ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ
ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິ ະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນາຖາວອນ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 5 ປີ
ຄງັ້ັ ທີ IX (2021-2025)
ຕຸລາ 2020
ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ
ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິ ະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນາຖາວອນ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 5 ປີ
ຄງັ້ັ ທີ IX (2021-2025)
ຕຸລາ 2020
ສາລະບານ
ຄໍານາໍ ............................................................................................................................. IV
ຄໍາຂອບໃຈ.................................................................................................................................................. V
ພາກທີ I: ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຄງັ້ັ ທີ IX (2021-2025) ....................................................... 1
1. ພາກສະເໜ.ີ .......................................................................................................................................... 1
1.1 ບດົ ຮຽນທ່ີ ຖີ ອດຖອນໄດຈ້ັ າກການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020......... 1
1.2 ວທິ ກີ ານພດັ ທະນາແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025..........................................................4
2. ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຕນົ້ັ ຕໍ ສໍາລບັ 2016-2020 .......................................................................................................5
3. ສະພາບເງີ່ອນໄຂສາໍ ລບັ ການສາ້ັ ງແຜນ 2021-2025..................................................................................... 11
3.1 ຄວາມເປັນມາ.................................................................................................................................... 11
3.2 ຜນົ ກະທບົ ຈາກ COVID-19 .............................................................................................................. 15
3.3 ຈດຸ ປະສງົ ດາ້ັ ນນະໂຍບາຍທີ່ ເີ ປັນບູລມີ ສດິ ສາໍ ລບັ ແຜນ 2021-2025........................................................... 17
3.4 ຄວາມສ່ີ ຽງຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ................................................ 18
4. ເປົາ້ັ ໝາຍລວມສໍາລບັ 2021-2025 ........................................................................................................ 19
5. ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລວມຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025...............................................20
6. ຄາດຄະເນຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ.................................................................................................................20
ເງ່ີອນໄຂສໍາຄນັ ເພ່ີ ອໃຫບ້ັ ນັ ລຸໄດ້ັ 8 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ ..................................................................................... 21
6.1 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 1:..................................................................................................................... 21
6.2 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 2: ....................................................................................................................27
6.3 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 3: .................................................................................................................... 31
6.4 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 4: ....................................................................................................................37
6.5 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 5: ....................................................................................................................38
6.6 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 6: ....................................................................................................................45
6.7 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 7: ....................................................................................................................50
6.8 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 8: ....................................................................................................................53
7. ຄວາມຕອ້ັ ງການດາ້ັ ນຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການເງນິ ສາໍ ລບັ ແຜນ 2021-2025 ................................................55
7.1. ງບົ ປະມານຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ....................................................................55
7.2. ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຫກັ ການຂອງນະໂຍບາຍການໃຊຈັ້ ່ີ າຍງບົ ປະມານ ສໍາລບັ 2021-2025....................................58
7.3. ແຜນຄວາມຕອັ້ ງການດາັ້ ນການເງນິ ສາໍ ລບັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ...............64
7.4. ການວເິ ຄາະເຖງິ ແຫ່ີ ງການເງນິ ແລະ ຊ່ີ ອງຫວ່ີ າງດາັ້ ນການເງນິ ພາຍໃຕສັ້ ອງສມົ ມຸດຖານ......................................68
7.5. ສະຫຸບ ............................................................................................................................................70
8. ການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ , ຂອບການຕດິ ຕາມກວດກາ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ................................................................70
8.1. ການແບີ່ ງຂນັ້ັ ໃນການບໍລຫິ ານ, ຄຸມ້ັ ຄອງ ແລະ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນ ........................................................70
8.2. ການສາ້ັ ງແຜນການ ແລະ ແຜນງບົ ປະມານ ເພີ່ ອຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ...... 71
8.3. ຂອບການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ສໍາລບັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ...........73
8.4. ການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ : ໂຄງສາ້ັ ງຂອງການສະໜບັ ສະໜນູ ...............................................................76
8.5. ການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ : ໂຄງສາັ້ ງຂອງຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ............................................................................77
ພາກທີ II: ແຜນພດັ ທະນາຂອງຂະແໜງການຍ່ີ ອຍ 2021-2025 ..........................................................................92
I. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ .............................................................................................93
i
II. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍການປະຖມົ ສກຶ ສາ..................................................................................................... 103
III. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນຕນົັ້ .......................................................................................... 116
IV. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນປາຍ......................................................................................... 128
V. ຂະແໜງການຍ່ີ ອຍການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ........................................................................................... 137
VI. ຂະແໜງການຍ່ີ ອຍການສກຶ ສາຄູ ............................................................................................................ 147
VII. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ............................................................................. 158
VIII. ຂະແໜງການຍ່ີ ອຍການສກຶ ສາຊນັັ້ ສູງ...................................................................................................... 164
IX. ຂະແໜງການຍີ່ ອຍກລິ າ-ກາຍຍະກໍາ ....................................................................................................... 175
X. ຂະແໜງການຍ່ີ ອຍ ການບລໍ ຫິ ານ ແລະ ຄຸມັ້ ຄອງການສກຶ ສາ........................................................................ 187
ສາລະບານຕາຕະລາງ, ຮູບພາບ ແລະ ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍ
ຕາຕະລາງ 1: ສີ່ ວນແບີ່ ງງບົ ປະມານຂອງ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແຕ່ີ ປີ 2016-2020 ................................ 56
ຕາຕະລາງ 2: ງບົ ປະມານຂອງ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ທຽບໃສີ່ ຄວາມຕອັ້ ງການທ່ີ ກີ ໍານດົ ໃນແຜນພດັ ທະນາ
ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ...................................................................................... 56
ຕາຕະລາງ 3: ສ່ີ ວນແບ່ີ ງງບົ ປະມານຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຂອງແຕີ່ ລະພາກງບົ ປະມານ ........................ 59
ຕາຕະລາງ 4: ບນັ ດາແຜນງານບູລມິ ະສດິ .............................................................................................. 61
ຕາຕະລາງ 5: ຕວົ ກາໍ ນດົ ທີ່ ສີ ໍາຄນັ ໃນການຄາດຄະເນງບົ ປະມານ ................................................................... 65
ຕາຕະລາງ 6: ຄາດຄະເນງບົ ປະມານ ພາຍໃຕສັ້ ມົ ມຸດຖານ “ໄດຮ້ັ ບັ ງບົ ປະມານຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເທ່ີ າົ ເດມີ ” ........................ 66
ຕາຕະລາງ 7: ຄາດຄະເນງບົ ປະມານ ພາຍໃຕສັ້ ມົ ມຸດຖານ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ................................... 67
ຕາຕະລາງ 8: ແຜນການເງນິ ພາຍໃຕສັ້ ມົ ມຸດຖານ “ໄດຮ້ັ ບັ ງບົ ປະມານຢີ່ ູໃນລະດບັ ເທີ່ າົ ເດມີ ”................................... 69
ຕາຕະລາງ 9: ແຜນການເງນິ ພາຍໃຕສັ້ ມົ ມຸດຖານ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ............................................. 69
ຮູບທີ 1: ຮອບວຽນການວາງແຜນ ແລະ ການປະຕບິ ດັ ການປະເມນີ ຜນົ ປະຈາໍ ປີຂອງ ESSDP 2021-2025.............. 74
ຕາຕະລາງ 10: ຕວົ ຊບີ້ັ ອກຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ.................................................. 78
ຕາຕະລາງ 11 : ສມົ ທຽບຕວົ ຊບີັ້ ອກຕ່ີ າງໆ ໃນຊນັ້ັ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ແຕ່ີ ປີ 2016 ຫາ 2020 ......................... 93
ຕາຕະລາງ 12: ສມົ ທຽບຕວົ ຊບີັ້ ອກຊນັ້ັ ປະຖມົ ສກຶ ສາແຕີ່ ປີ 2016-2020 ...................................................... 103
ຕາຕະລາງ 13: ສມົ ທຽບປະສດິ ທພິ າບພາຍໃນສໍາລບັ ການສກຶ ສາຊນັັ້ ປະຖມົ .................................................... 104
ຕາຕະລາງ 14: ສມົ ທຽບຕວົ ຊບີັ້ ອກຕີ່ າງໆ ໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນຕນົ້ັ ແຕ່ີ ປີ 2016 ຫາ 2020 .......................116
ຕາຕະລາງ 15: ຄວາມຄບໜາ້ັ ຂອງຕວົ ຊບີັ້ ອກ ທາງດາ້ັ ນປະສດິ ທພິ າບພາຍໃນ ໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນຕນົ້ັ ..........117
ຕາຕະລາງ 16: ຄວາມຄບໜາ້ັ ຂອງຕວົ ຊບີັ້ ອກຕ່ີ າງໆໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນປາຍແຕ່ີ ປີ 2016 ຫາ 2020 ............ 128
ຕາຕະລາງ 17: ຄວາມຄບໜາັ້ ຂອງຕວົ ຊບີັ້ ອກ ທາງດາັ້ ນປະສດິ ທພິ າບພາຍໃນ ໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນປາຍ ......... 128
ຕາຕະລາງ 18: ຄວາມຄບໜາ້ັ ຂອງຕວົ ຊບີ້ັ ອກຕີ່ າງໆໃນການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນແຕີ່ ປີ 2016 ຫາ 2020 .................. 137
ຕາຕະລາງ 19: ການປຽບທຽບຕວົ ຊວີັ້ ດັ ຂອງການສາັ້ ງຄູ ແຕີ່ ປີ 2016-2020 ................................................... 147
ຕາຕະລາງ 20: ນກັ ສກຶ ສາທີ່ ຈີ ບົ ຈາກສະຖາບນັ ສາ້ັ ງຄູ ແຕ່ີ ປີ 2016-2020...................................................... 147
ຕາຕະລາງ 21: ສະພາບການເຂາົ້ັ ຮຽນ ໃນສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ 2016-2020 .................................................... 159
ຕາຕະລາງ 22: ຜູທັ້ ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ຈາກສະຖານອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແຕີ່ ປີ 2016-2019 .................................................. 159
ຕາຕະລາງ 23: ສມົ ທຽບຕວົ ຊບີັ້ ອກຕ່ີ າງໆ ໃນຂະແໜງການສກຶ ສາຊນັ້ັ ສູງ ແຕີ່ ປີ 2016 ຫາ 2020 ......................... 164
ຕາຕະລາງ 24: ສມົ ທຽບຈາໍ ນວນນກັ ສກຶ ສາທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ໃນແຕ່ີ ລະປີ ແຕ່ີ ປີ 2016-2020..................................... 165
ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍທີ 1: ຕອ້ັ ງໂສຂັ້ ອງຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ................................................................................. 207
ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍທີ 2: ຂະບວນການປຶກສາຫາລໃນການສາັ້ ງແຜນ. ......................................................... 216
ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍທີ 3: ລາຍຊ່ີ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ ........................................................................... 218
ii
ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍທີ 4: ຮູບສະແດງການສມົ ທຽບບາງຕວົ ຊບີ້ັ ອກຂອງ 40 ເມອງ ......................................... 220
ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍທີ 5: ການບລໍ ຫິ ານຄວາມສ່ີ ຽງ .............................................................................. 222
ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍທີ 6: ການຄາດຄະເນຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນ ແລະ ງບົ ປະມານທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງການ................................... 232
ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍທີ 7: ສະຖຕິ ນິ ກັ ສກຶ ສາ ໄປຮຽນຕ່ີ ໍຕ່ີ າງປະເທດ ໃນໄລຍະ 05 ປີ (2016-2020). .................. 243
iii
ຄາໍ ນາໍ
ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ໄດຖ້ັ ກພດັ ທະນາຂນຶັ້ ໃນຊ່ີ ວງເວລາທີ່ ມີ ຄີ ວາມ
ຫຍຸງ້ັ ຍາກ ເນີ່ ອງຈາກການແຜີ່ ລະບາດຂອງພະຍາດ COVID-19. ໂລກລະບາດດີ່ ງັ ກີ່ າວ ໄດສ້ັ າ້ັ ງຄວາມຫຍຸງັ້ ຍາກໃຫ້ັ
ແກ່ີ ຂະບວນການໃນການສາ້ັ ງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຄງັ້ັ ນີ້ັ ເປັນຕນົ້ັ ແມີ່ ນຂະບວນການໃນ
ການປຶກສາຫາລກນັ ແລະ ຂອບເຂດການປຶກສາຫາລ ແລະ ສະພາບການທດົ ຖອຍທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ ກີ່ ໍໄດສ້ັ າັ້ ງ
ຄວາມບີ່ ແໍ ນີ່ ນອນກ່ີ ຽວກບັ ລະດບັ ການສະໜບັ ສະໜນູ ທາງດາ້ັ ນການເງນິ ໃຫແັ້ ກ່ີ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ທງັ
ຈາກລດັ ຖະບານ ແລະ ຄີ່ ູຮ່ີ ວມພດັ ທະນາ. ມນັ ຍງັ ໄດສ້ັ າ້ັ ງຄວາມຊກັ ຊາັ້ ໃນການສາ້ັ ງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -
ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດຄງັ້ັ ທີ IX ແລະ ການສາັ້ ງຂອບງບົ ປະມານໄລຍະກາງ. ຍອ້ັ ນມສີ ່ີ ງິ ທາັ້ ທາຍດາັ້ ນການເງນິ ດີ່ ງັ ກີ່ າວ,
ແຜນການເງນິ ສໍາລບັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈີ່ ງຶ ໄດກັ້ າໍ ນດົ ຢ່ີ ູພາຍໃຕສ້ັ ອງສມົ ມຸດຖານ ຄ:
ສມົ ມຸດຖານການເງນິ ຂອງສກຶ ສາຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເທີ່ າົ ເດມີ ແລະ ສມົ ມຸດຖານການຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ເຊ່ີ ງິ ມີ
ຄວາມຕອ້ັ ງການດາ້ັ ນງບົ ປະມານໃນລະດບັ ສູງ. ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໄດລ້ັ ະບຸວີ່ າ ຜນົ ໄດັ້
ຮບັ ໃດທີ່ ຈີ ະສາມາດບນັ ລຸໄດຢ້ັ ີ່ າງເຕມັ ສີ່ ວນ ແມ່ີ ນຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ງບົ ປະມານ ຕາມສມົ ມຸດຖານຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການ
ສກຶ ສາ.
ໃນເດອນພະຈກິ 2019, ກອງປະຊຸມລະດບັ ບລໍ ຫິ ານຂອງຄະນະວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
ໄດກ້ັ າໍ ນດົ ບູລມິ ະສດິ ຈາໍ ນວນໜີ່ ງຶ ສໍາລບັ ໄລຍະ 2021-2025 ຊ່ີ ງຶ ລວມມີ ການສຸມໃສ່ີ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ປະຖມົ ເພີ່ ອ
ປັບປຸງການຮຽນ-ການສອນ; ການຂະຫຍາຍການສະໜອງການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ຢ່ີ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ
ແລະ ສອດຄີ່ ອງກບັ ຄວາມເປັນຈງິ ; ກາໍ ນດົ ທກັ ສະ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງພະນກັ ງານພາຍໃນຂະແໜງການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ; ສາ້ັ ງຄວາມເຂມັ້ັ ແຂງໃຫສັ້ ກຶ ສາແຂວງ, ສກຶ ສາເມອງ, ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ ແລະ ໂຮງຮຽນ; ແລະ ເພີ່ ອປັບປຸງ
ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນໃຫດ້ັ ຂີ ນຶັ້ ແລະ ຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນກນັ , ໂດຍສະເພາະໃນ 40 ເມອງທີ່ ດີ ອ້ັ ຍ
ໂອກາດທາງດານສກຶ ສາ, ຕາມທີ່ ກີ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດກັ້ ໍານດົ .
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະປະສານສມົ ທບົ ກນັ ກບັ ຄ່ີ ຮູ ່ີ ວມພດັ ທະນາ ໂດຍຜ່ີ ານກນົ ໄກການຕດິ
ຕາມຮ່ີ ວມກບັ ຄະນະວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແລະ ບດົ ລາຍງານວຽກງານຂະແໜງການປະຈາໍ ປີ
ຂອງກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໃນການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຄວາມຄບໜາັ້ ຂອງການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ນອກຈາກນ,ີັ້ ການປະເມນີ ໄລຍະກາງ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ສຸດ
ທາັ້ ຍຂອງແຜນການຍງັ ຈະໄດຮ້ັ ບັ ການປະຕບິ ດັ ຮີ່ ວມກນັ ກບັ ຄີ່ ຮູ ່ີ ວມພດັ ທະນາ.
ຂາັ້ ພະເຈາົັ້ ມຄີ ວາມເຊີ່ ອໝນັັ້ ວ່ີ າ ເອກະສານສະບບັ ນຈີັ້ ະເປັນທດິ ທາງໃຫແ້ັ ກີ່ ພາກສ່ີ ວນຕີ່ າງໆ ແຕ່ີ ສູນກາງຮອດ
ທອັ້ ງຖີ່ ນິ ລວມທງັ ຄີ່ ູຮ່ີ ວມພດັ ທະນາ ໃນຄວາມພະຍາຍາມ ແລະ ຮ່ີ ວມມກນັ ເພີ່ ອໃຫບັ້ ນັ ລຸໄດເ້ັ ປົາັ້ ໝາຍໃນການ
ພດັ ທະນາຂອງລດັ ຖະບານ ກໍຄໃຫບັ້ ນັ ລຸໄດບ້ັ ນັ ດາຄາດໝາຍຂອງບນັ ດາແຜນງານ ແລະ ກດິ ຈະກາໍ ທີ່ ກີ ີ່ ຽວຂອັ້ ງກບັ
ການພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫມັ້ ຄີ ຸນນະພາບທີ່ ດີ ຂີ ນຶັ້ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ພາລະບດົ ບາດ,
ໜາັ້ ທ່ີ ີ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງແຕ່ີ ລະຂນັັ້ .
ວຽງຈນັ , ວນັ ທີ 2 ພະຈກິ 2020
ລດັ ຖະມນົ ຕີ
iv
ຄໍາຂອບໃຈ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈຢີ່ າງຈງິ ໃຈມາຍງັ ທຸກພາກສ່ີ ວນ ພາຍໃນ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແຂວງ/ນະຄອນຫວງວຽງຈນັ , ພະນກັ ງານຈາກ
ຫອ້ັ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເມອງ ແລະ ຜູອັ້ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ຄີ່ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາທີ່ ໃີ ຫກັ້ ານຊີ່ ວຍ
ເຫອດາ້ັ ນວຊິ າການ ແລະ ຄາໍ ຄດິ ເຫນັ ທ່ີ ມີ ຄີ ຸນຄ່ີ າ ແລະ ຄາໍ ແນະນາໍ ຕ່ີ າງໆ ທີ່ ໄີ ດສັ້ ະໜອງໃຫແັ້ ກີ່ ການພດັ ທະນາແຜນ
ພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025.
ພເິ ສດ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກຂໍ ໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈມາຍງັ ສະຖານທດູ ອດົ ສະຕາລ,ີ
ສະຫາພາບເອຣີ ບົ ແລະ ອງົ ການຢູນເິ ຊບປະຈາໍ ສປປ ລາວ ທ່ີ ໄີ ດໃັ້ ຫກັ້ ານຊີ່ ວຍເຫອທາງດາ້ັ ນວຊິ າການ ແລະ ການ
ສະໜບັ ສະໜນູ ດາ້ັ ນການເງນິ ເພີ່ ອຈດັ ກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລ ໃນການພດັ ທະນາແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ
ສາ ແລະ ກລິ າ (2021-2025).
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
v
ພາກທີ I: ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຄງັັ້ ທີ IX (2021-2025)
1. ພາກສະເໜີ
1.1 ບດົ ຮຽນທ່ີ ຖີ ອດຖອນໄດຈ້ັ າກການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-
2020
ໂດຍອງີ ຕາມຜນົ ການທບົ ທວນກາງສະໄໝຂອງແຜນພດທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-
2020, ການທບົ ທວນກາງສະໄໝຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດຄງັັ້ ທີ VIII, ໃນຂະແໜງການ
ສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໄດຄ້ັ ນົັ້ ພບົ ບນັ ຫາ ແລະ ສີ່ ງິ ທາ້ັ ທາຍທີ່ ສີ ໍາຄນັ ຫາຍຢ່ີ າງ, ລວມທງັ ຜນົ ກະທບົ ຈາກການລະບາດຂອງ
ພະຍາດ COVID-19 ກໄໍ ດນັ້ ໍາສະເໜໃີ ຫເັ້ ຫນັ ໃນຂໍທີ 3.2 ລ່ີ ຸມນ.ີັ້
ຍອັ້ ນງບົ ປະມານສາໍ ລບັ ຂະແໜງການສກຶ ສາມຈີ າໍ ກດັ , ດ່ີ ງັ ນນັ້ັ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈະປະເຊນີ ກບັ
ສ່ີ ງິ ທາ້ັ ທາຍໃນການສບຕີ່ ສໍ ະໜອງງບົ ປະມານໃຫແ້ັ ກີ່ ບນັ ດາກດິ ຈະກໍາ ທ່ີີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ການຊີ່ ວຍເຫອດາັ້ ນການເງນິ ຈາກຜູ ້ັ
ໃຫທ້ັ ນຶ 1 ໃນເວລາໂຄງການສນິ້ັ ສຸດ ແລະ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດຈັ້ ດັ ບູລມິ ະສດິ ທາງດາ້ັ ນງບົ ປະມານຂອງຕນົ . ຜນົ
ກະທບົ ຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດ COVID-19 ຕ່ີ ໍການເກບັ ລາຍຮບັ ຂອງລດັ ຖະບານໃນປີ 2020 ແລະ ອາດມີ
ຜນົ ກະທບົ ໃນອກີ ສອງຫາສາມປີຂາ້ັ ງໜາັ້ ແລະ ຍ່ີ ງິ ຈະເຮດັ ໃຫກັ້ ານຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານທີ່ ບີ ີ່ ໍແມ່ີ ນເງນິ ເດອນ
ເຂາົ້ັ ໃສີ່ ກດິ ຈະກໍາຕ່ີ າງໆ ຍ່ີ ງິ ມຄີ ວາມຫຍຸງັ້ ຍາກ. ບູລມິ ະສດິ ຫກັ ໃນການພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
ແມ່ີ ນເພີ່ ອ (i) ສງັ ລວມ ແລະ ເຮດັ ການວໄິ ຈຢ່ີ າງເລກິ ເຊີ່ ງິ ເຖງິ ຂໍມ້ັ ນູ ກີ່ ຽວກບັ ການສກຶ ສາ (ໂດຍແຍກຕາມເພດ, ເຜີ່ າົ
ແລະ ຄວາມພກິ ານ), ວໄິ ຈທີ່ ແີ ຍກຂມໍ້ັ ນູ ລະອຽດກ່ີ ຽວກບັ ການເຂາົັ້ ຮຽນ, ການປະລະການຮຽນ, ການເລີ່ ອນຂນັ
ເລີ່ ອນຊນັັ້ ແລະ ຕວົ ຊບີັ້ ອກດາັ້ ນຄຸນນະພາບ ເຊ່ີ ນັ : ການຮູໜ້ັ ງັ ສ ແລະ ການຄດິ ໄລີ່ ເລກ; (ii) ສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫັ້
ແກ່ີ ສາຍກ່ີ ຽວພນັ ລະຫວີ່ າງການສກຶ ສາ, ການມວີ ຽກເຮດັ ງານທໍາ ແລະ ດາັ້ ນອີ່ ນໆທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ເພີ່ ອ
ນໍາໄປສີ່ ູການວາງແຜນໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຂໍມັ້ ູນ ແລະ ຫກັ ຖານດີ່ ງັ ກີ່ າວ; (iii) ປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບການບນັ ຈຸ ແລະ ການນາໍ
ໃຊຄັ້ ;ູ ແລະ (iv) ພດັ ທະນາຍຸດທະສາດການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານທີ່ ບີ ີ່ ແໍ ມີ່ ນເງນິ ເດອນ ເພ່ີ ອໃຫບັ້ ູລມິ ະສດິ ໃນ
ການແກໄັ້ ຂບນັ ດາສີ່ ງິ ທາ້ັ ທາຍຕນົ້ັ ຕຕໍ ່ີ າງໆ ດີ່ ງັ ທ່ີ ໄີ ດກ້ັ ໍານດົ ໃນຂໍັ້ 3.3 ຂອງເອກະສານແຜນການນ.ີັ້
ການທບົ ທວນກາງສະໄໝ ຂອງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຄງັ້ັ ທີ VIII ກາໍ ນດົ ບາງບູລມິ ະສດິ
ສະເພາະສໍາລບັ ໄລຍະ 2018-2020 ດີ່ ງັ ນ:ີ້ັ
• ເດກັ ທີ່ ຢີ ີ່ ູນອກໂຮງຮຽນ: ຂໍມ້ັ ນູ ດາັ້ ນສະຖຕິ ຕິ ອ້ັ ງກມົ ກຽວກນັ ກບັ ຂມໍ້ັ ູນອີ່ ນໆ ລວມທງັ ຂໍມັ້ ນູ ຈາກການວໄິ ຈ
ເດກັ ນອກໂຮງຮຽນຂອງສາກນົ 2 (ປີ 2017) ແລະ ການສໍາຫວດປະຊາກອນປີ 2015 ການສາໍ ຫວດດດັ ຊະນີ
ໝາຍສງັ ຄມົ ປີ 2017, ເພ່ີ ອໃຫໄ້ັ ດຂັ້ ມໍັ້ ູນທີ່ ຊີ ດັ ເຈນກີ່ ຽວກບັ ເດກັ ຢີ່ ູນອກໂຮງຮຽນ. ຍງັ ຂາດຂມໍັ້ ນູ ກີ່ ຽວກບັ
ເດກັ ນອ້ັ ຍພກິ ານ ທງັ ຢີ່ ູໃນ ແລະ ນອກໂຮງຮຽນ. ສູນສະຖຕິ ກິ ານສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຄວນນາໍ ໃຊຄັ້ າໍ ຖາມຈາກ
“Washington Group Child Functioning Questions” ເພີ່ ອເກບັ ກໍາຂໍມ້ັ ນູ ກີ່ ຽວກບັ ເດກັ ພກິ ານ.
• ຜນົ ການຮຽນ: ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງເພີ່ ມີ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານຢ່ີ ູຂນັັ້ ເມອງ ພອັ້ ມໆກນັ ກບັ ການຍກົ ລະດບັ
ຄສູ ກຶ ສານເິ ທດ ເພີ່ ອຊີ່ ວຍເຫອບນັ ດາຄູສອນ ເພີ່ ອແນໃສ່ີ ປັບປຸງການສອນຂອງຄໃູ ຫດັ້ ຂີ ນຶັ້ .
• ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນໃນການປະຕບິ ດັ ຍຸດທະສາດ ເພີ່ ອປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບການສບັ ຊອ້ັ ນ ແລະ ນາໍ ໃຊຄັ້ ູ, ຫຸດຈາໍ
ນວນຄູອາສາສະໝກັ ເພີ່ ອໃຫສ້ັ າມາດມກີ ານສບັ ຊອ້ັ ນຄຈູ ບົ ໃໝີ່ ທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ. ບູລມິ ະສດິ ໃນການບນັ ຈຸ
1 ເຊີ່ ນັ : ການເພ່ີ ມີ ງບົ ປະມານໃສີ່ ເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ ແລະ ອາຫານໃນໂຮງຮຽນ
2ການວໄິ ຈສະພາບເດກັ ນອ້ັ ຍຢ່ີ ູນອກໂຮງຮຽນຢີ່ ູ 9 ປະເທດໃນ ອາຊຽນ, UNESCO ປີ 2017
1
ລດັ ຖະກອນໃໝ່ີ ແມີ່ ນການບນັ ຈຄຸ ມູ ດັ ທະຍມົ ທ່ີ ມີ ຄີ ວາມຊາໍ ນານງານ ໃນວຊິ າຄະນດິ ສາດ, ວທິ ະຍາສາດ
ແລະ ວຊິ າໄອທ.ີ
• ການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານທີ່ ບີ ີ່ ພໍ ຽງພໍ: ໃຫແ້ັ ກີ່ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໃນຊ່ີ ຸມປີຜີ່ ານມາ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນ
ຕອັ້ ງໄດປ້ັ ັບປຸງ ແລະ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ງບົ ປະມານເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ . ພອັ້ ມດຽວກນັ ນນັ້ັ ຂະແໜງການສກຶ
ສາ ແລະ ກລິ າ ຕອ້ັ ງໄດຈັ້ ດັ ລຽງບູລມິ ະສດິ ຂອງແຜນງານຕີ່ າງໆ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ວ່ີ າຊບັ ພະຍາ ກອນທ່ີ ມີ ຈີ າໍ ກດັ
ໄດຖັ້ ກນໍາໃຊເັ້ ຂາົ້ັ ແກໄ້ັ ຂບນັ ດາຄວາມຕອ້ັ ງການທີ່ ຈີ າໍ ເປັນແທ.້ັ ສງັ ລວມແລວ້ັ ບນັ ດາບູລມິ ະສດິ ທີ່ ຈີ າໍ ເປັນ
ແມ່ີ ນເພີ່ ອ (ກ) ສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງດາ້ັ ນຄວາມກີ່ ຽວພນັ ລະຫວີ່ າງແຜນການ ແລະ ງບົ ປະມານ, (ຂ) ເພ່ີ ມີ ເງນິ
ບລໍ ຫິ ານໃຫແ້ັ ກີ່ ຂນັ້ັ ແຂວງ ແລະ ຂນັັ້ ເມອງ ແລະ ຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານໃຫເັ້ ທີ່ າົ ທຽມກນັ ໂດຍເພີ່ ມີ ງບົ ປະມານ
ສາໍ ລບັ ວຽກງານນເິ ທດ ແລະ ການຕດິ ຕາມຂນັ້ັ ໂຮງຮຽນ ແລະ (ຄ) ສາ້ັ ງຄວາມເຂມັ້ັ ແຂງ ແລະ ຫນັ ການວາງ
ແຜນເປັນທນັ ສະໄໝ, ຄວາມສາມາດການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານ ແລະ ຄວາມສາມາດທາງດາ້ັ ນການບນັ ຊີ ຂອງ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ. ໃນຂະນະດຽວກນັ , ປະສດິ ທພິ າບໃນການນາໍ ໃຊຄັ້ ູກຕໍ ອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການ
ປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ .
• ຈາໍ ນວນ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງນກັ ຮຽນຈບົ ການສກຶ ສາຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ: ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງໄດເັ້ ພ່ີ ມີ ອດັ ຕາ
ການເລີ່ ອນຊນັ້ັ ແລະ ອດັ ຕາການຈບົ ຊນັ້ັ ໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ປາຍ. ຢາກປັບ ປຸງຄຸນ
ນະພາບນກັ ສກຶ ສາ ທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ການສກຶ ສາຫງັ ການສກຶ ສາຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານໃຫໄັ້ ດດ້ັ ີ ແມີ່ ນມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງໄດັ້
ປັບປຸງທກັ ສະ ແລະ ຄວາມຮູຂ້ັ ນັັ້ ພນ້ັ ຖານທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ຽນມາແຕີ່ ຊນັັ້ ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ພອ້ັ ມທງັ
ປະກອບທກັ ສະທີ່ ຈີ າໍ ເປັນໃຫແ້ັ ກີ່ ຊາວໜີ່ ຸມ ເພີ່ ອນາໍ ໄປປະຕບິ ດັ ໃນວຽກງານຂອງເຂາົ ເຈາົັ້ ໃນເງ່ີອນໄຂ
ເສດຖະກດິ ທ່ີ ມີ ຄີ ວາມທນັ ສະໄໝ ແລະ ຫາກຫາຍ. ບນັ ດາຄວາມສາມາດຂນັ້ັ ຕ່ີ າໍ ສຸດ ຊີ່ ງຶ ລວມມທີ ກັ ສະ ການ
ຮູໜັ້ ງັ ສ ແລະ ທກັ ສະດາ້ັ ນຄະນດິ ສາດ ຄວນຈະໄດຖ້ັ ກກໍານດົ ໄວເ້ັ ປັນເງີ່ອນໄຂ ເພີ່ ອເຂາົັ້ ຮຽນໃນສາຍອາຊວີ ະ
ສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ . ບນັ ດາຫດັ ສູດສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ ຄວນເປີດໂອກາດໃຫທັ້ ຸກຄນົ ໄດເັ້ ຂາົ້ັ
ຮີ່ ວມຮຽນ ແລະ ໄດຮ້ັ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຈາກຫກັ ສູດດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ໂດຍບີ່ ຈໍ າໍ ແນກເພດ, ເຜີ່ າົ ແລະ ຄວາມພກິ ານ.
• ການຮູໜັ້ ງັ ສ: ຕອັ້ ງປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງການສກຶ ສາຊນັັ້ ປະຖົມສກຶ ສາໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ ຈ່ີ ງຶ ສາມາດເຮດັ ໃຫອ້ັ ດັ ຕາ
ການຈບົ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ . ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ການສະໜອງຫກັ ສູດການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນທີ່ ມີ ເີ ປົ້ັາໝາຍ
ແມີ່ ນມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ . ຫກັ ສູດທຽບເທ່ີ າົ ສາໍ ລບັ ການຮູໜັ້ ງັ ສຂອງໄວໜີ່ ຸມ ແລະ ສໍາລບັ ສບຕີ່ ກໍ ານສກຶ ສາ ແມ່ີ ນ
ຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດປ້ັ ັບປຸງໃຫເ້ັ ຂມັ້ັ ແຂງ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍໃຫດ້ັ ຂີ ນຶັ້ .
• ຄວາມສອດຄ່ີ ອງກນັ ລະຫວີ່ າງການສກຶ ສາ ກບັ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດ ຖະກດິ -ສງັ ຄມົ
ແຫີ່ ງຊາດ: ການປະເມນີ ກາງສະໄໝຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຄງັັ້ ທີ VIII ໄດລ້ັ ະບຸວ່ີ າ ລະບບົ
ການສກຶ ສາຕອັ້ ງຮບັ ປະກນັ ໃຫເ້ັ ດກັ ພກິ ານໄດເ້ັ ຂາົັ້ ເຖງິ ການສກຶ ສາໃນທຸກລະດບັ . ຊຸມຊນົ , ພີ່ ແໍ ມ່ີ ຜູປ້ັ ົກຄອງ
ແລະ ບຸກຄະລາກອນທາງການສກຶ ສາ ຍງັ ບ່ີ ໍຮບັ ຮູເ້ັ ຖງິ ສດິ ໃນການໄດຮ້ັ ບັ ການສກຶ ສາຂອງເດກັ ພກິ ານ ແລະ ຄູ
ສອນ ຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ເພີ່ ອໃຫເັ້ ຂາົັ້ ໃຈກ່ີ ຽວກບັ ການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມໃຫດັ້ ກີ ວ່ີ າເກີ່ າົ . ການປັບປຸງ
ຄວາມສາມາດ ແລະ ທກັ ສະພນັ້ ຖານຂອງເດກັ ນບັ ແຕີ່ ຊນັ້ັ ການສກຶ ສາ ກ່ີ ອນໄວຮຽນ ເຖງິ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນ
ຕນົັ້ ແມ່ີ ນຄວາມຈາໍ ເປັນຫາຍ ເນີ່ ອງຈາກວ່ີ າ ປັດຈບຸ ນັ ນີ້ັ ເຫນັ ໄດວ້ັ ີ່ າທກັ ສາການຮຽນຮູພັ້ າສາລາວ ແລະ ທກັ ສະ
ດາ້ັ ນຄະນດິ ສາດຂອງນກັ ຮຽນ ແມີ່ ນຍງັ ອ່ີ ອນຫາຍ ຊີ່ ງຶ ຈະມຜີ ນົ ກະທບົ ຕີ່ ໍປະສດິ ທພິ າບໃນການສະໜອງການ
ສກຶ ສາລະດບັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ສູງ. ການສໍາຫວດຕະຫາດແຮງງານ ແລະ ການສກຶ ສາ
ຕດິ ຕາມນກັ ຮຽນທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ຢ່ີ າງເປັນປົກກະຕິ ແມ່ີ ນມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນ. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ມີ
ຄວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດສັ້ າັ້ ງແຜນພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດສໍາລບັ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກິ ລາ ເພີ່ ອ
ປະກອບສ່ີ ວນເຂາົັ້ ໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແນີ່ ໃສ່ີ ໃຫເ້ັ ສດຖະກດິ ມກີ ານ
2
ເຕບີ ໂຕທ່ີ ຍີ ນຍງົ ແລະ ກວມລວມ, ທຸກຄນົ ສາມາດຊອກວຽກເຮດັ ງານທາໍ ໄດ.້ັ ຢາກໃຫມັ້ ກີ ານປະກອບ ສ່ີ ວນ
ຢ່ີ າງກວາ້ັ ງຂວາງຂອງຂະແໜງອຸດສະຫະກໍາ ແລະ ການບໍລກິ ານຕ່ີ ໍຍອດຜະລດິ ຕະພນັ ພາຍໃນຂອງປະ ເທດ ມີ
ຄວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງໃຫນັ້ ກັ ຮຽນທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ຈາກໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ, ວທິ ະຍາໄລ ແລະ ມະ ຫາວິ
ທະຍາໄລມຄີ ຸນນະພາບທີ່ ດີ .ີ
• ການໃຊຈັ້ ່ີ າຍຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ3: ຄຸນນະພາບ ແລະ ປະສດິ ທພິ າບຂອງການໃຊຈ້ັ ່ີ າຍງບົ
ປະມານຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶັ້ ຊີ່ ງຶ ລວມມ:ີ
(ກ) ປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບຂອງການນໍາໃຊຄັ້ ູ; (ຂ) ສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃນການເຊ່ີ ອມໂຍງກນັ ລະ ຫວີ່ າງການ
ວາງແຜນ ແລະ ການຂນຶ້ັ ງບົ ປະມານ; ແລະ (ຄ) ການສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງດາັ້ ນຂອດປະສານງານລະຫວ່ີ າງສູນ
ກາງ ແລະ ທອັ້ ງຖີ່ ນິ ກີ່ ຽວກບັ ການເກບັ ກໍາຂມໍັ້ ູນດາັ້ ນການເງນິ . ຂຈໍ້ັ າໍ ກດັ ທາງດາັ້ ນການເງນິ ຍງັ ຈະມຢີ ່ີ ູຈນົ ເຖງິ ປີ
2020. ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ຂະແໜງການສກຶ ສາຕອ້ັ ງໄດຕ້ັ ດັ ສນິ ໃຈກໍານດົ ວທິ ກີ ານໃນການນາໍ ໃຊຊັ້ ບັ ພະ ຍາກອນມະນຸດ
ແລະ ການເງນິ ຂອງຕນົ ຢີ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ , ໃນຂະນະທ່ີ ຄີ ວາມແຕກໂຕນກໍສາມາດຫຸດຜ່ີ ອນໄດ.ັ້ ຄວາມສະເ
ໝພີ າບທາງເພດໃນກ່ີ ຸມພະນກັ ງານບລໍ ຫິ ານ ກໍມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງ ເພາະ ວ່ີ າຈາໍ ນວນແມີ່ -
ຍງິ ທ່ີ ມີ ຕີ ໍາແໜີ່ ງສູງມຈີ າໍ ກດັ ຢີ່ ູຂນັັ້ ພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແຂວງ, ຫອັ້ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກ-ິ
ລາ ເມອງ ແລະ ອາໍ ນວຍການໂຮງຮຽນ.
• ການເງນິ ສກຶ ສາ: ບູລມິ ະສດິ ແມີ່ ນຮກັ ສາການສະໜອງງບົ ປະມານໃຫພ້ັ ຽງພໍແກ່ີ ບນັ ດາແຜນງານທີ່ ກີ ໍາລງັ
ດໍາເນນີ ການຢີ່ ູ ເຊ່ີ ນັ : ເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ ແລະ ການຜະລດິ ປຶມັ້ ແບບຮຽນທດົ ແທນ. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ
ແລະ ກລິ າ ມຂີ ໍຈັ້ າໍ ກດັ ໃນການປັບປີ່ ຽນເປົາ້ັ ໝາຍການນໍາໃຊງັ້ ບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານ. ແຕີ່ ຖາ້ັ ຢາກຫຸດຜີ່ ອນຄວາມ
ແຕກໂຕນກນັ ໄດ້ັ ແມ່ີ ນຕອ້ັ ງປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບຂອງການສບັ ຊອ້ັ ນ ແລະ ນໍາໃຊຄັ້ .ູ ເຖງິ ຢ່ີ າງໃດກຕໍ າມ, ການ
ຍກົ ຍາັ້ ຍຄູຈາກບີ່ ອນໜ່ີ ງຶ ໄປອກີ ບີ່ ອນໜີ່ ງຶ ມຄີ ວາມຫຍຸງ້ັ ຍາກຫາຍ ໃນເງ່ີອນໄຂຂອງປະເທດເຮາົ . ຄະນະກາໍ ະ-
ການຈດັ ສນັ ຄູ ແລະ ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ທງັ ສອງຄະນະຈະສກຶ ສາເບ່ີ ງິ ບນັ ດາ
ຂສໍັ້ ະເໜແີ ນະຈາກການທບົ ທວນເຄ່ີ ງິ ສະໄໝແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ເພ່ີ ອ
ກາໍ ນດົ ບນັ ດາຍຸດທະສາດການນໍາໃຊຊັ້ ບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນດາັ້ ນການເງນິ ເພີ່ ອຫຸດຜີ່ ອນ
ຄວາມແຕກໂຕນ. ອາດຈະພຈິ າລະນາເບ່ີ ງິ ການນາໍ ໃຊເ້ັ ງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນທີ່ ແີ ຕກຕ່ີ າງກນັ , ການຈດັ ສນັ ງບົ
ປະມານ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ສູດຄດິ ໄລ່ີ ເງນິ ບໍລຫິ ານໃຫແັ້ ກ່ີ ເມອງ, ແລະ /ຫ ເງນິ ຊີ່ ວຍເຫອດາັ້ ນບລໍ ຫິ ານໃຫແ້ັ ກີ່ ເມອງ
ຄວນເລ່ີ ງັ ໃສີ່ ໂຮງຮຽນດອັ້ ຍໂອກາດ ໂດຍຜີ່ ານການນາໍ ໃຊສ້ັ ູດຄດິ ໄລ່ີ ງບົ ປະມານ ທ່ີ ໄີ ດກ້ັ າໍ ນດົ ເພ່ີ ອຫຸດຜີ່ ອນ
ຄວາມແຕກໂຕນກນັ .
• ນະໂຍບາຍອງີ ໃສ່ີ ຫກັ ຖານ: ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງສາ້ັ ງກນົ ໄກເພີ່ ອສງັ ລວມ ແລະ ວໄິ ຈຂໍມັ້ ູນຢີ່ າງເຕມັ ສ່ີ ວນ
ກວີ່ າເກີ່ າົ ຈາກແຫ່ີ ງຕ່ີ າງໆກ່ີ ຽວກບັ ການສກຶ ສາ ແລະ ການຈາັ້ ງງານ ພອັ້ ມທງັ ສງັ ລວມຜນົ ການວໄິ ຈຕີ່ າງໆໃຫັ້
ແກີ່ ຜູສ້ັ າ້ັ ງນະໂຍບາຍ ພອ້ັ ມທງັ ໃຫພັ້ າກສ່ີ ວນອ່ີ ນໆທ່ີ ກີ ີ່ ຽວຂອ້ັ ງ ໄດເັ້ ຂາົ້ັ ເຖງິ ຜນົ ການວໄິ ຈດີ່ ງັ ກີ່ າວ. ຢາກເຮດັ
ໃຫທ້ັ ຸກໆແຂວງ ສາມາດຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ກນົ ໄກດີ່ ງັ ກ່ີ າວໄດ,ັ້ ຕອັ້ ງມນີ ຕິ ກິ ໍາໃນການສະໜບັ ສະໜນູ ວຽກງານ
ດີ່ ງັ ກ່ີ າວ. ເພີ່ ອຢາກຕດິ ຕາມການປະຕບິ ດັ ແຜນການພດັ ທະນາຂອງຂະແໜງການຢີ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ໂດຍ
ສະເພາະໃນລະດບັ ນະໂຍບາຍ ແລະ ຍຸດທະສາດ ຕອັ້ ງມກີ ນົ ໄກໃຫລ້ັ ດັ ຖະບານ ແລະ ຄ່ີ ູຮີ່ ວມພດັ ທະນາ
ສາມາດປະເມນີ ຄວາມຄບໜາ້ັ ຂອງແຜນ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຄາດໝາຍທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງຂອງ ປີ 2020. ຂອບ
ປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ງານຂອງຂະແໜງການທ່ີ ມີ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຕອັ້ ງໄດກັ້ ວມເອາົ ການຕດິ ຕາມ ການປະຕິ
ບດັ ນະໂຍບາຍ ແລະ ຍຸດທະສາດທ່ີ ສີ ູນກາງວາງອອກ ຢີ່ ູໃນລະດບັ ທອ້ັ ງຖີ່ ນິ .
3 ລາຍລະອຽດມຢີ ່ີ ູຂທໍ້ັ ີ 7
3
ແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ໄດສ້ັ າັ້ ງຂນຶັ້ ໂດຍນໍາໃຊບັ້ ນັ ດາຂໍສັ້ ະເໜແີ ນະເຫີ່ າົ ນເີິັ້ ປັນ
ຈດຸ ເລ່ີ ມີ ຕນົັ້ . ເຖງິ ຢ່ີ າງໃດກໍຕາມ, ສ່ີ ງິ ທາ້ັ ທາຍທີ່ ຈີ ະບ່ີ ໍສາມາດເຮດັ ໃຫບ້ັ ນັ ລຸໄດຈ້ັ ດຸ ປະສງົ ດາ້ັ ນນະໂຍບາຍ ແລະ 8 ຜນົ
ໄດຮັ້ ບັ ລວມທ່ີ ກີ ໍານດົ ໃນແຜນ ແມີ່ ນການສະໜອງງບົ ປະມານທີ່ ບີ ີ່ ພໍ ຽງພໃໍ ຫແັ້ ກີ່ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ.
ລະດບັ ງບົ ປະມານທີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ໃນໄລຍະຜ່ີ ານມາແມ່ີ ນຕີ່ າໍ ຫາຍ ແລະ ຍອັ້ ນເຫດຜນົ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ຈ່ີ ງຶ ໄດສ້ັ ່ີ ງົ ຜນົ ໃຫກັ້ ານການ
ພດັ ທະນາການສກຶ ສາໃນຫາຍຂງົ ເຂດ ມຄີ ວາມທດົ ຖອຍ. ຍອັ້ ນຜນົ ກະທບົ ຈາກການລະບາດຂອງ COVID-19, ຈ່ີ ງຶ
ເຮດັ ໃຫສ້ັ ະພາບການສກຶ ສາອາດຈະທດົ ຖອຍລງົ ໃນໄລຍະໃດໜ່ີ ງຶ (ເບີ່ ງິ ພາກ 3.2). ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ໃນຂໍທັ້ ີ 6 ຈີ່ ງິ ກາໍ ນດົ
ບນັ ດາຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທ່ີ ຈີ າໍ ເປັນ ເພ່ີ ອບນັ ລຸ 8 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ, ຊ່ີ ງຶ ມນັ ອາດບ່ີ ໍສາມາດຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ໄດ້ັ
ຖາັ້ ຫາກສ່ີ ວນແບ່ີ ງງບົ ປະມານບໍລຫິ ານປົກກະຕິ ທີ່ ບີ ີ່ ແໍ ມ່ີ ນເງນິ ເດອນຂອງລດັ ຖະບານ ທີ່ ສີ ະໜອງໃຫແ້ັ ກີ່ ຂະແໜງ
ການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຍງັ ຮກັ ສາຢ່ີ ູໃນລະດບັ ຕີ່ ໍາຄໃນປັດຈບຸ ນັ ນ.ີ້ັ
1.2 ວທິ ກີ ານພດັ ທະນາແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025
ໂຄງປະກອບຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ແມີ່ ນຄາ້ັ ຍຄກບັ ແຜນ
ພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ແລະ ບນົ ພນ້ັ ຖານຂອງທດິ ສະດຂີ ອງການປີ່ ຽນແປງ ທີ່ ໄີ ດັ້
ກໍານດົ ໃນປີ 2015. ຕີ່ ອງໂສຂ້ັ ອງຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025
ແມີ່ ນຢີ່ ູໃນເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍທີ 1 ຊ່ີ ງຶ ໄດນັ້ ໍາສະເໜໃີ ຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ພາບລວມຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ໃນລະດບັ ສູງ, ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ
ລະດບັ ກາງ, ຍຸດທະສາດ ແລະ ກດິ ຈະກາໍ ຫກັ ທີ່ ຈີ ະຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ເພີ່ ອໃຫບ້ັ ນັ ລຸໄດເ້ັ ປົາ້ັ ໝາຍລວມຂອງແຜນພດັ
ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ຂະບວນການໃນການປຶກສາຫາລ ໃນການພດັ ທະນາແຜນພດັ ທະນາຂະແໜ
ງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ໄດລັ້ ະບຸໄວໃ້ັ ນເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍທີ 2. ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ
ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ເລີ່ ງັ ໃສີ່ ຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນລະຫວ່ີ າງເພດຍງິ ແລະ ເພດຊາຍ, ຊນົ ເຜີ່ າົ ແລະ ຜູ ້ັ
ຮີ່ ງັ ແລະ ຜູທັ້ ຸກ ໂດຍສະເພາະໃນບນັ ດາເມອງທີ່ ດີ ອ້ັ ຍໂອກາດ. ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
2021-2025 ໄດກັ້ າໍ ນດົ ເມອງດອັ້ ຍໂອກາດ, ໂດຍແມ່ີ ນ 40 ເມອງດອັ້ ຍໂອກາດ (ເບ່ີ ງິ ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍ
ທີ 3) ທ່ີ ກີ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກາໍ ນດົ ໃນປັດຈບຸ ນັ . ລາຍຊີ່ ບນັ ດາເມອງດີ່ ງັ ກ່ີ າວຈະໄດຮັ້ ບັ ການທບົ
ທວນຄນ ແລະ ປັບປຸງໃນຂະບວນການທບົ ທວນເຄີ່ ງິ ສະໄໝຂອງແຜນ 5 ປີ.
ຫກັ ການທໜີ ີ່ ງຶ ທີ່ ໄີ ດນ້ັ າໍ ໃຊໃ້ັ ນການສາ້ັ ງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ແມ່ີ ນ
ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ຄວາມສອດຄ່ີ ອງລະຫວ່ີ າງພາກທີ I (ມາດຕະການດາ້ັ ນນະໂຍບາຍ) ແລະ ພາກທີ II (ແຜນຂະແໜງ
ການຍີ່ ອຍ) ໂດຍຮຽກຮອັ້ ງໃຫແັ້ ຕີ່ ລະຂະແໜງການຍີ່ ອຍ ແກໄ້ັ ຂຈດຸ ປະສງົ ດາັ້ ນນະໂຍບາຍຫກັ , ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ
ສູງ ແລະ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ໃນແຜນຂອງແຕີ່ ລະຂະແໜງການຍີ່ ອຍ. ທງັ ນີັ້ ກໍເພ່ີ ອເຮດັ ໃຫມ້ັ ຄີ ວາມສອດຄ່ີ ອງ
ດາ້ັ ນນະໂຍບາຍ.
ຫກັ ການທສີ ອງ ແມ່ີ ນນາໍ ໃຊວັ້ ທິ ຈີ ດັ ກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລໃນຫາຍລະດບັ ເພີ່ ອໃຫມັ້ ຄີ ວາມເປັນເອກະພາບ
ທາງດາ້ັ ນຂອບນະໂຍບາຍ ທີ່ ຢີ ່ີ ູພາຍໃຕແັ້ ຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025. ແຜນການເງນິ ຂອງ
ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ຖກສາ້ັ ງຂນຶ້ັ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ສອງສມົ ມຸດຖານ ຄ: 1)
“ງບົ ປະມານໄດຮັ້ ບັ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເທ່ີ າົ ເດມີ ” ເຊ່ີ ງິ ເປັນພນັ້ ຖານໃຫແ້ັ ກ່ີ ການຮກັ ສາລະດບັ ຄຸນນະພາບ ແລະ ການສະ
ໜອງການບໍລກິ ານໃນປະຈບຸ ນັ ໂດຍບ່ີ ໍມກີ ານປັບປຸງການບໍລກິ ານໃດໆ. ຊີ່ ງຶ ມນັ ສະແດງເຖງິ “ເພດານງບົ ປະມານໃນ
ປະຈບຸ ນັ ” ທີ່ ຂີ ະແໜງການມຄີ ວາມຕອ້ັ ງການ; ແລະ 2) ສມົ ມຸດຖານ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ຊີ່ ງຶ ຖາັ້ ຢາກ
ບນັ ລຸໄດຕັ້ າມສມົ ມຸດຖານດີ່ ງັ ກ່ີ າວນີັ້ ສ່ີ ວນແບ່ີ ງງບົ ປະມານທ່ີ ບີ ່ີ ໍເງນິ ເດອນຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຕອັ້ ງ
ໄດຮັ້ ບັ ເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ັ ຢີ່ າງຫວງຫາຍ. ຍອັ້ ນວີ່ າການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານຕວົ ຈງິ ອາດຈະຕກົ ຢີ່ ູໃນລະຫວີ່ າງກາງຂອງສອງສມົ
ມຸດຖານ ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ດີ່ ງັ ນນັ້ັ , ນະໂຍບາຍການໃຊຈັ້ ີ່ າຍຈະເປັນທດິ ທາງໃນ
ການຈດັ ລາໍ ດບັ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານທ່ີ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ໃສ່ີ ໂຂງເຂດທ່ີ ໄີ ດຕັ້ ກົ ລງົ ກນັ ເຊີ່ ນັ : ຂະແໜງ ການ
4
ຍ່ີ ອຍປະຖມົ ສກຶ ສາ ແລະ ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູ. ຜນົ ກະທບົ ທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ ຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດ
COVID-19 ອາດເຮດັ ໃຫກ້ັ ານສະໜອງງບົ ປະມານຕາມສມົ ມຸດຖານ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ບ່ີ ເໍ ປັນໄປ
ໄດຕ້ັ າມແຜນ ໃນຊຸມປີຕນົ້ັ ໆຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025.
2. ຜນົ ສໍາເລດັ ຕນົັ້ ຕໍ ສໍາລບັ 2016-2020
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ໄດສ້ັ ງັ ລວມຈາກ 5 ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍ ແລະ 11 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງມດີ ່ີ ງັ ນ:ີັ້
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍທີ 1 ລະບຸໄວວ້ັ ່ີ າ “ນກັ ຮຽນທຸກຄນົ ມຄີ ວາມຮູ ້ັ ແລະ ຄວາມສາມາດຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານທ່ີ ຈີ າໍ ເປັນ
ພອັ້ ມທງັ ມສີ ຸຂະພາບແຂງແຮງ ເພີ່ ອໃຫສັ້ າມາດເຂາົັ້ ເຮດັ ວຽກຕາມຕະຫາດແຮງງານ ຫ ສບຕ່ີ ໍຮຽນໃນການສກຶ ສາຫງັ
ຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ”.
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ທີ່ ສີ າໍ ຄນັ ລວມມ:ີ
• ອດັ ຕາການເຂາົັ້ ຮຽນຂອງເດກັ ອາຍຸ 5 ປີ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ຈາກ 70,9% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-16 ເປັນ 82,7% ໃນ
ສກົ ຮຽນ 2019-2020 ຊີ່ ງຶ ສາມາດບນັ ລຸໄດເັ້ ກນີ ຄາດໝາຍທ່ີ ກີ າໍ ນດົ ໃນແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ
ກລິ າ ຄ 80% ໃນປີ 2020.
• ອດັ ຕາຈບົ ຊນັ້ັ ປະຖມົ ຕາມກະແສນກັ ຮຽນ ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶັ້ ຄຈາກ 77,9% (ເພດຍງິ 79,1%) ໃນ
ສກົ ຮຽນ 2015-16 ເປັນ 79,9% ດວັ້ ຍອດັ ຕາຈບົ ຊນັັ້ ຂອງເດກັ ຍງິ 82,7% ສູງກວີ່ າເດກັ ຊາຍ ໃນສກົ ຮຽນ
2019-2020.
• ອດັ ຕາການຄາັ້ ງຫອ້ັ ງ ປ.1 ໄດຫ້ັ ຸດລງົ ຈາກ 11,5% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 6,3% ໃນສກົ ຮຽນ
2019-2020.
• ອດັ ຕາເຂາົັ້ ຮຽນລວມຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ັ ຈາກ 82,2% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-
2016 ເປັນ 83,3% ຊີ່ ງຶ ບີ່ ໍສາມາດບນັ ລຸໄດຕ້ັ າມຄາດໝາຍທ່ີ ກີ າໍ ນດົ 85% ໃນປີ 2020. ອດັ ເຂາົັ້ ຮຽນຂອງ
ນກັ ຮຽນຍງິ ບນັ ລຸພຽງແຕ່ີ (81,9%) ຊີ່ ງຶ ຍງັ ສບຕ່ີ ໍ ຕີ່ າໍ ກວີ່ າເພດຊາຍ (84,6%)
• ອດັ ຕາການຈບົ ຊນັ້ັ ລວມຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ ພຽງເລກນອັ້ ຍ ຄ ຈາກ 70,4% ໃນສກົ ຮຽນ
2015-2016 ເປັນ 71,6% ໃນສກົ ຮຽນ 2019/20, ສີ່ ວນດດັ ຊະນຄີ ວາມສະເໝພີ າບຍງິ ຊາຍເພີ່ ມີ ຈາກ
0,94 ເປັນ 0,97 ໃນປີ 2019-2020.
• ໄດສ້ັ ບຕີ່ ສໍ ະໜອງນໍາ້ັ ສະອາດໃຊໃັ້ ນໂຮງຮຽນ (ໃນປີ 2020 ມີ 73% ຂອງໂຮງຮຽນປະຖມົ ມນີ າໍ້ັ ສະອາດ
ໃຊ)້ັ .
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍທີ 2. ລະບຸໄວວັ້ ີ່ າ “ເພ່ີ ອສະໜອງການສກຶ ສາຫງັ ຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານໃຫສ້ັ ອດຄ່ີ ອງກບັ ການ
ຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ໃນແຕີ່ ລະໄລຍະ ແລະ ແຂ່ີ ງຂນັ ກບັ ກາໍ ລງັ ແຮງງານໃນບນັ ດາປະເທດອາຊີ
ຕາເວນັ ອອກສ່ີ ຽງໃຕ້ັ (ASEAN)”.
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ທ່ີ ສີ າໍ ຄນັ ລວມມ:ີ
• ອດັ ຕາເຂາົ້ັ ຮຽນລວມຂອງຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍບນັ ລຸໄດັ້ 54,8% ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020 ຊີ່ ງຶ ເພີ່ ມີ
ຈາກ 47,8% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016. ເຖງິ ຢ່ີ າງໃດກໍດີ ມນັ ກຍໍ ງັ ບ່ີ ໍສາມາດບນັ ລຸໄດຄ້ັ າດໝາຍທີ່ ໄີ ດປັ້ ັບ
ປຸງໃນໄລຍະປະເມນີ ກາງສະໄໝ ຄ 56%.
• ການເລ່ີ ອນຈາກ ມ.4 ໄປສີ່ ູອາຊວີ ະສກຶ ສາບນັ ລຸໄດັ້ 3,8% ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020, ຊ່ີ ງຶ ບີ່ ສໍ າມາດບນັ ລຸ
ໄດ້ັ ຄາດໝາຍ 5% ທ່ີ ກີ ໍານດົ ໃນແຜນພດັ ທະາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ພາຍໃນປີ 2020.
5
• ອດັ ຕາການເຂາົັ້ ຮຽນສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາກໄໍ ດເ້ັ ພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ຍອັ້ ນມກີ ານພດັ ທະນາຫກັ ສູດໃໝີ່ ທີ່ ສີ າມາດຕອບ
ສະ ໜອງໄດັ້ ແລະ ມຄີ ວາມສອດຄີ່ ອງກບັ ຕະຫາດແຮງງານ.
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍທີ 3. ລະບຸໄວວັ້ ີ່ າ: “ບນັ ລຸໄດຄັ້ າດໝາຍດດັ ຊະນຊີ ບັ ສນິ ມະນຸດເພີ່ ອໃຫປັ້ ະເທດຫຸດພນົ້ັ
ອອກຈາກສະຖານະພາບດອັ້ ຍພດັ ທະນາ ໂດຍຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນລະຫວ່ີ າງຍງິ -ຊາຍ, ຄນົ ພກິ ານ, ຄນົ ທຸກ
ຍາກຊນົ ເຜ່ີ າົ ແລະ ອີ່ ນໆ”.
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ທ່ີ ສີ າໍ ຄນັ ລວມມ:ີ
• ໂດຍລວມ ໃນປີ 2020, ອດັ ຕາການເຂາົ້ັ ຮຽນລວມຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ບນັ ລຸໄດັ້ 71,3%, ຊ່ີ ງຶ ອດັ ຕາຂອງນກັ
ຮຽນຍງິ ຕີ່ າໍ ກວ່ີ າເພດຊາຍ 4%. ຄາດໝາຍນີັ້ ແມີ່ ນບີ່ ໍສາມາດບນັ ລຸຄາດໝາຍທ່ີ ກີ ໍານດົ ໃນແຜນພດັ ທະນາ
ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ພາຍໃນປີ 2020 ຄ 75%.
• ໃນປີ 2015 ໄດມັ້ ກີ ານວດັ ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສ, ອດັ ຕາການຮູໜັ້ ງັ ສຂອງຊາວໜີ່ ຸມ (15-24 ປີ) ແມີ່ ນ 92,4%
(90,4% ສໍາລບັ ເພດຍງິ ) ທຽບໃສ່ີ ຄາດໝາຍ 99% ພາຍໃນປີ 2020. ສາໍ ລບັ ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງຜູ ັ້
ໃຫຍີ່ (15 ປີຂນຶ້ັ ໄປ) ແມີ່ ນ 84% (79% ສໍາລບັ ເພດຍງິ ) ທຽບໃສີ່ ຄາດໝາຍ 95% ພາຍໃນປີ 2020.
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍທີ 4 ລະບຸໄວວ້ັ ່ີ າ “ຂະແໜງການມແີ ຜນການ, ງບົ ປະມານ ແລະ ມກີ ານຕດິ ຕາມ ເພ່ີ ອນາໍ
ໃຊແ້ັ ຫີ່ ງທນຶ ຢ່ີ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ.”
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ທີ່ ສີ າໍ ຄນັ ລວມມ:ີ
• ເຖງິ ວີ່ າຍງັ ບ່ີ ມໍ ຕີ ວົ ເລກທ່ີ ເີ ປັນທາງການ ສາໍ ລບັ ຈາໍ ນວນຄູ ແລະ ຜູບ້ັ ໍລຫິ ານການສກຶ ສາ ທ່ີ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ
ຮມົ ໃນແຕີ່ ລະປີ, ແຕ່ີ ກໄໍ ດມັ້ ກີ ານຝຶກອບົ ຮມົ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ໃຫແ້ັ ກີ່ ພວກດີ່ ງັ ກ່ີ າວເປັນຈາໍ ນວນຫວງຫາຍ
ໃນຫວົ ຂໍຕ້ັ ່ີ າງໆ ພາຍໃຕໂ້ັ ຄງການຊ່ີ ວຍເຫອຂອງຄີ່ ູຮີ່ ວມພດັ ທະນາກຄໍ ພາຍໃຕງ້ັ ບົ ປະມານຂອງລດັ ຖະບານ.
• ຄູຢີ່ ູໃນໂຮງຮຽນປະຖມົ ແລະ ຄະນະພດັ ທະນາການສກຶ ສາຂນັ້ັ ບາ້ັ ນ ໄດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ໃນການຄຸມ້ັ
ຄອງທ່ີ ອີ ງີ ໃສ່ີ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ .
• ງບົ ປະມານຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ທີ່ ໄີ ດຮັ້ ບັ ຈາກງບົ ປະມານລດັ ລວມທງັ ງບົ ປະມານ
ຊີ່ ວຍເຫອທາງການເພີ່ ອການພດັ ທະນາ ແມ່ີ ນ 13,1%. ໃນປີ 2020, ຖາັ້ ບ່ີ ລໍ ວມ ງບົ ປະມານຊ່ີ ວຍເຫອທາງ
ການເພີ່ ອການພດັ ທະນາ ແມີ່ ນ 15,4% ທຽບໃສີ່ ຄາດໝາຍທີ່ ແີ ຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ
ກລິ າ 2020 ຕງັັ້ ໄວແັ້ ມີ່ ນສູງກວີ່ າ 17%.
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງນະໂຍບາຍທີ 5 ລະບຸໄວວັ້ ່ີ າ “ກລິ າ ກາຍະກໍາລາວ ຄ່ີ ອຍເຊີ່ ອມໂຍງກບັ ມາດຕະຖານຂອງພາກພນ້ັ
ແລະ ສາກນົ ”.
ຜນົ ສໍາເລດັ ທີ່ ສີ ໍາຄນັ ລວມມ:ີ
• ຮອດປີ 2020, 30% ຂອງພນົ ລະເມອງລາວ ໄດເ້ັ ຂາົັ້ ຮີ່ ວມໃນກດິ ຈະກາໍ ກລິ າ-ກາຍຍະກາໍ ແລະ ການ
ອອກກາໍ ລງັ ກາຍເພີ່ ອສຸຂະພາບ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 1: ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນ ແຕ່ີ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ຈນົ ຮອດ ມ.4 ເຂາົັ້ ເຖງິ ການສກຶ ສາທ່ີ ມີ ຄີ ຸນ
ນະພາບທ່ີ ດີ ເີ ພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ໂດຍເອາົ ໃຈໃສີ່ ຜູດັ້ ອ້ັ ຍໂອກາດ ພອັ້ ມທງັ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມສະເໝພີ າບຍງິ -ຊາຍ.
ການສະໜອງການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ ໄດມັ້ ກີ ານຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ີ າງກວາ້ັ ງຂວາງໃນອດັ ຕາສີ່ ວນຂອງພນົ ລະ
ເມອງອາຍຸ 5 ປີ ເຂາົ້ັ ຮຽນໃນການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນສູງຂນຶ້ັ ຈາກ 70,9% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ
6
82,7% ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020. ການຂະຫຍາຍຕວົ ດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ໄດມ້ັ ຂີ ນຶ້ັ ໃນທຸກໆແຂວງ ແລະ ມຄີ ວາມສະເໝີ
ພາບກນັ ລະຫວ່ີ າງຍງິ -ຊາຍ ດວ້ັ ຍດດັ ຊະນຄີ ວາມເທ່ີ າົ ທຽມທາງເພດຫຸດລງົ ລະຫວ່ີ າງ 0,99 ແລະ 1,01 ແລະ 142
ໃນຈາໍ ນວນ 148 ເມອງ ມອີ ດັ ຕາເຂາົ້ັ ຮຽນຂອງເດກັ ນອັ້ ຍອາຍຸ 5 ປີ ສູງກວີ່ າ 60%.
ໃນຊນັັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ອດັ ຕາຈບົ ຊນັ້ັ ລວມໃໝ່ີ ໃນຂນັ້ັ ປ.5 ໃນທ່ີ ວົ ປະເທດ ລະຫວີ່ າງສກົ ຮຽນ 2015-2016
ແລະ 2019-2020 ມກີ ານປີ່ ຽນແປງເລກັ ໜອ້ັ ຍ ຢີ່ ູລະຫວີ່ າງ 103,5% ແລະ 105,5% ແລະ ມຄີ ວາມສະເໝພີ າບ
ກນັ ລະຫວ່ີ າງຍງິ -ຊາຍ ດວັ້ ຍດດັ ຊະນຄີ ວາມສະເໝພີ າບຍງິ ຊາຍ ຢີ່ ູລະຫວ່ີ າງ 0,99 ແລະ 1,00. ອດັ ຕາການຄາັ້ ງຫອ້ັ ງ
ຫຸດລງົ ຈາກ 4,8% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 3,1% ໃນປີ 2019-2020. ເບ່ີ ງິ ແລວ້ັ ຄວ່ີ າຫຸດລງົ ໜອັ້ ຍ ແຕີ່ ວ່ີ າ
ຖາ້ັ ສາມາດຫຸດລງົ ຫາຍ ຈະເຮດັ ໃຫຫ້ັ ຸດຂະໜາດຂອງຫອ້ັ ງຮຽນ ແລະ ຫຸດຜີ່ ອນຄ່ີ າໃຊຈ້ັ ່ີ າຍຂອງຂະແໜງການລງົ .
ບນັ ຫາທ່ີ ສີ າໍ ຄນັ ອກີ ແມ່ີ ນຈະເຮດັ ໃຫອ້ັ າຍຸຂອງເດກັ ໃນເກນເຂາົັ້ ຮຽນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ຕ່ີ ໍາລງົ ຊ່ີ ງຶ ເປັນຜນົ ໃຫກ້ັ ານ
ໃຊເ້ັ ວລາຢ່ີ ູໂຮງຮຽນຍາວຂນຶ້ັ . ຢີ່ ູຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ັ ອດັ ຕາການເຂາົ້ັ ຮຽນລວມໃໝ່ີ ມ.4 ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ ຊີ່ ງຶ
ເພີ່ ມີ ຈາກ 70,4% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 71,6% ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020 ດວ້ັ ຍດດັ ຊະນຄີ ວາມ
ສະເໝພີ າບຍງິ -ຊາຍ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ຈາກ 0,94 ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 0,98 ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020. ສ່ີ ງິ ທີ່ ີ
ໜາ້ັ ພໍໃຈອກີ ອນັ ນ່ີ ງຶ ຄ ອດັ ຕາການປະລະໃນຊນັັ້ ປະຖມົ ລະຫວ່ີ າງ ສກົ ຮຽນ 2015-16 ຫາ 2019-2020 ຫຸດລງົ
ເລກັ ນອັ້ ຍຈາກ 4,7% ເປັນ 4,1% ໃນສກົ ຮຽນ 2017-2018 ແລະ ຄີ່ ອຍໆເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ ເປັນ 4,3% ໃນສກົ ຮຽນ
2019-2020. ອດັ ຕາການປະລະຂອງນກັ ຮຽນຍງິ ຫຸດຈາກ 4,5% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 3,7% ໃນ
ສກົ ຮຽນ 2019-2020. ໃນຂະນະດຽວກນັ ອດັ ຕາປະລະຂອງນກັ ຮຽນຊາຍຫຸດລງົ ພຽງແຕ່ີ 0,1% ຄ ຈາກ 5,0%
ເປັນ 4,9%. ໂດຍລວມແລວ້ັ ດດັ ຊະນຄີ ວາມສະເໝພີ າບຍງິ ຊາຍສໍາລບັ ການປະລະການຮຽນໃນຊນັ້ັ ປະຖມົ ເທ່ີ າົ
ກບັ 0,81 ໝາຍເຖງິ ນກັ ຮຽນຍງິ ປະລະ 4 ຄນົ ຕີ່ ນໍ ກັ ຮຽນຊາຍປະລະ 5 ຄນົ ຊ່ີ ງຶ ຈະເກດີ ບນັ ຫາຕ່ີ ໍການລອດເຫອຂອງ
ນກັ ຮຽນຊາຍ.
ຄຽງຄ່ີ ກູ ນັ ນນັ້ັ ເພີ່ ອເຮດັ ໃຫກັ້ ານສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶັ້ ນນັ້ັ ມຫີ າຍໜາັ້ ວຽກທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ
ຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ຄ: ໄດພ້ັ ດັ ທະນາບນັ ດານະໂຍບາຍຕີ່ າງໆ, ທບົ ທວນຫກັ ສູດ ແລະ ສະໜອງຄີ່ ູມ ການຮຽນ-ການ
ສອນ ຊ່ີ ງຶ ປະກອບສ່ີ ວນເຮດັ ໃຫອ້ັ ດັ ຕາການເຂາົັ້ ຮຽນ ແລະ ການຈບົ ຊນັັ້ ຂອງນກັ ຮຽນເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ , ການປັບປຸງກດົ ໝາຍ
ການສກຶ ສາເພີ່ ອໃຫກັ້ ານສກຶ ສາຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ເປັນພາກບງັ ຄບັ , ສາ້ັ ງຕງັັ້ ກມົ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ແລະ ການ
ຮບັ ຮອງເອາົ ຍຸດທະສາດ ແລະ ແຜນປະຕບິ ດັ ງານ (2016-2020) ເພີ່ ອສ່ີ ງົ ເສມີ ນະໂຍບາຍການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 2: ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນປະຖມົ ທີ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດເພ່ີ ງິ ພາຕນົ ເອງໃນການອີ່ ານ, ການຂຽນ ແລະ
ການຄໍານວນເລກເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ .
ໄດມັ້ ກີ ານນາໍ ໃຊຫ້ັ ກັ ສູດໃໝີ່ ເປັນເທີ່ ອລະກາັ້ ວ ພອັ້ ມທງັ ໄດດ້ັ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກໍາສະໜບັ ສະໜນູ ອີ່ ນໆ ໄປຄຽງຄີ່ ູ
ກນັ ເຊີ່ ນັ : ທບົ ທວນ ແລະ ສະໜອງປຶມັ້ ແບບຮຽນ, ຄີ່ ູມຄູ ແລະ ສ່ີ ການຮຽນການສອນຕ່ີ າງໆ ໄປຄຽງຄ່ີ ກູ ບັ ການຝຶກ
ອບົ ຮມົ ປະຈາໍ ການໃນການນໍາໃຊຫັ້ ກສູດໃໝີ່ . ນອກຈາກນນັັ້ ກໍໄດພ້ັ ດັ ທະນາຂອບປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ
ຮຽນ. ໂດຍນໍາໃຊຂັ້ ອບປະເມນີ ຜນົ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວ, ສະຖາບນັ ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ ໄດດ້ັ າໍ ເນນີ ການປະເມນີ ຜນົ
ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3 ແລະ ມ.4 ຊ່ີ ງຶ ຜນົ ການປະເມນີ ເຫນັ ວີ່ າຄວາມສາມາດໃນການຮຽນພາສາລາວ, ຄະນດິ
ສາດ ແລະ ວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ແມີ່ ນຍງັ ຕ່ີ ໍາຫາຍ4.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 3: ຈາໍ ນວນຄູທ່ີ ມີ ວີ ຸດທກິ ານສກຶ ສາ ແລະ ຄຸນນະພາບເໝາະສມົ ກບັ ວຊິ າສດິ ສອນ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້
ສມົ ຄີ່ ກູ ບັ ຜນົ ການຮຽນທີ່ ດີ ຂີ ອງນກັ ຮຽນໃນທຸກໆວຊິ າຂອງຫກັ ສູດແຫີ່ ງຊາດ ແຕ່ີ ຊນັັ້ ອະນຸບານຮອດຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ .
4 ອງີ ໃສ່ີ ບດົ ປະເມນີ ທ່ີ ນີ ໍາສະເໜໂີ ດຍ ສະຖາບນັ ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດກນສກຶ ສາ
7
ຫກັ ສູດສາ້ັ ງຄູ ກາໍ ລງັ ໄດຮັ້ ບັ ການກວດແກໃັ້ ຫສັ້ ອດຄ່ີ ອງກບັ ຫກັ ສູດການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ, ປະຖມົ ແລະ
ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ , ຄຽງຄ່ີ ກູ ບັ ການສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫແັ້ ກີ່ ການລງົ ຝຶກຫດັ ຕວົ ຈງິ ຂອງນກັ ຮຽນຄູ. ທຸກໆຫກັ ສູດທ່ີ ີ
ກາໍ ລງັ ປັບປຸງ ແມີ່ ນປະຕບິ ດັ ຕາມຫກັ ການທ່ີ ຖີ ເອາົ ນກັ ຮຽນເປັນໃຈກາງ, ນໍາໃຊຫ້ັ ກັ ການສດິ ສອນແບບກາ້ັ ວໜາ້ັ ແລະ
ແບບມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມ ພອ້ັ ມທງັ ໄດຝ້ັ ຶກອບົ ຮມົ ຄສູ ອນ ເພີ່ ອໃຫພັ້ ວກເຂາົ ສາມາດຮບັ ມກບັ ນກັ ຮຽນທ່ີ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ັ ງການ
ທ່ີ ຫີ າກຫາຍໃນຫອັ້ ງຮຽນ. ຊຸດມາດຕະຖານຄູອງີ ໃສີ່ ຄວາມສາມາດສາໍ ລບັ ພະນກັ ງານວທິ ະຍາໄລຄູ ທີ່ ໄີ ດຖ້ັ ກຮບັ
ຮອງ ໃນປີ 2015 ໄດສ້ັ ະໜອງພນ້ັ ຖານໃຫແ້ັ ກີ່ ການພດັ ທະນາລະບບົ ການພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ຄແູ ບບຕີ່ ໍເນ່ີ ອງ. ເພີ່ ອ
ຊຸກຍູວ້ັ ຽກດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ ຂອບວຸດທກິ ານສກຶ ສາແຫີ່ ງຊາດສໍາລບັ ການພດັ ທະນາຄູ ແລະ ຂອບມາດຕະຖານການສດິ ສອນ
ຂອງຄຊູ ນັ້ັ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ກໍໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາຂນຶັ້ ໃນປີ 2019. ການຝຶກອບົ ຮມົ ສະເພາະສໍາລບັ ຄູສອນ ເພ່ີ ອນໍາ
ໃຊຫ້ັ ກັ ສູດໃໝີ່ ຊນັັ້ ປະຖມົ ແລະ ຫອ້ັ ງກຽມປະຖມົ ໄດເ້ັ ລີ່ ມີ ຕນົ້ັ ຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ . ເພີ່ ອຍກົ ຄຸນນະພາບຂອງນກັ ຮຽນ
ຄູທີ່ ກີ ໍາລງັ ເຂາົັ້ ສີ່ ູວຊິ າຊບີ , ນກັ ຮຽນທຸກຄນົ ຕອັ້ ງໄດຜັ້ ່ີ ານການສອບເສງັ ຄດັ ເລອກ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 4: ໂຮງຮຽນທຸກແຫີ່ ງມແີ ຫີ່ ງທນຶ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ພຽງພເໍ ພີ່ ອປັບປຸງຜນົ ການ
ຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ.
ໄດສັ້ ະໜອງເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນໃຫບັ້ ນັ ດາໂຮງຮຽນຕ່ີ າງໆໃນທ່ີ ວົ ປະເທດ ເພ່ີ ອສະໜບັ ສະໜນູ ໃຫແ້ັ ກີ່ ການ
ວາງແຜນໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ໃຫມັ້ ອີ ຸປະກອນຮບັ ໃຊໃັ້ ນຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານ. ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບ
ການສກຶ ສາ ໄດຖ້ັ ກນໍາໃຊທ້ັ ີ່ ວົ ໄປຢ່ີ າງກວາ້ັ ງຂວາງ ເພີ່ ອຊີ່ ວຍເຫອການວາງແຜນໃນຂນັັ້ ໂຮງຮຽນ ແລະ ການຈດັ ບູລິ
ມະສດິ . ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດນ້ັ ໍາໃຊແັ້ ຜນປະຈາໍ ປີຂອງຂະແໜງການທ່ີ ມີ ກີ ານຄດິ ໄລີ່ ມນູ ຄ່ີ າ ເພ່ີ ອສາ້ັ ງ
ຄວາມເຂມັັ້ ແຂງການເຊ່ີ ອມໂຍງກນັ ລະຫວີ່ າງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ, ແຜນການ ແລະ
ງບົ ປະມານຂອງທອັ້ ງຖ່ີ ນິ . ບນັ ດາຂນັັ້ ຕອນໃໝ່ີ ສໍາລບັ ການຈດັ ສນັ ຄູປະຖມົ ເພ່ີ ອໃຫມ້ັ ລີ ກັ ສະນະເທີ່ າົ ທຽມກວີ່ າເກີ່ າົ
ໃນແຕີ່ ລະເມອງ ໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາ ແລະ ນໍາໃຊຢ້ັ ີ່ າງກວາ້ັ ງຂວາງ. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດກັ້ າໍ ນດົ
40 ເມອງບູລມີ ະສດິ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ສະພາບການພດັ ທະນາທາງດາັ້ ນສງັ ຄມົ ແລະ ຕວົ ຊບີ້ັ ອກດາັ້ ນການສກຶ ສາ. ລະບບົ
ຄຸມ້ັ ຄອງຂໍມ້ັ ູນກ່ີ ຽວກບັ ການສະໜອງປຶມ້ັ ແບບຮຽນໄດຮ້ັ ບັ ການສາ້ັ ງຕງັັ້ ຂນຶັ້ , ແຕີ່ ວີ່ າຍງັ ຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາຕີ່ ມ
ເພ່ີ ອຊ່ີ ວຍໃຫເ້ັ ພ່ີ ມີ ປະສດິ ທຜິ ນົ ໃນການປະຕບິ ດັ ງານ. ເພ່ີ ອເພີ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນການນໍາໃຊຊ້ັ ບັ ພະຍາກອນຂອງລດັ
ທ່ີ ມີ ຈີ າໍ ກດັ , ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດຊ້ັ ຸກຍູໃ້ັ ຫຄັ້ ີ່ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາ ຈດັ ບູລມີ ະສດິ ແຜນງານຂອງຕນົ /ການ
ສະໜບັ ສະໜນູ ໂຄງການ ແລະ ລງົ ທນຶ ຢ່ີ ູໃນບນັ ດາເມອງດ່ີ ງັ ກີ່ າວ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 5: ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ການສກຶ ສາຂນັັ້ ພນັ້ ຖານ ທີ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ ແລະ
ຄວາມຮູຕັ້ າມຄວາມຕອ້ັ ງການເພ່ີ ອສາມາດເຂາົ້ັ ເຮດັ ວຽກຕາມຕະຫາດແຮງງານ ຫ ເພີ່ ອສບຕີ່ ໍຮຽນໃນການສກຶ ສາຫງັ
ພນ້ັ ຖານເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ຫ ກາຍເປັນຜູປ້ັ ະກອບການ.
ໄດມັ້ ກີ ານຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ບນັ ດາຍຸດທະສາດຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-
2020 ເພີ່ ອສີ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜັ້ ູຮ້ັ ຽນຈບົ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນຕນົ້ັ ໄດເັ້ ຂາົ້ັ ຮຽນໃນສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ. ຊຸກຍູສ້ັ ີ່ ງົ ເສມີ
ພາກເອກະຊນົ ໃນການລງົ ທນຶ ໃສ່ີ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ. ວຊິ າກີ່ ຽວກບັ ຜູປັ້ ະກອບການ ໄດຖ້ັ ກບນັ ຈເຸ ຂາົັ້ ໃນຫກັ ສູດຊນັ້ັ ມດັ
ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນປາຍ ແລະ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 6: ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງຜູໃ້ັ ຫຍ່ີ ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶັ້ ພອັ້ ມທງັ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມ
ສະເໝພີ າບຍງິ -ຊາຍ.
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດສ້ັ ະໜອງຫກັ ສູດການສກຶ ສາທຽບເທ່ີ າົ ສໍາລບັ ໄວໜ່ີ ຸມ ເພ່ີ ອເຮດັ ໃຫທ້ັ ຸກ
ຄນົ ໄດມ້ັ ກີ ານສກຶ ສາຢີ່ າງທີ່ ວົ ເຖງິ . ການຮູໜັ້ ງັ ສຂຶ ອງຜູໃ້ັ ຫຍ່ີ (ອາຍຸ 15 ປີ ຂນຶັ້ ໄປ) ໄດເ້ັ ພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ຈາກ 73% ໃນປີ
8
2005 ເປັນ 84,7% ໃນປີ 2015, ແຕ່ີ ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຢີ່ ູໃນກີ່ ຸມຊນົ ເຜ່ີ າົ ເຊີ່ ງິ ບ່ີ ໍແມີ່ ນກ່ີ ຸມ ລາວ-ໄຕ ແມ່ີ ນຍງັ ຕ່ີ າໍ .
ອດັ ຕາການຮູໜັ້ ງັ ສສໍາລບັ ກີ່ ຸມທ່ີ ເີ ວາົ້ັ ພາສາລາວເປັນພາສາແມີ່ ຫ ເປັນພາສາທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ ແມ່ີ ນ 78% ສາໍ ລບັ ເພດຊາຍ
ແລະ 63% ສາໍ ລບັ ເພດຍງິ . ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງກ່ີ ຸມມອນ-ຂະແມ ແມີ່ ນ 67% ສາໍ ລບັ ເພດຊາຍ ແລະ ມພີ ຽງ
ແຕີ່ 38% ສໍາລບັ ເພດຍງິ . ສໍາລບັ ກ່ີ ຸມຕເີ ບດ-ຈນີ ແມີ່ ນມອີ ດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສ ທ່ີ ຕີ ີ່ ໍາກວ່ີ າທຸກກີ່ ຸມ ຄ 50% ສາໍ ລບັ ເພດ
ຊາຍ ແລະ 35% ສໍາລບັ ເພດຍງິ . ການສາໍ ຫວດດດັ ຊະນໝີ າຍສງັ ຄມົ ລາວ (LSIS) ໃນປີ 2017 ພບົ ວີ່ າ ໜ່ີ ງຶ ສີ່ ວນ
ສາມຂອງປະຊາຊນົ ທ່ີ ອີ າໄສຢ່ີ ູ ສປປ ລາວ ອາຍຸລະຫວ່ີ າງ 15-30 ປີ ສາມາດອ່ີ ານ ແລະ ຂຽນໄດ,້ັ ຊ່ີ ງຶ ສີ່ ວນໃຫຍີ່ ໄດ້ັ
ມທີ ກັ ສະເຫ່ີ າົ ນໂີ້ັ ດຍຜີ່ ານໂຮງຮຽນ. ນອກນນັ້ັ , ຍງັ ພບົ ອກີ ວີ່ າອດັ ຕາການກກຮູໜ້ັ ງັ ສ ກຫໍ ຸດລງົ ຢີ່ າງໄວວາໃນແຕີ່ ລະ
ລຸນ້ັ ເຖງິ 11% ສາໍ ລບັ ເພດຊາຍ ແລະ 17% ສໍາລບັ ເພດຍງິ (ກີ່ ຸມອາຍຸ 15 ຫາ 17 ປີ) ຊ່ີ ງຶ ສອດຄ່ີ ອງກບັ ຂມໍັ້ ນູ ທ່ີ ວີ ີ່ າ
ອດັ ຕາການເຂາົ້ັ ຮຽນແມ່ີ ນເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ ໃນທຸກລະດບັ ການສກຶ ສາ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 7: ຄຸນນະພາບ ແລະ ຈາໍ ນວນຜູຮ້ັ ຽນຈບົ ການສກຶ ສາຫງັ ຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານ ທງັ ພາກລດັ ແລະ ເອກະ
ຊນົ ສອດຄີ່ ອງກບັ ເປົາັ້ ໝາຍຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ ສະໄໝທີ VIII.
ໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ປາຍ ອດັ ຕາເຂາົ້ັ ຮຽນລວມໃໝ່ີ ໃນຂນັັ້ ມ.7 ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶັ້ ຢ່ີ າງຈະແຈງ້ັ ຈ່ີ ງຶ ເຮດັ
ໃຫອ້ັ ດັ ຕາເຂາົັ້ ຮຽນລວມເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ ຈາກ 42,7% ໃນສກົ ຮຽນ 2015-2016 ເປັນ 54,8% ໃນສກົ ຮຽນ 2019-
2020 ຄຽງຄ່ີ ູກບັ ການເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ັ ຂອງດດັ ຊະນຄີ ວາມເທ່ີ າົ ທຽມທາງເພດຊ່ີ ງຶ ສູງຂນຶັ້ ຈາກ 0,87 ໃນສກົ ຮຽນ 2015-16
ເປັນ 0,91 ໃນສກົ ຮຽນ 2019-2020. ໄດນ້ັ ໍາໃຊຫັ້ ກັ ສູດໃໝີ່ ໃນສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ ພອັ້ ມທງັ ໄດມັ້ ກີ ານຝຶກອບົ ຮມົ
ໃຫແ້ັ ກີ່ ຄູສອນ ເພີ່ ອແນໃສ່ີ ປັບ ປຸງຄຸນນະພາບຂອງການສະໜອງການສກຶ ສາຫງັ ຂນັັ້ ພນັ້ ຖານ ໃຫສ້ັ ອດຄີ່ ອງກບັ ເປົາ້ັ
ໝາຍການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ . ໃນຂະນະທີ່ ມີ ກີ ານຂະຫຍາຍຫກັ ສູດເພ່ີ ອສະໜອງຄວາມຕອັ້ ງການນ,ີ້ັ
ກໄໍ ດມັ້ ຄີ ວາມພະຍາຍາມ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ໂອກາດການເຂາົ້ັ ເຖງິ ການສກຶ ສາຂອງເດກັ ຍງິ /ແມ່ີ ຍງິ ແລະ ຜູດັ້ ອັ້ ຍໂອກາດ.
ການໃຫໂ້ັ ກຕາການສກຶ ສາ 20% ສາໍ ລບັ ເພດຍງິ ຢ່ີ ູໃນບາງຫກັ ສູດທີ່ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ັ ງການສູງ ກວມເອາົ ອາຊບີ “ກໍາມະ
ກອນ ຫ ອາຊບີ ທ່ີ ເີ ຮດັ ວຽກຕາມໂຮງຈກັ ໂຮງງານ” ແລະ ແຜນງານການໃຫບ້ັ ດັ ທນຶ ການສກຶ ສາ (ຊ່ີ ງຶ ໄດມ້ັ ກີ ານຈດັ ສນັ
ໄວສັ້ ະເພາະໃຫແັ້ ມີ່ ຍງິ ) ແມີ່ ນກາໍ ລງັ ຢີ່ ູໃນການດາໍ ເນນີ ການ. ຄາດໝາຍທ່ີ ຈີ ະເພ່ີ ມີ ການເຂາົັ້ ຮຽນຢີ່ ູໃນມະຫາວທິ ະຍາ
ໄລຂອງລດັ ໄດມັ້ ກີ ານຫຸດລງົ ເພີ່ ອສຸມໃສີ່ ການປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງການຮຽນ-ການສອນໃຫຫັ້ າຍຂນຶັ້ ແລະ ເພີ່ ອ
ສາັ້ ງມາດຕະຖານຕີ່ ໍາສຸດໃຫສັ້ ອດຄີ່ ອງກບັ ມາດຕະຖານຂອງອາຊຽນ; ໄດມ້ັ ກີ ານວາງແຜນການລງົ ທນຶ ເພ່ີ ອສາັ້ ງສູນ
ແຫີ່ ງຄວາມເປັນເລດີ ດາ້ັ ນການກະເສດ, ໂລຈສິ ຕກິ (Logistics), ວສິ ະວະກໍາ, ທ່ີ ອງທີ່ ຽວ ແລະ ການສກຶ ສາສີ່ ງິ ແວດ
ລອັ້ ມ. ຄີ່ ູຮ່ີ ວມພດັ ທະນາກໄໍ ດໃັ້ ຫກັ້ ານສະໜບັ ສະໜນູ ທນຶ ການສກຶ ສາ ສໍາລບັ ໄປຮຽນຕ່ີ ໍປະລນິ ຍາໂທ ແລະ
ປະລນິ ຍາເອກທງັ ຢ່ີ ູພາຍໃນ ແລະ ຕີ່ າງປະເທດ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 8: ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ມໂີ ຄງສາ້ັ ງ, ມຊີ ບັ ພະຍາກອນ ແລະ ມກີ ານຕດິ ຕາມທ່ີ ີ
ເໝາະສມົ ໂດຍນາໍ ໃຊແັ້ ຜນປະຈາໍ ປີຂອງຂະແໜງການທີ່ ມີ ກີ ານຄດິ ໄລີ່ ຄີ່ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍ ແລະ ເຊ່ີ ອມໂຍງກບັ ແຜນ
ພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 5 ປີ (2016-2020).
ເພີ່ ອຕອບສະໜອງຄວາມຕອ້ັ ງການໃນການພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແລະ ເປົັ້າໝາຍຂອງລດັ ຖະ
ບານເພີ່ ອຫຸດຜີ່ ອນຈາໍ ນວນພະນກັ ງານລດັ ລງົ , ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດມ້ັ ກີ ານປັບປຸງໂຄງຮີ່ າງການຈດັ
ຕງັັ້ ໂດຍການທບົ ທວນຄນພາລະບດົ ບາດຂອງບນັ ດາກມົ ພາຍໃນກະຊວງ, ພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
ແຂວງ ແລະ ຫອັ້ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເມອງ ແລະ ບນັ ດາສູນຕີ່ າງໆ. ພາລາບດົ ບາດໃໝີ່ ນໄີ້ັ ດກ້ັ າໍ ນດົ ໜາ້ັ
ທ່ີ ,ີ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ, ຂອບເຂດສດິ , ໂຄງສາັ້ ງ, ບຸກຄະລາກອນ ແລະ ວທິ ກີ ານເຮດັ ວຽກ. ແຜນປະຈາໍ ປີຂອງ
ຂະແໜງການທ່ີ ມີ ກີ ານຄາດຄະເນມູນຄີ່ າ ໄດຮັ້ ບັ ການສະເໜນີ ໍາໃຊ້ັ ເພ່ີ ອເປັນເຄີ່ ອງມໃນການວາງແຜນ ການຈດັ ຕງັ້ັ
ປະຕບິ ດັ ແຜນ 5 ປີ ໃຫເ້ັ ປັນແຜນປະຈາໍ ປີ. ແຜນດີ່ ງັ ກ່ີ າວນີັ້ ໄດສ້ັ າັ້ ງຂນຶ້ັ ໃນຂນັ້ັ ສູນກາງ ແລະ ທອ້ັ ງຖີ່ ນິ , ຊ່ີ ງຶ ໄດມ້ັ ີ
9
ການທດົ ລອງຢ່ີ ູຂນັ້ັ ເມອງ. ພອ້ັ ມນນັ້ັ ໄດປັ້ ັບປຸງການວເິ ຄາະລາຍຈີ່ າຍ ແລະ ງບົ ປະມານ ເພີ່ ອເປັນທາງເລອກດາັ້ ນ
ນະໂຍບາຍ ແລະ ວເິ ຄາະຄີ່ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍທ່ີ ກີ ີ່ ຽວຂອັ້ ງ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ງບົ ປະມານຕວົ ຈງິ ແລະ ຂໍຈັ້ າໍ ກດັ ດາັ້ ນຂດີ ຄວາມ
ສາມາດ. ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ແລະ ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄໄູ ດຮ້ັ ບັ ການສາ້ັ ງຕງັັ້ ຂນຶ້ັ ເພ່ີ ອ
ປັບປຸງທງັ ດາັ້ ນການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ດາັ້ ນການເງນິ ຂອງຂະແໜງການ ໂດຍສະເພາະໃນຂນັັ້
ແຂວງ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 9: ແຜນການເງນິ ສາໍ ລບັ ແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ເນນັັ້ ໃສີ່ ຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກ
ໂຕນລະຫວ່ີ າງບດົ ບາດຍງິ -ຊາຍ, ຊນົ ເຜ່ີ າົ , ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ທ່ີ ຕີ ງັັ້ ພູມສນັ ຖານ.
ສະໜອງທນຶ ການສກຶ ສາໃຫນ້ັ ກັ ຮຽນໃນໂຮງຮຽນຊນົ ເຜ່ີ າົ ແລະ ນກັ ຮຽນໃນສະຖາບນັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ
ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ໃນຈາໍ ນວນ 40% ໂດຍສະເພາະນກັ ຮຽນຈາກຄອບຄວົ ທ່ີ ທີ ຸກຍາກ. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ
ແລະ ກລິ າ ໄດຫ້ັ ນັ ເອາົ ການຊ່ີ ວຍເຫອທາງການເພ່ີ ອການພດັ ທະນາ ລງົ ໃສີ່ ເມອງທ່ີ ດີ ອັ້ ຍໂອກາດເປັນສີ່ ວນໃຫຍີ່ .
ການປະຕບິ ດັ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວແມີ່ ນເປັນທດິ ທາງທີ່ ເີ ຂມັ້ັ ແຂງ ໃນການຫນັ ເອາົ ງບົ ປະມານພາກບໍລຫິ ານທີ່ ບີ ່ີ ໍແມີ່ ນເງນິ ເດອນ
ລງົ ສ່ີ ູແຂວງ ແລະ ເມອງ ແລະ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ແມ່ີ ນເຮດັ ໃຫເ້ັ ມອງ ເລ່ີ ມີ ໄດຮັ້ ບັ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານວຽກງານຫາຍຂນຶັ້ ໃນ
5 ປີ ຜີ່ ານມາ. ເນີ່ ອງຈາກມຂີ ຈໍັ້ າໍ ກດັ ດາ້ັ ນງບົ ປະມານທ່ີ ກີ ໍາລງັ ເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ , ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກໍາລງັ
ປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ເພີ່ ອປັບປຸງປະສດິ ທຜິ ນົ ໃນການຈດັ ສນັ ແລະ ຄຸມັ້ ຄອງງບົ ປະມານ ຊີ່ ງຶ ກວມເອາົ ແຜນຈດັ ສນັ ຄ,ູ
ປັບປຸງວທິ ກີ ານປະຕບິ ດັ ການສາັ້ ງແຜນທີ່ ມີ ກີ ານຄດິ ໄລີ່ ມູນຄ່ີ າໃນຂນັ້ັ ກະຊວງ ແລະ ແຂວງ ພອັ້ ມທງັ ພດັ ທະນາ
ລະບບົ (ເຊີ່ ນັ : ລະບບົ ຄຸມ້ັ ຄອງຂໍມ້ັ ນູ ດາ້ັ ນແຜນການ ແລະ ງບົ ປະມານ) ແລະ ວທິ ກີ ານເພ່ີ ອເຮດັ ໃຫກ້ັ ານຈດັ ສນັ
ງບົ ປະມານໃນທຸກໆຂນັັ້ ຕອບສະໜອງໃຫບ້ັ ນັ ດາບູລມິ ະສດິ ທ່ີ ເີ ປັນລກັ ສະນະຍຸດທະສາດ ແລະ ເງີ່ອນໄຂທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ
(ຂອງເມອງ).
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 10: ການສາ້ັ ງນະໂຍບາຍທ່ີ ອີ ງີ ໃສີ່ ຫກັ ຖານ.
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດກ້ັ ະກຽມແຜນຍຸດທະສາດ ເພ່ີ ອຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ລະບບົ ຄຸມັ້ ຄອງຂມໍ້ັ ນູ
ດາັ້ ນການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ (LESMIS),ໃນຂະນະທ່ີ ຄີ ຸນນະພາບ ແລະ ຄວາມວ່ີ ອງໄວໃນການສະໜອງຂໍມັ້ ູນກໍ
ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ . ນອກຈາກນ,ີັ້ ກກໍ ໍາລງັ ພດັ ທະນາລະບບົ ຄຸມ້ັ ຄອງຂມໍ້ັ ນູ ການວາງແຜນການ ແລະ
ການເງນິ (PBMIS) ເພ່ີ ອໃຫເ້ັ ຊ່ີ ອມຕີ່ ກໍ ບັ ຖານຂມໍ້ັ ູນບຸກຄະລາກອນ ແລະ ຖານຂໍມ້ັ ູນເງນິ ເດອນຢ່ີ າງມປີ ະສດິ ຜນົ .
ນອກຈາກນນັ້ັ ຕອັ້ ງມວີ ທິ ກີ ານໃນການລວມເອາົ ຂໍມ້ັ ນູ ສາໍ ລບັ ເດກັ ພກິ ານເຂາົັ້ ໃນຖານຂໍມັ້ ູນ (EMIS).
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 11: ພນົ ລະເມອງລາວທຸກຄນົ ມສີ ຸຂະພາບເຂມັັ້ ແຂງ, ມນີ ກັ ກລິ າສະໝກັ ຫນິັ້ ແລະ ນກັ ກລິ າ
ອາຊບີ ທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ ເຊ່ີ ອມໂຍງກບັ ນກັ ກລິ າ-ກາຍຍະກາໍ ຂອງພາກພນັ້ ແລະ ສາກນົ ແລະ ຮູຮ້ັ ກັ ສາສລີ ະປະ
ວດັ ທະນະທາໍ ຂອງຊາດ.
ປະຊາຊນົ ທຸກເພດທຸກໄວ ໄດເ້ັ ຂາົ້ັ ຮ່ີ ວມໃນກດິ ຈະກໍາການອອກກາໍ ລງັ ກາຍເພີ່ ອສຸຂະພາບ ຊີ່ ງຶ ບນັ ລຸໄດ້ັ 30%
ເມ່ີ ອທຽບໃສ່ີ ປະຊາກອນຂອງປະເທດ; ໄດສັ້ ໍາເລດັ ການສາ້ັ ງຕງັ້ັ ໂຮງຮຽນພອນສະຫວນັ ດາ້ັ ນກລິ າ ແລະ ສະຖາບນັ
ການກລິ າ-ກາຍຍະກາໍ ໂດຍມຈີ ດຸ ປະສງົ ເພີ່ ອຜະລດິ ນກັ ກລິ າລຸນັ້ ຕີ່ ໄໍ ປ ແລະ ບຸກຄະລາກອນກລິ າໃນລະດບັ ຊາດ
ແລະ ລະດບັ ວຊິ າຊບີ .
ສປປ ລາວ ໄດສັ້ ່ີ ງົ ນກັ ກລິ າ ທມີ ຊາດ ຈາໍ ນວນ 957 ເທີ່ ອຄນົ ເຂາົ້ັ ຮີ່ ວມການແຂີ່ ງຂນັ ໃນລະດບັ ອະນພຸ າກພນ້ັ
ພາກພນັ້ ແລະ ສາກນົ ຕາມການເຊນີ . ນກັ ກລິ າ ລາວ ໄດເັ້ ຂາົັ້ ຮ່ີ ວມການແຂ່ີ ງຂນັ ໂອແລມປິກເປັນຄງັ້ັ ທໍາອດິ ໃນປີ
2016 ທ່ີ ປີ ະເທດບຣາຊນິ , ເຂາົັ້ ຮ່ີ ວມການແຂີ່ ງຂນັ ກລິ າ ໂອແລມັ ປິກ ຄນົ ພກິ ານ ຄງັັ້ ທີ 11 ທີ່ ປີ ະເທດບຣາຊນິ ໃນປີ
10
2017 ແລະ ເຂາົັ້ ຮີ່ ວມການແຂ່ີ ງຂນັ ກລິ າ ຊເີ ກມຄງັ້ັ ທີ 29, ທີ່ ຈີ ດັ ຂນຶັ້ ທ່ີ ປີ ະເທດມາເລເຊຍໃນປີ 2017, ຍາດໄດ້ັ 2
ຫຽນຄາໍ , 3 ຫານເງນິ ແລະ 21 ຫຽນທອງແດງ.
ເຂາົ້ັ ຮ່ີ ວມການແຂີ່ ງຂນັ ກລິ າ ຄນົ ພກິ ານ (Para-Games) ຄງັ້ັ ທີ 9 ທີ່ ປີ ະເທດມາເລເຊຍ ໃນປີ 2017 ຍາດມາ
ໄດັ້ 4 ຫຽນເງນິ ແລະ 4 ຫຽນທອງແດງ; ເຂາົັ້ ຮີ່ ວມການແຂີ່ ງຂນັ ກລິ າ ຄນົ ພກິ ານອາຊີ (Asian Para Games) ຄງັັ້ ທີ
12 ທີ່ ປີ ະເທດອນິ ໂດເນເຊຍຈດັ ຂນຶັ້ ໃນປີ 2018 ໄດຮັ້ ບັ ຫຽນຄາໍ ປະຫວດັ ສາດອນັ ດບັ 1 ຄງັ້ັ ທໍາອດິ ຈາກການແຂ່ີ ງຂນັ
ຍກົ ນາໍ້ັ ໜກັ ຊາຍ; ເຂາົັ້ ຮ່ີ ວມຊເີ ກມຄງັ້ັ ທີ 29 ທ່ີ ປີ ະເທດມາເລເຊຍ, ການແຂີ່ ງຂນັ ກລິ າ ເອຊຽນເກມ ຄງັ້ັ ທີ 18 ທີ່ ີ
ປະເທດອນິ ໂດເນເຊຍຈດັ ຂນຶັ້ ໃນປີ 2018 ສາມາດຍາດໄດ້ັ 3 ຫຽນເງນິ ແລະ 2 ຫຽນທອງແດງ, ເປັນອນັ ດບັ ທີ 31
ຂອງ 45 ປະເທດ; ໄດເ້ັ ຂາົັ້ ຮີ່ ວມງານມະຫາກໍາກລິ າ ນກັ ຮຽນ ທງັ ໝດົ 4 ຄງັ້ັ , ຍາດໄດໄັ້ ດ້ັ 2 ຫຽນເງນິ ແລະ 14 ຫຽນ
ທອງແດງ.
ນກັ ກລິ າລາວໄດເ້ັ ປັນຊະນະເລດີ ຂອງໂລກໃນການແຂ່ີ ງຂນັ ກະຕໍຫັ້ ວາຍ (ປະເພດຄີ່ ູຍງິ ແລະ ຄ່ີ ຊູ າຍ 2 ລາຍ
ການ); Vovinam (ຊາຍດ່ີ ຽວ ແລະ ປະເພດ 4 ຄນົ ) ແລະ ໄດອັ້ ນັ ດບັ 2 ຂອງໂລກ ໃນການແຂີ່ ງຂນັ ເປຕງັ (ປະ
ເພດຍງິ 3 ຄນົ ).
ກມົ ກລິ າ ລະດບັ ສູງ, ກມົ ກລິ າມວນຊວນ, ກມົ ພະລະ ແລະ ສລີ ະປະສກຶ ສາ ໂດຍການປະສານງານກບັ ຄະນະ
ກໍາມະການໂອລມິ ປິກແຫ່ີ ງຊາດ ແລະ ສະຫະພນັ ກລິ າ ແຫີ່ ງຊາດ ໄດຈ້ັ ດັ ການແຂ່ີ ງຂນັ ກລິ າ-ກາຍຍະກາໍ ແລະ ການ
ແຂ່ີ ງຂນັ ກລິ າ ໃນວນັ ສໍາຄນັ ຕ່ີ າງໆຂອງຊາດ; ໄດຈ້ັ ດັ ແລະ ເປັນເຈາົັ້ ພາບຈດັ ການແຂ່ີ ງຂນັ ກລິ າ ໃນລະດບັ ຊາດ ແລະ
ສາກນົ , ໄດຈ້ັ ດັ ງານມະຫະກາໍ ກລິ າ ນກັ ຮຽນທີ່ ວົ ປະເທດ ຄງັ້ັ ທີ 6 ທີ່ ແີ ຂວງບລໍ ຄິ າໍ ໄຊ ໃນປີ 2017 ເຊ່ີ ງິ ປະກອບມີ 10
ປະເພດກລິ າ.
3. ສະພາບເງີ່ອນໄຂສາໍ ລບັ ການສາ້ັ ງແຜນ 2021-2025
3.1 ຄວາມເປັນມາ
ການປະເມນີ ເຄ່ີ ງິ ສະໄໝຂອງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ໄດດັ້ ໍາເນນີ ໃນທາ້ັ ຍປີ
2018, ຊ່ີ ງຶ ບດົ ລາຍກາງສະໄໝດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ ໄດກັ້ ໍານດົ 5 ເນອ້ັ ໃນ ແລະ ຂງົ ເຂດທີ່ ພີ ບົ ເຫນັ ໃນຜນົ ຂອງການສກຶ ສາວໄິ ຈ
ດ່ີ ງັ ນ:ີັ້
1) ເຖງິ ວີ່ າການພດັ ທະນາການສກຶ ສາໄດມ້ັ ຜີ ນົ ສໍາເລດັ ຢ່ີ າງຫວງຫາຍ, ແຕ່ີ ເຫນັ ວີ່ າການພດັ ທະນາ ຍງັ ມຄີ ວາມ
ແຕກໂຕນກນັ ລະຫວີ່ າງຕວົ ເມອງ ແລະ ຊນົ ນະບດົ , ລະຫວີ່ າງເມອງທຸກ ແລະ ເມອງບີ່ ໍທຸກ ແລະ ລະຫວ່ີ າງ
ປະຊາກອນໃນກ່ີ ຸມພາສາທ່ີ ແີ ຕກຕ່ີ າງກນັ . ດີ່ ງັ ນນັັ້ , ຈະຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ແລະ ການເງນິ ແນວໃດ
ເພ່ີ ອຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນ, ລວມທງັ ການປັບປຸງສູດໃນການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານຢ່ີ ູໃນທຸກລະ
ດບັ ?
2) ຜນົ ການຮຽນຕີ່ າໍ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ຊີ່ ງຶ ມນັ ຈະມຜີ ນົ ກະທບົ ຕ່ີ ໍການສກຶ ສາໃນຊນັັ້ ຕ່ີ ໍໆໄປ ລວມທງັ ສາຍ
ອາຊວີ ະສກຶ ສາ. ດີ່ ງັ ນນັ້ັ , ຕອັ້ ງສກຶ ສາວີ່ າ ມປີ ັດໄຈອນັ ໃດແນີ່ ທ່ີ ໄີ ດເັ້ ຮດັ ໃຫມັ້ ຜີ ນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຕີ່ ໍາ?
3) ການຈດັ ສນັ ແລະ ການນໍາໃຊຄ້ັ ຍູ ງັ ບີ່ ມໍ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. ດີ່ ງັ ນນັັ້ ຕອັ້ ງສາ້ັ ງຍຸດທະສາດໄລຍະຍາວໃນການຄຸມັ້
ຄອງ ແລະ ນໍາໃຊຄ້ັ ູຄແນວໃດ?
4) ອດັ ຕາການເລີ່ ອນຊນັັ້ ຈາກປະຖມົ ໄປສີ່ ູມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ຕີ່ ໍາ ແລະ ອດັ ຕາການປະລະຢ່ີ ູໃນຂນັ້ັ ຕນົັ້ ຂອງມດັ
ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ . ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ຕອ້ັ ງສກຶ ສາເຖງິ ສາຍເຫດທີ່ ພີ າໃຫເ້ັ ກດີ ບນັ ຫາດີ່ ງັ ກີ່ າວ.
5) ການມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມຂອງພາກເອກະຊນົ ໃນການກ່ີ ສໍ າັ້ ງສມີ ແຮງງານຍງັ ບີ່ ກໍ ວາັ້ ງຂວາງ. ການນໍາໃຊແ້ັ ຫີ່ ງຂໍມັ້ ນູ ທີ່ ີ
ມຢີ ່ີ ູໃນປັດຈບຸ ນັ ເພ່ີ ອປະເມນີ ແນວໂນມ້ັ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງຕະຫາດແຮງງານໃນແຕ່ີ ລະໄລຍະຍງັ ບີ່ ໍທ່ີ ວົ
ເຖງິ . ຍງັ ມຂີ ມໍ້ັ ນູ ຫຍງັ ອກີ ທີ່ ຍີ ງັ ຂາດຫາຍ?
11
ຫວົ ຂສໍັ້ ໍາຄນັ 5 ຢ່ີ າງ ທ່ີ ໄີ ດກ້ັ າໍ ນດົ ໃນການທບົ ທວນກາງສະໄໝ ໄດຖ້ັ ກນາໍ ໃຊເັ້ ພ່ີ ອກໍານດົ ຈປຸ ະສງົ ໃນເບອ້ັ ງຕນົັ້
ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂອງຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແລະ ການກາໍ ນດົ ສີ່ ງິ ທາັ້ ທາຍຫກັ ແລວັ້ ກາັ້ ວໄປສ່ີ ູການກາໍ
ນດົ ຄໍາຖາມ ແລະ ກດິ ຈະກໍາຕນົ້ັ ຕໍ ທີ່ ໄີ ດຜັ້ ່ີ ານການປຶກສາຫາລກນັ ໃນຂະບວນການຈດັ ກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລທງັ
ໃນຂນັັ້ ສູນກາງ ແລະ ແຂວງ. ຜນົ ການປຶກສາຫາລ ມລີ າຍລະອຽດດີ່ ງັ ນ:ີ້ັ
1. ເຖງິ ວ່ີ າການພດັ ທະນາການສກຶ ສາໄດມ້ັ ຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ ຢ່ີ າງຫວງຫາຍ, ແຕ່ີ ເຫນັ ວີ່ າການພດັ ທະນາຍງັ ມຄີ ວາມ
ແຕກໂຕນກນັ ລະຫວີ່ າງຕວົ ເມອງ ແລະ ຊນົ ນະບດົ , ລະຫວ່ີ າງເມອງທຸກ ແລະ ເມອງບ່ີ ໍທຸກ ແລະ ລະຫວ່ີ າງ
ປະຊາກອນໃນກີ່ ຸມພາສາທີ່ແີ ຕກຕ່ີ າງກນັ . ດ່ີງັ ນນັ ້ັ , ຈະຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ແລະ ການເງນິ ແນວໃດ
ເພີ່ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ, ລວມທງັ ການປ່ີ ຽນແປງສູດໃນການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານການບລໍ ຫິ ານຢ່ີ ູໃນ
ທຸກລະດບັ .
• ໂຮງຮຽນໃນ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ ຢີ່ ູໃນສະພາບທຸກຍາກ, ຂາດແຄນອາຫານ ແລະ ຢ່ີ ູຫ່ີ າງໄກສອກຫກີ . ໂຮງ
ຮຽນເຫ່ີ າົ ນນັັ້ ຍງັ ຂາດຄສູ ອນ ແລະ ຈະຕອັ້ ງອາໄສຄສູ ອນຫອັ້ ງຄວບ, ຄູອາສາສະໝກັ ຫ ຄສູ ອນບ່ີ ຖໍ ກກບັ
ວຊິ າທີ່ ຮີ ຽນມາ.
• ຕອັ້ ງການເງນິ ອຸດໜນູ ເພ່ີ ມີ ເພີ່ ອເປັນສີ່ ງິ ຈງູ ໃຈໃຫແັ້ ກີ່ ຄທູ ີ່ ໄີ ປສອນຢ່ີ ູໂຮງຮຽນເຫີ່ າົ ນີ້ັ ຄຽງຄີ່ ກູ ບັ ການບໍາລຸງຍກົ
ລະດບັ ເພ່ີ ອສາມາດສດິ ສອນໄດັ້ ເຊີ່ ນັ ການສອນຫອ້ັ ງຄວບ.
• ການສະໜອງອາຫານໃນໂຮງຮຽນໃນບນັ ດາເມອງດອ້ັ ຍໂອກາດດ່ີ ງັ ກ່ີ າວມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນ.
• ສູດຄດິ ໄລ່ີ ການສະໜອງເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ ບ່ີ ໍໄດກັ້ ວມເອາົ ຄ່ີ າໃຊຈັ້ ່ີ າຍທ່ີ ສີ ູງສໍາລບັ ໂຮງຮຽນນອັ້ ຍ.
• ເງນິ ບໍລຫິ ານທ່ີ ມີ ຈີ າໍ ນວນຈາໍ ກດັ ໃນຂນັັ້ ເມອງ ເຮດັ ໃຫມ້ັ ຄີ ວາມຫຍຸງັ້ ຍາກໃນການຊ່ີ ວຍເຫອໂຮງຮຽນຂະໜາດ
ນອັ້ ຍໃນເຂດຫີ່ າໄກສອກຫກີ ຊ່ີ ງຶ ມກັ ເກດີ ມຄີ ່ີ າໃຊຈ້ັ ່ີ າຍສູງ ແລະ ໃຊເັ້ ວລາເດນີ ທາງໄກ ເວລາມາຮບັ ເງນິ ບໍລຫິ ານ
ໂຮງຮຽນ. ດີ່ ງັ ນນັ້ັ , ຄວນເພ່ີ ມີ ງບົ ປະມານ ແລະ ໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ແກ່ີ ໂຮງຮຽນດອັ້ ຍໂອກາດ.
2. ຜນົ ການຮຽນຕີ່ າໍ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ຊ່ີງຶ ມນັ ຈະມຜີ ນົ ກະທບົ ຕີ່ ກໍ ານສກຶ ສາໃນຊນັ ້ັ ຕ່ີ ໆໍ ໄປ. ດ່ີງັ ນນັ ້ັ ຕອ້ັ ງ
ສກຶ ສາວີ່ າມປີ ັດໄຈອນັ ໃດ ທີ່ໄີ ດເັ້ ຮດັ ໃຫມ້ັ ຜີ ນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຕ່ີ າໍ ?
• ຄວາມຮູດ້ັ າັ້ ນວຊິ າການ ແລະ ທກັ ສະດາັ້ ນວຊິ າຄູຂອງຄທູ ່ີ ຍີ ງັ ຕ່ີ າໍ ຈະເຮດັ ໃຫຜັ້ ນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຕ່ີ າໍ .
ຜນົ ຂອງການປະເມນີ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ມ.4 ໃນປີ 2019 ໄດຢ້ັ ັງັ້ ຢນໃຫເັ້ ຫນັ ຢີ່ າງຊດັ ເຈນວ່ີ າ ຜນົ ການ
ຮຽນໃນວຊິ າພາສາລາວ, ຄະນດິ ສາດ ແລະ ວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນແມ່ີ ນຕີ່ າໍ .
• ຫກັ ສູດມຫີ າຍວຊິ າຮຽນ ແລະ ຄູສຸມໃສີ່ ແຕີ່ ສດິ ສອນໃຫສ້ັ ໍາເລດັ ຕາມຫກັ ສູດທ່ີ ແີ ອອດັ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ແທນທ່ີ ຈີ ະ
ກວດກາເບ່ີ ງິ ນກັ ຮຽນຂອງຕນົ ວ່ີ າເຂາົ້ັ ໃຈເນອ້ັ ໃນທີ່ ສີ ດິ ສອນຫບີ່ ໍ.
• ການສອນບໍາລຸງເພ່ີ ອຊີ່ ວຍນກັ ຮຽນທ່ີ ຮີ ຽນອ່ີ ອນ ແມີ່ ນຍງັ ບ່ີ ໍທນັ ສາມາດປະຕບິ ດັ ໄດ.້ັ
• ຄູສອນຂາດການຊີ່ ວຍເຫອດາັ້ ນຫກັ ວຊິ າຄູ, ຄູນເິ ທດສຸມໃສ່ີ ແຕີ່ ກວດກາການແຕີ່ ງບດົ ສອນ ແລະ ວຽກບລໍ ິ
ຫານອີ່ ນໆ ຫາຍກວ່ີ າການຮີ່ ວມໂມງສອນ ເພ່ີ ອກວດກາເບ່ີ ງິ ຜນົ ການສດິ ສອນຂອງຄູ. ຄສູ ກຶ ສານເິ ທດຍງັ ຕອັ້ ງ
ການ ການຝຶກອບົ ຮມົ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ ກ່ີ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານສງັ ເກດ ແລະ ສະໜບັ ສະໜນູ ຄູສອນ ໃນການສອນນກັ
ຮຽນທ່ີ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ັ ງການທ່ີ ແີ ຕກຕ່ີ າງກນັ ໃນຫອ້ັ ງຮຽນ.
• ຂາດເຂນີ ປຶມັ້ ຕາໍ ລາຮຽນ ແລະ ການຈດັ ພມິ ປຶມ້ັ ແບບຮຽນເພ່ີ ອທດົ ແທນອນັ ທ່ີ ເີ ສຍຫາຍ ຍງັ ບ່ີ ໍເປັນປົກກະຕິ
ຍອັ້ ນງບົ ປະມານມຈີ າໍ ກດັ ແລະ ອດັ ຕາການສູນເສຍຂອງປຶມ້ັ ກສໍ ູງ ຍອ້ັ ນການນໍາໃຊຫ້ັ າຍເກນີ ໄປ, ສະພາບອາ
ກາດ ແລະ ຂາດການເກບັ ຮກັ ສາທີ່ ເີ ໝາະສມົ .
3. ການຈດັ ສນັ ແລະ ການນາໍ ໃຊຄ້ັ ູ ຍງັ ບ່ີ ມໍ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. ດ່ີງັ ນນັ ້ັ ຕອັ້ ງສາັ້ ງຍຸດທະສາດໄລຍະຍາວໃນການຄຸມ້ັ
ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊຄ້ັ .ູ
12
• ການສບັ ຊອ້ັ ນຄຄູ ນໃໝີ່ ພາຍໃນກີ່ ຸມໂຮງຮຽນມຄີ ວາມສາມາດເປັນໄປໄດ.້ັ ການຍກົ ຍາ້ັ ຍຄູພາຍໃນເມອງກສໍ າ
ມາດເປັນໄປໄດເັ້ ຊ່ີ ນັ ກນັ ແຕີ່ ມຄີ ວາມທາັ້ ທາຍກວ່ີ າ5. ເຖງິ ຢ່ີ າງໃດກໍຕາມ ມນັ ເປັນໄປໄດຍ້ັ າກທ່ີ ຈີ ະຍາັ້ ຍຄູຈາກ
ເມອງໜ່ີ ງຶ ໄປອກີ ເມອງໜ່ີ ງຶ ເພາະວີ່ າຕອ້ັ ງມຄີ ່ີ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍສູງ ຍອ້ັ ນຕອັ້ ງໄດຍັ້ າັ້ ຍທງັ ໝດົ ຄອບຄວົ ແລະ ສາັ້ ງ
ເຮອນໃໝ່ີ ຈ່ີ ງິ ຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງການຄວາມຊ່ີ ວຍເຫອດາ້ັ ນການເງນິ .
• ມຫີ າຍເມອງທີ່ ຍີ ງັ ຂາດເຂນີ ຄູ, ດີ່ ງັ ນນັ້ັ ຕອັ້ ງໃຫບັ້ ູລມິ ະສດິ ໃນການຮບັ ບນັ ຈຄຸ ໃູ ໝີ່ ລວມທງັ ສບັ ຊອັ້ ນຄທູ ່ີ ເີ ຫອ
ຈາກເມອງອີ່ ນໆມາໃຫເ້ັ ມອງດ່ີ ວັ ກີ່ າວ. ໃນຂະນະດຽວກນັ ຍງັ ມຫີ າຍເມອງທ່ີ ມີ ຄີ ູເຫອ ແລະ ບີ່ ໍຄວນໄດຮັ້ ບັ
ບນັ ຈຄຸ ໃູ ໝີ່ .
• ຂນັ້ັ ຕອນໃນການຈດັ ສນັ ຄຄູ ວນມກີ ານຕດິ ຕາມເປັນຢີ່ າງດີ ແລະ ຄວນດໍາເນນີ ການຢີ່ າງເຂມັັ້ ງວດ.
• ໂດຍລວມແລວ້ັ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນໃຫມ້ັ ກີ ານປັບປຸງຍຸດທະສາດ ໃນການສບັ ຊອັ້ ນຄູ ແລະ ການສບັ ຊອ້ັ ນຄູຄນ
ໃໝີ່ ໃນໄລຍະຍາວ ພອ້ັ ມກບັ ການທບົ ທວນຄນ ຄວາມເປັນໄປໄດໃ້ັ ນການໂຮມໂຮງຮຽນທ່ີ ມີ ຈີ າໍ ນວນນກັ
ຮຽນໜອ້ັ ຍເຂາົ້ັ ກນັ 6.
• ຂນັັ້ ຕອນ ແລະ ຫກັ ການໃນການສບັ ຊອັ້ ນຄູທີ່ ມີ ໃີ ນປັດຈບຸ ນັ ອາດຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງຄນໃໝີ່ ຍອ້ັ ນວ່ີ າຕວົ
ເລກລດັ ຖະກອນສກຶ ສາ ທີ່ ຈີ ະໄດຮ້ັ ບັ ແມ່ີ ນມໜີ ອັ້ ຍກວ່ີ າຕວົ ເລກການສູນເສຍ.
4. ອດັ ຕາການເລີ່ອນຊນັ ້ັ ຈາກປະຖມົ ໄປສ່ີ ູມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ ັ້ ຕີ່ າໍ . ອດັ ຕາການປະລະຢ່ີ ູຊນັ ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ ້ັ
ຈ່ີງຶ ເພີ່ມີ ຂນຶ ັ້ . ດ່ີງັ ນນັ ັ້ ຕອ້ັ ງສກຶ ສາເຖງິ ສາຍເຫດທ່ີພີ າໃຫເ້ັ ກດີ ບນັ ຫາດ່ີງັ ກ່ີ າວ.
• ນກັ ຮຽນບີ່ ໍເຫນັ ຄຸນຄີ່ າຂອງການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ . ພວກເຂາົ ເຈາົ້ັ ເຫນັ ນກັ ຮຽນລຸນັ້ ເອອ້ັ ຍ, ລຸນັ້
ອາ້ັ ຍ ແລະ ພ່ີ ນີ ອັ້ ງທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ແຕີ່ ໃນທ່ີ ສີ ຸດ ກໍກບັ ໄປເຮດັ ວຽກນາໍ ຄອບຄວົ .
• ການທ່ີ ບີ ີ່ີ່ ໍມບີ ່ີ ອນຮອງຮບັ ໃນການເຮດັ ວຽກ ຫ ບີ່ ໍມວີ ຽກທີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ຄ່ີ າແຮງງານສູງ ແມີ່ ນເປັນສ່ີ ງິ ທີ່ ເີ ຮດັ ໃຫຂັ້ າດ
ສ່ີ ງິ ຈງູ ໃຈສໍາລບັ ຜູຮັ້ ຽນ.
• ນກັ ຮຽນທີ່ ເີ ຂາົັ້ ຮຽນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ທີ່ ມີ ຄີ ວາມຮູພ້ັ ນ້ັ ຖານຕ່ີ າໍ ແມ່ີ ນນາໍ ໄປສ່ີ ູການປະລະການຮຽນສູງ.
• ໄລຍະການເດນີ ທາງໄປໂຮງຮຽນ ເປັນສ່ີ ງິ ກດີ ຂວາງແກີ່ ນກັ ຮຽນບາງຄນົ (ໂດຍສະເພາະນກັ ຮຽນຍງິ ) ແລະ ຄ່ີ າ
ໃຊຈັ້ ີ່ າຍເພ່ີ ອຊເ້ັ ຄີ່ ອງແບບນກັ ຮຽນ ກໍເປັນສ່ີ ງິ ໜ່ີ ງຶ ທີ່ ເີ ປັນສີ່ ງິ ກດີ ຂວາງໃຫນ້ັ ກັ ຮຽນທີ່ ມີ າຈາກຄອບຄວົ ທຸກຍາກ
ບ່ີ ໄໍ ປເຂາົ້ັ ໂຮງຮຽນ.
5. ການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຂອງພາກເອກະຊນົ ແລະ ການນາໍ ໃຊແັ້ ຫ່ີ ງຂມໍ ັ້ ນູ ທີ່ມີ ຢີ ີ່ ູໃນປັດຈບຸ ນັ ເພີ່ອປະເມນີ ແນວໂນມ້ັ
ຄວາມຕອັ້ ງການຂອງຕະຫາດແຮງງານໃນແຕີ່ ລະໄລຍະ. ຍງັ ມຂີ ມໍ ັ້ ນູ ໃດທ່ີຍີ ງັ ຂາດຫາຍໄປ?
• ການປຶກສາຫາລຮີ່ ວມກນັ ໄດຊ້ັ ໃີ້ັ ຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງມກີ ານເຮດັ ວຽກຮ່ີ ວມກນັ ຢີ່ າງປົກກະຕິ ລະ
ຫວີ່ າງ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ , ກະຊວງອຸດສາຫະ
ກໍາ ແລະ ການຄາັ້ ແລະ ກະຊວງກະສກິ ໍາ ແລະ ປີ່ າໄມ ້ັ ລວມທງັ ຕວົ ແທນຈາກພາກເອກະຊນົ ແລະ ສະພາ
ການຄາັ້ .
• ແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ຈະຊີ່ ວຍສາັ້ ງໜີ່ ວຍງານວຊິ າການຮີ່ ວມກນັ (ກະຊວງ
ສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ , ກະຊວງອຸດສາຫະກາໍ ແລະ ການ
ຄາັ້ ແລະ ກະຊວງກະສກິ ໍາ ແລະ ປີ່ າໄມ,້ັ ພາກເອກະຊນົ ແລະ ຄ່ີ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາ) ພາຍໃຕໜ້ັ ່ີ ວຍງານວຊິ າ
ການ ການສກຶ ສາຫງັ ຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ (ໜີ່ ວຍງານທີ 3) ເພີ່ ອກໍານດົ ຄນ ຄວາມສອດຄີ່ ອງທາງດາ້ັ ນພາລະບດົ ບາດ
5 ຕອ້ັ ງມຄີ ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍຕ່ີ າງໆ ຖາັ້ ຍາ້ັ ຍຄູຈາກບາັ້ ນໜີ່ ງຶ ໄປອກີ ບາ້ັ ນໜີ່ ງຶ
6 ຕອັ້ ງມກີ ານທບົ ທວນປະສດິ ທພິ າບໃນການກາໍ ນດົ ທີ່ ຕີ ງັັ້ ຂອງໂຮງຮຽນ ແລະ ແນວຄວາມຄດິ ທີ່ ວີ ີ່ າທຸກບາັ້ ນຕອ້ັ ງມໂີ ຮງຮຽນຂອງຕນົ ເພ່ີ ອ
ປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບ
13
ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການສະໜອງອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ບນົ ພນ້ັ ຖານກດົ ໝາຍ
ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ສະບບັ ປັບປຸງ.
ກອງປະຊຸມລະດບັ ຜູບ້ັ ລໍ ຫິ ານຂອງໜີ່ ວຍງານວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໄດນ້ັ ໍາໃຊຂັ້ ມໍ້ັ ູນຈາກ
ກອງປະຊຸມປຶກສາຫາ ລຂນັ້ັ ທອັ້ ງຖີ່ ນິ ແລະ ບນັ ດານະໂຍບາຍທ່ີ ເີ ປັນບູລມິ ະສດິ ກໄໍ ດຍ້ັ ກົ ຂນຶັ້ ໃນກອງປະຊຸມປຶກສາ
ຫາລດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ, ຊ່ີ ງຶ ສາມາດສງັ ລວມໄດດັ້ ່ີ ງັ ນ:ີ້ັ
ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ
ໃນປັດຈບຸ ນັ ນີ້ັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນຍງັ ບ່ີ ໍທນັ ພຽງພໍເທີ່ ອ ຈີ່ ງິ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງພດັ ທະນາ
ມາດຕະຖານການສອນ ແລະ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ສາໍ ລບັ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ
ເພີ່ ອປັບປຸງຄຸນນະພາບ ໄປພອ້ັ ມໆກບັ ຄູສກຶ ສານເິ ທດສາໍ ລບັ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນໃນແຕີ່ ລະເມອງ. ການຂະ
ຫຍາຍຕາໜີ່ າງການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນແຫ່ີ ງໃໝ່ີ ຕອ້ັ ງຢີ່ ູໃນຮູບແບບທ່ີ ມີ ຄີ ່ີ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍຕ່ີ ໍາ.
ປະຖມົ ສກຶ ສາ
ຫກັ ສູດຂອງຊນັັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາຂນັ້ັ ຕນົ້ັ (ປ.1 ແລະ ປ.2) ມຫີ າຍວຊິ າຮຽນ ແລະ ບີ່ ໍມກີ ານສອນບໍາລຸງເພ່ີ ອ
ຊ່ີ ວຍເຫອນກັ ຮຽນອ່ີ ອນ. ຄສູ ອນສຸມໃສີ່ ແຕ່ີ ໃຫສ້ັ ໍາເລດັ ການສດິ ສອນຫກັ ສູດ ແທນທ່ີ ຈີ ະກວດກາເບີ່ ງິ ຄວາມເຂາົັ້ ໃຈ
ຂອງນກັ ຮຽນຕ່ີ ເໍ ນອ້ັ ໃນທ່ີ ສີ ດິ ສອນຂອງຕນົ ເປັນບູລມິ ະສດິ , ທງັ ນກີັ້ ຍໍ ອັ້ ນວ່ີ າຄສູ ກຶ ສານເິ ທດ ແມີ່ ນໄດກັ້ ວດກາການ
ແຕ່ີ ງບດົ ສອນເປັນຫກັ . ເປັນທ່ີ ຮີ ບັ ຮູກັ້ ນັ ວີ່ າ ການກວດກາແຜນການສອນແມ່ີ ນວຽກທີ່ ສີ ໍາຄນັ , ໃນຂະນະທີ່ ກີ ານປີ່ ຽນ
ແປງວທິ ກີ ານສດິ ສອນ ເພີ່ ອຕອບສະໜອງຄວາມຕອັ້ ງການດາ້ັ ນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ຄສູ ອນຕອ້ັ ງມທີ ກັ ສະທາງ
ວຊິ າການທ່ີ ແີ ນີ່ ນອນ ເຊີ່ ງິ ປະຈບຸ ນັ ທງັ ຄສູ ກຶ ສານເິ ທດ ແລະ ຄູສອນຍງັ ບີ່ ໍໄດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ . ຄູສອນຫອ້ັ ງຄວບ
ຂາດການຊີ່ ວຍເຫອດາັ້ ນຫກັ ວຊິ າຄູ. ການພມິ ປຶມ້ັ ແບບຮຽນທດົ ແທນບີ່ ໍພຽງພໍ ແລະ ບີ່ ປໍ ົກກະຕຕິ າມຄວາມຕອ້ັ ງ
ການ.
ການສາັ້ ງຕງັັ້ ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ: ຕອັ້ ງມຂີ ອບນຕິ ກິ າໍ ທີ່ ຄີ ບົ ຖວ້ັ ນ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ຜນົ ສໍາເລດັ . ສູດການຄດິ ໄລ່ີ ເງນິ ບໍ
ລຫິ ານໂຮງຮຽນ ແລະ ຄີ່ ມູ ແນະນາໍ ຄວນໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນ ໂດຍສະເພາະສາໍ ລບັ ໂຮງຮຽນຂະໜາດນອ້ັ ຍ ແລະ
ໂຮງຮຽນທ່ີ ຢີ ີ່ ູເຂດຫີ່ າງໄກສອກຫກີ . ການວເິ ຄາະເຖງິ ຜນົ ປະໂຫຍດດາັ້ ນຄ່ີ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍ ສາໍ ລບັ ຍຸດທະສາດການສະໜບັ
ສະໜນູ ການເຂາົ້ັ ຮຽນ ແລະ ການສບຕີ່ ຮໍ ຽນໃນໂຮງຮຽນ (ເຊີ່ ນັ : ການສະໜອງອາຫານໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ການສະ
ໜອງທນຶ ການສກຶ ສາ) ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນທີ່ ທີ ຸກຍາກ, ໂດຍສະເພາະຢ່ີ ູເຂດຫີ່ າງໄກສອກຫກີ ແມ່ີ ນມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນ ເພ່ີ ອ
ຮບັ ປະກນັ ວ່ີ າ ການເຂາົ້ັ ຮຽນ ແລະ ການເລີ່ ອນຂນັັ້ , ເລີ່ ອນຊນັ້ັ ຂອງນກັ ຮຽນ ໄດຮ້ັ ບັ ການສະໜບັ ສະໜນູ ຕາມຈດຸ ປະ
ສງົ .
ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ ັ້
ຄຸນນະພາບຂອງນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ບົ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ບີ່ ທໍ ນັ ພຽງພໍທີ່ ຈີ ະສບຕ່ີ ເໍ ຂາົ້ັ ຮຽນໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ , ພອັ້ ມນນັ້ັ
ຄວາມຮູດ້ັ າ້ັ ນວຊິ າສະເພາະ ແລະ ທກັ ສະດາ້ັ ນວຊິ າຄຂູ ອງຄມູ ດັ ທະຍມົ ແມີ່ ນຍງັ ບ່ີ ພໍ ຽງພໍທ່ີ ຈີ ະສອນຫກັ ສູດ ທ່ີ ມີ ຫີ າຍ
ວຊິ າຮຽນເກນີ ໄປ. ຄວາມຕອ້ັ ງການຄູສອນ ທ່ີ ເີ ປັນຊີ່ ຽວຊານສໍາລບັ ທຸກໆວຊິ າຮຽນ ແມີ່ ນບີ່ ສໍ າມາດສະໜອງໃຫໄັ້ ດ້ັ
ຍອ້ັ ນມຄີ ່ີ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍສູງ. ນກັ ຮຽນປະລະຍອ້ັ ນມຫີ າຍສາຍເຫດ ເຊີ່ ນັ : ຄວາມທຸກຍາກ, ບາ້ັ ນຢ່ີ ູຫີ່ າງໄກຈາກໂຮງຮຽນ,
ຫກັ ສູດຍາກເກນີ ໄປ, ຊີ່ ງຶ ພວກເຂາົ ບີ່ ໍມເີ ວລາກະກຽມພຽງພໍ ແລະ ນກັ ຮຽນກເໍ ຂາົັ້ ໃຈວີ່ າເວລາຮຽນຈບົ ກບໍ ່ີ ມໍ ວີ ຽກ
ເຮດັ ທີ່ ດີ .ີ ຖາັ້ ຕອ້ັ ງການເພີ່ ມີ ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນເຂາົັ້ ຮຽນໃຫຫ້ັ າຍຂນຶ້ັ , ຕອ້ັ ງຮບັ ປະກນັ ໃຫນ້ັ ກັ ຮຽນມຄີ ຸນນະພາບຂນັັ້
ພນັ້ ຖານ.
14
ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ
ເຂດບລໍ ກິ ານນກັ ຮຽນຂອງໂຮງຮຽນຕີ່ າງໆກວາ້ັ ງເກນີ ໄປ ແລະ ບນັ ດາໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ັ ຄວນຈະຍກົ
ລະດບັ ໃຫເັ້ ປັນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນ. ເດກັ ນອັ້ ຍຢ່ີ ູເຂດຫ່ີ າງໄກສອກຫກີ ມໂີ ອກາດເຂາົ້ັ ຮຽນໜອ້ັ ຍກວ່ີ າເດກັ ນອ້ັ ຍຢີ່ ູ
ເຂດໃນເມອງ 5 ເທີ່ າົ . ວທີ ກີ ານປະເມນີ ປະປັດຈບຸ ນັ ຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໂດຍຜີ່ ານບນັ ດາວທິ ກີ ານທ່ີ ຫີ າກຫາຍ.
ມຄີ ວາມຕອ້ັ ງການຄູນເິ ທດທ່ີ ຊີ ໍານານງານໃນລາຍວຊິ າ ເພີ່ ອຊ່ີ ວຍເຫອບນັ ດາຄສູ ອນ. ຕອັ້ ງໄດສັ້ າ້ັ ງຍຸດທະສາດ ເພ່ີ ອ
ແກໄັ້ ຂການປະລະການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ. ຕອ້ັ ງການໃຫມ້ັ ຫີ ກັ ສູດສາມນັ ວຊິ າຊບີ ໂດຍໃຫ້ັ
ບູລມິ ະສດິ ໂຮງຮຽນກນິ ນອນຊນົ ເຜ່ີ າົ .
ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ
ວທິ ກີ ານປະຕບິ ດັ ໃນປັດຈບຸ ນັ ສາໍ ລບັ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ມລີ ກັ ສະນະທດິ ສະດຫີ າຍໂພດ, ຕອັ້ ງສາ້ັ ງ
ຫດັ ສູກວຊິ າຊບີ ຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ ທ່ີ ເີ ນນັັ້ ການຝຶກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໃຫຫ້ັ າຍ ພອ້ັ ມທງັ ຕອ້ັ ງປອັ້ ນຂມໍັ້ ູນຕີ່ າງໆທີ່ ກີ ີ່ ຽວຂອ້ັ ງເຂາົ້ັ
ໃນລະບບົ ຄຸມັ້ ຄອງຂມໍັ້ ນູ ຂີ່ າວສານການສກຶ ສາ (EMIS). ຕອ້ັ ງສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫເັ້ ນອ້ັ ໃນຫກັ ສູດຂອງການສກຶ
ສານອກໂຮງຮຽນ ໃຫທ້ັ ຽບເທີ່ າົ ກບັ ການສກຶ ສາໃນໂຮງຮຽນ. ຕອັ້ ງສະໜອງອຸປະກອນ ແລະ ເພີ່ ມີ ງບົ ປະມານ
ບລໍ ຫິ ານໃຫແ້ັ ກີ່ ສູນສກຶ ສາຊຸມຊນົ , ພອັ້ ມທງັ ສາັ້ ງສູນການຮຽນຮູຊ້ັ ຸມຊນົ ໃຫຫັ້ າຍຂນຶັ້ . ຄະນະກາໍ ມະການ ການຮຽນຮູ ້ັ
ຕະຫອດຊວີ ດິ ຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ການສາ້ັ ງຕງັັ້ ຂນຶ້ັ ທງັ ຂນັ້ັ ສູນກາງ ແລະ ຂນັັ້ ທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ ເພີ່ ອເຮດັ ໃຫກ້ັ ານສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ
ແລະ ໃນໂຮງຮຽນມກີ ານເຊ່ີ ອມໂຍງກນັ ຢ່ີ າງເຂມັັ້ ແຂງ.
ຂະແໜງການຍີ່ ອຍບລໍ ຫິ ານ ແລະ ຄຸມັ້ ຄອງ
ການຈດັ ສນັ ຄູ ແລະ ການສບັ ຊອ້ັ ນຄູຄນໃໝ່ີ ຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ໃນຂອບເຂດທ່ີ ວົ ປະເທດ ໂດຍ
ນໍາໃຊຂ້ັ ອບນຕິ ກິ າໍ ທ່ີ ມີ ຢີ ່ີ າງເຂມັັ້ ງວດ. ການສບັ ຊອ້ັ ນຄູຄນໃໝ່ີ ສາມາດເປັນໄປໄດໃັ້ ນລະດບັ ກີ່ ຸມໂຮງຮຽນເທ່ີ າົ ນນັ້ັ ,
ແຕ່ີ ຖາັ້ ຢາກສບັ ຊອັ້ ນຄູໄປສອນຢ່ີ ູໂຮງຮຽນອີ່ ນພາຍໃນເມອງດຽວກນັ ທ່ີ ຢີ ່ີ ູຫ່ີ າງໄກຈາກບ່ີ ອນສດິ ສອນເກີ່ າົ ຂອງຄູ
ແມີ່ ນມຄີ ວາມທາ້ັ ທາຍ ແລະ ອາດເປັນໄປໄດຍ້ັ າກ.
ປຶມ້ັ ແບບຮຽນຍງັ ຂາດເຂນີ ແລະ ລະບບົ ແຈກຢາຍຍງັ ຂາດປະສດິ ທຜິ ນົ . ລະບບົ ຄຸມ້ັ ຄອງຂມໍັ້ ູນປຶມ້ັ ແບບຮຽນ
ຍງັ ບີ່ ທໍ ນັ ປະຕບິ ດັ ໄດດ້ັ .ີ ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ຄວນນໍາໃຊຂ້ັ ມໍ້ັ ູນຈາກສູນສະຖຕິ ກິ ານສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ, ແຕີ່ ຂໍມ້ັ ນູ ຂອງສູນສະຖຕິ ິ
ການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າຕອ້ັ ງທນັ ກບັ ເວລາ ແລະ ຂນັັ້ ຕອນການພມິ ທດົ ແທນ ຕອັ້ ງສາມາດຊດົ ເຊຍີ ຈາໍ ນວນປຶມ້ັ ທ່ີ ສີ ູນ
ເສຍ.
ການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານໃຫໂ້ັ ຮງຮຽນ ແລະ ຫອ້ັ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເມອງ ຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການທບົ
ທວນຄນໃໝ່ີ ແລະ ໃຫສັ້ ອດຄີ່ ອງກບັ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງເຂາົ ເຈາົັ້ ເພ່ີ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນໃນການໃຫັ້
ບລໍ ກິ ານດາັ້ ນການສກຶ ສາ.
ທກັ ສະ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງພະນກັ ງານ ບີ່ ໍສອດຄ່ີ ອງກບັ ຈງັ ຫວະຂອງການປີ່ ຽນແປງພາຍໃນຂະແໜງ
ການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ດ່ີ ງັ ນນັັ້ , ຈ່ີ ງຶ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫແັ້ ກ່ີ ພະນກັ ງານວຊິ າການໃນທຸກ
ລະດບັ ເພີ່ ອໃຫເັ້ ຂາົ ເຈາົ້ັ ສາມາດຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ບນັ ດານນະໂຍບາຍຕີ່ າງໆທີ່ ວີ າງອອກຢ່ີ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ .
3.2 ຜນົ ກະທບົ ຈາກ COVID-19
ບດົ ລາຍງານທ່ີ ພີ ມິ ອອກເມ່ີ ອບ່ີ ໍດນົ ມານ7ີ້ັ ໄດອັ້ ະທບິ າຍເຖງິ ຜນົ ກະທບົ ທີ່ ອີ າດຈະເກດີ ຂນຶັ້ ຈາກການລະບາດ
ຂອງພະຍາດ COVID-19 ຕ່ີ ໍເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດເຮາົ ດວັ້ ຍສອງສມົ ມຸດຖານ ຊ່ີ ງຶ ຂນຶັ້ ກບັ ວີ່ າ (i) ໄລຍະເວລາ
7 Lao Economic Monitor, May 2020. World Bank
15
ແລະ ຄວາມຮາັ້ ຍແຮງຂອງການລະບາດ ແລະ ການປິດປະເທດຂອງລາວເຮາົ ; (ii) ຂະໜາດ ແລະ ປະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງ
ນະໂຍບາຍບນັ ເທາົ ທຸກດາັ້ ນເສດຖະກດິ ; ແລະ (iii) ຄວາມຮາັ້ ຍແຮງ ແລະ ໄລຍະເວລາຂອງການປິດປະເທດຂອງ
ແຕີ່ ລະປະເທດໃນໂລກ. ໃນສະຖານະການທີ່ ອີ າດບ່ີ ໍຮາ້ັ ຍແຮງ, ເສດຖະກດິ ລາວເຮາົ ຄາດວ່ີ າຈະຂະຫຍາຍຕວົ ໃນ
ອດັ ຕາ 1% ໃນປີ 2020, ແຕ່ີ ຖາ້ັ ສະຖານະການຮາ້ັ ຍແຮງໄປກວີ່ າເກ່ີ າົ , ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງເສດຖະກດິ ຂອງລາວ
ອາດຕດິ ລບົ 1,8%. ບ່ີ ໍວ່ີ າໃນກລໍ ະນໃີ ດກີ່ ໍຕາມ, ນຈີັ້ ະເປັນ "ອດັ ຕາການເຕບີ ໂຕທ່ີ ຊີ າັ້ ທ່ີ ສີ ຸດນບັ ຕງັ້ັ ແຕ່ີ ປີ 1990". ບດົ
ລາຍງານດ່ີ ງັ ກີ່ າວຍງັ ໃຫຂ້ັ ສໍັ້ ງັ ເກດວີ່ າ COVID-19 ຈະຊ່ີ ວຍເພີ່ ມີ ຄວາມສ່ີ ຽງດາັ້ ນໂຄງສາ້ັ ງທີ່ ຍີ າວນານ ຂອງ ສປປ
ລາວ ຕີ່ ມອກີ , ແມີ່ ນແຕ່ີ ກ່ີ ອນການເກດີ ໂລກລະບາດ: ປະເທດລາວເຮາົ ກໍມສີ ະພາບເສດຖະກດິ ມະຫາພາກທີ່ ອີ ່ີ ອນ
ແອ, ສີ່ ງົ ຜນົ ໃຫມ້ັ ຂີ ຈໍ້ັ າໍ ກດັ ດາ້ັ ນງບົ ປະມານ ແລະ ເງນິ ຕາຕີ່ າງປະເທດ. ບດົ ລາຍງານຍງັ ໄດກ້ັ ່ີ າວເຖງິ ຄວາມບ່ີ ໍແນ່ີ ນອນ
ແລະ ບີ່ ຕໍ ີ່ ເໍ ນີ່ ອງຂອງຕະຫາດແຮງງານ.
ຜນົ ກະທບົ ຂອງພະຍາດໂຄວດິ ຕ່ີ ໍກບັ ການເງນິ ຂອງລດັ ຄາດວ່ີ າຈະມຫີ າຍພສໍ ມົ ຄວນ, ລາຍຮບັ ພາຍໃນຫຸດລງົ
ຈາກ 14 ຫາ 10 ເປີເຊນັ ຂອງ GDP ໃນປີ 2020 ແລະ ຈະຄ່ີ ອຍໆຟນ້ັ ຕວົ ເປັນ 12,5 ສີ່ ວນຮອ້ັ ຍໃນປີ 2021 ແລະ
2022. ການຂາດດຸນສູງ ຈະເຮດັ ໃຫໜັ້ ສີັ້ າທາລະນະສູງ ເຖງິ ລະດບັ ສີ່ ຽງສູງ ແລະ ການຊໍາລະໜສີ້ັ ນິ ຄາດວີ່ າຈະບນັ ລຸ
55% ຂອງລາຍໄດພັ້ າຍໃນໂດຍສະເລ່ີ ຍ. ສະນນັັ້ , ມນັ ຈີ່ ງຶ ໄປກວມເອາົ ພນັ້ ທີ່ ງີ ບົ ປະມານທີ່ ມີ ຢີ ີ່ ູ. ການໃຊຈັ້ ີ່ າຍຂອງລດັ
ຈະຫຸດລງົ ຈາກ 20,2 ສ່ີ ວນຮອ້ັ ຍຂອງ GDP ໃນປີ 2019 ມາເປັນສະເລ່ີ ຍ 18,9 ສີ່ ວນຮອັ້ ຍໃນໄລຍະປີ 2020-
2022, ສະນນັັ້ ຈ່ີ ງຶ ເຮດັ ໃຫສັ້ ະພາບງບົ ປະມານມຄີ ວາມຈາກດັ ຢ່ີ າງໜກັ ໜີ່ ວງ.
ບດົ ລາຍງານຄາດຄະເນວ່ີ າ ຜນົ ກະທບົ ຈາກໂລກລະບາດ ອາດຈະເຮດັ ໃຫປ້ັ ະຊາຊນົ 214.000 ຄນົ ຕກົ ຢ່ີ ູໃນ
ຄວາມທຸກຍາກ. ອງີ ຕາມຂມໍັ້ ູນຈາກທະນາຄານໂລກ8, ຄວາມທຸກຍາກໃນ ສປປ ລາວ ຫຸດລງົ ຈາກ 33,5% ມາເປັນ
23,2% ໃນທດົ ສະວດັ ທີ່ ຜີ ີ່ ານມາ ເຮດັ ໃຫປ້ັ ະຊາກອນປະມານຫາ້ັ ແສນຄນົ ຫຸດພນົ້ັ ອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກ. ເຖງິ
ຢີ່ າງໃດກ່ີ ຕໍ າມ, ປະຊາຊນົ ສີ່ ວນໃຫຍີ່ ທ່ີ ຫີ ຸດພນົັ້ ອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກແມີ່ ນຍງັ ຢີ່ ູໃກ ້ັ ຫ ຕກົ ເຂາົັ້ ສີ່ ູລະດບັ
ຄວາມທຸກຍາກອກີ - ປະມານເຄີ່ ງິ ໜີ່ ງຶ ຂອງຄນົ ທຸກຍາກໃນປີ 2013, ຊ່ີ ງຶ ໃນປີ 2008 ພວກດ່ີ ງັ ກີ່ າວແມ່ີ ນບ່ີ ໄໍ ດທັ້ ຸກ
ຍາກ. ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນໃນປີ 2013 ມລີ າຍໄດຕ້ັ ີ່ ໍາກວີ່ າ 2,5 ໂດລາຕ່ີ ໍມ ັ້ ແລະ ມໂີ ອກາດເຖງິ 10% ທ່ີ ີ
ຈະກບັ ສ່ີ ູຄວາມທຸກຍາກ. ຜນົ ຂອງສໍາຫວດດດັ ຊະນໝີ າຍສງັ ຄມົ ລາວ (LSIS 2017)9 ຊໃີັ້ ຫເັ້ ຫນັ ວີ່ າ ຄວາມທຸກ
ຍາກແມ່ີ ນປັດໄຈປະກອບສ່ີ ວນທ່ີ ສີ າໍ ຄນັ ທີ່ ເີ ຮດັ ໃຫນັ້ ກັ ຮຽນບີ່ ໍສາມາດຮຽນຈບົ ການສກຶ ສາໃນລະດບັ ໃດໜີ່ ງຶ ແລະ
ຖກລະບຸວ່ີ າ ເປັນປັດໄຈຫກັ ທ່ີ ເີ ຮດັ ໃຫເັ້ ກດີ ຄວາມບ່ີ ສໍ ະເໝພີ າບ.
ມຕີ ວົ ບ່ີ ງົ ບອກ10ຢ່ີ ູແລວັ້ ວ່ີ າ ການແຜ່ີ ລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວດິ ສ່ີ ງົ ຜນົ ກະທບົ ທາງລບົ ຕ່ີ ໍໂພຊະນາການ. ການ
ສາໍ ຫວດຜນົ ກະທບົ ຂອງ COVID-19 ທີ່ ຜີ ່ີ ານມາ ກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມໝນັ້ັ ຄງົ ດາັ້ ນສະບຽງອາຫານ ແລະ ກະສກິ າໍ ,
ດໍາເນນີ ໂດຍອງົ ການອາຫານໂລກ ແລະ ອງົ ການອາຫານ ແລະ ການກະເສດ, ຊໃີັ້ ຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າປະມານ 1/3 ຂອງຜູຕ້ັ ອບ
ຄາໍ ຖາມ ຮູສັ້ ກຶ ເຖງິ ການປີ່ ຽນແປງທ່ີ ບີ ່ີ ດໍ ກີ ີ່ ຽວກບັ ການບໍລໂິ ພກອາຫານ. ຜູທ້ັ ່ີ ຖີ ກສາໍ ຫວດສ່ີ ວນໃຫຍີ່ ກ່ີ າວວີ່ າ ພວກ
ເຂາົ ບ່ີ ໍສາມາດບໍລໂິ ພກຄບົ ທຸກໝີ່ ອູ າຫານໄດັ້ ຍອ້ັ ນການເພີ່ ມີ ລາຄາ ແລະ ການຫຸດລງົ ຂອງຊນີັ້ ໃນຕະຫາດ. ການພດັ
ທະນາລະບບົ ພູມຕາ້ັ ນທານທ່ີ ແີ ຂງແຮງໃນເດກັ ໂດຍການບລໍ ໂິ ພກອາຫານທີ່ ມີ ໂີ ພຊະນາການທ່ີ ດີ ີ ແມີ່ ນມຄີ ວາມ
ສໍາຄນັ ຫາຍເພ່ີ ອເປັນການປອັ້ ງກນັ ຄວາມສ່ີ ຽງດາັ້ ນສຸຂະພາບ.
ອງົ ການອາຫານໂລກ ແລະ ອງົ ການ UNICEF ກໍາລງັ ເຕອນກີ່ ຽວກບັ ການລະບາດ ຂອງຄວາມອດຶ ຢາກທີ່ ີ
ງຽບສະຫງບົ ເຊ່ີ ງິ ອາດຈະເຮດັ ໃຫປັ້ ະຊາກອນຂອງໂລກອກີ 130 ລາັ້ ນຄນົ ເຂາົ້ັ ໄປໃນຄວາມອດຶ ຫວິ ຢ່ີ າງຮຸນແຮງ
8 https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/drivers-of-poverty-in-lao-pdr
9 COUNTRY REPORT Lao People’s Democratic Republic Lao Social Indicator Survey II 2017 MICSLao Statistics Bureau. 2018.
And Lao Social Indicator Survey II 2017, Survey Findings Report. Vientiane, Lao PDR: Lao
Statistics Bureau and UNICEF.
10 ຂໍມ້ັ ູນຈາກໜງັ ສພມິ Vientiane Times ວນັ ທີ 17 ເດອນ ມຖິ ຸນາ 2020
16
ຍອັ້ ນຜນົ ກະທບົ ຈາກ Covid-19. ບນັ ດາຄອບຄວົ ທີ່ ມີ ຄີ ວາມທຸກຍາກຢ່ີ ູແລວ້ັ ຫ ກາໍ ລງັ ຕກົ ຢ່ີ ູໃນຄວາມທຸກຍາກ
ແລະ ມຄີ ວາມຂາດແຄນທາງດາ້ັ ນໂພຊະນາການ, ແມ່ີ ນຢີ່ ູໃນອນັ ດບັ ທໍາອດິ ຂອງອນັ ຕະລາຍນ.ີ້ັ ຢີ່ ູ ສປປ ລາວ, ຫາຍ
ກວີ່ າເຄ່ີ ງິ ໜີ່ ງຶ ຂອງເດກັ ນອ້ັ ຍອາຍຸຕ່ີ ໍາກວ່ີ າ 6 ເດອນ ບ່ີ ໄໍ ດຮັ້ ບັ ການລຽ້ັ ງລູກດວັ້ ຍນມົ ແມ່ີ ແລະ ຫາຍກວ່ີ າ 2/3 ຂອງ
ເດກັ ນອ້ັ ຍອາຍຸຕ່ີ ໍາກວ່ີ າສອງປີ ແມ່ີ ນບີ່ ໍໄດຕ້ັ າມມາດຕະຖານຕີ່ ໍາສຸດດາັ້ ນອາຫານ ໃນແງ່ີຂອງຄວາມຖ່ີ ,ີ ດາັ້ ນຄຸນ
ນະພາບ ແລະ ຄວາມຫາກຫາຍ.
ດ່ີ ງັ ນນັ້ັ , ຜນົ ກະທບົ ທາງລບົ ຂອງການແຜ່ີ ລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວດິ ຕ່ີ ໍຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈະ
ມາຈາກຄວາມອາດສາມາດໃນການສະໜອງຊບັ ພະຍາກອນທາງການເງນິ ໃຫແ້ັ ກີ່ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
ຂອງລດັ ຖະບານ ແລະ ມາຈາກຄອບຄວົ ທຸກຍາກທີ່ ບີ ີ່ ໍສ່ີ ງົ ລູກຫານຂອງພວກເຂາົ ໄປໂຮງຮຽນ ເນ່ີ ອງຈາກເຂາົ ເຈາົ້ັ ມີ
ໂອກາດໄປຊອກວຽກເຮດັ ງານທໍາຕາມສວນຢາງ, ສວນກວັ້ ຍ ແລະ ໂຮງຈກັ ໂຮງງານ ລວມທງັ ໄປຊອກຫາເຄີ່ ອງປ່ີ າ
ຂອງດງົ .
3.3 ຈດຸ ປະສງົ ດາັ້ ນນະໂຍບາຍທ່ີ ເີ ປັນບູລມີ ສດິ ສໍາລບັ ແຜນ 2021-2025
ຈດຸ ປະສງົ ລວມຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແມ່ີ ນແນໃສ່ີ ພດັ ທະນາລະບບົ ການສກຶ
ສາ ເພ່ີ ອສາ້ັ ງຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ໃຫມັ້ ຄີ ວາມຮູ,້ັ ຄວາມສາມາດ, ມຄີ ຸນສມົ ບດັ ສນິ ທາໍ ປະຕວິ ດັ ແລະ ມຄີ ່ີ ານຍິ ມົ ທີ່ ີ
ຖກຕອ້ັ ງ, ມນີ າໍັ້ ໃຈຮກັ ປະເທດຊາດ, ຊ່ີ ສດັ ບລໍ ສິ ຸດ, ມລີ ະບຽບວໄິ ນ, ມສີ ຸຂະພາບທາງດາັ້ ນຮ່ີ າງກາຍ ແລະ ຈດິ ໃຈທ່ີ ດີ ີ
, ມຄີ ວາມສາມກັ ຄພີ າຍໃນຊາດ, ມຄີ ວາມຮກັ ຕີ່ ໍການຮຽນຮູຕັ້ ະຫອດຊວີ ດິ , ມຄີ ີ່ ານຍິ ມົ ຕີ່ ປໍ ະເພນອີ ນັ ດງີ າມຂອງຊາດ,
ຮກັ ຄວາມກາ້ັ ວໜາ້ັ ແລະ ມວີ ທິ ະຍາສາດ ເພ່ີ ອໃຫກ້ັ າຍເປັນກາໍ ລງັ ແຮງງານທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ, ສອດຄ່ີ ອງ ແລະ ສາມາດ
ຕອບສະໜອງກບັ ຄວາມຮຽກຮອ້ັ ງຕອັ້ ງການ ຂອງການຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ ຂອງຊາດທີ່ ຍີ ນຍງົ , ມີ
ຄວາມພອ້ັ ມທີ່ ຈີ ະຮີ່ ວມມ ແລະ ແຂີ່ ງຂນັ ກບັ ບນັ ດາປະເທດໃນພາກພນ້ັ .
ກອງປະຊຸມລະດບັ ສູງຂອງໜ່ີ ວຍງານວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຕກົ ລງົ ເຫນັ ດຮີ ບັ ຮອງເອາົ
ຈດຸ ປະສງົ ດາັ້ ນນະໂຍບາຍຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ດີ່ ງັ ນ:ີ້ັ
• ເພ່ີ ອປັບປຸງຄວາມຮູທ້ັ າງດາັ້ ນເນອ້ັ ໃນຂອງບດົ ສອນ ແລະ ທກັ ສະດາ້ັ ນການສດິ ສອນຂອງຄູສອນຊນັັ້ ປະຖມົ
ສກຶ ສາ ໂດຍໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ໃນການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານໃສ່ີ ຂະແໜງການຍີ່ ອຍປະຖມົ ສກຶ ສາ;
• ເພ່ີ ອຂະຫຍາຍການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ຢ່ີ າງປະຢັດ, ມປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລະ ສອດຄ່ີ ອງກບັ ຕວົ ຈງິ
, ແຕ່ີ ຜນົ ປະໂຫຍດທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ຈາກການເຂາົັ້ ເຖງິ ການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ຈະບ່ີ ໍເກດີ ຂນຶັ້ ຖາ້ັ ຫາກ
ຜນົ ການຮຽນ ກຄໍ ທກັ ສະການອ່ີ ານອອກຂຽນໄດັ້ ແລະ ທກັ ສະການຄດິ ໄລ່ີ ເລກຂອງນກັ ຮຽນ ຜູທ້ັ ່ີ ຈີ ບົ ຊນັ້ັ
ປະຖມົ ບີ່ ໍໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ . (ການຂະຫຍານການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ ກໍມຜີ ນົ ເຮດັ ໃຫຄັ້ ຸນນະພາບ
ຂອງຜູຮັ້ ຽນຈບົ ຊນັັ້ ປະຖມົ ດຂີ ນຶ້ັ ).
• ເພີ່ ອສາັ້ ງຄວາມກມົ ກີ່ ຽວກນັ ລະຫວ່ີ າງທກັ ສະ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງພະນກັ ງານ ພາຍໃນກະຊວງສກຶ
ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເພ່ີ ອີ ໃຫສັ້ າມາດຕອບສະໜອງໄດຕັ້ າມຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງວຽກງານໃນປັດຈບຸ ນັ
ແລະ ອານາຄດົ . (ເຮດັ ວຽກຫາຍຂນຶັ້ ໂດຍໃຊຈັ້ າໍ ນວນຄນົ ເທ່ີ າົ ເດມີ ໂດຍຜ່ີ ານການປັບປຸງລະບບົ ການຄຸມ້ັ
ຄອງຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ).
• ເພີ່ ອສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫແັ້ ກ່ີ ພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແຂວງ, ຫອ້ັ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ
ກລິ າເມອງ, ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ ແລະ ໂຮງຮຽນ ເພີ່ ອປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບ, ປະສດິ ທຜິ ນົ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ
ຊອບຂອງເຂາົ ເຈາົ້ັ ໂດຍຜ່ີ ານການສາ້ັ ງຄວາມກມົ ກຽວກນັ ລະຫວ່ີ າງໜາ້ັ ທ່ີ ,ີ ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ
ຜດິ ຊອບ; ການກາໍ ນດົ ຕາໍ ແໜ່ີ ງງານ ແລະ ວຊິ າສະເພາະໃຫມ້ັ ຄີ ວາມຊດັ ເຈນ; ການສາ້ັ ງລະບບົ ສະໜອງ
ແລະ ຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນການເງນິ ທີ່ ອີ ງີ ໃສ່ີ ຄວາມຕອັ້ ງການຕວົ ຈງິ .
17
ນອກນນັັ້ ຍງັ ມຈີ ດຸ ປະສງົ ດາ້ັ ນນະໂຍບາຍຈາໍ ນວນໜ່ີ ງຶ ທີ່ ກີ າໍ ລງັ ສບຕ່ີ ຈໍ ດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ຢີ່ ູໃນປັດຈບຸ ນັ ເຊີ່ ນັ :
• ເພີ່ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນທາງດາ້ັ ນຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ໂດຍຜ່ີ ານການຄຸມ້ັ ຄອງຊບັ ພະຍາ
ກອນໃຫມ້ັ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລະ ປະສດິ ທຜິ ນົ ເພີ່ ອເລີ່ ງັ ໃສີ່ ປັບປຸງການບໍລກິ ານດາ້ັ ນການສກຶ ສາ ໂດຍສະ
ເພາະໃນ 40 ເມອງດອັ້ ຍໂອກາດ ຕາມທີ່ ກີ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າໄດກັ້ ໍານດົ ໄວ.້ັ
• ສະໜອງການສກຶ ສາຫງັ ການສກຶ ສາຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ ເພ່ີ ອປະກອບສ່ີ ວນເຂາົັ້ ແລະ ສະໜບັ ສະ
ໜນູ ບນັ ດາບູລມິ ະສດິ ຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫ່ີ ງຊາດ ຄງັັ້ ທີ IX.
• ເພີ່ ອເສມີ ຂະຫຍາຍວຽກງານກລິ າ-ກາຍຍະກໍາຂອງລາວ ໃຫກັ້ າັ້ ວສ່ີ ູມາດຕະຖານພາກພນັ້ ແລະ ສາກນົ .
ບູລມິ ະສດິ ເຫີ່ າົ ນແີັ້ ມ່ີ ນສອດຄີ່ ອງກບັ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລວມ ແລະ ວຽກງານຈດຸ ສຸມຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະ
ກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ ຄງັ້ັ ທີ IX. ການສາັ້ ງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ ຄງັັ້ ທີ IX ໄດຖັ້ ກເລີ່ ອນອອກ
ໄປຍອັ້ ນຜນົ ກະທບົ ຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດ COVID-19. ພາຍໃຕຜັ້ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ທີ 2 (ການພດັ ທະນາຊບັ ສນິ
ມະນຸດ) ຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຄງັ້ັ ທີ IX, ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ບູລມິ ະສດິ ແມ່ີ ນເພ່ີ ອບນັ ລຸ “ການສກຶ ສາທີ່ ມີ ີ
ຄຸນນະພາບສາໍ ລບັ ການກຽມພອ້ັ ມຂອງການປະຕວິ ດັ ອຸດສາຫະກາໍ ຍຸກ 4.0, ທກັ ສະດາັ້ ນແຮງງານ ແລະ ທກັ ສະທາງ
ດາັ້ ນວຊິ າການ ລວມທງັ ການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຂອງແມີ່ ຍງິ . ຊີ່ ງຶ ເປັນສີ່ ວນໜ່ີ ງຶ ຂອງການກະກຽມກອງປະຊຸມໂຕະ ມນົ ປະ
ຈາໍ ປີ 2020 ສາໍ ລບັ ແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ ຄງັັ້ ທີ IX, ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລງົ ທນຶ
ໄດຮ້ັ ຽກຮອ້ັ ງໃຫຂັ້ ະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ກາໍ ນດົ “ຢ່ີ າງໜອ້ັ ຍສາມມາດຕະການທ່ີ ລີ ະອຽດອ່ີ ອນກ່ີ ຽວກບັ ເພດ
ເພີ່ ອເລີ່ ງັ ໃສ່ີ ເປົາ້ັ ໝາຍການພດັ ທະນາແບບຍນຍງົ ກ່ີ ຽວກບັ ຄຸນນະພາບຂອງການສກຶ ສາ ແລະ ເປີເຊນັ ຂອງນກັ ຮຽນ
ໃນຊນັ້ັ ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ ທີ່ ບີ ນັ ລຸໄດມ້ັ າດຕະຖານຂນັ້ັ ຕ່ີ າໍ ດາ້ັ ນທກັ ສະການອີ່ ານ ແລະ ຄະ ນດິ -
ສາດ”. ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລງົ ທນຶ ຍງັ ໄດໃ້ັ ຫຮັ້ ູເ້ັ ຖງິ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງການຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ເພ່ີ ອຮບັ -
ປະກນັ ໃຫັ້ ສປປ ລາວ ສາມາດເກບັ ກີ່ ຽວຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊາວໜີ່ ຸມ ທ່ີ ມີ ຄີ ວາມສາມາດບີ່ ມົ ຊອ້ັ ນ ແລະ ສາມາດແປ
ການລງົ ທນຶ ນີ້ັ ໃຫເັ້ ປັນກາໍ ລງັ ແຮງງານທີ່ ມີ ທີ ກັ ສະ ແລະ ມປີ ະສດິ ທພິ າບສູງ. ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລງົ ທນຶ ຍງັ
ໄດກັ້ ໍານດົ ຄວາມຈາໍ ເປັນໃນການລງົ ທນຶ ເຂາົ້ັ ໃນການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູປະຖມົ ໃຫຫັ້ າຍກວ່ີ າເກ່ີ າົ ; ເພີ່ ມີ ທະວກີ ານພດັ ທະນາ
ເດກັ ແລະ ການກຽມຄວາມຂອງເດກັ ກ່ີ ອນເຂາົັ້ ໂຮງຮຽນ, ຫຸດຜ່ີ ອນອດັ ຕາການປະລະການຮຽນ, ໂດຍສະເພາະໃນ
ກ່ີ ຸມເດກັ ຍງິ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ຄຸນນະພາບ ແລະ ປະສດິ ທພິ າບດາັ້ ນການສກຶ ສາ; ເພີ່ ມີ ທະວກີ ານລງົ ທນຶ ແລະ ການ
ຮີ່ ວມມກບັ ພາກເອກະຊນົ ໃນວຽກງານອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ແລະ ວທິ ກີ ານແບບກວມລວມ ແລະ
ມລີ ກັ ສະນະທີ່ ເີ ປັນຍຸດທະສາດ ແມີ່ ນມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນ ໃນການພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ດາັ້ ນການສກຶ ສາ.
3.4 ຄວາມສີ່ ຽງຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025
ຄວາມສ່ີ ຽງທີ່ ສີ າໍ ຄນັ ຕີ່ ໍການບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ດາ້ັ ນນະໂຍບາຍ ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ
ກລິ າ 2021-2025 ແມ່ີ ນການຂາດແຄນຊບັ ພະຍາກອນການເງນິ ດ່ີ ງັ ທີ່ ເີ ຄຍີ ເປັນໃນລະຫວ່ີ າງປີ 2016-2020. ໃນ
ຊຸມປີທີ່ ຜີ ່ີ ານມາ, ຕວົ ຊບີ້ັ ອກຈາໍ ນວນໜີ່ ງຶ ໄດສັ້ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ການທດົ ຖອຍເມ່ີ ອທຽບກບັ ຊຸມປີກ່ີ ອນໜາັ້ ນີ້ັ (ເບ່ີ ງິ ເອ
ກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍທີ 4). ການລະບາດຂອງ COVID-19 ໄດເັ້ ຮດັ ໃຫລ້ັ ດັ ຖະບານມຄີ ວາມຫຍຸງ້ັ ຍາກທ່ີ ຈີ ະເພ່ີ ມີ ການ
ສະໜບັ ສະໜນູ ງບົ ປະມານໃຫແ້ັ ກ່ີ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໃນອະນາຄດົ ແລະ ຄອບຄວົ ທີ່ ທີ ຸກຍາກກໍມີ
ຄວາມຫຍຸງັ້ ຍາກທີ່ ຈີ ະສ່ີ ງົ ລກູ ພວກເຂາົ ເຂາົ້ັ ໂຮງຮຽນ. ຍອ້ັ ນຄວາມບີ່ ໍແນີ່ ນອນກີ່ ຽວກບັ ໄລຍະເວລາຂອງຜນົ ກະທບົ
ເຫີ່ າົ ນ,ີັ້ ແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ຈີ່ ງຶ ໄດສ້ັ ະເໜແີ ຜນການເງນິ ຢ່ີ ູສອງສມົ ມຸດ
ຖານຄ: "ງບົ ປະມານທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ຍງັ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເທີ່ າົ ເດມີ " ແລະ ສມົ ມຸດຖານງບົ ປະມານ "ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບຂອງການ
ສກຶ ສາ". ສມົ ມຸດຖານທສີ ອງ ຈະຕອັ້ ງການງບົ ປະມານສະໜບັ ສະໜນູ ເພີ່ ມີ ເຕມີ ຈາກລດັ ຖະບານ ແລະ ຄີ່ ູຮ່ີ ວມ
ພດັ ທະນາ, ໃນຂະນະທີ່ ສີ ມົ ມຸດຖານທໜີ ່ີ ງຶ ໄດຖັ້ ກອອກແບບເພ່ີ ອປົກປອັ້ ງການລງົ ທນຶ ແລະ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ທີ່ ຍີ າດໄດ້ັ
18
ໃນໄລຍະຜ່ີ ານມາ. ໜ່ີ ວຍງານວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈະຕອັ້ ງໄດເ້ັ ຮດັ ວຽກຫາຍກວີ່ າເກ່ີ າົ ເພີ່ ອ
ຮບັ ປະກນັ ວີ່ າ ງບົ ປະມານການຊີ່ ວຍເຫອຈາກພາຍນອກ ສອດຄີ່ ອງກບັ ບູລມິ ະສດິ ຂອງກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ
ກລິ າ. ລາຍລະອຽດຂອງຄວາມສ່ີ ຽງຕີ່ າງໆ ໄດກ້ັ າໍ ນດົ ຢີ່ ູໃນເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍທີ 5.
4. ເປົາັ້ ໝາຍລວມສາໍ ລບັ 2021-2025
“ພາຍໃນປີ 2025 ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຢີ່ ູ ສປປລາວ ມໂີ ຄງສາັ້ ງ ແລະ ມຊີ ບັ ພະຍາກອນທີ່ ີ
ເໝາະສມົ ເພີ່ອເຮດັ ໃຫພັ້ ນົ ລະເມອງລາວທຸກຄນົ ເຂາົ ັ້ ເຖງິ ການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ-ກາຍຍະກາໍ ທ່ີມີ ຄີ ຸນ
ນະພາບ ເພີ່ອໃຫປັ້ ະເທດຊາດໄດຮັ້ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຈາກການຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ
ຫຸ ດພນົ ັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບຄວາມດອັ້ ຍພດັ ທະນາ ແລະ ຊຸກຍູເ້ັ ພ່ີອບນັ ລຸການຈດັ ຕງັ ້ັ ປະຕບິ ດັ ເປົາັ້
ໝາຍການພດັ ທະນາແບບຍນຍງົ ທີ 4”
ຕະຫອດໄລຍະ 5 ປີ ຜ່ີ ານມາ ດວັ້ ຍການຊ່ີ ວຍເຫອຈາກຄ່ີ ູຮີ່ ວມພດັ ທະນາ ເຮດັ ໃຫເັ້ ສດຖະກດິ ສປປ ລາວ
ໄດມັ້ ກີ ານເຕບີ ໃຫຍີ່ ຢ່ີ າງໄວ ເຖງິ ແມ່ີ ນວີ່ າໃນໄລຍະມີ່່ີ ໆໍ ມານີ້ັ ການເກບັ ລາຍຮບັ ເຕບີ ໂຕຊາັ້ ແລະ ການໃຊໜ້ັ ມີ້ັ ສີ ູງ ຊ່ີ ງຶ
ເປັນອຸປະສກັ ການຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາັ້ ນການເງນິ ລວມທງັ ການສະໜອງງບົ ປະມານໃຫແັ້ ກີ່ ຂະແໜງການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ. ເຖງິ ຈະມຂີ ໍຈ້ັ າໍ ກດັ ເຫີ່ າົ ນກີັ້ ໍຕາມ, ການເຂາົັ້ ຮຽນ ແລະ ການເລີ່ ອນຂນັັ້ , ເລ່ີ ອນຊນັັ້ ຂອງນກັ ຮຽນ ກຍໍ ງັ ສບ
ຕ່ີ ໍໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶັ້ ຢ່ີ າງຊດັ ເຈນ. ການທບົ ທວນເຄ່ີ ງິ ສະໄໝແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-
2020 ໄດສ້ັ ະຫຸບໃຫເັ້ ຫນັ ວ່ີ າ ຄວາມແຕກໂຕນດາັ້ ນການເຂາົັ້ ເຖງິ ການສກຶ ສາຍງັ ສບຕ່ີ ໍຄງົ ຕວົ ຢ່ີ ູ ແລະ ຄຸນນະພາບ
ຂອງການສກຶ ສາ ຈະຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃຫດ້ັ ຂີ ນຶ້ັ ໂດຍສະເພາະເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫທ້ັ ກັ ສະການຮູໜ້ັ ງັ ສ ແລະ
ການຄດິ ໄລີ່ ເລກຂອງນກັ ຮຽນທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ຊນັັ້ ປະຖມົ ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ . ການສະຫຸບດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຍງັ ໄດຮັ້ ບັ
ການຢນຢັນຕ່ີ ມຈາກກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລ ເພີ່ ອກະກຽມການສາ້ັ ງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-
2025.
ດີ່ ງັ ນນັັ້ , ຊ່ີ ວງໄລຍະ 2021-2025 ຈະເນນັັ້ ໃສີ່ ການຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ ແລະ ປັບປຸງຜນົ ການຮຽນໃນ
ຊນັ້ັ ປະຖມົ ສກຶ ສາໃຫດ້ັ ຂີ ນຶັ້ . ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດກ້ັ າໍ ນດົ ເອາົ 40 ເມອງທ່ີ ດີ ອັ້ ຍໂອກາດທ່ີ ສີ ຸດທາງ
ດາັ້ ນການສກຶ ສາຂອງປະເທດ ຊີ່ ງຶ ເປັນບີ່ ອນທ່ີ ມີ ຜີ ນົ ໄດຮ້ັ ບັ ດາ້ັ ນການສກຶ ສາຕີ່ ໍາທ່ີ ສີ ຸດ. ບນັ ດາເມອງເຫີ່ າົ ນີ້ັ ຍງັ ທຸກຍາກ
ຫາຍ ຊ່ີ ງຶ ປະກອບດວ້ັ ຍຄອບຄວົ ທີ່ ຂີ າດດາັ້ ນສະບຽງອາຫານ. ບູລມິ ະສດິ ຂອງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
2021-2025 ແມີ່ ນເພີ່ ອຫຸດຜີ່ ອນຊ່ີ ອງຫວີ່ າງດາັ້ ນການສກຶ ສາ ລະຫວີ່ າງບນັ ດາ 40 ເມອງເຫ່ີ າົ ນີັ້ ແລະ ບນັ ດາເມອງ
ຕ່ີ າງໆໃນທ່ີ ວົ ປະເທດ. ຂຈໍ້ັ າໍ ກດັ ໃນການເຂາົ້ັ ເຖງິ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ ແລະ ຜນົ ການຮຽນຕ່ີ ໍາໃນຊນັັ້ ປະຖມົ ສກຶ
ສາ ຈະມຜີ ນົ ກະທບົ ຕີ່ ໍການສກຶ ສາໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ແລະ ຫງັ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ. ການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ
ຕອນຕນົ້ັ ເປັນການສກຶ ສາພາກບງັ ຄບັ ແຕ່ີ ຜນົ ປະໂຫຍດທີ່ ໄີ ດຮັ້ ບັ ຂອງການເຂາົັ້ ຮຽນໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ ຈະ
ເກດີ ຂນຶັ້ ໄດກັ້ ຕໍ ີ່ ເໍ ມີ່ ອນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ບົ ຊນັັ້ ປະຖມົ ມທີ ກັ ສະການຮູໜັ້ ງັ ສ ແລະ ການຄດິ ໄລເລກພຽງພໍ ແລະ ມຄີ ວາມຍນ
ຍງົ ເພີ່ ອປະກອບສ່ີ ວນເຂາົ້ັ ແລະ ໄດຮັ້ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຈາກການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຂອງປະເທດ ເພ່ີ ອ
ຊ່ີ ວຍໃຫັ້ ສປປ ລາວ ຫຸດພນົັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດອັ້ ຍພດັ ທະນາໃນປີ 2025. ນອກຈາກການປັບປຸງ
ຄຸນນະພາບຂອງຄຊູ ນັັ້ ປະຖມົ ແລວັ້ , ການເຂາົັ້ ຮຽນໃນການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນໃນຮູບແບບຕ່ີ າງໆ ຈະຊີ່ ວຍໃຫນ້ັ ກັ
ຮຽນສາມາດຮຽນອ່ີ ານ ແລະ ຂຽນພາສາລາວໄດດ້ັ ຂີ ນຶ້ັ ໂດຍສະເພາະເດກັ ທີ່ ບີ ີ່ ໍມພີ າສາລາວເປັນພາສາແມ່ີ . ການລະ
ບາດຂອງໂຣກລະບາດ COVID-19 ໄດກ້ັ ດີ ຂວາງການເປີດໂຮງຮຽນ ແລະ ການເຂາົັ້ ໂຮງຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ໄດສ້ັ ະ-
ແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຄວາມຈາໍ ເປັນໃນການພດັ ທະນາ ແລະ ຂະຫຍາຍກນົ ໄກການສະໜບັ ສະໜນູ ນກັ ຮຽນ ແລະ ຄູ
ສອນ ໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ແລະ ຫີ່ າງໄກສອກຫກີ ທີ່ ບີ ີ່ ສໍ າມາດເຂາົ້ັ ເຖງິ ການຮຽນຮູທ້ັ າງອນິ ເຕເີ ນດັ .
19
ການຄາດຄະເນຂໍຈ້ັ າໍ ກດັ ດາັ້ ນການເງນິ ທີ່ ຄີ າດຄະເນໄວຮ້ັ ອດປີ 2025 ແມີ່ ນມຜີ ນົ ກະທບົ ທີ່ ຮີ າ້ັ ຍແຮງກວ່ີ າເກີ່ າົ
ທາງດາ້ັ ນເສດຖະກດິ ຍອ້ັ ນການລະບາດຂອງ COVID-19, ເຮດັ ໃຫມັ້ ຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຈະຕອັ້ ງໄດກ້ັ ໍານດົ ບູລມິ ະສດິ
ດາ້ັ ນການເງນິ ໃນແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025. ໃນເວລາດຽວກນັ , ໜ່ີ ວຍງານວຊິ າ
ການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈະທບົ ທວນແຜນການເງນິ ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ
ກລິ າ ເປັນແຕີ່ ລະປີ ແລະ ດດັ ແປງບູລມິ ະສດິ ເຫ່ີ າົ ນຕີັ້ າມຄວາມເໝາະສມົ .
5. ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລວມຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025
ປະຊາຊນົ ລາວທຸກຄນົ ມຄີ ວາມຮູຄ້ັ ວາມສາມາດທາງດາັ້ ນວຊິ າສະເພາະ ແລະ ຄວາມຮູທັ້ ີ່ ວົ ໄປທ່ີ ເີ ໝາະສມົ
ເພີ່ ອພດັ ທະນາຕນົ ເອງ, ເພ່ີ ອປະກອບສີ່ ວນເຂາົັ້ ແລະ ຮບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຈາກການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຂອງ
ປະເທດຊາດ ເພ່ີ ອໃຫປ້ັ ະເທດຊາດຫຸດພນົັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດອ້ັ ຍພດັ ທະນາໃນປີ 2025.
ຄາດໝາຍທ່ີ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ການສກຶ ສາຂອງດດັ ຊະນຊີ ບັ ສນິ ຂອງມະນດຸ (ອດັ ຕາເຂາົ້ັ ຮຽນລວມຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ
ແລະ ອດັ ຕາການຮູໜັ້ ງັ ສຂອງຜູໃ້ັ ຫຍີ່ ) ຕອ້ັ ງການໃຫກັ້ ານຫຸດພນົັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບດອັ້ ຍພດັ ທະນາຂອງປະ
ເທດ ແມີ່ ນສາມາດບນັ ລຸໄດ.້ັ ເຖງິ ຢີ່ າງໃດກໍຕາມ, ເປົາ້ັ ໝາຍຫກັ ທ່ີ ຕີ ອັ້ ງໄດເັ້ ນນັ້ັ ໃສ່ີ ສາໍ ລບັ ແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ແມີ່ ນປັບປຸງຄຸນນະພາບດາ້ັ ນວຊິ າການ ໂດຍຜີ່ ານການປັບປຸງຄຸນນະພາບການສອນຂອງຄູ
ໂດຍສະເພາະໃນຊນັ້ັ ປະຖມົ ສກຶ ສາ.
6. ຄາດຄະເນຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ
ພາກທີ I ຂອງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໄດກ້ັ າໍ ນດົ ເອາົ 8 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງຕນົັ້ ຕໍ ທ່ີ ຈີ ະບນັ ລຸ
ໃນປີ 2025 ພອັ້ ມດວັ້ ຍຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ຄາດໝາຍທີ່ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ັ ງສາໍ ລບັ ປີ 2025. ຕວົ ຊບີັ້ ອກຫກັ ສາໍ ລບັ
ແຕີ່ ລະຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ ແລະ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ແມ່ີ ນໄດກັ້ າໍ ນດົ ຢີ່ ູຂທໍັ້ ີ 8 (ຂອບການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ
ຜນົ ). ບນັ ດານະໂຍບາຍທ່ີ ຈີ ະຕອ້ັ ງປະຕບິ ດັ ເພ່ີ ອໃຫບັ້ ນັ ລະຄາດໝາຍຕີ່ າງໆ ກໍໄດກ້ັ າໍ ນດົ ຢີ່ າງຈະແຈງ້ັ . ພາກທີ II ຂອງ
ແຜນ 5 ປີ ໄດນັ້ ໍາສະເໜແີ ຜນລະອຽດຂອງແຕ່ີ ລະຂະແໜງຍີ່ ອຍ ຊີ່ ງຶ ໄດກ້ັ ໍານດົ ຍຸດທະສາດ, ຄາດໝາຍ ທີ່ ແີ ຍກຕາມ
ເພດຍງິ ແລະ ຊາຍ ແລະ ວຽກຈດຸ ສຸມທ່ີ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງດຽວກນັ ທີ່ ລີ ະບຸໄວໃ້ັ ນພາກທີ I. ມີ 4 ຜນົ
ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທ່ີ ຖີ ກກໍານດົ ຂນຶ້ັ ມາ ເພີ່ ອປັບປຸງຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ, ຊ່ີ ງຶ ລວມມ:ີ ປັບປຸງຫກັ ສູດການຮຽນ
ການສອນ, ປັບປຸງການວດັ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ, ການຍກົ ສູງຂດີ ຄວາມສາມາດຂອງຄູ ແລະ ຜູອັ້ າໍ ນວຍ ການ,
ການປະເມນີ ຜນົ ການສອນຂອງຄູ ແລະ ການສາ້ັ ງມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ. ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ
ຈາກການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3 (ASLO 3) ໃນປີ 2017 ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນ ຂອງ
ນກັ ຮຽນ ມ.4 ໃນປີ 2019 ໄດສ້ັ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ວ່ີ າ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນແມ່ີ ນຍງັ ຕ່ີ າໍ ແລະ ຜນົ ການສກຶ ສາເຖງິ
ຄວາມເປັນເອກກະລາດຂອງໂຮງຮຽນ (achool autonomy study) ໃນປີ 2016 ກໄໍ ດສັ້ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ວ່ີ າ ຄວາມ
ຮູທ້ັ າງດາັ້ ນເນອັ້ ໃນການສອນ ແລະ ທກັ ສະດາັ້ ນວຊິ າຄູຂອງຄູປະຖມົ ແມ່ີ ນຍງັ ຕີ່ ໍາ. ເຖງິ ແມ່ີ ນວ່ີ າບ່ີ ໍໄດມ້ັ ກີ ານຄນົ້ັ ຄວາ້ັ
ເພີ່ ອເປັນພນ້ັ ຖານໃນການກໍານດົ ບາງຍຸດທະສາດ, ການສາັ້ ງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແມີ່ ນໄດ້ັ
ອງີ ໃສີ່ ຜນົ ການປຶກສາຫາລກບັ ທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ , ລວມທງັ ຜູອ້ັ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ຊ່ີ ງຶ ເປັນຜູທ້ັ ີ່ ມີ ຄີ ວາມຮູ ັ້ ແລະ ເຂາົັ້ ໃຈດວີ ່ີ າ
ຈະເຮດັ ແນວໃດຖາັ້ ຢາກປັບປຸງຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ.
20
ເງີ່ອນໄຂສາໍ ຄນັ ເພີ່ ອໃຫບັ້ ນັ ລຸໄດ້ັ 8 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ
ເພີ່ ອໃຫແັ້ ຕ່ີ ລະຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງ 8 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ທ່ີ ໄີ ດກັ້ ໍານດົ ໄວມ້ັ ຜີ ນົ ສໍາເລດັ , ພາກທີ II: ແຜນຂອງບນັ ດາ
ຂະແໜງການຍີ່ ອຍຕີ່ າງໆ ໄດກັ້ ໍານດົ ບນັ ດາຍຸດທະສາດ ແລະ ວຽກຈດຸ ສຸມທີ່ ຈີ າໍ ເປັນ ເພ່ີ ອໄປສະໜບັ ສະໜນູ ແກ່ີ ເປົາ້ັ
ໝາຍລວມຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2012-2025. ເຖງິ ຢີ່ າງໃດກໍຕາມ, ອາດເປັນໄປໄດັ້
ຍາກ ທີ່ ຈີ ະສາມາດຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ໄດທັ້ ງັ ໝດົ ບນັ ດາກດິ ຈະກໍາທ່ີ ໄີ ດກ້ັ າໍ ນດົ ໄວັ້ ຖາ້ັ ຫາກສີ່ ວນແບີ່ ງງບົ ປະມານຂອງ
ລດັ ຖະບານໃຫກັ້ ານສກຶ ສາຍງັ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເກີ່ າົ ຄກນັ ກບັ ໄລຍະແຜນປີ 2016-20. ງບົ ປະມານການຊ່ີ ວຍເຫອທາງ
ການເພີ່ ອການພດັ ທະນາ ຄາດຄະເນວີ່ າຈະບີ່ ເໍ ພ່ີ ມີ ຂນຶ້ັ ໄລຍະແຕ່ີ ນຮີັ້ ອດປີ 2025. ດ່ີ ງັ ນນັ້ັ , ຖາັ້ ຕອ້ັ ງການຢາກບນັ ລຸໄດ້ັ
ບນັ ດາ 8 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງນີັ້ ຈີ່ ງິ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງເພ່ີ ມີ ສີ່ ວນແບີ່ ງງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານປົກກະຕທິ ີ່ ບີ ີ່ ແໍ ມ່ີ ນ
ເງນິ ເດອນຂອງລດັ ຖະບານ ໃຫຂ້ັ ະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ໃຫຫ້ັ າຍຂນຶັ້ . ດວ້ັ ຍເຫດຜນົ ນ,ີ້ັ ແຜນພດັ ທະນາ
ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ຈ່ີ ງຶ ໄດປ້ັ ະກອບມຂີ ໍໜ້ັ ີ່ ງຶ (ຄ ຂໍັ້ 7.1.2) ທີ່ ໄີ ດກັ້ າໍ ນດົ ນະໂຍບາຍການໃຊຈັ້ ີ່ າຍ ແລະ
ສະເໜສີ ອງສມົ ມຸດຖານທ່ີ ເີ ປັນໄປໄດັ້ ສາໍ ລບັ ແຜນການເງນິ ຄ: ສມົ ມຸດຖານທ່ີ ກີ ານເງນິ ຍງັ ຢ່ີ ູໃນລະດບັ ເດມີ ແລະ ສມົ
ມຸດຖານທີ່ ມີ ກີ ານຍກົ ສູງປັບຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ. ໄດມັ້ ໝີ າຍເຫດ ຕ່ີ ກໍ ບັ ບາງຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງວີ່ າ: ຖາ້ັ ຢາກ
ບນັ ລຸຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ດີ່ ງັ ກີ່ າວ, ການສະໜອງງບົ ປະມານໃນອານາຄດົ ຕອັ້ ງສອດຄີ່ ອງກບັ ສມົ ມຸດຖານທີ່ ມີ ກີ ານຍກົ ສູງ
ປັບປຸງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ. ອງີ ຕາມບູລມິ ະສດິ ທີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ຮອງແລວັ້ ໃນຂໍ້ັ 3.3. ທງັ ໝດົ ນີັ້ ບີ່ ໍໄດໃັ້ ຊກ້ັ ບັ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ
ລະດບັ ກາງໃດໆ ທ່ີ ກີ ີ່ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ການສກຶ ສາຊນັັ້ ປະຖມົ .
6.1 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 1:
ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທ່ີ ຈີ ບົ ຈາກ ອະນບຸ ານຈນົ ຮອດມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ລວມທງັ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນເພມີ ຂນຶັ້
ພອ້ັ ມທງັ ມຜີ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ດາັ້ ນການຮຽນຮູທັ້ ່ີ ດີ ຂີ ນຶັ້ , ໂດຍສະເພາະແມ່ີ ນການຮູໜັ້ ງັ ສ ແລະ ທກັ ສະການຄດິ ໄລີ່ ເລກ, ທກັ
ສະສດັ ຕະວດັ ທີ 2111 ໂດຍສຸມໃສີ່ ເປັນພເິ ສດຕີ່ ຜໍ ູດັ້ ອັ້ ຍໂອກາດ ແລະ ຄວາມສະເໝພີ າບລະຫວ່ີ າງຍງິ -ຊາຍ.
6.1.1 ຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ
ການທບົ ທວນເຄີ່ ງິ ສະໄໝແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2016-2020 ໄດພ້ັ ບົ ວ່ີ າ ຄວາມແຕກ
ໂຕນຍງັ ມຢີ ່ີ ູໃນການເຂາົ້ັ ຮຽນ ແລະ ຜນົ ຂອງການຮຽນ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຂມໍ້ັ ູນດາັ້ ນເພດ, ຊນົ ເຜ່ີ າົ , ຄວາມພກິ ານ, ທີ່ ຕີ ງັ້ັ
ແລະ ອີ່ ນໆ. ດີ່ ງັ ນນັັ້ , ຕອ້ັ ງໄດເ້ັ ອາົ ໃຈໃສ່ີ ຕີ່ ມ ຕີ່ ໍບນັ ດາກີ່ ຸມດອັ້ ຍໂອກາດດີ່ ງັ ກ່ີ າວນີ້ັ ເພີ່ ອປັບປຸງລະດບັ ການເຂາົ້ັ ຮຽນ
ແລະ ຜນົ ຂອງການຮຽນ. ການທບົ ທວນເຄີ່ ງິ ສະໄໝຍງັ ໄດບັ້ ນັ ທກຶ ໄວວ້ັ ີ່ າ ນກັ ຮຽນຊນົ ເຜ່ີ າົ ທີ່ ຕີ ອັ້ ງການຜ່ີ ານການສກຶ
ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນຫາຍທີ່ ສີ ຸດນນັັ້ ມໂີ ອກາດນອັ້ ຍທີ່ ສີ ຸດໃນການເຂາົັ້ ຮຽນໃນຫກັ ສູດການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ແລະ
ໃນຂະນະດຽວກນັ ອດັ ຕາການຈບົ ຊນັັ້ ປະຖມົ ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ , ອດັ ຕາການເລີ່ ອນຊນັັ້ ເຂາົັ້ ຮຽນຊນັັ້ ມດັ ທະ
ຍມົ ຕນົ້ັ ຫຸດລງົ ແລະ ອດັ ຕາການປະລະເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ັ . ຄາໍ ຄດິ ເຫນັ ຈາກກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລຂນັັ້ ແຂວງ (ສກຂ, ສກມ,
ຜູອ້ັ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ນກັ ຮຽນ) ຊໃີ້ັ ຫເັ້ ຫນັ ວ່ີ າ ນກັ ຮຽນຂາດຄວາມສນົ ໃຈຕ່ີ ກໍ ານເຂາົັ້ ຮຽນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ
ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ ຍອັ້ ນຮູວັ້ ່ີ າຈະບ່ີ ມໍ ໂີ ອກາດໄດເັ້ ຮດັ ວຽກເວລາຮຽນຈບົ . ນກັ ຮຽນທີ່ ເີ ປັນລຸນ້ັ ເອອ້ັ ຍລຸນ້ັ ອາ້ັ ຍ ຫ ພ່ີ ນີ ອັ້ ງທີ່ ຮີ ຽນ
ຈບົ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ກກໍ ບັ ໄປເຮດັ ວຽກນາໍ ຄອບຄວົ ພ່ີ ແໍ ມີ່ ຊ່ີ ງຶ ສະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ວີ່ າການເຂາົ້ັ ຮຽນມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ແມ່ີ ນ
ຂາດສີ່ ງິ ຈງູ ໃຈ. ອງີ ຕາມຂມໍັ້ ູນສະຖຕິ ສິ ກົ ຮຽນ 2018-2019 ໃຫຮັ້ ູວັ້ ່ີ າ ໃນຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ເີ ຂາົັ້ ຮຽນ ຊນັ້ັ ປ.1 ມີ
83% ລອດເຫອຮອດຂນັ້ັ ປ.5, 51% ລອດເຫອຮອດປີສຸດທາ້ັ ຍຂອງມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ັ ແລະ 33% ລອດເຫອຮອດ
11 ທກັ ສະການແກໄັ້ ຂບນັ ຫາ, ການຮີ່ ວມມ ແລະ ການສີ່ ສານ, ຄວາມຄດິ ສາັ້ ງສນັ ແລະ ນະວດັ ຕະກໍາ, ສ່ີ ມວນຊນົ ຂໍມ້ັ ູນຂີ່ າວສານ ແລະ ການ
ຮູເ້ັ ຕກັ ໂນໂລຢີ, ການຮູໄ້ັ ອຊທີ ,ີ ຄວາມສາມາດທາງດາ້ັ ນສງັ ຄມົ ແລະ ວດັ ທະນະທາໍ ນານາຊາດ, ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບສ່ີ ວນບຸກຄນົ , ລະບຽບ
ຕນົ ເອງ ແລະ ການລເິ ລ່ີ ມີ , ທກັ ສະດາັ້ ນສະຕປິ ັນຍາ.
21
ປີສຸດທາັ້ ຍຂອງຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ປາຍ. ນກັ ຮຽນຍງິ ຮຽນດກີ ວ່ີ ານກັ ຮຽນຊາຍໃນທຸກໆຊນັັ້ ຮຽນ. ເມ່ີ ອຄດິ ໄລ່ີ ແລວ້ັ ກໍຈະ
ເທີ່ າົ ກບັ ການລງົ ທນຶ 25 ປີ ຕີ່ ໍກບັ ນກັ ຮຽນຜູໜ້ັ ່ີ ງຶ ທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ, ຊ່ີ ງຶ ມນັ ສະແດງເຖງິ ຄວາມບ່ີ ໍມີ
ປະສດິ ທພິ າບຂອງລະບບົ ການສກຶ ສາ. ນແີ້ັ ມ່ີ ນຄວາມຈາໍ ເປັນອນັ ຮບີ ດີ່ ວນ ທີ່ ຕີ ອ້ັ ງປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບພາຍໃນຂອງ
ລະບບົ ການຮຽນ-ການສອນໃນໂຮງຮຽນ ໃນເງ່ີອນໄຂທ່ີ ມີ ຂີ າດເຂນີ ທາງດາ້ັ ນການເງນິ .
ການທບົ ທວນກາງສະໄໝໄດສ້ັ ະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າ ຜນົ ການຮຽນວຊິ າພາສາລາວ ແລະ ຄະນດິ ສາດຕ່ີ ໍາ ໂດຍ
ອງີ ໃສີ່ ຜນົ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3 ໃນປີ 2017, ມ.4 ໃນປີ 2019 ແລະ ການສກຶ ສາຂອງ
ທະນາຄານໂລກໃນປີ 2016 ກໍໄດພັ້ ບົ ວ່ີ າ ຄູປະຖມົ ມຄີ ວາມຮູພັ້ ຽງແຕ່ີ ປະມານເຄີ່ ງິ ໜີ່ ງຶ ຂອງເນອັ້ ໃນບດົ ຮຽນທີ່ ພີ ວກ
ເຂາົ ສອນ. ເພີ່ ອປັບປຸງຜນົ ການຮຽນ, ປັດຈບຸ ນັ ນີ້ັ ກໍາລງັ ນາໍ ໃຊຫັ້ ກັ ສູດໃໝີ່ ສໍາລບັ ຫອັ້ ງກຽມປະຖມົ 1 ປີ, ຫກັ ສູດຊນັັ້
ປະຖມົ ສກຶ ສາ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ແລະ ຄູອາຈານກີ່ ໄໍ ດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ . ມຄີ າໍ ເຫນັ
ຈາກກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລໃນລະດບັ ທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ ວີ່ າ ຫກັ ສູດການຮຽນໃນຊນັ້ັ ປະຖມົ ຂນັັ້ ຕນົ້ັ (ປ.1 ແລະ ປ.2) ແມີ່ ນ
ມຫີ າຍວຊິ າໂພດ, ດີ່ ງັ ນນັ້ັ ຖາ້ັ ຢາກປັບປຸງຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ ຕອັ້ ງໄດເ້ັ ອາົ ໃຈໃສ່ີ ແລະ ເພີ່ ມີ ເວລາໃນ
ການສດິ ສອນພາສາລາວ ແລະ ຄະນດິ ສາດໃຫຫັ້ າຍຂນຶັ້ .
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດຮ້ັ ບັ ຮູວັ້ ີ່ າ ຄີ່ າໃຊຈັ້ ່ີ າຍໃນການນໍາໃຊຫັ້ ກັ ສູດໃໝີ່ ແມ່ີ ນສູງກວີ່ າ ຄ່ີ າໃຊັ້
ຈ່ີ າຍໃນການພດັ ທະນາຫກັ ສູດຕວົ ຈງິ . ການສະໜອງປຶມັ້ ຕໍາລາຮຽນ, ອຸປະກອນຮບັ ໃຊກ້ັ ານຮຽນ-ການສອນ ແລະ
ຄ່ີ ມູ ຄໃູ ໝີ່ ເຮດັ ໃຫກ້ັ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຕອັ້ ງໄດມ້ັ ຄີ ີ່ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍຢີ່ າງຫວງຫາຍ. ເຊ່ີ ນັ ດຽວກນັ , ຄີ່ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍ
ສໍາລບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູໃນການນາໍ ໃຊຫ້ັ ກັ ສູດໃໝີ່ ແລະ ວທິ ກີ ານສດິ ສອນໃໝ່ີ ແລະ ການບໍລຫິ ານການປ່ີ ຽນແປງ
ທີ່ ຈີ າໍ ເປັນເພ່ີ ອຊີ່ ວຍໃຫພ້ັ ວກເຂາົ ຍອມຮບັ ວທິ ກີ ານໃໝີ່ , ທງັ ໝດົ ນີ້ັ ເຮດັ ໃຫກ້ັ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຕອ້ັ ງ
ຮບັ ພາລະຄີ່ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍຢີ່ າງມະຫາສານ.
ວທິ ກີ ານສດິ ສອນແບບໃໝ່ີ ໄດຖັ້ ກນາໍ ໃຊເ້ັ ພ່ີ ອຊີ່ ວຍນກັ ຮຽນຜູທັ້ ີ່ ໃີ ຊພ້ັ າສາລາວເປັນພາສາທສີ ອງ. ການປະ
ເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ມ.4 ໃນປີ 2019 ໄດສັ້ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ວີ່ າ ຜນົ ການຮຽນພາສາລາວ, ຄະນດິ ສາດ
ແລະ ວທິ ະຍາສາດຕີ່ ໍາ ຊີ່ ງຶ ສະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຜນົ ກະທບົ ສະສມົ ຈາກຄຸນນະພາບຂອງການສກຶ ສາຊນັ້ັ ປະຖມົ ທີ່ ຕີ ີ່ າໍ .
ປັດຈບຸ ນັ ນີ້ັ ໃນທີ່ ວົ ຊນັັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ, ມີ 27% ຂອງຫອັ້ ງຮຽນ ແມ່ີ ນມກີ ານສອນຫອັ້ ງຄວບ ຊ່ີ ງຶ ມນັ ເປັນສີ່ ງິ ທາ້ັ ທາຍ
ເພີ່ ມີ ເຕມີ ໃຫແ້ັ ກີ່ ຄູສອນ ແລະ ນກັ ຮຽນ. ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ແລະ ໃຊປັ້ ະໂຫຍດຈາກການຫຸດພນົ້ັ ອອກຈາກສະຖານະ
ພາບປະເທດດອ້ັ ຍພດັ ທະນາ, ຜູທັ້ ່ີ ຈີ ບົ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງມຄີ ວາມສາມາດດາ້ັ ນການຮູ ້ັ
ໜງັ ສ ແລະ ການຄດິ ໄລ່ີ ເລກທີ່ ຈີ າໍ ເປັນ ເພີ່ ອໃຫສ້ັ າມາດຮບັ ມກບັ ທກັ ສະສດັ ຕະວດັ ທີ 21. ທງັ ໝດົ ນີ້ັ ຈະຮຽກຮອັ້ ງ
ໃຫມັ້ ກີ ານປັບປຸງວທິ ກີ ານສະໜອງ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ພາກບງັ ຄບັ ໂດຍໃຫມັ້ ກີ ານກໍານດົ ນະໂຍ
ບາຍ ແລະ ຍຸດທະສາດ ທີ່ ຈີ ະຊ່ີ ວຍເພ່ີ ມີ ປະສດິ ທຜິ ນົ ດາັ້ ນຄີ່ າໃຊຈ້ັ ີ່ າຍ ແລະ ປະສດິ ທພິ າບຂອງການສະໜອງການສກຶ
ສາ. ພອ້ັ ມດຽວກນັ ນີ້ັ ກຮໍ ຽກຮອ້ັ ງໃຫມ້ັ ກີ ານປັບປຸງການລງົ ທນຶ ໃສ່ີ ວຽກງານດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ເພີ່ ອປັບປຸງຜນົ ການຮຽນໃນທ່ີ ວົ
ປະເທດ, ໂດຍສະເພາະໃນເມອງທີ່ ດີ ອ້ັ ຍໂອກາດ.
6.1.2 ພາກສ່ີ ວນຮບັ ຜດິ ຊອບ
ຜນົ ສໍາເລດັ ໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງ ທ່ີ ມີ ລີ ກັ ສະນະດາ້ັ ນຍຸດທະສາດນີັ້ ແມີ່ ນຄວາມຮບັ
ຜດິ ຊອບຮ່ີ ວມກນັ ຂອງກມົ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ, ກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ກມົ ສາັ້ ງຄູ, ກມົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ
ສູນການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມ, ສະຖາບນັ ຄນົັ້ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ (ສູນຄນົັ້ ຄວາັ້ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ) ແລະ ສູນ
ປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ.
6.1.3 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ນະໂຍບາຍ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 1.1: ຫກັ ສູດສະບບັ ປັບປຸງ ໄດຮັ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ໃນທຸກຊນັັ້ ຮຽນ
22
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ຄະນະກາໍ ມະການຮບັ ຮອງຫກັ ສູດ ຈະຮບັ ຮອງສ່ີ ການຮຽນໃໝີ່ ທງັ ໝດົ (ປຶມັ້ ແບບຮຽນ, ຄີ່ ູມຄູ, ອຸປະກອນ
ຮບັ ໃຊກ້ັ ານຮຽນ-ການສອນຕ່ີ າງໆ) ລວມທງັ ຄວາມສອດຄ່ີ ອງກບັ ການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມ ແລະ ບດົ ບາດຍງິ -
ຊາຍ ກ່ີ ອນຈະຈດັ ພມິ , ແຈກຢາຍ ແລະ ນໍາໃຊໃ້ັ ນຫກັ ສູດໃໝ່ີ ;
• ປະເມນີ ປະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງວທິ ກີ ານຕ່ີ າງໆ ໃນການປັບປຸງຫກັ ສູດພາສາລາວສາໍ ລບັ ຊນັ້ັ ປະຖມົ ຂນັັ້ ຕນົ້ັ , ໂດຍ
ສະເພາະສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນທ່ີ ບີ ່ີ ເໍ ວາົັ້ ພາສາລາວເປັນພາສາແມີ່ ເພີ່ ອນາໍ ສະເໜໃີ ຫລັ້ ດັ ຖະມນົ ຕອີ ະນມຸ ດັ ວທິ ກີ ານ
ທີ່ ເີ ປັນເອກະພາບ ເພ່ີ ອສອນພາສາລາວໃນຫອັ້ ງກຽມປະຖມົ ແລະ ຊນັ້ັ ປະຖມົ ຂນັ້ັ ຕນົ້ັ ມຄີ ວາມເຂມັັ້ ແຂງ;
• ທບົ ທວນຈາໍ ນວນວຊິ າຮຽນ ແລະ ຊີ່ ວົ ໂມງຮຽນຂອງແຕີ່ ລະວຊິ າ ໃນຊນັ້ັ ປະຖມົ ປີທີ 1 ແລະ ປີທີ 2;
• ກວດກາເບີ່ ງິ ຄວາມສອດຄີ່ ອງລະຫວ່ີ າງຫກັ ສູດໃນປີສຸດທາັ້ ຍຂອງຊນັ້ັ ປະຖມົ ແລະ ປີທາໍ ອດິ ຂອງຊນັັ້ ມດັ
ທະ ຍມົ ສກຶ ສາ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມສອດຄ່ີ ອງລະຫວ່ີ າງຫກັ ສູດຊນັັ້ ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ .
ບນັ ດາຄີ່ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາຕີ່ າງໆທ່ີ ກີ າໍ ລງັ ເຮດັ ວຽກຮີ່ ວມກບັ ສະຖາບນັ ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ ໃນ
ການປັບປຸງຫກັ ສູດລະດບັ ຕີ່ າງໆ ຈະປະສານງານກນັ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ຄວາມຕີ່ ເໍ ນ່ີ ອງລະຫວ່ີ າງຫກັ ສູດຊນັ້ັ
ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ;
• ການສະເໜປີ ີ່ ຽນແປງຫກັ ສູດບາງວຊິ າໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ກີ່ ຈໍ ະອງີ ໃສ່ີ ຫກັ ສູດໃໝ່ີ ປ.5 ສາໍ ລບັ
ວຊິ າດຽວກນັ ;
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະຕອັ້ ງມກີ ານວເິ ຄາະເຖງິ ຜນົ ປະໂຫຍດດາ້ັ ນຄີ່ າໃຊຈັ້ ່ີ າຍທ່ີ ສີ ມົ ບູນແບບ
ກີ່ ຽວກບັ ຜນົ ກະທບົ ໂດຍກງົ ຕີ່ ຜໍ ນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ເມີ່ ອສມົ ທຽບກບັ ຄ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍດາັ້ ນການເງນິ ແລະ
ການນໍາໃຊຄັ້ ນົ ໃນການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ຫກັ ສູດໃໝີ່ ກ່ີ ອນທີ່ ຈີ ະພຈິ າລະນາປັບປຸງຫກັ ສູດໃໝີ່ ນອກຈາກທີ່ ີ
ມໃີ ນແຜນປະຈບຸ ນັ ນ.ີ້ັ ຜນົ ຂອງການວເິ ຄາະຜນົ ປະໂຫຍດດາັ້ ນຄ່ີ າໃຊຈ້ັ ່ີ າຍດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຕອ້ັ ງນໍາສະເໜຕີ ່ີ ກໍ ະຊວງ
ການເງນິ ເພີ່ ອແນໃສີ່ ຮບັ ປະກນັ ໃຫໄ້ັ ດຊ້ັ ບັ ພະຍາກອນການເງນິ ທ່ີ ຈີ າໍ ເປັນເພີ່ ມີ ເຕມີ .
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 1.2: ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3, ປ.5, ມ.4 ແລະ ມ.6 ໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ .
ຢາກບນັ ລຸໄດຜັ້ ນົ ໄດຮ້ັ ລັ ະດບັ ກາງດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຄວາມຕອ້ັ ງການງບົ ປະມານທ່ີ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສມົ ມຸດຖານດາັ້ ນການ
ເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາການສກຶ ສາ” ແລະ/ຫ ງບົ ປະມານການຊ່ີ ວຍເຫອຈາກພາຍນອກ ຕອ້ັ ງສຸມໃສີ່ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ
ລະດບັ ກາງນເີ້ັ ປັນພເິ ສດ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ປຶມັ້ ຄີ່ ມູ ຄຈູ ະຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃໝ່ີ ເພ່ີ ອໃຫປ້ັ ະກອບມວີ ທິ ກີ ານປະເມນີ ແບບງ່ີາຍດາຍ ແລະ ພາກ
ປະຕບິ ດັ ທ່ີ ຄີ ສູ າມາດນໍາໃຊໃັ້ ນຫອ້ັ ງຮຽນ ລວມທງັ ສາໍ ລບັ ເດກັ ພກິ ານ ແລະ ເດກັ ທີ່ ໃີ ຊພັ້ າສາລາວເປັນພາສາ
ທສີ ອງຂອງເຂາົ ເຈາົັ້ . ພດັ ທະນາ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນປະຕບິ ດັ ງານທ່ີ ມີ ມີ ນູ ຄ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍ ເພ່ີ ອຝຶກອບົ
ຮມົ ຄູໃຫນັ້ ໍາໃຊເ້ັ ຕກັ ນກິ ການປະເມນີ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວ.
• ແຜນງບົ ປະມານ ແລະ ແຜນປະຕບິ ດັ ງານ ເພີ່ ອດາໍ ເນນີ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຮູຂ້ັ ອງນກັ ຮຽນ ໃນຂນັ້ັ
ປ.3, ປ.5, ມ.4 ແລະ ມ.6 ຈະຖກພດັ ທະນາ ແລະ ຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ .
• ມາດຕະຖານຕ່ີ ໍາສຸດສໍາລບັ ການສອບເສງັ ມ.4 ໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາຂນຶັ້ ລວມທງັ ໃຫມັ້ ຄີ ວາມຢດຢີ່ ຸນສໍາ
ລບັ ນກັ ຮຽນທ່ີ ມີ ຄີ ວາມຕອັ້ ງການພເິ ສດ.
• ລະບບົ ການສອບເສງັ ຢີ່ ູຂນັັ້ ປ.5 ຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃຫເັ້ ຂມັ້ັ ແຂງ ເພີ່ ອໃຫຂ້ັ ະບວນການສອບເສງັ ເປັນ
ລະບບົ ແລະ ເປັນມາດຕະຖານ ທີ່ ສີ າມາດຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແລະ ນໍາໃຊເັ້ ພ່ີ ອສມົ ທຽບຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ
23
ຮຽນໃນທີ່ ວົ ເມອງ. ຖາັ້ ປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ , ຜນົ ຂອງການສອບເສງັ ດ່ີ ງັ ກ່ີ າວອາດສາມາດນໍາໃຊເັ້ ພີ່ ອປ່ີ ຽນ
ແທນການສອບເສງັ ລະດບັ ຊາດທີ່ ມີ ຄີ ່ີ າໃຊຈ້ັ ່ີ າຍແພງທີ່ ນີ າໍ ໃຊຢ້ັ ່ີ ູໃນປັດຈບຸ ນັ .
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 1.3: ອດັ ຕາການເຂາົ້ັ ຮຽນໃໝີ່ ແລະ ອດັ ຕາການເລີ່ ອນຂນັ້ັ ໃນທຸກລະດບັ ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ ແນໃສີ່
ເຮດັ ໃຫອ້ັ ດັ ຕາການຈບົ ຊນັັ້ ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ .
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄູ ແລະ ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ເຮດັ ໜາ້ັ ທີ່ ອີ ນັ ສາໍ ຄນັ ໃນ
ການກໍານດົ ບູລມິ ະສດິ ເພີ່ ອຂະຫຍາຍຫອ້ັ ງກຽມປະຖມົ 1 ປີ (ຫ ຂະຫຍາຍການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນຮູບ
ແບບ ອີ່ ນໆ) ແທນການຂະຫຍາຍໂຮງຮຽນອະນຸບານ. ຊ່ີ ງຶ ລວມທງັ ການໃຫຂັ້ ແໍັ້ ນະນໍາແກ່ີ ຂນັ້ັ ແຂວງກ່ີ ຽວ
ກບັ ວທິ ກີ ານຈດັ ບູລມິ ະສດິ ການຂະຫຍາຍຫກັ ສູດດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ໃຫກ້ັ ບັ ບນັ ດາ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ ທີ່ ດີ ອ້ັ ຍໂອ
ກາດ. ການດາໍ ເນນີ ວຽກດີ່ ງັ ກີ່ າວຮຽກຮອັ້ ງໃຫປັ້ ັບປຸງດາັ້ ນນຕິ ກິ ໍາ ເພ່ີ ອສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫບ້ັ ນັ ດາຄະນະ
ກາໍ ມະການເຫີ່ າົ ນີ້ັ ໂດຍສະເພາະໃນລະດບັ ທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ .
• ສ່ີ ງົ ເສມີ ວທິ ກີ ານທ່ີ ມີ ຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາັ້ ງໃນການສະໜອງການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ພອ້ັ ມດວ້ັ ຍການວເິ ຄາະ
ຜນົ ປະໂຫຍດດາ້ັ ນຄ່ີ າໃຊຈ້ັ ່ີ າຍຂອງວທິ ກີ ານດີ່ ງັ ກີ່ າວ ເພ່ີ ອເຮດັ ໃຫມ້ັ ຄີ ວາມຍນຍງົ ດາ້ັ ນການເງນິ .
• ທບົ ທວນວທິ ກີ ານຂະຫຍາຍໂອກາດເຂາົ້ັ ຮຽນໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ລວມທງັ ໂຄງສາັ້ ງ 5+4+3. ການທບົ
ທວນດີ່ ງັ ກ່ີ າວນີ້ັ ຈະກາໍ ນດົ ໃຫມັ້ ຂີ ສໍັ້ ະເໜໃີ ຫແ້ັ ກີ່ ລດັ ຖະມນົ ຕີ ແລະ ໜີ່ ວຍງານວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ ກ່ີ ຽວກບັ ປີ່ ຽນແປງທ່ີ ຕີ ອັ້ ງການ ເພີ່ ອເພີ່ ມີ ການເຂາົ້ັ ຮຽນຂອງນກັ ຮຽນໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ແລະ
ຫີ່ າງໄກສອກຫກີ . ອງີ ຕາມຜນົ ຂອງການທບົ ທວນດີ່ ງັ ກີ່ າວ, ນຕິ ກິ າໍ ທີ່ ຈີ າໍ ເປັນອາດຈະໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາ
ຂນຶ້ັ ມາ ເພີ່ ອສາ້ັ ງໂຄງປະກອບການສກຶ ສາຊນັ້ັ ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ພອັ້ ມທງັ ກາໍ ນດົ ວທິ ກີ ານສະໜອງ
ການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ໂດຍສະເພາະໃນບນັ ດາໂຮງຮຽນນອັ້ ຍໃນເຂດຊນົ ນະບດົ .
• ຄະນະກໍາມະການແຫ່ີ ງຊາດເພ່ີ ອການຮຽນຮູຕັ້ ະຫອດຊວີ ດິ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການສາັ້ ງຕງັ້ັ ຂນຶັ້ ໃນລະດບັ ຊາດ ແລະ
ລະດບັ ທອັ້ ງຖີ່ ນິ ເພ່ີ ອເຮດັ ໜາ້ັ ທີ່ ໃີ ນການເຊ່ີ ອມໂຍງກນັ ລະຫວ່ີ າງການສກຶ ສາໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ການສກຶ ສາ
ນອກໂຮງຮຽນ. ພາລະບດົ ບາດສາໍ ລບັ ຄະນະກາໍ ມະການນຈີັ້ ະຖກພດັ ທະນາຂນຶ້ັ ມາ ພອ້ັ ມທງັ ໄດຮ້ັ ບັ ອະນຸ
ມດັ ເພ່ີ ອຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ .
• ດໍາລດັ ວ່ີ າດວັ້ ຍການຮຽນຮູຕັ້ ະຫອດຊວີ ດິ ຈະໄດຮ້ັ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ໂດຍໃຫກ້ັ ວມເອາົ ການສກຶ ສາ
ກ່ີ ອນໄວຮຽນ, ປະຖມົ ສກຶ ສາ ຈນົ ຮອດການສກຶ ສາຊນັ້ັ ສູງ, ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ແລະ ການຮຽນຮູ ້ັ
ຕາມອດັ ທະຍາໄສ. ມາດຕະຖານດາ້ັ ນຄຸນນະພາບຈະຖກພດັ ທະນາຂນຶ້ັ ເພີ່ ອຮບັ ຮູທ້ັ ຸກຮູບແບບຂອງການ
ຮຽນເພີ່ ອອອກໃບຢັງ້ັ ຢນໃຫ້ັ ພອ້ັ ມດວັ້ ຍການທບົ ທວນລະບບົ ການຮບັ ຮອງທ່ີ ມີ ຢີ ີ່ ູແລວ້ັ ເພ່ີ ອຮບັ ຮູກ້ັ ານ
ຮຽນທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ຈາກແຫີ່ ງຕ່ີ າງໆ, ລວມທງັ ປະສບົ ການການຮຽນຮູຕ້ັ າມອດັ ທະນາໄສຂອງຜູຮັ້ ຽນ, ໂດຍອງີ ໃສ່ີ
ຂອບຄຸນວຸດທຂິ ອງສາກນົ ແລະ ພາກພນັ້ .
• ປະຕບິ ດັ ຕາມຂຕໍ້ັ ກົ ລງົ ໃຫກ້ັ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ທ່ີ ຈີ ະຮບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການອາຫານໃນໂຮງ
ຮຽນທ່ີ ສີ ະໜບັ ສະໜນູ ໂດຍອງົ ການອາຫານໂລກ, ນະໂຍບາຍເພ່ີ ອຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນງານອາຫານ ແລະ
ໂພຊະນາການໃນໂຮງຮຽນໃນແຕີ່ ລະຂນັັ້ ໂດຍຮບັ ປະກນັ ຄວາມຍນຍງົ ທາງດາັ້ ນການເງນິ ຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການ
ພດັ ທະນາ, ພອ້ັ ມທງັ ສກຶ ສາເຖງິ ປະສດິ ທຜິ ນົ ທາງດາັ້ ນຄ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍ ຂອງແຜນງານອາຫານໃນໂຮງຮຽນ. ນະ
ໂຍບາຍດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຕອ້ັ ງແນໃສ່ີ ນກັ ຮຽນທ່ີ ດີ ອ້ັ ຍໂອກາດ, ອາໄສຢ່ີ ູໃນເຂດທ່ີ ຂີ າດເຂນີ ອາຫານ ແລະ ພຈິ າລະນາ
ເຖງິ ຜນົ ການຄນົັ້ ຄວາັ້ ຕີ່ າງໆ ທ່ີ ອີ ງົ ການອາຫານໂລກໄດສັ້ ກຶ ສາຜ່ີ າມາ ໃນຫວົ ຂໍຄັ້ ວາມບີ່ ໍປອດໄພດາັ້ ນອາຫານ
ຢີ່ ູພນັ້ ທີ່ ີ ທ່ີ ອີ ງົ ການອາຫານໂລກຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ແຜນງານອາຫານໃນໂຮງຮຽນ. ໜ່ີ ງຶ ໃນການຄນົັ້ ຄວາັ້ ທ່ີ ດີ ໍາ
24
ເນນີ ໂດຍອງົ ການອາຫານໂລກ ແມ່ີ ນແຜນງານອາຫານໃນໂຮງຮຽນມກີ ານກວມລວມຫາຍໜອ້ັ ຍຊີ່ າໍ ໃດ
ແລະ ການສກຶ ສາຄນົັ້ ຄວາັ້ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວພບົ ວີ່ າພວກເຂາົ ຕອ້ັ ງໄດເັ້ ຮດັ ຫາຍຢ່ີ າງ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ວີ່ າເດກັ ພກິ ານທີ່ ີ
ດອັ້ ຍໂອກາດສ່ີ ວນໃຫຍີ່ ໃຫໄ້ັ ດເັ້ ຂາົ້ັ ເຖງິ ແຜນງານອາຫານໃນໂຮງຮຽນ. ຕອ້ັ ງດາໍ ເນນີ ການປະເມນີ ປຽບທຽບ
ກີ່ ຽວກບັ ຜນົ ກະທບົ ທ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ການສບຕີ່ ໍເຂາົ້ັ ຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ລະຫວີ່ າງການສະໜອງອາຫານໃຫັ້
ນກັ ຮຽນເມີ່ ອທຽບກບັ ການໃຫເ້ັ ງນິ ສດົ ຫ ການສະໜອງຊບັ ພະຍາກອນອ່ີ ນໆໃຫນ້ັ ກັ ຮຽນ.
• ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງແຜນງານນາໍັ້ ສະອາດ ແລະ ສຸຂະອະນາໄມ ຕີ່ ໍການສບຕ່ີ ຮໍ ຽນຂອງນກັ ຮຽນໃນໂຮງຮຽນ
ໄດຖ້ັ ກຮບັ ຮູ ້ັ ແລະ ນໍາໃຊຂັ້ ອບມາດຕະຖານຄຸນນະພາບຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ. ຫອ້ັ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
ເມອງ ຕອັ້ ງຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການລະດມົ ຊບັ ພະຍາກອນຈາກແຂວງ, ເມອງ ແລະ ຊຸມຊນົ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ
ວີ່ າໂຮງຮຽນທຸກແຫີ່ ງຕອ້ັ ງມນີ ໍາ້ັ ສະອາດໃຊັ້ ແລະ ມຫີ ອັ້ ງນໍາ້ັ ທ່ີ ແີ ຍກ ຍງິ -ຊາຍ ພອັ້ ມທງັ ເຂາົັ້ ໃຈກີ່ ຽວກບັ ການ
ປົກປັກຮກັ ສາໃຫສັ້ າມາດນາໍ ໃຊໄັ້ ດຕ້ັ ະຫອດ. ແບບສອບຖາມຂອງສູນສະຖຕິ ກິ ານສກຶ ສາ ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການ
ປັບປຸງ ເພີ່ ອໃຫກັ້ ວມເອາົ ຂມໍັ້ ູນທ່ີ ຈີ າໍ ເປັນສາໍ ລບັ ນາໍ້ັ ສະອາດ ແລະ ສຸກຂະອານາໄມ. ການແຜີ່ ລະບາດຂອງ
COVID-19 ໄດຊັ້ ໃີັ້ ຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຄວາມສໍາຄນັ ທີ່ ໂີ ຮງຮຽນທຸກແຫ່ີ ງຕອ້ັ ງມນີ ໍາັ້ ສະອາດໃຊັ້ ແລະ ການສ່ີ ງົ ເສມີ
ການອະນາໄມທ່ີ ຖີ ກຕອັ້ ງເປັນມາດຕະການປອັ້ ງກນັ ແລະ ຄວບຄຸມທີ່ ສີ ໍາຄນັ .
• ແຕີ່ ງຕງັັ້ ໜີ່ ວຍງານວຊິ າການຮີ່ ວມລະຫວ່ີ າງກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະ
ຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ , ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຄ່ີ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາ ເພີ່ ອເຮດັ ໜາ້ັ ທີ່ ໃີ ນການກວດກາ,
ກໍານດົ ແລະ ສະໜອງການບໍລກິ ານສາໍ ລບັ ເດກັ ພກິ ານ.
• ການກຽມຄວາມພອັ້ ມຕ່ີ ໍເຫດສຸກເສນີ ແລະ ການປັບຕວົ ຕີ່ ໍຄວາມສ່ີ ຽງດາ້ັ ນໄພພບິ ດັ ໃນຂະແໜງການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ ເພີ່ ອໃຫລັ້ ບົ ກວນການຮຽນໜອ້ັ ຍທີ່ ສີ ຸດ ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນ ແລະ ປັບປຸງໃຫເັ້ ຂມັ້ັ ແຂງ
ໂດຍຜີ່ ານການຄນົ້ັ ຄວາັ້ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ ຂອງສະຖາບນັ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ສູງ. ເພີ່ ອໃຫຂ້ັ ໍມັ້ ນູ ການກຽມພອັ້ ມທີ່ ດີ ີ ກະ
ຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະກະກຽມແຜນການແກໄັ້ ຂໄພພບິ ດັ ໃນຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ
ລວມທງັ ພດັ ທະນາ GIS ເພີ່ ອຕດິ ຕາມ ແລະ ວາງແຜນການກຽມພອ້ັ ມຕອບໂຕສ້ັ ຸກເສນີ ແລະ ໃຫເັ້ ຊີ່ ອມໂຍງກບັ
LESMIS.
• ນະໂຍບາຍການເລີ່ ອນຂນັັ້ ແບບຕ່ີ ເໍ ນີ່ ອງ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນເພ່ີ ອສາັ້ ງຄວາມເຂມັ້ັ ແຂງການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕິ
ບດັ ການບາໍ ລຸງເພ່ີ ມີ ທງັ ໃນໄລຍະການຮຽນ ຫ ໄລຍະພກັ ພາກຮຽນ ໃຫນ້ັ ກັ ຮຽນທີ່ ມີ ຜີ ນົ ການຮຽນຕີ່ າໍ ເພີ່ ອ
ເລີ່ ອນຂນັ້ັ ປົກກະຕ.ິ
• ຄຕູ ອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ກ່ີ ຽວກບັ ທກັ ສະການສດິ ສອນຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ ກີ່ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານນາໍ ໃຊວ້ັ ທິ ກີ ານ
ປະເມນີ ນກັ ຮຽນໃນຫອັ້ ງຮຽນ ດ່ີ ງັ ທ່ີ ໄີ ດລັ້ ະບຸໄວໃ້ັ ນຄີ່ ມູ ຄປູ ະຖມົ ສະບບັ ປັບປຸງໃໝີ່ ເພ່ີ ອກາໍ ນດົ ຄວາມຕອ້ັ ງ
ການ ແລະ ໃຫກ້ັ ານຊ່ີ ວຍເຫອນກັ ຮຽນອ່ີ ອນ.
• ພດັ ທະນານະໂຍບາຍ ເພ່ີ ອຮບັ ຮອງເອາົ ນກັ ຮຽນທີ່ ຖີ ພາ ແລະ ເກດີ ລູກແລວ້ັ ໃຫກັ້ ບັ ເຂາົ້ັ ມາສບຕ່ີ ໍຮຽນໃນ
ລະບບົ ປົກະຕ.ິ
• ສກຶ ສາຄວາມເປັນໄປໄດກັ້ ່ີ ຽວກບັ ໂຄງການການສະໜອງນະໂຍບາຍການໃຫທັ້ ນຶ ກູຢັ້ ມ ເພີ່ ອປັບປຸງອດັ ຕາ
ການລອດເຫອໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ໂດຍຜ່ີ ານການຮີ່ ວມມລະຫວີ່ າງລດັ -ເອກະຊນົ .
• ສ່ີ ງົ ເສມີ ການຮຽນຮູດັ້ າ້ັ ນດຈິ ຕິ ອນ ເປັນທາງເລອກໜ່ີ ງຶ ໃນການຮຽນທາງໄກ, ໂດຍສະເພາະໃນເວລາທ່ີ ປີ ິດ
ໂຮງຮຽນ ເມ່ີ ອມເີ ຫດສຸກເສນີ ເພ່ີ ອຫຸດຜ່ີ ອນການລບົ ກວນໃນການຮຽນ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 1.4: ສີ່ ງົ ເສມີ ການຂະຫຍາຍຫອ້ັ ງຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ເພ່ີ ອພດັ ທະນາທກັ ສະໃຫແ້ັ ກີ່
ນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ະຮຽນຈບົ ຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ.
25
ຢາກບນັ ລຸໄດຜັ້ ນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງນີັ້ ຈະຕອ້ັ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທີ່ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສມົ ມຸດຖານດາັ້ ນການເງນິ
“ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ /ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອັ້ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີ້ັ ດຍສະເພາະ.
ໄດມັ້ ກີ ານທດົ ລອງຫກັ ສູດສາມນັ ວຊິ າຊບີ ຄ ສາມນັ (60%) ແລະ ວຊິ າຊບີ (40%) ໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນ
ປາຍ ຢ່ີ ູໂຮງຮຽນກນິ ນອນຊນົ ເຜີ່ າົ 3 ແຫ່ີ ງຂອງ 3 ແຂວງ ດວ້ັ ຍຜນົ ສາໍ ເລດັ ທ່ີ ໜີ າັ້ ເພ່ີ ງິ ພໃໍ ຈ. ວຊິ າຊບີ ໄດຈ້ັ ດັ ຕງັ້ັ ສດິ
ສອນໃນສະຖາບນັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ດວ້ັ ຍຫກັ ສູດທ່ີ ຕີ ີ່ າງຈາກອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກ
ອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ໂດຍນໍາໃຂຄ້ັ ູຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ແລວັ້ ໃນການສດິ ສອນ. ມໂີ ຮງ
ຮຽນກນິ ນອນຊນົ ເຜ່ີ າົ ອກີ 8 ແຫີ່ ງໃນ 8 ແຂວງ ສະແດງເຈດຈາໍ ນງົ ໃນການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ຫກັ ສູດປະສມົ ມດັ ທະ
ຍມົ ຕອນປາຍ ແບບດຽວກນັ ນຕີ້ັ ່ີ ມອກີ .
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ປະເມນີ ຄວາມເຊີ່ ອມໂຍງລະຫວ່ີ າງການສກຶ ສາວຊິ າຊບີ ໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ແລະ ຫກັ ສູດອາຊວີ ະ
ສກຶ ສາທ່ີ ມີ ຢີ ່ີ ູໃນປັດຈບຸ ນັ ເພ່ີ ອກໍານດົ ຄວາມຕອ້ັ ງການໃນການແຍກຫກັ ສູດວຊິ າຊບີ ອອກຕ່ີ າງຫາກ ໃນລະ
ດບັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ.
• ອງີ ໃສີ່ ຜນົ ຂອງການປະເມນີ ຂາ້ັ ງເທງິ , ອອກດໍາລດັ ລດັ ຖະມນົ ຕກີ ່ີ ຽວກບັ ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ
ຜດິ ຊອບຂອງກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ກມົ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ແລະ ໂຮງຮຽນກນິ ນອນ
ຊນົ ເຜ່ີ າົ ເພ່ີ ອຂະຫຍາຍຫກັ ສູດການສດິ ສອນຫອ້ັ ງສາມນັ ວຊິ າຊບີ ໃຫໄ້ັ ດໃັ້ ນ 11 ແຂວງ ຊີ່ ງຶ ລວມທງັ ການນາໍ
ໃຊສ້ັ ່ີ ງິ ອໍາ ນວຍຄວາມສະດວກຂອງບນັ ດາສະຖາບນັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ສໍາລບັ
ນກັ ຮຽນໃນໂຮງຮຽນກນິ ນອນຊນົ ເຜ່ີ າົ ພອ້ັ ມທງັ ຝຶກອບົ ຮມົ ຄສູ າມນັ ໃຫມັ້ ທີ ກັ ສະການສດິ ສອນວຊິ າຊບີ
ໂດຍອາຈານສອນອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ .
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 1.5: ຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນທາງດາ້ັ ນຊບັ ພະຍາກອນລະຫວ່ີ າງເຂດທີ່ ດີ ອ້ັ ຍ
ໂອກາດ ແລະ ເຂດທີ່ ມີ ໂີ ອກາດດກີ ວີ່ າໂດຍຜ່ີ ານການສາັ້ ງຕງັັ້ ກີ່ ຸມໂຮງຮຽນ
ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດກັ້ າໍ ນດົ ເອາົ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ ທ່ີ ມີ ຜີ ນົ ການຮຽນຕີ່ ໍາກວ່ີ າຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍໃນ
ທ່ີ ວົ ປະເທດຕາມຕວົ ຊບີ້ັ ອກທ່ີ ໄີ ດເັ້ ລອກເຟັນ້ັ ແລວັ້ . ການທບົ ທວນເຄ່ີ ງິ ສະໄໝ ຂອງແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ
ກລິ າ 2016-2020 ໄດກ້ັ າໍ ນດົ ຄວາມຕອັ້ ງການອນັ ຮບີ ດວນ ເພ່ີ ອຫຸດຜ່ີ ອນຄວາມແຕກໂຕນໃນຜນົ ການຮຽນ ແຕ່ີ
ຕອ້ັ ງໄດຈ້ັ ດັ ສນັ ເພີ່ ມີ ດາ້ັ ນຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ງບົ ປະມານໃຫແ້ັ ກ່ີ 40 ເມອງ ຖາັ້ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງໄດຫ້ັ ຸດ
ຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ອອກດາໍ ລດັ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕີ ເພ່ີ ອສາ້ັ ງຕງັ້ັ ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນໃນ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ , ກາໍ ນດົ ບຸກຄະລາກອນ
ແລະ ງບົ ປະມານເພ່ີ ມີ ສໍາລບັ ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນເຫີ່ າົ ນີ້ັ ພອັ້ ມທງັ ນາໍ ໃຊໄ້ັ ອຊທີ ີ ເພ່ີ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ.
ກີ່ ອນທີ່ ຈີ ະອອກດໍາລດັ ສະບບັ ນ,ີ້ັ ກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ ແລະ ກມົ ສາ້ັ ງຄູ ຈະຕອ້ັ ງກໍານດົ ວທິ ກີ ານທີ່ ມີ ປີ ະສດິ ທິ
ຜນົ ທາງຄ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍໃນການສາ້ັ ງຕງັ້ັ ແລະ ນາໍ ໃຊກ້ັ ີ່ ຸມໂຮງຮຽນ.
• ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄູ ຈະສາ້ັ ງແຜນເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫມ້ັ ໂີ ກຕາຕໍາແໜ່ີ ງລດັ ຖະກອນ ເພ່ີ ອຈດັ ສນັ ໃຫັ້
ແກີ່ 40 ເມອງດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ ແລະ ຄະນະກໍາມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ຮບັ ປະກນັ ໃຫມ້ັ ງີ ບົ ປະມານ
ບໍລຫິ ານເພ່ີ ອຈດັ ສນັ ໃຫແັ້ ກີ່ ເມອງດ່ີ ງັ ກີ່ າວເຊ່ີ ນັ ກນັ . ຊ່ີ ງຶ ມນັ ຮຽກຮອັ້ ງໃຫມ້ັ ນີ ຕິ ກິ າໍ ທ່ີ ເີ ຂມັ້ັ ແຂງ ສາໍ ລບັ ທງັ
ສອງຄະນະກາໍ ມະການດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ໃນການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນໃຫແັ້ ກີ່ ທອັ້ ງຖ່ີ ນິ .
• ແຜນງານ “ສ່ີ ງົ ເສມີ ການຮູໜັ້ ງັ ສ ແລະ ຄະນດິ ສາດ” ຈະຖກຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ໃນ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ .
26
• ທບົ ທວນສູດສໍາລບັ ການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານໃຫເ້ັ ມອງ ແລະ ການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານໂຮງ
ຮຽນ ເພ່ີ ອພຈິ າລະນາຈດັ ສນັ ສີ່ ວນແບີ່ ງງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານ ແລະ ເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນໃຫໂ້ັ ຮງຮຽນໃຫັ້
ແກີ່ ເມອງເຫີ່ າົ ນ.ີັ້
6.2 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 2:
ຈາໍ ນວນຄູ ແລະ ຜູອ້ັ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນທີ່ ມີ ຄີ ວາມຮູຄັ້ ວາມສາມາດ ສອດຄີ່ ອງກບັ ມາດຕະຖານການສດິ ສອນທ່ີ ໄີ ດັ້
ກາໍ ນດົ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ເພີ່ ອເປັນບ່ີ ອນອງີ ໃນການພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ຂອງພວກເຂາົ ເຈາົັ້ ພອ້ັ ມທງັ ມກີ ານປະເມນີ ການ
ປະຕບິ ດັ ວຽກງານຢ່ີ າງເປັນປົກກະຕ.ິ
6.2.1 ຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ
ຄສູ ອນຊນັ້ັ ປະຖມົ ສກຶ ສາແມ່ີ ນຂອັ້ ນຂາ້ັ ງອ່ີ ອນ ທງັ ຄວາມຮູດ້ັ າ້ັ ນເນອັ້ ໃນການສອນ ແລະ ທກັ ສະການສດິ
ສອນຂອງຄູ. ໄດມ້ັ ກີ ານປະເມນີ ຜນົ ຂອງການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.4 ແລະ ຄສູ ອນ ປ.4. ການສກຶ ສາຄງັ້ັ ນ1ີັ້ 2 ໂດຍ
ໄດປັ້ ະເມນີ ລະດບັ ຄວາມສາມາດຂອງຄູຊີ່ ງຶ ເຫນັ ວີ່ າຕີ່ ໍາຫາຍ. ຄະແນນສະເລີ່ ຍຂອງຄູສອນ ປ.4 ແມ່ີ ນ 49% ສາໍ ລບັ
ວຊິ າຄະນດິ ສາດ ແລະ 52% ສໍາລບັ ວຊິ າພາສາລາວ, ເຊ່ີ ງິ ສະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າ ຄມູ ຄີ ວາມຮູພ້ັ ຽງແຕ່ີ ປະມານເຄີ່ ງິ ໜີ່ ງຶ
ຂອງເນອັ້ ໃນທີ່ ພີ ວກເຂາົ ສອນ. ຄະແນນຂອງຄູກີ່ ຽວກບັ ການທດົ ສອບຄວາມຮູວ້ັ ຊິ າຄູຍີ່ ງິ ຕີ່ ໍາກວີ່ າ, ໂດຍມຄີ ະແນນ
ສະເລ່ີ ຍ 27% ຖາ້ັ ບີ່ ໍມກີ ານປັບປຸງການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທີ່ ີ ຫ ການສດິ ສອນຂອງຄ,ູ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນກຈໍ ະບ່ີ ໍ
ໄດຮ້ັ ບັ ການປັບ ປຸງດຂີ ນຶັ້ .
ວຽກງານປະກນັ ຄຸນນະພາບແມີ່ ນມຄີ ວາມເຂມັ້ັ ແຂງຂນຶັ້ ຕ່ີ ມ ໂດຍໄດມ້ັ ກີ ານພດັ ທະນາມາດຕະຖານການ
ສດິ ສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການສດິ ສອນຂອງຄູ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ມາດຕະຖານທີ່ ສີ າ້ັ ງຂນຶັ້ ມານ.ີ້ັ ໃນຂະນະດຽວກນັ ,
ສີ່ ງິ ສໍາຄນັ ແມີ່ ນຜູອ້ັ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ຕອ້ັ ງເຂາົ້ັ ໃຈພາລະບດົ ບາດຂອງຕນົ ແລະ ສາມາດຊ່ີ ວຍຄໄູ ດ.້ັ ຄູຝຶກຫກັ
ແລະ ທມິ ງານຄຝູ ຶກຂນັ້ັ ແຂວງກໍາລງັ ໄດຮັ້ ບັ ການສາ້ັ ງຕງັ້ັ ຂນຶັ້ ພອັ້ ມທງັ ໄດຮັ້ ບັ ການສາ້ັ ງຄວາມເຂມັ້ັ ແຂງຂນຶັ້ ຕ່ີ ມ ເພ່ີ ອ
ດາໍ ເນນີ ການຝຶກຄູປະຈາໍ ການ ແລະ ວາງແຜນເພີ່ ອສາັ້ ງບນັ ດາວທິ ະຍາໄລຄໃູ ຫເັ້ ປັນສູນກາງໃນການກ່ີ ໍສາ້ັ ງຄ,ູ ຝຶກອບົ
ຮມົ ຄູປະຈາໍ ການ ແລະ ຄນູ ເິ ທດ. ແຂວງໃດທີ່ ມີ ມີ ະຫາວທິ ະຍາໄລ/ຄະນະສກຶ ສາສາດ ແລະ ສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູຕງັັ້ ຢ່ີ ູນາໍ
ກນັ , ຄວນຈະມກີ ານປັບປຸງພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງເຂາົ ເຈາົັ້ ໂດຍການລວມຕວົ ເຂາົ້ັ ກນັ . ຫກັ
ສູດສາັ້ ງຄກູ າໍ ລງັ ໄດຮ້ັ ບັ ການທບົ ທວນໃຫສັ້ ອດຄີ່ ອງກບັ ຫກັ ສູດໃນໂຮງຮຽນ. ໃນຂະນະທີ່ ຫີ ກັ ສູດຊນັັ້ ປະຖມົ ໃໝ່ີ ກໍາ
ລງັ ໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາ ຈີ່ ງິ ຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງຮບັ ປະກນັ ໃຫຫັ້ ກັ ສູດໃໝີ່ ຂອງປີສຸດທາັ້ ຍຊນັ້ັ ປະຖມົ ສອດຄ່ີ ອງກບັ ຫກັ
ສູດ ມ. 1 ທີ່ ມີ ຢີ ່ີ ູແລວ້ັ .
ແຜນພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ໄດສັ້ ີ່ ງົ ເສມີ ໃຫສ້ັ າັ້ ງ ແລະ ຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ວທິ ກີ ານທີ່ ີ
ມລີ ກັ ສະນະຍຸດທະຍາດ ແລະ ກວມລວມດາ້ັ ນການພດັ ທະນາອາຊບີ ດາ້ັ ນການສກຶ ສາ. ວທິ ກີ ານທີ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະຍຸດ
ທະສາດດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຄວນກວມເອາົ ໄປຄບົ ວງົ ວຽນຂອງອາຊບີ ທງັ ໝດົ ຊ່ີ ງຶ ລວມມີ ຄວາມດງຶ ດູດໃນອາຊບີ ຄູ, ຄວາມຮູ ້ັ
ເບອ້ັ ງຕນົັ້ ດາ້ັ ນສກຶ ສາ, ການສບຕີ່ ໍຢີ່ ູໃນອາຊບີ ຄູ, ຄວາມກາັ້ ວໜາັ້ ດາັ້ ນອາຊບີ ແລະ ການພດັ ທະນາອາຊບີ ແບບຕ່ີ ເໍ ນ່ີ ອງ
ລວມທງັ ການຮີ່ ວມມຊີ່ ວຍເຫອຂອງຄ່ີ ຮູ ່ີ ວມງານ. ຕອ້ັ ງສຸມໃສ່ີ ຊຸກຍູຊັ້ ່ີ ວຍເຫອການພດັ ທະນາອາຊບີ ທີ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະຕີ່ ໍ
ເນ່ີ ອງຂອງຄູ ແລະ ຜູອັ້ ໍານວຍການໃນຂນັ້ັ ໂຮງຮຽນ ແລະ ທອ້ັ ງຖີ່ ນິ . ບນັ ດາຄນູ ເິ ທດມພີ າລະບດົ ບາດສາໍ ຄນັ ໃນວຽກ
ງານດີ່ ງັ ກ່ີ າວ. ດີ່ ງັ ນນັ້ັ , ຈີ່ ງິ ຮຽກຮອ້ັ ງໃຫລັ້ ງົ ທນຶ ຢີ່ າງຫວງຫາຍ ແລະ ມລີ ກັ ສະນະຍນຍງົ ໃສີ່ ການພດັ ທະນາຄວາມສາ
ມາດຂອງເຂາົ ເຈາົັ້ , ໂດຍສະເພາະແມ່ີ ນຂດີ ຄວາມສາມາດ ໃນການຊ່ີ ວຍຄູສອນຫອັ້ ງຄວບ, ສອນຫອັ້ ງ ປ.1 ແລະ ປ.
2 ທີ່ ມີ ນີ ກັ ຮຽນທີ່ ບີ ີ່ ໍເວາົັ້ ພາສາລາວເປັນພາສາແມີ່ ແລະ ຊີ່ ວຍຄູມດັ ທະຍມົ ຜູທ້ັ ີ່ ຍີ ງັ ອ່ີ ອນໃນວຊິ າທ່ີ ເີ ຂາົ ເຈາົັ້ ສອນ. ວຽກ
12 World Bank 2016. Lao PDR School autonomy and accountability
27
ນີັ້ ຕອ້ັ ງການການລງົ ທນຶ ຢ່ີ າງຫວງຫາຍ ແລະ ມລີ ກັ ສະນະຍນຍງົ ໃນການພດັ ທະນາຄວາມສາມາດຂອງຄູ ແລະ
ຜູອ້ັ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນໃນຂນັັ້ ໂຮງຮຽນ ແລະ ທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ ໂດຍເພ່ີ ມີ ງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານປົກກະຕທິ ີ່ ບີ ່ີ ໍແມ່ີ ນເງນິ ເດອນ.
6.2.2 ພາກສ່ີ ວນຮບັ ຜດິ ຊອບ
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ດາ້ັ ນຍຸດທະສາດນີ້ັ ແມ່ີ ນເປັນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຮ່ີ ວມກນັ
ຂອງກມົ ສາ້ັ ງຄ,ູ ກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ສະຖາບນັ ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ, ສະຖາບນັ ພດັ ທະນາຜູບັ້ ໍລຫິ ານ
ການສກຶ ສາ, ກມົ ຈດັ ຕງັ້ັ ແລະ ພະນກັ ງານ ແລະ ສູນປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ.
6.2.3 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ນະໂຍບາຍ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2.1: ຄູສອນມຄີ ວາມເຂມັັ້ ແຂງໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ຫກັ ສູດໃໝີ່ ໂດຍຜ່ີ ານການ
ຊ່ີ ວຍເຫອຈາກວຊິ າການກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ ແລະ ຄສູ ກຶ ສານເິ ທດ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະທບົ ທວນລະບບົ ການສະໜບັ ສະໜນູ ຄູທີ່ ມີ ໃີ ນປະຈບຸ ນັ ເພ່ີ ອຮອງຮບັ
ກບັ ການສາ້ັ ງຕງັັ້ ກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ ເປັນການສະໜບັ ສະໜນູ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ ລວມທງັ ປັບປຸງພາລະບດົ ບາດຄວາມຮບັ
ຜດິ ຊອບລະຫວີ່ າງກ່ີ ຸມໂຮງຮຽນ, ສກຶ ສາເມອງ ແລະ ຄູສກຶ ສານເິ ທດ (ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ).
• ລະບບົ ການສະໜບັ ສະໜນູ ຄູ ອາດປະກອບມກີ ານແນະນາໍ , ການສະໜບັ ສະໜນູ ຈາກເພ່ີ ອນຮີ່ ວມງານ
ແລະ ກີ່ ຸມນກັ ວຊິ າການ ເພ່ີ ອເປັນກນົ ໄກເພີ່ ມີ ເຕມີ ຈາກການຈດັ ກອງປະຊຸມຝຶກອບົ ຮມົ ແລະ ການສະໜບັ
ສະໜນູ ຈາກຄສູ ກຶ ສານເິ ທດ.
• ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູປະຖມົ ຈະສຸມໃສ່ີ ການຝຶກອບົ ຮມົ ໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ຫກັ ສູດໃໝີ່ ຈນົ ຮອດສກົ
ຮຽນ 2023-2024, ລວມທງັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ການສອນຫອ້ັ ງຄວບ ແລະ ການຊ່ີ ວຍເຫອນກັ ຮຽນທີ່ ມີ ີ
ຄວາມຕອ້ັ ງການພເິ ສດ.
• ການຝຶກອບົ ຮມົ ດາ້ັ ນຄູສອນໃນລະດບັ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ຈະເນນັ້ັ ໃສ່ີ ແກ ັ້
ໄຂບນັ ດາຄວາມຕອ້ັ ງການທີ່ ໄີ ດກັ້ ໍານດົ ໄວໃ້ັ ນການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາັ້ ທ່ີ ຂີ ອງຄ.ູ
• ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູສໍາລບັ ຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ, ບູລມິ ະສດິ ແມ່ີ ນການສາັ້ ງຂດີ ຄວາມສາມາດດາັ້ ນເນອ້ັ ໃນ
ຂອງວຊິ າວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ, ພາສາລາວ ແລະ ພາສາອງັ ກດິ . ແຜນການອບົ ຮມົ ບູລມິ ະສດິ ຈະເປັນ
ພນັ້ ຖານໃຫແ້ັ ກີ່ ແຜນພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ແບບຕ່ີ ໍເນ່ີ ອງໃນໄລຍະຍາວ
• ຄວາມຕອ້ັ ງການດາ້ັ ນການຝຶກອບົ ຮມົ ທ່ີ ໄີ ດກັ້ າໍ ນດົ ພາຍໃນແຜນການຝຶກອບົ ຮມົ ທີ່ ເີ ປັນບູລມິ ະສດິ ຈະຕອັ້ ງ
ໄດຮ້ັ ບັ ການຮບັ ຮອງຈາກຄະນະວຊິ າການຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ລະດບັ ຜູບ້ັ ໍລຫິ ານ ເພ່ີ ອຮບັ ປະ
ກນັ ວ່ີ າບນັ ດາຄ່ີ ຮູ ່ີ ວມພດັ ທະນາ ແລະ ລດັ ຖະບານ ນາໍ ໃຊງ້ັ ບົ ປະມານການຝຶກອບົ ຮມົ ຂອງພວກເຂາົ ເພີ່ ອ
ແກໄັ້ ຂຄວາມຕອັ້ ງການ ການຝຶກອບົ ຮມົ ທີ່ ໄີ ດກັ້ ໍານດົ ໄວ.ັ້
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2.2: ຫກັ ສູດສາ້ັ ງຄູ ແລະ ຫກັ ສູດຝຶກອບົ ຮມົ ຄຊູ ນັັ້ ອະນບຸ ານ, ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ໄດັ້
ຮບັ ການປັບປຸງ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ເພ່ີ ອໃຫສ້ັ ອດຄີ່ ອງກບັ ຫກັ ສູດການຮຽນ-ການສອນໃໝີ່ ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ
ມາດຕະຖານການສດິ ສອນ
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
28
• ທບົ ທວນຂອບນຕິ ກິ ໍາສໍາລບັ ວທິ ະຍາໄລຄູ ເພ່ີ ອສະໜບັ ສະໜນູ ບນັ ດາຫກັ ສູດໃໝ່ີ ສາັ້ ງຄູ ແລະ ຫກັ ສູດຝຶກ
ອບົ ຮມົ ຄູປະຈາໍ ການ ພອັ້ ມທງັ ສະໜບັ ສະໜນູ ໃຫແັ້ ກ່ີ ການພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ຄູແບບຕີ່ ເໍ ນ່ີ ອງ ໃນເງີ່ອນໄຂ
ຄວາມສາມາດທີ່ ມີ ຂີ ອງຄູໃນປັດຈບຸ ນັ , ຄວາມຕອັ້ ງການສໍາລບັ ການສອນຫອັ້ ງຄວບ, ການນໍາໃຊກັ້ ານຮຽນ
ແບບຕງັ້ັ ໜາັ້ , ການເຮດັ ໜາັ້ ທີ່ ຄີ ູຝຶກ ແລະ ການຮບັ ເອາົ ຄາໍ ຄດິ ຄາໍ ເຫນັ . ຂອບນຕິ ກິ ໍາດີ່ ງັ ກີ່ າວ ຈະກາໍ ນດົ ວທິ ີ
ການທີ່ ເີ ປັນລະບບົ ໜີ່ ງຶ ດຽວ ຕີ່ ໍຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບສໍາລບັ ການພດັ ທະນາອາຊບີ ຄ.ູ
• ໃນເວລາທີ່ ຫີ ກັ ສູດໃໝ່ີ ຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ກາໍ ລງັ ໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາ ແລະ ກໍາລງັ ພຈິ າລະນາວທິ ກີ ານທ່ີ ເີ ໝາະ
ສມົ ໃນການສະໜອງການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ັ ໃນບນັ ດາໂຮງຮຽນຂະໜາດນອ້ັ ຍ, ດີ່ ງັ ນນັັ້ ຂອບນຕິ ກິ ໍາ
ທ່ີ ມີ ຢີ ່ີ ູສາໍ ລບັ ວທິ ະຍາໄລຄູ ຈະຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການທບົ ທວນ. ການຮີ່ ວມມທ່ີ ມີ ລີ ກັ ສະນະຍຸດທະສາດກບັ ບນັ
ດາວທິ ະຍາໄລຄູ ຫ ສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄໃູ ນຕີ່ າງປະເທດຈະຕອັ້ ງໄດສ້ັ ບຕີ່ ໍດາໍ ເນນີ ການຕີ່ ໄໍ ປ.
• ບນັ ດາຂນັ້ັ ຕອນເພ່ີ ອຮບັ ຮອງຫກັ ສູດສາ້ັ ງຄຈູ ະໄດຮ້ັ ບັ ການທບົ ທວນ ແລະ ປັບປຸງ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ການ
ເຊ່ີ ອມຈອດກນັ ລະຫວ່ີ າງລະດບັ ຕ່ີ າງໆຂອງການສກຶ ສາ ໂດຍສະເພາະເພ່ີ ອແກໄັ້ ຂຄວາມຕອັ້ ງການຄູຊນັ້ັ ມດັ
ທະຍມົ ທຸກຄນົ ໃຫສັ້ າມາດສດິ ສອນໄດທັ້ ງັ ຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ແລະ ຕອນປາຍ ແລະ ສາມາດສອນໄດ້ັ
ຫາຍກວີ່ າ 1 ວຊິ າ.
• ຈະຕອ້ັ ງມນີ ະໂຍບາຍກີ່ ຽວກບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ ໄປພອັ້ ມໆກນັ ກບັ ຄວາມຕອັ້ ງ
ການທາງດາ້ັ ນວທິ ກີ ານຝຶກອບົ ຮມົ ຄູປະຈາໍ ການ
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2.3: ລະບບົ ການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາັ້ ທີ່ ຂີ ອງຄູ ພອັ້ ມດວ້ັ ຍເຄີ່ ອງມການປະເມນີ
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງ, ໂດຍຕດິ ພນັ ກບັ ມາດຕະຖານການສດິ ສອນ, ພອ້ັ ມທງັ ໄດຮ້ັ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ເພ່ີ ອ
ກາໍ ນດົ ຄວາມຕອ້ັ ງການທ່ີ ເີ ປັນບູລມິ ະສດິ ໃນການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູ ສາໍ ລບັ ລະດບັ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ, ປະຖມົ
ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ.
ຖາັ້ ຢາກບນັ ລຸໄດຜັ້ ນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງກາງນີັ້ ຈະຕອ້ັ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທີ່ ສີ ອດຄີ່ ອງກບັ ສະຖານະພາບການ
ເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ/ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອັ້ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີັ້ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ພດັ ທະນາມາດຕະຖານການສດິ ສອນສາໍ ລບັ ເດກັ ກ່ີ ອນໄວຮຽນ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ, ຊ່ີ ງຶ ມາດຕະຖານ
ການສດິ ສອນດີ່ ງັ ກີ່ າວນນັ້ັ ຕອັ້ ງສາມາດນໍາໃຊເ້ັ ພີ່ ອເປັນພນ້ັ ຖານໃນການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທີ່ ີ
ຂອງຄູທຸກລະດບັ .
• ພດັ ທະນາຂອບການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ມາດຕະຖານການສດິ ສອນ ໂດຍມກີ ານກາໍ ນດົ ພາລະບດົ ບາດຂອງຄ,ູ
ຜູ ັ້ ອໍານວຍການ, ສກຶ ສາເມອງ, ສກຶ ສາແຂວງ ແລະ ກະຊວງ/ກມົ ສາັ້ ງຄູ. ພອັ້ ມກນັ ນນັ້ັ ຕອັ້ ງມຄີ ໍາແນະນໍາໃນ
ການນໍາໃຊ້ັ ພອ້ັ ມທງັ ສາັ້ ງຂດີ ຄວາມສາມາດໃຫແ້ັ ກີ່ ຜູອັ້ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານຫອ້ັ ງການສກຶ
ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເມອງ.
• ຫງັ ຈາກການພດັ ທະນາ ແລະ ການທດົ ລອງນໍາໃຊເັ້ ຄ່ີ ອງມປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທ່ີ ຂີ ອງຄໃູ ນລະດບັ
ຕີ່ າງໆແລວັ້ (ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ, ປະຖມົ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ) ຈະຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ຮອງ ແລະ ເຜຍີ ແຜ່ີ ໃຫັ້
ທຸກພາກສ່ີ ວນຮບັ ຮູ.ັ້
• ເນ່ີ ອງຈາກວ່ີ າຈາໍ ນວນຄູອາຈານມຈີ າໍ ນວນຫວງຫາຍ, ດ່ີ ງັ ນນັັ້ ຈະຕອ້ັ ງມວີ ທິ ກີ ານແບ່ີ ງຂນັ້ັ ຄຸມ້ັ ຄອງໃນການ
ປະເມນີ ຜນົ ການເຮດັ ວຽກຂອງຄູ, ລວມທງັ ກນົ ໄກການຮບັ ປະກນັ ຄຸນນະພາບ ແລະ ລະບບົ ການຄຸມ້ັ ຄອງຂໍັ້
ມນູ ຂີ່ າວສານທີ່ ປີ ອດໄພ ແລະ ຄບົ ຖວັ້ ນ
29
• ພດັ ທະນາຂອບນະໂຍບາຍສາໍ ລບັ ການປະເມນີ ຜນົ ການເຮດັ ວຽກຂອງຄູ ເພ່ີ ອກໍານດົ ບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມ
ຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງຜູປ້ັ ະເມນີ ໃນແຕີ່ ລະລະດບັ ລວມທງັ ໜາ້ັ ທ່ີ ຂີ ອງໜ່ີ ວຍງານຕ່ີ າງໆ ພາຍໃນຫອ້ັ ງການສກຶ
ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ເມອງ.
• ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດສ້ັ າ້ັ ງຂອບນະໂຍບາຍ ທ່ີ ກີ ໍານດົ ວທິ ກີ ານຄວາມຈາໍ ເປັນດາ້ັ ນການຝຶກອບົ ຮມົ ທີ່ ເີ ປັນບູ
ລມິ ະສດິ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຜນົ ການວເິ ຄາະການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາັ້ ທີ່ ຂີ ອງຄູ, ລວມທງັ ພາລະບດົ ບາດ
ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງທຸກລະດບັ ພາຍໃຕກ້ັ ານຕດິ ຕາມກວດກາຂອງຂນັັ້ ສູນກາງ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ວ່ີ າ
ຄວາມຕອ້ັ ງການໃນການຝຶກອບົ ຮມົ ແມີ່ ນອງີ ໃສ່ີ ຜນົ ການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທ່ີ ຂີ ອງຄູ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2.4: ສະຖາບນັ ສາ້ັ ງຄູໄດຖັ້ ກຍກົ ລະດບັ ໃຫເ້ັ ປັນສູນກາງໃນການພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ຄູສອນ
ທງັ ກີ່ ອນ ແລະ ຫງັ ປະຈາໍ ການ (ແຕ່ີ ອະນຸບານຮອດຊນັັ້ ມດັ ທະ ຍມົ ສກຶ ສາ) ພອັ້ ມທງັ ເປັນສູນກາງໃນການຝຶກອບົ ຮມົ
ຄູສກຶ ສານເິ ທດ.
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ຕອ້ັ ງການໃຫນ້ັ ະໂຍບາຍກ່ີ ຽວກບັ ຄູທີ່ ຄີ ບົ ຖວັ້ ນ ໂດຍສງັ ລວມເອາົ ບນັ ດາດາໍ ລດັ ແລະ ຄາໍ ແນະນາໍ ຕ່ີ າງໆທີ່ ີ
ກີ່ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ການສາ້ັ ງຄູ. ນະໂຍບາຍທ່ີ ສີ ມົ ບູນແບບນຈີັ້ ະອະທບິ າຍເຖງິ ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ
ຊອບໃໝ່ີ ຂອງພາກສ່ີ ວນຕີ່ າງໆທ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ການສາ້ັ ງຄູທີ່ ສີ ະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ແລະ ສູນພດັ ທະນາຄຂູ ອງ
ແຂວງເປັນຜູດ້ັ ໍາເນນີ ການ: ການກີ່ ໍສາັ້ ງຄູ; ຝຶກອບົ ຮມົ ຄູປະຈາໍ ການ (ພາຍໃນກີ່ ຸມໂຮງຮຽນ, ພາຍໃນເມອງ
ແລະ ອີ່ ນໆ) ແລະ ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູນເິ ທດ ຢີ່ ູພາຍໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ອ່ີ ນໆ. ດໍາເນນີ ການສກຶ ສາກີ່ ຽວກບັ ຄີ່ າ
ໃຊຈັ້ ີ່ າຍທ່ີ ມີ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງການສະໜບັ ສະໜນູ ຂອງຄນູ ເິ ທດ.
• ນະໂຍບາຍສະບບັ ປັບປຸງນີ້ັ ຍງັ ຈະກໍານດົ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງພະນກັ ງານ ແລະ ຄສູ ອນໃນສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ
ເພ່ີ ອໃຫສ້ັ າມາດປະຕບິ ດັ ບນັ ດາພາລະໜາັ້ ທ່ີ ໃີ ໝ່ີ ນໄີັ້ ດ້ັ ພອັ້ ມທງັ ກໍານດົ ຄຸນວຸດທຕິ ີ່ ໍາສຸດຂອງຄູສອນ ແລະ ກໍາ
ນດົ ເງອນໄຂສາໍ ລບັ ພະນກັ ງານຜູຊັ້ ີ່ ວຍຝຶກອບົ ຮມົ ເຊີ່ ນັ : ຄຝູ ຶກທ່ີ ມີ ຢີ ່ີ ູ ແລະ ທມີ ງານຝຶກອບົ ຮມົ ຂນັັ້ ແຂວງ.
• ນະໂຍບາຍດຽວກນັ ນີ້ັ ຍງັ ຈະແນະນໍາວທິ ກີ ານເພີ່ ອຮ່ີ ວມຕວົ ເຂາົັ້ ກນັ ລະຫວີ່ າງສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ແລະ ຄະ
ນະສກຶ ສາສາດຂອງມະຫາວທິ ະຍາໄລ ສໍາລບັ ແຂວງທີ່ ມີ ທີ ງັ ສອງສະຖາບນັ ນຕີ້ັ ງັັ້ ຢີ່ ູ ເພີ່ ອສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງ
ຮີ່ ວມກນັ .
• ກມົ ສາ້ັ ງຄູຈະສາັ້ ງແຜນການທ່ີ ມີ ຄີ ່ີ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍທ່ີ ສີ ມົ ບູນແບບເພີ່ ອຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ພາລະໜາ້ັ ທ່ີ ຂີ ອງພວກເຂາົ ,
ລວມທງັ ແຜນງານການຝຶກອບົ ຮມົ ຄູປະຈາໍ ການ.
• ກໍານດົ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ຕ່ີ ໍາສາໍ ລບັ ຜູທັ້ ີ່ ຈີ ະເຂາົ້ັ ຮຽນໃນສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄຕູ ີ່ າງໆ, ລວມທງັ ຕອ້ັ ງມຄີ ວາມຍດຍີ່ ຸນ
ເພີ່ ອໃຫຜັ້ ູສ້ັ ະໝກັ ສາມາດສອບເສງັ ເຂາົ້ັ ຮຽນຄນໄດ.້ັ
• ມາດຕະຖານການສດິ ສອນສາໍ ລບັ ອາຈານສອນຢ່ີ ູສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ແລະ ຄະນະສກຶ ສາສາດຈະໄດຮ້ັ ບັ ການ
ພດັ ທະນາ ແລະ ນາໍ ໃຊເັ້ ປັນປະຈາໍ ເພີ່ ອປະເມນີ ຄຸນນະພາບຂອງການສດິ ສອນໃນທຸກໆສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ
ແລະ ຄະນະສກຶ ສາສາດຂອງບນັ ດາມະຫາວທິ ະຍາໄລ.
• ພດັ ທະນານຕິ ກິ າໍ ກີ່ ຽວກບັ ການເລ່ີ ອນຕໍາແໜີ່ ງ ແລະ ການເພີ່ ມີ ເງນິ ເດອນຂນຶັ້ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ຄວາມເພ່ີ ງິ ພໍໃຈໃນ
ການປະຕບິ ດັ ໜາັ້ ທີ່ ຂີ ອງຄູ ເພ່ີ ອເປັນການສະໜບັ ສະໜນູ ໃຫສ້ັ ະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ເປັນສູນກາງໃນການ
ພດັ ທະນາວຊິ າຊບີ ຄ.ູ
• ພາລະບດົ ບາດຂອງໂຮງຮຽນສາທດິ ທີ່ ຂີ ນຶ້ັ ກບັ ສະຖາບນັ ສາ້ັ ງຄູ ຈະຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການຂະຫຍາຍຂນຶັ້ ຕ່ີ ມ ເພີ່ ອ
ທດົ ລອງຮູບແບບການສອນ ແລະ ການຮຽນທີ່ ມີ ຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາັ້ ງ.
• ດາໍ ເນນີ ການປະເມນີ ຄຸນນະພາບ ແລະ ຄວາມສອດຄີ່ ອງຂອງການລງົ ຝຶກຫດັ ຂອງນກັ ຮຽນຄູ.
30
• ການພດັ ທະນາຫກັ ສູດໃໝ່ີ ສາໍ ລບັ ສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ຈະຕອ້ັ ງປະກອບມຄີ ວາມຮູກ້ັ ີ່ ຽວກບັ ການສກຶ ສານອກ
ໂຮງຮຽນ ເພ່ີ ອໃຫຄ້ັ ທູ ີ່ ຈີ ະຈບົ ອອກໄປສອນໃນອານາຄດົ ໃຫສ້ັ າມາດປັບປຸງການເຊີ່ ອມໂຍງລະຫວ່ີ າງການ
ສກຶ ສາໃນລະບບົ ແລະ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2.5: ຂດີ ຄວາມສາມາດຂອງຜູອ້ັ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນມຄີ ວາມເຂມັ້ັ ແຂງຂນຶ້ັ ເພີ່ ອໃຫ້ັ
ສາມາດປັບປຸງການຈດັ ຕງັັ້ ການຮຽນ-ການສອນໃນໂຮງຮຽນຂອງເຂາົ ເຈາົ້ັ
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ການພດັ ທະນາມາດຕະຖານດາ້ັ ນວຊິ າຊບີ , ຕດິ ພນັ ກບັ 7 ໜາ້ັ ວຽກຫກັ ຂອງຜູອ້ັ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ຈະ
ຕອ້ັ ງໄດປ້ັ ັບປຸງ ເພ່ີ ອໃຫມັ້ ນັ ກວມເອາົ ວຽກງານການບໍລຫິ ານທີ່ ອີ ງີ ໃສ່ີ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ , ການສາັ້ ງແຜນ
ພດັ ທະນາໂຮງຮຽນ, ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບການສກຶ ສາຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ, ການຮບັ ປະກນັ ຄຸນນະພາບຂອງ
ການສດິ ສອນ ແລະ ການສະໜອງຫາອາຫານໃນໂຮງຮຽນ ສໍາລບັ ຜູອ້ັ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນ. ມາດຕະຖານ
ດາັ້ ນວຊິ າຊບີ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາ ແລະ ນໍາໃຊເ້ັ ປັນພນ້ັ ຖານໃນການປະເມນີ ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທີ່ ີ
ຂອງຜູອັ້ ໍານວຍການໃນທຸກລະດບັ ແລະ ໃນທຸກວຽກງານຫກັ .
• ຂອບການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ມາດຕະຖານວຊິ າຊບີ ຂອງຜູອັ້ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ຈະຕອ້ັ ງໄດພ້ັ ດັ ທະນາ ໂດຍ
ໃຫມ້ັ ກີ ານກໍານດົ ບດົ ບາດຂອງຜູອ້ັ າໍ ນວຍການ, ສກຶ ສາເມອງ, ສກຶ ສາແຂວງ ແລະ ກະຊວງ/ສະຖາບນັ
ພດັ ທະນາການບລໍ ຫິ ານການສກຶ ສາ ແລະ ກມົ ຈດັ ຕງັ້ັ ແລະ ພະນກັ ງານ.
• ຄໍາແນະນໍາສໍາລບັ ການນາໍ ໃຊຂັ້ ອບການປະຕບິ ດັ ງານດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ ຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາຂນຶ້ັ ມາ ຄຽງຄີ່ ກູ ບັ
ການສາ້ັ ງຂດີ ຄວາມສາມາດໃຫແ້ັ ກີ່ ຜູອັ້ າໍ ນວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານຂອງສກຶ ສາເມອງ
6.3 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 3:
ໂຮງຮຽນທຸກແຫີ່ ງມຊີ ບັ ພະຍາກອນທາງດາັ້ ນການເງນິ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດພຽງພໍ ເພ່ີ ອໃຫສັ້ າມາດເຮດັ ວຽກ
ໄດຢັ້ ີ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລະ ປະສດິ ທຜິ ນົ , ພອ້ັ ມທງັ ຂດີ ຄວາມສາມາດໃນການຄຸມັ້ ຄອງໂຮງຮຽນມຄີ ວາມເຂມັັ້ ແຂງ
ເພ່ີ ອຊ່ີ ວຍປັບປຸງໃຫຜ້ັ ນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນດຂີ ນຶ້ັ .
6.3.1 ຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ
ບດົ ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝ ໄດສັ້ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ເຖງິ ຄວາມບ່ີ ສໍ ມົ ດຸນລະຫວີ່ າງ ງບົ ປະມານເງນິ
ເດອນ ແລະ ງບົ ປະມານບໍລຫິ ານທີ່ ບີ ີ່ ແໍ ມີ່ ນເງນິ ເດອນ ຊ່ີ ງຶ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງໄດເ້ັ ອາົ ໃຈໃສີ່ ສະໜອງເງນິ ບລໍ ຫິ ານທ່ີ ີ
ບີ່ ແໍ ມີ່ ນເງນິ ເດອນເຂາົັ້ ໃສີ່ ເພີ່ ອຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ບນັ ດາຍຸດທະສາດທ່ີ ີ ກໍານດົ ໃນແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ
ແລະ ກລິ າ. ມນັ ສະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ຢ່ີ າງຈະແຈງ້ັ ວີ່ າ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແມີ່ ນໄດຮ້ັ ບັ ງບົ ປະມານໜອ້ັ ຍຫາຍ
ໃນໄລຍະແຕ່ີ ປີ 2016-2020. ການທບົ ທວນກາງສະໄໝຍງັ ຊໃີັ້ ຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າ, ຖາ້ັ ຫາກໄດຮ້ັ ບັ ງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານ ແລະ
ງບົ ປະມານລງົ ທນຶ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ແມີ່ ນມໂີ ອກາດສູງທ່ີ ຈີ ະບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ຂອງແຜນ ແລະ ສາມາດປັບປຸງຄຸນນະພາບການ
ສກຶ ສາ, ພອັ້ ມດຽວກນັ ນນັ້ັ ກຄໍ ວນປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບໃນການຄຸມ້ັ ຄອງງບົ ປະມານ ແລະ ການນາໍ ໃຊຊ້ັ ບັ
ພະຍາກອນທ່ີ ມີ ຈີ າໍ ກດັ . ເນີ່ ອງຈາກວ່ີ າງບົ ປະມານເງນິ ເດອນ ແມ່ີ ນບີ່ ໍສາມາດເຄີ່ ອນຍາັ້ ຍໄດ,້ັ ສ່ີ ງິ ທີ່ ສີ າມາດເຮດັ ໄດ້ັ ຄ
ການຈດັ ສນັ ງບົ ປະມານທ່ີ ບີ ່ີ ໍແມີ່ ນເງນິ ເດອນ ແລະ ງບົ ປະມານການລງົ ທນຶ , ຊ່ີ ງຶ ໃນຕວົ ຈງິ ງບົ ປະມານດ່ີ ງັ ກ່ີ າວນີັ້ ຂະແ
ໜງການສກຶ ສາ ແມ່ີ ນໄດຮັ້ ບັ ໜອັ້ ຍຫາຍ.
31
ບດົ ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝ ຍງັ ໄດສັ້ ະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຜນົ ຂອງການສໍາຫວດຄູທ່ີ ກີ ມົ ຈດັ ຕງັັ້ ແລະ
ພະນກັ ງານ ທີ່ ໄີ ດຢ້ັ ັງ້ັ ຢນເຖງິ ປະສດິ ທພິ າບໃນການນາໍ ໃຊຄັ້ ູ ທີ່ ເີ ຮດັ ໃຫມັ້ ຈີ າໍ ນວນຄູເຫອຢີ່ ູໃນຫາຍທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ , ໃນຂະ
ນະທ່ີ ຢີ ່ີ ູໃນຫາຍທອັ້ ງຖ່ີ ນິ ມຄີ ບູ ີ່ ໍພໍ ພອ້ັ ມກນັ ນນັ້ັ ກໍຍງັ ມຄີ ູອາສາສະໝກັ ຫາຍຢີ່ ູໃນລະບບົ .
ບດົ ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝໄດແັ້ ນະນາໍ ໃຫມ້ັ ກີ ານວເິ ຄາະຢ່ີ າງລະອຽດ ກ່ີ ຽວກບັ ຜນົ ກະທບົ ຂອງ
ການສະໜອງເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ ໃນການປັບປຸງຄຸນນະພາບ ແລະ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ (ຜນົ ສາໍ ເລດັ ດາ້ັ ນ
ການຮຽນຮູ,ັ້ ການຈບົ ຊນັ້ັ , ຄວາມສະເໝພີ າບລະຫວ່ີ າງ ຍງິ -ຊາຍ, ການເຂາົ້ັ ຮຽນຂອງເດກັ ທ່ີ ດີ ອ້ັ ຍໂອກາດ ແລະ ອ່ີ ນ
ໆ) ເພີ່ ອໃຫເັ້ ປັນທດິ ທາງສໍາລບັ ຜູກັ້ ໍານດົ ນະໂຍບາຍ ໃນທບົ ທວນການສະໜອງທນຶ ດີ່ ງັ ກີ່ າວ ລວມທງັ ເພີ່ ອປັບປຸງຜນົ
ຕອບແທນຂອງການສະໜອງເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ.
ຜີ່ ານມາ, ການວາງແຜນຂອງຂະແໜງການ, ການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນ, ການຕດິ ຕາມ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ໄດ້ັ
ສຸມໃສ່ີ ສະພາບລວມໃນລະດບັ ຊາດ. ສ່ີ ງິ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວນໄີ້ັ ດສ້ັ າັ້ ງພນັ້ ຖານອນັ ສໍາຄນັ ໃຫແ້ັ ກີ່ ການຄຸມັ້ ຄອງ ແລະ ການປະ
ເມນີ ຜນົ ຂອງຂະແໜງການ, ແຕີ່ ວີ່ າສີ່ ວນຫາຍແລວັ້ ມນັ ບ່ີ ໄໍ ດສ້ັ ຸມໃສີ່ ເພີ່ ອແກໄັ້ ຂບນັ ຫາຄວາມແຕກໂຕນກນັ ໃນການ
ສະໜອງການສກຶ ສາ ແລະ ບ່ີ ໄໍ ດແ້ັ ກໄ້ັ ຂບາງຈດຸ ອີ່ ອນໃນຂນັັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ກີ ານ ເພ່ີ ອເຮດັ ແນວໃດ ໃຫກັ້ ານບລໍ ກິ ານ
ຢ່ີ ູລະດບັ ໂຮງຮຽນມຄີ ຸນນະພາບ ແລະ ມຄີ ວາມເທ່ີ າົ ທຽມກນັ ເທ່ີ າົ ທ່ີ ຈີ ະເປັນໄປໄດ.້ັ
ໃນໄລຍະຂອງແຜນ 5 ປີ ທີ່ ຜີ ່ີ ານມາ, ໄດມ້ັ ກີ ານສຸມໃສີ່ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທ່ີ ໃີ ນລະດບັ ແຂວງ ແລະ ເມອງເຊ່ີ ງິ
ມນັ ໄດຊັ້ ່ີ ວຍໃຫເັ້ ຫນັ ເຖງິ ລະດບັ ຄວາມແຕກໂຕນທ່ີ ເີ ກດີ ຂນຶ້ັ ພາຍໃນລະບບົ ການສກຶ ສາ. ຄຽງຄ່ີ ູກນັ ນນັັ້ ກະຊວງສກຶ
ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ໄດມ້ັ ກີ ານປະຕຮິ ູບສອງຢ່ີ າງທ່ີ ສີ າໍ ຄນັ ກ່ີ ຽວກບັ ການຄຸມັ້ ຄອງທີ່ ເີ ນນັັ້ ໃສີ່ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ ຄ
ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ເພ່ີ ອສະໜບັ ສະໜນູ ການວາງແຜນພດັ ທະນາໂຮງຮຽນທ່ີ ມີ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຫາຍ
ຂນຶັ້ ແລະ ມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ ຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ທີ່ ສີ ະແດງເຖງິ ມາດຕະຖານຕີ່ ໍາສຸດທີ່ ໂີ ຮງຮຽນຕອ້ັ ງ
ມີ ເພີ່ ອໃຫສັ້ າມາດດໍາເນນີ ວຽກງານໃນລະດບັ ພນ້ັ ຖານ. ເມີ່ ອລວມເອາົ ການປະຕຮິ ູບສອງຢ່ີ າງນເີັ້ ຂາົ້ັ ກນັ ໃນອກີ 5 ປີ
ຕີ່ ໍໜາ້ັ ກໍຈະເຮດັ ໃຫມັ້ ລີ ະບບົ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ວີ່ າໂຮງຮຽນທຸກແຫີ່ ງມຊີ ບັ ພະຍາກອນຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ ແລະ ຄວາມສາ
ມາດທີ່ ຈີ າໍ ເປັນ ເພ່ີ ອສະໜອງການບລໍ ກິ ານດາ້ັ ນການສກຶ ສາທ່ີ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ ແລະ ສາມາດສະໜບັ ສະໜນູ ການຈດັ
ບູລມິ ະສດິ ຂອງການນໍາໃຊຊັ້ ບັ ພະຍາກອນທີ່ ມີ ໜີ ອັ້ ຍ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ໃຫກັ້ ານສະໜອງການບໍລກິ ານການສກຶ ສາທີ່ ີ
ມຄີ ວາມເທີ່ າົ ທຽມກນັ .
ບນັ ດາຂງົ ເຂດຫກັ ທ່ີ ຈີ ະຕອ້ັ ງເອາົ ໃຈໃສີ່ ປະກອບມ:ີ ຮບັ ປະກນັ ໃຫສັ້ ູດໃນການຈດັ ສນັ ຄູ ແມີ່ ນສາມາດຈດັ ຕງັ້ັ
ປະຕບິ ດັ ໄດັ້ ໃນສະພາບທ່ີ ໂີ ກຕາພະນກັ ງານໃນທ່ີ ວົ ປະເທດມຈີ າໍ ກດັ ແລະ ມນີ ຕິ ກິ າໍ ສະໜບັ ສະໜນູ ລວມທງັ ຂນັັ້
ຕອນການຈດັ ສນັ ທີ່ ມີ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫກ້ັ ານຈດັ ສນັ ຄມູ ຄີ ວາມເທ່ີ າົ ທຽມກນັ ຫາຍຂນຶ້ັ ໃນລະດບັ ໃດ
ໜີ່ ງຶ ; ການທບົ ທວນຄນສູດການຄດິ ໄລີ່ ເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ວ່ີ າໂຮງຮຽນມເີ ງນິ ພຽງພໍໃນການບໍລິ
ຫານວຽກງານທີ່ ຈີ າໍ ເປັນຂອງເຂາົ ເຈາົ້ັ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ຄວາມຕອັ້ ງການ ແລະ ສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ຂອງແຕ່ີ ລະໂຮງຮຽນ;
ການສະໜອງປຶມ້ັ ແບບຮຽນ ແລະ ຄີ່ ມູ ຄູ ແລະ ຂນັ້ັ ຕອນການສະໜອງປຶມ້ັ ເພີ່ ອທດົ ແທນ ແລະ ລະບບົ ການຄຸມັ້ ຄອງ
ປຶມ້ັ ຈະຖກທບົ ທວນເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫມັ້ ຂີ ນັັ້ ຕອນທ່ີ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລະ ມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຫາຍຂນຶ້ັ ເພີ່ ອຮບັ ປະ
ກນັ ໃຫພັ້ ຽງພກໍ ບັ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງແຕີ່ ລະໂຮງຮຽນ.
ການຖເອາົ ໂຮງຮຽນ ແລະ ການບລໍ ກິ ານໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນເປັນວຽກທີ່ ສີ າໍ ຄນັ ໃນອນັ ດບັ ຕນົັ້ ໆ ຂອງການຄຸມ້ັ
ຄອງ ແລະ ວາງແຜນການສກຶ ສາ ມນັ ຈາໍ ເປັນຕອ້ັ ງສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງດາັ້ ນສະຖາບນັ ແລະ ການປັບປຸງລະບບົ ການ
ຄຸມັ້ ຄອງ ແລະ ບໍລຫິ ານ, ໂດຍສະເພາະແມ່ີ ນ:
ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ (FQS) ທ່ີ ໄີ ດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາຂນຶ້ັ ສໍາລບັ ຊນັ້ັ ປະຖມົ
ສກຶ ສາ ຊີ່ ງຶ ມນັ ຈະເຊີ່ ອມສານເຂາົ້ັ ໃນລະບບົ ການບລໍ ຫິ ານ ແລະ ຄຸມັ້ ຄອງໃນລະດບັ ຊາດ ແລະ ລະດບັ ທອ້ັ ງຖີ່ ນິ ເພີ່ ອ
ເປັນບີ່ ອນອງີ ໃນການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນ, ໂດຍສຸມໃສີ່ ບູລມິ ະສດິ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ວ່ີ າ ທຸກໆໂຮງຮຽນໄດມ້ັ ຊີ ບັ ພະ
32
ຍາກອນທີ່ ຕີ ອັ້ ງພຽງພໃໍ ນລະດບັ ໃດໜ່ີ ງຶ . ລະບບົ ຖານຂໍມ້ັ ູນຂ່ີ າວສານການສກຶ ສາ ຈະຕອັ້ ງໄດພ້ັ ດັ ທະນາຂີ່ ນຶ້ັ ມາ ເພີ່ ອ
ສະໜບັ ສະໜນູ ການປະຕຮິ ູບດາັ້ ນການຄຸມ້ັ ຄອງນ.ີ້ັ ການສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫແັ້ ກ່ີ ລະບບົ ການຄຸມັ້ ຄອງທີ່ ອີ ງີ ໃສີ່
ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ , ການຝຶກອບົ ຮມົ ຜູອັ້ ໍານວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ການສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງຂອງການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມ
ຂອງຄະນະພດັ ທະນາການສກຶ ສາຂນັ້ັ ບາ້ັ ນ ກ່ີ ໍຈະຊີ່ ວຍໃນການເສມີ ສາັ້ ງຄວາມສາມາດໃນການວາງແຜນ ແລະ ການ
ລາຍງານ ແລະ ລະບບົ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ.
ຂອບມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ແລະ ລະບບົ ທີ່ ຈີ ະສະໜບັ ສະໜນູ ການນໍາໃຊ້ັ
ເປັນເຄີ່ ອງມການຈດັ ບູລມິ ະສດິ ດາັ້ ນຊບັ ພະຍາກອນ ກີ່ ໍຈະຖກພດັ ທະນາຂ່ີ ນຶັ້ ມາສໍາລບັ ຊນັ້ັ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນ
ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ແລະ ກຈໍ ະພດັ ທະນາຂນຶັ້ ໄປເລອັ້ ຍໆ ໃນລກັ ສະນະຄາັ້ ຍຄກນັ ກບັ ມາດຕະຖານຂອງຊນັັ້
ປະຖມົ ສກຶ ສາ. ບນັ ດາຂໍມ້ັ ນູ ພນ້ັ ຖານ, ຕວົ ຊບີ້ັ ອກ ແລະ ຄາດໝາຍ ທ່ີ ສີ ະທອັ້ ນໃຫເັ້ ຫນັ ເຖງິ ການສຸມຊບັ ພະຍາກອນ
ໃສ່ີ ໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ ເຊີ່ ນັ ວ່ີ າ ອດັ ຕາສ່ີ ວນຂອງໂຮງຮຽນປະຖມົ ທ່ີ ມີ ກີ ານຈດັ ສນັ ຄສູ ອດຄີ່ ອງກບັ ນຕິ ກິ ໍາ ກຈໍ ະຖກ
ພດັ ທະນາຂນຶັ້ ມາ ແລະ ນາໍ ສະເໜໃີ ນແຜນ 5 ປີ ເພ່ີ ອສງັ ລວມໃຫເ້ັ ປັນຄາດໝາຍລະດບັ ຊາດ. ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫ້ັ
ບນັ ດາແຂວງ ແລະ ເມອງ ສາມາດສະໜບັ ສະໜນູ ການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ວຽກງານນຢີ້ັ ີ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ , ການຈດັ ສນັ
ງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານໃຫແ້ັ ກີ່ ເມອງ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນ ແລະ ປັບປຸງ ເພີ່ ອສະທອ້ັ ນໃຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຂອບເຂດຄວາມ
ຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງແຕ່ີ ລະເມອງ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຈາໍ ນວນໂຮງຮຽນທີ່ ຢີ ່ີ ູພາຍໃຕຄັ້ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບພວກເຂາົ .
6.3.2 ພາກສີ່ ວນຮບັ ຜດິ ຊອບ
ການບນັ ລຸຜນົ ສາໍ ເລດັ ຂອງຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ດາັ້ ນຍຸດທະສາດນີັ້ ແມ່ີ ນເປັນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຮີ່ ວມກນັ ຂອງກມົ
ຈດັ ຕງັ້ັ ແລະ ພະນກັ ງານ, ກມົ ການເງນິ , ກມົ ແຜນການ, ກມົ ການສກຶ ສາກອ່ີ ນໄວຮຽນ, ກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ກມົ ສາ້ັ ງ
ຄູ, ສູນປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ, ກມົ ກວດກາ ແລະ ສູນການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມ.
6.3.3 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ນະໂຍບາຍ
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.1: ມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບສໍາລບັ ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ແລະ
ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາ, ທດົ ລອງ ແລະ ຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ພາຍໃຕຂ້ັ ອບທ່ີ ກີ າໍ ນດົ ມາດຕະຖານຂນັັ້
ພນ້ັ ຖານຂອງທຸກຊນັ້ັ ການສກຶ ສາຢ່ີ ູໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ ແລະ ເປັນພນ້ັ ຖານໃຫແັ້ ກ່ີ ການປະເມນີ ຕນົ ເອງ ແລະ ການ
ວາງແຜນພດັ ທະນາໂຮງຮຽນ
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຮບັ ຮອງເອາົ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາສາໍ ລບັ
ການສກຶ ສາກີ່ ອນໄວຮຽນ ແລະ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ພອ້ັ ມທງັ ນາໍ ໃຊເ້ັ ຂາົັ້ ໃນການປະເມນີ ຕນົ ເອງ ແລະ ສາັ້ ງ
ແຜນພດັ ທະນາໂຮງຮຽນ;
• ນຕິ ກິ າໍ ແລະ ຄີ່ ມູ ແນະນາໍ ການນາໍ ໃຊ້ັ ສໍາລບັ ຂນັັ້ ໂຮງຮຽນ, ຂນັ້ັ ເມອງ ແລະ ຂນັ້ັ ແຂວງ ເພີ່ ອສະໜບັ ສະໜນູ
ການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ຕອັ້ ງໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາ
ພອັ້ ມທງັ ຮບັ ຮອງ ແລະ ເຜຍີ ແຜີ່ ໃຫທ້ັ ີ່ ວົ ເຖງິ .
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.2: ມຂີ ະບວນການປະເມນີ ຕນົ ເອງ ແລະ ການວາງແຜນພດັ ທະນາໂຮງຮຽນແບບຍນຍງົ
(ທີ່ ນີ າໍ ໃຊັ້ FQS) ເພ່ີ ອເປັນບີ່ ອນອງີ ໃນການວາງແຜນຂນັ້ັ ເມອງ ແລະ ການກາໍ ນດົ ເປົາັ້ ໝາຍການສະໜບັ ສະໜນູ
ລວມທງັ ການຈດັ ສນັ ຄູ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນ
33
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງສກຶ ສາແຂວງ, ສກຶ ສາເມອງ ແລະ ພະນກັ ງານໃນຂນັ້ັ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວ
ຈະໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງ ເພີ່ ອໃຫບ້ັ ດົ ບາດຂອງພວກເຂາົ ກວມເອາົ ການສະໜບັ ສະໜນູ ລະບບົ ການລາຍງານ
ຜນົ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ ແລະ ລະບບົ ການຈດັ ລຽງບູ
ລມິ ະສດິ ໃນການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນ.
• ພາຍໃຕກັ້ ານຊນີັ້ າໍ ຂອງຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ຈະຕອ້ັ ງໄດພັ້ ດັ ທະນາຂນັ້ັ ຕອນ ແລະ ຂໍັ້
ແນະນໍາໃນການສະໜບັ ສະໜນູ ສາໍ ລບັ ຂນັ້ັ ສູນກາງ, ຂນັັ້ ແຂວງ ແລະ ເມອງ ໃນການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນ
ໃຫແ້ັ ກີ່ ໂຮງຮຽນທ່ີ ບີ ີ່ ໍສາມາດບນັ ລຸໄດ້ັ ມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການການສກຶ ສາ ໄດຢ້ັ ່ີ າງມີ
ປະສດິ ທຜິ ນົ ພອັ້ ມທງັ ເຜຍີ ແຜ່ີ ນຕິ ກິ າໍ ນໃີັ້ ຫທັ້ ີ່ ວົ ເຖງິ .
• ການທບົ ທວນກາງສະໄໝ ອາດຈະມກີ ານປະເມນີ ຄວາມຈາໍ ເປັນໃນການດດັ ປັບສູດຄດິ ໄລ່ີ ແລະ ຈດັ ສນັ ງບົ
ປະມານບໍລຫິ ານໃຫແ້ັ ກີ່ ເມອງ ແລະ ແຂວງ ເພີ່ ອສະທອັ້ ນເຖງິ ບດົ ບາດຂອງພວກເຂາົ ໃນການສະໜບັ
ສະໜນູ ໂຮງຮຽນເພີ່ ອໃຫບ້ັ ນັ ລຸໄດມັ້ າດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ.
• ຖານຂໍມ້ັ ນູ LESMIS ຈະຕອ້ັ ງພດັ ທະນາ ເພີ່ ອໃຫສັ້ າມາດສງັ ລວມເອາົ ບນັ ດາຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ຈາກບດົ ລາຍງານ
ກີ່ ຽວກບັ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຂອງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ. ບນັ ດາຂໍມ້ັ ູນພນ້ັ ຖານ, ຕວົ ຊບີ້ັ ອກ ແລະ
ຄາດໝາຍທີ່ ສີ ະທອັ້ ນໃຫເັ້ ຫນັ ເຖງິ ຊບັ ພະຍາກອນໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ ຈະໄດຮ້ັ ບັ ການພດັ ທະນາ ແລະ ນໍາ
ໃຊໃ້ັ ນໄລຍະ 5 ປີ ເພີ່ ອເປັນຂໍມ້ັ ູນເພີ່ ມີ ເຕມີ ກບັ ຄາດໝາຍລວມລະດບັ ຊາດ.
• ອອກຂໍຕັ້ ກົ ລງົ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕີ ກ່ີ ຽວກບັ ການແຕີ່ ງຕງັ້ັ ອງົ ການຈດັ ຕງັັ້ ໃດໜີ່ ງຶ ຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການຕດິ ຕາມ
ກວດກາ ວຽກງານການຄຸມ້ັ ຄອງທີ່ ອີ ງີ ໃສ່ີ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ , ພອັ້ ມດຽວກນັ ນນັັ້ ພາລະບດົ ບາດຂອງບນັ ດາ
ກມົ ທີ່ ກີ ່ີ ຽວຂອັ້ ງ ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງ ເພີ່ ອໃຫມັ້ ນັ ສອດຄ່ີ ອງກນັ .
• ອງົ ການທ່ີ ໄີ ດມ້ັ ອບໝາຍໃຫຮັ້ ບັ ຜດິ ຊອບວຽກງານ ການຄຸມ້ັ ຄອງທີ່ ອີ ງີ ໃສີ່ ໂຮງຮຽນເປັນຫກັ ຈະຕອ້ັ ງສາັ້ ງ
ນະ ໂຍບາຍໃນການຄຸມ້ັ ຄອງໂຮງຮຽນ ເຊ່ີ ງິ ຈະກາໍ ນດົ ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນລະດບັ
ໂຮງ ຮຽນ ແລະ ບດົ ບາດໃນການສະໜບັ ສະໜນູ ຂອງສກຶ ສາແຂວງ ແລະ ສກຶ ສາເມອງ; ພອ້ັ ມທງັ ພດັ ທະນາ
ວທິ ກີ ານໄລຍະຍາວ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ໃຫບ້ັ ນັ ດາຫກັ ການທງັ ໝດົ ທີ່ ມີ ີ ແມີ່ ນມຄີ ວາມສາມາດນໍາໄປຈດັ ຕງັັ້
ປະຕິ ບດັ ໄດ.້ັ
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.3: ເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ (ສູດຄດິ ໄລີ່ ແລະ ລາຍຈ່ີ າຍທີ່ ມີ ສີ ດິ ໃຊ)້ັ ສອດ ຄີ່ ອງກບັ ຄວາມ
ຕອັ້ ງການຂອງໂຮງຮຽນຫາຍຂນຶ້ັ ເພ່ີ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ ແລະ ໃຫເັ້ ຊ່ີ ອມໂຍງກບັ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານ
ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ
ຖາັ້ ຢາກບນັ ລຸໄດຜ້ັ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງກາງນີັ້ (ເພີ່ ມີ ມູນຄ່ີ າຫວົ ໜ່ີ ວຍເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ) ຈະຕອ້ັ ງມກີ ານ
ສະໜອງທນຶ ທ່ີ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສະຖານະພາບການເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ/ຫ ງບົ ປະມານ ODA
ຕອ້ັ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີ້ັ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ຄະນະກໍາມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ຕອັ້ ງທບົ ທວນນະໂຍບາຍການສະໜອງເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ,
ສູດການຄດິ ໄລ່ີ ແລະ ບນັ ດາລາຍການທ່ີ ອີ ະນຸຍາດໃຫໃັ້ ຊຈັ້ ່ີ າຍ ເພ່ີ ອໃຫສັ້ ອດຄ່ີ ອງກບັ ບູລມິ ະສດິ ດາ້ັ ນນະໂຍ
ບາຍຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ 2021-2025 ຊີ່ ງຶ ລວມທງັ ສ່ີ ງິ ທີ່ ໄີ ດກ້ັ ໍານດົ ໄວໃ້ັ ນ
34
ຂໍັ້ 3.3 ຂາ້ັ ງເທງິ . ການທບົ ທວນນີ້ັ ຍງັ ຈະໄດພ້ັ ຈິ າລະນາບນັ ຫາຄວາມເທີ່ າົ ທຽມກນັ ສາໍ ລບັ ວທິ ກີ ານສະໜອງ
ເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ.
• ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ຈະໃຫຄ້ັ າໍ ແນະນາໍ ສໍາລບັ ການປັບປຸງສູດຄດິ ໄລ່ີ ເງນິ ບລໍ ຫິ ານ
ໂຮງຮຽນ ທ່ີ ສີ ະທອ້ັ ນໃຫເ້ັ ຫນັ ເຖງິ ຄີ່ າໃຊຈັ້ ີ່ າຍທີ່ ສີ ູງຕ່ີ ໍຫວົ ໜ່ີ ວຍນກັ ຮຽນໃນໂຮງຮຽນນອັ້ ຍ ແລະ ໃນເຂດທ່ີ ີ
ດອ້ັ ຍໂອກາດ.
• ຄະນະກໍາມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ກວດກາລາຍລະອຽດບນັ ຊທີ ະນາຄານຂອງຜູທ້ັ ີ່ ໄີ ດຮັ້ ບັ ເງນິ ບລໍ ິ
ຫານໂຮງຮຽນ. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແລະ ກະຊວງການເງນິ ຈະຕອ້ັ ງໄດປ້ັ ຶກສາຫາລກີ່ ຽວກບັ
ວທິ ກີ ານ ເພ່ີ ອປັບປຸງຄວາມວີ່ ອງໄວຂອງການຈດັ ສ່ີ ງົ ເງນິ ບໍລຫິ ານໂຮງຮຽນ ແລະ ປະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງການສະ
ໜອງເງນິ ບລໍ ຫິ ານໂຮງຮຽນ ສາໍ ລບັ ໂຮງຮຽນນອັ້ ຍ ແລະ/ຫ ຫີ່ າງໄກສອກຫກີ .
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.4: ການຈດັ ສນັ ຄູສອດຄ່ີ ອງຕາມຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງໂຮງຮຽນຫາຍຂນຶ້ັ ເພີ່ ອຫຸດຜ່ີ ອນ
ຄວາມແຕກໂຕນ ແລະ ໃຫເັ້ ຊ່ີ ອມໂຍງກບັ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ທບົ ທວນຄນການຈດັ ສນັ ທີ່ ຕີ ງັ້ັ ຂອງໂຮງຮຽນລດັ , ໂດຍສະເພາະແມ່ີ ນໂຮງຮຽນປະຖມົ ເພ່ີ ອກາໍ ນດົ ຜນົ ປະ
ໂຫຍດທີ່ ຈີ ະໄດຮ້ັ ບັ ຈາກການຈດັ ສນັ ຄູ ໂດຍຜ່ີ ານການລວມເອາົ ໂຮງຮຽນນອັ້ ຍ ເຂາົ້ັ ກບັ ໂຮງຮຽນອີ່ ນທີ່ ຕີ ງັັ້ ຢ່ີ ູ
ໃກກັ້ ນັ .
• ຂອບນຕິ ກິ ໍາໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາໂດຍຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄູ ເພ່ີ ອສະໜບັ ສະໜນູ ແກີ່ ການຈດັ ຕງັັ້
ປະຕບິ ດັ ຂແໍັ້ ນະນາໍ ໃໝ່ີ ໃນການຈດັ ສນັ ຄ.ູ
• ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄຈູ ະຊນີັ້ າໍ ການພດັ ທະນາແຜນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ການຈດັ ສນັ ຄູ 10 ປີ ເພ່ີ ອຫຸດ
ຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ, ລວມທງັ ການຈດັ ສນັ ການສອນຫອັ້ ງຄວບ ໂດຍອາດມກີ ານທບົ ທວນໃນໄລຍະ
ກາງສະໄໝ. ແຜນການນີັ້ ຈະປະກອບມແີ ຜນການຄວາມຕອັ້ ງການຂອງຄູ, ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄໃູ ນແຕີ່ ລະຊນັ້ັ
ແຕ່ີ ລະສາຍ ພອ້ັ ມທງັ ແຜນພດັ ທະນາບຸກຄະລາກອນດາ້ັ ນການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ ແມີ່ ນສອດຄີ່ ອງກບັ
ຄວາມຕອ້ັ ງການຕວົ ຈງິ ໃນແຕ່ີ ລະໄລຍະ.
• ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄູ ສກຶ ສາຄວາມເປັນໄປໄດກັ້ ີ່ ຽວກບັ ການຍກົ ຍາ້ັ ຍຄູ ໂດຍສະໜອງສີ່ ງິ ຈງູ ໃຈໃຫ້ັ
ແລະ ໃຫຄັ້ ໍາແນະນາໍ ແກີ່ ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ ແລະ ລດັ ຖະມນົ ຕ.ີ
• ຄະນະກໍາມະການຈດັ ສນັ ຄູຈະນໍາໃຊຖ້ັ ານຂມໍັ້ ູນ (PMIS) ເພີ່ ອຕດິ ຕາມການຈດັ ສນັ ຄູ.
• ຄະນະກໍາມະການຈດັ ສນັ ຄຕູ ດິ ຕາມ ແລະ ຊນີ້ັ ໍາການພດັ ທະນາ ແລະ ການອະນມຸ ດັ ນາໍ ໃຊຄ້ັ ໍາແນະນໍາຕ່ີ າງໆ
(ແລະ ປຶມ້ັ ຄີ່ ມູ ) ເພ່ີ ອໃຫຄັ້ ໍາແນະນໍາແກ່ີ ສກຶ ສາເມອງໃນການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນການຈດັ ສນັ ຄູໃໝີ່ ທ່ີ ີ
ໃຫບັ້ ູລມິ ະສດິ ແກ່ີ ເມອງທີ່ ຍີ ງັ ຂາດເຂນີ ຄູ ແລະ ຈາໍ ກດັ ຈາໍ ນວນຄູໃໝ່ີ ສໍາລບັ ເມອງທີ່ ມີ ຄີ ູເຫອ. ລະບບົ ການ
ຕດິ ຕາມຄວາມສອດຄີ່ ອງໃນການຈດັ ສນັ ຄູໃໝີ່ ຈະຕອ້ັ ງໄດຖັ້ ກພດັ ທະນາ ແລະ ຮບັ ຮອງ.
• ໃນການທບົ ທວນໃນໄລຍະກາງ, ຄະນະກາໍ ມະການຈດັ ສນັ ຄູຈະທບົ ທວນຄນສູດການຈດັ ສນັ ຄູ ເພີ່ ອປະ
ເມນີ ຄວາມເປັນໄປໄດັ້ ເນີ່ ອງຈາກຜນົ ກະທບົ ທີ່ ບີ ່ີ ແໍ ນີ່ ນອນໃນປະຈບຸ ນັ ກ່ີ ຽວກບັ ຈາໍ ນວນພະນກັ ງານ ອນັ
ເນີ່ ອງມາຈາກວກິ ດິ ການ Covid-19.
• ໃຫມັ້ ກີ ານພດັ ທະນາ ແລະ ທດົ ລອງນາໍ ໃຊັ້ ລະບບົ ໂທລະສບັ (Application) ເພ່ີ ອຕດິ ຕາມການຂາດສອນ
ຂອງຄູ ເພ່ີ ອໃຫເ້ັ ປັນສ່ີ ວນໜ່ີ ງຶ ຂອງການສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງແກີ່ ລະບບົ (LESMIS).
35
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.5: ການຈດັ ສນັ ປຶມັ້ ແບບຮຽນ, ຄີ່ ູມຄູ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນ ສອດ ຄ່ີ ອງຕາມຄວາມ
ຕອັ້ ງການຂອງໂຮງຮຽນຫາຍຂນຶ້ັ ເພ່ີ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນ ແລະ ໃຫເັ້ ຊີ່ ອມໂຍງກບັ ມາດຕະຖານຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານ
ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ພາຍໃຕກັ້ ານຊນີ້ັ າໍ ຂອງຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ , ງບົ ປະມານການສໍາລບັ ການພມິ ປຶມ້ັ ຕາໍ
ລາຮຽນເພ່ີ ອທດົ ແທນ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນ ແລະ ປັບປຸງຄນໃໝ່ີ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ການສະໜອງມີ
ຄວາມຍນຍງົ ໃນໄລຍະຍາວ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ອດັ ຕາການສູນເສຍປຶັ້ມຕໍາລາຮຽນໃນປະຈບຸ ນັ .
• ອອກຄໍາແນະນາໍ ແລະ ລະບຽບການໃນການຄຸມ້ັ ຄອງປຶມັ້ ແບບຮຽນ ແລະ ການແຈກຈ່ີ າຍປຶມັ້ ໃນລະດບັ
ເມອງ ເພີ່ ອປັບປຸງປະສດິ ທພິ າບ ແລະ ຫຸດຄວາມແຕກໂຕນ, ລວມທງັ ຄາໍ ແນະນາໍ ໃນການເກບັ ມຽັ້ ນປຶມັ້
ແບບ ຮຽນທ່ີ ປີ ອດໄພໃນລະດບັ ໂຮງຮຽນ ແລະ ເມອງ ເພີ່ ອຫຸດຜີ່ ອນຄວາມສ່ີ ຽງຈາກຄວາມເສຍຫາຍ13,
ແລະ ການເບີ່ ງິ ແຍງປຶມ້ັ ແບບຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ.
• ພາຍໃຕກ້ັ ານຊນີັ້ າໍ ຂອງ ຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ , ທບົ ທວນຄນວທິ ກີ ານທີ່ ມີ ປີ ະສດິ ທິ
ຜນົ ແລະ ງ່ີາຍດາຍທ່ີ ສີ ຸດ ໃນການສະໜອງປຶມັ້ ຕາໍ ລາຮຽນໃຫເ້ັ ໝາະສມົ ກບັ ໂຮງຮຽນ. ນຈີັ້ ະປະກອບມກີ ານ
ທບົ ທວນຖານຂມໍ້ັ ນູ ຄຸມ້ັ ຄອງປຶມັ້ (TMIS) ທີ່ ມີ ຢີ ີ່ ູໃນປະຈບຸ ນັ ພອ້ັ ມທງັ ໃຫຄັ້ າໍ ແນະນໍາສໍາລບັ ການປັບປຸງ
ແລະ ການທບົ ທວນປຽບທຽບຄວາມເປັນໄປໄດໃັ້ ນການນາໍ ໃຊຂັ້ ໍມັ້ ນູ ຈາກ EMIS, ໃນຂະນະດຽວກນັ ກໍ
ກໍານດົ ອດັ ຕາການສູນເສຍປຶມັ້ ເພີ່ ອຊດົ ເຊຍີ ຄວາມລາ້ັ ຊາັ້ ທີ່ ເີ ກດີ ຂນຶັ້ ໃນການສງັ ລວມຂໍມັ້ ນູ ສະຖຕິ ນິ ກັ ຮຽນ
ປະຈາໍ ປີຂອງໂຮງຮຽນ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 3.6: ທຸກໂຮງຮຽນຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ການສະໜບັ ສະໜນູ ເພີ່ ອໃຫມັ້ ສີ ີ່ ງິ ອໍານວຍຄວາມສະດວກ
ດາ້ັ ນສຸຂະອະນາໄມໃນລະດບັ ພນ້ັ ຖານ
ຖາັ້ ຢາກບນັ ລຸໄດຜ້ັ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ໄລຍະກາງກາງນີ້ັ ຈະຕອັ້ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທ່ີ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສະຖານະພາບການ
ເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ /ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອ້ັ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ໄລຍະກາງນໂີັ້ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ພາຍໃຕກ້ັ ານຊນີ້ັ າໍ ຂອງຄະນະກາໍ ມະການແຜນການ ແລະ ການເງນິ , ຈະຕອັ້ ງໄດພັ້ ດັ ທະນານຕິ ກິ ໍາກ່ີ ຽວກບັ
ຂນັ້ັ ຕອນ ແລະ ແນວທາງໃນການສະໜບັ ສະໜນູ ບນັ ດາກມົ , ສກຶ ສາແຂວງ, ສກຶ ສາເມອງ ແລະ ໂຮງຮຽນ ໃນ
ການຈດັ ສນັ ຊບັ ພະຍາກອນໃຫແ້ັ ກີ່ ໂຮງຮຽນ ຢີ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຫາຍຂນຶ້ັ . ເພີ່ ອເຮດັ ໃຫພັ້ ວກເຂາົ ສາມາດ
ສະໜອງຫອັ້ ງນາໍັ້ ແລະ ບ່ີ ອນລາ້ັ ງມ ເພີ່ ອໃຫຕັ້ ອບສະໜອງໄດກັ້ ບັ ມາດຕະຖານຂນັັ້ ພນັ້ ຖານຄຸນນະພາບການ
ສກຶ ສາ.
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະທບົ ທວນຄນ ຄວາມເປັນໄປໄດໃ້ັ ນການຮບັ ຮອງເອາົ ວທິ ກີ ານຂອງ
ແຜນງານນໍາ້ັ ສະອາດ (WASH) ໃນຂອບເຂດທ່ີ ວົ ປະເທດ ເພ່ີ ອແນໃສ່ີ ຮບັ ປະກນັ ວີ່ າທຸກໆໂຮງຮຽນບນັ ລຸ
ໄດຢັ້ ່ີ າງໜອັ້ ຍ ລະດບັ 1 ດາວ.
• ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນງານນໍາັ້ ສະອາດນໃີ້ັ ຫມ້ັ ຄີ ວາມຍນຍງົ ໃນໄລຍະຍາວ, ຈະຕອ້ັ ງມຂີ ໍັ້
ຕກົ ລງົ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕີ ເພ່ີ ອແຕີ່ ງຕງັັ້ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ັ ໃດໜີ່ ງຶ ຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການຊນີ້ັ ໍາແຜນງານດ່ີ ງັ ກ່ີ າວ. ຈາກ
ນນັັ້ ພາລະບດົ ບາດຂອງພາກສີ່ ວນດ່ີ ງັ ກີ່ າວ ຕອ້ັ ງໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງໃໝ່ີ .
13 ການເສຍຫາຍ ແລະ ການສູນເສຍສ່ີ ວນໃຫຍ່ີ ເກດີ ຈາກນໍາ້ັ ຖວ້ັ ມໃນຍາມລະດຝູ ົນ
36
6.4 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 4:
ອດັ ຕາການຮູໜັ້ ງັ ສໃນກ່ີ ຸມໄວໜີ່ ຸມ ແລະ ຜູໃ້ັ ຫຍ່ີ ເພ່ີ ມີ ຂນຶັ້ ພອ້ັ ມທງັ ຫຸດຜີ່ ອນຄວາມແຕກໂຕນກນັ ລະຫວ່ີ າງເພດ,
ເຜີ່ າົ , ຖານະດາັ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ທີ່ ຕີ ງັ້ັ ພູມສນັ ຖານ.
6.4.1. ຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ
ບດົ ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝ ໄດສ້ັ ະແດງໃຫຮ້ັ ູວັ້ ່ີ າການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງແມີ່ ຍງິ ຍງັ ຕ່ີ ໍາກວ່ີ າຜູຊ້ັ າຍ, ໂດຍ
ສະເພາະໃນກີ່ ຸມພາສາທ່ີ ບີ ່ີ ໍແມີ່ ນ ກີ່ ຸມລາວ-ໄຕ ແລະ ຜນົ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3 (ASLO 3)
ໄດສັ້ ະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ວ່ີ າ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນແມ່ີ ນຕີ່ າໍ ຫາຍ ແລະ ຍງັ ບ່ີ ຮໍ ູວັ້ ່ີ າມເີ ດກັ ນອັ້ ຍຈກັ ຄນົ ທີ່ ອີ ອກ
ໂຮງຮຽນໄປ ແຕ່ີ ຍງັ ສາມາດອ່ີ ານອອກຂຽນໄດຢ້ັ ີ່ ູ.
ບດົ ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝໄດໃ້ັ ຫຂັ້ ໍແັ້ ນະນາໍ ວີ່ າ ການສະໜອງແຜນງານການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ
ຄວນສຸມໃສີ່ ເຂດທີ່ ອີ ດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຍງັ ຕີ່ ໍາ, ໂດຍສະເພາະບ່ີ ອນທ່ີ ມີ ເີ ພດຍງິ ຊນົ ເຜີ່ າົ ຫາຍ; ນອກຈາກນນັ້ັ ຄວນມີ
ການທດົ ສອບຄນສາໍ ລບັ ຜູທ້ັ ່ີ ປີ ະລະການຮຽນໃນຊນັັ້ ປະຖມົ ເພີ່ ອໃຫຮັ້ ູວ້ັ ີ່ າພວກເຂາົ ຍງັ ມທີ ກັ ສະການຮູໜ້ັ ງັ ສຢີ່ ູຫບ່ີ ໍ
ແລະ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ຈະຖກນໍາໃຊເ້ັ ປັນພນ້ັ ຖານສາໍ ລບັ ການຕດັ ສນິ ໃຈເພ່ີ ມີ ເຕມີ ໃນລະດບັ ທອັ້ ງຖີ່ ນິ ແລະ ລະດບັ ສູນກາງ
ຕາມຄວາມເໝາະສມົ .
ດດັ ຊະນຊີ ບັ ສນິ ມະນຸດ ທ່ີ ນີ າໍ ໃຊເັ້ ພີ່ ອກາໍ ນດົ ການຫຸດພນົັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດອ້ັ ຍພດັ ທະນາ
ມອີ ດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງຜູໃັ້ ຫຍີ່ ແມີ່ ນໜີ່ ງຶ ໃນບນັ ດາຕວົ ຊບີ້ັ ອກ ແຕີ່ ສ່ີ ງິ ສາໍ ຄນັ ອກີ ອນັ ໜີ່ ງຶ ແມີ່ ນການຕດິ ຕາມອດັ ຕາ
ການຮູໜັ້ ງັ ສຂອງໄວໜ່ີ ຸມ ຍອັ້ ນວີ່ າຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ປີ ະລະການຮຽນຢ່ີ ູຊນັັ້ ປະຖມົ ແລະ ຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ແມ່ີ ນ
ມຫີ າຍ ແລະ ຜນົ ການຮຽນຂອງພວກດ່ີ ງັ ກີ່ າວນກີ້ັ ໍຕ່ີ າໍ 14. ການຕດິ ຕາມດີ່ ງັ ກີ່ າວ ແມ່ີ ນມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ
ວ່ີ າ ນກັ ຮຽນທ່ີ ອີ ອກຈາກໂຮງຮຽນປະຖມົ ຈະບີ່ ກໍ ກໜງັ ສຄນ ແລະ ຜນົ ຂອງການຕດິ ຕາມຄວນຈະບນັ ຈໄຸ ວໃ້ັ ນຖານ
ຂມໍັ້ ນູ ຂອງສູນສະຖຕິ ກິ ານສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ຫກັ ສູດການຮູໜ້ັ ງັ ສ ບ່ີ ໍໄດເ້ັ ອາົ ວທິ ກີ ານຮຽນຮູຕ້ັ ະຫອດຊວີ ດິ ເຂາົ້ັ ນາໍ
ແລະ ຄສູ ອນກ່ີ ຽວກບັ ການຮຽນຮູຕ້ັ ະຫອດຊວີ ດິ ກໍບີ່ ໍໄດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ລວມທງັ ວທິ ກີ ານໃໝີ່ ໆ ເພ່ີ ອສະໜອງ
ຫກັ ສູດການຮູໜັ້ ງັ ສ.
6.4.2. ພາກສ່ີ ວນຮບັ ຜດິ ຊອບ
ການບນັ ລຸຜນົ ສໍາເລດັ ຂອງຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ດາ້ັ ນຍຸດທະສາດນີ້ັ ແມ່ີ ນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຮີ່ ວມກນັ ຂອງກມົ ການ
ສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ, ກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ສູນປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ, ສູນການສກຶ ສາຮຽນຮີ່ ວມ, ສະຖາບນັ
ຄນົ້ັ ຄວາັ້ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ.
6.4.3. ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ນະໂຍບາຍ
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 4.1: ອດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສສາໍ ລບັ ໄວໝີ່ ຸມ ແລະ ຜູໃ້ັ ຫຍີ່ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ແລະ ຄວາມແຕກໂຕນໃນ
ການຮູໜ້ັ ງັ ສສໍາລບັ ເພດ, ເຜ່ີ າົ , ຖານະດາ້ັ ນເສດຖະກດິ ແລະ ທ່ີ ຕີ ງັ້ັ ພູມສນັ ຖານຫຸດ ຜ່ີ ອນລງົ .
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
14 LSIS II ພບົ ວ່ີ າ “60 ເປີເຊນັ ຂອງຊາວໜີ່ ຸມທ່ີ ເີ ຂາົ້ັ ໂຮງຮຽນປະຖມົ ບ່ີ ໍມທີ ກັ ສະໃນການອ່ີ ານປະໂຫຍກທີ່ ງີ ່ີາຍດາຍ, ຊີ່ ງຶ ເປັນບນັ ຫາຫາຍ
ແລະ ຮຽກຮອ້ັ ງໃຫມັ້ ກີ ານຕດິ ຕາມ ແລະ ສະໜບັ ສະໜນູ ນກັ ຮຽນ ແລະ ຄູອາຈານໃຫໃັ້ ກຊັ້ ດິ ຕ່ີ ມ ເພ່ີ ອຮບັ ປະກນັ ຄຸນນະພາບການຮຽນ-
ການສອນ.”
37
• ສາັ້ ງແຜນປະຕບິ ດັ ງານສາໍ ລບັ ຫກັ ສູດການຮຽນຮູໜ້ັ ງັ ສ ທ່ີ ໃີ ຫບັ້ ູລມິ ະສດິ ຜູທັ້ ່ີ ມີ ອີ າຍຸ 15-40 ປີ ໂດຍອງີ ໃສີ່ ຂໍ້ັ
ແນະນໍາຈາກຜນົ ການສໍາຫວດປະຊາກອນສາໍ ລບັ ປີ 2015 ແລະ 2020 ແລະ ການສໍາຫວດດດັ ຊະນໝີ າຍ
ສງັ ຄມົ ລາວ ໃນປີ 2017.
• ແຜນປະຕບິ ດັ ງານດີ່ ງັ ກີ່ າວນຈີ້ັ ະໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ໃນການປັບປຸງການຮູໜັ້ ງັ ສໃນ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ ແລະ
ເພດຍງິ ແລະ ປະຊາກອນທ່ີ ເີ ປັນຊນົ ເຜີ່ າົ ລວມທງັ ຄນົ ພກິ ານທີ່ ມີ ອີ ດັ ຕາການຮູໜ້ັ ງັ ສຕ່ີ າໍ .
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 4.2: ລງົ ຕດິ ຕາມຫກັ ສູດການຮຽນ-ການສອນ ລບົ ລາ້ັ ງຄວາມບີ່ ໍຮູໜັ້ ງັ ສຂອງການສກຶ ສາ
ນອກໂຮງຮຽນ ໂດຍການສ່ີ ຸມເອາົ ກ່ີ ຸມຕວົ ຢ່ີ າງ ເພ່ີ ອປະເມນີ ຜນົ ກະທບົ ກີ່ ຽວກບັ ການຮູໜ້ັ ງັ ສຂອງໄວໜີ່ ຸມ.
ຖາ້ັ ຢາກບນັ ລຸໄດຜັ້ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງກາງນີ້ັ ຈະຕອັ້ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທີ່ ສີ ອດຄີ່ ອງກບັ ສະຖານະພາບການ
ເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ/ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອັ້ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີັ້ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ສະຖາບນັ ຄນົັ້ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ (ສູນຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ແລະ ປະເມນີ ການສກຶ ສາ) ໂດຍຮີ່ ວມກບັ ສູນ
ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ອງີ ຕາມພາລະບດົ ບາດ ຕອ້ັ ງໄດພັ້ ດັ ທະນາ ແລະ ຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ຍຸດທະສາດ
ການປະເມນີ ການຮູໜັ້ ງັ ສແບບສີ່ ຸມຕວົ ຢ່ີ າງ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 4.3: ການບໍລກິ ານດາ້ັ ນການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ແລະ ໂຄງປະກອບຂອງການສກຶ ສາ
ນອກໂຮງຮຽນ ຕອ້ັ ງປະກອບສີ່ ວນໃຫອ້ັ ດັ ຕາການຮູໜັ້ ງັ ສຂອງໄວໜີ່ ຸມ ແລະ ຜູໃ້ັ ຫຍ່ີ ເພີ່ ມີ ຂນຶັ້ ແລະ ພອ້ັ ມທງັ ສີ່ ງົ ເສມີ
ສູນການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ແລະ ສູນການຮຽນຮູຊ້ັ ຸມຊນົ ຢ່ີ ູຂນັ້ັ ເມອງ ແລະ ຂນັ້ັ ບາັ້ ນ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ການເຂາົ້ັ ຮຽນໃນຫກັ ສູດການຮຽນຮູໜັ້ ງັ ສຂອງການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ແມີ່ ນໃຫບັ້ ູລມິ ະສດິ ແກ່ີ ເປົາັ້
ໝາຍທ່ີ ມີ ອີ າຍຸ ແຕີ່ 15-40 ປີ ໂດຍເນນັ້ັ ໃສ່ີ 40 ເມອງບູລມິ ະສດິ .
6.5 ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ສູງທີ 5:
ຄຸນນະພາບ ແລະ ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ບົ ຈາກການສກຶ ສາຂນັ້ັ ພນັ້ ຖານ ແລະ ຜູທັ້ ີ່ ຈີ ບົ ການສກຶ ສາຫງັ ຂນັ້ັ ພນ້ັ ຖານທີ່ ີ
ເຂາົ້ັ ສີ່ ູຕະຫາດແຮງງານທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕີ່ າງປະເທດ ສອດຄີ່ ອງກບັ ຄວາມຕອັ້ ງການຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະ
ກດິ -ສງັ ຄມົ ຄງັ້ັ ທີ IX ແລະ ການຫຸດພນົັ້ ອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດອັ້ ຍພດັ ທະນາ
6.5.1 ຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ
ການທບົ ທວນເຄີ່ ງິ ສະໄໝ 2016-2020 ໄດພັ້ ບົ ວີ່ າກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະຕອັ້ ງສບຕີ່່ີ ໍການ
ໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ໃນການແກໄ້ັ ຂບນັ ຫາຫກັ ທ່ີ ກີ ະທບົ ຕີ່ ໍຄວາມສອດຄີ່ ອງ ແລະ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ຂອງການສກຶ ສາຫງັ ຂນັ້ັ ພນັ້
ຖານພາຍໃນປີ 2025 ລວມທງັ ຄວາມຮູ ້ັ ແລະ ທກັ ສະ ທີ່ ຍີ ງັ ບີ່ ໍທນັ ພຽງພໍ ທ່ີ ນີ ກັ ຮຽນທ່ີ ຈີ ບົ ຈາກຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນ
ປາຍໄດຮັ້ ບັ ເພີ່ ອສະໜບັ ສະໜນູ ໃຫແ້ັ ກ່ີ ແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ ຄງັັ້ ທີ IX. ທກັ ສະທີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ
ແລະ ຜນົ ຂອງການຮຽນ ໂດຍສະເພາະການຮູໜ້ັ ງັ ສ ແລະ ການຄດິ ໄລີ່ ເລກ ຂອງການສກຶ ສາຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານບີ່ ໍພຽງພກໍ ບັ
ຄວາມຕອ້ັ ງການໃນປັດຈບຸ ນັ ຂອງຕະຫາດແຮງງານ.
ເພີ່ ອປັບປຸງຄວາມສອດຄ່ີ ອງ ກບັ ຄວາມຕອັ້ ງການຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫ່ີ ງຊາດ, ບດົ
ລາຍງານການປະເມນີ ກາງສະໄໝ ໄດສ້ັ ງັ ເກດວີ່ າມນັ ບີ່ ໍພຽງແຕ່ີ ຈະປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງການສກຶ ສາຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ
38
ຕອນປາຍ, ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການສກຶ ສາຊນັ້ັ ສູງເທີ່ າົ ນນັັ້ ; ແຕ່ີ ມນັ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຕອັ້ ງປັບປຸງທກັ ສະຂນັັ້ ພນ້ັ ຖານ
ຂອງເດກັ ນອ້ັ ຍ ເລີ່ ມີ ແຕີ່ ການສກຶ ສາກ່ີ ອນໄວຮຽນຈນົ ຮອດມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົັ້ ພອ້ັ ມທງັ ໃຫກ້ັ ານສະໜບັ ສະໜນູ ທ່ີ ີ
ຈາໍ ເປັນສາໍ ລບັ ຄນົ ພກິ ານ. ແຕີ່ ເນ່ີ ອງຈາກຂາດຂໍມັ້ ນູ ການສາໍ ຫວດຕະຫາດແຮງງານທ່ີ ເີ ປັນປົກກະຕິ ແລະ ການສກຶ ສາ
ການຕດິ ຕາມນກັ ຮຽນທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ອອກໄປ ຈ່ີ ງຶ ເຮດັ ໃຫກ້ັ ານສາ້ັ ງສມແຮງງານ ບີ່ ໍມຄີ ວາມສອດຄ່ີ ອງກບັ ຄວາມຕອັ້ ງ
ການຕວົ ຈງິ . ຂດີ ຄວາມສາມາດຂອງພາກເອກະຊນົ ຍງັ ຈາໍ ກດັ ໃນການກາໍ ນດົ ຄວາມຕອ້ັ ງການແຮງງານ, ທງັ ໃນ
ປັດຈບຸ ນັ ແລະ ອານາຄດົ . ເພີ່ ອຢາກກໍານດົ ປະລມິ ານຂອງກາໍ ລງັ ແຮງງານ ທ່ີ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ແຜນພດັ ທະນາເສດຖະ
ກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫີ່ ງຊາດ, ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຕອ້ັ ງມແີ ຜນພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດໂດຍລວມ
ສໍາລບັ ຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ. ຢາກໃຫຂັ້ ະແໜງອຸດສາຫະກາໍ ແລະ ການບໍລກິ ານ ມກີ ານປະກອບສ່ີ ວນຕີ່ ໍ
ຍອດຜະລດິ ຕະພນັ ພາຍໃນ ຫ GDP, ຍງັ ຮຽກຮອັ້ ງໃຫມ້ັ ກີ ານປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ບົ ຈາກມດັ ທະ
ຍມົ ຕອນປາຍ, ວທິ ະຍາໄລ ແລະ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ.
ການວໄິ ຈຂອງຕະຫາດແຮງງານໃນປີ 201815 ໄດສັ້ ະແດງໃຫເ້ັ ຫນັ ວີ່ າ ການຂາດເຂນີ ແຮງານທ່ີ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ
ແມີ່ ນໜ່ີ ງຶ ໃນຂໍຂ້ັ າດຕກົ ບກົ ຜ່ີ ອງຫກັ ຕ່ີ ໍການພດັ ທະນາຂະແໜງເອກະຊນົ ໃນ ສປປ ລາວ. ຄວາມຂາດເຂນີ ດີ່ ງັ ກີ່ າວ ຕດິ
ພນັ ຢີ່ າງເປັນພນັ້ ຖານກບັ ການຂາດເຂນີ ທງັ ແຮງງານທ່ີ ມີ ທີ ກັ ສະ ແລະ ບີ່ ມໍ ທີ ກັ ສະ ຊີ່ ງຶ ສີ່ ວນໜ່ີ ງຶ ແມ່ີ ນຍອັ້ ນລະດບັ ການ
ສກຶ ສາທ່ີ ສີ ະໜອງໃຫໂ້ັ ດຍບນັ ດາສະຖາບນັ ແລະ ໂຮງຮຽນຂອງລດັ ຍງັ ຕ່ີ າໍ ; ພອ້ັ ມນນັ້ັ , ບນັ ຫາທ່ີ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ການຂາັ້ ມ
ຜີ່ ານຈາກເສດຖະກດິ ກະສກິ ໍາໄປສ່ີ ູເສດຖະກດິ ອຸດສະຫະກາໍ . ການຂາດແຄນເຫ່ີ າົ ນີ້ັ ສ່ີ ວນໃຫຍີ່ ແມ່ີ ນກີ່ ຽວຂອັ້ ງກບັ ການ
ຂາດແຄນແຮງງານທ່ີ ມີ ສີ ມີ ແລະ ຍ່ີ ງິ ໄປກວີ່ ານນັັ້ ຂາດທງັ ແຮງງານທີ່ ບີ ່ີ ໍມສີ ມີ . ການຈາັ້ ງງານໃນ ສປປ ລາວ ມຫີ າຍ ໃນ
ຂະແໜງກະສກິ າໍ , ຊີ່ ງຶ ມສີ ູງເຖງິ 2,3 ລາ້ັ ນຄນົ ທີ່ ເີ ຮດັ ວຽກໃນຂະແໜງກະສກິ າໍ , ມີ 920.000 ຄນົ ເຮດັ ວຽກກີ່ ໍສາ້ັ ງ
ແລະ ການບໍລກິ ານ, 248.000 ຄນົ ເຮດັ ວຽກໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກາໍ ແລະ 22.000 ຄນົ ເຮດັ ວຽກໃນຂະແໜງ
ພະລງັ ງານ ແລະ ບ່ີ ໍແຮີ່ ໃນປີ 2013. ປະຊາກອນໃນເກນອາຍຸເຮດັ ວຽກແມີ່ ນ 4,4 ລາັ້ ນຄນົ ແລະ ຄາດວີ່ າຈະມປີ ະຊາ
ກອນເພີ່ ມີ ເຕມີ ປະມານ 96.000 ຄນົ ທ່ີ ຈີ ະເຖງິ ເກນອາຍຸເຮດັ ວຽກໃນແຕີ່ ລະປີໃນທດົ ສະວດັ ຂາັ້ ງໜາັ້ . ຂະແໜງການ
ກະສກິ ໍາ ແລະ ອຸດສະຫະກາໍ ໄດປັ້ ະກອບສ່ີ ວນ 3,7% ຂອງການເຕບີ ໂຕຜະລດິ ຕະພນັ ພາຍໃນລວມ ທີ່ ມີ ກີ ານເຕບີ ໂຕ
6,5% ໃນປີ 2018, ແຕີ່ ຍງັ ມກີ ານຂາດເຂນີ ນກັ ວຊິ າການ ທີ່ ໄີ ດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ໃນສອງຂະແໜງການດ່ີ ງັ ກີ່ າວ. ມີ
ໂຮງຮຽນຫາຍແຫີ່ ງ ແລະ ຄູຈາໍ ນວນຫາຍ ທີ່ ພີ ບົ ຄວາມຫຍຸງ້ັ ຍາກໃນການສດິ ສອນຫກັ ສູດໃໝ່ີ ໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນ
ປາຍໃຫມັ້ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ແລະ ຍງັ ຂາດການຝຶກອບົ ຮມົ , ຫອ້ັ ງທດົ ລອງ/ອຸປະກອນ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນ-ການສອນ
ເພີ່ ອສດິ ສອນທກັ ສະວຊິ າວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ16. ບນັ ຫາດີ່ ງັ ກ່ີ າວ ຈະສ່ີ ງົ ຜນົ ກະທບົ ຕີ່ ໍຕະຫາດແຮງງານໃນຖານະ
ທ່ີ ີ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍແມ່ີ ນສ່ີ ວນປະກອບທ່ີ ໃີ ຫຍີ່ ລາໍ ດບັ ສອງ (ທີ່ ຮີ ອງຈາກ ມດັ ທະຍມົ ຕນົັ້ ) ທີ່ ຈີ ະເຂາົ້ັ ສ່ີ ູຂະແໜງ
ອຸດສະຫະກາໍ ແລະ ການບໍລກິ ານ. ມນັ ຍງັ ສ່ີ ງົ ຜນົ ສະທອ້ັ ນຕີ່ ໍການສກຶ ສາຊນັັ້ ສູງ ແລະ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການຝຶກ
ອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ . ໃນຂະນະທ່ີ ີ 75% ຂອງຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ບົ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແມີ່ ນມວີ ຽກເຮດັ ງານທາໍ 17, ຈາໍ
ນວນນກັ ສກຶ ສາທີ່ ຈີ ບົ ໃນສາຍວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດຈະບີ່ ພໍ ຽງພໍ. ຄຸນນະພາບຂອງວທິ ະຍາໄລເອກະຊນົ ຍງັ ຂາດ
ເງີ່ອນໄຂທ່ີ ວີ ່ີ າເຂາົ ເຈາົັ້ ບ່ີ ໄໍ ດຮ້ັ ບັ ອະນຍຸ າດໃນການສະໜອງຫກັ ສູດລະດບັ ປະລນິ ຍາຕີ ແລະ ຫກັ ສູດທ່ີ ສີ ູງກວີ່ ານນັ້ັ ຈນົ
ກວ່ີ າເຂາົ ຈະມສີ ່ີ ງິ ອໍານວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ອາຈານສອນທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບພຽງພໍ.
ບດົ ລາຍງານກາງສະໄໝໄດສ້ັ ະແດງໃຫເັ້ ຫນັ ເຖງິ ສ່ີ ງິ ທາັ້ ທາຍທີ່ ສີ ໍາຄນັ ນນັ້ັ ກຄໍ ຈະເຮດັ ແນວໃດ ເພີ່ ອຮບັ ປະ
ກນັ ວ່ີ າຄູສອນໃນສະຖານອາຊວີ ະສກຶ ສາໄດຮ້ັ ບັ ການຝຶກອບົ ຮມົ ຢ່ີ າງເຕມັ ສີ່ ວນ ເພີ່ ອໃຫສ້ັ າມາດສດິ ສອນຫກັ ສູດໃໝ່ີ
ແລະ ເຂາົັ້ ໃຈວທິ ກີ ານນໍາໃຊອັ້ ຸປະກອນ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນໃໝີ່ . ດີ່ ງັ ນນັ້ັ , ກມົ ອາຊວີ ະສກຶ ສາຈະຕອັ້ ງໄດມ້ັ ກີ ານ
15 Labour Market Analysis - Lao PDR Literature review and qualitative insights, GIZ, February 2018
16 “ວທິ ທະຍາສາດທໍາມະຊາດ ໝາຍເຖງິ ວຊິ າທ່ີ ກີ ີ່ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ວທິ ະຍາສາດ, ເທກັ ໂນໂລຊ,ີ ວະສາວະກໍາ ແລະ ຄະນດິ ສາດ (STEM)
17 ນກັ ສກຶ ສາທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ບາງຄນົ ກ່ີ ໍເຮດັ ທຸລະກດິ ຄອບຄວົ , ສາ້ັ ງຕງັັ້ ທຸລະກດິ ຂອງຕນົ ເອງ ຫ ບີ່ ໍມວີ ຽກເຮດັ
39
ຈດັ ການທ່ີ ດີ ໃີ ນການຝຶກອບົ ຮມົ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ໃຫຄ້ັ ູສອນ ເພີ່ ອຮບັ ປະກນັ ວີ່ າຄຸນນະພາບຂອງການສດິ ສອນແມ່ີ ນ
ສອດຄ່ີ ອງກບັ ມາດຕະຖານການສກຶ ສາຂອງຊາດ, ຂອງພາກພນ້ັ ແລະ ຂອງສາກນົ , ໂດຍໄດຮັ້ ບັ ການສະໜບັ ສະໜນູ
ຈາກຄີ່ ູຮີ່ ວມມສາກນົ . ສີ່ ງິ ທາັ້ ທາຍອກີ ຢີ່ າງໜ່ີ ງຶ ຄ ການປະເມນີ ເຖງິ ປະສດິ ທພິ າບໃນການຈາ້ັ ງງານຂອງນກັ ຮຽນທີ່ ີ
ຮຽນຈບົ ອອກໄປ ພອ້ັ ມທງັ ປະເມນີ ເຖງິ ຄວາມເພ່ີ ງິ ພໍໃຈຂອງຜູໃ້ັ ຊແ້ັ ຮງງານ ເພ່ີ ອນໍາໄປເປັນພນັ້ ຖານໃນການຕດັ ສນິ
ໃຈໃນອານາຄດົ . ຕອັ້ ງໄດພັ້ ດັ ທະນາຄາໍ ແນະນາໍ ໃຫແັ້ ກ່ີ ສະຖານອາຊວີ ະສກຶ ສາຕ່ີ າງໆ ກີ່ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານດາໍ ເນນີ ການ
ສກຶ ສາຕດິ ຕາມນກັ ຮຽນທ່ີ ມີ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ເພ່ີ ອໃຫສັ້ າມາດນໍາເອາົ ຜນົ ການສກຶ ສາຕດິ ຕາມ ໄປນໍາໃຊໃ້ັ ນການກາໍ ນດົ
ນະໂຍບາຍ. ຜີ່ ານມາ ຍງັ ມສີ ີ່ ງິ ທາ້ັ ທາຍໃນການຊອກຫາສະຖານທີ່ ຝີ ຶກງານທີ່ ເີ ໝາະສມົ ສໍາລບັ ນກັ ຮຽນ ເພ່ີ ອຝຶກເອາົ
ປະສບົ ການຕວົ ຈງິ ເຊ່ີ ງິ ເປັນສີ່ ວນໜ່ີ ງຶ ຂອງຫກັ ສູດການສກຶ ສາຂອງພວກເຂາົ . ສະຖານອາຊວີ ະສກຶ ສາ ຄວນສາັ້ ງເຄອ
ຂີ່ າຍກບັ ບນັ ດາຜູປ້ັ ະກອບການຢ່ີ ູແຕ່ີ ລະທອ້ັ ງຖ່ີ ນິ ເພີ່ ອສະໜບັ ສະໜນູ ການຝຶກງານຂອງນກັ ຮຽນ.
ບດົ ລາຍງານກາງສະໄໝ ຍງັ ໄດຊ້ັ ໃີັ້ ຫເັ້ ຫນັ ວ່ີ າຍງັ ມຄີ ວາມຕອັ້ ງການ ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນທ່ີ ຮີ ຽນຈບົ ໃນສາຍວທິ ະ
ຍາສາດ, ເຕກັ ໂນໂລຢີ, ວສິ ະວະກາໍ ສາດ ແລະ ຄະນດິ ສາດ ທີ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບສູງ ເພ່ີ ອພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ຂອງຊາດ
ໃນອະນາຄດົ ໃຫດ້ັ ຂີ ນຶ້ັ .
6.5.2 ພາກສີ່ ວນຮບັ ຜດິ ຊອບ
ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຂອງຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ດາັ້ ນຍຸດທະສາດນີ້ັ ແມີ່ ນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຮີ່ ວມກນັ ຂອງກມົ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ
ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ , ກມົ ການສກຶ ສາຊນັັ້ ສູງ, ກມົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ, ວທິ ະຍາໄລຄູ ແລະ ສະຖາບນັ
ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ , ສູນປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ, ກມົ ກດິ ຈະການນກັ ສກຶ ສາ ແລະ
ຫອັ້ ງການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ . ບດົ ບາດຂອງສະພາທີ່ ປີ ຶກສາອາຊວີ ະສກຶ ສາແຫີ່ ງຊາດ ໃນການພວົ ພນັ
ກບັ ພາກເອກະຊນົ , ການສາ້ັ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫແ້ັ ກີ່ ກ່ີ ຸມເຮດັ ວຽກການຄາັ້ , ການຮກັ ສາຄວາມສອດຄີ່ ອງຂອງການ
ພດັ ທະນາຫກັ ສູດ ແລະ ການຄຸມ້ັ ຄອງກອງທນຶ ຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ກີ່ ແໍ ມ່ີ ນສີ່ ງິ ທ່ີ ສີ ໍາຄນັ ເຊ່ີ ນັ ກນັ .
6.5.3 ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ແລະ ນະໂຍບາຍ
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 5.1: ຄຸນນະພາບຂອງການຮຽນ-ການສອນ ໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາຕອນປາຍ ໄດຮັ້ ບັ ການ
ປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ ເພ່ີ ອສອດຄີ່ ອງກບັ ຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງຕະຫາດແຮງງານ ແລະ ການສກຶ ສາຊນັັ້ ສູງ ລວມທງັ ໂຮງຮຽນ
ຕວົ ແບບ
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ສາ້ັ ງ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ແຜນຝຶກອບົ ຮມົ ຄຊູ ນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ເພ່ີ ອຍກົ ລະດບັ ຄວາມຮູດ້ັ າັ້ ນເນອ້ັ ໃນຂອງວຊິ າ
ສອນ ຊ່ີ ງຶ ຄູເຫ່ີ າົ ນນັ້ັ ສ່ີ ວນໃຫຍີ່ ແມ່ີ ນສອນຢີ່ ູຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ທງັ ນກີ້ັ ໍເພີ່ ອຊີ່ ວຍໃຫເັ້ ຂາົ ເຈາົັ້ ສາມາດ
ສອນໃນຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍໄດ.້ັ ແຜນດີ່ ງັ ກີ່ າວນຈີັ້ ະກໍານດົ ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ
ຂອງກມົ ສາມນັ ສກຶ ສາ, ພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແຂວງ, ຫອັ້ ງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ
ເມອງ, ກີ່ ຸມໂຮງຮຽນ, ວທິ ະຍາໄລຄູ, ຜູອ້ັ ໍານວຍການໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ , ຄູນເິ ທດຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ ແລະ
ຄະນະສກຶ ສາສາດຂອງມະຫາວທິ ະຍາໄລ.
• ມຂີ ໍຕ້ັ ກົ ລງົ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕກີ ີ່ ຽວກບັ ການສາ້ັ ງຕງັັ້ ໂຮງຮຽນຕວົ ແບບ, ຊ່ີ ງຶ ໃນຂຕໍັ້ ກົ ລງົ ດີ່ ງັ ກີ່ າວ ຕອັ້ ງກາໍ ນດົ
ສີ່ ງິ ອາໍ ນວຍຄວາມສະດວກທ່ີ ຈີ າໍ ເປັນ, ຂດີ ຄວາມສາມາດຂອງບນັ ດາຄ-ູ ອາຈານ ແລະ ພະນກັ ງານພອ້ັ ມທງັ
ການບໍລຫິ ານ, ຄຸມ້ັ ຄອງ ແລະ ພາລະໜາັ້ ທີ່ ຂີ ອງໂຮງຮຽນໂຮງຮຽນຕວົ ແບບ.
• ສູນຂໍມ້ັ ນູ ເຕກັ ໂນໂລຊີ (ໄອຊທີ )ີ ຂອງແຂວງ ຈະຕອັ້ ງຮວມຕວົ ເຂາົ້ັ ກບັ ໂຮງຮຽນທີ່ ສີ ູນຕງັ້ັ ຢີ່ ູເພ່ີ ອສາັ້ ງໃຫເັ້ ປັນ
ໂຮງຮຽນຕວົ ແບບ.
40
• ອອກຂໍຕັ້ ກົ ລງົ ກີ່ ຽວກບັ ການພດັ ທະນາ ແລະ ນາໍ ໃຊສັ້ ່ີ ການຮຽນການສອນ ອອນລາຍ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 5.2: ຈາໍ ນວນ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງນກັ ຮຽນທ່ີ ຈີ ບົ ຈາກສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ ແລະ ຄະນະສກຶ
ສາສາດ ໃນສາຍວຊິ າວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶ້ັ ແນໃສ່ີ ເພ່ີ ອປັບປຸງການຮຽນ-ການສອນ
ວທິ ະຍາສາດທໍມະຊາດໃນຊນັ້ັ ມດັ ທະຍມົ .
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ເຂາົັ້ ຮຽນໃນວທິ ະຍາໄລຄູ ແລະ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ແກີ່ ຜູເ້ັ ຂາົັ້ ຮຽນທີ່ ສີ ະໝກັ ເປັນຄໃູ ນສາຍ
ວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ ລະຫວີ່ າງເພດຍງິ ແລະ ເພດຊາຍໃຫມ້ັ ຄີ ວາມສະເໝພີ າບກນັ .
• ໃຫໂ້ັ ອກາດສໍາລບັ ນກັ ຮຽນຄສູ າຍວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ ໄດປ້ັ ັບປຸງຄວາມຮູຂັ້ ອງເຂາົ ເຈາົ້ັ ໃນເວລາເຂາົ້ັ
ຮຽນໃນສະຖາບນັ ສາັ້ ງຄູ
• ຫກັ ສູດວຊິ າວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ ຢ່ີ ູຊນັັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ຈະໄດຮັ້ ບັ ການທບົ ທວນ ແລະ ປະເມນີ
ຄວາມເປັນໄປໄດໃ້ັ ນການແຍກຫກັ ສູດອອກເປັນ 2 ສາຍ ຄ: ສາຍວຊິ າວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສາຍ
ວຊິ າວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ .
• ທນຶ ການສກຶ ສາສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນຄູ ທ່ີ ສີ ະໜອງໂດຍກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ແລະ ຄີ່ ູຮ່ີ ວມພດັ ທະ
ນາ ໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ແກີ່ ນກັ ຮຽນໄປຮຽນສາຍວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ ແລະ ນກັ ຮຽນຈາກ 40 ເມອງດອ້ັ ຍ
ໂອກາດ ໂດຍເອາົ ໃຈໃສ່ີ ເຖງິ ຄວາມແຕກໂຕນກນັ ລະຫວີ່ າງເພດ ແລະ ເຜ່ີ າົ .
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.3: ຈາໍ ນວນນກັ ຮຽນທີ່ ຮີ ຽນຈບົ ຫກັ ສູດກະສກິ າໍ , ການບລໍ ກິ ານ ແລະ ອຸດສະຫະກາໍ ຢີ່ ູ
ສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບິ ເພີ່ ມີ ຂນຶ້ັ ໂດຍຜ່ີ ານການປັບປຸງສີ່ ງິ ອໍານວຍຄວາມສະດວກ, ຄູ
ສອນ ແລະ ອຸປະກອນຮບັ ໃຊກ້ັ ານຮຽນ-ການສອນ
ຖາັ້ ຢາກບນັ ລຸໄດຜ້ັ ນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງກາງນີ້ັ ຈະຕອັ້ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທີ່ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສະຖານະພາບການ
ເງນິ “ ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບ” ແລະ / ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອັ້ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີ້ັ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ມາດຕະຖານຄຸນວຸດທສິ າໍ ລບັ ຫກັ ສູດສາຍກະສກິ າໍ ແລະ ອຸດສະຫະກໍາຈະໄດຮັ້ ບັ ການພດັ ທະນາ, ຮບັ ຮອງ.
• ສູດຄດິ ໄລີ່ ງບົ ປະມານສາໍ ລບັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການຝຶກອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ ໃຫລັ້ ວມເອາົ ທນຶ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ
ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນສາຍກະສກິ າໍ ແລະ ອຸດສະຫະກາໍ , ແຕີ່ ຖາັ້ ບ່ີ ໍສາມາດເພີ່ ມີ ທນຶ ຂນຶ້ັ ໄດັ້ ຕອັ້ ງໃຫບ້ັ ູລມິ ະສດິ ແກີ່
ນກັ ຮຽນທີ່ ຈີ ະໄປຮຽນໃນວຊິ າທີ່ ກີ ີ່ ຽວຂອັ້ ງກບັ ສາຍກະສກິ າໍ .
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຈະຕອ້ັ ງປະສານຢີ່ າງເປັນທາງການໄປຫາ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະ
ຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ ແລະ ກະຊວງກະສກິ າໍ ແລະ ປ່ີ າໄມ ້ັ ເພ່ີ ອເຈລະຈາກີ່ ຽວກບັ ການຈດັ ຫກັ ສູດການຝຶກ
ອບົ ຮມົ ສາໍ ລບັ ວຊິ າທ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ັ ງກບັ ກະສກິ າໍ ແລະ ອຸດສະຫະກາໍ ໃຫແ້ັ ກີ່ ເປົາ້ັ ໝາຍທີ່ ຢີ າກຮຽນໃນແຕີ່ ລະ
ຂະແໜງການດ່ີ ງັ ກີ່ າວໃນຕະຫູອດ 5 ປີ ຂອງແຜນພດັ ທະນາຂະແໜງການສກຶ ສາ ແລະ ກລິ າ.
• ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ປຶກສາຫາລກບັ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ ແລະ ກະ
ຊວງກະສກິ າໍ ແລະ ປ່ີ າໄມ ັ້ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມເປັນໄປໄດໃ້ັ ນການນໍາໃຊສ້ັ ່ີ ງິ ອາໍ ນວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ອຸປະ
ກອນການສດິ ສອນຮີ່ ວມກນັ ເພ່ີ ອໃຫສ້ັ າມາດຮອງຮບັ ກບັ ແຜນການຂະຫຍາຍຫກັ ສູດອາຊວີ ະສກຶ ສາ ໃນ
ສາຍກະສກິ ໍາ, ບໍລກິ ານ ແລະ ອຸດສາຫະກາໍ . (ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 2)
• ສາັ້ ງຕງັ້ັ ໂຮງຮຽນເຕກັ ນກິ ວຊິ າຊບີ ທີ່ ແີ ຂວງໄຊສມົ ບູນ.
41
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.4: ຫກັ ສູດການຮຽນໃນສາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ ໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງເພີ່ ອໃຫສັ້ ອດຄີ່ ອງກບັ
ຄວາມຕອັ້ ງການ ທ່ີ ກີ າໍ ນດົ ໃນແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫ່ີ ງຊາດ ຄງັ້ັ ທີ IX.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ຂອບວຸດທກິ ານສກຶ ສາແຫ່ີ ງຊາດ ໄດຮັ້ ບັ ການຮບັ ຮອງຈາກຜູມັ້ ສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມທງັ ໝດົ .
• ອະນຸມດັ ລະບບົ ການແນະນໍາວຊິ າຊບີ ແລະ ການໃຫຄ້ັ ໍາປຶກສາ ດາັ້ ນວຊິ າຊບີ .
• ປັບປຸງກນົ ໄກໃນການສາ້ັ ງຄວາມເຂມັ້ັ ແຂງແກ່ີ ການຮ່ີ ວມມກບັ ພາກເອກະຊນົ
• ຮບັ ຮອງວທິ ກີ ານຝຶກອບົ ຮມົ ແບບຄວບຄີ່ ູ ໂດຍສມົ ທບົ ກບັ ສະພາການຄາ້ັ ;
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.5: ຄຸນນະພາບຂອງຫກັ ສູດອາຊວີ ະສກຶ ສາໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງໃຫດັ້ ຂີ ນຶ້ັ
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ມາດຕະຖານອາຊບີ ສໍາລບັ ຫກັ ສູດໃໝີ່ ຂອງອາຊວີ ະສກຶ ສາຕອັ້ ງໄດຖ້ັ ກຮບັ ຮອງ.
• ທບົ ທວນປະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງຫກັ ສູດຝຶກອບົ ຮມົ ລະດບັ 1 ແລະ 2 (C.1 ແລະ C.2).
• ກໍານດົ ໃຫກັ້ ານຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ຫກັ ສູດ C.1 ແລະ C.2 ເປັນຫກັ ສູດເທ່ີ າົ ທຽມກບັ ລະດບັ ມດັ ທະຍມົ ຕອນ
ຕນົ້ັ , ພອ້ັ ມທງັ ນໍາໃຊລ້ັ ະບບົ ບດັ ໃຫທັ້ ນຶ ການສກຶ ສາ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.6: ຄຸນນະພາບຂອງຄສູ ອນໃນສະຖາບນັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາໄດຮ້ັ ບັ ການປັບປຸງດຂີ ນຶັ້
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ຮບັ ຮອງມາດຕະຖານການສອນ ສາໍ ລບັ ຄູອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
• ອອກດາໍ ລດັ ຂອງຂອງລດັ ຖະມນົ ຕກີ ີ່ ຽວກບັ ຕໍາແໜ່ີ ງວຊິ າການຄອູ າຊວີິ ະສກຶ ສາ, ປະເພດ ແລະ ນະໂຍບາຍ
ແຮງຈງູ ໃຈສໍາລບັ ຄູອາຊວີິ ະສກຶ ສາ.
• ສະຖາບນັ ພດັ ທະນາອາຊວີ ະສກຶ ສາ ຕອ້ັ ງສາ້ັ ງແຜນດໍາເນນີ ງານ ພອ້ັ ມແຜນການເງນິ 5 ປີ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.7: ສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງດາ້ັ ນການຮີ່ ວມມສໍາລບັ ວຽກງານອາ ຊວີ ະສກຶ ສາ ໃນລະດບັ ຊາດ
ແລະ ລະດບັ ທອ້ັ ງຖີ່ ນິ ກບັ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ັ ຂອງລດັ , ເອກະຊນົ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງັັ້ ສາກນົ .
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ປຶກສາຫາລ ແລະ ເຈລະຈາໃນລະດບັ ສູງຮ່ີ ວມກນັ (ກະຊວງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ກະຊວງ
ແຜນການ ແລະ ການລງົ ທນຶ ແລະ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ ) ເພີ່ ອໃຫມ້ັ ຂີ ຕໍ້ັ ກົ ລງົ
ສໍາລບັ ການສາັ້ ງຕງັ້ັ ຄະນະວຊິ າການຮ່ີ ວມ ລະຫວ່ີ າງ ກະຊວງການສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ກະຊວງແຮງ
ງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ , ກະຊວງອຸດສາຫະກາໍ ແລະ ການຄາ້ັ , ຄີ່ ຮູ ີ່ ວມພດັ ທະນາ ແລະ ອງົ ກອນ
ເອກະຊນົ ພາຍໃຕຄັ້ ະນະປະສານງານທີ 3 (Focal Group 3) ເພີ່ ອເຮດັ ໜາັ້ ທ່ີ ສີ ກຶ ສາ ແລະ ຕອບສະໜອງ
ຂໍມ້ັ ນູ ກີ່ ຽວກບັ ການປ່ີ ຽນແປງຄວາມຕອ້ັ ງການຂອງຕະຫາດແຮງງານ ແລະ ສາັ້ ງໂອກາດເພ່ີ ອໃຫໄັ້ ດມັ້ ວີ ຽກ
ເຮດັ ງານທາໍ ຫາຍຂນຶ້ັ .
• ພດັ ທະນານະໂຍບາຍທີ່ ກີ ່ີ ຽວຂອັ້ ງ ໂດຍອງີ ໃສ່ີ ຜນົ ການສນົ ທະນາ ແລະ ຂສໍັ້ ະເໜແີ ນະຈາກທມີ ງານວຊິ າ
ການ.
42
• ພດັ ທະນາຂອບການຮີ່ ວມມລະຫວ່ີ າງສະຖານອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ຫວົ ໜີ່ ວຍທຸລະກດິ ຂອງພາກເອກະ
ຊນົ .
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.8: ລະບບົ ການບລໍ ຫິ ານ ແລະ ຄຸມ້ັ ຄອງອາຊວີ ະສກຶ ສາ ມຄີ ວາມເຂມັັ້ ແຂງ
ຖາັ້ ຢາກບນັ ລຸໄດຜ້ັ ນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງກາງນີັ້ ຈະຕອັ້ ງມກີ ານສະໜອງທນຶ ທີ່ ສີ ອດຄ່ີ ອງກບັ ສະຖານະພາບການ
ເງນິ “ຍກົ ສູງຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ” ແລະ/ຫ ງບົ ປະມານ ODA ຕອ້ັ ງສຸມໃສ່ີ ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງນໂີ້ັ ດຍສະເພາະ.
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ປັບປຸງ ແລະ ຮບັ ຮອງເອາົ ບນັ ດາລະບຽບການຂອງອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
• ພດັ ທະນາບນັ ດານຕິ ກິ າໍ ລ່ີ ຸມກດົ ໝາຍ ເພ່ີ ອສະໜບັ ສະໜນູ ການຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ ກດົ ໝາຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
• ປັບປຸງ ແລະ ຮບັ ຮອງ ລະບບົ ການຮບັ ປະກນັ ຄຸນນະພາບສາໍ ລບັ ສະຖາບນັ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ໂດຍໄດຮ້ັ ບັ ການ
ສະໜບັ ສະໜນູ ຈາກ ສູນປະກນັ ຄຸນນະພາບການສກຶ ສາ.
• ຮບັ ຮອງເອາົ ຂອບການຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ ກອງທນຶ ພດັ ທະນາອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ການສະໜອງທນຶ ໃຫແັ້ ກ່ີ ຂະ
ແໜງການຍີ່ ອຍອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
ຜນົ ໄດຮ້ັ ບັ ລະດບັ ກາງ ທີ 5.9: ຂອບວຸດທກິ ານສກຶ ສາແຫ່ີ ງຊາດ ໄດກັ້ ວມເອາົ ວຸດທກິ ານສກຶ ສາໃນການສກຶ ສານອກ
ໂຮງຮຽນ ແລະ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ພອັ້ ມທງັ ສອດຄ່ີ ອງກບັ ຂອບວຸດທຂິ ອງອາຊຽນ.
ນະໂຍບາຍທີ່ ຕີ ອັ້ ງຈດັ ຕງັັ້ ປະຕບິ ດັ
• ອອກຄາໍ ແນະນາໍ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕີ ກີ່ ຽວກບັ ການຮ່ີ ວມມກນັ ລະຫວີ່ າງກມົ ອາຊວີ ະສກຶ ສາ ແລະ ກມົ ການ
ສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ເພ່ີ ອລວມເອາົ ຫກັ ສູດການຮຽນ-ການສອນຂອງການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ເຂາົັ້ ໃນ
ຂອບວຸດທກິ ານສກຶ ສາແຫີ່ ງຊາດຂອງອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
• ກວດກາຄວາມສມົ ດຸນລະຫວ່ີ າງພາກທດິ ສະດີ ແລະ ພາກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ຂອງຫກັ ສູດການສກຶ ສານອກ
ໂຮງຮຽນ ແລະ ຫກັ ສູດອາຊວີ ະສກຶ ສາ.
• ບນັ ດານຕິ ກິ າໍ ຈະຕອ້ັ ງຖກຮ່ີ າງຂນຶ້ັ ເພ່ີ ອເປັນບີ່ ອນອງີ ໃນການລວມເອາົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນເຂາົັ້ ໃນ
ຂອບວຸດທກິ ານສກຶ ສາແຫ່ີ ງຊາດ.
ຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ລະດບັ ກາງທີ 5.10: ການຮຽນ-ການສອນຢີ່ ູລະດບັ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ແລະ ການຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ວທິ ະຍາສາດ
ໃນໂຂງເຂດບູລມິ ະສດິ ຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຄງັັ້ ທີ IX, ລວມທງັ ສາຍວທິ ະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ, ວິ
ສາວະກາໍ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຊີ ໄດຮັ້ ບັ ການປັບປຸງໃຫເັ້ ຂມັັ້ ແຂງຂນຶັ້ .
ນະໂຍບາຍທ່ີ ຕີ ອ້ັ ງຈດັ ຕງັ້ັ ປະຕບິ ດັ
• ສກຶ ສາຄວາມເປັນໄປໄດໃັ້ ນການສາັ້ ງສະຖາບນັ ເທກັ ໂນໂລຊີ ລວມທງັ ສາ້ັ ງສູນປັນຍາປະດດິ . ການສກຶ ສາຄງັັ້
ນຈີ້ັ ະຕອ້ັ ງກໍານດົ ການຈດັ ສນັ ພະນກັ ງານ ແລະ ຄວາມຕອັ້ ງການງບົ ປະມານບລໍ ຫິ ານທີ່ ຈີ ະເກດີ ຂນຶັ້ ແລະ
ແຜນ ການປະຕບິ ດັ ເພ່ີ ອຂະຫຍາຍໃນໄລຍະ 5 ປີຂອງແຜນການຂອງຂະແໜງການ.
• ສາ້ັ ງຂອບໜາ້ັ ວຽກ (ToR) ເພ່ີ ອເຮດັ ການປະເມນີ ແບບເອກະລາດ ການປະຕບິ ດັ ງານຂອງສູນແຫີ່ ງຄວາມ
ເປັນເລດີ ທງັ 4 ແຫີ່ ງ. ໜາ້ັ ວຽກເຫີ່ າົ ນີ້ັ ຈະສຸມໃສີ່ ການກໍານດົ ຂະບວນການ ເພ່ີ ອສາັ້ ງຄວາມເຂມັັ້ ແຂງໃຫ້ັ 4
ສູນດີ່ ງັ ກ່ີ າວ, ໂດຍສະເພາະ ເພ່ີ ອປັບປຸງການເຊ່ີ ອມໂຍງເຂາົ້ັ ກບັ ບູລມິ ະສດິ ຂອງແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກດິ
ສງັ ຄມົ ແຫ່ີ ງຊາດ ຄງັ້ັ ທີ IX.
43
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ແຜນພັດທະນາການສຶກສາ 5 ປີ ສະບັບສົມບູນ
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search