The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by jirawat2050, 2021-08-06 03:21:04

ทักษะการเรียนรู้ ทร 21001

143







ใบงานที 4 กรณีตัวอยางของผูเรยน






ให้ครและผู้เรยนร่วมกันเสนอกรณตัวอย่าง การตัดสนใจด้วยกระบวนการคดเปน และร่วมกัน

รวบรวมข้อมูลทั้ง 3 ด้าน บันทกลงไว้ในแบบฟอรมจ าแนกข้อมูล จากนั้นให้ช่วยกันฝกการวิเคราะหและ







ี่

สังเคราะหข้อมูล ก าหนดทางเลอกในการตัดสนใจ 2 - 3 ทางเลอกทเหมาะสมและเปนไปได้ แล้วเลอก




1 ทางเลอกในการตัดสนใจ ให้เหตผลประกอบการตัดสนใจลงในแบบฟอรมทก าหนด







แบบบันทึกขอมูล



1. ชอ กรณตัวอย่าง ..........................................................................................................


2. สาระของกรณตัวอย่าง .................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
......................................................................................................................................

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
......................................................................................................................................

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................

144






3. ข้อมูลทจ าแนกทั้ง 3 ด้าน คอ ด้านวิชาการ ด้านตนเอง และด้านสังคมและส่งแวดล้อม


ขอมูลดานวิชาการ ขอมูลดานตนเอง ขอมูลดานสงคมและสงแวดลอม
























ี่
4. ทางเลอกทเสนอเพื่อการพิจารณาตัดสนใจ
1) ..................................................................................................................................
..................................................................................................................................

..................................................................................................................................
2) ..................................................................................................................................

..................................................................................................................................

..................................................................................................................................

3) ..................................................................................................................................
..................................................................................................................................

..................................................................................................................................



5. ทางเลอกทตัดสนใจแล้วลงมอปฏบัต ิ


ี่
........................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................

145




ื่


เรองที่ 3 ขอมูลประกอบการคิดเปน












ผู้เรยนได้เรยนรถงการคดเปนและกระบวนการตัดสนใจแก้ปญหาของคนคดเปนมาแล้ว จะเหน








ว่า กระบวนการส าคัญทเปนเครองมอในการคดเปน คอ การใช้ข้อมูลทหลากหลายและพอเพียงอย่างน้อย






3 ด้านมาประกอบการคด การวิเคราะห และการตัดสนใจ ซงได้แก่ ข้อมูลเกียวกับตนเอง ข้อมูลเกียวกับ




วิชาการ และข้อมูลเกียวกับสังคมส่งแวดล้อม





3.1 ลักษณะของขอมูลประกอบการคิดเปน

ขอมูลเกียวกับตนเอง











คนทกคนมความแตกต่างกันทั้งลักษณะภายนอก พฤตกรรมทแสดงออกและความรสกนกคดท ี ่







อยู่ภายใน รวมทั้งจดอ่อน จดแข็งของตนเอง บางคนรจักตัวเองด เพราะรจักส ารวจตรวจสอบตนเองอยู่






ตลอดเวลา ทั้งร่างกาย จตใจ อารมณ และความรสกให้อยู่กับความเปนจรง เปนตัวของตัวเอง แต่บางคนก็











ไม่รจักตัวเองตามทตัวเองเปนอยู่ หลงตัวเองบ้าง ไม่มั่นใจตัวเองบ้าง หลงเชอคนอนบ้าง ไม่ได้รบการ












ดแลทถกต้องในครอบครวบ้าง รวมทั้งขาดการฝกฝนตนเองอยู่เสมอ เปนต้น การรจักตนเองก็ดเปน




องค์ประกอบทส าคัญในการตัดสนใจแก้ปญหาทถกต้อง เหมาะสม รวดเรว และประสบความส าเรจ



ี่


ข้อมูลเกียวกับตนเองอาจพิจารณาได้หลายมมมอง เช่น ความร ความสามารถ ความถนัดต่าง ๆ เช่น พูด




เก่ง มอารมณขัน มกลวิธในการแนะน า เผยแพร่ บอกเล่า โน้มน้าวให้คนเชอฟง หรอการแสดงความเหน











ี่


ในทสาธารณะ การเปนนักแสดง การมความรความสามารถเฉพาะตัวในบางเรอง เช่น เปนนักกีฬา ม ี






ศลปะในการปองกันตัว เปนศลปนแขนงหนงแขนงใดเปนพิเศษ ฯลฯ บคลกภาพและนสัยใจคอ เช่น






เงยบขรม พูดมาก พูดน้อย ชอบโอ้อวดหรอเก็บตัว พูดตรง จรงใจ เปดเผย หรอก้าวราว โผงผาง หนัก













แน่น หรอหงดหงดง่าย โมโหราย ชอบพูดจากระแหนะกระแหน ใส่ราย ข่มขู่ ใจคอโหดราย อจฉารษยา




อาฆาต หรอเมตตากรณา โอมอ้อมอาร ฯลฯ ญาตพี่น้องและครอบครว มฐานะเปนหัวหน้าครอบครว บตร









ภรรยา หรอผู้อาศัย อยู่กันเปนครอบครวใหญ่ หรออยู่กันตามล าพัง พ่อ แม่ ลก หรออยู่คนเดยวในบ้านเช่า










หรอหอพัก ครอบครวอบอ่นหรอแตกแยก ความสัมพันธในครอบครวมการพบปะ สังสรรค์ ปรกษาหารอ




รบฟงความคดเหนหรอต่างคนต่างอยู่ ไม่มการพึงพาอาศัย ไม่มการช่วยเหลอเจอจานฐานะความเปนอยู่















รารวย ยากจน พออยู่พอกิน เปนหน้เปนสน มความมั่นคงในชวิต หาเช้ากินค าข้นอยู่กับโชคชะตา มความ










รบผิดชอบตนเองและครอบครว ขยันหมั่นเพียร เก็บหอมรอมรบ สร่ยสร่าย ใช้จ่ายเกินตัวเกินก าลัง



เปนต้น การรจักตนเอง การมข้อมูลเกียวกับตนเองหลาย ๆ ด้าน เปนส่งส าคัญทจะใช้ประกอบการคด
















การวิเคราะหและการตัดสนใจอย่างคนคดเปนมาก ถ้าเรารจักตัวเองด หลายแง่หลายมม ทั้งจดอ่อน จด




แข็ง ก็จะมข้อมูลไปประกอบการคดและการวิเคราะหมากและหลากหลาย ท าให้การตัดสนใจของเรา





ผิดพลาดน้อย และแก้ปญหาได้ส าเรจเปนส่วนใหญ่



146






ขอมูลเกียวกับวิชาการ




ี่
ี่



ข้อมูลทางวิชาการ คอ ข้อมูลทเปนความจรงทมการพิสจน์แล้ว หรอค้นพบจากการทดลองแล้ว








เก็บหรอบันทกไว้ในรปแบบต่าง ๆ เปนทฤษฎหรอหลักวิชาแล้วน ามาใช้แก้ปญหา ใช้อ้างองให้เหมาะกับ





เหตการณและความจ าเปนของสถานการณ ข้อมูลทางวิชาการม 2 ประเภท คอ





ข้อมูลปฐมภูม คอ ข้อมูลทผู้ใช้เปนผู้คดค้น เก็บรวบรวมเอง เช่น ข้อมูลจากการทดลองหรอจาก






การศกษาค้นคว้ามาเปนระยะยาวนานของภมปญญาต่าง ๆ















ข้อมูลทตยภม คอ ข้อมูลทผู้ใช้น ามาจากผู้คนหรอหน่วยงานอน ๆ ทท าการศกษาหรอรวบรวม


บันทกไว้ในอดต เช่น ข้อมูลทรวบรวมมาจากเอกสารรายงานการวิจัย ข้อมูลทอ้างมาจากผู้ทรบฟงมาจาก



ี่


ี่

แหล่งความรต่าง ๆ เปนต้น




ข้อมูลทเปนความรทางวิชาการพื้นฐานทคนในสังคมจะต้องใช้ในชวิตประจ าวันมอยู่มากมาย














เช่น การใช้ภาษา คณตศาสตรพื้นฐาน วิทยาศาสตรทเปนทฤษฎการค้นพบทกศาสตร เศรษฐศาสตรใน



เรองการลงทน รายรบรายจ่าย การตลาด กฎหมายข้อบังคับทเกียวข้องกับปวงชน ข้อมูลทางการแพทย์



ื่


อาหารและยา และข้อมูลทางการเกษตร เปนต้น



ขอมูลเกียวกับสงคมสงแวดลอม







เนองจากคนมวิถชวิตด ารงอยู่กันเปนชมชนและสังคม คนในชมชนมความสัมพันธเกียวข้องกัน


















มากบ้าง น้อยบ้างข้นอยู่กับการเกาะเกียวทมอยู่ในอดตทแตกต่างกัน และข้นอยู่กับธรรมชาต วัฒนธรรม









ประเพณ และความเชอทยึดถอกันมาแต่ดั้งเดม การด าเนนการใด ๆ ในชมชนจะกระทบกับคนในชมชน










ด้วยเสมอ จะหนักหรอเบาข้นอยู่กับบรบทของความผูกพันทมอยู่ในชมชนนั้น ๆ การคดการตัดสนใจ




ใด ๆ ทจะไม่กระทบกระเทอนวิถชมชน หรอให้มการกระทบกระเทอนน้อยทสด จงควรจะต้องน าเอา













ข้อมูลของชมชน และสังคมมาประกอบการคดการตัดสนใจอยู่เสมอ ข้อมูลทางสังคม ส่งแวดล้อมทควร



จะน ามาพิจารณาประกอบการคด การตัดสนใจ ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปเกียวกับเศรษฐกิจและสังคม การ





ประกอบอาชพ วัฒนธรรม จารตประเพณ การปกครองท้องถ่น สขภาพอนามัย การศกษาและแหล่งเรยนร ู ้





สภาพการบรโภคทรพยากรธรรมชาต สภาพความสัมพันธระหว่างบ้าน วัด โรงเรยน มัสยิด ประวัต ิ





รากเหง้าความเปนมาของชมชน เอกลักษณและอัตลักษณของชมชนทคนภาคภมใจ รวมทั้งกิจกรรม







กระบวนการเรยนร ความเอ้ออาทร ความเปนเครอญาต ความเข้มแข็งของชมชน ฯลฯ เปนต้น











3.2 เทคนคการเก็บขอมูลประกอบการคิดเปน


การเก็บและรวบรวมข้อมูลประกอบการคด การตัดสนใจอย่างคนคดเปนนั้น มักจะใช้ความ




เรยบง่ายไม่ซับซ้อนในทางวิชาการมากนัก เพราะผู้เรยนซงเปนผู้เก็บข้อมูลจะเปนคนในชมชนอยู่กับ















ชมชน มวิถชวิตทค้นเคยกับวิถชมชนนั้น ๆ อยู่แล้ว การเก็บข้อมูลอาจใช้กระบวนการ ตาด (สังเกต)



147











หฟง (สนใจ สดับรบฟง) ปากถาม (กระต้น ชวนคย) สมองคด จ า (เชอมโยง เหตผล) และมอจด (สรป

ื่








บันทก) เพือจับประเดนและรวบรวมข้อมูล ซงอาจมวิธจัดการเชงวิชาการพอสังเขป ดังน้ ี


1. การสังเกต ได้แก่ การค้นหาข้อมูลด้วยตนเองโดยตรง เช่น การสังเกตพฤตกรรม หรอ






เหตการณต่าง ๆ ในชวิตประจ าวัน สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลโดยทมงาน หรอไปสังเกต
ด้วยตนเอง







2. การสัมภาษณ ได้แก่ การรวบรวมข้อมูลจากบคคลอน ๆ โดยถามจากครอบครว ญาตพีน้อง
เพื่อนบ้าน



3. การตอบแบบสอบถาม ได้แก่ การสรางรายการค าถามให้ผู้คนในชมชนตอบตามทผู้ถาม



ต้องการ อาจใช้บรการทางโทรศัพท์ หรอทางไปรษณย์


4. การศกษาจากเอกสารหรอแหล่งข้อมูล เช่น หนังสอพิมพ์ วารสาร คอมพิวเตอร เทป






บันทกภาพ เทปบันทกเสยง ข้อมูลสารสนเทศทางอเมล์ เว็บไซต์







5. การทดสอบ/ทดลอง และการส ารวจ จากกล่มคน รานค้า หรอสถานท ๆ เปนแหล่งข้อมูล
โดยตรง




3.3 การวิเคราะหและสงเคราะหขอมูลเพือนามาใชประกอบการตัดสนใจ





การวิเคราะหขอมูล




การวิเคราะหข้อมูล หมายถง การแยกแยะข้อมูลหรอส่วนประกอบของข้อมูลออกเปนส่วนย่อย ๆ












ศกษารายละเอยดของข้อมูลแต่ละเรองเพือตรวจสอบข้อมูลให้ได้มากทสด โดยเฉพาะข้อมูลการคดเปน




ทั้ง 3 ประการว่า แต่ละด้านมข้อมูลอะไรบ้าง เปนการหาค าตอบว่า ใคร ท าอะไร ทไหน อย่างไร ฯลฯ การ

วิเคราะหข้อมูลจะมการศกษาและตรวจสอบข้อมูลรอบด้านทั้งด้านบวกและด้านลบ ดความหลากหลาย







ื่


ี่

และพอเพียงเพือให้ได้ข้อมูลทแม่นย า เทยงตรง เชอถอได้ สมเหตสมผล การวิเคราะหข้อมูลมประโยชน์



ตรงทท าให้เราสามารถเข้าใจเรองราวหรอปรากฏการณต่าง ๆ ทแท้จรง ช่วยให้มการแสวงหาข้อมูล

ี่





หลากหลาย โดยไม่เชอค าบอกเล่าหรอค ากล่าวอ้างของใครง่าย ๆ เปนการมองข้อมูลหลากหลายมตเกิด








มมมองเชงลกและกว้าง เพียงพอ ครบถ้วน



การสงเคราะหขอมูล


เปนการน าข้อมูลทเกียวข้อง ถกต้อง ใกล้เคยง กล่มเดยวกันมารวบรวม จัดกล่ม จัดระบบเปนกล่ม










ใหญ่ ๆ ในเชงบูรณาการโดยเฉพาะน าข้อมูลการคดเปนทั้ง 3 ด้าน คอ ข้อมูลทางวิชาการ ข้อมูลเกียวกับ














ตนเอง และข้อมูลทเกียวกับสังคมส่งแวดล้อม ทวิเคราะหความแม่นย า เทยงตรง หลากหลายและพอเพียง
ทั้งด้านบวกและลบไว้แล้วมาจัดกล่มทางเลอกในการแก้ปญหาทเปนข้อมูลเชงบูรณาการ ข้อมูลทั้ง 3 ด้าน













หลาย ๆ ทางเลอก โดยแต่ละทางเลอกจะมข้อมูลทั้ง 3 ด้านมาสังเคราะหรวมเข้าไว้ด้วย เพือให้เปน










ทางเลอกในการตัดสนใจเลอกทางเลอกทเหมาะสมเปนทยอมรบและพอใจทสดน ามาแก้ปญหาต่อไป





148



ื่
เรองที่ 4 กรณีตัวอยางเพื่อฝกทักษะ



กิจกรรมฝกทักษะที่ 1 กรณีตัวอยางเรอง “ชาวบานบางระจน”




ื่
ในราวป พ.ศ. 2310 พม่าข้าศกได้ยกทัพมาโจมตกรงศรอยุธยาทอยู่ในสภาพอ่อนแอขาด







ความสมานฉันท์สามัคค แต่มชาวบ้านบางระจันกล่มหนงมผู้น าส าคัญ เช่น ขุนสรรค์ พันเรอง







นายทองแสงใหญ่ นายแท่น นายดอก นายทองเหม็น และนายจันหนวดเข้ยว ผู้มฝมอทางการรบ




โดยมพระอาจารย์ธรรมโชต พระสงฆ์ผู้แก่กล้าทางคาถาอาคมเปนศูนย์รวมขวัญก าลังใจได้รวม



ก าลังกันเข้าโจมตพม่าข้าศกจนได้รบชัยชนะถง 7 คร้ ัง ทั้ง ๆ ทมก าลังน้อยกว่ามากต่อมาก







จนพม่าไม่กล้าออกจากค่ายมารบด้วย แต่ใช้วิธยิงปนใหญ่มาท าลายค่ายของชาวบ้านบางระจันจน


เสยหาย ผู้คนล้มตายไปมาก ชาวบ้านบางระจันส่งคนไปขอปนใหญ่จากกรงศรอยุธยาก็ไม่ได้รบ





การอนญาตเพราะกลัวพม่าจะแย่งชงระหว่างทาง ชาวบ้านบางระจันจงรวบรวมโลหะทมอยู่






หล่อปนใหญ่เอง แต่ความทขาดวิชาการความร การหล่อปนใหญ่จงไม่ประสบความส าเรจ








ในทสดชาวบ้านบางระจันซงถนัดในการรบแบบใช้ก าลังฝมอก็ไม่สามารถเอาชนะพม่าข้าศกได้








ต้องถกโจมตแตกพ่ายไป


ประเด็น
1. ถ้าท่านเปนคนไทยในสมัยนั้น ท่านคดจะไปช่วยชาวบ้านบางระจันต่อสกับข้าศก





หรอไม่ เพราะเหตใด


2. หากท่านจะใช้กระบวนการ “คดเปน” ในการตัดสนใจคร้งน้ ท่านจะใช้ข้อมูล





ประกอบการตัดสนใจอย่างไรบ้าง

1) ข้อมูลตนเอง (ตัวท่านและชาวบ้านบางระจัน)
2) ข้อมูลสังคมและส่งแวดล้อม

3) ข้อมูลทางวิชาการ
กิจกรรมฝกทักษะที่ 2 กรณีตัวอยาง เรอง ขาวที่นาสนใจ


ื่


ให้ผู้เรยนและผู้สอนร่วมกันสนทนาถงข่าวสารทได้รบการกล่าวขวัญและวิพากษ์วิจารณ ์





ทางสอในปจจบัน แล้วเลอกข่าวทน่าสนใจมา 1 ข่าว ทบคคลในข่าวได้ตัดสนใจกระท าการอย่างใด











อย่างหนงไปตามทปรากฏในข่าวนั้น สมมตว่าผู้เรยนเปนบคคลในข่าวนั้น ผู้เรยนจะตัดสนใจ










เหมอนบคคลในข่าวหรอไม่ เพราะอะไร ให้แสดงวิธการแยกแยะข้อมูลทั้ง 3 ด้านประกอบการ




คดการตัดสนใจให้ชัดเจนด้วย



149





สาระของข่าว..................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................


การตัดสนใจของท่าน ....................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................








เพราะข้อมูลทศกษา มดังน้
ข้อมูลทางวิชาการ............................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................



ข้อมูลทางสังคมส่งแวดล้อม.............................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................


ข้อมูลเกียวกับตนเอง .......................................................................................................
.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

150






ื่


ฝกทักษะที่ 3 กรณีตัวอยางเรอง “เหตุเกิดทีโนนหมากมุน”










ผมสบตรมั่น มเขยน ประจ าอยู่ ร.พัน 11 ขณะน้ปฏบัตการอยู่ทอรญประเทศ คนนั้นผมกับเพือน


อยู่หมวดลาดตระเวน เราจะต้องแบ่งกันออกลาดตระเวนเป็นหมู่ ๆ ในขณะทีเรารออยู่ในบังเกอร์ บางคน

ก็นั่ง บางคนก็เอนนอน ... คุยกันอย่างกระซิบกระซาบ เสียงปืนดังอยู่เป็นจังหวะไม่ไกลนัก เราจะต้อง
ออกลาดตระเวนตรวจดูว่า พวกข้าศึกทีชายแดนจะรุกล ้าเข้ามาหรือไม่ เราไม่เคยนึกดอกครับว่า ทหาร


ญวนกับเขมรเสรีทีก าลังต่อสู่กันนั้น จะรุกล ้าเข้ามาในเขตของเราแม้เขาก าลังรบติดพันกันอยู่

พอได้เวลาหมู่ของเราต้องออกไปลาดตระเวน เดอนก็มด คันนาทเราเหยียบย ามานั้น เราเหนเปน






เส้นด า ๆ ยืดยาว... ข้างหน้าคือหมู่บ้านโนนหมากมุ่น








เราเดนอย่างแน่ใจว่า จะไม่มอะไรเกิดข้น เพราะเราไม่ได้อยู่ทเสนกั้นเขตแดน ทันใดนั้นเองเสยงปนดังข้น

จากข้างซ้าย จากข้างขวา ดูเหมือนจะมาทั้งสามด้าน อะไรกันนี เกิดอะไรขึ้นทีบ้านโนนหมากมุ่น... เราจะท า


อย่างไร ผมคิดว่าเสียงปืนมาจากปืนหลายกระบอกจ านวนมากกว่าปืนเราหลายเท่านัก ผมกระโดดลงใน
ปลักควายข้างทาง ลูกน้องของผมก็กระโดดตาม ทุกคนคิดถึงตัวเองก่อน หลบกระสุนเอา ตัวรอด มือผมกุม
ปืนไว้ ผมจะท าอย่างไร สั่งสู้รึ อาจจะตายหมด ถอยรึ ไม่ได้ ไม่ได้ เราจะถอยไม่รอด มันมืดจนไม่รู้ว่าเรา
ตกอยู่ในสถานการณ์อย่างไร เพือนผมล่ะ ผมเป็นหัวหน้าหมู่ต้องรับผิดชอบลูกน้องของผมด้วย เราทุกคนมี

ปืนคนละกระบอก มีกระสุนจ ากัด จะสู้ หรือจะถอย ค่ายทหารอยู่ไม่ห่างไกลนักช่วยผมทีเถอะครับ ผมต้อง
รับผิดชอบต่อหน้าทีลาดตระเวน ผมต้องรับผิดชอบชีวิตลูกน้องผมทุกคน ผมจะท าอย่างไร โปรดช่วยผม

ตัดสินใจว่า ผมจะสั่งสู้หรือสั่งถอย

ประเด็น



1. ส.ต.มั่น มเขยน จะต้องตัดสนใจอย่างไร เพราะอะไร




2. ถ้าท่านเปน ส.ต.มั่น มเขยน ต้องตัดสนใจ ท่านต้องใช้ข้อมูลอะไรบ้าง

วิธีด าเนินการ



1. วิทยากรเล่าเหตการณบ้านโนนหมากม่น








2. แบ่งกล่มสมาชกออกเปน 5 - 6 กล่ม เพือร่วมกันคดและร่วมอภปรายถกแถลงตามประเดนใน



เหตการณทเกิดทบ้านโนนหมากม่น ประมาณ 10 นาท ี







3. ให้ทกกล่มได้น าเสนอผลการคด วิเคราะหตามประเดนทก าหนด







4. สรปประเดนในกล่มใหญ่

151





กิจกรรมฝึกทักษะที่ 4 กรณีตัวอย่างเรื่อง “เรื่องของฉันเอง”













ให้ผู้เรยนทกคนคดถงปญหาทเกิดข้น หรอเคยเกิดข้นกับตนเองมา 1 เรอง และแสดงวิธการ
แก้ปัญหานั้นอย่างคนคิดเป็น โดยการแสวงหาข้อมูลทั้ง 3 ด้าน อย่างพอเพียงมาประกอบการพิจารณาใน
การแก้ปัญหานั้นให้ชัดเจน และบันทึกกระบวนการดังกล่าวไว้ด้วย








1. ลักษณะของปญหาทน าไปส่กระบวนการแก้ปญหาแบบคนคดเปน คออะไร

2. กระบวนการแสวงหาข้อมูลทั้ง 3 ประการ อย่างหลากหลายและพอเพียงเพือหาสาเหต ุ



ของปญหาเปนอย่างไร ให้เสนอรายละเอยดของข้อมูลตามสมควร







3. กระบวนการวิเคราะหปญหาเพือการก าหนดทางเลอกในการแก้ปญหาท าอย่างไร มทางเลอก

กีทาง




4. ท่านตัดสนใจเลอกทางเลอกข้อไหน เพราะเหตใด



5. ท่านจะน าทางเลอกไปปฏบัตอย่างไร




6. ท่านพอใจและมความสขกับการแก้ปญหานั้นหรอไม่ อย่างไร



กิจกรรมทายเลม










1. ให้ครและผู้เรยนทั้งกล่มช่วยกันเขยนบันทกหรอบันทกลงแผ่นซดรอมสรปกระบวนการ













เรยนรวิชา “คดเปน” ของกล่มผู้เรยนกล่มน้ และให้แสดงความคดเหนสั้น ๆ ต่อผลทได้จาก


การศกษารายวิชาน้













2. ให้ผู้เรยนแต่ละคนอธบายสั้น ๆ ถงส่งทได้เรยนรเพิ่มข้นจากการเรยนรายวิชาคดเปน








3. ครและผู้เรยนจัดท าแฟมสะสมงานของผู้เรยนแต่ละคนในรายวิชาคดเปน เพือเปนการ



ประเมนผลการเรยนรายบคคล

152



บทที่ 5




การวิจัยอยางงาย



สาระสาคัญ
การแสวงหาความร ข้อมูล ข้อเท็จจรงอย่างมระบบเพือให้ได้รบค าตอบหรอความรใหม่ทเชอถอ














ได้สามารถท าได้โดยกระบวนการวิจัย



ผลการเรยนรูทีคาดหวัง



เมอจบบทน้ ผู้เรยนสามารถ


1. อธบายความหมายและประโยชนของการวิจัยอย่างง่ายได้

2. ระบขั้นตอนการวิจัยอย่างง่ายได้



3. ฝกทักษะสถตง่าย ๆ เพือการวิจัยได้






4. ระบเครองมอการวิจัยเพือเก็บรวบรวมข้อมูลได้



5. ฝกทักษะในการเขยนโครงการวิจัยอย่างง่าย ๆ ได้



ขอบขายเน้อหา
เรองท 1 ความหมายและประโยชนของการวิจัยอย่างง่าย







เรองท 2 ขั้นตอนการวิจัยอย่างง่าย







เรองท 3 สถตง่าย ๆ เพือการวิจัย


เรองท 4 เครองการวิจัยเพือเก็บรวบรวมข้อมูล







เรองท 5 การเขยนโครงการวิจัยอย่างง่าย








สอการเรยนรู ้


1. บทเรยนวิจัยออนไลน์ (http:/www.elearning.nrct.net/). ของส านักงานคณะกรรมการวิจัย
แห่งชาต ิ
ื่
ี่

2. เข้าไปค้นข้อมูล โดยพิมพ์หัวข้อเรองวิจัยทต้องการศกษาใน http://www.google.co.th/

3. วารสาร เอกสาร งานวิจัย และวิทยานพนธต่าง ๆ


153





ื่

เรองที่ 1 ความหมายและประโยชนของการวิจัยอยางงาย

การวิจัยคืออะไร










การวิจัย หมายถง กระบวนการแสวงหาความรอย่างมประสทธภาพ และมจดม่งหมายทแน่นอน








ี่
ภายในขอบเขตทก าหนด โดยใช้วิธทางวิทยาศาสตร เพื่อให้ได้มาซงความร ความจรงเปนทยอมรบ การ









วิจัยจงเปนเครองมอในการค้นหาองค์ความรหรอข้อค้นพบในการแก้ปญหา หรอพัฒนางานหรอการเรยน












ได้อย่างเปนระบบ น่าเชอถอ มความชัดเจน ตรวจสอบได้

การวิจัยอยางงายคืออะไร






การวิจัยอย่างง่าย เปนกระบวนการในการค้นหาองค์ความร หรอข้อค้นพบในการแก้ปญหา หรอ





แนวทางพัฒนางานทมกระบวนการไม่ซับซ้อนใช้เวลาไม่มาก สามารถท าควบค่ไปกับการใช้










ชวิตประจ าวันได้ เน้นปรากฏการณทเกิดข้นจรง และสะท้อนความเปนเหตเปนผล




ประโยชนของการวิจัยอยางงาย





1.ปลกฝงให้เปนคนมพื้นฐานในการแสวงหาความร หรอข้อค้นพบในการแก้ปญหา อย่างม ี



ระบบ







2. ฝกให้เปนคนทคดอย่างมระบบและเปนเหตเปนผล




3. การวิจัยท าให้เกิดองค์ความรใหม่ ๆ
4. การวิจัยท าให้เกิดส่งประดษฐ์ และแนวคดใหม่ ๆ




5. การวิจัยช่วยตอบค าถามทอยากร ท าให้เข้าใจปญหา และช่วยในการแก้ไขปญหา





6. การวิจัยช่วยในการวางแผนและการตัดสนใจ


7. การวิจัยช่วยให้ทราบผลและข้อบกพร่องจากการเรยน/การท างาน

154






กิจกรรมที่ 1 ให้ผู้เรียนวงกลมค าตอบทีถูกต้องต่อไปนี้


1. ข้อใดเปนความหมายของการวิจัยอย่างง่าย


ก. การวางแผนงานอย่างเปนระบบ


ข. การคาดเดาค าตอบอย่างมระบบ







ค. การศกษาค้นคว้าเรองทสนใจทไม่ซับซ้อนมากนัก


2. ข้อใดเปนประโยชนของการวิจัยต่อตัวผู้วิจัยเอง


ก. ฝกการท างานอย่างมระบบ
ข. เกิดการท างานและนวัตกรรม
ค. เกิดนวัตกรรมส่งประดษฐ์ใหม่ ๆ


3. ข้อใดเปนประโยชนของการวิจัยต่อหน่วยงาน





ก. เกิดองค์ความรใหม่ ๆ



ข. เกิดส่งประดษฐ์และแนวคดใหม่ ๆ

ค. ถกทั้ง ก และ ข







กิจกรรมที่ 2 ให้ผู้เรยนระดมพลังสมองหัวข้อ “นักวิจัยต้องมคณสมบัตอย่างไร” ตามความเข้าใจของ

ผู้เรยน





ื่

เรองที่ 2 ขันตอนการท าวิจัยอยางงาย

ขั้นตอนการท าวิจัยอย่างง่าย ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ดังน้ ี


ขันตอนที่ 1 การก าหนดค าถามวิจัย/ปญหาวิจัย การท าวิจัย เร่มต้นจากผู้วิจัยอยากรอะไร มปญหาข้อ





สงสัยทต้องการค าตอบอะไร
ี่


ขันตอนที่ 2 การเขยนโครงการวิจัย
ซงต้องเขยนก่อนการท าการวิจัยจรง โดยเขยนให้ครอบคลมหัวข้อดังน้ ี






1. ชอโครงการวิจัย (จะท าวิจัยเรองอะไร)
ื่
ื่




2. ความเปนมาและความส าคัญ (ท าไมจงท าเรองน้)


3. วัตถประสงค์ของการวิจัย (อยากรอะไรบ้างจากการวิจัย)



155






4. วิธด าเนนการวิจัย (มแนวทางขั้นตอนการด าเนนงานวิจัยอย่างไร)





5. ปฏทนปฏบัตงาน (ระยะเวลาการวิจัยและแผนการด าเนนงาน)

6. ประโยชน์ของการวิจัยหรอผลทคาดว่าจะได้รบ (การวิจัยน้จะเปนประโยชนอย่างไร)








ขันตอนที่ 3 การด าเนนงานตามแผนในโครงการวิจัย


ขันตอนที่ 4 การเขยนรายงานการวิจัย ประกอบด้วยหัวข้อดังน้ ี

ื่
ื่
1. ชอเรอง
ื่
2. ชอผู้วิจัย

3. ความเปนมาของการวิจัย

4. วัตถประสงค์ของการวิจัย


5. วิธด าเนนการวิจัย
6. ผลการวิจัย
7. ข้อเสนอแนะ


8. เอกสารอ้างอง (ถ้าม)




ขันตอนที่ 5 การเผยแพร่ผลงานวิจัย เปนขั้นตอนสดท้ายของการวิจัยเพือให้บคคลหรอหน่วยงาน






ทเกียวข้อง น าผลวิจัยนั้นไปใช้ประโยชนต่อไป

โดยสรปกระบวนการและขั้นตอนการท าวิจัยอย่างง่าย เขยนเปนแผนภมได้ดังน้ ี





ขันตอน



1 ก าหนดค าถามวิจัย / ปญหาวิจัย


2 เขยนโครงการวิจัย




3 ด าเนนการตามแผนในโครงการวิจัย
โ โ
4 เขยนรายงานการวิจัย


โ โ


5 เผยแพร่ผลงานวิจัย



156








กิจกรรมที่ 3 ให้ผู้เรยนวงกลมค าตอบทถกต้องต่อไปน้ ี


1. ขั้นตอนการท าวิจัยอย่างง่ายมกีขั้นตอน
ก. 3 ขั้นตอน
ข. 4 ขั้นตอน
ค. 5 ขั้นตอน



2. ขั้นตอนแรกของการวิจัย คออะไร

ก. ค าถาม / ปญหาการวิจัย

ข. วัตถประสงค์การวิจัย

ค. เขยนรายงานการวิจัย



3. ขั้นตอนสดท้ายของการวิจัย คออะไร

ก. การเขยนโครงการวิจัย
ข. การเผยแพร่ผลงานวิจัย

ค. การเขยนรายงานการวิจัย

ี่


4. เหตผลทอยากท าการวิจัย ต้องเขยนในหัวข้อใดของโครงการวิจัย
ื่
ก. ชอโครงการวิจัย

ข. ความเปนมาและความส าคัญ

ค. วัตถประสงค์ของการวิจัย




5. อยากรอะไรบ้างจากการท าวิจัย ต้องเขยนในหัวข้อใดของโครงการวิจัย
ื่
ก. ชอโครงการวิจัย

ข. วัตถประสงค์ของการวิจัย





ค. ประโยชนของการวิจัยหรอผลทคาดว่าจะได้รบ

157



ื่
เรองที่ 3 สถิติงาย ๆ เพื่อการวิจัย

1. ความถี่ (Frequency)





ความถ (Frequency) คอ การแจงนับจ านวนของส่งทเราต้องการศกษาว่ามจ านวนเท่าใด

ี่






เช่น จ านวนผู้เรยนในห้องเรยน จ านวนส่งของ จ านวนคนไปใช้สทธ์เลอกตั้ง เปนต้น







ตัวอย่างท 1 คร ศรช. ศูนย์ฯ กศน. อ าเภอ มทั้งหมด 40 คน เราต้องการทราบว่าคร ศรช. ศูนย์ฯ กศน.




อ าเภอ เปนเพศหญงกีคน และเพศชายกีคน เราสามารถแจงนับจ านวนได้ดังน้ ี

ี่

ตารางท 1 การแจงนับจ านวน คร ศรช. ศูนย์ฯ กศน. อ าเภอ แยกตามเพศ

เพศ การแจงนบ ความถี่ (คน)


ชาย 15


หญง 25


รวม 40 40







ตัวอย่างท 2 ผู้เรยนในระดับ ม.ต้น ของกล่มมทั้งหมด 60 คน ต้องการทราบว่าผู้เรยนมอาชพรบราชการ




ค้าขาย เกษตรกรรม รบจ้าง และอน ๆ กีคน เราสามารถแจงนับจ านวนได้ดังน้




ตารางท 2 การแจงนับจ านวนผู้เรยน ม.ต้น แยกตามอาชพ

ี่



เพศ การแจงนบ ความถี่ (คน)


รบราชการ 8


ค้าขาย 14


เกษตรกรรม 22


รบจ้าง 12



ื่
อน ๆ 4

รวม 60 60

158






กิจกรรมที่ 4 ให้ผู้เรยนส ารวจจ านวนคนในครวเรอนของเพือนในห้องแต่ละคน และท าการแจงนับ





จ านวน เมอได้จ านวนแล้วใส่ในช่องว่างตามช่วงทก าหนดให้
จ านวนคนในครวเรอน


จ านวน 1 - 3 คน จ านวน...............................คน
จ านวน 4 - 6 คน จ านวน...............................คน
จ านวน 7 - 9 คน จ านวน...............................คน
มากกว่า 10 คนข้นไป จ านวน...............................คน


2. รอยละ (Percentage)






รอยละ (Percentage) เปนสถตทใช้กันมากในงานวิจัย เพราะค านวณและท าความเข้าใจได้ง่าย นยม







เรยกว่า เปอรเซนต์ ใช้สัญลักษณ % การใช้สตรในการค านวณหาค่ารอยละมดังน้ ี


ี่


ตัวเลขทต้องการเปรยบเทยบ

รอยละ = X 100
จ านวนเต็ม








ตัวอยางที่ 1 จากการส ารวจนักศกษาในสถานศกษาแห่งหนง มจ านวนทั้งส้น 30 คน เปนนักศกษาชาย








จ านวน 18 คน เปนนักศกษาหญง จ านวน 12 คน คดเปนรอยละได้ดังน้ ี
นักศกษาชาย 18 X 100 = 60.00 %

30

นักศกษาหญง 12 X 100 = 40.00 %

30

การค านวณค่ารอยละ เมอรวมกล่มหรอตัวเลขเปรยบเทยบแล้ว จะได้ 100 % เสมอ











ยกเว้นถ้ามจดทศนยมและมการปดเศษทน้อยกว่า 0.50 ให้ปรบลง เช่น 7.01 - 7.49 ปรบเปน 7.00 ถ้าตั้งแต่



ี่


.50 ข้นไปให้ปรบข้น เช่น 7.50 –-7.59 ปรบเปน 8





3. คาเฉลี่ย (Mean)






ค่าเฉลย (Mean) เปนการน าค่าของข้อมูลทั้งหมดรวมกัน แล้วหารด้วยจ านวนข้อมูลทมอยู่ การใช้

สตรในการค านวณหาค่าเฉลยได้ดังน้ ี



ค่าเฉลย = ผลรวมของข้อมูลทั้งหมด



จ านวนข้อมูลทมอยู่


159






ตัวอยางที่ 1 ถ้าเราอยากทราบว่าเพือนในห้องของเราจ านวน 30 คน ซงมอายุ 17 18 18 18 19 19 20 21 22






23 23 23 23 24 25 25 26 26 26 26 26 27 27 27 28 29 30 30 31 และ 32 เรยงตามล าดับ มอายุเฉลยเท่าใด
เราสามารถค านวณได้ดังน้ ี
17 + 18 + 18 + 18 + 19 + 19 + 20 + 21 + 22 + 23 + ..................... + 32
30
= 729
30

= 24.30





ก็จะได้ค าตอบว่า ค่าเฉลยของเพือนในห้องทั้ง 30 คน เท่ากับ 24.30 ป





กิจกรรมที่ 5 ให้ผู้เรยนส ารวจคะแนนปลายภาควิชาภาษาไทยของเพือนในห้อง และหาค่าเฉลยของ
ี่
คะแนนทได้






เรองที 4 เครองมือการวิจยเพือเก็บรวบรวมขอมูล





















เครองมอการวิจัย เปนส่งส าคัญในการเก็บรวบรวมข้อมูลส่งทต้องการศกษา เครองมอทใช้ใน


การวิจัยมหลายประเภท ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ และแบบสังเกต
แบบสอบถาม









แบบสอบถามเปนเครองมอการวิจัยทนยมน ามาใช้รวบรวมข้อมูลงานวิจัยเชงปรมาณ เช่น การ



วิจัยเชงส ารวจ การวิจัยเชงอธบาย เปนต้น แบบสอบถามมทั้งแบบสอบถามปลายปด และแบบสอบถาม



ปลายเปด


แบบสมภาษณ ์

ื่






แบบสัมภาษณ เปนเครองมอการวิจัยทใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลงานวิจัยทกประเภท ทกสาขา






แต่ทนยมคอใช้กับการวิจัยเชงคณภาพ
การสัมภาษณ เปนการรวบรวมข้อมูลในลักษณะเผชญหน้ากันระหว่างผู้สัมภาษณ และผู้ให้





สัมภาษณ โดยผู้สัมภาษณเปนผู้ซักถามและผู้ให้สัมภาษณเปนผู้ให้ข้อมูลหรอตอบค าถามของผู้สัมภาษณ ์






เช่นครสัมภาษณนักศกษาเกียวกับการเรยนการสอน คณะกรรมการสัมภาษณนักศกษาทสอบเข้าเรยนใน









สถานศกษาได้


160



แบบสงเกต







แบบสังเกตเปนเครองมอการเก็บรวบรวมข้อมูล ทใช้ได้กับงานวิจัยทกประเภท โดยเฉพาะ


งานวิจัยเชงคณภาพ งานวิจัยเชงทดลอง เช่น ใช้แบบสังเกตพฤตกรรมของนักศกษาในการใช้ห้องสมด







ผู้สังเกตจะบันทกพฤตกรรมของนักศกษาตามความเปนจรง






กิจกรรมที่ 6 ให้ผู้เรยนทกคนไปศกษาตัวอย่าง แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ และแบบสังเกตเพิ่มเตมจาก













เอกสาร หรอจาก Website ทเกียวข้องแล้วน ามาแลกเปลยนเรยนรในการพบกล่ม



เรองที่ 5 การเขียนโครงการวิจัยอยางงาย


ื่


โครงการวิจัย คอ แผนการด าเนนวิจัยทเขยนข้นก่อนการท าวิจัยจรง มความส าคัญคอเปน










แนวทางในการด าเนนการวิจัยส าหรบผู้วิจัยเองและผู้เกียวข้อง



การเขยนโครงการวิจัยอย่างง่าย อาจไม่จ าเปนต้องเขยนให้ครบทกหัวข้อตามหลักการโดยทั่วไป







(ซงมประมาณ 14 หัวข้อ) แต่เขยนให้ครอบคลมหัวข้อต่อไปน้ ี

1. ชอโครงการวิจัย (จะท าวิจัยเรองอะไร)
ื่
ื่





2. ความเปนมาและความส าคัญ (ท าไมจงท าเรองน้)


3. วัตถประสงค์ของการวิจัย (อยากรอะไรบ้างจากการวิจัย)


4. วิธด าเนนการวิจัย (มแนวทางขั้นตอนการด าเนนงานวิจัยอย่างไร)








5. ปฏทนปฏบัตงาน (ระยะเวลาการวิจัยและแผนการด าเนนงานวิจัย)





6. ประโยชนของการวิจัยหรอผลทคาดว่าจะได้รบ (การวิจัยน้จะเปนประโยชนอย่างไร)






รายละเอยดและค าอธบายการเขยนแต่ละหัวข้อ ดังต่อไปน้ ี
ื่

ื่
1. ชอโครงการวิจย ชอโครงการวิจัยควรกะทัดรด สอความหมายได้ชัดเจน มความ


ื่




เฉพาะเจาะจงในส่งทศกษา



2. ความเปนมาและความสาคัญ เขยนอธบายให้เหนความส าคัญของส่งทศกษาเขยนให้ตรง








ี่






ประเด็น กระชับเปนเหตเปนผล มอ้างองเอกสารทศกษา (ถ้าม)
ื่


ี่
3. วัตถุประสงคของการวิจย เขยนให้สอดคล้องกับชอโครงการวิจัย ครอบคลมเรองทศกษา






เขยนให้ชัดเจน อาจมข้อเดยวหรอหลายข้อก็ได้




161






4. วิธด าเนนการวิจย ระบถงวิธการด าเนนการวิจัยให้ครอบคลมหัวข้อ ดังต่อไปน้ ี









4.1 ประชากรกล่มตัวอย่าง ส่งทศกษาคออะไร มจ านวนเท่าไร





4.2 วิธการเก็บรวบรวมข้อมูล ระบวิธการเก็บการบันทกข้อมูล ระยะเวลา หรอช่วงเวลา



สถานท ี่


4.3 เครองมอวิจัย ระบชนด เครองมอทใช้ในการรวบรวมข้อมูล เช่นแบบสอบถาม แบบ









สัมภาษณ แบบส ารวจ
ี่






4.4 การวิเคราะหข้อมูล ระบวิธการวิเคราะหข้อมูล สถตทใช้


5. ปฏิทินปฏิบัติงาน เขยนขั้นตอนการด าเนนการวิจัยโดยละเอยด และระยะเวลาการ


ด าเนนการ แต่ละขั้นตอน










6. ประโยชนที่คาดวาจะไดรบ เขยนเปนข้อๆ ถงประโยชน ทคาดว่าจะเกิดข้นจากการท าวิจัย




กิจกรรมที่ 7 ให้ผู้เรยนแบ่งกล่ม กล่มละ 5 คน แต่ละกล่มไปศกษาการเขยนโครงการวิจัยทสนใจ แล้ว








สรปให้ครอบคลมหัวข้อการเขยนโครงการวิจัยอย่างง่าย 6 หัวข้อข้างต้น



162



เฉลยกิจกรรม



กิจกรรมที่ 1
1. ค

2. ก

3. ค

กิจกรรมที่ 2







นักวิจัยควรมคณสมบัต เช่นรจักสังเกต แสวงหาความรจากแหล่งต่างๆ จดบันทก วิเคราะห ์


สรปผล และเผยแพร่ผลงาน เปนต้น

กิจกรรมที่ 3
1. ค
2. ก
3. ข
4. ข

5. ข

กิจกรรมที่ 4




การแจงนับจ านวนคนในครวเรอน เปนไปตามข้อมูลการส ารวจ
กิจกรรมที่ 5






ค่าเฉลยเปนไปตามข้อมูลทส ารวจคะแนนปลายภาค ตรวจความถกต้องของการคดค่าเฉลยของ




ผู้เรยน
กิจกรรมที่ 6




สังเกต สอบถาม ข้อมูลทผู้เรยนน ามาแลกเปลยนเรยนรในกล่ม





กิจกรรมที่ 7







เปนไปตามรายละเอยดและค าอธบายการเขยนแต่ละหัวข้อว่าเขยนได้กระชับถกต้องหรอไม่
อย่างไร

163



บทที่ 6






ทักษะการเรยนรูและศกยภาพหลักของพื้นทีในการพัฒนาอาชพ








ในปจจบันโลกมการแข่งขันกันมากข้น โดยเฉพาะการประกอบอาชพต่าง ๆ จ าเปนต้องมความร ู ้

ี่




ความสามารถ ความช านาญการ ทั้งภาคทฤษฎ และปฏบัต ผู้ทประสบผลส าเรจในอาชพของตนเอง









จะต้องมการค้นคว้า หาความรจากแหล่งเรยนรต่าง ๆ เพือเพิ่มพูนความรความสามารถให้สอดคล้องกับ




การเปลยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การทจะจัดการอาชพให้ได้ผลส าเรจนั้นจ าเปนต้องมปจจัยหลายด้าน การ















เรยนรปจจัยด้านศักยภาพหลักของพื้นท เปนเรองทส าคัญเรองหนงทต้องเรยนร ้ ู











เรองที่ 1 ความหมายความสาคัญของศกยภาพหลักของพื้นที่ในการพัฒนาอาชพ

ื่












การใช้ทักษะการเรยนรในการเรยนรเกียวกับศักยภาพหลักของพื้นทเพือเพิ่มขดความสามารถใน





การพัฒนาอาชพเปนส่งจ าเปน เพราะในสภาพการปจจบันทผ่านมาประเทศไทยจะสามารถยกระดับ










คณภาพการศกษาให้ประชาชนในแต่ละพื้นทมงานท าแล้วในระดับหนง แต่ด้วยพลวัตของโลกท ี ่



เปลยนแปลงอย่างรวดเรว และรนแรงของสังคมโลกดังกล่าวได้ส่งผลต่อสังคมไทย ให้เข้าส่สังคมแห่ง







การแข่งขันอย่างหลกเลยงไม่ได้ ความอยู่รอดของประเทศ ปจจบันข้นอยู่กับความสามารถในการแข่งขัน





และการพัฒนาศักยภาพของประเทศให้เกิดประโยชนสงสด ประเทศไทยจงต้องเพิ่มขดความสามารถใน

การแข่งขันในระดับโลก จากรายงานของสถาบันเพือการพัฒนาการจัดการ(IMD) การจัดอันดับของ IMD

ในรอบ 10 ปทผ่านมา ประเทศไทยถกจัดอันดับสมรรถนะหรอความสามารถในการแข่งขันอยู่กลางๆ


ี่


ค่อนไปทางท้าย โดยเปรยบเทยบแล้วอยู่ต ากว่า ประเทศสงคโปร ไต้หวัน เกาหลใต้ ฮ่องกง และ มาเลเซย










มาตลอด การจัดล าดับประเทศไทย โดย IMD ใน 2 ปล่าสด (พ.ศ. 2552-2553) ไทยอยู่อันดับท 26 จาก











อันดับท 58 สมรรถนะทต าหรอเปนจดอ่อนของประเทศไทยด้านหนงคอ สมรรถนะด้านการศกษา ซงอยู่










ในอันดับทประมาณ 40 กว่าจาก 58 ประเทศ ตัวอย่างส าคัญทเหนได้เด่นชัดทสด คอ ในป 2015 จะมการ









รวมตัวกันของกล่มประเทศ ASEAN จะเร่มต้นข้น เกิดความเคลอนไหวอย่างเสรของสนค้า บรการ การ





ลงทน และแรงงานฝมอ หากประเทศไทยไม่เตรยมพรอม และไม่สามารถแข่งขันในเวทระดับภมภาคได้











จะท าให้เสยเปรยบประเทศเพื่อนบ้าน การยกระดับคณภาพการศกษา จงต้องยกระดับความสามารถใน



การแข่งขันด้วย และไม่เพียงแต่ในภมภาคอาเซยนเท่านั้น หากแต่จะต้องเปนทกภูมภาคของโลก เพราทก
















ภมภาคไม่ว่าจะเปนพื้นททเจรญแล้ว หรอก าลังพัฒนาก็ตาม ล้วนมโอกาสทซ่อนอยู่ทั้งส้น หากการศกษา










สรางคนทมความรความสามารถ มวิสัยทัศน สามารถมองเหนโอกาสทซ่อนอยู่ จะท าให้ประเทศยืนอยู่



บนเวทโลกได้อย่างมั่นคง และสามารถแข่งขันได้ในระดับสากล


164








ด้วยเหตน้ การศกษาต้องเร่มต้นจากการวิเคราะห และค้นหาศักยภาพภายในออกมาก่อน และ



ควบค่ไปกับท าความเข้าใจการเปนไปของโลก จงต้อง “ดเรา ดโลก” คอ เข้าใจตัวเอง และเข้าใจว่าโลก







หมนไปทางใด เพือวิ่งไปโดยไม่ท้งใครไว้ข้างหลัง มความรเท่าทันทนนยม และรข้อจัดก าจัดของเรา และ










โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมอประเทศไทยก าลังจะก้าวเข้าส่ประชาคมอาเซยนในป 2558 ประเทศไทยจ าเปนท ี่



จะต้องเตรยมความพรอมให้กับประชาชน ในการตั้งรบเขตการค้าเสร ทั้งสนค้าและแรงงานทจะไหลเข้า














มา ภายใต้เขตเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมทเปนหนงเดยว โดยการสนับสนนให้เกิดการสรางองค์





ความรในด้านต่างๆ โดยเฉพาะการสรางองค์ความรผ่านกลไกการสรางงานวิจัยด้านสังคม ให้เท่าเทยมกับ


งานวิจัยด้านวิทยาศาสตร


กระทรวงศกษาธการ ได้ก าหนดยุทธศาสตรการพัฒนาการศกษาในการพัฒนา 5 ศักยภาพของ





พื้นทใน 5 กล่มอาชพใหม่ ให้สามารถแข่งขันใน 5 ภูมภาคหลักของโลก เพื่อพัฒนาใน 5 ศักยภาพของ













พื้นทคอ 1. ศักยภาพของธรรมชาตในแต่ละพื้นท 2. ศักยภาพของพื้นทตามลักษณะภมอากาศ 3. ศักยภาพ


ของภมประเทศและท าเลทตั้งของแต่ละพื้นท 4. ศักยภาพของศลปวัฒนธรรม ประเพณ องค์ความร












ภมปญญา และวิถชวิตของแต่ละพื้นท 5. ศักยภาพของทรพยากรมนษย์ในแต่ละพื้นท ทั้งน้ ค านงถงการ











พัฒนาหลักสตรตาม 5 กล่มอาชพ คอ เกษตรกรรม อตสาหกรรม พาณชยการ ความคดสรางสรรค์ และ







การอ านวยการและอาชพเฉพาะทาง”





ศักยภาพ (Potential) หมายถง ความสามารถในตัวคนแต่ละคนเปนพลังภายใน พลังทซ่อนไว้


หรอพลังแฝงทยังไม่ได้แสดงออกมาให้ปรากฏ หรอออกมาบ้างแต่ไม่หมด









การวิเคราะห คอ การแยกแยะส่งทจะพิจารณาออกเปนส่วนย่อย ทมความสัมพันธกัน รวมถง




สบค้นความสัมพันธส่วนย่อยเหล่านั้น







ศักยภาพหลักของพื้นที่ หมายถง ศักยภาพของทรพยากรธรรมชาตในแต่ละพื้นท ศักยภาพของ






พื้นทตามหลักภมอากาศ ศักยภาพของภมประเทศ และท าเลทตั้งของแต่ละพื้นท ศักยภาพของศลปะ







วัฒนธรรม ประเพณ และวิถชวิตของแต่ละพื้นท และศักยภาพของทรพยากรมนษย์ในแต่ละพื้นท ่ ี







ื่


เรองที่ 2 การวิเคราะหศกยภาพหลักของพื้นที่ในการพัฒนาอาชพ
1. ศกยภาพของทรพยากรธรรมชาติในแตละพื้นที่ หมายถง ส่งต่าง ๆ (ส่งแวดล้อม) ทเกิดข้นเอง















ตามธรรมชาตและมนษย์ สามารถน ามาใช้ประโยชนได้ เช่น บรรยากาศ ดน น ้า ปาไม้ ท่งหญ้า สัตว์ปา





แร่ธาต พลังงาน และก าลังแรงงานมนษย์ เปนต้น ดังนั้น การแยกแยะเพือน าเอาศักยภาพของ
ทรพยากรธรรมชาตในแต่ละพื้นทเพือน ามาใช้ประโยชนในด้านการประกอบอาชพต้องพิจารณาว่า









ทรพยากรทางธรรมชาตทจะต้องน ามาใช้ในการประกอบอาชพในพื้นทมหรอไม่มเพียงพอหรอไม่ ถ้าไม่














ม ผู้ประกอบการต้องพิจารณาใหม่ว่าจะประกอบอาชพทตัดสนใจเลอกไว้หรอไม่ เช่น การผลตน ้าแร่




ธรรมชาต แต่ในพื้นทไม่มตาน ้าไหลผ่านและไม่สามารถขุดน ้าบาดาลได้ ซงผู้ประกอบการจะต้อง






165





ื่






พิจารณาว่ายังจะประกอบอาชพน้อกหรอไม่ และถ้าต้องการประกอบอาชพน้จรงๆเนองจากตลาดมความ






ต้องการมาก็ต้องพิจารณาว่าการลงทนหาแร่ธาตทจะมาใช้ในการผลตค้มหรอไม่


2. ศกยภาพของพื้นทีตามหลักภูมิอากาศ หมายถง ลักษณะของลมฟาอากาศทมอยู่ประจ าท้องถ่น















ใดท้องถ่นหนงโดยพิจารณาจากค่าเฉลยของอณหภมประจ าเดอน และปรมาณน ้าฝนในช่วงระยะเวลา





ต่างๆของป เช่นภาคเหนอของประเทศไทยมอากาศหนาวเย็นหรอเปนแบบสะวันนา (Aw) คอ อากาศ







รอนช้นสลับกับฤดแล้งเกษตรกรรม กิจกรรมทท ารายได้ต่อประชากรในภาคเหนอ ได้แก่ การท าสวน











ท าไร่ ท านา และเล้ยงสัตว์ภาคใต้เปนภาคทมฝนตกตลอดทั้งป ท าให้เหมาะแก่การปลกพืชเมองรอน








ทต้องการความช่มช้นสง เช่น ยางพารา ปาล์มน ้ามัน เปนต้น ดังนั้นการประกอบอาชพอะไรก็ตามจ าเปน
พิจารณาสภาพภูมอากาศด้วย







3. ศกยภาพของภูมิประเทศและท าเลทีตังของแตละพื้นที หมายถง ลักษณะของพื้นทและท าเล




ทตั้งในแต่ละจังหวัด ซงมลักษณะแตกต่างกัน เช่น เปนภูเขา ทราบสง ทราบล่ม ทราบชายฝ่ง ส่งทเราต้อง













ี่




ศกษาเกียวกับลักษณะภมประเทศ เช่น ความกว้าง ความยาว ความลาดชัน และความสงของพื้นท เปนต้น









ซงในการประกอบอาชพใดๆก็ตามไม่ว่าจะเปนการผลต การจ าหน่าย หรอการให้บรการก็ตามจ าเปนต้อง






พิจารณาถงท าเลทตั้งทเหมาะสม



ี่
4. ศกยภาพของศลปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชวิตของแตละพื้นที่ จากการทประเทศ




ไทยมสภาพภมประเทศ ภมอากาศ และทรพยากรธรรมชาตทแตกต่างกันออกไปในแต่ละภาค จงมความ












แตกต่างกันในการด ารงชวิตของประชากรทั้งด้านวัฒนธรรม ประเพณ และการประกอบอาชพระบบการ


เกษตรกรรม สังคมไทยเปนสังคมเกษตรกรรม (Agricultural society) กล่าวคอ ประชากรรอยละ 80








ประกอบอาชพเกษตรกรรม หรอกล่าวอกนัยหนงได้ว่า คนไทยส่วนใหญ่มวิถชวิตผูกพันกับระบบการ



ี่

เกษตรกรรม และระบบการเกษตรกรรมนเอง ได้เปนทมาของวัฒนธรรมไทยหลายประการ เช่น ประเพณ ี
ี่
ขอฝน ประเพณลงแขก และการละเล่นเต้นก าราเคยว เปนต้น







5. ศกยภาพของทรพยากรมนุษยในแตละพื้นที หมายถง เปนการน าศักยภาพของแต่ละบคคล











ในแต่ละพื้นทมาใช้ ในการปฏบัตงานให้เกิดประโยชนสงสด และสรางให้แต่ละบคคลเกิดทัศนคตทดต่อ









องค์การ ตลอดจนเกิดความตระหนักในคณค่าของตนเอง เพือนร่วมงานและองค์การ เมอพิจารณาถง












ทรพยากรมนษย์ในแต่ละพื้นท โดยเฉพาะภมปญญาไทย แม้ว่ากาลเวลาจะผ่านไป ความรสมัยใหม่จะ






หลั่งไหลเข้ามามาก แต่ภมปญญาไทยก็สามารถปรบเปลยนให้เหมาะสมกับยุคสมัย เช่นการรจักน า


เครองยนต์มาตดตั้งกับเรอ ใส่ใบพัดเปนหางเสอ ท าให้เรอสามารถแล่นได้เรวข้น เรยกว่า เรอหางยาว การ












ื้

รจักท าการเกษตรแบบผสมผสาน สามารถพลกฟนคนธรรมชาตให้อดมสมบูรณแทนสภาพเดมทถก



















ท าลายไป การรจักออมเงน สะสมทนให้สมาชกกู้ยืม ปลดเปล้องหน้สน และจัดสวัสดการแก่สมาชก จน
ชมชนมความมั่นคง เข้มแข็ง สามารถช่วยตนเองได้หลายรอยหมู่บ้านทั่วประเทศ เช่นกล่มออมทรพย์








ครวง จังหวัดนครศรธรรมราชจัดในรปกองทนหมนเวียนของชมชน





166




จะเหนได้ว่า การวิเคราะหศักยภาพมความส าคัญและจ าเปนต่อการพัฒนาอาชพให้เข้มแข็งมาก







หากได้วิเคราะหแยกแยะศักยภาพของตนเองอย่างรอบด้าน ปจจัยภายในตัวตนผู้ประกอบการ ปจจัย


ภายนอกของผู้ประกอบการ โอกาสและอปสรรคในการประกอบธรกิจการค้า ยิ่งวิเคราะหได้มากและ



ถกต้องแม่นย ามาก จะท าให้ผู้ประกอบการรจักตนเอง อาชพของตนเองได้ดยิ่งข้นเหมอนค ากล่าว






รเขา รเรา รบรอยคร้ง ชนะทั้งรอยคร้ง









ื่



เรองที่ 3 ตัวอยางอาชพที่สอดคลองกับศกยภาพหลักของพื้นที่




1. กลุมอาชพใหมดานเกษตรกรรม
กล่มการผลต เช่น การผลตไม้ดอกเพือการค้า การผลตปยอนทรย์ การผลตไก่อนทรย์

















กล่มแปรรป เช่น การแปรรปปลานลแดดเดยว การแปรรปท าไส้กรอกจากปลาดก



กล่มเศรษฐกิจพอเพียง เช่น การเกษตรแบบยั่งยืน การเกษตรผสมผสานตามแนวทาง

เกษตรทฤษฎใหม่ และแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง การฝกอบรมเกษตรทางเลอก ภายใต้เศรษฐกิจพอเพียง






ตัวอยางอาชพ การปลูกพืชผักโดยวิธเกษตรธรรมชาติ



ปจจบันการเพาะปลกของประเทศไทยประสบปญหาหลายประการทส าคัญ ประการแรก คอ
ี่













พื้นทท าการเกษตรส่วนใหญ่เปนดนทขาดความอดมสมบูรณ ประการทสองเกษตรกรประสบปญหา











แมลงศัตรรบกวนและหนทางทเกษตรกรเลอกใช้แก้ปญหาส่วนใหญ่ก็คอสารเคมฆ่าแมลง ซงเปน



อันตรายต่อเกษตรกรผู้ผลตและผู้บรโภค และเกิดมลพิษในสภาพแวดล้อม ทางการแก้ปญหาดังกล่าวตาม




ี่


แนวพระราชด ารของพระบาทสมเด็จพระปรมนทรมหาภูมพลอดลยเดช (รชกาลท 9) ก็คอ “แนวทาง
ี่





ี่







การเกษตรธรรมชาตแบบยั่งยืน” ซงจะเปนแนวทางทจะท าให้ดนเปนดนทมความอดมสมบูรณ เปนดนท ี่





มชวิต มศักยภาพในการผลตและให้ผลผลตทางการเกษตรทปลอดภัยจากสารพิษต่าง ๆ ทางการเกษตร



ดังนั้น ผู้เรยนควรมความร ความเข้าใจ ทักษะและเจตคตเกียวกับแนวพระราชด ารของพระบาทสมเด็จ












พระปรมนทรมหาภูมพลอดลยเดช (รชกาลท 9) หลักเกษตรธรรมชาต การปรบปรงดนโดยใช้ปยอนทรย์

ี่









และปยชวภาพ ดนและอนทรยวัตถในดน ชมแปลงสาธต - ทดลองเกษตรธรรมชาต การปองกันและ














ก าจัดศัตรพืชโดยวิธเกษตรธรรมชาต การท าสมนไพรเพือปองกันและก าจัดศัตรพืช มาตรฐานเกษตร





ธรรมชาต ศฝก. ฝกปฏบัตการท าปยหมัก ปยน ้าชวภาพและน ้าสกัดชวภาพ ฝกปฏบัตการเพาะกล้าและฝก












ปฏบัตงานในแปลงเกษตร มาตรฐานเกษตรธรรมชาต MOA มาตรฐานเกษตรธรรมชาต ศฝก. การจัด




ดอกไม้ การแปรรปผลผลตการเกษตร การวางแผนการปลกพืชผักโดยวิธเกษตรธรรมชาตในอนาคต การ


ตดตามผลและให้ค าแนะน า


167






การวิเคราะห 5 ศกยภาพของพื้นที ในกลุมอาชพใหมดานเกษตรกรรม






ที่ ศกยภาพ รายละเอียดที่ควรพิจารณาในประเด็น


1 การวิเคราะห ทรพยากรธรรมชาต ิ - ดนมความสมบูรณ ์




ในแต่ละพื้นท ่ ี - ไม่มแมลงศัตรรบกวน






- มแหล่งน ้า และลักษณะภมประเทศทเปนทราบล่มแม่น ้า



ี่


ทอดมสมบูรณเหมาะสมในการท าการเกษตร

2 การวิเคราะห พื้นทตามลักษณะ ฤดกาล ภมอากาศเหมาะสมต่อการปลกพืชผัก เช่น ไม่อยู่ในพื้นท ี ่







ภูมอากาศ น ้าท่วม มอากาศเย็นไม่รอนจัด








3 การวิเคราะห ภมประเทศ และท าเลทตั้ง - เปนฐานการผลตทางการเกษตร



ของแต่ละพื้นท ่ ี - มแหล่งชลประทาน
- ไม่มความเสยงจากภัยธรรมชาตทมผลความเสยหายรนแรง



ี่







- มพื้นทพอเพียงและเหมาะสม

- มการคมนาคมทสะดวก
ี่





4 การวิเคราะห ศลป วัฒนธรรม ประเพณ - มวิถชวิตเกษตรกรรม




และวิถชวิตของแต่ละพื้นท ี ่ - ประชาชนสนใจในวิถธรรมชาต ิ




5 การวิเคราะห ทรพยากรมนษย์ - มภูมปญญา/ผู้ร เกียวกับเกษตรธรรมชาต ิ









ในแต่ละพื้นท ี ่ - มกระแสการสนับสนนเกษตรธรรมชาตจากสังคมสง




2. กลุมอาชพใหมดานอุตสาหกรรม



ภาคการผลิต ไดแก ่




กลุมไฟฟาและอิเล็กทรอนกส เช่น ช่างไฟฟาอตสาหกรรม ช่างเชอมโลหะด้วย








ไฟฟาและแก๊ส ช่างเชอมเหล็กดัด ประตู หน้าต่าง ช่างเดนสายไฟฟาภายในอาคาร ช่างเดนสายและตดตั้ง





อปกรณไฟฟา



กลุมเสอผา สงทอ เช่น การท าซลค์สกรน การท าผ้ามัดย้อมและมัดเพนท์ การท าผ้า






ด้วยกีกระตก การท าผ้าบาตค







กลุมเครองยนต เช่น การซ่อมรถจักรยานยนต์และเครองยนต์ ช่างเครองยนต์ชมชน





ช่างเคาะตัวถังรถยนต์

168



กลุมศลปะประดิษฐและอัญมณี เช่น การแกะสลักวัสดอ่อนเบ้องต้น การข้นรป









กระถางต้นไม้ด้วยแปนหมน การท าของช าร่วยด้วยเซรามค การออกแบบเครองโลหะและรปภัณฑ์




อัญมณ ี




ตัวอยางอาชพ การเปนตัวแทนจ าหนายที่พักและบรการทองเที่ยวในแหลงทองเที่ยว






เชงวัฒนธรรม ในกลุมประเทศภูมิภาคอาเซยนโดยใชคอมพิวเตอรอินเทอรเนต




















สบเนองจากความเปลยนแปลงของประชาคมโลกทมการตดต่อสอสารกันมากข้นอย่างรวดเรว




และกล่มประเทศอาเซยนได้มนโยบายให้เกิดประชาคมอาเซยนข้น ซงหมายถงคนในภมภาคดังกล่าว













จะตดต่อไปมาหาส่กันมากข้น และในการน้การเดนทางท่องเทยวของประชาชนก็จะมมากข้นจากความ











สนใจใคร่รใคร่เหนเกียวกับประเพณวัฒนธรรมของชาตเพือนบ้าน การท่องเทยวเปนอตสาหกรรมบรการ







ทมการเจรญเตบโตอย่างรวดเรวทั่วโลก โดยมเอกลักษณเฉพาะตัวซงแตกต่างจากอตสาหกรรมประเภท









อนๆ คอการสรางรายได้เปนเงนตราต่างประเทศเข้าประเทศเปนจ านวนมหาศาล เมอเทยบกับรายได้จาก


ื่






สนค้าอน ๆ การขยายตัวของอตสาหกรรมการท่องเทยวดังกล่าว ท าให้ธรกิจทเกียวข้องกับการท่องเทยว

ื่








ได้แก่ ธรกิจโรงแรม รานอาหาร คมนาคม และขนส่ง มการขยายตัวตามไปด้วยและการท่องเทยวยังถกใช้








เปนเครองมอในการกระจายรายได้และความเจรญไปส่ภมภาคต่าง ๆ ก่อให้เกิดการสรางงานสรางอาชพ














ให้แก่ชมชนในท้องถ่น และยังมบทบาทในการกระต้นให้เกิดการผลตและการน าเอาทรพยากรธรรมชาต ิ






ต่าง ๆ มาใช้ให้เกิดประโยชนอย่างเหมาะสม โดยอยู่ในรปของสนค้าและบรการเกียวกับการท่องเทยว






ดังนั้น การรวบรวมน าเสนอข้อมูลการให้บรการเกียวกับการท่องเทยวโดยการเปนตัวกลางระหว่างสถาน







ประกอบการ/ผู้ประกอบการกับผู้ใช้บรการ จงเปนอาชพทน่าสนใจและมโอกาสก้าวหน้าสง ดังนั้น












ผู้เรยนจงควรมความร ความเข้าใจ ทักษะ และเจตคตเกียวกับธรกิจทพักและการให้บรการการท่องเทยว



เชงวัฒนธรรมในกล่มประเทศอาเซยน การใช้คอมพิวเตอรอนเทอรเนตส าหรบการเปนตัวแทนจ าหน่าย










ระหว่างเจ้าของ/ผู้ประกอบการการท่องเทยวเชงวัฒนธรรมกับผู้ใช้บรการผ่านทางอนเทอรเนต







การเจรจาต่อรองในฐานะตัวแทนจ าหน่าย การประเมนผลและพัฒนาธรกิจของตน

169










การวิเคราะห 5 ศกยภาพของพื้นที ในกลุมอาชพใหมดานอุตสาหกรรม


ที่ ศกยภาพ รายละเอียดที่ควรพิจารณาในประเด็น


1 การวิเคราะหทรพยากรธรรมชาต ิ ข้อมูลของแหล่งท่องเทยว


ในแต่ละพื้นท ี ่






2 การวิเคราะหพื้นทตามลักษณะภมอากาศ แหล่งท่องเทยวมบรรยากาศทเหมาะสม










3 การวิเคราะหภมประเทศ และท าเลทตั้ง มท าเลทตั้งในชมชน สังคม ทมการคมนาคมสะดวก






ของแต่ละพื้นท ่ ี



4 การวิเคราะหศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ - ทนทางสังคมและวัฒนธรรม การบรโภคของตลาดโลกมี







และวิถชวิตของแต่ละพื้นท ี ่ แนวโน้มกระแสความนยมสนค้าตะวันออกมากข้น







- มศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ และวิถชวิตแบบดั้งเดม และเปน
เอกลักษณ ์





5 การวิเคราะหทรพยากรมนษย์ แรงงานมทักษะฝมอและระบบประกันสังคม และมความสามารถ


ในแต่ละพื้นท ี ่ ในการใช้เทคโนโลยี



3. กลุมอาชพใหมดานพาณิชยกรรม



การคาและเศรษฐกิจพอเพียง ไดแก ่



กลุมพัฒนาผลิตภัณฑ การออกแบบและพัฒนาบรรจภัณฑ์เพื่อชมชน




การพัฒนาผลตภัณฑ์เพื่อชมชน การพัฒนาและออกแบบผลตภัณฑ์


การขายสนคาทางอินเทอรเนต (E-Commerce) การสรางรานค้าทางอนเทอรเนต











กลุมผูประกอบการ เช่น การประกอบการธรกิจชมชน รานค้าปลกกล่มแม่บ้าน





และวิสาหกิจชมชน



ตัวอยางอาชพ โฮมสเตย ์




อาชพโฮมสเตย์ เปนการประกอบอาชพโดยน าต้นทนทางสังคม คอ ทรพยากรธรรมชาตและ
















ส่งแวดล้อมมาบรหารจัดการเพือเพิ่มมูลค่าจงใจให้นักท่องเทยวเข้ามาสัมผัสกับการท่องเทยวเชงอนรกษ์
ในรปแบบโฮมสเตย์ ในการจัดการศกษาวิชาอาชพโฮมสเตย์ ยึดหลักการของการศกษาตลอดชวิต โดย






ให้สังคมเข้ามามส่วนร่วมในการจัดการศกษา เน้นการพัฒนาสาระและกระบวนการเรยนรโดยใช้ชมชน








เปนฐาน ควบค่กับสรางองค์ความรในการประกอบอาชพโฮมสเตย์ ภายใต้ยุทธศาสตรการใช้ต้นทนทาง






170












ธรรมชาต ทนทรพยากรบคคล ทนภมปญญาและแหล่งเรยนร ทนทางวัฒนธรรม ทนงบประมาณของ














รฐ และทนทางความรมาใช้จัดกิจกรรมการเรยนร การจัดการศกษาอาชพโฮมสเตย์ เปนการจัดการ

ี่
กิจกรรมการเรยนรทเสรมสรางศักยภาพให้ผู้เรยนได้มความร และสามารถพัฒนาตนเองและกล่มไป












ส่การบรหารจัดการทมมาตรฐาน เปนไปตามหลักการของโฮมสเตย์ น าไปส่การเชอมโยงองค์ความร ้ ู











ทหลากหลาย ซงเกิดจากฝกประสบการณโดยการจัดท าโครงการประกอบอาชพโฮมสเตย์ ดังนั้น ผู้เรยน












จงควรมความร ความเข้าใจ ทักษะและเจตคตเกียวกับสถานการณการท่องเทยว นโยบายการท่องเทยว




ของประเทศไทย ความรพื้นฐาน และมาตรฐานการจัดการโฮมสเตย์ การจัดกิจกรรมน าเทยว การต้อนรบ




นักท่องเทยว การบรการ มัคคเทศก์ การสรางเครอข่ายการท่องเทยวโฮมสเตย์ การประกอบอาหาร การ












ปฐมพยาบาลเบ้องต้น ภาษาอังกฤษเพือการท่องเทยวและ การบรหารจัดการ






การวิเคราะห 5 ศกยภาพของพื้นที ในกลุมอาชพใหมดานพาณิชยกรรม




ที่ ศกยภาพ รายละเอียดที่ควรพิจารณาในประเด็น





1 การวิเคราะหทรพยากรธรรมชาตใน - มแหล่งท่องเทยวทเปนจดสนใจ ชวนให้ผู้คนมาเทยว และ
ี่





แต่ละพื้นท ่ ี พักค้างคน








- มโปรแกรมทน่าสนใจในการศกษาธรรมชาต และพักผ่อนทด ี



- ไม่ถกรบกวนจากแมลงและสัตว์อน ๆ






2 การวิเคราะหพื้นทตามลักษณะภมอากาศ - ใกล้แหล่งน ้า ทะเล มทวทัศนทสวยงาม





- ภูมอากาศไม่แปรปรวนบ่อย ๆ





3 การวิเคราะหภมประเทศ และท าเลทตั้ง - มท าเลทตั้งพอดไม่ใกล้ไกลเกินไป






ของแต่ละพื้นท ่ ี - มการคมนาคมสะดวกในการเดนทาง


- ข้อมูลแต่ละพื้นททเราเลอกอยู่ใกล้จดท่องเทยวหรอไม่ สะดวกใน












การเดนทางด้วยความปลอดภัยเพียงใด มค่แข่งทส าคัญหรอไม่





4 การวิเคราะหศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ เปนแหล่งท่องเทยวทางวัฒนธรรมทเปนธรรมชาต อยู่ในพื้นทม ี
















และวิถชวิตของแต่ละพื้นท ี ่ การประชาสัมพันธทดจากองค์กรท่องเทยว

ี่



5 การวิเคราะหทรพยากรมนษย์ - มผู้ประกอบการ และแรงงานทมความรความสามารถ










ในแต่ละพื้นท ี ่ - มความร่วมมอจากชมชนในด้านการเปนมตรกับแขกทมาใช้
บรการ


171




4. กลุมอาชพใหมดานความคิดสรางสรรค ์





คอมพิวเตอรและธุรการ ไดแก ่

Software



กลุมออกแบบ เช่น โปรแกรม AUTO CAD เพืองานออกแบบก่อสราง ออกแบบช้นส่วน



อตสาหกรรม เขยนแบบเครองกลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร Solid Work

ื่



กลุมงานในสานกงาน เช่น Office and Multimedia การจัดท าระบบข้อมูลทางการเงน

และบัญชด้วยโปรแกรม Excel และโปรแกรมบัญชส าเรจรปเพือใช้ในการท างานทางธรกิจ






การใชคอมพิวเตอรในส านักงานด้วยโปรแกรม Microsoft Office


การพัฒนาโปรแกรมดวย MS Access โดยใช้ระบบงานบคคล


การใชเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอสาร ส าหรบการประกอบธรกิจบนอนเทอรเนต





ื่

Hardware


ชางคอมพิวเตอร เช่น ซ่อม ประกอบ ตดตั้งระบบบ ารงรกษาคอมพิวเตอรและเครอข่าย









ตัวอยางอาชพ ภาพเคลื่อนไหว (Animation) เพือธุรกิจ






ในปจจบันเทคโนโลยีก้าวเข้ามามบทบาทในชวิตประจ าวันของมนษย์ มากข้น ส่งหนงทเหนได้








ว่ามการเตบโต อย่างรวดเรวนั่นคอธรกิจอตสาหกรรมด้าน Animation การสรางความบันเทง และงาน











สรางสรรค์การออกแบบโดยการใช้คอมพิวเตอร หลักสตรทางด้าน Animation จงน่าจะตอบสนองความ


ต้องการของกล่มธรกิจ Animation หลักสตร Animation เพือธรกิจ เปนหลักสตรอาชพทสรางสรรค์















สามารถน าไปประกอบอาชพทสรางรายได้เปนอย่างด ทั้งในปจจบันและอนาคต ดังนั้น ผู้เรยนควรม ี



ความร ความเข้าใจ ทักษะและเจตคตเกียวกับความหมาย ความส าคัญ และประโยชน์ของความคด





สรางสรรค์ เทคนคการคดเชงสรางสรรค์ การก าจัดส่งกีดกั้นความคดเชงสรางสรรค์ ความรเบ้องต้น












เกียวกับ Animation เพือธรกิจ การออกแบบ Animation เพือธรกิจ Animation Workshop ประโยชน์และ







โทษของการใช้คอมพิวเตอร จรรยาบรรณในการประกอบอาชพ กฎหมายทเกียวข้องเกียวกับการ




ประกอบอาชพ การท าธรกิจ Animation



172










การวิเคราะห 5 ศกยภาพของพื้นที ในกลุมอาชพใหมดานความคิดสรางสรรค ์


ที่ ศกยภาพ รายละเอียดที่ควรพิจารณาในประเด็น




ี่
1 การวิเคราะหทรพยากรธรรมชาต ิ ข้อมูลของทรพยากรธรรมชาต ทพอเพียง และสะดวกในการเข้าถง

ในแต่ละพื้นท ี ่







2 การวิเคราะหพื้นทตามลักษณะภมอากาศ - อณหภูม ความช้น ความกดอากาศ ลม และปรมาณน ้าฝน รวมไป












ถงปจจัยทเกียวข้องอนในทางอตนยมวิทยา



ทตั้งตามแนวละตจูด ความใกล้ไกลจากทะเล

- มข้อมูลของภูมอากาศ











3 การวิเคราะหภมประเทศ และท าเลทตั้ง มข้อมูลภมประเทศ และท าเลทตั้งต่าง ๆ
ของแต่ละพื้นท ี ่


ี่




4 การวิเคราะหศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ มข้อมูลเกียวกับศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ ทผสมผสานของหลาย

และวิถชวิตของแต่ละพื้นท ่ ี พื้นท










5 การวิเคราะหทรพยากรมนษย์ มแรงงานทมทักษะฝมอ ความร ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ี่







ในแต่ละพื้นท ี ่ การส่งเสรมโอกาสทางการศกษาอย่างต่อเนอง


5. กลุมอาชพใหมดานบรหารจดการและการบรการ








ื่
กลุมทองเทียว ได้แก่ การอบรมมัคคเทศก์ พนักงานบรการอาหารและเครองดม
ื่











พนักงานผสมเครองดม การท าอาหารว่างนานาชาต การฝกอบรมภาษา และธรกิจโฮมสเตย์



กลุมสุขภาพ ได้แก่ การนวดแผนไทย นวดลกประคบ สปา การดแลเด็กและผู้สงอายุ




กลุมการซอมแซม และบ ารงรกษา การซ่อมเครองปรบอากาศรถยนต์ การซ่อม






เครองยนต์ดเซล การซ่อมเครองยนต์เบนซน การซ่อมเครองยนต์เล็กเพือการเกษตร การซ่อมจักร





ื่

อตสาหกรรม
คมนาคมและการขนสง จานวน 1 หลักสูตร



วิชาชพดาน Logistics หรอการขนส่งสนค้าทางอากาศและทางเรอ




การกอสราง








กลุมชางตาง ๆ เช่น การปูกระเบ้อง ช่างไม้ก่อสราง ช่างสอาคาร



กลุมการผลิตวัสดุกอสราง เช่น การท าบล็อคคอนกรต การผลตซเมนต์




173






ตัวอยางอาชพ การพัฒนากลุมอาชพทอผาพื้นเมือง



ื้







ในปจจบันน้ ผ้าพื้นเมองของไทยในภาคต่างๆ ก าลังได้รบการอนรกษ์ฟนฟู และพัฒนา รวมทั้ง






ได้รบการส่งเสรมให้น ามาใช้สอยในชวิตประจ าวันกันอย่างกว้างขวางมาก ดังนั้น จงเกิดมการผลตผ้า




พื้นเมองในลักษณะอตสาหกรรมโรงงาน โดยมบรษัทจ้างช่างทอ ท าหน้าททอผ้าด้วยมอตามลวดลายท ่ ี



ี่




ก าหนดให้ โรงงานหรอบรษัทจัดเสนไหมหรอเสนด้ายทย้อมสเสรจแล้วมาให้ทอ เพื่อเปนการควบคม






คณภาพ บางแห่งจะมคนกลางรบซ้อผ้าจากช่างทออสระซงเปนผู้ป่นด้าย ย้อมส และทอตามลวดลายท ี่











ต้องการเองทบ้าน แต่คนกลางเปนผู้ก าหนดราคาตามคณภาพและลวดลายของผ้าทตลาดต้องการในบาง

ี่





จังหวัดมกล่มแม่บ้านช่างทอผ้าทรวมตัวกันทอผ้าเปนอาชพเสรม และน าออกขายในลักษณะสหกรณ ์




เช่น กล่มทอผ้าของศลปาชพ อย่างไรก็ตามในสภาพทได้กล่าวมาแล้วข้างต้นนั้น เปนการทอเพื่อขาย






เปนหลักการทอผ้าพื้นบ้านพื้นเมองหลายแห่งยังทอลวดลายสัญลักษณดั้งเดม โดยเฉพาะในชมชนทเปน
ี่








กล่มชาตพันธบางกล่มทกระจายตัวกันอยู่ในภาคต่างๆ ของประเทศไทย ศลปะการทอผ้าของกล่มชน

















เหล่าน้จงนับว่าเปนเอกลักษณเฉพาะกล่มอยู่จนถงทกวันน้ หากจะแบ่งผ้าพื้นเมองของกล่มชนเหล่าน้ตาม









ภาคต่าง ๆ เพือให้เหนภาพชัดเจนข้นในภมภาคต่าง ๆ และมการปรบปรงพัฒนาสสัน คณภาพ และ


ลวดลาย ให้เข้ากับรสนยมของตลาด ดังนั้น ผู้เรยนจงควรมความร ความสามารถ ทักษะและเจตคต ิ










เกียวกับการวิเคราะหสภาพกล่มอาชพ/ธรกิจของกล่มอาชพทอผ้าพื้นเมอง และวิเคราะหสถานภาพของ





กล่มอาชพ/ธรกิจ



การวิเคราะห 5 ศกยภาพของพื้นที่ ในกลุมอาชพใหมดานบรหารจดการและการบรการ










ที่ ศกยภาพ รายละเอียดที่ควรพิจารณาในประเด็น





1 การวิเคราะหทรพยากรธรรมชาต ิ มทรพยากรธรรมชาตทสามารถน ามาเปนวัตถดบ




ี่
ในแต่ละพื้นท ่ ี
2 การวิเคราะหพื้นทตามลักษณะภมอากาศ มภูมอากาศทเหมาะสม




ี่






3 การวิเคราะหภมประเทศ และท าเลทตั้ง - เปนศูนย์กลางหัตถอตสาหกรรม










ของแต่ละพื้นท ี ่ - มถนนทเอ้อต่อการบรการด้านการค้า การลงทน และการ


ท่องเทยวเชอมโยงกับประเทศเพือนบ้าน สามารถตดต่อค้าขาย




ประเทศเพือนบ้าน มพื้นทชายแดนตดกับประเทศเพือนบ้าน








มอาณาเขตตดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน การค้าชายแดน








4 การวิเคราะหศลปะ วัฒนธรรม ประเพณ มแหล่งอตสาหกรรมทเกียวข้อง ทนทางสังคมและวัฒนธรรม



และวิถชวิตของแต่ละพื้นท ี ่





5 การวิเคราะหทรพยากรมนษย์ในแต่ละพื้นท มภูมปญญา และฝมอแรงงาน






174



กิจกรรม



1. ให้ผู้เรยนรวมกล่มและวิเคราะหศักยภาพหลักของพื้นในการพัฒนาอาชพว่าในพื้นทม ี




ศักยภาพด้านใดบ้าง



2. ให้ผู้เรยนยกตัวอย่างอธบายและหาเหตเกียวกับศักยภาพภายในและศักยภาพภายนอกท ี่



เกียวข้องกับการประกอบอาชพ

175



บรรณานุกรม








ชัยยศ อ่มสวรรณ. “คิดเปนคือคิดพอเพียง”. วารสาร กศน., มนาคม 2550, หน้า 9 – 11.
ชมพล หนสง และคณะ 2544. ปรชญาคิดเปน (หนังสอรวบรวมค าบรรยายและบทสัมภาษณ ดร.โกวิท







วรพิพัฒน ในโอกาสต่าง ๆ) กรงเทพฯ : โรงพิมพ์อักษรไทย


ทองอยู่ แก้วไทรฮะ. “คิดเปน : เพือนเรยนรูสูอนาคต”. วารสาร กศน. มนาคม 2550, หน้า 12 – 16.








“________________”, 2546. ใตรมไทร (หนังสอเกษยณอายุราชการ ทองอยู่ แก้วไทรฮะ). กรงเทพฯ :



โรงพิมพ์องค์การรบส่งสนค้าและพัสดภัณฑ์ (ร.ส.พ.)




สนอง โลหตวิเศษ, 2544. ปรชญาการศกษาผูใหญและการศกษานอกระบบ. กรงเทพฯ : มหาวิทยาลัย






ศรนครนทรวิโรฒ ประสานมตร.





หน่วยศกษานเทศก์, 2552. คัมภีร กศน. เอกสารหลักการและแนวคดประกอบการด าเนนงาน กศน.






กรงเทพฯ : หน่วยศกษานเทศก์, ส านักงานส่งเสรมการศกษานอกระบบและการศกษาตาม


อัธยาศัย.

อ่นตา นพคณ, 2528. แนวคิดทางการศกษานอกโรงเรยนและการพัฒนาชุมชน เรอง คิดเปน. กรงเทพฯ :







กรงสยามการพิมพ์.


กุลขณษฐ์ ราเชนบณขวัทน์. เอกสารประกอบการบรรยายเรองกระบวนการวิจย. ในการประชม



ื่



ี่
สัมมนางานวิจัยโครงการวิจัยพัฒนาคณภาพ กศน. ปงบประมาณ 2552 (วันท 29-30 มถนายน

2552)


บญใจ ศรสถตนรากูร. ระเบียบวิธการวิจยทางพยาบาลศาสตร. พิมพ์คร้งท 3 กรงเทพฯ :








บรษัทยูแอนด์ไอ อนเตอรมเดย จ ากัด, 2547





ื่


พนต เข็มทอง. เอกสารประกอบการบรรยายเรองมโนทัศนการวิจยในชนเรยน. ในการประชม






ี่



สัมมนางานวิจัยโครงการวิจัยพัฒนาคณภาพ กศน. ปงบประมาณ 2552 (วันท 29-30 มถนายน
2552)





พิสณ ฟองศร. วิจยชนเรยน หลักการและเทคนคปฏิบัติ. พิมพ์คร้งท 7.





กรงเทพฯ : ด่านสทธาการพิมพ์, 2551.


ไมตร บญทศ. คูมือการท าวิจยในโรงเรยน. กรงเทพฯ : สรวิยาศาสน์, 2549.
















ศรรตน์ วีรชาตนานกูล ความรูเบื้องตนเกียวกับสถิติและการวิจย. กรงเทพฯ : มหาวิทยาลัย กรงเทพ, 2545




ส านักงานคณะกรรมการการอาชวศกษา. วิจยแผนเดียว : เสนทางสูคุณภาพการอาชวศกษา. กรงเทพฯ :








ส านักงานวิจัยและพัฒนาการอาชวศกษา, 2547.


สมเจตน์ ไวทยาการณ. หลักและการวิจย. นครปฐม : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศลปากร, 2544




176



คณะผูจัดท า



ที่ปรกษา



1. นายประเสรฐ บญเรอง เลขาธการ กศน.



2. ดร.ชัยยศ อ่มสวรรณ ์ รองเลขาธการ กศน.


3. นายวัชรนทร จ าป รองเลขาธการ กศน.





4. ดร.ทองอยู่ แก้วไทรฮะ ทปรกษาด้านการพัฒนาหลักสตร กศน.
ี่


5. นางรกขณา ตัณฑวุฑโฒ ผู้อ านวยการกล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน







ผูเขยนและเรยบเรยง


ี่
1. บทท 1 การเรยนรด้วยตนเอง






ดร.ร่งอรณ ไสยโสภณ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน



2. บทท 2 การใช้แหล่งเรยนร ู ้


ดร.ร่งอรณ ไสยโสภณ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน



3. บทท 3 การจัดการความร ้ ู
ี่
ดร.ร่งอรณ ไสยโสภณ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน






ี่

4. บทท 4 คดเปน
ี่
ดร.ทองอยู่ แก้วไทรฮะ ทปรกษาด้านการพัฒนาหลักสตร กศน.




5. บทท 5 การวิจัยอย่างง่าย
นางศรพรรณ สายหงษ์ ข้าราชการบ านาญ




ผูบรรณาธการ และพัฒนาปรบปรุง


1. บทท 1 การเรยนรด้วยตนเอง

ี่







ดร.ร่งอรณ ไสยโสภณ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน



2. บทท 2 การใช้แหล่งเรยนร ู ้
นายธวัชชัย ใจชาญสขกิจ รกษาการในต าแหน่งผู้อ านวยการ



ส านักงาน กศน. จังหวัดเพชรบร ี
นางสาวสพัตรา โทวราภา สถาบันส่งเสรมและพัฒนานวัตกรรมการเรยนร ู ้



ี่
3. บทท 3 การจัดการความร ้ ู


นางอัจฉรา ใจชาญสขกิจ ส านักงาน กศน.จังหวัดสมทรสงคราม




นางณัฐพร เช้อมหาวัน สถาบันการศกษาและพัฒนาต่อเนองสรนธร



177




ี่
4. บทท 4 คดเปน

ี่

ดร.ทองอยู่ แก้วไทรฮะ ทปรกษาส านักงาน กศน.

5. บทท 5 การวิจัยอย่างง่าย



นางศรพรรณ สายหงษ์ ข้าราชบ านาญ


นางพิชญาภา ปตวรา ข้าราชบ านาญ

คณะท างาน




1. นายสรพงษ์ มั่นมะโน กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน


2. นายศภโชค ศรรตนศลป กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน









3. นางสาววรรณพร ปทมานนท์ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน





4. นางสาวศรญญา กุลประดษฐ์ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน

5. นางสาวเพชรนทร เหลองจตวัฒนา กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน










ผูพิมพตนฉบับ

1. นางปยวด ี คะเนสม กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน










2. นางสาวเพชรนทร เหลองจตวัฒนา กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน



3. นางสาวกรวรรณ กวีวงษ์พิพัฒน ์ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน



4. นางสาวชาลน ี ธรรมธษา กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน




5. นางสาวอรศรา บ้านช ี กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน





ผูออกแบบปก
นายศภโชค ศรรตนศลป กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน









178








คณะผูพัฒนาและปรบปรุง ครงที 2

ที่ปรกษา





1. นายประเสรฐ บญเรอง เลขาธการ กศน.


2. ดร. ชัยยศ อ่มสวรรณ ์ รองเลขาธการ กศน.




3. นายวัชรนทร จ าป ี รองเลขาธการ กศน.
4. นางวัทน ี จันทรโอกุล ผู้เชยวชาญเฉพาะด้านพัฒนาสอการเรยนการสอน
ี่
ื่





5. นางชลพร ผาตนนนาท ผู้เชยวชาญเฉพาะด้านเผยแพร่ทางการศกษา

ี่

6. นางอัญชล ธรรมวิธกุล หัวหน้าหน่วยศกษานเทศก์










7. นางศทธน งามเขตต์ ผู้อ านวยการกล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน




ผูพัฒนาและปรบปรุง ครงที 2


1. ดร.ทองอยู่ แก้วไทรฮะ ทปรกษากล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน






2. ดร.ร่งอรณ ไสยโสภณ หัวหน้ากล่มพัฒนาการเรยนการสอน





3. นายสมชาย ฐตรตนอัศว์ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน





4. นางสาววรรณพร ปทมานนท์ กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน










5. นางสาวชาลน ธรรมธษา กล่มพัฒนาการศกษานอกโรงเรยน

179








คณะผูปรบปรุงขอมูลเกียวกับสถาบันพระมหากษัตรย ป พ.ศ. 2560




ที่ปรกษา

1. นายสรพงษ์ จ าจด เลขาธการ กศน.




2. นายประเสรฐ หอมด ผู้ตรวจราชการกระทรวงศกษาธการ




ี่
ปฏบัตหน้าทรองเลขาธการ กศน.





3. นางตรนช สขสเดช ผู้อ านวยการกล่มพัฒนาการศกษานอกระบบ



และการศกษาตามอัธยาศัย




ผูปรบปรุงขอมูล



นางสาวกรรณการ อนทราย กศน.เขตราชเทวี กรงเทพมหานคร


คณะท างาน

1. นายสรพงษ์ มั่นมะโน กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา



ตามอัธยาศัย








2. นายศภโชค ศรรตนศลป กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา
ตามอัธยาศัย


3. นางสาวเบ็ญจวรรณ อ าไพศร ี กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา

ตามอัธยาศัย
ิ่






4. นางเยาวรตน ปนมณวงศ์ กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา
ตามอัธยาศัย




5. นางสาวสลาง เพ็ชรสว่าง กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา
ตามอัธยาศัย
6. นางสาวทพวรรณ วงค์เรอน กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา





ตามอัธยาศัย




7. นางสาวนภาพร อมรเดชาวัฒน กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา
ตามอัธยาศัย


8. นางสาวชมพูนท สังข์พิชัย กล่มพัฒนาการศกษานอกระบบและการศกษา

ตามอัธยาศัย


Click to View FlipBook Version