آسان خوان قانون مجازات اسلامی

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪104‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :98‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻔﻮ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺮ ﻣﺠﺎزات ﺗﺒﻌﯽ‬

‫ﻋﻔﻮ‪ ،‬ﻫﻤﻪ آﺛﺎر ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖ را ﻣﻨﺘﻔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻟﮑﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮي در ﭘﺮداﺧﺖ‬

‫دﯾﻪ‬
‫ﻧﺪارد‪.‬‬

‫و ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت زﯾﺎندﯾﺪه‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪105‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ دوم ـ ﻧﺴﺦ ﻗﺎﻧﻮن‬

‫ﻣﺎده ‪ :99‬ﻧﺴﺦ ﻗﺎﻧﻮن‬
‫ﻧﺴﺦ ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬ﺗﻌﻘﯿﺐ‬
‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬
‫را ﻣﻮﻗﻮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬آﺛﺎر ﻧﺴﺦ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﮐﯿﻔﺮي ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻨﺪرج در ﻣﺎده)‪ (10‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪106‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﺳﻮم ـ ﮔﺬﺷﺖ ﺷﺎﮐﯽ‬

‫ﻣﺎده‪ :100‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺷﮑﺎﯾﺖ و ﮔﺬﺷﺖ ﺷﺎﮐﯽ در ﺟﺮاﯾﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﮔﺬﺷﺖ ﺷﺎﮐﯽ ﯾﺎ ﻣﺪﻋﯽ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﻣﻮﺟﺐ‬

‫ﻣﻮﻗﻮﻓﯽ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﯾﺎ‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻮﻗﻮﻓﯽ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﺮاﯾﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﺟﺮاﯾﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ‬

‫ﺷﺮوع ﺗﻌﻘﯿﺐ‬

‫ﻣﻨﻮط ﺑﻪ‬ ‫و رﺳﯿﺪﮔﯽ‬ ‫و اداﻣﻪ‬

‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺷﺎﮐﯽ‬ ‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‪،‬‬
‫و ﻋﺪم ﮔﺬﺷﺖ وي‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪107‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﺮاﯾﻢ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﮔﺸﺖ‬

‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺷﺎﮐﯽ‬ ‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ‬

‫در‬

‫و ﮔﺬﺷﺖ وي‬

‫ﺷﺮوع ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮي ﻧﺪارد‪.‬‬
‫و اداﻣﻪ آﻧﻬﺎ‬ ‫و رﺳﯿﺪﮔﯽ‬
‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :3‬اﺣﮑﺎم ﺧﺎص ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﺷﺎﮐﯽ در ﻣﺠﺎزات ﻗﺼﺎص و ﺣﺪ ﻗﺬف و ﺣﺪ ﺳﺮﻗﺖ‬

‫ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ و ﻋﻀﻮ‪،‬‬ ‫ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺷﺎﮐﯽ در ﻣﻮرد ﻣﺠﺎزاتﻫﺎي‬

‫ﺣﺪ ﻗﺬف و‬

‫ﺣﺪ ﺳﺮﻗﺖ‬

‫ﻫﻤﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب دوم»ﺣﺪود« و ﺳﻮم»ﻗﺼﺎص« اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﮔﺬﺷـﺖ‬
‫ﺷﺎﮐﯽ در ﺳﺎﯾﺮ ﺣﺪود ﺗﺄﺛﯿﺮي در‬

‫ﻣﺠﺎزات ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫ﺳﻘﻮط‬
‫و ﺗﺨﻔﯿﻒ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪108‬‬
‫ﻣﺎده‪ :101‬ﺷﺮط ﻣﻨ ‪‬ﺠﺰ و ﻣﻄﻠﻖ ﺑﻮدن ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﮔﺬﺷﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻨ ‪‬ﺠﺰ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﺷﺮط‬ ‫درﺻﻮرﺗﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﺛﺮ داده ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آن‬ ‫ﻣﺸﺮوط‬
‫ﯾﺎ ﻣﻌﻠ ٌﻖﻋﻠﯿﻪ‬ ‫و ﻣﻌﻠﻖ‬
‫ﺗﺤﻘــﻖ ﯾﺎﻓﺘــﻪ ﺑﺎﺷــﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺸﺮوط ﯾﺎ ﻣﻌﻠﻖ در اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬ ‫ﻣﺸﺮوط‬ ‫ﮔﺬﺷﺖ‬
‫رﺳﯿﺪﮔﯽ‬ ‫ﯾﺎ ﻣﻌﻠﻖ‬
‫ﻣﺎﻧﻊ‬

‫و ﺻﺪور ﺣﮑﻢ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬وﻟﯽ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات در ﺟﺮاﺋﻢ ﻗﺎﺑﻞﮔﺬﺷﺖ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻋﺪم ﺗﺤﻘﻖ‬

‫اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬ﻣﺤﮑﻮ ‪‬مﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎ ﻗـﺮار ﺗـﺄﻣﯿﻦ ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬ ‫ﺷﺮط‬
‫آزاد ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﺎ ﻣﻌﻠﻖٌﻋﻠﯿﻪ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪109‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :2‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﻗﯿﻢ اﺗﻔﺎﻗﯽ‬

‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﻗﯿﻢ اﺗﻔﺎﻗﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪ دادﺳﺘﺎن اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :102‬ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺷﮑﺎت ﻣﺘﻌﺪد‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺘﻀﺮرﯾﻦ از ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﺟﺰاﺋﯽ ﺑﺎ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ از آﻧﺎن ﺷﺮوع ﻣﯽﺷﻮد وﻟﯽ ﻣﻮﻗﻮﻓﯽ‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬

‫ﻣﻮﮐﻮل ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﺗﻤﺎم ﮐﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫رﺳﯿﺪﮔﯽ و‬

‫اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺑﻪ ارث رﺳﯿﺪن ﺣﻖ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﮔﺬﺷﺖ ﺷﮑﺎت ﻣﺘﻌﺪد‬

‫ﺣﻖ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وراث ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﺘﻀﺮر از ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﻞ و در ﺻﻮرت ﮔﺬﺷﺖ ﻫﻤﮕﯽ وراث ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬

‫ﻣﻮﻗﻮف ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫رﺳﯿﺪﮔﯽ‬
‫ﯾﺎ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪110‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :103‬اﺻﻞ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻮدن ﺟﺮاﯾﻢ‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻮدن ﺟﺮﻣﯽ در ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﺸـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻏﯿﺮﻗﺎﺑـﻞ ﮔﺬﺷـﺖ ﻣﺤﺴـﻮب‬
‫ﻣﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ‬

‫از ﺣﻖاﻟﻨﺎس ﺑﻮده و‬

‫ﺷﺮﻋ ًﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :104‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺟﺮاﯾﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﮐﺘﺎب دﯾﺎت‬ ‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻨﺪرج در‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ‬
‫و ﻓﺼﻞ ﺣﺪﻗﺬف‬
‫اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن‬

‫و ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺧﺎص ﻗﺎﺑﻞﮔﺬﺷﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‪،‬‬

‫ﻗﺴﻤﺖ أﺧﯿﺮ ﻣﺎده )‪(596‬‬ ‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻨﺪرج در‬

‫و ﻣـﻮاد )‪،(668) ،(648) ،(642) ،(633) ،(632) ،(622) ،(608‬‬
‫)‪،(685) ،(684) ،(682) ،(679) ،(677) ،(676) ،(669‬‬

‫)‪ (699) ،(698) ،(697) ،(694) ،(692) ،(690‬و )‪(700‬‬

‫از ﮐﺘﺎب ﭘﻨﺠﻢ »ﺗﻌﺰﯾﺮات« ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪111‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﭼﻬﺎرم ـ ﻣﺮور زﻣﺎن‬

‫ﻣﺎده ‪ :105‬ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﻌﻘﯿﺐ و ﺻﺪور ﺣﮑﻢ‬

‫ﻣﺮور زﻣﺎن‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ را ﻣﻮﻗﻮف ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬

‫از ﺗﺎرﯾﺦ وﻗﻮع ﺟﺮم ﺗﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﻣﻮاﻋﺪ زﯾﺮ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻧﺸﺪه‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺒﯽ‬ ‫ﯾﺎ از ﺗﺎرﯾﺦ آﺧﺮﯾﻦ اﻗﺪام‬

‫ﯾﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ‬

‫ﺗﺎ اﻧﻘ اﻀﻟﺎﻒي‪-‬اﯾﺟﻦﺮاﺋﻣﻮﻢاﻋﺗﻌﺪﺰﺑﯾﻪﺮيﺻﺪدوررﺟﻪﺣ ﯾﮑﻢﮏﻗﺗﻄﺎﻌﺳﯽﻪﻣﺑﺎﻨﺘاﻧﻬﻘﯽﻀﺎﻧﮕيﺮﭘدﺎﯾﻧﺰﺪهدهﺑﺎﺳﺎﺷﺪل‪:‬‬

‫ﯾﮏ‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺰي درﺟﻪ‬
‫ﺗﺎ ﺳﻪ‬
‫ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎل‬

‫ب‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭼﻬﺎر ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي دهﺳﺎل‬

‫پ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭘﻨﺞ ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﻫﻔﺖﺳﺎل‬

‫ت‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﭘﻨﺞﺳﺎل‬

‫ﻫﻔﺖ‬ ‫ث‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬
‫و ﻫﺸﺖ‬
‫ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﺳﻪﺳﺎل‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪112‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻗﺪام ﺗﻌﻘﯿﺒﯽ ﯾﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺒﯽ‬ ‫اﻗﺪام‬

‫ﯾﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ‪،‬‬

‫اﻗﺪاﻣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻗﻀـﺎﺋﯽ در اﺟـﺮاي ﯾـﮏ وﻇﯿﻔـﻪ‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ از ﻗﺒﯿﻞ‬

‫اﺣﻀﺎر‪،‬‬

‫اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻠﺐ‪،‬‬

‫ﺷﻬﻮد‬ ‫ﺑﺎزﺟﻮﯾﯽ‪،‬‬
‫و ﻣﻄﻠﻌﺎن‪،‬‬ ‫اﺳﺘﻤﺎع اﻇﻬﺎرات‬

‫ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﯾﺎ ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ﻣﺤﻠﯽ‬

‫و ﻧﯿﺎﺑﺖ ﻗﻀﺎﺋﯽ‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﻌﻘﯿﺐ در ﻣﻮارد ﺻﺪور ﻗﺮار اﻧﺎﻃﻪ‬
‫در ﻣﻮرد ﺻﺪور ﻗﺮار اﻧﺎﻃﻪ‪ ،‬ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﻌﻘﯿﺐ از ﺗـﺎرﯾﺦ ﻗﻄﻌﯿـﺖ رأي ﻣﺮﺟﻌـﯽ ﮐـﻪ رﺳـﯿﺪﮔﯽ ﮐﯿﻔـﺮي‬

‫ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺻﺪور آن اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺮوع ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪113‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :106‬ﻣﺮور زﻣﺎن ﺷﮑﺎﯾﺖ‬

‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي ﻗﺎﺑﻞﮔﺬﺷﺖ ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺘﻀﺮر از ﺟﺮم در ﻣﺪت ﯾﮏ ﺳﺎل از ﺗﺎرﯾﺦ اﻃـﻼع از وﻗـﻮع ﺟـﺮم‪،‬‬
‫ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﺣﻖ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﯿﻔﺮي او ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻮده ﯾﺎ‬
‫ﺑﻪ دﻟﯿﻠﯽ ﺧﺎرج از اﺧﺘﯿﺎر‪ ،‬ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﻬﻠﺖ ﻣﺰﺑﻮر از ﺗﺎرﯾﺦ رﻓﻊ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺘﻀﺮر از ﺟﺮم‬
‫ﻗﺒﻞ از اﻧﻘﻀﺎي ﻣﺪت ﻣﺬﮐﻮر ﻓﻮت ﮐﻨﺪ و‬

‫دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺻﺮفﻧﻈﺮ وي از ﻃﺮح ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ از ورﺛﻪ وي در ﻣﻬﻠﺖ ﺷﺶ ﻣﺎه از ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎت ﺣﻖ ﺷﮑﺎﯾﺖ دارد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻘﺪم ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﻌﻘﯿﺐ ﺑﺮ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺷﮑﺎﯾﺖ‬
‫ﻏﯿﺮ از ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺷﺎﮐﯽ ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑـﻮده‪ ،‬درﺻـﻮرﺗﯽ ﺑـﻪ ﺷـﮑﺎﯾﺖ وي ﯾـﺎ ورﺛـﻪ او رﺳـﯿﺪﮔﯽ‬

‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﺮم ﻣﻮﺿﻮع ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻃﺒﻖ ﻣﺎده )‪ (105‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺮور زﻣﺎن ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪114‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :107‬ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﻣﺮور زﻣﺎن‪ ،‬اﺟﺮاي اﺣﮑﺎم ﻗﻄﻌﯽ ﺗﻌﺰﯾﺮي را ﻣﻮﻗﻮف ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﺪت آن از ﺗﺎرﯾﺦ ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﻗـﺮار‬
‫زﯾﺮ اﺳﺖ‪:‬‬

‫ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﺑﯿﺴﺖﺳﺎل‪،‬‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﯾﮏ‬
‫ﺗﺎ ﺳﻪ‬

‫ب‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭼﻬﺎر ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﭘﺎﻧﺰدهﺳﺎل‪،‬‬

‫پ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭘﻨﺞ ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي دهﺳﺎل‪،‬‬

‫ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﭘﻨﺞﺳﺎل‪.‬‬ ‫ت‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﻫﻔﺖﺳﺎل‪،‬‬

‫ث‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﻫﻔﺖ‬
‫و ﻫﺸﺖ‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫ﮔﺬﺷﺘﻦ ﻣﺪت‬ ‫ﻣﺠﺎزات ﻣﻮﮐﻮل ﺑﻪ‬ ‫اﮔﺮ اﺟﺮاي ﺗﻤﺎم‬
‫ﯾﺎ رﻓﻊ ﻣﺎﻧﻌﯽ‬ ‫ﯾﺎ ﺑﻘﯿﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺮور زﻣﺎن از ﺗﺎرﯾﺦ‬ ‫اﻧﻘﻀﺎي آن ﻣﺪت‬ ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬
‫ﯾﺎ رﻓﻊ ﻣﺎﻧﻊ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪115‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي اﺣﮑﺎم دادﮔﺎهﻫﺎي ﺧﺎرج از ﮐﺸﻮر‬

‫ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي اﺣﮑﺎم دادﮔﺎهﻫﺎي ﺧﺎرج از ﮐﺸﻮر درﺑﺎره اﺗﺒﺎع اﯾﺮاﻧﯽ در ﺣﺪود‬

‫ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺸﻤﻮل ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻣﺎده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺮرات‬
‫و ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎي‬

‫ﻣﺎده ‪ :108‬زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات در ﻣﻮارد ﻗﻄﻊ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬
‫ﻫﺮﮔﺎه اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‪ ،‬ﺷﺮوع وﻟﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻋﻠﺖ ﻗﻄﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ ﻗﻄـﻊ اﺟـﺮاي‬
‫ﻣﺠﺎزات اﺳﺖ و در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﻧﻮﺑﺖ ﻗﻄﻊ ﺷﻮد ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن از ﺗﺎرﯾﺦ آﺧﺮﯾﻦ اﻧﻘﻄـﺎع‬
‫اﺳﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات ﺑﺮاﺛﺮ رﻓﺘﺎر ﻋﻤﺪي ﻣﺤﮑﻮم ﻗﻄﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐـﻪ در اﯾـﻦ ﺻـﻮرت ﻣـﺮور‬

‫زﻣﺎن اﻋﻤﺎل ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :109‬ﻣﻮارد ﻋﺪم ﺷﻤﻮل ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﺮور زﻣﺎن‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬ ‫ﺟﺮاﺋﻢ ذﯾﻞ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺮور زﻣﺎن‬
‫ﺻﺪور ﺣﮑﻢ‬
‫ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬

‫و اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬

‫اﻟﻒ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻣﻨﯿﺖ داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ ﮐﺸﻮر‪،‬‬

‫ﮐﻼﻫﺒﺮداري‬ ‫ب‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ اﻗﺘﺼﺎدي ﺷﺎﻣﻞ‬

‫و ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺒﺼﺮه ﻣﺎده)‪ (36‬اﯾـﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ﺑـﺎ‬

‫رﻋﺎﯾﺖ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﻘﺮر در آن ﻣﺎده‪.‬‬

‫پ‪ -‬ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪116‬‬

‫ﻣﺎده‪ :110‬ﻧﺤﻮه ﻗﻄﻊ ﻣﺮور زﻣﺎن‬

‫ﻫﺮﮔﺎه در ﻣﻮرد ﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﮑﻢ ﯾﺎ اﺣﮑﺎﻣﯽ ﻣﺤﮑﻮﻣﯿـﺖﻫـﺎي ﻗﻄﻌـﯽ ﻣﺘﻌـﺪد ﺻـﺎدر ﺷـﻮد‪،‬‬

‫ﺷﺮوع ﺑﻪ اﺟﺮاي ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻗﺎﻃﻊ ﻣﺮور زﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :111‬زﻣﺎن ﺷﺮوع ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات در ﻣﻮارد ﻟﻐﻮ ﻗﺮار ﺗﻌﻠﯿـﻖ ﯾـﺎ ﺣﮑـﻢ آزادي‬
‫ﻣﺸﺮوط‬

‫در ﺻﻮرت ﻟﻐﻮ‬ ‫ﺗﻌﻠﯿﻖ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‬ ‫در ﻣﻮارد‬
‫ﯾﺎ اﻋﻄﺎي آزادي ﻣﺸﺮوط‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺮار ﺗﻌﻠﯿﻖ‬ ‫ﻣﺒـــﺪأ ﻣـــﺮور‬ ‫ﻗﺮار‬
‫ﯾﺎ ﺣﮑﻢ آزادي ﻣﺸﺮوط‪،‬‬ ‫زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ ﻟﻐﻮ‬ ‫ﯾﺎ ﺣﮑﻢ‬

‫ﻣﺎده ‪ :112‬ﻣﻄﻠﻖ ﺑﻮدن ﻗﻄﻊ ﻣﺮور زﻣﺎن و ﺗﺄﺛﯿﺮ آن ﺑﺮ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺘﻬﻤﯿﻦ‬

‫ﺷﺮﮐﺎ‬ ‫ﻗﻄﻊ ﻣﺮور زﻣﺎن‪ ،‬ﻣﻄﻠﻖ اﺳﺖ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻪ‬
‫و ﻣﻌﺎوﻧﺎن‬
‫اﻋﻢ از آﻧﮑﻪ‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ ﺷﺪه‬ ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻓﻘﻂ درﺑﺎره ﯾﮑﯽ از آﻧﻬﺎ ﺷـﺮوع‬
‫ﯾﺎ ﻧﺸﺪه‬ ‫ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﺮوع ﺑﻪ اﺟﺮاي ﺣﮑﻢ در ﻣﻮرد ﺑﺮﺧﯽ از‬

‫ﺟﺮم ﻗﺎﻃﻊ ﻣﺮور زﻣﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺤﮑﻮﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺎ‬
‫ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﻧﺎن‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪117‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :113‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺳﻘﻮط دﻋﻮاي ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺮ دﻋﻮاي ﺧﺼﻮﺻﯽ‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‪،‬‬ ‫ﻣﻮﻗﻮف ﺷﺪن‬

‫ﺻﺪور ﺣﮑﻢ‬

‫ﯾﺎ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‪،‬‬

‫ﻣﺎﻧﻊ از اﺳﺘﯿﻔﺎي ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻋﯽ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺘﻀﺮر از ﺟﺮم ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ دﻋـﻮاي ﺧﺼﻮﺻـﯽ را‬
‫در ﻣﺮﺟﻊ ﺻﺎﻟﺢ اﻗﺎﻣﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪118‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﭘﻨﺠﻢ ـ ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺠﺮم‬

‫ﻣﺎده ‪ :114‬ﺗﻮﺑﻪ در ﺣﺪود‬

‫ﻗﺬف‬ ‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎي‬
‫و ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺘﻬﻢ ﻗﺒﻞ از اﺛﺒﺎت ﺟﺮم‪،‬‬
‫ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ‬

‫و ﻧﺪاﻣﺖ و اﺻﻼح او ﺑﺮاي ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺤﺮز ﺷﻮد‪،‬‬

‫ﺣﺪ از او ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮔﺮ ﺟﺮاﺋﻢ ﻓﻮق ﻏﯿﺮ از ﻗﺬف ﺑـﺎ اﻗـﺮار ﺛﺎﺑـﺖ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‪،‬‬
‫در ﺻﻮرت ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺣﺘﯽ ﭘﺲ از اﺛﺒﺎت ﺟﺮم‪ ،‬دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﻋﻔـﻮ ﻣﺠـﺮم را ﺗﻮﺳـﻂ‬

‫رﺋﯿﺲ ﻗﻮه ﻗﻀﺎﺋﯿﻪ از ﻣﻘﺎم رﻫﺒﺮي درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻮﺑﻪ در ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫دﺳﺘﮕﯿﺮي‬ ‫ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺤﺎرب ﻗﺒﻞ از‬
‫ﯾﺎ ﺗﺴﻠﻂ ﺑﺮ او‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻘﻮط ﺣﺪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪119‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻮﺑﻪ در زﻧﺎ و ﻟﻮاط ﺑﻪ ﻋﻨﻒ و اﮐﺮاه و ﯾﺎ ﺑﺎ اﻏﻔﺎل ﺑﺰﻫﺪﯾﺪه‬

‫ﻋﻨﻒ‪،‬‬ ‫زﻧﺎ‬
‫ﺑﻪ‬ ‫در‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﺟﺮم اﮐﺮاه‬

‫و ﻟﻮاط‬

‫و ﯾﺎ ﺑﺎ اﻏﻔﺎل ﺑﺰهدﯾﺪه‬

‫اﻧﺠﺎم ﮔﯿﺮد‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ درﺻﻮرت ﺗﻮﺑﻪ و ﺳﻘﻮط ﻣﺠﺎزات ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻨﺪرج در اﯾﻦ ﻣﺎده ﺑﻪ‬

‫ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ‬ ‫ﺣﺒﺲ‬
‫ﯾﺎ ﺷﻼق‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﯾﺎ ﻫﺮ دوي آﻧﻬﺎ‬

‫ﻣﺎده ‪ :115‬ﺗﻮﺑﻪ در ﺟﺮاﯾﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي‬

‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ‪،‬‬

‫ﻫﻔﺖ‬

‫و ﻫﺸﺖ‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﺪاﻣﺖ و اﺻـﻼح او ﺑـﺮاي ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﺤـﺮز ﺷـﻮد‪،‬‬
‫ﻣﺠﺎزات ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫در ﺳﺎﯾﺮ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺨﻔﯿـﻒ ﻣﺠـﺎزات را‬
‫اﻋﻤﺎل ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪120‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﻋﺪم اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻋﺪ ﺗﻮﺑﻪ در ﺑﺮﺧﯽ ﺟﺮاﯾﻢ‬

‫ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ درﺑﺎره ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺮرات ﺗﮑﺮار ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي در ﻣﻮرد آﻧﻬـﺎ اﻋﻤـﺎل ﻣـﯽﺷـﻮد‪،‬‬

‫ﺟﺎري ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﻋﺪم اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻋﺪ ﺗﻮﺑﻪ در ﺑﺮﺧﯽ ﺟﺮاﯾﻢ‬
‫اﻃﻼق ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻣﺎده و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻨﺪ)ب( ﻣﺎده)‪ (7‬و ﺑﻨﺪﻫﺎي)اﻟﻒ(و)ب( ﻣﺎده)‪ (8‬و ﻣﻮاد)‪،(39) ،(27‬‬

‫)‪ (94) ،(93) ،(46) ،(45) ،(40‬و )‪ (105‬اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺰﯾﺮات ﻣﻨﺼﻮص ﺷﺮﻋﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﻣﺎده ‪:116‬‬
‫دﯾﻪ‪،‬‬

‫ﻗﺼﺎص‪،‬‬
‫ﺣﺪ ﻗﺬف‬
‫و ﻣﺤﺎرﺑﻪ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪121‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :117‬ﺷﺮاﯾﻂ ﭘﺬﯾﺮش ﺗﻮﺑﻪ‬

‫ﺳﻘﻮط‬ ‫در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﯾﺎ ﺗﺨﻔﯿﻒ‬
‫ﻣﺠﺎزات ﻣﯽﮔﺮدد‪،‬‬

‫ﺗﻮﺑﻪ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ اﺣﺮاز ﮔـﺮدد و ﺑـﻪ ادﻋـﺎي ﻣﺮﺗﮑـﺐ اﮐﺘﻔـﺎء ﻧﻤـﯽﺷـﻮد‪.‬‬
‫اﺻﻼح و ﻧﺪاﻣﺖ وي‬ ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﭘﺲ از اﻋﻤﺎل ﻣﻘﺮرات راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐـﻪ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ‬

‫ﺳﻘﻮط ﻣﺠﺎزات و ﺗﺨﻔﯿﻔﺎت درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻠﻐﯽ‬

‫و ﻣﺠﺎزات اﺟﺮاء ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫در اﯾﻦ ﻣﻮرد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات از ﻧﻮع ﺗﻌﺰﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠـﺎزات ﺗﻌﺰﯾـﺮي‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :118‬ﻣﻬﻠﺖ اراﺋﻪ ادﻟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ‬

‫ﻣﺘﻬﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺣﮑﻢ‪ ،‬ادﻟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﺧﻮد را ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﻪ ﻣﻘﺎم‬

‫اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‬
‫ﯾﺎ رﺳﯿﺪﮔﯽ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪122‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :119‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ دادﺳﺘﺎن ﺑﺎ ﺳﻘﻮط ﯾﺎ ﺗﺨﻔﯿﻒ ﻣﺠﺎزات ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻮﺑﻪ‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ دادﺳﺘﺎن ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺳﻘﻮط‬

‫ﯾﺎ ﺗﺨﻔﯿﻒ‬

‫ﻣﺠﺎزات ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺮﺟﻊ ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮ اﻋﺘﺮاض ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪123‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﺷﺸﻢ ـ اﻋﻤﺎل ﻗﺎﻋﺪه درأ‬

‫ﻣﺎده‪ :120‬اﻋﻤﺎل ﻗﺎﻋﺪه درأ در ﺟﺮاﯾﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي و ﺣﺪود ﻗﺬف‪ ،‬ﻣﺤﺎرﺑـﻪ‪ ،‬اﻓﺴـﺎد ﻓـﯽاﻻرض و‬
‫ﺳﺮﻗﺖ‬

‫وﻗﻮع ﺟﺮم‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه‬

‫ﯾﺎ ﺑﺮﺧﯽ از ﺷﺮاﯾﻂ آن‬

‫و ﯾﺎ ﻫﺮﯾﮏ از ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬

‫ﻣﻮرد ﺷﺒﻬﻪ ﯾﺎ ﺗﺮدﯾﺪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد و دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ آن ﯾﺎﻓﺖ ﻧﺸﻮد ﺣﺴـﺐﻣـﻮرد ﺟـﺮم ﯾـﺎ ﺷـﺮط‬
‫ﻣﺬﮐﻮر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :121‬اﻋﻤﺎل ﻗﺎﻋﺪه درأ در ﺣﺪود ﺑﻪ ﻏﯿﺮ از ﻗﺬف‪ ،‬ﺳﺮﻗﺖ‪ ،‬ﻣﺤﺎرﺑﻪ‪ ،‬اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض‬

‫ﻣﺤﺎرﺑﻪ‪،‬‬ ‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎي‬

‫اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض‪،‬‬

‫ﺳﺮﻗﺖ‬

‫و ﻗﺬف‪،‬‬

‫ﺑﻪ ﺻﺮف وﺟﻮد ﺷﺒﻬﻪ ﯾﺎ ﺗﺮدﯾﺪ و ﺑﺪون ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ دﻟﯿﻞ‪ ،‬ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‬

‫ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺟﺮم‬
‫ﯾﺎ ﺷﺮط ﻣﺬﮐﻮر‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪124‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ـ ﺟﺮاﺋﻢ‬

‫ﻓﺼﻞ اول ـ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﺮم‬

‫ﻣﺎده ‪ :122‬ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﺮم‬

‫ﻗﺼﺪ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮﻣﯽ ﮐﺮده‬ ‫ﻫﺮ ﮐﺲ‬

‫و ﺷﺮوع ﺑﻪ اﺟﺮاي آن ﻧﻤﺎﯾﺪ‪،‬‬

‫ﻟﮑﻦ ﺑﻪواﺳﻄﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﺎرج از اراده او ﻗﺼﺪش ﻣﻌﻠﻖ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪﺷﺮح زﯾﺮ ﻣﺠﺎزات ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ آﻧﻬﺎ‬

‫ﺑﻪ ﺣـﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾـﺮي‬ ‫ﺳﻠﺐ ﺣﯿﺎت‪،‬‬

‫درﺟﻪ ﭼﻬﺎر‪،‬‬ ‫ﺣﺒﺲ داﺋﻢ‬
‫ﯾﮏ‬
‫اﺳﺖ‬
‫ﯾﺎ ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬
‫ﺗﺎ ﺳﻪ‬

‫ﻗﻄﻊ ﻋﻀﻮ ﯾﺎ‬ ‫ب ‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ آﻧﻬﺎ‬

‫ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭼﻬﺎر‬

‫اﺳﺖ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭘﻨﺞ‪،‬‬

‫‪125‬‬ ‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ‬
‫پ ‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ آﻧﻬﺎ‬
‫ﺷﻼق ﺣﺪي ﯾﺎ‬
‫درﺟﻪ ﺷﺶ‪،‬‬
‫ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﭘﻨﺞ‬

‫اﺳﺖ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي‬

‫ﯾﺎ ﺷﻼق‬

‫ﯾﺎ ﺟﺰاي ﻧﻘﺪي‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺟﺮم ﻣﺤﺎل ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه رﻓﺘﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ‪ ،‬ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺎ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم داﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﺑﻪ ﺟﻬﺎت ﻣﺎدي ﮐـﻪ ﻣﺮﺗﮑـﺐ از آﻧﻬـﺎ‬

‫ﺑﯽاﻃﻼع ﺑﻮده وﻗﻮع ﺟﺮم ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻗﺪام اﻧﺠﺎمﺷﺪه در ﺣﮑﻢ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﺮم اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :123‬ﻋﻤﻠﯿﺎت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ ﺟﺮم‬

‫ﻗﺼﺪ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم‬ ‫ﻣﺠﺮد‬
‫و ﯾﺎ ﻋﻤﻠﯿﺎت و اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻓﻘﻂ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺟﺮم اﺳﺖ‬
‫و ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺎ وﻗﻮع ﺟﺮم ﻧﺪارد‪،‬‬
‫ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﺮم ﻧﯿﺴﺖ و از اﯾﻦ ﺣﯿﺚ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺠﺎزات ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪126‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :124‬ﺗﻮﻗﻒ اداﻣﻪ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم ﺑﺎ اراده ﻣﺮﺗﮑﺐ‬

‫ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﺮﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ‬
‫و ﺑﻪ اراده ﺧﻮد آن را ﺗﺮك ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﻪ اﺗﻬﺎم ﺷﺮوع ﺑﻪ آن ﺟﺮم‪ ،‬ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻧﻤـﯽﺷـﻮد ﻟﮑـﻦ اﮔـﺮ ﻫﻤـﺎن ﻣﻘـﺪار رﻓﺘـﺎري ﮐـﻪ ﻣﺮﺗﮑـﺐ‬
‫ﺷﺪهاﺳﺖ ﺟﺮم ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات آن ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪127‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم ـ ﺷﺮﮐﺖ در ﺟﺮم‬

‫ﻣﺎده ‪ :125‬ﺷﺮﮐﺖ در ﺟﺮم‬

‫ﻋﻤﻠﯿﺎت اﺟﺮاﺋﯽ ﺟﺮﻣﯽ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﻨﺪ‬ ‫دﯾﮕﺮ در‬ ‫ﺷﺨﺺ‬ ‫ﻫﺮ ﮐـﺲ‬
‫و ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫ﯾﺎ اﺷﺨﺎص‬ ‫ﺑﺎ‬

‫ﺧﻮاه رﻓﺘﺎر ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮاي وﻗﻮع ﺟﺮم ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺧﻮاه ﻧﺒﺎﺷﺪ‬ ‫ﺷﺮﯾﮏ در ﺟﺮم ﻣﺤﺴـﻮب و‬
‫و ﺧﻮاه اﺛﺮ ﮐﺎر آﻧﺎن ﻣﺴﺎوي ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫ﻣﺠـﺎزات او ﻣﺠـﺎزات ﻓﺎﻋـﻞ‬

‫ﻣﺴﺘﻘﻞ آن ﺟﺮم اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺧﻮاه ﻣﺘﻔﺎوت‪،‬‬
‫در ﻣﻮرد ﺟﺮاﺋﻢ ﻏﯿﺮﻋﻤﺪي ﻧﯿﺰ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻘﺼﯿﺮ دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﺼﺮان‪ ،‬ﺷﺮﯾﮏ در ﺟـﺮم‬

‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺠﺎزات ﻫﺮ ﯾﮏ از آﻧﺎن‪ ،‬ﻣﺠﺎزات ﻓﺎﻋﻞ ﻣﺴﺘﻘﻞ آن ﺟﺮم اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻣﺠﺎزات ﺷﺮﮐﺖ در ﺟﺮاﯾﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ‪ ،‬ﻗﺼﺎص و دﯾﻪ‬

‫اﻋﻤﺎل ﻣﺠﺎزات ﺣﺪود‪،‬‬

‫در ﻣﻮرد ﺷﺮﮐﺖ در ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻮاد ﮐﺘﺎبﻫﺎي‬ ‫ﻗﺼﺎص‬

‫و دﯾﺎت دوم‪،‬‬

‫اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬ﺳﻮم‬

‫و ﭼﻬﺎرم‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪128‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ـ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫ﻣﺎده ‪ :126‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬
‫اﺷﺨﺎص زﯾﺮ ﻣﻌﺎون ﺟﺮم ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬

‫ﺗﺮﻏﯿﺐ‪،‬‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬ﻫﺮﮐﺲ‪ ،‬دﯾﮕﺮي را‬

‫ﺑﻪ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺗﻬﺪﯾﺪ‪،‬‬
‫ﺗﻄﻤﯿﻊ‪،‬‬

‫ﯾﺎ ﺗﺤﺮﯾﮏ‬

‫دﺳﯿﺴﻪ‬ ‫ﯾﺎ ﺑﺎ‬

‫ﯾﺎ ﻓﺮﯾﺐ‬

‫ﯾﺎ ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺪرت‪،‬‬

‫ﻣﻮﺟﺐ وﻗﻮع ﺟﺮم ﮔﺮدد‪.‬‬ ‫وﺳﺎﯾﻞ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم را‬ ‫ب‪ -‬ﻫﺮﮐﺲ‬
‫ﺑﺴﺎزد‬

‫ﯾﺎ ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻨﺪ‬

‫ﯾﺎ ﻃﺮﯾﻖ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم را ﺑﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ اراﺋﻪ دﻫﺪ‪.‬‬

‫پ‪ -‬ﻫﺮﮐﺲ وﻗﻮع ﺟﺮم را ﺗﺴﻬﯿﻞ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪129‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺷﺮوط ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫وﺣﺪت ﻗﺼﺪ‬ ‫ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‪،‬‬

‫و ﺗﻘﺪم‬
‫زﻣﺎﻧﯽ‬

‫ﯾﺎ اﻗﺘﺮان‬

‫ﺑﯿﻦ رﻓﺘﺎر ﻣﻌﺎون و ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﺷﺮط اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺎﻋﻞ اﺻـﻠﯽ ﺟـﺮم‪ ،‬ﺟﺮﻣـﯽ ﺷـﺪﯾﺪﺗﺮ از‬
‫آﻧﭽﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻌﺎون ﺑﻮده اﺳﺖ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻌﺎون ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم ﺧﻔﯿﻒﺗﺮ‬

‫ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :127‬ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺷﺮع‬

‫ﯾﺎ ﻗﺎﻧﻮن‪،‬‬

‫ﻣﺠﺎزات دﯾﮕﺮي ﺑﺮاي ﻣﻌﺎون ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﺸﺪهﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺠﺎزات وي ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﺳﺖ‪:‬‬

‫ﺳﻠﺐ ﺣﯿﺎت‬ ‫اﻟﻒ‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ آﻧﻬﺎ‬

‫ﯾﺎ ﺣﺒﺲ داﺋﻢ اﺳﺖ‪،‬‬ ‫دو‬
‫ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬ ‫ﯾﺎ ﺳﻪ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪130‬‬

‫ﭘﻨﺞ‬ ‫ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي‬ ‫ب‪ -‬در‬
‫ﯾﺎ ﺷﺶ‬ ‫و ﻗﻄﻊ ﻋﻤﺪي ﻋﻀﻮ‪،‬‬
‫ﺣﺒﺲ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬

‫پ‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ آﻧﻬﺎ ﺷﻼق ﺣﺪي اﺳﺖ ﺳﯽ و ﯾﮏ ﺗﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر‬
‫ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﺷﺶ‬

‫درﺟﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ از ﻣﺠﺎزات ﺟـﺮم‬ ‫ت‪ -‬در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﯾﮏ‬
‫ارﺗﮑﺎﺑﯽ‬ ‫ﺗﺎ دو‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫در ﻣﻮرد ﺑﻨﺪ)ت( اﯾﻦ ﻣﺎده ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎون از ﻧﻮع ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺟﺮم ارﺗﮑﺎﺑﯽ اﺳﺖ ﻣﮕﺮ در ﻣﻮرد‬

‫ﻣﺼﺎدره اﻣﻮال‪،‬‬

‫ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎون ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺟﺰاي ﻧﻘﺪي درﺟﻪ‬ ‫اﻧﻔﺼﺎل داﺋﻢ‬

‫و اﻧﺘﺸﺎر ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖ‬
‫ﭼﻬﺎر‪،‬‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺶ‬

‫و ﻫﻔﺖ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪131‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻋﻠﺖ ﻗﺼﺎص ﻧﻔﺲ‬
‫ﯾﺎ ﻋﻀﻮ‬

‫اﺟﺮاء ﻧﺸﻮد‪ ،‬ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎون ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﯿﺰان ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻓﺎﻋﻞ اﺻﻠﯽ ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﻨﺪ)ت( اﯾﻦ ﻣﺎده‬
‫اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :128‬اﺳﺘﻔﺎده اﺑﺰاري از ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮاﯾﻢ آﻧﻬﺎ‬
‫ﻫﺮﮐﺲ از ﻓﺮد ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ ﺑﻪﻋﻨﻮان وﺳﯿﻠﻪ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻫﻤﺎن ﺟﺮم ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻫﺮﮐﺲ در رﻓﺘﺎر ﻣﺠﺮﻣﺎﻧـﻪ ﻓـﺮد ﻧﺎﺑـﺎﻟﻐﯽ ﻣﻌﺎوﻧـﺖ ﮐﻨـﺪ‬

‫ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در آن ﺟﺮم ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :129‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﺨﺼﯽ زوال ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي ﺑﺮ ﻣﻌﺎوﻧﺖ در ﺟﺮم‬

‫ﻫﺮﮔﺎه در ارﺗﮑﺎب رﻓﺘﺎر ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﺟﻬﺘﯽ از ﺟﻬﺎت ﺷﺨﺼﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﺑـﻪ ﺟﻬﺘـﯽ از اﯾـﻦ ﺟﻬـﺎت‪،‬‬ ‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‬ ‫ﺻﻐﺮ‬
‫ﻣﻮﻗﻮف ﮔﺮدد‬ ‫ﯾﺎ اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات او‬ ‫و ﺟﻨﻮن‪،‬‬

‫ﺗﺄﺛﯿﺮي در‬ ‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‬
‫و ﻣﺠﺎزات‬
‫ﻣﻌﺎون ﺟﺮم ﻧﺪارد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪132‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم ـ ﺳﺮدﺳﺘﮕﯽ ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ‬

‫ﻣﺎده‪ :130‬ﻣﺠﺎزات ﺳﺮدﺳﺘﮕﯽ ﯾﮏ ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ‬
‫ﻫﺮﮐﺲ ﺳﺮدﺳﺘﮕﯽ ﯾﮏ ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﮔﯿﺮد ﺑﻪ ﺣـﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠـﺎزات ﺷـﺪﯾﺪﺗﺮﯾﻦ ﺟﺮﻣـﯽ ﮐـﻪ‬
‫اﻋﻀﺎي آن ﮔﺮوه در راﺳﺘﺎي اﻫﺪاف ﻫﻤﺎن ﮔﺮوه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷـﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺤﮑـﻮم ﻣـﯽﮔـﺮدد ﻣﮕـﺮ آﻧﮑـﻪ ﺟـﺮم‬

‫ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺣﺪ‬

‫ﯾﺎ ﻗﺼﺎص‬

‫ﯾﺎ دﯾﻪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﻣﻌﺎوﻧﺖ در آن ﺟـﺮم ﻣﺤﮑـﻮم ﻣـﯽﺷـﻮد‪ .‬در ﻣﺤﺎرﺑـﻪ و‬
‫اﻓﺴﺎد ﻓﯽاﻻرض زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﺎرب ﯾﺎ ﻣﻔﺴﺪ ﻓﯽاﻻرض ﺑﺮ ﺳﺮدﺳﺘﻪ ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﺻﺪق ﮐﻨـﺪ‬

‫ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﺤﺎرب ﯾﺎ ﻣﻔﺴﺪ ﻓﯽاﻻرض ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ‬

‫ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﮔﺮوه ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻣﻨﺴﺠﻢ ﻣﺘﺸﮑﻞ از‬

‫ﺑﺮاي ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﮐﻪ‬ ‫ﺳﻪ ﻧﻔﺮ‬
‫ﯾﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬
‫ﯾﺎ ﭘـﺲ از ﺗﺸـﮑﯿﻞ‪ ،‬ﻫـﺪف آن ﺑـﺮاي ارﺗﮑـﺎب ﺟـﺮم‬
‫ﻣﻨﺤﺮف ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪133‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :2‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺳﺮدﺳﺘﮕﯽ‬

‫ﮔﺮوه ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮدﺳﺘﮕﯽ ﻋﺒﺎرت از‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ‬

‫ﯾﺎ ﻃﺮاﺣﯽ‬
‫ﯾﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ‬

‫ﯾﺎ اداره‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪134‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ـ ﺗﻌﺪد ﺟﺮم‬

‫ﻣﺎده‪ :131‬ﺗﻌﺪد ﻣﻌﻨﻮي‬
‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻫﺮﮔﺎه رﻓﺘﺎر واﺣﺪ‪ ،‬داراي ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑـﺐ ﺑـﻪ ﻣﺠـﺎزات‬

‫اﺷﺪ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :132‬ﺗﻌﺪد در ﺣﺪود‬

‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺪد ﺟﺮم‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺪد ﻣﺠﺎزات اﺳﺖ ﻣﮕﺮ در ﻣﻮاردي ﮐﻪ‬

‫ﯾﮑﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺠﺎزات آﻧﻬﺎ‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺗﻌﺪد ﻣﺠﺎزات اﻋﺪام و ﺣﺒﺲ ﯾﺎ اﻋﺪام و ﺗﺒﻌﯿﺪ‬

‫اﻋﺪام و ﺣﺒﺲ‬ ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ‬
‫ﯾﺎ اﻋﺪام و ﺗﺒﻌﯿﺪ‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﮔﺮدد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ اﻋﺪام اﺟﺮاء ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪135‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﺗﻌﺪد در ﺣﺪود‬

‫در راﺳﺘﺎي ﻫﻢ‬ ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﺮم ﺣﺪي‬

‫و در ﯾﮏ واﻗﻌﻪ‬

‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻣﺠﺎزات اﺷﺪ اﺟﺮاء ﻣﯽﺷﻮد؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻔﺨﯿﺬ در ﻫﻨﮕﺎم ﻟﻮاط ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠـﺎزات ﻟـﻮاط‬
‫اﺟﺮاء ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :3‬ﺗﻌﺪد در اﻧﻮاع ﺣﺪ زﻧﺎ‬

‫اﮔﺮ ﻣﺮد و زﻧﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﺎر ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ زﻧﺎ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات‬

‫اﻋﺪام‬ ‫ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫اﻋﺪام و ﺟﻠﺪ‬
‫ﯾﺎ رﺟﻢ‬ ‫ﯾﺎ رﺟﻢ و ﺟﻠﺪ‬

‫ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد اﺟﺮاء ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :4‬ﺗﻌﺪد در ﻗﺬف‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﺬف‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺠﺎزات اﺟﺮاء ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪136‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :133‬ﺗﻌﺪد ﺣﺪ ﺑﺎ ﻗﺼﺎص‬

‫در ﺗﻌﺪد ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ و ﻗﺼﺎص‪ ،‬ﻣﺠﺎزاتﻫﺎ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﮑﻦ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات ﺣﺪي‪،‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺼﺎص را از ﺑﯿﻦ ﺑﺒﺮد‬

‫ﯾﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺄﺧﯿﺮ در اﺟﺮاي ﻗﺼﺎص ﮔﺮدد‪،‬‬

‫اﺟﺮاي ﻗﺼﺎص‪ ،‬ﻣﻘﺪم اﺳﺖ و در ﺻﻮرت ﻋﺪم‬

‫ﻣﺠﺎزات ﺣﺪي اﺟﺮاء ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻓﻮري اﺟﺮاي ﻗﺼﺎص‬
‫ﯾﺎ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﯾﺎ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ دﯾﻪ‪،‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪137‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :134‬ﺗﻌﺪد ﻣﺎدي در ﺟﺮاﯾﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي‬

‫در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﯿﺶ از ﺳﻪ ﺟﺮم ﻧﺒﺎﺷﺪ دادﮔﺎه ﺑﺮاي ﻫﺮ ﯾـﮏ از آن ﺟـﺮاﺋﻢ‬
‫ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر را ﺣﮑﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬

‫و ﻫﺮﮔﺎه ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﯿﺶ از ﺳﻪ ﺟـﺮم ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣﺠـﺎزات ﻫـﺮ ﯾـﮏ را ﺑـﯿﺶ از‬
‫ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ از ﺣـﺪاﮐﺜﺮ ﺑـﻪ اﺿـﺎﻓﻪ ﻧﺼـﻒ آن‬

‫ﺗﺠﺎوز ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫در ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻣﻮارد ﻓﻮق ﻓﻘﻂ ﻣﺠﺎزات اﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاء اﺳﺖ و اﮔﺮ ﻣﺠﺎزات اﺷﺪ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻞ‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‬

‫ﺗﻘﻠﯿﻞ ﯾﺎﺑﺪ‬

‫ﻣﺠﺎزات اﺷﺪ ﺑﻌﺪي اﺟﺮاء ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﯾﺎ ﺗﺒﺪﯾﻞ‬

‫ﺷﻮد‪،‬‬

‫ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮاء‬

‫در ﻫﺮ ﻣﻮرد ﮐﻪ ﻣﺠﺎزات ﻓﺎﻗﺪ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬

‫اﮔﺮ ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﯿﺶ از ﺳﻪ ﺟﺮم ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﯾﮏﭼﻬﺎرم‬

‫و اﮔﺮ ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﯿﺶ از ﺳﻪ ﺟﺮم ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻧﺼﻒ‬
‫ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺑﻪ اﺻﻞ آن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪138‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﻣﺼﺎدﯾﻖ در ﺣﮑﻢ ﺗﻌﺪد ﻣﺎدي ﺟﺮم‬

‫در ﺻﻮرﺗﯽﮐﻪ از رﻓﺘﺎر ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ واﺣﺪ‪ ،‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﻣﺘﻌﺪد ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد‪ ،‬ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻓﻮق ﻋﻤـﻞ‬

‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :2‬ﻣﻮارد ﻋﺪم ﺷﻤﻮل ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺪد‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﺟﺮاﺋﻢ ارﺗﮑﺎﺑﯽ در ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻨﻮان ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ ﺧﺎﺻﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺮرات ﺗﻌـﺪد‬

‫ﺟﺮم‪ ،‬اﻋﻤﺎل ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر در ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﺗﻘﻠﯿﻞ دﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :3‬ﺗﺨﻔﯿﻒ ﻣﺠﺎزات در ﻣﻮارد ﺗﻌﺪد ﺟﺮم‬
‫در ﺗﻌﺪد ﺟﺮم در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺟﻬﺎت ﺗﺨﻔﯿﻒ‪ ،‬دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‬

‫ﻣﺠﺎزات ﻣﺮﺗﮑﺐ را ﺗﺎ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ‬
‫و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات‪ ،‬ﻓﺎﻗﺪ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻧﺼﻒ آن‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪139‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه ‪ :4‬ﻣﻮارد ﻋﺪم ﺷﻤﻮل ﻗﻮاﻋﺪ ﺗﻌﺪد ﺟﺮم‬

‫ﻣﻘﺮرات ﺗﻌﺪد ﺟﺮم در ﻣﻮرد ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪﻫﺎي‬

‫ﺑﺎ ﻫﻢ‬ ‫اﺟﺮاء ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﻣﺠﺎزاتﻫﺎ‬ ‫ﻫﻔﺖ‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻣﺠﺎزاتﻫﺎي ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ‬ ‫و ﻫﺸﺖ‬

‫ﯾﮏ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﺗﺎ ﺷﺶ‬

‫ﻣﺎده ‪ :135‬ﺗﻌﺪد ﺣﺪ ﺑﺎ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﯾﺎ ﻗﺼﺎص ﺑﺎ ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ و ﺗﻌﺰﯾﺮ‬ ‫در ﺗﻌﺪد‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺼﺎص و ﺗﻌﺰﯾﺮ‬
‫ﻣﺠﺎزاتﻫﺎ ﺟﻤﻊ و اﺑﺘﺪاء‬

‫ﺣﺪ‬ ‫اﺟﺮا ﻣﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ‬ ‫ﺣﺪ‬ ‫ﺳﺎﻟﺐ ﺣﯿﺎت‬
‫ﯾﺎ ﻗﺼﺎص‬ ‫ﯾﺎ ﻗﺼﺎص‪،‬‬

‫و ﺗﻌﺰﯾﺮ‪،‬‬ ‫ﺣﻖاﻟﻨﺎس‬

‫ﯾﺎ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﺮﻋﯽ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺄﺧﯿﺮ اﺟﺮاي ﺣﺪ ﻧﯿﺰ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت اﺑﺘﺪاء ﺗﻌﺰﯾﺮ اﺟﺮاء ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪140‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻌﺪد ﺣﺪ ﺑﺎ ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺟﺮم ﺣﺪي از ﺟﻨﺲ ﺟﺮم ﺗﻌﺰﯾﺮي ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻓﻘﻂ‬ ‫ﺳﺮﻗﺖ ﺣﺪي و ﺳﺮﻗﺖ ﻏﯿﺮﺣﺪي‬
‫ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻧﺎ و رواﺑﻂ ﻧﺎﻣﺸﺮوع ﮐﻤﺘﺮ از زﻧﺎ‪،‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﺣﺪي ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬

‫و ﻣﺠﺎزات ﺗﻌﺰﯾﺮي ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﮔﺮدد‪،‬‬

‫ﻣﮕﺮ در ﺣﺪ ﻗﺬف ﮐﻪ اﮔﺮ ﻗﺬف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺨﺼﯽ و دﺷﻨﺎم ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑـﺐ‬
‫ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﻣﺠﺎزات ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪141‬‬
‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ـ ﺗﮑﺮار ﺟﺮم‬

‫ﻣﺎده ‪ :136‬ﺗﮑﺮار ﺟﺮم در ﺣﺪود‬

‫ﺳﻪ ﺑﺎر ﻣﺮﺗﮑﺐ ﯾﮏ ﻧﻮع ﺟﺮم ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺷﻮد‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ‬
‫و ﻫﺮ ﺑﺎر ﺣﺪ آن ﺟﺮم ﺑﺮ او ﺟﺎري ﮔﺮدد‪،‬‬

‫ﺣﺪ وي در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭼﻬﺎرم اﻋﺪام اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :137‬ﺗﮑﺮار ﺟﺮم در ﺗﻌﺰﯾﺮات‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﮑﻢ ﻗﻄﻌﯽ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﺎزاتﻫﺎي ﺗﻌﺰﯾﺮي از درﺟﻪ ﯾـﮏ ﺗـﺎ ﺷـﺶ ﻣﺤﮑـﻮم‬
‫ﺷﻮد و از ﺗﺎرﯾﺦ ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺣﮑﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺣﺼﻮل اﻋﺎده ﺣﯿﺜﯿﺖ‬

‫ﯾﺎ ﺷﻤﻮل ﻣﺮور زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻣﺠﺎزات‪،‬‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﺗﻌﺰﯾﺮي درﺟﻪ ﯾﮏ ﺗﺎ ﺷﺶ دﯾﮕﺮي ﮔﺮدد‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﺗﺎ ﯾﮏ و ﻧﯿﻢ‬
‫ﺑﺮاﺑﺮ آن ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪142‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :138‬ﻣﻮارد ﻋﺪم اﻋﻤﺎل ﻗﻮاﻋﺪ ﺗﮑﺮار ﺟﺮم‬

‫ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﮑﺮار ﺟﺮم در ﺟﺮاﺋﻢ‬

‫ﺳﯿﺎﺳﯽ‬

‫اﻋﻤﺎل ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫و ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ‬

‫و ﺟﺮاﺋﻢ اﻃﻔﺎل‬

‫ﻣﺎده ‪ :139‬ﺗﺨﻔﯿﻒ ﻣﺠﺎزات در ﻣﻮارد ﺗﮑﺮار ﺟﺮم‬

‫در ﺗﮑﺮار ﺟﺮاﺋﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮي در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺟﻬﺎت ﺗﺨﻔﯿﻒ ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬
‫اﻟﻒ‪ -‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ داراي ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬دادﮔـﺎه ﻣـﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﻣﺠـﺎزات‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ را ﺗﺎ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺣﺪاﻗﻞ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎزات ﺗﻘﻠﯿﻞ دﻫﺪ‪.‬‬
‫ب‪ -‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﺎزات‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ‬

‫ﯾﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﺣﺪاﻗﻞ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺠﺎزات ﻣﺮﺗﮑﺐ را ﺗﺎ ﻧﺼﻒ ﻣﺠﺎزات ﻣﻘﺮر ﺗﻘﻠﯿﻞ دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻋﺪم ﺟﻮاز اﻋﻤﺎل ﺗﺨﻔﯿﻒ ﻣﺠﺎزات در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ داراي ﺳﻪ ﻓﻘﺮه ﻣﺤﮑﻮﻣﯿـﺖ ﻗﻄﻌـﯽ ﻣﺸـﻤﻮل ﻣﻘـﺮرات ﺗﮑـﺮار ﺟـﺮم ﯾـﺎ ﺑﯿﺸـﺘﺮ از آن‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺮرات ﺗﺨﻔﯿﻒ اﻋﻤﺎل ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪143‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ـ ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬

‫ﻓﺼﻞ اول ـ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬

‫ﻣﺎده‪ :140‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬

‫ﺣﺪود‪،‬‬ ‫ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي در‬
‫ﻗﺼﺎص‬
‫ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﻣﺤﻘﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓـﺮد ﺣـﯿﻦ‬ ‫و ﺗﻌﺰﯾﺮات‬
‫ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم‪،‬‬

‫ﻋﺎﻗﻞ‪،‬‬

‫ﺑﺎﻟﻎ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺟﺰ در ﻣﻮرد اﮐﺮاه ﺑﺮ ﻗﺘﻞ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ آن در‬
‫و ﻣﺨﺘﺎر‬ ‫ﮐﺘﺎب ﺳﻮم»ﻗﺼﺎص« آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ :141‬اﺻﻞ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻮدن ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬
‫ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‪ ،‬ﺷﺨﺼﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪144‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :142‬ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﻧﺎﺷﯽ از ﻓﻌﻞ ﻏﯿﺮ‬

‫ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي ﺑﻪ ﻋﻠﺖ رﻓﺘﺎر دﯾﮕﺮي ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﯽ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﺴﺆول اﻋﻤﺎل دﯾﮕﺮي ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﺎ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﻓﺘﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ دﯾﮕﺮي‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :143‬ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻮﻗﯽ‬

‫در ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي اﺻﻞ ﺑﺮ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺷﺨﺺ ﺣﻘﯿﻘـﯽ اﺳـﺖ و ﺷـﺨﺺ ﺣﻘـﻮﻗﯽ در ﺻـﻮرﺗﯽ‬
‫داراي ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺷﺨﺺ ﺣﻘﻮﻗﯽ‬
‫ﺑﻪ ﻧﺎم‬

‫ﯾﺎ در راﺳﺘﺎي ﻣﻨﺎﻓﻊ آن‬
‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮﻣﯽ ﺷﻮد‪ .‬ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﯿﻘﯽ‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪145‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :144‬ﻋﻨﺼﺮ ﻣﻌﻨﻮي ﺟﺮاﯾﻢ ﻋﻤﺪي‬

‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﺮم‪،‬‬ ‫در ﺗﺤﻘﻖ ﺟﺮاﺋﻢ ﻋﻤﺪي‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺼﺪ او در ارﺗﮑﺎب رﻓﺘﺎر ﻣﺠﺮﻣﺎﻧﻪ اﺣﺮاز ﮔﺮدد‪.‬‬

‫درﺟﺮاﺋﻤﯽ ﮐﻪ وﻗﻮع آﻧﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﺘﯿﺠﻪ اﺳﺖ‪،‬‬

‫ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺤﺮز ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻗﺼﺪ ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫ﯾﺎ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ وﻗﻮع آن‬

‫ﻣﺎده ‪ :145‬ﻋﻨﺼﺮ ﻣﻌﻨﻮي ﺟﺮاﯾﻢ ﻏﯿﺮﻋﻤﺪي‬

‫ﺗﺤﻘﻖ ﺟﺮاﺋﻢ ﻏﯿﺮ ﻋﻤﺪي‪ ،‬ﻣﻨﻮط ﺑﻪ اﺣﺮاز ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ اﺳﺖ‪ .‬در ﺟﻨﺎﯾﺎت ﻏﯿﺮﻋﻤﺪي اﻋﻢ از‬
‫ﺷﺒﻪﻋﻤﺪي‬

‫و ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ‬
‫ﻣﻘﺮرات ﮐﺘﺎب ﻗﺼﺎص و دﯾﺎت اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪146‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺗﻘﺼﯿﺮ و ﻣﺼﺎدﯾﻖ آن‬

‫ﺑﯽاﺣﺘﯿﺎﻃﯽ‬ ‫ﺗﻘﺼﯿﺮ اﻋﻢ از‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫و ﺑﯽﻣﺒﺎﻻﺗﯽ‬

‫ﻣﺴﺎﻣﺤﻪ‪،‬‬ ‫ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد‪ ،‬از ﻣﺼﺎدﯾﻖ‬ ‫ﺑﯽاﺣﺘﯿﺎﻃﯽ‬
‫ﻏﻔﻠﺖ‪،‬‬ ‫ﯾﺎ ﺑﯽﻣﺒﺎﻻﺗﯽ‬

‫ﻋﺪم ﻣﻬﺎرت‬
‫و ﻋﺪم رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻈﺎﻣﺎت دوﻟﺘﯽ‬

‫و ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ‪،‬‬

‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪147‬‬
‫ﻓﺼﻞ دوم ـ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي‬

‫ﻣﺎده ‪ :146‬ﺻﻐﺮ ﺳﻦ در ﺣﯿﻦ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم‬
‫اﻓﺮاد ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :147‬ﻣﻌﯿﺎر ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ‬

‫ﻧﻪ‬ ‫دﺧﺘﺮان‬ ‫ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ‪ ،‬در‬
‫و ﭘﺎﻧﺰده‬ ‫و ﭘﺴﺮان‪،‬‬
‫ﺳﺎل ﺗﻤﺎم ﻗﻤﺮي اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ‬

‫ﻣﺎده ‪ :148‬اﻋﻤﺎل اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻃﻔﺎل‬
‫در ﻣﻮرد اﻓﺮاد ﻧﺎﺑﺎﻟﻎ‪ ،‬ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ و ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :149‬ﺟﻨﻮن در ﺣﯿﻦ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ در زﻣﺎن ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم دﭼﺎر اﺧﺘﻼل رواﻧﯽ ﺑﻮده ﺑﻪﻧﺤﻮي ﮐﻪ ﻓﺎﻗﺪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺠﻨﻮن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﺮي ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫اراده‬
‫ﯾﺎ ﻗﻮه ﺗﻤﯿﯿﺰ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪148‬‬

‫ﻣﺎده‪ :150‬اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻨﻮن داراي ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻄﺮﻧﺎك‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم در ﺣﯿﻦ ارﺗﮑﺎب‪ ،‬ﻣﺠﻨﻮن ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﺎ در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﭘﺲ از وﻗﻮع ﺟﺮم ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺟﻨﻮن ﺷﻮد‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬ ‫ﺟﻨﻮن‬

‫و ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﺠﻨﻮن‬

‫ﺑﺎ ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﻣﺘﺨﺼﺺ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ و آزاد ﺑﻮدن وي ﻣﺨﻞ ﻧﻈـﻢ و اﻣﻨﯿـﺖ ﻋﻤـﻮﻣﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﻪ دﺳـﺘﻮر‬
‫دادﺳﺘﺎن ﺗﺎ رﻓﻊ ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻄﺮﻧﺎك در ﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬
‫ﺷﺨﺺ ﻧﮕﻬﺪاري ﺷﺪه ﯾﺎ‬

‫ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪان او‬

‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در دادﮔﺎه ﺑﻪ اﯾﻦ دﺳﺘﻮر اﻋﺘﺮاض ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬دادﮔﺎه ﺑﺎ ﺣﻀـﻮر ﻣﻌﺘـﺮض‪،‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺎ ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﮐﺎرﺷﻨﺎس در ﺟﻠﺴﻪ اداري رﺳﯿﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺎ ﺗﺸـﺨﯿﺺ رﻓـﻊ ﺣﺎﻟـﺖ‬
‫ﺧﻄﺮﻧﺎك در ﻣﻮرد ﺧﺎﺗﻤﻪ اﻗﺪام ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ و در ﻏﯿﺮاﯾﻦ ﺻﻮرت در ﺗﺄﯾﯿـﺪ دﺳـﺘﻮر دادﺳـﺘﺎن‪ ،‬ﺣﮑـﻢ‬

‫ﺻﺎدر ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﻗﻄﻌﯽ اﺳﺖ وﻟﯽ‬

‫ﺷﺨﺺ ﻧﮕﻬﺪاري ﺷﺪه‬

‫ﯾﺎ ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪان وي‪،‬‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻋﻼﺋﻢ ﺑﻬﺒﻮد را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮدﻧﺪ ﺣﻖ اﻋﺘﺮاض ﺑﻪ اﯾﻦ ﺣﮑـﻢ را دارﻧـﺪ‪.‬اﯾـﻦ اﻣـﺮ ﻣـﺎﻧﻊ از آن‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺎه ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﯿﻤـﺎريﻫـﺎي رواﻧـﯽ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑـﺐ‪ ،‬درﻣـﺎن ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‬

‫ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺤﻞ ﻧﮕﻬﺪاري او دادﺳﺘﺎن دﺳﺘﻮر ﺧﺎﺗﻤﻪ اﻗﺪام ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ را ﺻﺎدر ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪149‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :1‬ﺟﻨﻮن ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﺻﺪور ﺣﮑﻢ ﻗﻄﻌﯽ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﯾﮑﯽ از ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﭘﺲ از ﺻﺪور ﺣﮑـﻢ ﻗﻄﻌـﯽ دﭼـﺎر ﺟﻨـﻮن ﺷـﻮد ﺣـﺪ‬
‫ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬در ﺻﻮرت ﻋﺎرض ﺷﺪن ﺟﻨﻮن ﻗﺒﻞ از ﺻﺪور ﺣﮑﻢ ﻗﻄﻌﯽ در ﺣﺪودي ﮐﻪ ﺟﻨﺒﻪ‬

‫ﺣﻖ اﻟﻠﻬﯽ دارد‬

‫ﺗﺎ زﻣﺎن اﻓﺎﻗﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﺧﯿﺮ ﻣﯽاﻓﺘﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﻘﯿﺐ‬
‫و ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ‬

‫ﻗﺼﺎص‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﺎزاتﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﺣﻖ اﻟﻨﺎﺳﯽ دارد ﻣﺎﻧﻨﺪ‬
‫و دﯾﻪ‬

‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺿﺮر و زﯾﺎن ﻧﺎﺷﯽ از ﺟﺮم‪،‬‬

‫ﺟﻨﻮن ﻣﺎﻧﻊ از ﺗﻌﻘﯿﺐ و رﺳﯿﺪﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :2‬ﻧﺤﻮه اﻋﻤﺎل اﻗﺪاﻣﺎت ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻨﻮن‬

‫ﻗﻮه ﻗﻀﺎﺋﯿﻪ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻣﺮاﮐﺰ اﻗﺪام ﺗﺄﻣﯿﻨﯽ را در ﻫـﺮ ﺣـﻮزه ﻗﻀـﺎﺋﯽ ﺑـﺮاي ﻧﮕﻬـﺪاري اﻓـﺮاد‬
‫ﻣﻮﺿﻮع اﯾﻦ ﻣﺎده ﺗﺪارك ﺑﺒﯿﻨﺪ‪ .‬ﺗﺎ زﻣﺎن ﺷﺮوع ﺑـﻪ ﮐـﺎر اﯾـﻦ اﻣـﺎﮐﻦ‪ ،‬ﻗﺴـﻤﺘﯽ از ﻣﺮاﮐـﺰ روان‬

‫درﻣﺎﻧﯽ‬

‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ اﯾﻦ اﻓﺮاد اﺧﺘﺼﺎص داده ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻬﺰﯾﺴﺘﯽ‬
‫ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪150‬‬

‫ﻣﺎده‪ :151‬اﮐﺮاه ﯾﺎ اﺟﺒﺎر‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ ﺑﺮ اﺛﺮ اﮐﺮاه ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﺮﺗﮑﺐ رﻓﺘﺎري ﺷﻮد ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﻗﺎﻧﻮن ﺟﺮم ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﯽﺷـﻮد‬

‫ﻣﺠﺎزات ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪ .‬در ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺰﯾﺮ‪ ،‬اﮐﺮاهﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻓﺎﻋـﻞ ﺟـﺮم ﻣﺤﮑـﻮم ﻣـﯽﺷـﻮد‪ .‬در‬

‫ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ و ﻗﺼﺎص ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط رﻓﺘﺎر ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻓﻌﻠﯽ‬ ‫ﻣﺎده ‪ :152‬اﺿﻄﺮار‬
‫ﯾﺎ ﻗﺮﯾﺐاﻟﻮﻗﻮع‬ ‫ﻫﺮﮐﺲ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮوز ﺧﻄﺮ ﺷﺪﯾﺪ‬

‫از ﻗﺒﯿﻞ‬

‫آﺗﺶﺳﻮزي‪،‬‬

‫ﺳﯿﻞ‪،‬‬ ‫ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ‬ ‫ﻧﻔﺲ‬ ‫ﺧﻮد‬
‫ﻃﻮﻓﺎن‪،‬‬ ‫ﯾﺎ ﻣﺎل‬ ‫ﯾﺎ دﯾﮕﺮي‬

‫زﻟﺰﻟﻪ‬

‫ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎري‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ رﻓﺘﺎري ﺷﻮد ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﻗﺎﻧﻮن ﺟﺮم ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺠﺎزات ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ‬

‫ﺧﻄﺮ را ﻋﻤﺪاً اﯾﺠﺎد ﻧﮑﻨﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ‬ ‫و رﻓﺘﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ‬

‫و ﺑﺮاي دﻓﻊ آن ﺿﺮورت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪151‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﻋﺪم ﺟﻮاز اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ اﺿﻄﺮار‬

‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ وﻇﯿﻔﻪ‬

‫ﯾﺎ ﻗﺎﻧﻮن‬

‫ﻣﮑﻠﻒ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻪ اﯾـﻦ ﻣـﺎده از اﯾﻔـﺎي وﻇـﺎﯾﻒ ﻗـﺎﻧﻮﻧﯽ‬
‫ﺧﻮد اﻣﺘﻨﺎع ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :153‬ﺧﻮاب و ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ‬

‫ﻫﺮﮐﺲ در ﺣﺎل ﺧﻮاب‪ ،‬ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻣﺮﺗﮑـﺐ رﻓﺘـﺎري ﺷـﻮد ﮐـﻪ ﻃﺒـﻖ ﻗـﺎﻧﻮن ﺟـﺮم‬
‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺠﺎزات ﻧﻤﯽﮔﺮدد ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺨﺺ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ در ﺣﺎل‬

‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮم ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻋﻤﺪ ًا ﺑﺨﻮاﺑﺪ و ﯾﺎ ﺧﻮد را ﺑﯿﻬﻮش ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮاب‬
‫ﯾﺎ ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ‬ ‫‪152‬‬
‫ﻣﺎده ‪ :154‬ﻣﺴﺘﯽ‬
‫ﻣﺴﮑﺮات‪،‬‬
‫ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر‬ ‫ﻣﺴﺘﯽ و ﺑﯽارادﮔﯽ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺼﺮف اﺧﺘﯿﺎري‬

‫و روانﮔﺮدان‬

‫و ﻧﻈﺎﯾﺮ آﻧﻬﺎ‪،‬‬

‫ﻣﺎﻧﻊ ﻣﺠﺎزات ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺣﯿﻦ ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم ﺑﻪﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﻣﺴﻠﻮباﻻﺧﺘﯿﺎر‬
‫ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻟﮑﻦ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﻣﺼﺮف اﯾﻦ ﻣﻮاد‬

‫ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم‬

‫ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻫﺮ دو ﺟﺮم ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﺎ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﻮده اﺳﺖ‬

‫و ﺟﺮم ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ واﻗﻊ ﺷﻮد‪،‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :155‬ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﺣﮑﻢ‬
‫ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﺣﮑﻢ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻊ از ﻣﺠﺎزات ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ‬

‫ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﻋﺎدﺗ ًﺎ ﺑﺮاي وي ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﯾﺎ ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﺣﮑﻢ ﺷﺮﻋﺎً ﻋﺬر ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪153‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪ :‬ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﺣﮑﻢ‬

‫ﻧﻮع‬ ‫ﺟﻬﻞ ﺑﻪ‬
‫ﯾﺎ ﻣﯿﺰان‬
‫ﻣﺠﺎزات ﻣﺎﻧﻊ از ﻣﺠﺎزات ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ :156‬دﻓﺎع ﻣﺸﺮوع‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻓﺮدي در ﻣﻘﺎم دﻓﺎع از ﻧﻔﺲ‪،‬‬

‫ﺧﻮد‬ ‫ﻋﺮض‪،‬‬
‫ﯾﺎ دﯾﮕﺮي‬ ‫ﻧﺎﻣﻮس‪،‬‬

‫ﻣﺎل‬

‫ﯾﺎ آزادي ﺗﻦ‬

‫در ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺠﺎوز ﯾﺎ ﺧﻄﺮ‬ ‫ﻓﻌﻠﯽ‬

‫ﯾﺎ ﻗﺮﯾﺐاﻟﻮﻗﻮع‬

‫ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﻣﺮاﺣﻞ دﻓﺎع ﻣﺮﺗﮑﺐ رﻓﺘﺎري ﺷﻮد ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﻗﺎﻧﻮن ﺟـﺮم ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﯽﺷـﻮد‪ ،‬در‬
‫ﺻﻮرت اﺟﺘﻤﺎع ﺷﺮاﯾﻂ زﯾﺮ ﻣﺠﺎزات ﻧﻤﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫اﻟﻒ‪ -‬رﻓﺘﺎر ارﺗﮑﺎﺑﯽ ﺑﺮاي دﻓﻊ ﺗﺠﺎوز ﯾﺎ ﺧﻄﺮ ﺿﺮورت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬