آسان خوان قانون مجازات اسلامی

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪204‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :229‬زﻧﺎ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺟﻠﺪ‪ ،‬ﺗﺒﻌﯿﺪ و ﺗﺮاﺷﯿﺪن ﻣﻮ ﺳﺮ‬

‫ﻣﺮدي ﮐﻪ ﻫﻤﺴﺮ داﺋﻢ دارد‪ ،‬ﻫﺮﮔﺎه ﻗﺒﻞ از دﺧﻮل‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ زﻧﺎ ﺷﻮد ﺣﺪ وي‬

‫ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق‪،‬‬

‫ﺗﺮاﺷﯿﺪن ﻣﻮي ﺳﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫و ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺑﻪ ﻣﺪت ﯾﮏ ﺳﺎل ﻗﻤﺮي‬

‫ﻣﺎده‪ :230‬زﻧﺎ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺟﻠﺪ‬
‫ﺣﺪ زﻧﺎ در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :231‬ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻬﺮاﻟﻤﺜﻞ و ارشاﻟﺒﮑﺎره در زﻧﺎي ﻋﻨﻒ‬

‫در ﻣﻮارد زﻧﺎي ﺑﻪ ﻋﻨﻒ و در ﺣﮑﻢ آن‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ زن ﺑﺎﮐﺮه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻋﻼوه ﺑـﺮ ﻣﺠـﺎزات‬
‫ﻣﻘﺮر ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ‬

‫ارشاﻟﺒﮑﺎره‬

‫و ﻣﻬﺮاﻟﻤﺜﻞ‬

‫ﻧﯿﺰ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد و درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﮐﺮه ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﻪ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﻣﺠﺎزات‬
‫و ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻬﺮاﻟﻤﺜﻞ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪205‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :232‬اﻗﺮار ﮐﻤﺘﺮ از ﭼﻬﺎر ﺑﺎر ﺑﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﯾﺎ ﺗﻔﺨﯿﺬ ﯾﺎ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮد ﯾﺎ زﻧﯽ ﮐﻤﺘﺮ از ﭼﻬﺎر ﺑﺎر اﻗﺮار ﺑﻪ زﻧﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ !ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘـﺎد و ﭼﻬـﺎر ﺿـﺮﺑﻪ‬
‫ﺷﻼق ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺣﮑﻢ اﯾﻦ ﻣﺎده در ﻣﻮرد‬

‫ﻟﻮاط‪،‬‬

‫ﻧﯿﺰ ﺟﺎري اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻔﺨﯿﺬ‬

‫و ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪206‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم ‪ -‬ﻟﻮاط‪ ،‬ﺗﻔﺨﯿﺬ و ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬

‫ﻣﺎده ‪ :233‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻟﻮاط‬
‫ﻟﻮاط ﻋﺒﺎرت از دﺧﻮل اﻧﺪام ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﻣﺮد ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺧﺘﻨﻪﮔﺎه در دﺑﺮ اﻧﺴﺎن ﻣﺬﮐﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :234‬ﺣﺪ ﻟﻮاط‬

‫ﺣﺪ ﻟﻮاط ﺑﺮاي ﻓﺎﻋﻞ‪ ،‬درﺻﻮرت ﻋﻨﻒ‪،‬‬
‫اﮐﺮاه‬
‫ﯾﺎ دارا ﺑﻮدن ﺷﺮاﯾﻂ اﺣﺼﺎن‪،‬‬
‫اﻋﺪام و در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺪ ﻟﻮاط ﺑﺮاي ﻣﻔﻌـﻮل در ﻫـﺮ ﺻـﻮرت‬

‫)وﺟﻮد ﯾﺎ ﻋﺪم اﺣﺼﺎن( اﻋﺪام اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺣﺪ ﻟﻮاط ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎن‬

‫ﻓﺎﻋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎن‬ ‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ‬
‫و ﻣﻔﻌﻮل‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎن‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﺪ ﻓﺎﻋﻞ اﻋﺪام اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪207‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻌﺮﯾﻒ اﺣﺼﺎن‬

‫اﺣﺼﺎن ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از آﻧﮑﻪ‬

‫ﻣﺮد ﻫﻤﺴﺮ داﺋﻤﯽ و ﺑﺎﻟﻎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻎ و ﻋﺎﻗﻞ ﺑﻮده از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﺒﻞ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﻫﻤﺴﺮ در ﺣﺎل ﺑﻠﻮغ وي‬
‫ﺟﻤﺎع ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و ﻫﺮ وﻗﺖ ﺑﺨﻮاﻫﺪ اﻣﮑﺎن ﺟﻤﺎع از ﻫﻤﺎن ﻃﺮﯾﻖ را ﺑﺎ وي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫راﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﺎده ‪ :235‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺗﻔﺨﯿﺬ‬
‫ﯾﺎ ﻧﺸﯿﻤﻨﮕﺎه‬ ‫ﺗﻔﺨﯿﺬ ﻋﺒﺎرت از ﻗﺮار دادن اﻧﺪام ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﻣﺮد ﺑﯿﻦ‬
‫اﻧﺴﺎن ﻣﺬﮐﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻣﻮارد در ﺣﮑﻢ ﺗﻔﺨﯿﺬ‬
‫دﺧﻮل ﮐﻤﺘﺮ از ﺧﺘﻨﻪﮔﺎه در ﺣﮑﻢ ﺗﻔﺨﯿﺬ اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪208‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :236‬ﺣﺪ ﺗﻔﺨﯿﺬ‬
‫ﻣﺤﺼﻦ و ﻏﯿﺮﻣﺤﺼﻦ‬
‫و ﻋﻨﻒ و ﻏﯿﺮﻋﻨﻒ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫در ﺗﻔﺨﯿﺬ‪ ،‬ﺣﺪ ﻓﺎﻋﻞ‬
‫و ﻣﻔﻌﻮل‬
‫ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ و از اﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﻓﺮﻗﯽ ﻣﯿﺎن‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺣﺪ ﺗﻔﺨﯿﺬ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎن‬

‫ﻓﺎﻋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎن‬ ‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﺪ ﻓﺎﻋﻞ اﻋﺪام اﺳﺖ‪.‬‬

‫و ﻣﻔﻌﻮل‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎن‬

‫ﻣﺎده ‪ :237‬ﺗﻘﺒﯿﻞ ﯾﺎ ﻣﻀﺎﺟﻌﻪ و ﻣﻼﻣﺴﻪ ﻣﺮدان‬

‫ﻟﻮاط‬ ‫ﻫﻤﺠﻨﺲﮔﺮاﯾﯽ اﻧﺴﺎن ﻣﺬﮐﺮ در ﻏﯿﺮ از‬
‫و ﺗﻔﺨﯿﺬ‬
‫از ﻗﺒﯿﻞ‬
‫از روي ﺷﻬﻮت‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬـﺎر ﺿـﺮﺑﻪ‬
‫ﺗﻘﺒﯿﻞ‬ ‫ﺷﻼق ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ اﺳﺖ‪.‬‬
‫و ﻣﻼﻣﺴﻪ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪209‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻘﺒﯿﻞ‪ ،‬ﻣﻀﺎﺟﻌﻪ و ﻣﻼﻣﺴﻪ زﻧﺎن‬

‫ﺣﮑﻢ اﯾﻦ ﻣﺎده در ﻣﻮرد اﻧﺴﺎن ﻣﺆﻧﺚ ﻧﯿﺰ ﺟﺎري اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻌﺰﯾﺮي ﺑﻮدن ﺗﻘﺒﯿﻞ و ﻣﻀﺎﺟﻌﻪ و ﻣﻼﻣﺴﻪ‬
‫ﺣﮑﻢ اﯾﻦ ﻣﺎده ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺷﺮﻋﺎً ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺣﺪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :238‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬
‫ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﯾﻨﮑﻪ اﻧﺴﺎن ﻣﺆﻧﺚ‪ ،‬اﻧﺪام ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻧﺪام ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﻫﻤﺠﻨﺲ ﺧﻮد ﻗـﺮار‬

‫دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :239‬ﺣﺪ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬
‫ﺣﺪ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‪ ،‬ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :240‬ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮدن ﺣﺪ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‬

‫ﻓﺎﻋﻞ و ﻣﻔﻌﻮل‬ ‫در ﺣﺪ ﻣﺴﺎﺣﻘﻪ‪ ،‬ﻓﺮﻗﯽ ﺑﯿﻦ‬

‫و ﻣﺴﻠﻤﺎن و ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫و ﻣﺤﺼﻦ و ﻏﯿﺮﻣﺤﺼﻦ‬

‫و ﻋﻨﻒ و ﻏﯿﺮﻋﻨﻒ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪210‬‬

‫ﻣﺎده‪ :241‬ﻋﺪم ﺟﻮاز ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺎزﺟﻮﯾﯽ در ﺟﺮاﯾﻢ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻋﻔﺖ‬

‫ﻧﺒﻮد ادﻟﻪ اﺛﺒﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺑﺮ وﻗﻮع ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻋﻔﺖ‬ ‫در ﺻﻮرت‬

‫و اﻧﮑﺎر ﻣﺘﻬﻢ‬

‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺎزﺟﻮﯾﯽ ﺟﻬﺖ ﮐﺸﻒ اﻣﻮر ﭘﻨﻬﺎن و ﻣﺴﺘﻮر از اﻧﻈﺎر ﻣﻤﻨـﻮع اﺳـﺖ‪ .‬ﻣـﻮارد‬
‫اﺣﺘﻤﺎل ارﺗﮑﺎب ﺑﺎ ﻋﻨﻒ‪ ،‬اﮐﺮاه‪ ،‬آزار‪ ،‬رﺑﺎﯾﺶ ﯾﺎ اﻏﻔﺎل ﯾﺎ ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﯾـﻦ ﻗـﺎﻧﻮن در‬

‫ﺣﮑﻢ ارﺗﮑﺎب ﺑﻪ ﻋﻨﻒ اﺳﺖ از ﺷﻤﻮل اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﻣﺴﺘﺜﻨﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪211‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم – ﻗﻮادي‬

‫ﻣﺎده ‪ :242‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﻮادي‬

‫ﻗﻮادي ﻋﺒﺎرت از ﺑﻪ ﻫﻢ رﺳﺎﻧﺪن دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺮاي زﻧﺎ‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﯾﺎ ﻟﻮاط‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺷﺮط ﺣﺪ ﻗﻮادي‬
‫ﺣﺪ ﻗﻮادي ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط اﺳـﺖ در ﻏﯿـﺮاﯾﻦ ﺻـﻮرت ﻋﺎﻣـﻞ‪ ،‬ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾـﺮ ﻣﻘـﺮر در‬

‫ﻣﺎده)‪ (244‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬آﻧﯽ ﺑﻮدن ﺟﺮم ﻗﻮادي‬
‫در ﻗﻮادي‪ ،‬ﺗﮑﺮار ﻋﻤﻞ ﺷﺮط ﺗﺤﻘﻖ ﺟﺮم ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪212‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :243‬ﺣﺪ ﻗﻮادي‬

‫ﺣﺪ ﻗﻮادي‬

‫ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺞ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺮد‬

‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻫﻔﺘﺎد و ﭘـﻨﺞ ﺿـﺮﺑﻪ ﺷـﻼق ﺑـﻪ‬ ‫و ﺑﺮاي ﺑﺎر دوم‬
‫ﻋﻨﻮان ﺣﺪ‪،‬‬

‫ﺑﻪ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺗﺎ ﯾﮏ ﺳﺎل ﻧﯿﺰ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬
‫ﮐﻪ ﻣﺪت آن را ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬

‫و ﺑﺮاي زن ﻓﻘﻂ ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺞ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :244‬ﻗﻮادي ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ را ﺑﺮاي زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﮑﻦ‬

‫ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق‬
‫و ﺣﺒﺲ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪213‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم – ﻗﺬف‬

‫زﻧﺎ‬ ‫ﻣﺎده ‪ :245‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﺬف‬
‫ﯾﺎ ﻟﻮاط‬ ‫ﻗﺬف ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻧﺴﺒﺖ دادن‬

‫ﺑﻪ ﺷﺨﺺ دﯾﮕﺮ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :246‬ﺷﺮاﯾﻂ ﻗﺬف‬

‫روﺷﻦ‬ ‫ﻗﺬف ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺑﻮده‪،‬‬

‫و ﺑﺪون اﺑﻬﺎم‬

‫ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﻟﻔﻆ آﮔﺎه‬ ‫ﻧﺴﺒﺖدﻫﻨﺪه‬

‫و ﻗﺼﺪ اﻧﺘﺴﺎب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻘﺬوف‬ ‫ﮔﺮﭼﻪ‬
‫ﯾﺎ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬
‫در ﺣﯿﻦ ﻗﺬف از ﻣﻔﺎد آن آﮔﺎه ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪214‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻧﺤﻮه ﻗﺬف‬
‫ﻟﻔﻆ‬
‫ﺑﺎ ﻧﻮﺷﺘﻦ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻗﺬف ﻋﻼوه ﺑﺮ‬

‫ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :247‬ﻗﺬف ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬

‫ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﺸﺮوع ﺧﻮد ﺑﮕﻮﯾﺪ »ﺗﻮ ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﻦ ﻧﯿﺴﺘﯽ«‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ‬
‫و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﺸﺮوع دﯾﮕﺮي ﺑﮕﻮﯾﺪ »ﺗﻮ ﻓﺮزﻧﺪ ﭘﺪرت ﻧﯿﺴﺘﯽ«‪،‬‬
‫ﻗﺬف ﻣﺎدر وي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :248‬ﻋﻤﺪي ﺑﻮدن ﻗﺬف‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻗﺮﯾﻨﻪاي در ﺑﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد ﻣﻨﻈﻮر ﻗﺬف ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :249‬ﻗﺬف ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﺑﮕﻮﯾﺪ »ﺗﻮ ﺑﺎ ﻓﻼن زن زﻧﺎ ﯾﺎ ﺑـﺎ ﻓـﻼن ﻣـﺮد ﻟـﻮاط ﮐـﺮدهاي« ﻓﻘـﻂ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ‬

‫ﻣﺨﺎﻃﺐ‪ ،‬ﻗﺎذف ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :250‬ﺣﺪ ﻗﺬف‬
‫ﺣﺪ ﻗﺬف‪ ،‬ﻫﺸﺘﺎد ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪215‬‬
‫ﻣﺎده‪ :251‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫ﻗﺬف در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﺬفﺷﻮﻧﺪه در ﻫﻨﮕﺎم ﻗﺬف‪،‬‬
‫ﺑﺎﻟﻎ‪،‬‬
‫ﻋﺎﻗﻞ‪،‬‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎن‪ ،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻌﯿﻦ‬

‫و ﻏﯿﺮﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺳﻘﻮط ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ‪،‬‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﻗﺬفﺷﻮﻧﺪه‪،‬‬
‫ﻣﺠﻨﻮن‪،‬‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺬفﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد‬ ‫ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن‬
‫و ﭼﻬـﺎر ﺿـﺮﺑﻪ ﺷـﻼق ﺗﻌﺰﯾـﺮي درﺟـﻪ‬ ‫ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻣﻌﯿﻦ‬
‫ﺷـﺶ ﻣﺤﮑـﻮم ﻣـﯽﺷـﻮد ﻟﮑـﻦ ﻗـﺬف‬

‫ﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط‪ ،‬ﻣﺠﺎزات ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :2‬ﻗﺬف ﺷﺨﺺ ﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط‬
‫ﻗﺬف ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ آن ﻧﯿﺴـﺖ ﻣﻮﺟـﺐ ﺣـﺪ اﺳـﺖ‬

‫ﻣﺜﻞ ﻧﺴﺒﺖ دادن ﻟﻮاط ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ زﻧﺎ اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪216‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :252‬ﻗﺬف ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻧﺴﺒﺖ دادن زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ دﯾﮕﺮي‪ ،‬اﻟﻔﺎﻇﯽ ﻏﯿﺮ از زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺒـﺮد‬
‫ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺢ در اﻧﺘﺴﺎب زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ اﻓﺮادي از ﻗﺒﯿﻞ‬

‫ﻫﻤﺴﺮ‪،‬‬

‫ﭘﺪر‪،‬‬

‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬ ‫ﻣﺎدر‪،‬‬

‫ﺧﻮاﻫﺮ‬

‫ﯾﺎ ﺑﺮادر‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط را ﺑﻪ او ﻧﺴﺒﺖ داده اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻪ ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫و درﺑﺎره ﻣﺨﺎﻃﺐ اﮔﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﯾﻦ اﻧﺘﺴﺎب اذﯾﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :253‬ﻧﺴﺒﺖ دادن زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫در ﺣﺎل اﮐﺮاه‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط‬

‫ﯾﺎ ﻋﺪم ﺑﻠﻮغ‬

‫را ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﻧﺴﺒﺖ دﻫﺪ ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘـﺎد و ﭼﻬـﺎر ﺿـﺮﺑﻪ ﺷـﻼق ﺗﻌﺰﯾـﺮي درﺟـﻪ ﺷـﺶ‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪217‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :254‬ﻧﺴﺒﺖ دادن زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻪ زﻧﺎ و ﻟﻮاط‬

‫ﻧﺴﺒﺖ دادن زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﺎن زﻧﺎ ﯾﺎ ﻟﻮاط ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻪ ﺣﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻗﺒﻞ از ﺗﻮﺑﻪ‬
‫ﻣﻘﺬوف‪ ،‬ﻣﺠﺎزات ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :255‬ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻮدن ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫ﺣﺪ ﻗﺬف ﺣﻖاﻟﻨﺎس اﺳﺖ و ﺗﻌﻘﯿﺐ‬

‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬
‫ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻣﻘﺬوف اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرت ﮔﺬﺷﺖ ﻣﻘﺬوف در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ‪ ،‬ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬

‫ﻣﻮﻗﻮف ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫رﺳﯿﺪﮔﯽ‬
‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﻣﺎده ‪ :256‬ﺗﻌﺪد در ﻗﺬف‬

‫ﺧﻮاه ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ‪،‬‬ ‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ را ﺑﻪﻃﻮر ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻗﺬف ﮐﻨﺪ‬

‫ﺧﻮاه ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ‬

‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺬف ﻫﺮ ﯾﮏ‪ ،‬ﺣﺪ ﻣﺴﺘﻘﻠﯽ ﺑﺮ او ﺟﺎري ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪218‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :257‬ﺗﻌﺪد ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻗﺬف‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ را ﺑﻪ ﯾﮏ ﻟﻔﻆ ﻗﺬف ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﺮ ﮐﺪام از ﻗﺬفﺷـﻮﻧﺪﮔﺎن ﻣـﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ ﺷـﮑﺎﯾﺖ‬

‫ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﺻﻮرت ﺻﺪور ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖ‪ ،‬اﺟﺮاي آن را ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻗـﺬفﺷـﻮﻧﺪﮔﺎن ﯾﮑﺠـﺎ‬

‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﺣﺪ ﺟﺎري ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :258‬ﺗﻌﺪد در ﻗﺬف‬

‫ﯾﮏﺑﺎر‬ ‫ﯾﮏ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ دﯾﮕﺮي را ﺑﻪ‬
‫ﯾﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﯾﺎ ﭼﻨﺪ‬
‫ﺳﺒﺐ‪،‬‬

‫ﻗﺒﻞ از اﺟﺮاي ﺣﺪ‪ ،‬ﻗﺬف ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺣﺪ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪،‬‬

‫ﻟﮑﻦ اﮔﺮ ﭘﺲ از اﺟﺮاي ﺣﺪ‪ ،‬ﻗﺬف را ﺗﮑﺮار ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺣﺪ ﻧﯿﺰ ﺗﮑﺮار ﻣـﯽﺷـﻮد و اﮔـﺮ ﺑﮕﻮﯾـﺪ آﻧﭽـﻪ‬
‫ﮔﻔﺘﻪام ﺣﻖ ﺑﻮد ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺿﺮﺑﻪ ﺷـﻼق ﺗﻌﺰﯾـﺮي درﺟـﻪ ﺷـﺶ ﻣﺤﮑـﻮم‬

‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :259‬ﻗﺬف ﻓﺮزﻧﺪ ﯾﺎ ﻧﻮه ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺪر ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري‬

‫ﻓﺮزﻧﺪ‬ ‫ﭘﺪر‬
‫ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري‬
‫ﮐﻪ‬
‫ﯾﺎ ﻧﻮه‬

‫ﺧﻮد را ﻗﺬف ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷـﺶ ﻣﺤﮑـﻮم‬
‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪219‬‬
‫ﻣﺎده‪ :260‬ﺑﻪ ارث رﺳﯿﺪن ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫اﮔﺮ اﺟﺮاء ﻧﺸﺪه‬ ‫ﺣﺪ ﻗﺬف‬

‫و ﻣﻘﺬوف ﻧﯿﺰ ﮔﺬﺷﺖ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ورﺛﻪ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ از ﻫﻤﺴﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽﮔﺮدد و ﻫﺮﯾﮏ از ورﺛﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﻘﯿﺐ و اﺟـﺮاي آن را‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﮐﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ دﯾﮕﺮان ﮔﺬﺷﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻋﺪم اﻣﮑﺎن ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻣﺘﻬﻢ ﯾﺎ اﺟﺮاي ﺣﺪ ﻗﺬف ﺗﻮﺳﻂ وارث ﺣﺪ ﻗﺬف ﻋﻠﯿﻪ ﭘﺪر‬
‫ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري ﺧﻮد‬

‫ﭘﺪر‬ ‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﺎذف‪،‬‬
‫ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري‬
‫وارث ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬وارث ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ‬
‫را ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻣﺘﻬﻢ‬
‫ﯾﺎ اﺟﺮاي ﺣﺪ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪220‬‬
‫ﻣﺎده‪ :261‬ﻣﻮارد ﺳﻘﻮط ﺣﺪ ﻗﺬف‬
‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬
‫رﺳﯿﺪﮔﯽ‬ ‫در ﻣﻮارد زﯾﺮ ﺣﺪ ﻗﺬف در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﻣﺮاﺣﻞ‬

‫ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬ ‫و اﺟﺮاء‬

‫اﺛﺒﺎت ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺷﻬﺎدت‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﻘﺬوف‪ ،‬ﻗﺎذف را ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﯾﺎ ﻋﻠﻢ ﻗﺎﺿﯽ‬ ‫ب‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺬوف ﻧﺴﺒﺖ داده ﺷﺪه ﺑﺎ‬

‫ﻣﻘﺬوف‬ ‫پ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه‬
‫و درﺻﻮرت ﻓﻮت وي‪ ،‬ورﺛﻪ او‪،‬‬
‫ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ت‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮدي زﻧﺶ را ﭘﺲ از ﻗﺬف ﺑﻪ زﻧﺎي‬

‫ﻟﻌﺎن ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺶ از زوﺟﯿﺖ‬
‫ﯾﺎ زﻣﺎن زوﺟﯿﺖ‬
‫ﺧﻮاه ﻗﺬف آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺧﻮاه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ث‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه دو ﻧﻔﺮ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﻗﺬف ﮐﻨﻨﺪ‪،‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻌﺰﯾﺮ ﺑﺪل از ﺣﺪ ﻗﺬف‬
‫ﻣﺠﺎزات ﻣﺮﺗﮑﺒﺎن در ﺑﻨﺪ)ث(‪ ،‬ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪221‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ‪ -‬ﺳﺐ‪ ‬ﻧﺒﯽ‬

‫ﻣﺎده ‪ :262‬ﺳﺐ‪ ‬ﻧﺒﯽ‬

‫دﺷﻨﺎم دﻫﺪ‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ اﻋﻈﻢ ﺻﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳﻠﻢ‬ ‫ﻫﺮ ﮐﺲ‬

‫ﯾﺎ ﻗﺬف ﮐﻨﺪ‬ ‫و ﯾﺎ ﻫﺮﯾﮏ از اﻧﺒﯿﺎء ﻋﻈﺎم اﻟﻬﯽ را‬

‫ﺳﺎباﻟﻨﺒﯽ اﺳﺖ و ﺑﻪ اﻋﺪام ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻣﻮارد در ﺣﮑﻢ ﺳ ‪‬ﺐ ﻧﺒﯽ‬

‫ﻫﺮ ﯾﮏ از اﺋﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬ ‫ﻗﺬف‬

‫در ﺣﮑﻢ ﺳﺐ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫و ﯾﺎ ﺣﻀﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ زﻫﺮا ﺳﻼماﷲ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬

‫ﯾﺎ دﺷﻨﺎم ﺑﻪ اﯾﺸﺎن‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪222‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :263‬ﻣﻮارد ﺳﻘﻮط ﺣﺪ ﺳﺐ‪ ‬ﻧﺒﯽ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻪ ﺳﺐ‪ ،‬ادﻋﺎء ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﻇﻬﺎرات وي از روي‬

‫اﮐﺮاه‪،‬‬

‫ﻏﻔﻠﺖ‪،‬‬

‫ﺳﻬﻮ‬

‫ﺑﻮده اﺳﺖ ﺳﺎباﻟﻨﺒﯽ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﺎ در ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺴﺘﯽ‬
‫ﯾﺎ ﻏﻀﺐ‬

‫ﯾﺎ ﺳﺒﻖ ﻟﺴﺎن‬

‫ﯾﺎ ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﮐﻠﻤﺎت‬

‫و ﯾﺎ ﻧﻘﻞ ﻗﻮل از دﯾﮕﺮي‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﻘﺮر ﺑﺮاي ﺳﺐ ﻧﺒﯽ‬

‫ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺴﺘﯽ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﺳﺐ‪ ‬در‬

‫ﯾﺎ ﻏﻀﺐ‬

‫ﯾﺎ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از دﯾﮕﺮي‬

‫ﺑﺎﺷﺪ و ﺻﺪق اﻫﺎﻧﺖ ﮐﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪223‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ‪ -‬ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ‬

‫ﮐﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ زﯾﺎد‪،‬‬ ‫ﻣﺎده ‪ :264‬ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ‬
‫ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻣﺎﯾﻊ‪،‬‬ ‫ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ از ﻗﺒﯿﻞ‬
‫ﻣﺴﺖ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﻧﮑﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺧﻮردن‪،‬‬
‫ﺧﺎﻟﺺ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻣﺨﻠﻮط‬
‫ﺗﺰرﯾﻖ آن‬
‫و ﺗﺪﺧﯿﻦ‬

‫ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ آن را از ﻣﺴﮑﺮ ﺑﻮدن ﺧﺎرج ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺧﻮردن آب ﺟﻮ ﻣﺴﮑﺮ‬
‫ﺧﻮردن ﻓﻘﺎع)آب ﺟﻮ ﻣﺴﮑﺮ( ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ اﺳﺖ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﺴﺘﯽ ﻧﯿﺎورد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :265‬ﺣﺪ ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ‬
‫ﺣﺪ ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ‪ ،‬ﻫﺸﺘﺎد ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :266‬ﺣﺪ ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ ﺑﺮ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن‬
‫ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرت ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ‪ ،‬ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻪ ﺣﺪ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪224‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن در ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﯽ در ﻣﻌﺎﺑﺮ ﯾﺎ اﻣﺎﮐﻦ‬

‫اﮔﺮ ﻣﺼﺮف ﻣﺴﮑﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن ﻋﻠﻨﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻟﮑﻦ ﻣﺮﺗﮑﺐ در ﺣﺎل ﻣﺴﺘﯽ در‬

‫ﻣﻌﺎﺑﺮ‬

‫ﯾﺎ اﻣﺎﮐﻦ‬

‫ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر ﺑﺮاي ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺣﺮام ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪225‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ ‪ -‬ﺳﺮﻗﺖ‬

‫ﻣﺎده ‪ :267‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺳﺮﻗﺖ‬
‫ﺳﺮﻗﺖ ﻋﺒﺎرت از رﺑﻮدن ﻣﺎل ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :268‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي‬

‫ﺳﺮﻗﺖ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ داراي ﺗﻤﺎم ﺷﺮاﯾﻂ زﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ اﺳﺖ‪:‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬ﺷﯽء ﻣﺴﺮوق ﺷﺮﻋﺎً ﻣﺎﻟﯿﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ب‪ -‬ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق در ﺣﺮز ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫پ‪ -‬ﺳﺎرق ﻫﺘﮏ ﺣﺮز ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ت‪ -‬ﺳﺎرق ﻣﺎل را از ﺣﺮز ﺧﺎرج ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻫﺘﮏ ﺣﺮز‬ ‫ث‪-‬‬
‫و ﺳﺮﻗﺖ‬
‫ﻣﺨﻔﯿﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﭘﺪر‬ ‫ج‪ -‬ﺳﺎرق‬
‫ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري‬
‫ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎل ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪226‬‬

‫چ‪ -‬ارزش ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق در زﻣﺎن اﺧـﺮاج از ﺣـﺮز‪ ،‬ﻣﻌـﺎدل ﭼﻬـﺎر و ﻧـﯿﻢ ﻧﺨـﻮد ﻃـﻼي‬
‫ﻣﺴﮑﻮك ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ح‪ -‬ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق از اﻣﻮال دوﻟﺘﯽ‬

‫ﯾﺎ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪،‬‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫وﻗﻒ ﻋﺎم‬

‫و ﯾﺎ وﻗﻒ ﺑﺮ ﺟﻬﺎت ﻋﺎﻣﻪ‬

‫خ‪ -‬ﺳﺮﻗﺖ در زﻣﺎن ﻗﺤﻄﯽ ﺻﻮرت ﻧﮕﯿﺮد‪.‬‬

‫د‪ -‬ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎل از ﺳﺎرق ﻧﺰد ﻣﺮﺟﻊ ﻗﻀﺎﺋﯽ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ذ‪ -‬ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎل ﻗﺒﻞ از اﺛﺒﺎت ﺳﺮﻗﺖ ﺳﺎرق را ﻧﺒﺨﺸﺪ‪.‬‬

‫ر‪ -‬ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق ﻗﺒﻞ از اﺛﺒﺎت ﺳﺮﻗﺖ ﺗﺤﺖ ﯾﺪ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺮار ﻧﮕﯿﺮد‪.‬‬
‫ز‪ -‬ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق ﻗﺒﻞ از اﺛﺒﺎت ﺟﺮم ﺑﻪ ﻣﻠﮑﯿﺖ ﺳﺎرق در ﻧﯿﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ژ‪ -‬ﻣﺎل ﻣﺴﺮوق از اﻣﻮال ﺳﺮﻗﺖ ﺷﺪه ﯾﺎ ﻣﻐﺼﻮب ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :269‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺣﺮز‬
‫ﺣﺮز ﻋﺒﺎرت از ﻣﮑﺎن ﻣﺘﻨﺎﺳﺒﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎل ﻋﺮﻓ ًﺎ در آن از دﺳﺘﺒﺮد ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪227‬‬
‫ﻣﺎده‪ :270‬ﻣﻮارد ﺣﺮز ﻣﺤﺴﻮب ﻧﺸﺪن ﻣﮑﺎن ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﺎل‬

‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﮑﺎن ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﺎل از ﮐﺴﯽ ﻏﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ‬

‫ﺣﺮز ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻪ وي‬

‫و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐـﻪ از ﻃـﺮف او ﺣـﻖ دﺳﺘﺮﺳـﯽ ﺑـﻪ آن‬
‫ﻣﮑﺎن را دارﻧﺪ‪،‬‬

‫ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﺎده‪ :271‬ﻫﺘﮏ ﺣﺮز و اﻧﻮاع آن‬

‫ﻫﺘﮏ ﺣﺮز ﻋﺒﺎرت از ﻧﻘﺾ ﻏﯿﺮ ﻣﺠﺎز ﺣﺮز اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ‬

‫ﺗﺨﺮﯾﺐ دﯾﻮار‬

‫ﯾﺎ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ از آن‬

‫ﯾﺎ ﺑﺎزﮐﺮدن‬
‫ﻗﻔﻞ‬

‫ﯾﺎ ﺷﮑﺴﺘﻦ‬

‫و اﻣﺜﺎل آن‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪228‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :272‬ﻣﺒﺎﺷﺮ ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ در ارﺗﮑﺎب ﺳﺮﻗﺖ‬

‫ﻣﺠﻨﻮن‪،‬‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ ﻣﺎل را ﺗﻮﺳﻂ‬

‫ﻃﻔﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰ‪،‬‬

‫ﺣﯿﻮان‬

‫ﯾﺎ ﻫﺮ وﺳﯿﻠﻪ ﺑﯽارادهاي‬

‫از ﺣﺮز ﺧﺎرج ﮐﻨﺪ ﻣﺒﺎﺷﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد و در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺷـﺮ ﻃﻔـﻞ ﻣﻤﯿـﺰ ﺑﺎﺷـﺪ‬
‫رﻓﺘﺎر آﻣﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﻣﺸﻤﻮل ﯾﮑﯽ از ﺳﺮﻗﺘﻬﺎي ﺗﻌﺰﯾﺮي اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :273‬ﻣﻼك ﺧﺮوج ﻣﺎل از ﺣﺮز‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺎل در ﺣﺮزﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻼك‪ ،‬اﺧﺮاج از ﺑﯿﺮوﻧﯽﺗﺮﯾﻦ ﺣﺮز اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :274‬ﻣﻌﯿﺎر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺼﺎب ﺣﺪ ﺳﺮﻗﺖ‬
‫رﺑﺎﯾﺶ ﻣﺎل ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻧﺼﺎب ﺑﺎﯾﺪ در ﯾﮏ ﺳﺮﻗﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :275‬ﻣﺸﺎرﮐﺖ در ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي‬
‫ﻫﺮﮔﺎه دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮك ﻣﺎﻟﯽ را ﺑﺮﺑﺎﯾﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻬﻢ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻫﺮﮐـﺪام از آﻧﻬـﺎ ﺑـﻪ ﺣـﺪ‬

‫ﻧﺼﺎب ﺑﺮﺳﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪229‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :276‬ﻓﻘﺪان ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺷﺮاﯾﻂ ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي‬

‫ﺳﺮﻗﺖ در ﺻﻮرت ﻓﻘﺪان ﻫﺮﯾﮏ از ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ‪ ،‬ﺣﺴـﺐ ﻣـﻮرد ﻣﺸـﻤﻮل ﯾﮑـﯽ از ﺳـﺮﻗﺘﻬﺎي‬
‫ﺗﻌﺰﯾﺮي اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :277‬ﺳﺮﻗﺖ از ﻣﺎل ﻣﺸﺎع‬

‫ﺑﯿﺶ از ﺳﻬﻢ ﺧﻮد‪ ،‬ﺳﺮﻗﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﺷﺮﯾﮏ‬

‫و ﻣﺎزاد ﺑﺮ ﺳﻬﻢ او ﺑﻪ ﺣﺪ ﻧﺼﺎب ﺑﺮﺳﺪ‪،‬‬ ‫ﯾﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻖ‪،‬‬

‫ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺣﺪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :278‬ﺣﺪ ﺳﺮﻗﺖ‬
‫ﺣﺪ ﺳﺮﻗﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﺳﺖ‪:‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬در ﻣﺮﺗﺒﻪ اول‪ ،‬ﻗﻄﻊ ﭼﻬﺎر اﻧﮕﺸﺖ دﺳﺖ راﺳﺖ ﺳﺎرق از اﻧﺘﻬﺎي آن اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮري‬
‫ﮐﻪ اﻧﮕﺸﺖ ﺷﺴﺖ و ﮐﻒ دﺳﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬

‫ب‪ -‬در ﻣﺮﺗﺒﻪ دوم‪ ،‬ﻗﻄﻊ ﭘﺎي ﭼﭗ ﺳﺎرق از ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﺮآﻣﺪﮔﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮي ﮐـﻪ ﻧﺼـﻒ‬
‫ﻗﺪم و ﻣﻘﺪاري از ﻣﺤﻞ ﻣﺴﺢ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬

‫پ‪ -‬در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳﻮم‪ ،‬ﺣﺒﺲ اﺑﺪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ت‪ -‬در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭼﻬﺎرم‪ ،‬اﻋﺪام اﺳﺖ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺳﺮﻗﺖ در زﻧﺪان ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪230‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي ﺑﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻗﺖ ﺗﻌﺰﯾﺮي‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﺳﺎرق‪ ،‬ﻓﺎﻗﺪ ﻋﻀﻮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﻗﻄـﻊ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺣﺴـﺐ ﻣـﻮرد ﻣﺸـﻤﻮل ﯾﮑـﯽ از ﺳـﺮﻗﺘﻬﺎي ﺗﻌﺰﯾـﺮي‬

‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻮﺑﻪ در ﺣﺒﺲﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه‬ ‫ﺑﻨﺪ)پ( اﯾﻦ ﻣﺎده‬ ‫درﻣﻮرد‬

‫و ﺳﺎﯾﺮ ﺣﺒﺲﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺣﯿﻦ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬

‫و ﻣﻘﺎم رﻫﺒﺮي آزادي او را ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺑﺪاﻧﺪ‬

‫ﺑﺎ ﻋﻔﻮ اﯾﺸﺎن از ﺣﺒﺲ آزاد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻘﺎم رﻫﺒﺮي ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺠﺎزات او را ﺑـﻪ‬
‫ﻣﺠﺎزات ﺗﻌﺰﯾﺮي دﯾﮕﺮي ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪231‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ ‪ -‬ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫ﻣﺎده ‪ :279‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫ﺟﺎن‪،‬‬ ‫ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﻋﺒﺎرت از ﮐﺸﯿﺪن ﺳﻼح ﺑﻪ ﻗﺼﺪ‬
‫ﻣﺎل‬
‫ﯾﺎ ﻧﺎﻣﻮس ﻣﺮدم‬

‫ﯾﺎ ارﻋﺎب آﻧﻬﺎ‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺎاﻣﻨﯽ در ﻣﺤﯿﻂ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰه ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﺳﻮي ﯾﮏ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه‬
‫ﯾﺎ ﭼﻨﺪ‬
‫ﺷﺨﺺ ﺧﺎص ﺳﻼح ﺑﮑﺸﺪ و ﻋﻤﻞ او ﺟﻨﺒﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و ﻧﯿﺰ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ روي ﻣﺮدم ﺳﻼح ﺑﮑﺸﺪ‪ ،‬وﻟﯽ در اﺛﺮ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﺳﻠﺐ اﻣﻨﯿﺖ ﻧﺸﻮد‪،‬‬

‫ﻣﺤﺎرب ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :280‬دﻓﺎع در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺤﺎرب‬
‫ﻓﺮد ﯾﺎ ﮔﺮوﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي دﻓﺎع و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﺎرﺑﺎن‪ ،‬دﺳﺖ ﺑﻪ اﺳﻠﺤﻪ ﺑﺒﺮد ﻣﺤﺎرب ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪232‬‬
‫ﻣﺎده‪ :281‬ﻣﻮارد در ﺣﮑﻢ ﻣﺤﺎرب‬

‫دﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻼح ﺑﺒﺮﻧﺪ‬ ‫راﻫﺰﻧﺎن‪،‬‬
‫ﺳﺎرﻗﺎن‬
‫ﮐﻪ‬ ‫و ﻗﺎﭼﺎﻗﭽﯿﺎﻧﯽ‬
‫و ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻠﺐ اﻣﻨﯿﺖ ﻣﺮدم‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‬
‫و راﻫﻬﺎ‬

‫ﻣﺤﺎرﺑﻨﺪ‪.‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬اﻋﺪام‬ ‫ﻣﺎده ‪ :282‬ﺣﺪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬
‫ب‪ -‬ﺻﻠﺐ‬ ‫ﺣﺪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﭼﻬﺎر ﻣﺠﺎزات زﯾﺮ اﺳﺖ‪:‬‬
‫پ‪ -‬ﻗﻄﻊ دﺳﺖ راﺳﺖ و ﭘﺎي ﭼﭗ‬
‫ت‪ -‬ﻧﻔﯽ ﺑﻠﺪ‬

‫ﻣﺎده ‪ :283‬اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺮ ﯾﮏ از اﻧﻮاع ﺣﺪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬
‫اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺮ ﯾﮏ از اﻣﻮر ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ ﻣﺬﮐﻮر در ﻣﺎده)‪ (282‬ﺑﻪ اﺧﺘﯿﺎر ﻗﺎﺿﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪233‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :284‬ﻣﺪت ﻧﻔﯽ ﺑﻠﺪ در ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫ﻣﺪت ﻧﻔﯽ ﺑﻠﺪ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﮐﻤﺘﺮ از ﯾﮏ ﺳﺎل ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺤﺎرب ﺑﻌﺪ از دﺳﺘﮕﯿﺮي ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و در‬
‫ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﮑﻨﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :285‬ﺷﺮاﯾﻂ ﻧﻔﯽ ﺑﻠﺪ در ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫ﺗﺤﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻗﺮارﮔﯿﺮد‬ ‫در ﻧﻔﯽ ﺑﻠﺪ‪ ،‬ﻣﺤﺎرب ﺑﺎﯾﺪ‬
‫و ﺑﺎ دﯾﮕﺮان ﻣﻌﺎﺷﺮت‪ ،‬ﻣﺮاوده‬

‫و رﻓﺖ و آﻣﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪234‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ ‪ -‬ﺑﻐﯽ و اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض‬

‫ﮔﺮدد ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ‬ ‫ﻣﺎده ‪ :286‬ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض‬
‫ﻫﺮﮐﺲ ﺑﻪﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ اﻓﺮاد‪،‬‬
‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻣﻨﯿﺖ داﺧﻠﯽ ﯾﺎ ﺧﺎرﺟﯽ ﮐﺸﻮر‪،‬‬

‫ﻧﺸﺮ اﮐﺎذﯾﺐ‪،‬‬
‫اﺧﻼل در ﻧﻈﺎم اﻗﺘﺼﺎدي ﮐﺸﻮر‪،‬‬

‫اﺣﺮاق‬
‫و ﺗﺨﺮﯾﺐ‪،‬‬
‫ﭘﺨﺶ ﻣﻮاد ﺳﻤﯽ‬
‫و ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ‬
‫و ﺧﻄﺮﻧﺎك‬
‫ﯾﺎ داﯾﺮ ﮐﺮدن ﻣﺮاﮐﺰ ﻓﺴﺎد و ﻓﺤﺸﺎ‬
‫ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در آﻧﻬﺎ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪235‬‬

‫اﺧﻼل ﺷﺪﯾﺪ در ﻧﻈﻢ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﮐﺸﻮر‪،‬‬

‫ﻧﺎاﻣﻨﯽ‬

‫ﯾﺎ ورود ﺧﺴﺎرت ﻋﻤﺪه ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ اﻓﺮاد‬

‫ﯾﺎ اﻣﻮال‬ ‫ﻋﻤﻮﻣﯽ‬

‫و ﺧﺼﻮﺻﯽ‪،‬‬

‫ﯾﺎ ﺳﺒﺐ اﺷﺎﻋﻪ ﻓﺴﺎد ﯾﺎ ﻓﺤﺸﺎ در ﺣﺪ وﺳﯿﻊ‬

‫ﮔﺮدد ﻣﻔﺴﺪ ﻓﯽاﻻرض ﻣﺤﺴﻮب و ﺑﻪ اﻋﺪام ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪236‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻋﺪم وﺟﻮد ﺳﻮء ﻧﯿﺖ ﺧﺎص در اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض‬

‫ﻫﺮﮔﺎه دادﮔﺎه از ﻣﺠﻤﻮع ادﻟﻪ و ﺷﻮاﻫﺪ‬

‫اﺧﻼل ﮔﺴﺘﺮده در ﻧﻈﻢ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪،‬‬ ‫ﻗﺼﺪ‬

‫اﯾﺠﺎد ﻧﺎاﻣﻨﯽ‪،‬‬

‫اﯾﺮاد ﺧﺴﺎرت ﻋﻤﺪه‬

‫و ﯾﺎ اﺷﺎﻋﻪ ﻓﺴﺎد ﯾﺎ ﻓﺤﺸﺎ در ﺣﺪ وﺳﯿﻊ‬

‫و ﯾﺎ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻮدن اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه‬

‫را اﺣﺮاز ﻧﮑﻨﺪ و ﺟﺮم ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ دﯾﮕﺮي ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﻣﯿـﺰان‬
‫ﻧﺘﺎﯾﺞ زﯾﺎﻧﺒﺎر ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﭘﻨﺞ‬
‫ﯾﺎ ﺷﺶ‬

‫ﻣﺎده ‪ :287‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﻐﯽ‬
‫ﮔﺮوﻫﯽ ﮐﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺎم ﺟﻤﻬﻮري اﺳـﻼﻣﯽ اﯾـﺮان‪ ،‬ﻗﯿـﺎم ﻣﺴـﻠﺤﺎﻧﻪ ﮐﻨـﺪ ! ﺑـﺎﻏﯽ ﻣﺤﺴـﻮب‬

‫ﻣﯽﺷﻮد و در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻼح‪! ،‬اﻋﻀﺎي آن ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات اﻋﺪام ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪237‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :288‬دﺳﺘﮕﯿﺮي ﮔﺮوه ﺑﺎﻏﯽ ﻗﺒﻞ از اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻼح‬

‫درﮔﯿﺮي‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه اﻋﻀﺎي ﮔﺮوه ﺑﺎﻏﯽ‪ ،‬ﻗﺒﻞ از‬
‫و اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻼح‪،‬‬
‫دﺳﺘﮕﯿﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪،‬‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ آن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ !ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺳﻪ‬

‫و درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺳﺎزﻣﺎن و ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ آن از ﺑﯿﻦ رﻓﺘـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ !ﺑـﻪ ﺣـﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾـﺮي‬
‫درﺟﻪ ﭘﻨﺞ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪238‬‬

‫ﮐﺘﺎب ﺳﻮم ‪ -‬ﻗﺼﺎص‬

‫ﺑﺨﺶ اول ‪ -‬ﻣﻮاد ﻋﻤﻮﻣﯽ‬

‫ﻓﺼﻞ اول ‪ -‬اﻗﺴﺎم و ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت‬

‫ﻣﺎده‪ :289‬اﻧﻮاع ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﻋﻤﺪي‪،‬‬ ‫ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﻧﻔﺲ‪،‬‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي‬ ‫ﺑﺮ ﺳﻪ ﻗﺴﻢ‬ ‫ﻋﻀﻮ‬

‫و ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ‬ ‫و ﻣﻨﻔﻌﺖ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪239‬‬
‫ﻣﺎده‪ :290‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ در ﻣﻮارد زﯾﺮ ﻋﻤﺪي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬
‫اﻟﻒ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﮐﺎري ﻗﺼﺪ اﯾﺮاد ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ‬

‫ﻓﺮد ﯾﺎ اﻓﺮادي ﻣﻌﯿﻦ‬

‫ﯾﺎ ﻓﺮد ﯾﺎ اﻓﺮادي ﻏﯿﺮﻣﻌﯿﻦ از ﯾﮏ ﺟﻤﻊ‬

‫را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻋﻤﻞ ﻧﯿﺰ ﺟﻨﺎﯾﺖ‬ ‫ﻣﻘﺼﻮد‬

‫ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن‬

‫ﺑﺸﻮد‪ ،‬ﺧﻮاه ﻧﺸﻮد‪.‬‬ ‫آن ﺟﻨﺎﯾﺖ‬ ‫واﻗﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﺧﻮاه ﮐﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﻧﻮﻋـﺎً ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن‬ ‫وﻗﻮع‬

‫ب‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﻋﻤﺪاً ﮐﺎري اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﻋ ًﺎ ﻣﻮﺟﺐ‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه‬

‫ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن‪،‬‬

‫ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻗﺼﺪ ارﺗﮑﺎب آن ﺟﻨﺎﯾﺖ و ﻧﻈﯿﺮ آن را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ وﻟـﯽ آﮔـﺎه و ﻣﺘﻮﺟـﻪ‬
‫ﺑﻮده ﮐﻪ آن ﮐﺎر ﻧﻮﻋﺎً ﻣﻮﺟﺐ آن ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪240‬‬
‫پ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﻗﺼﺪ ارﺗﮑﺎب ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن را ﻧﺪاﺷﺘﻪ‬

‫و ﮐﺎري را ﻫﻢ ﮐﻪ اﻧﺠﺎم داده اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﻣﺘﻌﺎرف ﻧﻮﻋ ًﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ‬

‫ﺷﺪه ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن‪ ،‬ﻧﻤﯽﺷﻮد‪،‬‬

‫ﻟﮑﻦ درﺧﺼﻮص ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻠﺖ‬

‫ﺑﯿﻤﺎري‪،‬‬

‫ﺿﻌﻒ‪،‬‬

‫ﭘﯿﺮي‬

‫ﯾﺎ ﻫﺮ وﺿﻌﯿﺖ دﯾﮕﺮ‬

‫و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ وﺿﻌﯿﺖ ﺧﺎص ﻣﮑﺎﻧﯽ ﯾﺎ زﻣﺎﻧﯽ‬

‫ﻧﻮﻋ ًﺎ ﻣﻮﺟﺐ آن ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ‬

‫وﺿﻌﯿﺖ ﻧﺎﻣﺘﻌﺎرف ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ‬ ‫آﮔﺎه و ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﯾﺎ وﺿﻌﯿﺖ ﺧﺎص ﻣﮑﺎﻧﯽ ﯾﺎ زﻣﺎﻧﯽ‬

‫ت‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻗﺼﺪ اﯾﺮاد ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺪون آﻧﮑـﻪ ﻓـﺮد‬
‫ﯾﺎ ﺟﻤﻊ ﻣﻌﯿﻨﯽ ﻣﻘﺼﻮد وي ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و در ﻋﻤﻞ ﻧﯿﺰ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻣﻘﺼـﻮد ﯾـﺎ ﻧﻈﯿـﺮ آن‪ ،‬واﻗـﻊ ﺷـﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻨﮑﻪ در اﻣﺎﮐﻦ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﻤﺐﮔﺬاري ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪241‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬آﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﻮﻋ ًﺎ ﮐﺸﻨﺪه ﺑﻮدن رﻓﺘﺎر‬

‫در ﺑﻨﺪ)ب( ﻋﺪم آﮔﺎﻫﯽ و ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﺎﯾﺪ اﺛﺒﺎت ﮔﺮدد و در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﺛﺒﺎت‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي‬
‫اﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻓﻘﻂ‬

‫ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زﯾﺎد ﻣﻮﺿﻊ آﺳﯿﺐ‪ ،‬واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زﯾﺎد ﻣﻮﺿﻊ آﺳﯿﺐ ﻧﯿﺰ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت آﮔﺎﻫﯽ و ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﺎﯾﺪ اﺛﺒـﺎت ﺷـﻮد و در ﺻـﻮرت ﻋـﺪم اﺛﺒـﺎت‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾـﺖ‬
‫ﻋﻤﺪي ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬آﮔﺎﻫﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﺧﺎص ﺑﺰﻫﺪﯾﺪه و ﮐﺸﻨﺪه ﺑـﻮدن رﻓﺘـﺎر ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ آن‬
‫وﺿﻌﯿﺖ ﺧﺎص‬

‫در ﺑﻨﺪ)پ( ﺑﺎﯾﺪ آﮔﺎﻫﯽ و ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﮐﺎر ﻧﻮﻋﺎً ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺟﻨﺎﯾـﺖ واﻗـﻊ‬
‫ﺷﺪه ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن ﻣﯽﺷﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدد و درﺻﻮرت ﻋﺪم اﺛﺒﺎت‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪242‬‬
‫ﻣﺎده‪ :291‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺷﺒﻪ ﻋﻤﺪ‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ در ﻣﻮارد زﯾﺮ ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺼـﺪ رﻓﺘـﺎري را داﺷـﺘﻪ ﻟﮑـﻦ ﻗﺼـﺪ‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ‬
‫ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و از ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﻣـﯽﮔـﺮدد‪،‬‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ب‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ را ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع رﻓﺘﺎر وي‬

‫ﺷﯽء‬

‫ﯾﺎ ﺣﯿﻮان‬

‫و ﯾﺎ اﻓﺮاد ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺎده)‪ (302‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن‬

‫اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ وارد ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﺧﻼف آن ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدد‪.‬‬

‫پ‪ -‬ﻫﺮﮔﺎه ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫واﻗﻊ ﺷﺪه‬
‫ﯾﺎ ﻧﻈﯿﺮ آن‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪243‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :292‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ در ﻣﻮارد زﯾﺮ ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬در ﺣﺎل ﺧﻮاب‬

‫و ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ واﻗﻊ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺻﻐﯿﺮ‬ ‫ب‪ -‬ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ‬
‫و ﻣﺠﻨﻮن‬
‫ارﺗﮑﺎب ﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫پ‪ -‬ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ ﮐﻪ در آن ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﻧﻪ ﻗﺼﺪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫و ﻧﻪ ﻗﺼﺪ اﯾﺮاد ﻓﻌﻞ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺮ او را‪،‬‬

‫ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﮑﻪ ﺗﯿﺮي ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺷﮑﺎر رﻫﺎ ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﻓﺮدي ﺑﺮﺧﻮرد ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻣﻮارد ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪ‬
‫در ﻣﻮرد ﺑﻨﺪﻫﺎي)اﻟﻒ( و)پ( ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ آﮔﺎه و ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﻗﺪام او ﻧﻮﻋـ ًﺎ ﻣﻮﺟـﺐ ﺟﻨﺎﯾـﺖ ﺑـﺮ‬

‫دﯾﮕﺮي ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪244‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :293‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺷﺒﻪ ﻋﻤﺪ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻓﺮدي ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي ﮔﺮدد ﻟﮑﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﻓﺘﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﻘﺼﻮد وي واﻗـﻊ‬
‫ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﻧﺸﻮد‪،‬‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﮐﻤﺘﺮ‪ ،‬ﻋﻤﺪي‬

‫و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ ،‬ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي‬

‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﮑﻪ اﻧﮕﺸﺖ ﮐﺴﯽ را ﻗﻄﻊ ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آن‬

‫دﺳﺖ وي ﻗﻄﻊ ﺷﻮد‬ ‫ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ اﻧﮕﺸﺖ ﻋﻤﺪي و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫و ﯾﺎ ﻓﻮت ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻗﻄﻊ دﺳﺖ‬
‫و ﯾﺎ ﻓﻮت‬

‫ﻣﺎده ‪ :294‬اﺷﺘﺒﺎه در ﻫﻮﯾﺖ‬

‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﺷﺘﺒﺎه در ﻫﻮﯾﺖ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ ﺑﺮ دﯾﮕﺮي ﺷﻮد در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ‬

‫ﻫﺮدو ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺎده)‪ (302‬اﯾﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﻧﺒﺎﺷـﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻋﻤﺪي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫و ﻓﺮد ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪245‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :295‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﺗﺮك ﻓﻌﻞ‬

‫ﻓﻌﻠﯽ ﮐﻪ اﻧﺠﺎم آن را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ‬

‫ﯾﺎ وﻇﯿﻔﻪ ﺧﺎﺻﯽ را ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮ ﻋﻬﺪه او ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪،‬‬

‫ﺗﺮك ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آن‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ اﻧﺠـﺎم آن ﻓﻌـﻞ را داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ‬
‫ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺣﺎﺻﻞ‪ ،‬ﺑﻪ او ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﯽﺷﻮد و ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‬

‫ﻣﺎدر‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻋﻤﺪي‪،‬‬
‫ﯾﺎ داﯾﻪاي‬ ‫ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي‪،‬‬
‫ﯾﺎ ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ‬

‫ﮐﻪ ﺷﯿﺮ دادن را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻮدك را ﺷﯿﺮ ﻧﺪﻫﺪ‬ ‫ﯾﺎ ﭘﺰﺷﮏ‬

‫ﯾﺎ ﭘﺮﺳﺘﺎر‬
‫وﻇﯿﻔﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺧﻮد را ﺗﺮك ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪246‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم ‪ -‬ﺗﺪاﺧﻞ ﺟﻨﺎﯾﺎت‬

‫ﻣﺎده ‪ :296‬ﺳﺮاﯾﺖ ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﻋﻤﺪ ًا ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ را ﺑﺮ ﻋﻀﻮ ﻓﺮدي وارد ﺳﺎزد‬ ‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ‪،‬‬

‫و او ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺳﺮاﯾﺖ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻓﻮت ﮐﻨﺪ‪،‬‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻗﺘـﻞ ﻋﻤـﺪي ﻣﺤﺴـﻮب‬
‫ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬ﻗﺘﻞ ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي اﺳﺖ و ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺼﺎص ﻋﻀﻮ‬

‫ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ دﯾﻪ ﻧﻔﺲ‬
‫ﻧﯿﺰ‬

‫ﻣﺎده ‪ :297‬ﺗﺪاﺧﻞ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺿﺮﺑﻪ ﻋﻤﺪي‬

‫اﮔﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺿﺮﺑﻪ ﻋﻤﺪي‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ ﺑﺮ ﻋﻀﻮ ﺷﻮد ﮐـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻗﺘـﻞ ﻣﺠﻨـﯽ‪‬ﻋﻠﯿـﻪ‬
‫ﮔﺮدد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻗﺘـﻞ ﻋﻤـﺪي ﻣﺤﺴـﻮب‬

‫ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻪ ﻋﻠﺖ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﻗﺼﺎص‬ ‫ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻗﺘﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻘﺺ ﻋﻀﻮ‬
‫ﯾﺎ دﯾﻪ‬ ‫ﯾﺎ ﺟﺮاﺣﺘﯽ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪247‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :298‬ﺗﺪاﺧﻞ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺿﺮﺑﻪ ﻋﻤﺪي‬

‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺿﺮﺑﻪ ﻋﻤﺪي‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺮ اﻋﻀﺎي ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬

‫ﻓﻘـﻂ ﺑـﻪ ﻗﺼـﺎص ﻧﻔـﺲ‬ ‫ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺸﺘﺮك ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺘﻞ او ﺷﻮد‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫و ﻗﺘﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﺎده ‪ :299‬ﺗﺪاﺧﻞ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﻪﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﻋﻤﺪي‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻣﺘﻌﺪد‬ ‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﻪﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﻋﻤﺪي‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ‬
‫و ﻗﺘﻞ‬

‫ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ ﺷﻮد و ﻗﺘﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮﺧﯽ از ﺟﻨﺎﯾﺖﻫـﺎ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺘﻞ ﺷﻮد و ﺑﺮﺧﯽ در وﻗﻮع ﻗﺘﻞ ﻧﻘﺸﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ‪،‬‬

‫ﻗﺼﺎص ﻋﻀﻮ‬ ‫ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‪ ،‬ﺑﻪ‬

‫ﯾﺎ دﯾﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮي در ﻗﺘﻞ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪،‬‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﮑﻦ اﮔﺮ ﻗﺘﻞ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﺟﻨﺎﯾﺎت ﭘﺪﯾﺪ آﯾﺪ‪،‬‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺿﺮﺑﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻮاﻟﯽ وارد ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ در ﺣﮑﻢ ﯾﮏ ﺿﺮﺑﻪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻗﺼﺎص ﯾﺎ دﯾﻪ ﻋﻀﻮي ﮐﻪ ﺟﻨﺎﯾـﺖ ﺑـﺮ آن‪ ،‬ﻣﺘﺼـﻞ ﺑـﻪ ﻓـﻮت‬
‫ﻧﺒﻮده اﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪248‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺳﺮاﯾﺖ ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫اﺣﮑﺎم ﻣﻘﺮر در ﻣﻮاد)‪ (298) ،(297) ،(296‬و )‪ (299‬درﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﺟﻨﺎﯾـﺎت ارﺗﮑـﺎﺑﯽ‬

‫ﺑﻪ‬
‫ﻗﺴﻤﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي از ﻫﻤﺎن ﻋﻀﻮ‬

‫ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ﺳﺮاﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﺟﺎري اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﯾﺎ اﻋﻀﺎي دﯾﮕﺮ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪249‬‬
‫ﻣﺎده‪ :300‬ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﻗﺼﺎص ﻋﻔﻮ ﯾﺎ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ دﯾﻪ ﯾﺎ ﻋﻔﻮ ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ وارده ﺑﺮ او ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﻣﻨﺠﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬ ‫اﮔﺮ ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﻮر اﯾﻨﮑﻪ‬

‫و ﯾﺎ اﮔﺮ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﻗﺘﻞ‪ ،‬ﻋﻤﺪي ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪،‬‬

‫ﻗﺼﺎص ﮐﻨﺪ‬ ‫دﯾﻪ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن‪ ،‬ﺟﻨﺎﯾـﺖ واﻗـﻊ‬
‫ﯾﺎ ﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﯾﺎ ﻏﯿﺮ آن‬ ‫ﺷﺪه‪ ،‬ﺑـﻪ ﻧﻔـﺲ ﺳـﺮاﯾﺖ ﮐﻨـﺪ و ﺑـﻪ‬

‫ﯾﺎ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ ﺑﺮ‬ ‫ﻓﻮت ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد‪،‬‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻗﺘﻞ ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻗﺎﺗﻞ ﺑﻪ ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ ﻣﺤﮑﻮم ﻣـﯽﺷـﻮد و‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻀﻮ ﻣﺮﺗﮑﺐ‪،‬‬

‫وﻟﯽ دم ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺒﻞ از ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ‪،‬‬ ‫ﻗﺼﺎص ﺷﺪه‬
‫ﯾﺎ ﺑﺎ او ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬

‫دﯾﻪ ﻋﻀﻮ ﻗﺼﺎص ﺷﺪه‬ ‫ﺑﻪ وي ﺑﭙﺮدازد؛‬
‫ﯾﺎ وﺟﻪاﻟﻤﺼﺎﻟﺤﻪ را‬

‫ﻟﮑﻦ اﮔﺮ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻣﺸﻤﻮل ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻋﻤﺪي ﻧﮕﺮدد‪ ،‬ﺑـﻪ ﭘﺮداﺧـﺖ دﯾـﻪ ﻧﻔـﺲ‪ ،‬ﺑـﺪون‬
‫اﺣﺘﺴﺎب‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫دﯾﻪ ﻋﻀﻮ ﻗﺼﺎص ﺷﺪه‬
‫ﯾﺎ وﺟﻪ اﻟﻤﺼﺎﻟﺤﻪ أﺧﺬ ﺷﺪه‪،‬‬

‫ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﻣﺎده‪ ،‬در ﻣﻮردي ﮐﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻗﺴـﻤﺖ ﺑﯿﺸـﺘﺮي از ﻫﻤـﺎن ﻋﻀـﻮِ ﻣـﻮرد‬
‫ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺳﺮاﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﺟﺎري اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪250‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ‪ -‬ﺷﺮاﯾﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻗﺼﺎص‬

‫ﻣﺎده‪ :301‬ﺷﺮاﯾﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻗﺼﺎص‬

‫ﻗﺼﺎص در ﺻﻮرﺗﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﭘﺪر ﯾﺎ از اﺟﺪاد ﭘﺪري ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫و ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻋﺎﻗﻞ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫و در دﯾﻦ ﺑﺎ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻣﺴﺎوي‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎن‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﻨ ‪‬ﯽﻋﻠﯿﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺒﻮدن ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻊ ﻗﺼﺎص ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :302‬ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﻣﻬﺪوراﻻم‬

‫درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ داراي ﯾﮑﯽ از ﺣﺎﻻت زﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻧﻤﯽﺷﻮد‪:‬‬ ‫ﻗﺼﺎص‬
‫و ﭘﺮداﺧﺖ دﯾﻪ‪،‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪251‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﺣﺪي ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﺳﻠﺐ ﺣﯿﺎت اﺳﺖ‪.‬‬

‫ب‪ -‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﺣﺪي ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﻗﻄﻊ ﻋﻀﻮ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ وارد ﺷﺪه‪،‬‬
‫ﺑﯿﺶ از ﻣﺠﺎزات ﺣﺪي او ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬ﻣﻘﺪار اﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﺣﺪ‪ ،‬ﺣﺴﺐ ﻣـﻮرد‪،‬‬

‫داراي‬

‫ﻗﺼﺎص‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫و ﯾﺎ دﯾﻪ و ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫پ‪ -‬ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ ﯾﺎ ﻋﻀﻮ‪،‬‬

‫ﻗﺼﺎص ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻓﻘﻂ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻖ ﻗﺼﺎص‬
‫و ﺑﻪ ﻣﻘﺪار آن‬

‫ت ـ ﻣﺘﺠﺎوز و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺗﺠﺎوز او ﻗﺮﯾﺐ اﻟﻮﻗﻮع اﺳﺖ و در دﻓﺎع ﻣﺸﺮوع ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻘـﺮر در‬
‫ﻣﺎده)‪ (156‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ ﺑﺮ او وارد ﺷﻮد‪.‬‬

‫در ﺣﺎل زﻧﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ زاﻧﯿﻪ در ﻏﯿﺮ ﻣﻮارد‬ ‫ث‪ -‬زاﻧﯽ‬
‫و زاﻧﯿﻪ‬

‫اﮐﺮاه‬ ‫ﺑﻪ ﺷﺮﺣﯽ ﮐﻪ در ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻘﺮر اﺳﺖ‪.‬‬
‫و اﺿﻄﺮار‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪252‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻌﺰﯾﺮ ﺑﺪل از ﻗﺼﺎص ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﻣﻬﺪوراﻟﺪم ﺑﺪون اﺟﺎزه دادﮔﺎه‬

‫اﻗﺪام در ﻣﻮرد ﺑﻨﺪﻫﺎي)اﻟﻒ(‪) ،‬ب( و )پ( اﯾﻦ ﻣﺎده ﺑﺪون اﺟﺎزه دادﮔـﺎه ﺟـﺮم اﺳـﺖ و ﻣﺮﺗﮑـﺐ ﺑـﻪ‬

‫ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﻘﺮر در ﮐﺘﺎب ﭘﻨﺠﻢ »ﺗﻌﺰﯾﺮات« ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :2‬ﺗﺠﺎوز از ﺷﺮاﯾﻂ دﻓﺎع ﻣﺸﺮوع‬
‫در ﻣﻮرد ﺑﻨﺪ )ت( ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻔﺲ دﻓﺎع ﺻﺪق ﮐﻨﺪ وﻟﯽ از ﻣﺮاﺗـﺐ آن ﺗﺠـﺎوز ﺷـﻮد ﻗﺼـﺎص ﻣﻨﺘﻔـﯽ‬

‫اﺳﺖ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻘﺮر در ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻪ دﯾﻪ و ﻣﺠﺎزات ﺗﻌﺰﯾﺮي ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪253‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :303‬ادﻋﺎي ﻣﻬﺪوراﻟﺪم ﺑﺪون ﻣﺠﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﻣﺪﻋﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد در ﻧﻔﺲ‬

‫ﯾﺎ ﻋﻀﻮ‪،‬‬

‫ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺎده)‪ (302‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺖ‬

‫ﯾﺎ وي ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ اﻋﺘﻘﺎدي‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺮ او ﺷﺪه اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ادﻋﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﻮازﯾﻦ در دادﮔﺎه ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد و دادﮔﺎه ﻣﻮﻇـﻒ اﺳـﺖ ﻧﺨﺴـﺖ ﺑـﻪ ادﻋـﺎي‬
‫ﻣﺬﮐﻮر رﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫اﮔﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺎده)‪ (302‬اﺳﺖ‬

‫و ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﺮ اﺳﺎس ﭼﻨﯿﻦ اﻋﺘﻘﺎدي‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﻗﺼﺎص ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬

‫وﻟﯽ اﮔﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ اﺷـﺘﺒﺎه ﺑـﺎ ﭼﻨـﯿﻦ اﻋﺘﻘـﺎدي‪ ،‬دﺳـﺖ ﺑـﻪ ﺟﻨﺎﯾـﺖ زده و‬
‫ﻣﺠﻨﯽ‪‬ﻋﻠﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده)‪ (302‬ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺮداﺧﺖ دﯾﻪ‬ ‫ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر در ﮐﺘﺎب ﭘﻨﺠﻢ»ﺗﻌﺰﯾﺮات«‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬