี ระสบการณ์มากกวา่
เพอ่ื น ๆ ในวยั เดียวกันทีอ่ าจรู้มาแบบผิด ๆ ถูก ๆ
ผู้ชำยไม่ควรแสดงอำรมณ์และควำมรสู้ กึ เกย่ี วกบั ควำมรกั
เพราะคา� รา�่ ลอื ท่ีวา่ ผชู้ ายไม่ควรแสดงอารมณ์และความร้สู กึ เกยี่ วกบั ความรักให้ออกนอกหน้า ไมอ่ ยา่ ง
น้ันจะไมเ่ ปน็ ชายสมชาย ผ้ชู ายจึงแสดงออกถงึ ความรกั ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ จนเหมอื นวา่ ผู้ชายเกดิ มาเพือ่ ท่ี
จะมีเซก็ ส์ ทง้ั ๆ ท่ีเขาต้องการจะระบายความรกั ออกไปเทา่ นนั้ เอง แท้จรงิ แลว้ ผู้ชายสามารถจะแสดงอารมณ์
รกั ออกมาทางสีหน้าแววตา การกระทา� อะไรตอ่ มิอะไรไดเ้ ชน่ ผหู้ ญงิ และการมเี พศสัมพันธ์กเ็ ป็นสว่ นหนง่ึ ของ
การบอกรัก ด้วยภาษากายเทา่ น้ัน
กำรมเี พศสมั พันธ์ท่ีรุนแรงจะน�ำไปสู่กำรสขุ สมทีม่ ำกกว่ำ
เปน็ ความเขา้ ใจผดิ กนั มานานนกั แลว้ วา่ ผชู้ ายทม่ี พี ละกา� ลงั มาก ๆ จะสามารถมเี พศสมั พนั ธก์ บั หญงิ สาว
ไดร้ วดเร็วรุนแรง และทา� ใหเ้ ธอไปถึงจดุ สุดยอดไดง้ ่าย รวมท้ังมีความเขา้ ใจผดิ เสมอ ๆ วา่ อาวุธประจา� กายของ
ฝ่ายชายท่ีใหญเ่ ท่านั้น ทจ่ี ะท�าให้ผู้หญิงมคี วามสุขได้
แท้จรงิ แลว้ กกาารรมมสี ีสมั ัมพพันันธธส์ ์สววาาททททีอ่ ่ีอบบออนุ่ ุ่น เนเนน่ิ ิ่นนนานาน เขเขา้ ใ้าจใกจนัก ันสาสมาามราถรนถ�านค�ำวคาวมาสมุขสสุขมสมมามสา่คู สนู่คทนงั้ ทสั้งอสงอไดง้
ไมดา้มกากกวก่าว สา่ ัมสพมั ันพธันส์ ธวส์ าวทาจทึงจคงึ วครวทรทจ่ี ะี่จเะกเกดิ ิดขขึ้นึ้นในในบบรรรยยาากกาาศศทท่แี แ่ี สสนนจจะะผผ่ออ่ นนคคลลายและโรแมนตกิ
กำรมคี วำมสัมพนั ธท์ ำงเพศก็คือกำรรว่ มรัก
จรงิ ไหมครบั เวลาทคี่ ณุ ๆ นกึ ถงึ การมเี พศสมั พนั ธท์ เี่ รยี กกนั สนั้ ๆ วา่ เซก็ สน์ น้ั คณุ นกึ ถงึ แคก่ ระบวนการ
ทีฝ่ า่ ยชายนา� เอาอาวธุ ประจ�ากายของเขาผา่ นเขา้ ไปในส่วนสงวนของฝา่ ยหญิง แตเ่ พยี งอยา่ งเดียวเทา่ นั้น...?

131

ค¤ูม่ÙèÁื×Íอ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡ÖึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÕÇีวÔµิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

ซ่งึ เปน็ ความเข้าใจผิดอย่างย่ิง และสมควรได้รบั การแกไ้ ขใหถ้ กู ตอ้ ง เพราะเซ็กส ์ ก็คือการร่วมรัก การแสดง
ความรักผ่านภาษากาย เป็นสัมผัสรักที่คนสองคนถ่ายทอดให้แก่กันจากการสัมผัสทางผิวกาย... ส่วนไหน
ก็ได้ ไม่ใช่เฉพาะส่วนนน้ั
การจูบกกันันออยยา่ ่างงดดูดูดดดืม่ ่ืมก ากราจรุมจพุมติพเิตบเาบๆา ทๆ่ีร มิทฝี่รีปิมาฝกีปาแกล ะซแอลกะซคอกกคาอร กกอาดรกดั อสดมั รผัดสสทัมกุ ผส่วัสนทขุกอสง่วกนันขแอลงะกัน
แกาลระใกชนั ้ป ากาแรลใชะมป้ อืากรวแมลทะมัง้ อื วรัยวมวะทองั้ ่ืนอวกยั บัวะสอว่ นื่ สกงวบั นสขว่ นองสกงันวนแขลอะกงกันนั แกล็เปะน็กนัสมั กผเ็สั ปรน็กั สทมัางผภสั ารษกั าทกาางยภทาษี่เรายี กกาวย่าทเ่ี“รเซยี ก็ วสา่์”
“ไเดซ้ทก็ ้ังสน”์ น้ั ไดจท้�ำไ้ังวนเ้ ล้นั ย จวา่� ไSวEเ้ ลXยIวSา่ NSOETXJIUSSNTOATNJIUNSTTERACNOINUTRESRECOURSE
ผู้ชาำยควรเป็นผผ้นู นู้ ำ� �ำใในนกกาำรรรรว่ ว่ มมรรกั กั
เร่ืองนี้ก็ยังคงเป็นความเช่ือผิด ๆๆ ทท่ีต่ีติดิดตต่อ่อกกันันมมาาใในนททุกุกยยุคุคจจรริงิงๆๆ เลย ไม่ว่าผู้หญิงหรือผู้ชายที่มี
หัวอนุรักษ์นิยมมักจะคคิดิดเเสสมมออ ๆ ว่า การจะมีอะไรกนั นนั้ ผชู้ ายต้องเปน็ คนกระทา�ำ และผหู้ ญิงเปน็ ฝ่ายรองรับ
การกระทำ�านั้น.... โโดดยยดดุษษุ ฎฎี ีเปเปน็ น็ มมาาตตรรฐฐาานนตต่างา่ รงะรดะดบั ับห หรือรือD ODOUBULBELES TSATNADNADRADRDจร จิงริง
แท้จริงแล้ว การร่วมรักเป็นกระบวนการท่ีคนสองคนสามารถปรับเปลี่ยนเป็นฝ่ายน�าในการกระท�าได ้
โดยเสมอภาคซงึ่ กนั และกนั ไมไ่ ดห้ มายความว่า ถา้ ผหู้ ญงิ จะเริ่มสะกิดกอ่ น และเปน็ ฝ่ายอยดู่ ้านบนแลว้ ผู้ชาย
จะเสียเปรยี บเสียศกั ดศิ์ รี ผู้ชายหลายรายอยากไดแ้ สดงท่วงท่า WOMAN ON TOP ออกจะตาย ขอให้เธอยอม
เทา่ นั้นก็พอ
ผู้หญงิ ไมค่ วรจะเปน็ ฝำ่ ยเริม่ ตน้ ก่อน
เซ็กส์เป็นการสื่อสาร 2 ทางระหว่างคน 2 คน ที่จะร่วมมือกันบรรเลงบทเพลงแห่งความพิศวาส
ซ่ึงต้องผลัดกนั นา� ผลัดกนั ตาม สามารถไปยังจดุ หมายปลายทางแห่งความสขุ สมร่วมกันได้
ผชู้ ำยนึกถึงแต่เรื่องเซก็ สต์ ลอดเวลำ
มคี า� กลา่ วผดิ ๆ ทพี่ ดู กนั ตอ่ เนอื่ งมาวา่ ผชู้ ายนกึ ถงึ แตเ่ รอ่ื งของการมเี พศสมั พนั ธท์ เี่ รยี กกนั สนั้ ๆ วา่ เซก็ ส์
อยตู่ ลอด ทงั้ ๆ ที่ความเปน็ จรงิ กค็ อื ผ้ชู ายไม่ไดค้ ิดถงึ เรือ่ งเซ็กสอ์ ยู่ตลอดเวลา เขาคิดถึงเรอื่ งอื่นอยู่เหมือนกัน
ไม่ว่าจะเป็นเรอื่ งงาน เร่อื งครอบครัว เพยี งแต่ผูช้ ายพร้อมที่จะมเี ซ็กสเ์ สมอ และไมไ่ ดห้ มายความว่า เมอื่ เขา
พร้อมที่จะมีเซก็ ส์แล้ว เขาจา� เป็นจะต้องมเี สมอไป
หลาย ๆ ครงั้ ทผ่ี ู้ชายบอกสาวคนรักวา่ “คืนนเี้ ราแค่กอดกันก็พอแล้วนะจะ๊ ท่ีรัก”
ผหู้ ญงิ ตอ้ งพร้อมเสมอที่จะมีเซ็กส์ เม่ือสำมีตอ้ งกำร
ท่ีจรงิ ในยุคน้ีไมม่ คี วามจ�าเป็นแบบนน้ั เลย ในอดตี น่ะใช่ แต่ไม่ใช่ในยคุ ไอทแี บบน ้ี ท่ีผู้ชายและผหู้ ญงิ
เทา่ เทยี มกนั และการจะมเี ซก็ สก์ นั กเ็ ปน็ กจิ กรรมรว่ มทค่ี นสองคนจะตอ้ งใจตรงกนั กอ่ น ไม่ใชแ่ คฝ่ า่ ยใดฝา่ ยหนง่ึ
ต้องการ แลว้ อีกฝา่ ยจะต้องยอม
เซ็กส์ เปน็ เรื่องธรรมชำติ ไมต่ ้องเรยี นรู้
ผู้เฒ่าผู้แก่มักจะพยายามพูดเสมอ ๆ ว่า เพศศึกษาไม่ส�าคัญ ท�าไมรุ่นก่อน ๆ ไม่เห็นต้องเตรียมตัว
เรียนร้เู ลย กส็ ามารถทจี่ ะมีเซ็กสก์ ัน จนมีลูกเตม็ บา้ น มหี ลานเต็มเมอื งได้

132

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

จริงน่ะจริงไม่เถียง แต่ยุคสมัยมันเปลี่ยนไปแล้วม้ัง...คุณปู่ ใคร ๆ ก็รู้ว่าการเตรียมตัวท่ีดีย่อมมีชัย
ไปกว่าคร่ึง เร่ืองราวเก่ียวกับความสัมพันธ์ของคนสองคนก็เช่นกัน สามารถเรียนรู้วิธีการท่ีจะเพ่ิมความสุข
ให้แก่กันและกนั ไดก้ อ่ นท่จี ะเกดิ เหตกุ ารณ์นนั้

ผู้หญงิ จะต้องไม่ท�ำ...
ตอ้ งไมช่ ว่ ยตนเอง ตอ้ งไม่ใชเ้ ครอ่ื งมอื ชว่ ย เชน่ ไวเบรเตอร ์ อวยั วะเทยี ม ตอ้ งไมแ่ สดงอาการมคี วามสขุ
ในระหว่างมีเซซ็ก็กสส์ ์ ห้ามส่งเสียยงงคครรววญญคครราางง ฯฯลลฯฯ ...น่ันเป็นนคคววาามมเเชชื่อ่ือผผิดิด ๆๆ และเป็นข้อห้าามมผผิดิด ๆ ที่ควรจะ
ขจัดปดั เปา่ าเเปปน็ ็นออยยา่ ่างงยยง่ิ ิ่ง เพเรพาระาผะหู้ ผญู้หงิญมิงสี มทิ ีสธิททิ ธาิทงเาพงเศพ อศนั เอปันน็ เสปทิ ็นธสพิ ิทนื้ ธฐิพา้ืนฐทาสี่ นาทม่ีสาารถมการะถทกา�รเะรทอื่ �ำงเดรงัื่อกงลดา่ ังวกไลด่า ้ ตวาไดม้
ตคาวมามคตวา้อมงตก้อารงตการมตธารมรมธรชรามตชิ าติ

กำรมีเซก็ ส์ จะตอ้ งไปถึงจุดสดุ ยอดทกุ ครง้ั
บางความเชอื่ บอกว่า ถา้ จะรว่ มรักแล้ว ต้องมีอะไรกนั เท่าน้ันเท่าน้ี ต้องไปถึงดวงดาวทกุ ครัง้ ต้องถงึ
พรอ้ มกัน โถ... ในความเป็นจริง ใครจะทา� ได!้ เซก็ ส์ เป็นธรรมชาติ มกี ารปรบั เปล่ียน ปรับปรุง เป็นการ
รว่ มรัก ไม่ใช่การบ้าน จงึ ไม่มีขอ้ จา� กดั

ถ้ำเซ็กสไ์ มด่ แี ลว้ สมั พันธภำพจะไม่ดีตำมไปดว้ ย
ท่ีจริงแล้ว สมั พนั ธภาพท่ีดี จะทา� ใหม้ ีเซ็กสท์ ี่ไม่สขุ สมมากกวา่ แต่ค่รู กั ท่ีมีสมั พันธภาพทดี่ ี แม้เซก็ ส์จะ
ไม่สขุ สมมากนกั กย็ ังคงรักกันอยูไ่ ด้ เพราะคนเราท่ีมชี วี ิตค่ ู ไม่ใช่จะอยดู่ ้วยกันเพื่อที่จะมเี ซก็ ส์

กำรเขำ้ ใจเพศตรงขำ้ ม
วยั รุน่ ่นเเปปน็ ็นววยั ัยทที่เร่ีเมิ รส่ิมนสในจแใจลแะชลอะบชคอบหคาบสหมาสคมกาบัคเมพก่ือับนเตพา่ ่ืองเนพตศ่าแงตเพ่เนศ่ือ งดแว้ ตย่ยเนงั ไ่ือมง่เดข้วาใยจยคังวไามม่เขปล้าย่ีใจนคแวปาลมง
แเปลละี่ยอนีกแฝป่าลยงห นแ่ึงลยะังอไีกมฝ่เ่าขย้าหใจนเึ่งพยศังตไมรง่เข้าใมจดเพีเพศียตงรพงขอ้ามจดึงีเพปีย็นงกพาอรย าจกึงเทปี่จ็นะกปาฏริบยัตากิตทน่ีจใหะป้ไฏดิ้บรับตคิตวนาใมหพ้ไดอ้รใับจ
ใคนวกาามรพสอัมใพจัในนธก์กาับรผสู้อัมื่นพันคธว์กาับมผสู้อัมื่นพ ันคธว์ราะหมวส่าัมงพเพันศธ์รทะี่ดหีนวั้น่างเทพ้ังศสทอี่ดงฝีน่า้ันย คทวรั้งจสะอไงดฝ้เ่ารยี คนวรรู้แจละะไเดข้เารใียจนเพรู้แศลตะรเงขข้า้าใมจ
ใเพนเศรตอ่ื รงงตข่อ้าไมปนในี้คเือรือ่ งต่อไปน้คี ือ
1. ความแตกต่างระหว่างเพศ

เรอื่ ง ชำย หญิง
ความรสู้ กึ นกึ คดิ สว่ นมากเหน็ แกต่ วั ชอบซุบซิบนนิ ทา
ชอบคยุ เรอ่ื งความส�าเรจ็ ของตน ชอบคุยเรอื่ งบคุ คล
ทางร่างกาย ชอบการแข่งขัน ชอบวางตนสนทิ สนมกับผ้อู ่ืน
แสดงออกในเร่อื งรักกบั บุคคลน้นั ๆ ไมแ่ สดงออกความรกั แบบตรง ๆ
ไมช่ อบคยุ เรื่องบุคคล
อวยั วะมีความซบั ซอ้ นนอ้ ยกว่าผู้หญงิ อวัยวะมีความซบั ซอ้ นมากกวา่ ผูช้ าย
ขนาดกลา้ มเนือ้ และร่างกายโตกวา่ ผ้หู ญงิ ขนาดร่างกายและกล้ามเนือ้ เล็กกวา่ ผูช้ าย
ผวิ หนังกระด้างและไวตอ่ การสัมผัสน้อยกว่า ผิวหนังอ่อนน่มุ และไวต่อการสมั ผสั
ผูห้ ญิง

133

ค¤ูม่èÙÁืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍอ่×ื §งàเ¾พÈศÈศ¡Öกึ ÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวµÔติ ãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÃÙรู ³ณÒา¡กÒาÃร

เร่ือง ชำย หญิง
ทางอารมณ์ อยู่ในโลกความเปน็ จริง อยู่ในโลกแหง่ ความคดิ ฝนั
ทางสงั คม เป็นคนก้าวร้าว ชอบตอ่ สู้ เป็นคนเจ้าอารมณ์
เป็นคนมีความอดกลนั้ เปน็ คนมคี วามอดทน
ใช้เหตผุ ลในการตดั สนิ ใจ ใชส้ ญั ชาตฐานในการตัดสินใจ
มีความทะเยอทะยาน มีความเพอ้ ฝัน
ภมู ิใจในสิง่ ท่ตี นกระท�า มกี ารแสดงออกดว้ ยการร้องไห้
มีความเปลย่ี นแปลงทางอารมณ์น้อยกว่า มีความเปลี่ยนแปลงทางอารมณส์ ูง
ผู้หญิง
รักษาให้หายจากโรคประสาทไดย้ ากกวา่ รกั ษาให้หายจากโรคประสาทได้ง่ายกว่า
ผหู้ ญิง ผชู้ าย
มคี วามแกรง่ ต่อชีวิตมากกวา่ ผหู้ ญงิ มีความละเอียดออ่ นต่อชีวิต
อดีต ผ้นู �า อดีต ผูต้ าม
ปจั จุบันมคี วามเทา่ เทียมกันทัง้ หญงิ และชาย

2. การแข่งขันระะหหวว่า่างงคคนนตต่า่างงเพเพศศ กการาทรท่ีบี่บททบบาทาขทอขงอผงู้หผญู้หญิงกิงับกผับู้ชผาู้ชยามยีลมักีลษักณษะณใกะลใก้เคลีย้เคงกียันงกยันิ่งขย้ึนิ่งขกึ้น่อ
ใกห่อ้เใกหดิ ้เกผิดลรผ้าลยรต้า่อยคต่วอาคมวสามั สพัมนั พธั์ขนอธ์งขทอัง้ สทอั้งงสฝอา่งยฝ ่าใยนชใีวนิตชรีวักิต รชักวี ติ ชสีวมิตรสมไมรส่ตไอ้ มง่ตก้อารงการแกขารง่ แขขนั ่งเพขัน่อื เอพา่ือชเอนาะชกนั ะ กแัตน่
ตแต้อต่งกอ้ างรกมารสี มว่ ีสนว่รน่วรม่ว มีคมวีคาวมาเมขเา้ ขใ้าจใ จกากราใรหใ้อหภ้อัยภ ยั แลแะลเะมเมตตตาปาปรราานนีซีซ่งึ ึ่งกกันนั แแลละะกกนั นั
3. ความสัมพันธร์ ะหว่างเพศตรงข้าม แบง่ ไดเ้ ปน็ 3 ข้นั ตอน คอื
- มติ รภาพ
- ความรกั
- ความสมั พนั ธ์ทางเพศ

สำเหตุของควำมขัดแย้งระหวำ่ งเพศ
ความขดั แยง้ ระหว่างเพศนน้ั อาจเกดิ จากหลากหลายปัจจยั ด้วยกนั
สรุปไดด้ ังนี้

1. ทศั นคติ ควำมเชอื่ และค่ำนยิ มท่ีสังคมปลกู ฝัง
ก�ำาหนดว่าผู้ชายเป็นอย่างไรและผู้หญิงงเเปป็น็นออยย่า่างงไไรร เช่น ผู้หญิงชอบการแสดงความรู้สึก ผู้ชายชอบ
เก็บความร้สู ึก ผผูช้ ู้ชาายยตต้อ้องงเขเขม้ ้มแแขขง็ ็ง ผผู้หู้หญญิงติง้อตง้อองยอู่กยบัู่กเับหเยหา้ ยเ้าฝเ้าฝเร้าอืเรนือ นผู้ชผาู้ชยเาปย็นเปช็นา้ งชเ้าทง้าเหทน้าหา้ นผ้าหู้ ญผู้ิงหตญ้อิงงตเป้อน็งเชป้า็นง
เชท้า้างหเทล้าังห ลเปัง็นเตป้น็ ตท้นัศนทคัศตนิแคลตะิแคล่าะนคิย่านมิยตม่าตง ่าๆง เๆหลเ่าหนล้ีก่าน่อี้กให่อ้เใกหิด้เกภิดาภพาลพักลษักณษณ์ขอ์ขงอผงู้ชผู้ชายายแแลละะผผู้หู้หญญิงิงทที่ค่ีคววรรจจะเป็น
หากแต่ละฝ่ายแสดงออกหรืออมมีพพี ฤฤตติกกิ รรรรมมทท่ีผผี่ ิดดิ ไไปปจจาากกคค่าา่นนิยยิ มมเหเหลล่าา่นนั้นนั้ กก็จจ็ะะทท�ำา�ใหให้เกเ้ กิดดิคคววามามขขัดดัแแยย้งไง้ ดได้ ้เเชช่นน่ ปัญหา
ระหวา่ งเจา้ นายที่เป็นผหู้ ญงิ กับลกู น้องที่เป็นผ้ชู าย เนอ่ื งจากค่านยิ มของสังคมไทย ยังคงมีความคิดว่าผู้ชาย
ต้องเก่งกว่าผู้หญิงอยู่เสมอ ดังนั้นเม่ือผู้หญิงอยู่ในต�าำแหน่งหน้าที่การงานท่ีสูงกว่า อาจท�าำให้ลูกน้องท่ีเป็น
ผชู้ ายไมพ่ อใจจ แแลละะกกลลาายยเเปป็นน็ บบอ่ อ่ เกเกดิ ิดขขอองคงควาวมามขขัดดัแยแ้งยต้ง่อตไ่อปไไปดไ้ด้

134

Handbook for Integrated Sex Education and Life Skills

2. ควำมตอ้ งกำรท่ีแตกตำ่ งกัน
ด้วยพ้ืนฐานความคิดที่แตกต่างกัน ท�าให้คนเรามีความต้องการที่แตกต่างไปด้วย ในความสัมพันธ์
แบบคนรักหรือสามีภรรยา บางคร้ังความต้องการท่ีแตกต่างกันในเร่ืองเล็กน้อยก็อาจเป็นชนวนให้เกิดความ
ขัดแย้งได้ เชน่ สามอี าจต้องการให้ภรรยาอยบู่ ้าน เลย้ี งลกู ตามแบบภรรยาในอุดมคติ แตภ่ รรยาอาจต้องการ
ออกไปทา� งานนอกบา้ นเพื่อช่วยเหลือจนุ เจอื ครอบครวั เปน็ ตน้
3. ควำมคำดหวังท่ีมีต่อเพศตรงขำ้ ม
เน่ืองจากทัศนคติและค่านิยมของสังคมได้ก�าหนดภาพของผู้ชายและผู้หญิงที่ควรจะเป็นเอาไว้ ดังนั้น
เมื่อเรามปี ฏสิ ัมพันธก์ ัน ไมว่ า่ จะรว่ มงาน เปน็ เพื่อนกัน ศึกษาคบหาดูใจกัน หรือใชช้ ีวิตรว่ มกัน แต่ละฝ่าย
ย่อมมีความคาดหวังว่าฝ่ายตรงข้ามจะเป็นไปแบบที่ตนคิด เป็นไปในตามกรอบที่สังคมก�าหนด เช่น ผู้ชาย
คาดหวังว่าผู้หญิงที่ดีควรจะเรียบร้อย ท�าอาหารเป็น ในขณะผู้ชายท่ีดีควรจะเอาใจใส่ผู้หญิง ช่วยถือของ
แต่ในความเป็นจริงทุกคนไม่วา่ จะเปน็ ผู้ชายหรอื ผู้หญิง ก็ไม่สามารถเป็นอย่างที่เราคาดหวงั ได้
4. กำรไมเ่ ขำ้ ใจควำมต้องกำร และควำมแตกต่ำงของเพศตรงข้ำม
เน่ืองจากทุกคนมีความแตตกกตต่า่างงกกันนั ททั้งงั้ คคววาามมคคิดดิ อุปนิสัยใจคคออ และพฤติกรรม หากเราไม่พยายามเขา้ ใจ
ความต้องการ ไม่พยายามส่ือออกมา หรือเข้าใจผิด ก็อาจท�าำให้เกิดความขัดแย้งไดด้ ้ เชน่ ววนั ันคครบรอบแต่งงาน
คู่รักหลาย ๆ คคู่ ่ มมักักจจะะททะะเเลลาาะะกกันันเเนน่ือื่องงจจาากกผผู้ช้ชาายจ�าำวันครบรอบไม่ได้ท�าำให้ผู้หญิงเสียใจ เพราะโดยธรรมชาติ
ผู้ชายจะไม่ใส่ใใจจรราายยลละะเเออียียดดเทเท่า่ากกับับผผู้หู้หญญิงิง ดังดนังั้นกั้นากราทร่ีตท่า่ีตง่าฝง่าฝย่าตย่าตงไ่ามงไ่เขม้า่เขใจ้าธใรจรธมรชรมาตชิขาอตงิขออีกงฝอ่าีกยฝย่า่อยมยท่อ�ำมใทห�า้เกใหิด้
คเกวิดาคมวขาัดมแขยัด้งนแ้ขีย้ึนงนไดี้ข้ ึ้นจะไเดห้ ็นจไะดเ้วหา่ ็นสไาดเห้วต่าุขสอาเงหคตวาุขมอขงัดคแวายม้งนข้ันดไแมยอ่ ้งานจ้ันแไยมก่อาอจกแจยากกอันอกไดจ้าแกตก่จันะสได่งผ้ ลแกตนั ่จเะปส็น่งทผอลดกันๆ
จเปาน็กคทา่อนดยิ มๆท จ่สี าังกคคมา่ ปนลิยูกมฝทังีส่ใหงั เ้คกมดิ ปทลัศกู นฝคงั ตใิตหอ่้เกเพิดศทตัศรนงคขตา้ มิต่อเพศตรงขา้ ม
แนวทำงกำรป้องกนั และแกไ้ ขควำมขัดแย้งในเรอ่ื งเพศ
1. ทักษะการเขา้ ใจผูอ้ ื่น
พยายามเข้าใจ และยอมรบั ความแตกต่างของเพศตรงขา้ ม
เนือ่ งจากเพศชายและหญงิ มธี รรมชาตทิ ีแ่ ตกตา่ งกนั ถูกเลีย้ งดูมา
ในกรอบท่ีแตกต่างกนั เมือ่ ตอ้ งมาอย่รู ว่ มกัน ยอ่ มมคี วามเห็นที่
แตกต่างกนั เปน็ ธรรมดา
2. ทักษะการตระหนักรู้ในตน
ส�าำหรับประเด็นเร่ืองเพพศศสสัมัมพพันันธธ์น์นั้นั้น วัยวรัยุ่นรุค่นวครวตรรตะรหะนหักนวัก่าวเร่าาเรอายอู่ในยู่สในังคสังมคไทมยไทยดั งนด้ันังจนึง้ันคจวึงร
ปควฏริบปัตฏิติบนัตใิตหน้อใยหู่ใ้อนยกู่ใรนอกบรอจบารจีตารปีตรปะเรพะเณพีขณอีขงอสงังสคังมคไมทไยทยท �ำทค�าวคาวมามเขเข้า้าใจใจ รรู้เทู้เท่า่าททันันคค่า่านิยม และ
วฒั นธรรมต่างชาตทิ ี่ไมเ่เขข้าา้ กกับับลลกั กั ษษณณะะสสงั งัคคมมไทไทยย

135

ค¤ู่มÁèÙ ืÍ×อ¡กÒาÃรàเÃรÂยÕี ¹น¡กÒาÃรÊสÍอ¹นàเÃรèÍ่อ×ื §งàเ¾พÈศÈศÖ¡ึกÉษÒาáแÅลÐะ·ทÑ¡กั ÉษÐะªชÇÕีวÔµิตãใ¹น¹น¡ÑักàเÃรÂÕยี ¹นáแºบºบºบÙÃรู ³ณÒา¡กÒาÃร

3. ทกั ษะการคิดอย่างมวี จิ ารณญาณ
วัยยรรุน่ ุ่นคคววรรคคิดิดไตไตร่ตร่รตอรงอดง้วดย้วเยหเตหุผตลุผ ลแลแะลเปะเดิ ปใิดจใหจก้ใหว้ากงว ้างปรปบั รเปับลเปี่ยนลี่ยทนัศทนัคศตนบิคาตงิบปารงะปกราระทกา่ีอราทจ่ี
อนา� จไนป�ำสไู่คปวสาู่คมวขาัดมแขยัด้งแไยด้ง้ ไดเช้ ่นเช ่นผู้ชผาู้ชยามยีสมิทีสธิทิ์ใธนิ์ใตนัวตผัวู้หผญู้หญิง ิงกากรามรมีเพีเพศศสสัมัมพพันันธธ์ใ์ในนววัยัยเเรรียียนเป็นเรื่องท่ี
แสดงความเกง่งขขอองงตตนน คคววาามมรรกั กั คคือือกกาารรยยออมมใหใหม้ ม้ีเพีเพศศสมัสมัพพันธนั ์ดธ้วด์ ย้วยเป เ็นปต็นน้ ตน้
4. ทกั ษะการสรา้ งสัมพันธภาพระหวา่ งบคุ คล
ในนกกาารรสสรรา้ ้างงแแลละะรรักักษษาาสสมั ัมพพันันธภธภาพาพกับกัผบู้อผืนู่้อใื่นหใย้หง่ั ้ยย่ังืนย ืนเรเารคาวครวมรีคมวีคาวมารมักรแักลแะลคะวคาวมาปมรปารถารนถานดาีใหด้ี
ใแหก้แก่ กัน่กเสันมเสอม อเนเื่อนงื่อจงาจกาคกวคาวมามรักรแักลแะลคะควาวมามปปรารราถรถนนาาดดนี ีน้นั ้ัน ยย่อ่อมมสสง่ ่งผผลให้เราแสดงออกแกก่ ันในทาง
ท่ดี ี แแลละะหหาากกฝฝา่ ่ายยใดใดฝฝา่ ่ายยหหนน่ึงพึ่งพลาลดาพดพลงั้ลห้ังรหือรไอื มไส่มาส่ มาามราถรทถำ� ทได�าไ้อดย้อา่ ยงท่าง่ีคทา่ีคดาหดวหงั วกงั ค็ วกร็คใหวรอ้ ใภหัยอ้ แภกยั ก่ แนั กแ่กลันะ
กแนัละกนั
5. ทักษะการแกไ้ ขขปปัญัญหหาา
หหากเกิดความขดั แยง้ ขน้ึ มาแล้ว กก็ไมค่ วรปลอ่ ยใหค้ วามขดั แยง้ น้ันด�ำารงอยู่นาน หรอื ปลอ่ ยเลย
ตามเลย และหหววงั ังใใหห้เ้เววลลาาเเยยียียววยยาาคคววาามมขขัดัดแแยย้ง้งแ แตตค่ ่ควรวจระจหะันหหันนหา้นเ้าขเ้าขหา้ าหกาันกรันว่ รม่วมมือมกอื ันกแนั กแไ้ ขกป้ไขญั ปหัญาหา
6. ทักษะการจดั กกาารรกกบั ับออาารรมมณณ์ ์
ตต้อ้องงรรู้จู้จักักปปลล่อ่อยยววาางงหหาากกเพเพศศตตรงรขงข้าม้ามเรเารตา้อตง้อตงิดตติด่อตส่อัมสพัมันพธัน์ดธ้ว์ดย้วมยีพมฤีพตฤิกตริกรรมรหมรหือรอือุปอนุปิสนัยิสทัย่ีเรทาี่เไรมา่
ไสมาม่สามรถายรถอยมอรมบั รไัดบ ้ไดก้็พกย็พายามยมามอมงขอา้งมข้แามลแะปลละปอ่ ลย่อวายงว าไงม่คไมวร่คเวกร็บเเกอ็บาเออปุานอุปสิ ยันหิสัยรือหพรือฤพตฤกิ รตริกมรนรม้นั นม้ันา
มเปา็นเปส็นาสเหาตเหขุ ตอุขงอคงวคาวมาไมมไ่พมอพ่ ใอจใซจงึ่ซจงึ่ ะจนะา�นไ�ำปไสปคู่สวูค่ าวมามขขัดัดแแยย้งไ้งดได้ ้
7. ทักษะการส่อื สสาารรออยย่า่างงมมปี ีปรระะสสทิ ทิ ธธิภภิ าาพพ
หหนันหหนนา้ ้าเเขขา้ ้าหหาากกนั ัน และพยายามพดู คยุ กนั โดยใชเ้ หตผุ ล พยายามหาสาเหตุของความขดั แยง้ นนั้
วา่ เกดิ จากอะไร มีความเขา้ ใจผดิ อะไรหรอื ไม ่ พดู คยุ ถึงความตอ้ งการ ความคาดหวงั และความรสู้ กึ
ทแ่ี ทจ้ รงิ ของแแตต่ลล่ ะะฝฝา่ ่ายย
8. ทักษะการคิดสสรรา้ า้ งงสสรรรรคค์ ์
พพยายามคิดในเชิงสร้างสรรค์ มมอองงว่าาททุกปัญหาความขัดแย้งทุกความขัดแย้งย่อมมีทางออก
ชว่ ยกนั มองหาาททาางงออออกกทท่ที ่ีทั้ง้งัสสอองงฝฝา่ า่ยยพพออใจใจ

136