รายงานการสำรวจและการดำเนินงานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยระบบ THAIQM

รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนินงานขจัดความยากจน
และพฒั นาคนทกุ ชว่ งวัยอย่างยงั่ ยืน
ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
ด้วยระบบ ThaiQM



คำปรารภ

รายงานการสำรวจและการดำเนินงานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว: งวยั อยา: งยัง่ ยืน
ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ดGวยระบบ ThaiQM

จากวิสัยทัศน- “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป:นประเทศที่พัฒนาแล?ว ด?วยการพัฒนา
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ที่บรรจุไว?ในยุทธศาสตร-ชาติ 20 ปP (พ.ศ. 2561 - 2580) มีเปYาหมายการพัฒนา
ประเทศคือ “ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจพัฒนาอยZางตZอเนื่อง สังคมเป:นธรรมฐาน
ทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน” เป:นการพัฒนาประเทศอยZางย่ังยืนตามหลักธรรมาภิบาล เพื่อยกระดับศักยภาพของประเทศ
ในหลากหลายมิติ พัฒนาคนในทุกมิติและทุกชZวงวัย สร?างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม สร?างการเติบโตบนคุณภาพ
ชีวิตที่เป:นมิตรกับสิ่งแวดล?อม มีภาครัฐของประชาชนเพื่อประชาชนและประโยชน-สZวนรวม ซึ่งการจะขับเคลื่อนประเทศ
ให?บรรลุวิสัยทัศน-ได?นั้นต?องให?ความสำคัญกับการขจัดความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำของประชาชนในประเทศ
รวมถงึ การพฒั นาคนทุกชวZ งวยั โดยไมZทิ้งใครไว?ขา? งหลัง

รัฐบาลได?มอบหมายให?กระทรวงมหาดไทยเป:นหนZวยงานหลักในการขับเคลื่อนแก?ไขปcญหาความยากจน
ผZานกลไกศูนย-อำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชZวงวัยอยZางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
(ศจพ.) ทุกระดับ ทั้งระดับจังหวัด (ศจพ.จ.) และระดับอำเภอ (ศจพ.อ.) โดยมีเปYาหมายเป:นการแก?ไขปcญหาความยากจน
แบบพุZงเปYาครัวเรือน ซึ่งความยากจน หมายถึง ทุกปcญหาความเดือดร?อนที่ประชาชนกำลังประสบอยูZ ไมZสามารถแก?ไข
ได?ด?วยตนเองและไมZได?จำกัดเพียงแคZมิติด?านรายได?เทZานั้น โดยใช?ข?อมูลจากระบบบริหารจัดการข?อมูลการพัฒนาคน
แบบชี้เปYา (TPMAP) จากสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหZงชาติ และระบบ ThaiQM ที่พัฒนาโดยกรมการปกครอง
สำรวจปcญหาความเดือดร?อนของประชาชน เพื่อเป:นฐานข?อมูลในการแก?ไขปcญหา ที่ผู?วZาราชการจังหวัดและนายอำเภอ
เป:นผู?มีความสำคัญในการนำนโยบายของรัฐบาล กระทรวงและกรม ลงไปสูZการปฏิบัติในระดับพื้นที่ ผZานการบูรณาการ
การทำงานรZวมกันกับภาคีเครือขZายทั้ง 7 ภาคี ได?แกZ ภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคศาสนา ภาคเอกชน ภาคประชาชน
ภาคประชาสังคม และภาคสื่อมวลชน เพื่อแก?ไขปcญหาความเดือดร?อน พร?อมทั้งรับฟcงปcญหาความต?องการจากประชาชน
นำไปสZูการรับรู?ของสZวนกลางและรัฐบาล เพื่อวิเคราะห-หาแนวทางแก?ไขและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ
โดยมุZงมั่นตั้งใจปฏิบัติงานด?วยแรงปรารถนา (Passion) ที่ต?องการสร?างความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดี Change for Good
และสรา? งสิ่งดี ๆ ใหเ? กดิ ขน้ึ ในทุกพื้นทข่ี องประเทศไทย เพ่อื นำไปสูเZ ปYาหมายการพฒั นาอยาZ งยัง่ ยืน (SDGs)

การสำรวจและการดำเนินงานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชZวงวัยอยZางยั่งยืน ตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ด?วยระบบ ThaiQM เป:นการรวบรวมปcญหาความเดือดร?อนของประชาชนในทุกด?าน
ซ่ึงกระทรวงมหาดไทยขอมอบข?อมูลผลการสำรวจ ให?แกZทุกกระทรวงที่เกี่ยวข?องเพื่อชZวยกันอุดชZองวZางของปcญหาที่อาจ
ตกหลZนหรือยังไมZได?รับการแก?ไข ให?การแก?ไขปcญหาความยากจนมีประสิทธิภาพและเกิดผลเป:นรูปธรรม สามารถ
บูรณาการความรZวมมือกับทุกภาคสZวน อันนำไปสูZการแก?ไขปcญหาความเดือดร?อนของประชาชนในทุกมิติ
ได?อยZางแท?จริง เพื่อให?ประชาชน “ทุกข&น(อยลง สุขมากขึ้น” อันจะยังผลให?ประเทศชาติเกิดความผาสุก และทำให?
ประชาชนมคี วามสขุ อยาZ งยง่ั ยนื

(นายสุทธพิ งษ- จุลเจริญ)
ปลดั กระทรวงมหาดไทย



คำปรารภ

รายงานการสำรวจและการดำเนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวยั อยางยง่ั ยนื
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ดวยระบบ ThaiQM

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย เปนหนวยงานสำคัญทีเ่ ปนเสาหลักในการบำบัดทุกข
บำรุงสุข ใหแกพี่นองประชาชนในพืน้ ที่ โดยมีเปาประสงคคือทำใหพี่นองประชาชนทุกขนอยลง สุขมากขึ้น
โดยนำยุทธศาสตรกรมการปกครอง ยุทธศาสตรกระทรวงมหาดไทย ซึ่งสอดคลองกับยุทธศาสตรชาติ 20 ป
และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ มาปฏบิ ัติ เพื่อบรรลุเปาหมายสุดทาย นั่นคือ การสรางความสุข
อยางย่ังยืน...ใหแกพ่นี อ งประชาชนทุกคน

การขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว งวัยอยางยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ในพื้นที่ใหกับพี่นองประชาชน นับเปนอีกแนวทางหนึ่งที่จะทำใหป ระชาชนมีคุณภาพชีวิตท่ีดีขึ้น โดยมุงเนน
การแกไขปญหาความยากจนแบบพุงเปาในแตละครัวเรือนผานกลไกศูนยอำนวยการขจัดความยากจน
และพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอำเภอ (ศจพ.อ.) ซึ่งมีบุคลากร
ของกรมการปกครอง ไดแก นายอำเภอ ปลัดอำเภอ สมาชิกกองอาสารักษาดินแดน กำนัน ผูใหญบาน ฯลฯ
เปนผูบูรณาการการแกไขปญหารวมกันทุกภาคสวนที่เกีย่ วของ เพื่อนำไปสูการแกไขปญหาความเดือดรอน
ของพี่นองประชาชนทัว่ ประเทศในทุกมิติอยางแทจรงิ โดยการใชฐานขอมูลจากจากระบบพัฒนาคนแบบช้ีเปา
หรือ TPMAP ซึง่ สามารถนำมาเปนฐานขอมูลในการดำเนินการไดสว นหน่ึง และดำเนินการเก็บรวบรวมขอมูล
เพิ่มเติมจากระบบ ThaiQM เพื่อใหการแกไขปญหาความยากจนมีความเหมาะสมกับบริบทในพื้นที่
และสามารถบูรณาการความชวยเหลือจากหนวยงานที่เกี่ยวของใหเสร็จสิ้นในระดับอำเภอ ทั้งมิติสุขภาพ
ความเปนอยู การศกึ ษา รายได และการเขาถึงบริการภาครัฐ รวมถึงปญหาความเดือดรอนอื่น ๆ ที่ประชาชน
ไมสามารถแกไขปญหาไดดวยตนเอง ดวยการลงพื้นที่ติดตามการแกไขปญหาความเดือดรอนของครัวเรือน
ยากจนอยางใกลชิด ตอเนื่อง ในลักษณะ Intensive care รวมทั้งสรางความเขาใจที่ถูกตองแกประชาชน
เพ่อื นำไปสูการสรา งการรับรแู ละความรวมมอื ในระดับพน้ื ที่ อันจะทำใหก ารแกไขปญ หาเปนไปอยางย่ังยืน และ
ทำใหป ระชาชน “ทกุ ขน อ ย สขุ มากขึ้น” อยางแทจริง

(นายธนาคม จงจริ ะ)
อธิบดกี รมการปกครอง



คคำำนนำำ

เปาหมายการพัฒนาอยางยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ไดกำหนดให
เรื่องการขจัดควเาปมายหามกาจยนกเาปรนพัฒเปนาาหอมยาายงยทั่งี่หยนนื ึ่ง(ภSuาsยtใaตinหaลbักleกาDรeขvจeัดloคpวmามeยnาtกGจoนaทlsุก: รSูDปGแsบ)บไดในกทำหุกนพดื้นใทหี่
เเปรื่นอกงการาวราขงจเปัดาคหวมาามยยเพากอ่ื จลนดคเปวานมเปยาากหจมนาใยนทมีติ่หติ นาึ่งงภๆายคใรตอหบลคักลุมกคารนขทจุกัดเพคศวทาุกมวยัยากปจรนะทกอุกบรกูปับแยบุทบธใศนาทสุตกรพช ื้นาทติี่
เรปะนยะกา2ร0วาปง เ(ปพา.ศห.ม2า5ย6เ1พ่ือ-ล2ด5ค80ว)ามทย่ีใหากค จวนามในสมำคิตัญติ ากงับกๆาครพรอัฒบนคาลคุมนคทนุกทชกุวเงพวัศยทกุกาวรัยสรปางรโะอกกอาบสกแลบั ะยคุทวธาศมาเสสมตอรชภาาตคิ
รทะายงะสั2งค0มป แ(พล.ะศล. ด25ค6ว1าม- เ2ห5ล80ื่อ)มทล่ีใ้ำหค ดววายมกสำาครญัสรกาับงกหาลรพักัฒปรนะากคนันททุกาชงวสงังวคัยมกแาลระสลรางงทโุอนกทาาสงแสลังะคคมวาแมบเสบมมอุงภเปาคา
ทเพาื่องสชังวคยมเหแลลือะแลลดะพควัฒานมาเหกลลุมื่อเมปลร้ำาะดบวายงกโาดรยสเรฉาพงาหะลกักลปุมรคะนกยันาทกจางนสแังลคะมกแลลุมะผลูดงอทยุนโทอกางาสสังใหคมมีแคบวาบมมพุงรเอปมา
เแพลื่อะสชาวมยาเหรถลรืออแงลระับพกัฒับกนาารกเปลุลมีเ่ยปนรแาปะลบงาทงี่เโกดิดยขเึ้ฉนพในาสะังกคลมุมไคทนยไยดาอกยจานงแยลั่งะยกืนลโุมดผยูดกอารยดโอึงกเอาาสพใลหังมคีคววาามมรพวมรอมมือ
แจลากะทสุากมภาารคถีเรคอรงือรขับากยับมกาารรวเปมลขี่ับยนเคแลปื่อลนงทกี่าเกริดดขำเึ้นนใินนงสาังนคมโไดทยยกไดารอนยำานงยวััต่งยกืนรรโมดยเกทาครโดนึงโเลอยาีขพอลมังคูลวขานมารดวใมหมญือ
จระากบทบุกกภาารคทีเำคงราือนขทาี่นยำมเทารควโมนขโลับยเีคดลิจื่ิอทนัลกเขาารมดาำปเนรินะยงาุกนตใโชดใยนกกาารรนดำำนเนวัตินกงรารนมแลเทะแคกโนไขโลปยญีขหอามใูลหขปนราะดชใาหชญน
รอะยบางบตกรางรจทุดแำลงาะนมทีปีร่นะำสเทิทธคิภโนาพโลยีดิจิทัลเขามาประยุกตใชในการดำเนินงานและแกไขปญหาใหประชาชน
อยางตรงจุดและมรีปัฐรบะสาลิทไธดภิ เาลพ็งเห็นถึงความสำคัญในการแกไขปญหาความเหลื่อมล้ำและความยากจน
ของประชาชนในทรัฐุกบมาิตลิ เไพดื่อเใลห็งปเหระ็นชถาึงชคนวมาีคมุณสำภคาพัญชใีวนติ กแาลระแคกวไาขมปเปญนหอายคูทวี่ดาีขมึ้นเหในลทื่อุกมชลว้ำงแวลัยะนคาวยากมรยัฐามกนจตนรี
ขพอลงเอปกระปชราะชยนุทในธท จุกันมทิตริ เโพอชื่อาใหจปึงรมะีคชำาสชั่งนจมัดีคตุณั้งภ“าศพูนชยีวอิตำแนลวะยคกวาารมขเจปัดนคอวยาูทมี่ดยีขาึ้นกใจนนทแุกลชะวพงัฒวัยนานคานยทกรุกัฐชมวนงวตัยรี
พอยลาเงอยกั่งยปืนรตะายมุทหธล ักจปันรทัชรญโาอขชอางเจศึรงษมฐีคกำิจสพั่งอจเัดพตียั้งง”“(ศศูจนพย.อ) ำแนละวยศกจาพร.ขในจรัดะคดวับาตมายงาๆกจเพน่ือแเลปะนพกัลฒไนกากคารนดทำุกเนชินวงกวาัยร
อขยจาัดงคยวั่งายมืนยตาากมหจนลักแปลระัชพญัฒานขอางคเนศรทษุกฐชกวิจงพวอัยเพอยียงา”งย(ศั่งจยพืน.)ตแาลมะหศลจักพป.รใัชนญระาดขับอตงาเงศรๆษเพฐก่ือิจเปพนอกเลพไียกงกใานรรดะำดเนับินพกื้นาทร่ี
ขแจลัดะเคพวื่อาใมหยกาากรจขนจแัดลคะวพาัฒมยนาากคจนนทแุกลชะวพงัฒวัยนอายคานงทยุกั่งชยวืนงตวาัยมอหยลาังกยปั่งรยัชืนญตาาขมอหงลเศักรปษรฐัชกญิจาพขออเงพเศียรงษในฐรกะิจดพับอพเพื้นียทงี่
แเหล็นะผเพลื่อเปใหนรกปูารธขรรจมัดแคลวะายมัง่ ยยานื กจจึนงใแชลขะอพมัฒูลจนาากครนะบทบุกกชาวรงพวัฒัยอนยาคางนยแั่งบยบืนชตีเ้ ปามา ห(Tลhักaปi รPัชeoญpาlขeอMงเaศpรษanฐdกิจAพnaอlเyพtiียcงs
เPหla็นtผfoลrmเปน: รTปูPMธรAรPม)แเลปะนยขั่งยอนืมูลจใึงนใชกข าอรมดูลำจเนากินรกะาบรบแกกาไรขพปัฒญนหาาคนโแดบยบผชลีเ้กปาา รส(TำhรaวiจPคeรoัวpเlรeือMนaในpรaะnบdบAnTaPlMytAicPs
Pพlบatวfoาrmคร:ัวTเPรMือนAPเป) าเปหนมขาอยมทูลี่ปใรนะกสาบรดปำญเนหินากคาวราแมกยไาขกปจญนหในาปโด2ย5ผ6ล5กมารีจสำำนรววนจทครั้งัวสเิ้นรือ6น54ใ27น,8ร16ะ33บ9บครTัวPเMรือAนP
พแตบอวยาาคงไรรัวกเ็ตราือมนเจปาากหกมาราลยงทพี่ปื้นรทะี่สสำบรปวจญผหูไาดครวับาคมวยาามกเดจือนดในรอปน 2พ5บ65วามียจังำมนีผวูทนี่ทปรั้งะสสิ้นบป64ญ7ห,1า3ค9วาคมรยัวาเรกือจนน
แแลตะอคยวาางมไรเดกอื็ตดารมอนจดากา นกอารื่นลๆงพตื้นลทอี่ดสจำรนวขจาผดูไโอดกราับสคทวี่จาะมพเดฒั ือนดารคอณุ นภาพพบชวีวาติ ยในังหมลีผาูทยี่ปๆระดสาบนปอญกี หเปานคจวำานมวยนามกาจกน
และความเดอื ดรอ กนรดะาทนรอวื่นงมๆหาตดลไทอดยจจนึงไขดานดำโรอะกบาบสทTีจ่ hะaพi ฒัQuนaาrคaณุntภinาeพชMีวoติ nใiนtoหrลหารยือๆTดhaานiQMอกี ซเปึง่ เนดจิมำเนปวนนรมะาบกบ
ที่ใชเพื่อรายงานกขรอะมทูลรวผงูเมดหินาทดไาทงยเขจึางไหดมนูบำราะนบบ/ TชhุมaชiนQuเพarื่อanปtอinงeกMันกoาnรitแoพr หรรรอืะบTาhดaขiQอMงโซรึ่งคเตดิมิดเเปชนื้อรไะวบรบัส
ทโคี่ใโชรเนพาื่อ2ร0า1ย9งา(โนคขวิดอม-ูล1ผ9ูเ)ดมินาทพัาฒงนเขาเาปหนมรูบะบานบท/่ีใชชใุมนชกนารเสพำรื่อวปจอปงญกหันากคาวราแมพเดรอื รดะรบอานดขขอองงปโรระคชตาิดชเนชเืพ้อิ่มไวเตรัิมส
โจคาโกรรนะาบ2บ01T9PM(โAคPวิดโด- ย1ก9ำ)หมนาพดใัฒหนมาีกเปารนสรำะรบวบจทป่ใีญชใหนากคาวราสมำเรดวือจดปรญอหนาขคอวงาปมรเดะอืชดาชรอนนแขบอบงป“รเะคชาะาชปนรเะพติ่มูบเตาิมน
จทาุกกหรละับงคบาเTรPือMนA”P เโพดื่อยกใหำหทนรดาบใหสมภีกาาพรปสำญรหวาจคปวญาหมาเดควือาดมรเอดนือดทรี่แอทนจขรอิงงขปอรงะปชราะชชนาแชบนบเป“นเคราาะยปครระัวตเูบรือานน
ทแลุกะหสลำังรควาจเรคือรอนบ”คเลพุมื่อทใหุกทมริตาิปบญสภหาาพคปวาญมหเดาคือวดารมอเนดขืออดงรปอรนะทชี่แาทชนจรปิงขรอะกงปอรบะดชวายชนมเิตปิดนารนาทยคี่อรยัวูอเราือศนัย
แมิลติดะาสนำนร้ำวดจื่มคร/อนบ้ำใคชล มุมติ ทิดุกามนิกตาิปรศญึกหษาาคมวิตาดิมาเนดรือาดยรไดอแนลขะออางชปีพระมชิตาิดชานนคปวารมะปกลออบดดภวัยยมมิตดิิตาิดนากนลทุมีเ่อปยรูาอะาบศาัยง
มแลิตะิดมาิตนิดนา้ำนดอื่ม่ืน/ ๆน้ำซใ่งึชเปมนติ ปิดญา นหกาาครวศาึกมษเดาือมดิตริดอานนทรีป่ายระไดชแาลชะนอไมาชส ีพามมาิตรถิดแานกคไขวดามว ยปตลวัอเดอภงัยสมำหติ ริดบั า กนากรลแุม กเปไขรปาะญบหาาง
แกลำหะมนติ ดิดใาหนนอาื่นยอๆำซเภึ่งเอปซน ึ่งปเปญรหียาบคเวสามมือเดนือนดารยอ กนรทัฐ่ปี มรนะตชราชีขนอไงมอส ำาเภมาอรเถปแนกผไูนขดำใวนยกตัวารเอขงับสเคำหลืร่อับนกกาารรแดกำไเขนปินญกหาาร
กำหนดใหนายอำเภอซึ่งเปรียบเสมือนนายกรัฐมนตรีของอำเภอเปนผูนำในการขับเคลื่อนการดำเนินการ

ขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางย่ังยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยการเปนแกนกลาง
ในการบูรณาการความรวมมือภาคีเครือขายทั้ง 7 ภาคี ไดแก ภาคราชการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม
ภาคประชาชน ภาคผูนำศาสนา ภาควิชาการ และภาคสื่อสารมวลชน โดยมีจุดมุงหมายเพื่อใหประชาชน
“ทุกขนอยลง สุขมากขึ้น” นำไปสูการพัฒนาคุณภาพชีวิตใหมีความเปนอยูที่ดีขึ้นตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพยี งและเปา หมายการพฒั นาทย่ี ั่งยืนตอไป

กระทรวงมหาดไทย
กันยายน 2565

สารบัญ

หนา้

1. ทีม่ าการสำรวจความเดือดรอG นของประชาชนในระบบ ThaiQM 1
1.1 การจัดต้งั ศนู ยอ@ ำนวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกช4วงวยั 2
9
อย4างยัง่ ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพยี ง
1.2 ความสอดคลAองของขAอคำถามตามแบบสำรวจปญ[ หาความเดอื ดรAอนของประชาชน

ในระบบ Thai QM กับเปาH หมายการพัฒนาทย่ี ั่งยืน หรอื Sustainable Development Goals (SDGs)

2. ขน้ั ตอนและระยะเวลาการดำเนนิ งานศนู ยอP ำนวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกช:วงวยั 17
อยา: งย่งั ยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ศจพ.) ในระดบั พน้ื ท่ี ดวG ยระบบ ThaiQM 17
19
2.1 การสำรวจและบันทึกขอA มูล 21
2.2 การวเิ คราะห@ป[ญหาและแนวทางการแกไA ขป[ญหา 24
2.3 การแกAไขป[ญหา 26
2.4 การสื่อสารและเสรมิ สรAางการรบั รูA
2.5 การติดตามการดำเนนิ งานและรายงานผล

3. ผลการดำเนินการสำรวจป^ญหาความเดอื ดรGอนของประชาชนในระบบ ThaiQM 30
3.1 ผลการสำรวจป[ญหาความเดือดรอA นของประชาชนในระบบ ThaiQM ภาพรวมของประเทศ 31
3.2 ผลการสำรวจปญ[ หาความเดอื ดรอA นของประชาชนในระบบ ThaiQM จำแนกรายภาค 31-111
3.3 ผลการสำรวจป[ญหาความเดอื ดรAอนของประชาชนในระบบ ThaiQM จำแนกรายหมู4บAาน
ตำบลอำเภอ 112

4. แนวทางการดำเนินการแกGไขปญ^ หาความเดอื ดรGอนของประชาชนในระบบ ThaiQM 114
4.1 แนวทางการแกไA ขปญ[ หาในแต4ละดาA น 114
4.2 หน4วยงานที่เกย่ี วขAองกับการแกAไขป[ญหาความเดือดรอA นของประชาชนในระบบ ThaiQM 120

5. ผลการดำเนนิ การแกGไขปญ^ หาความเดือดรอG นของประชาชนโดยใชขG อG มลู ปญ^ หา 124
ความเดือดรGอนของประชาชนในระบบ ThaiQM 124
5.1 ผลการดำเนินการแกไA ขป[ญหาความเดอื ดรอA นของประชาชนและบันทกึ ในระบบ ThaiQM

ภาพรวมของประเทศ

สารบญั (ตอ1 )

หน้า

5.2 ผลการดำเนนิ การแกไA ขปญ[ หาความเดอื ดรAอนของประชาชนและบันทึกในระบบ ThaiQM

จำแนกรายภาคและรายจังหวดั 125-205

5.3 ผลการดำเนินการแกไA ขป[ญหาความเดือดรAอนของประชาชนและบันทกึ ในระบบ ThaiQM

จำแนกหม4บู Aาน ตำบล อำเภอ 206

5.4 ตัวอยา4 งอำเภอท่มี ผี ลการปฏบิ ัติงานดีเด4นในการนำขอA มูลในระบบ ThaiQM

มาใชAในการแกAไขป[ญหาเดอื ดรอA นของประชาชนในพืน้ ท่ี 208

5.5 ปญ[ หา อปุ สรรค และแนวทางการแกAไข 227

5.5.1 ปญ[ หา อปุ สรรค และแนวทางการแกAไข กรณีการสำรวจป[ญหาความเดอื ดรAอนของประชาชน

ดวA ยระบบ ThaiQM 227

5.5.2 ปญ[ หา อปุ สรรค และแนวทางการแกไA ข กรณีการดำเนนิ การแกAไขป[ญหาความเดอื ดรAอน

ของประชาชนดAวยระบบ ThaiQM 229

6. โครงการอำเภอนำรอ: ง “บำบัดทกุ ขP บำรุงสุข” แบบบรู ณาการและสรGางนักขบั เคลื่อน

ยุทธศาสตรนP ำการเปลย่ี นแปลง กระทรวงมหาดไทย 231

6.1 ทมี่ า หลักการ และเหตผุ ลของโครงการ 231

6.2 รายละเอยี ดโครงการ 234

6.3 วัตถุประสงค@โครงการ 235

6.4 ผลการดำเนนิ การโครงการอำเภอนำรอ4 ง “บำบัดทุกข@ บำรุงสุข” แบบบูรณาการและสราA ง

นกั ขับเคล่อื นยทุ ธศาสตรน@ ำการเปลี่ยนแปลง กระทรวงมหาดไทย 237

6.4.1 กิจกรรมการจดั Workshop การจดั ทำแผนและประสานแผนพัฒนาพืน้ ที่ (One plan) 237

6.4.2 โครงการฝกì อบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ าร: ผAูนำนกั ขบั เคล่ือนยุทธศาสตรน@ ำการเปล่ียนแปลง

ระดบั อำเภอ กรมการปกครอง ร4นุ ที่ 1 241

6.4.3 กจิ กรรมการจัด Workshop การจดั ทำแผนขับเคล่ือนงานพน้ื ท่อี ำเภอนำร4องจังหวดั

จากการจัดทำแผนและประสานแผนพฒั นาพ้ืนท่ี (One plan) 254

6.4.4 ความเชื่อมโยงระหวา4 งแผนงาน / โครงการของอำเภอนำรอ4 ง กบั การแกAไขปญ[ หา

ความเดอื ดรAอนของประชาชนดAวยระบบ ThaiQM 248-435

6.4.5 กิจกรรมคัดเลือกอำเภอระดบั กลุ4มจังหวัด จำนวน 18 อำเภอ 436

สารบญั (ต1อ) หนา้

6.4.6 กจิ กรรมเสริมสราA งและพฒั นานกั ขบั เคลื่อนยุทธศาสตรน@ ำการเปลีย่ นแปลง 437
อำเภอนำร4องระดับกลุ4มจงั หวัด จำนวน 18 อำเภอ 438
438
6.4.7 กิจกรรมการดำเนนิ การขับเคล่ือนงาน “บำบดั ทุกข@ บำรงุ สุข” แบบบูรณาการ 438
6.4.8 กจิ กรรมการประเมินผลและการประกวดอำเภอนำร4องระดบั กล4ุมจงั หวดั 438
6.4.9 กิจกรรมเวทีสรุปผลการดำเนนิ โครงการ
6.4.10 กิจกรรมถอดบทเรียนความสำเรจ็



บทสรุปผบู้ รหิ าร

รายงานผลการดำเนินงานผลการสำรวจขอ้ มูลการขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวยั อย่างยัง่ ยนื
ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ผา่ นระบบ ThaiQM

รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาความยากจนของประชาชน จึงได้จัดตั้งศูนย์อำนวยการขจัด
ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) โดยมีหน้าท่ี
ในการแก้ไขปัญหาความยากจนแบบพุ่งเป้า โดยมงุ่ เน้นการค้นหาคนจน ปัญหาของความยากจน และจะแก้ไข
ปัญหาความยากจนเหลา่ น้นั ได้อย่างไร โดยใช้ระบบ TPMAP ชีเ้ ปา้ คนยากจนไปถงึ ระดบั ครวั เรือน ซึ่งชี้เป้าจาก
ข้อมูลครัวเรือนผู้ตกเกณฑ์การสำรวจของ จปฐ. ของกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย และข้อมูล
ผู้ลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐของกระทรวงการคลัง สามารถชี้เป้าคนจนเป้าหมายในระบบ TPMAP
ประจำปี พ.ศ. 2565 จำนวน 652,863 ครัวเรือน โดยแบ่งปัญหาความยากจนออกเป็น 5 มิติ ได้แก่
มิติสุขภาพ มิติความเป็นอยู่ มิติการศึกษา มิติรายได้ และมิติการเข้าถึงบริการภาครัฐ โดยให้นำแนวทาง
การแก้ไขปัญหาและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน (เมนูแก้จน) ไปใช้แก้ไขปัญหาโดยให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จ
ภายในวันท่ี 30 กันยายน 2565

อย่างไรก็ตาม กระทรวงมหาดไทยได้เล็งเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อน
ของประชาชนแบบครอบคลุมทุกมติ ิ เนอ่ื งจากการลงพื้นท่ีสำรวจข้อมูลผู้ได้รับความเดือดร้อนพบว่ายังมีผู้ประสบปัญหา
ความยากจน ตลอดจนปัญหาความเดือดร้อนด้านอื่นซึ่งไม่จำกัดเฉพาะด้านรายได้ แต่ยังรวมถึงผู้ที่ขาดโอกาส
ที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตในหลาย ๆ ด้าน อีกเป็นจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในระบบ TPMAP กระทรวงมหาดไทย
โดยกรมการปกครอง จึงได้พัฒนาระบบ ThaiQM เพื่อสำรวจปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนแบบ
“เคาะประตูบ้านทกุ หลงั คาเรือน” เพือ่ ให้เข้าถงึ ปญั หาความเดอื ดรอ้ นของประชาชน เพ่อื นำไปสู่การขจดั ความยากจน
และพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยัง่ ยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยการตั้งคำถามความเดือดรอ้ น
7 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านที่อยู่อาศัย 2) ด้านน้ำดื่ม/น้ำใช้ 3) ด้านการศึกษา 4) ด้านรายได้และอาชีพ
5) ด้านความปลอดภัย 6) ด้านกลุ่มเปราะบาง และ 7) ด้านความเดือดร้อนที่ประชาชนไม่สามารถแก้ไข
ด้วยตนเองได้ ซึ่งปัญหาทั้ง 7 ด้านของระบบ Thai QM ครอบคลุมเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ของสหประชาชาติ (SDGs)

ผลการสำรวจขอ้ มูลด้วยระบบ ThaiQM (ข้อมูล ณ วันที่ 21 มิถุนายน 2565) จากฐานข้อมูลทะเบียน
ราษฎร จำนวน 14,562,655 ครัวเรือน (จำนวนที่ได้รับการสำรวจและยืนยันจากอำเภอว่าเป็นครัวเรือน
ที่มีอยู่จริง) พบว่าครัวเรือนที่มีปัญหาความเดือดร้อน จำนวน 3,810,466 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 26.17
ของจำนวนครัวเรือนที่มีอยู่จริง ครัวเรือนที่ไม่มีปัญหา จำนวน 10,752,189 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 73.63

ของครัวเรอื นท่มี ีอยู่จรงิ ในจำนวนครวั เรอื นที่มปี ัญหาความเดอื ดร้อน 3,810,466 ครัวเรอื น พบว่า ปญั หาความ
เดอื ดร้อนท่ีไมส่ ามารถแก้ไขด้วยตนเอง มจี ำนวนสูงสุด คอื 2,221,464 ครวั เรอื น ตามมาดว้ ยปัญหาด้านรายได้
และอาชีพ 1,529,812 ครัวเรือน ปัญหาด้านน้ำดื่ม/น้ำใช้ 841,860 ครัวเรือน ปัญหาด้านการศึกษา 775,032
ครัวเรือน ปัญหาด้านที่อยู่อาศัย 632,385 ครัวเรือน ปัญหาด้านกลุ่มเปราะบาง 375,670 ครัวเรือน และปัญหา
ด้านความปลอดภยั 361,654 ครัวเรอื น ตามลำดับ

หากจำแนกตามบรบิ ทของพ้ืนที่ พบว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนอื มีจำนวนครัวเรือนที่มีปัญหามากทีส่ ุด
โดยมีจำนวนครัวเรือนที่มีปัญหาทั้งสิ้น 1,397,501 ครัวเรือน รองลงมาได้แก่ภาคเหนือมีจำนวนครัวเรือนที่มี
ปัญหา 942,410 ครัวเรือน ภาคกลางมีจำนวนครัวเรือนที่มีปัญหา 771,813 ครัวเรือน และภาคใต้มีจำนวน
ครัวเรอื นทมี่ ีปญั หา 700,223 ครัวเรือน ตามลำดบั และเมอื่ วเิ คราะหล์ งลึกถงึ ระดับจังหวัด พบวา่ 5 ลำดับแรก
ที่พบครัวเรือนที่มีปัญหาความเดือดร้อนมากทีส่ ุดไดแ้ ก่ ลำดับ 1. จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 169,884 ครัวเรือน
ลำดับ 2. จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 151,375 ครัวเรือน ลำดับ 3. จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 135,092
ครัวเรอื น ลำดับ 4. จงั หวัดนครศรธี รรมราช จำนวน 117,164 ครวั เรือน และลำดับ 5. จังหวดั เชียงราย จำนวน
108,598 ครวั เรอื น ตามลำดบั

เมื่อกระบวนการสำรวจและบันทึกข้อมูลแล้วเสร็จในเดือนมิถุนายน 2565 และทราบครัวเรือน
เป้าหมายและปัญหาชัดเจนแล้ว กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการปกครองได้นำข้อมูลปัญหาทั้งหมด
มาวิเคราะห์ สังเคราะหป์ ัญหาและหาวธิ ีและกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาให้ตรงเป้าเป็นรายครวั เรือน พร้อมท้ัง
ระบุหนว่ ยงานทม่ี อี ำนาจ หน้าที่ ภารกจิ ทเ่ี กีย่ วขอ้ ง เพ่อื บรู ณาการการแกไ้ ขปัญหาและร่วมแก้ไขปัญหากับภาคี
เครือข่าย และจิตอาสาเพื่อระบุ “หน้าที่ความรับผิดชอบในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน
ในหมู่บ้านของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องในแต่ละประเด็นปัญหา เช่น มิติด้านบ้าน/ที่อยู่อาศัย มีหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมการปกครอง กรมการพัฒนาชุมชน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวง
สาธารณสุข กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เหล่ากาชาด จิตอาสา และองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถนิ่ มติ ดิ ้านน้ำดื่ม/น้ำใช้ หน่วยงานทีเ่ กยี่ วขอ้ ง ไดแ้ ก่ การประปาส่วนภูมภิ าค กรมส่งเสริมการปกครอง
ท้องถิ่น กรมควบคุมมลพิษ และกรมทรัพยากรน้ำบาดาล มิติด้านการศึกษามีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
กรมส่งเสรมิ การปกครองท้องถ่นิ กระทรวงศกึ ษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน สำนักงาน
เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
และสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา มิติด้านรายได้และอาชีพมีหน่วยงานที่เกีย่ วข้อง ได้แก่ กรมการพัฒนาชุมชน
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรมการจัดหางาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์
และกองทุนการออมแห่งชาติ มิติด้านความปลอดภัย มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้แก่ กรมการปกครอง
ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดจังหวัด ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดอำเภอ
ตำรวจ และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด มิติด้านกลุ่มเปราะบางมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ได้แก่ กรมการปกครอง กระทรวงสาธารณสุข เหล่ากาชาด กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
และองค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ และมติ ิความเดือดร้อนท่ีไม่สามารถแก้ไขดว้ ยตนเองได้มีหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง
ได้แก่ กรมการปกครอง กรมที่ดิน ศูนย์ดำรงธรรม การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค การประปาส่วนภูมิภาค องค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถิน่ ตำรวจ อัยการ ธนาคาร กระทรวงแรงงาน กรมการจัดหางาน กรมธนารักษ์ กรมอุทยานแห่งชาติ
สตั วป์ า่ และพันธ์พุ ชื สำนักงานการปฏริ ปู ท่ีดนิ เพือ่ เกษตรกรรม กรมปา่ ไม้ และกรมเจา้ ท่า

ผลการดำเนนิ การแก้ไขปัญหาความยากจนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบพุ่งเป้า
ของประชาชนจากระบบข้อมูล ThaiQM ถึงวันที่ 26 กรกฎาคม 2565 สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหา
แล้วเสร็จกว่า 479,651 ครัวเรือน ดังนี้ 1) ด้านที่อยู่อาศัย ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ 50,342 ครัวเรือน
2) ด้านน้ำดื่ม/น้ำใช้ ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ 57,293 ครัวเรือน 3) ด้านการศึกษา ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ
56,900 ครัวเรือน 4) ด้านรายได้และอาชีพ ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ 112,728 ครัวเรือน 5) ด้านความปลอดภัย
ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ 17,056 ครัวเรือน 6) ด้านกลุ่มเปราะบาง ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ 35,291
ครัวเรือน และ 7) ด้านความเดือดร้อนที่ประชาชนไม่สามารถแก้ไขด้วยตนเองได้ ดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ
150,041 ครัวเรือน และขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างการแก้ไขปัญหา
ในมิติต่าง ๆ เช่น มิติด้านที่อยู่อาศัย ดำเนินการโดยการซ่อมแซมบ้านที่ชำรุด ทรุดโทรม สร้างและซ่อมแซม
สว้ มใหถ้ กู สุขลกั ษณะ และส่งเสริมการใช้ถังขยะเปียกลดโลกร้อน มิตดิ า้ นน้ำด่ืม/น้ำใช้ ดำเนินการโดยการปรับปรุง
ระบบน้ำประปาหมู่บ้าน มิติด้านการศึกษา มีครู กศน. เข้ามารับเด็กรับเข้าศึกษาเพื่อให้อ่านออกเขียนได้
มิติด้านรายได้และอาชีพ มีการฝึกอบรมส่งเสริมอาชีพ สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการฝึกอบรมเพื่อสร้างอาชีพ
และรายได้ ส่งเสริมการปลูกผักสวนครัวเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร มิติด้านกลุ่มเปราะบาง ดำเนินการ
ให้ความช่วยเหลือโดยการมอบถุงยังชีพ การจัดทำบัตรประจำตัวผู้พิการ และมิติด้านความเดือดร้อน
ทไี่ ม่สามารถแก้ไขดว้ ยตนเอง ใหค้ วามชว่ ยเหลือโดยการจัดทำบตั รประจำตัวประชาชน เป็นต้น

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินการเพื่อขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านระบบ ThaiQM ปี 2565 กระทรวงมหาดไทย โดยการบูรณาการ
ความร่วมมือจากกรม และรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงมหาดไทย จัดทำโครงการ “อำเภอนำร่อง บำบัดทุกข์
บำรงุ สขุ ” แบบบูรณาการและสร้างนักขับเคล่ือนยทุ ธศาสตร์นำการเปล่ียนเปลง กระทรวงมหาดไทย (Change
Agents for Strategic Transformation : CAST) ขึ้น เพื่อเอื้อหนุนการทำงานของนายอำเภอ ในฐานะ
“นายกรัฐมนตรีอำเภอ” ในการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง และการบำบัดทุกข์ บำรุงสุข โดยทำให้ประชาชนมีความทุกข์น้อยลง มีความสุขเพิ่มขน้ึ
อย่างยั่งยืนที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ (UN Sustainable
Development Goals : UN SDGs) โดยการออกแบบกระบวนการเฟ้นหา “นายอำเภอท่ีมผี ลการทำงานเป็นเลิศ”
ร่วมกับทีมอำเภอในกลุ่มผู้นำนักขับเคลื่อนยุทธศาสตรน์ ำการเปล่ียนแปลง หรือ “อำเภอนำร่องระดับจังหวดั ”

มาร่วมกันจัดทำแผนและประสานแผนในระดับพื้นที่ (One Plan) และเสริมสร้างองค์ความรู้ และทักษะ
ในการจัดทำและประสานแผน และขยายผลไปยังทีมนักขับเคลื่อนยุทธศาสตร์นำการเปล่ียนแปลงระดับอำเภอ
หรือ “อำเภอนำร่องระดับกลุ่มจังหวัด” ที่ขยายผลไปสร้างทีมอำเภอ ๆ ละ 100 คน และไปสร้างทีมตำบล
หมู่บ้าน เพื่อช่วยกันขับเคลื่อนแผนงานการแก้ไขปัญหาที่เป็นข้อเสนอจากพื้นที่ (Bottom up) และจะบูรณาการ
ไปสู่การบรรจุเป็นแผนงาน/โครงการในการแก้ไขปัญหาในระดับจังหวัด และหนุนเสริมด้วยหน่วยงานในสังกดั
กระทรวงมหาดไทย ส่วนราชการอน่ื ๆ และภาคเี ครอื ขา่ ย ต่อไป

ตลอดช่วงระยะเวลาการการดำเนินงานผลการสำรวจข้อมูลการขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านระบบ ThaiQM และแก้ไขปัญหา ถึงแม้จะ
ดำเนินการได้ผลลัพธ์เป็นรูปธรรมและสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงเป้าเพื่อมุ่งเน้นการทำให้คนยากจน/คนที่มี
ปญั หาความเดอื ดร้อนมีศักยภาพในการพึ่งพาตนเองได้อยา่ งย่งั ยนื สอดคล้องทงั้ ในมิติ “ยาฝร่ัง” ด้วยการทำให้
อยูร่ อด ไม่เดอื ดรอ้ น และ “มติ ิยาไทย” ทำให้เกดิ การแก้ไขปัญหาอยา่ งย่ังยืน ด้วยการนอ้ มนำหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง อย่างไรก็ตาม พบปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการทั้งในขั้นตอนการสำรวจและบันทึก
ข้อมูลและขั้นตอนการดำเนินการแก้ไขปัญหาอยู่บ้าง จึงได้มีการถอดบทเรียนเพื่อจัดทำเป็นแนวทางการแก้ไข
ปัญหาเพอื่ นำไปใช้ในการดำเนินการแก้ไขปญั หาทีอ่ ยู่ระหวา่ งดำเนนิ การให้แลว้ เสร็จ ต่อไป โดยมุง่ หวังให้ปัญหา
ความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนต้องหมดไปโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง และมีการพัฒนาคุณภาพชีวิต
อยา่ งยั่งยนื สอดคลอ้ งกับหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

****************************************************

1. ทีม่ าการสำรวจความเดอื ดรอ นของประชาชนในระบบ ThaiQM
ประเทศไทยไดมียุทธศาสตรชาติระยะ 20 ป (พ.ศ. 2561 – 2580) เปนกรอบในการพัฒนาประเทศ
อยางยั่งยืน โดยใชเปนแนวทางในการจัดทำแผนในระดับตาง ๆ ใหมีความสอดคลองและบูรณาการ
กนั นำพาประเทศไทยใหส ามารถบรรลวุ ิสยั ทศั นทีก่ ำหนดให “ประเทศมคี วามม่นั คง ม่ังค่งั ยั่งยืน เปนประเทศ
พัฒนาแลว ดวยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” โดยมีเปาหมายการพัฒนาประเทศ
เพื่อยกระดับศักยภาพของประเทศในหลายมิติ อาทิ พัฒนาคนในทุกมิติและทุกชวงวัยใหเปนคนดี
เกงมีคุณภาพ สรางโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม สรางการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เปนมิตร
ตอสิ่งแวดลอม ประกอบกับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนที่ประเทศไทยไดรว มลงนามรับรองวาระการพัฒนาที่
ยัง่ ยืน ค.ศ. 2030 (2030 Agenda for Sustainable Development) ซ่ึงเปน กรอบการพัฒนาของโลกเพ่ือ
รวมกันบรรลุการพัฒนาทางสังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดลอมอยางยั่งยืนโดยไมทิ้งใครไวขางหลังภายใน
ปพ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) ซึ่งเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ประกอบไปดว ย 17 เปาหมาย ตามปจจัย
ที่เชื่อมโยงกันใน 5 มิติ (5P) ไดแก (1) การพัฒนาคน (People) ใหความสำคัญกับการขจัดปญหา
ความยากจนและความหิวโหย และลดความเหลือ่ มล้ำ ในสังคม (2) สิ่งแวดลอม (Planet) ใหความสำคัญกบั
การปกปองและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสภาพภูมิอากาศเพื่อพลเมืองโลกรุนตอไป (3) เศรษฐกิจและ
ความมัง่ คั่ง (Prosperity) สง เสรมิ ใหประชาชนมีความเปนอยูที่ดีและสอดคลองกับธรรมชาติ (4) สันตภิ าพ
และความยุติธรรม (Peace) ยึดหลักการอยูรวมกันอยางสันติ มีสังคมที่สงบสุข และไมแบงแยกและ
(5) ความเปนหุนสวนการพัฒนา (Partnership) ความรวมมือของทุกภาคสวนในการขับเคลื่อนวาระการพัฒนา
ที่ยั่งยืนและรัฐบาลไดเลง็ เห็นถึงความสำคัญในการแกไขปญ หาความเหลื่อมล้ำและความยากจนของประชาชน
ในทุกมิติเพื่อใหประชาชนมีคุณภาพชีวิตและความเปนอยูที่ดีขึ้นในทุกชวงวัย นายกรัฐมนตรีจึงไดมีบัญชา
ใหจัดตง้ั ศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง (ศจพ.) ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 347/2563 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2563 เรื่อง จัดตั้งศูนย
อำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชวงวยั อยางย่ังยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง (ศจพ.)
โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่ไดรับมอบหมายเปนประธาน เพื่อเปนกลไกเชิงนโยบาย
ในการดำเนินการแกไขปญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาคนทุกชวงวัย เพื่อใหเกิด
การแกไขปญหาและการพัฒนาที่เกี่ยวของอยางบูรณาการเปนรูปธรรมและยั่งยืน สามารถบรรลุวิสัยทัศน
ของยุทธศาสตรชาติ 20 ปและเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals :
SDGs) โดยใชขอมูลจากระบบการพัฒนาคนแบบชี้เปา (Thai People Map Analytics Platform: TPMAP)
ซึ่งเปนขอมูลในลักษณะ Big Data ของภาครัฐท่ีสามารถระบกุ ลุมเปาหมายที่ประสบปญหาทั้งในมิติการศึกษา
สุขภาพ ความเปนอยู การเขาถึงบริการของรัฐ และมิติรายไดเพื่อนำไปสูการแกไขปญหาความเดือดรอน
ของประชาชนและพัฒนาทกุ ชวงวยั ไดอ ยา งตรงจุด

รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนนิ งานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ช่วงวัยอยา่ งย่ังยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM 1

1.1 การจดั ตั้งศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว งวยั อยางยงั่ ยืนตามหลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพยี ง (ศจพ.)

เพ่อื ใหการแกไ ขปญ หาความยากจนเปนไปอยางมรี ะบบ และมีประสิทธิภาพ เหน็ ผลทีช่ ัดเจนอยา ง
เปนรูปธรรมดวยความรวมเร็ว ที่ประชมุ คณะกรรมการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยา งยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (คจพ.) คร้งั ที่ 1/2564 เมือ่ วันท่ี 19 มนี าคม 2564 จงึ มมี ติใหมีคำสั่งให
จัดตั้งศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง (ศจพ.) ในระดบั จังหวัด และระดบั ตาง ๆ ดงั นี้

(1) คำสัง่ คณะกรรมการขจัดความยากจนละพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ 1/2564 เรื่อง จัดตั้งศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัย
อยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ในระดบั จังหวัดและระดับตาง ๆ โดยใหจัดตั้งศูนย
อำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงจังหวัด
(ศจพ.จ.) ศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงกรุงเทพมหานคร (ศจพ.กทม.) ศูนยอำนวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว งวัยอยา งยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอำเภอ (ศจพ.อ.) และศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพฒั นาคน
ทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเขต (ศจพ.ข.) ซึ่งมีการแตงตั้งคณะกรรมการ
บริหารศูนยอำนวยการปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งในทุกระดบั ตง้ั แตระดบั จังหวัด (คจพ.จ.) กรงุ เทพมหานคร (คจพ.กทม.) อำเภอ (คจพ.อ.)
และเขต (คจพ.ข.) ตามลำดับ รวมทั้งทีมปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในระดับพืน้ ท่ีเปนกลไกปฏิบัตกิ าร

(2) คำสั่งคณะกรรมการขจัดความยากจนละพัฒนาคนทุกชวงวัยอยา งย่ังยนื ตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง ที่ 2/2564 เรื่อง แตง ตั้งคณะอนุกรรมการขับเคล่อื นการขจัดความยากจนและพัฒนา
คนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (อขจพ.) โดยมีรัฐมนตรีวาการ
กระทรวงมหาดไทยเปนประธานอนกุ รรมการ ซึ่งมหี นา ที่กำหนดแนวทาง มาตรการ แผนงาน/โครงการ รวมท้ัง
บูรณาการการดำเนินงานและงบประมาณเพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนการขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง รวมทั้งการกำกับ เรงรัด ดูแล ตรวจสอบ ตดิ ตาม
การปฏิบัติงานของศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพยี ง (ศจพ.) ในระดับตา ง ๆ เปนตน

(3) คำสั่งคณะกรรมการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวัยอยา งยง่ั ยืนตามหลกั ปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ 3/2564 เรื่อง แตงตั้งคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบและประเมินผล
การดำเนินงานแกไขปญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

2 รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนินงานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยง่ั ยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

พอเพียง (อตจพ.) โดยมีเลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติเปนประธานอนุกรรมการ
ซึ่งมีหนาที่กำหนดแนวทางการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินการแกไขปญหาความยากจน
ลดความเหล่อื มลำ้ และการพฒั นาคนทุกชว งวยั รวมทัง้ กำหนดและจัดทำหลักเกณฑกลางของดชั นีความยากจน
หลายมิติ (MPI) เปนตน

(4) คำสั่งคณะกรรมการขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวัยอยางยัง่ ยืนตามหลกั ปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ 4/2564 เรื่อง จัดตั้งศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัย
อยางยัง่ ยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ในระดับจังหวัดและระดับตาง ๆ (เพิ่มเติม) โดยให
จัดตั้งศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงเทศบาลนคร/เทศบาลเมอื ง/เมืองพัทยา (ศจพ.ทน./ทม./เมอื งพทั ยา ตามลำดับ) เปนกลไกอำนวยการ
ปฏบิ ตั ิการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว งวัยอยางยงั่ ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในระดับ
ทองถิ่น และมีคณะกรรมการบริหารศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งเทศบาลนคร/เทศบาลเมอื ง/เมืองพัทยา (ศจพ.ทน./ทม./เมอื งพทั ยา)

เพื่อเปนการเสริมสรางความเขาใจและเพื่อใหการดำเนินการขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เปนไปในทิศทางเดียวกัน รัฐมนตรีวาการ
กระทรวงมหาดไทยและปลัดกระทรวงมหาดไทยไดมอบนโยบายการขบั เคลื่อนการดำเนินงานศูนยอำนวยการ
ขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวยั อยา งยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ในระดับ
พืน้ ที่ทั้ง 4 ภาค ไดแก รุนท่ี 1 ภาคเหนือ เมอื่ วันจนั ทรที่ 28 กุมภาพันธ 2565 รุนท่ี 2 ภาคใต เมื่อวันพฤหัสบดี
ที่ 3 มีนาคม 2565 รุนที่ 3 ภาคกลาง เมื่อวันจันทรท่ี 7 มนี าคม 2565 และรุนที่ 4 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เมื่อวันศุกรที่ 11 มีนาคม 2565 เพื่อเปนแนวทางการขับเคลื่อนการดำเนินการของศูนยอำนวยการขจัด
ความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยัง่ ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ในระดบั พื้นที่ ดงั นี้

(1) นโยบายและขอสัง่ การของรฐั มนตรวี าการกระทรวงมหาดไทย ดังน้ี
(1.1) ขอใหผูวาราชการจังหวัดกำชับนายอำเภอในฐานะประธานคณะกรรมการบริหาร

ศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
อำเภอ(ศจพ.อ.) มอบหมายหนวยงานที่เกย่ี วของกบั สภาพปญหาทม่ี อี ยใู นระดับอำเภอนำเมนูแกจนท่ีจัดทำโดย
สำนกั งานสภาพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหงชาติมาใชใ นการแกไขปญ หาความเดือดรอ นของประชาชน

(1.2) ขอใหผวู าราชการจงั หวัดบูรณาการความรวมมือกับองคก รปกครองสวนทองถิ่นในพื้นท่ี
เพอ่ื ขับเคลื่อนการดำเนินงานของศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว งวยั อยา งย่ังยนื ตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) โดยองคกรปกครองสวนทองถิ่นมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุน
การดำเนนิ งาน

รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนินงานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัยอย่างยง่ั ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM 3

(2) นโยบายและขอ สัง่ การของปลดั กระทรวงมหาดไทย ดังน้ี
(2.1) ขอใหผูวาราชการจังหวัดเนนย้ำนิยาม “ความยากจน” ซึ่งไมไดจำกัดแคมิติเศรษฐกิจ

แตร วมถึงความเดอื ดรอนทกุ เรือ่ งของประชาชนท่ีไมส ามารถแกไขไดด วยตนเอง
(2.2) ขอความรวมมือนายกเหลากาชาดจังหวัด ประธานแมบานมหาดไทยจังหวัดซึ่งมีภาวะ

ผนู ำ มจี ิตวิญญาณ มีอดุ มการณ (Passion) ทจี่ ะทำใหป ระชาชนมีความสขุ มากข้นึ และความทุกขนอยลง
(2.3) ขอใหผูวาราชการจังหวัดและนายอำเภอ ในฐานะนายกรัฐมนตรีจังหวัดและ

นายกรัฐมนตรอี ำเภอ เปนกำลงั หลักในการขับเคลื่อนการดำเนินงานของศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและ
พัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) โดยชี้แจงทำความเขาใจ
กับสว นราชการในจงั หวัด อำเภอ รวมถงึ ภาคีเครอื ขายเกย่ี วกบั แนวทางการขบั เคล่อื นงานในระดับพืน้ ท่ี

(2.4) ขอใหผูวาราชการจังหวัดและนายอำเภอ กำกับ ดูแล ทีมพี่เลี้ยง โดยใหมีจำนวน
ทมี พเี่ ลยี้ งท่ีมีความเหมาะสมกบั จำนวนครวั เรอื นยากจน/มีปญหาความเดือดรอน ทเ่ี ปน กลุม เปาหมาย พรอมให
ทีมพี่เลี้ยงลงพื้นที่พบปะครัวเรือนอยางใกลชิดและตอเนื่อง มุงเนนการทำใหคนยากจน/คนที่มีปญหา
ความเดือดรอนมีศักยภาพในการพึ่งพาตนเองไดอยางยั่งยืน สอดคลองทั้งใน “มิติยาฝรั่ง” ดวยการทำให
อยูรอด ไมเดอื ดรอน และ “มิติยาไทย” ทำใหเกิดการแกไขปญหาอยาง ยัง่ ยนื ดวยการนอมนำหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง

(2.5) ขอใหผูวาราชการจังหวัดและนายอำเภอ กำกับ ติดตามองคกรปกครองสวนทองถ่ิน
ทั่วประเทศ ใหมีศูนยชวยเหลือประชาชนขององคกรปกครองสวนทองถิ่นตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย
วาดวยคาใชจายเพื่อชวยเหลือประชาชนขององคกรปกครองสวนทองถิ่น พ.ศ. 2560 และ (ฉบับที่ 2)
พ.ศ. 2561 เพือ่ ใหศูนยชวยเหลือประชาชนขององคกรปกครองสวนทองถิ่นสนับสนุนการดำเนินงานของศูนย
อำนวยการขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวยั อยางยั่งยืนตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.)

4 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนนิ งานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อยา่ งยัง่ ยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

แนวทางการขบั เคลือ่ นการดำเนนิ งานศนู ยอ ำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว งวยั อยางยั่งยนื
ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ศจพ.)

“โครงสร้างศูนยต์อาามนหวลยกักปารรขชั จญดั าคขวอางมเศยารกษจฐนกแจิ ลพะอพเพฒั ยี นงา(คศนจทพุก.)ช”ว่ งวยั อย่างยัง่ ยืน

คณะกรรมการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งยง่ั ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
(คจพ.)

อนกุ รรมการขับเคลื่อนการขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ คณะอนกุ รรมการติดตาม ตรวจสอบ และประเมนิ ผลการดาเนินงานแก้ไข
ช่วงวัยอยา่ งยั่งยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ปญั หาความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวยั อย่างย่งั ยืนตามหลกั ปรชั ญา
(อขจพ.)
ของเศรษฐกิจพอเพียง (อตจพ.)

ศจพ.จ. ศจพ.กทม. ศจพ.ทน. ศจพ.ทม. ศจพ.เมืองพัทยา

ทมี ปฏบิ ัตกิ ารขจดั ศจพ.อ. ศจพ.ข. เปา้ หมายTPMAP ทุกครวั เรือน
ความยากจนฯ เป็นสว่ นหน่งึ ของระบบ ThaiQM
ทมี พี่เลยี ง ในระดับพืนท่ี ระบบ ThaiQM สารวจครวั เรอื นทังประเทศ
ความเดือดร้อนที่ไมส่ ามารถแกไ้ ขดว้ ย
ThaiQM เปน็ ระบบทหี่ นนุ เสรมิ กับ TPMAP ผลการสารวจ 14,562,655 ครัวเรือน พบปญั หา 3,810,466 ครัวเรือน ตนเองได้

บ้าน/ทอ่ี ยูอ่ าศัย นาดม่ื /นาใช้ การศึกษา รายไดแ้ ละอาชพี ความปลอดภยั กลมุ่ เปราะบาง 2,221,464
ครัวเรือน
632,385 841,860 775,032 1,529,812 361,654 375,670
ข้อมูล ณ วนั ที่ 21 กนั ยายน 2565
ครวั เรือน ครัวเรอื น ครัวเรอื น ครัวเรือน ครวั เรอื น ครัวเรอื น

อยรู่ อด (Survival)

พอเพียง (Sufficiency)

ย่ังยนื (Sustainability) สานกั บรหิ ารการปกครองท้องท่ี กรมการปกครอง

โครงสรางศนู ยอ ำนวยการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวัยอยา งย่ังยืนตามหลักปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ศจพ.)

รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนนิ งานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งย่งั ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM 5

ภาพการประชุมเชิงปฏบิ ตั ิการ เพื่อซกั ซอมแนวทางการขบั เคล่ือนศูนยอำนวยการ ขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกชวงวยั อยา งยง่ั ยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดบั พนื้ ท่ี ปง บประมาณ พ.ศ. 2565
(ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

ภาพการประชุมเชงิ ปฏิบตั ิการ เพ่ือซักซอมแนวทางการขบั เคลอื่ นศนู ยอำนวยการ ขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทกุ ชว งวัยอยา งย่งั ยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดับพน้ื ท่ี ปงบประมาณ พ.ศ. 2565
(ภาคกลาง ภาคตะวันออกและภาคตะวันตก)

6 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวัยอย่างย่ังยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

ภาพการประชมุ เชิงปฏิบัติการเพ่ือซักซอ มแนวทางการขับเคล่ือนศนู ยอำนวยการขจัดความยากจนและพฒั นาคน
ทกุ ชวงวัยอยางย่ังยืน ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดับพื้นที่ ปงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ภาคเหนือ)

ภาพการประชมุ เชิงปฏิบัตกิ ารเพื่อซกั ซอ มแนวทางการขบั เคลอ่ื นศูนยอำนวยการขจดั ความยากจนและพฒั นาคน
ทุกชว งวยั อยางยง่ั ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดบั พืน้ ที่ ปงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ภาคใต)

รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัยอยา่ งยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยระบบ ThaiQM 7

ภาพการประชุมเชิงปฏิบตั กิ ารเพื่อซักซอ มแนวทางการขบั เคล่ือนศนู ยอำนวยการขจัดความยากจนและพฒั นาคน
ทกุ ชว งวัยอยา งย่งั ยืน ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดบั พืน้ ท่ี ปงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ภาคใต)

ภาพการประชมุ เชงิ ปฏบิ ัติการเพ่ือซักซอ มแนวทางการขบั เคลอื่ นศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกชวงวัยอยางยั่งยืน ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดับพืน้ ท่ี ปงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ภาคเหนือ)

8 รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนินงานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อยา่ งยง่ั ยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM

โครงการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อซักซอมแนวทางการขับเคลื่อนศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและ
พฒั นาคนทุกชวงวัยอยา งยงั่ ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ในระดับพ้นื ท่ี ปงบประมาณ พ.ศ. 2565

ผลการสำรวจครัวเรือนระบบ TPMAP พบวา กลุมครัวเรือนเปาหมาย ป 2565 ซึ่งเปนครัวเรือน
ที่ตกเกณฑการสำรวจของ จปฐ. และเปนผูที่ลงทะเบียนสวัสดิการภาครัฐ จำนวนทั้งสิ้น 647,139 ครัวเรือน
ซึ่งในการดำเนินการแกไ ขปญ หา กำหนดใหนำแนวทางแกไขปญหาและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืน (เมนูแกจน)
ไปใชแ กไขปญหา โดยกำหนดใหดำเนินการใหเสรจ็ ส้ินในระดับอำเภอ ภายในวนั ที่ 30 กนั ยายน 2565 อยางไร
ก็ตาม จากการลงพื้นที่สำรวจผูที่ไดรับความเดือดรอนพบวา ยังมีผูที่ประสบปญหาความยากจน ตลอดจน
ปญหาความเดือดรอนดานอื่นซึ่งไมจำกัดเฉพาะดานรายได รวมถึงผูที่ขาดโอกาสที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิต
ในหลาย ๆ ดาน อีกเปนจำนวนมาก ดังนั้น เพื่อเปนการแกไขปญหาความยากจนของประชาชนใหครอบคลุม
ทุกมิตโิ ดยไมทิ้งใครไวขางหลัง กระทรวงมหาดไทยจึงไดพัฒนาระบบ ThaiQM ขึ้น เพ่ือใชเปนเครือ่ งมือในการ
ดำเนินการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
เพิ่มเติมจากระบบ TPMAP โดยกำหนดใหมีการสำรวจปญหาความเดือดรอนของประชาชนแบบเคาะประตู
บานทุกหลังคาเรือน เพื่อใหทราบสภาพปญ หาความเดือดรอนที่แทจริงของประชาชนเปน รายบุคคล ซึ่งจะชวยใหการ
แกไขปญหาความเดือดรอนของประชาชน การขจัดความยากจน ตลอดจนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน
ประสบความสำเร็จมากยิ่งข้นึ

1.2 ความสอดคลอ งของขอ คำถามตามแบบสำรวจปญ หาความเดือดรอ นของประชาชนในระบบ ThaiQM
กับเปาหมายการพฒั นาทีย่ ่งั ยนื หรือ Sustainable Development Goals (SDGs)

โดยระบบ ThaiQM น้ัน ประกอบดวยประเภทปญหา 7 ดาน และขอคำถามตามแบบสำรวจ
ปญหาความเดือดรอนของประชาชน 37 คำถาม ซึ่งมีความครอบคลุมปญหาความเดือดรอนของประชาชน
เพิม่ เติมจากระบบ TPMAP ทีม่ ีเกณฑตวั ชี้วัดเพียง 5 ดาน 17 ตัวชี้วัด ซ่ึงวิเคราะหมาจากขอมูลความจำเปน
พื้นฐาน (จปฐ.) จำนวน 17 คำถาม โดยขอคำถามในระบบ ThaiQM มีความสอดคลองกับ “เปาหมาย
การพฒั นาที่ยง่ั ยืน” หรอื Sustainable Development Goals (SDGs) รวมจำนวน 16 เปา หมาย ดังนี้

รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนินงานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยงั่ ยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM 9

ดานที่ 1 ดานที่อยูอ าศัย ประกอบดว ยขอ คำถามเกี่ยวกับบานท่ีอยูอาศัย หองสวม การปลูก
ผักสวนครัว และการแยกขยะ เปนไปตามเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) จำนวน 10 เปาหมาย ไดแก
เปาหมายขจัดความยากจน เปาหมายขจัดความหิวโหย เปาหมายการมีสุขภาพและความเปน อยทู ดี่ ี เปา หมาย
การจัดการน้ำและสุขาภิบาล เปาหมายลดความเหลื่อมล้ำ เปาหมายสรางเมืองและการต้ังถิน่ ฐานที่ปลอดภัย
เปา หมายแผนการบรโิ ภคและการผลิตท่ยี ่ังยืน เปา หมายการรบั มือการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ เปาหมาย
การใชประโยชนจ ากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล และเปา หมายการใชป ระโยชนจากระบบนิเวศทางบก

ลำดบั ท่ี ขอ คำถาม ดานที่ 1 ดานท่อี ยอู าศัย
เปาหมายการพัฒนาท่ยี ่ังยนื (SDGs)

1 ไมม ีบา นอยู

2 บานมีสภาพชำรุด/ทรดุ โทรม

3 ไมม ีสว ม

4 มีสว ม แตไมถกู สุขลกั ษณะ

5 บริเวณบานมกี ารปลูกผกั สวนครวั

6 ท่ีบา นมกี ารแยกขยะ

10 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนนิ งานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว่ งวยั อยา่ งย่งั ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้วยระบบ ThaiQM

ดานที่ 2 ดานน้ำดื่ม/น้ำใช ประกอบดวยขอคำถามเกี่ยวกับการมีน้ำดื่ม/น้ำใชที่สะอาด
อยางเพียงพอและการไดรับผลกระทบจากมลพิษ เปนไปตามเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) จำนวน
10 เปาหมาย ไดแก เปาหมายขจัดความยากจน เปาหมายขจัดความหิวโหย เปาหมายการมีสุขภาพและ

ความเปนอยูทีด่ ี เปาหมายการจัดการน้ำและสุขาภิบาล เปาหมายอุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสรางพื้นฐาน
เปาหมายสรางเมืองและการตั้งถิ่นฐานที่ปลอดภัย เปาหมายแผนการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน เปาหมาย

การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เปาหมายการใชประโยชนจากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล
และเปา หมายการใชประโยชนจ ากระบบนิเวศทางบก

ดา นท่ี 2 ดานนำ้ ดมื่ /นำ้ ใช

ลำดบั ที่ ขอคำถาม เปา หมายการพัฒนาทย่ี ่ังยนื (SDGs)
7
ไมมีน้ำสะอาดดื่มอยางเพียงพอ

ตลอด

8 ไมมีน้ำสะอาดใชอยางเพียงพอ
ตลอด

9 ที่บานไดรับผลกระทบจากมลพิษ
เชน ฝุน ละอองขนาดเล็ก (PM 2.5)
ขยะ นำ้ เสยี ฯลฯ

11รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนนิ งานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งย่ังยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM

ดานที่ 3 ดานการศึกษา ประกอบดวยขอคำถามเกีย่ วกบั การเขาถึงการศึกษา ความสามารถ
ในการอา น/เขยี นภาษาไทยและความสามารถในการคิดเลขอยางงายของคนในครอบครวั เปนไปตามเปาหมาย
การพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) จำนวน 3 เปาหมาย ไดแก เปา หมายขจัดความยากจน เปาหมายการศึกษาท่ีเทาเทียม

และเปาหมายการลดความเหลอ่ื มลำ้

ดา นที่ 3 ดานการศกึ ษา

ลำดบั ที่ ขอ คำถาม เปาหมายการพัฒนาท่ีย่ังยนื (SDGs)
10
มีเด็กอายุ 3 - 5 ป ไมไดเขาศูนยพัฒนา

เด็กเล็ก

11 มีเด็กอายุ 6 - 14 ป ไมไดเรียนชั้น
ประถม/มัธยมศึกษาตอนตน

12 มีคนในครอบครัวเรียนจบ ม.3 และ
ไมไดเรยี นตอ

13 มีคนในครอบครัวไมสามารถ
อาน เขียนภาษาไทยได

14 มีคนในครอบครัวไมส ามารถคดิ เลข
อยางงา ยได

12 รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนินงานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวยั อย่างยั่งยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM

ดานที่ 4 ดานรายไดและอาชีพ ประกอบดวยขอคำถามเกี่ยวกับรายไดเฉลี่ยตอปของคน
วัยทำงานในครอบครัว การวางงานและการไมมีเงินออม เปนไปตามเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
จำนวน 3 เปาหมาย ไดแก เปาหมายขจัดความยากจน เปาหมายการจางงานที่มีคุณคาและการเติบโต

ทางเศรษฐกจิ และเปา หมายลดความเหล่ือมล้ำ

ดานที่ 4 ดานรายไดแ ละอาชีพ

ลำดับท่ี ขอคำถาม เปา หมายการพัฒนาทยี่ ่ังยืน (SDGs)

15 มีคนวัยทำงานในครอบครัวที่มี

รายไดเฉลี่ยตอป ต่ำกวา 40,000

บาท

16 มีคนอายุ 15-59 ป ไมมีอาชีพและ

รายได

17 มีคนอายุ 60 ป ขึ้นไป ไมมีอาชีพ
และรายได

18 ไมมีเงินออม

13รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนนิ งานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ช่วงวยั อยา่ งยัง่ ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

ดานท่ี 5 ดานความปลอดภยั ประกอบดว ยขอคำถามเกี่ยวกบั ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพยส ิน
และผลกระทบจากปญ หายาเสพติด เปน ไปตามเปาหมายการพัฒนาทยี่ งั่ ยืน (SDGs) จำนวน 5 เปาหมาย ไดแก
เปาหมายการมีสุขภาพและความเปนอยูที่ดี เปาหมายการศึกษาที่เทาเทียม เปาหมายความเทาเทียมทางเพศ

เปาหมายสรางเมืองและการตง้ั ถิ่นฐานที่ปลอดภัย และเปาหมายสังคมสงบสุข ยุติธรรม ไมแบง แยก

ดานท่ี 5 ดา นความปลอดภยั

ลำดบั ท่ี ขอ คำถาม เปาหมายการพัฒนาท่ีย่ังยนื (SDGs)
19
ไม  ม ี ความปลอดภ ั ยในช ี ว ิ ตและ

ทรัพยส นิ

20 ไดรับผลกระทบจากปญหายาเสพ
ตดิ

14 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนนิ งานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัยอยา่ งย่งั ยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

ดานที่ 6 ดานกลุมเปราะบาง ประกอบดวยขอคำถามเกี่ยวกับการดูแลชวยเหลือผูปวย
โรคเรื้อรัง ผปู วยติดเตียง ผูพิการ ผูสูงอายุ หรือความสามารถไปรบั บรกิ ารท่ีโรงพยาบาล เปนไปตามเปาหมาย
การพัฒนาทีย่ ั่งยืน (SDGs) จำนวน 5 เปาหมาย ไดแก เปา หมายขจัดความยากจน เปาหมายขจดั ความหิวโหย

เปา หมายการมีสขุ ภาพและความเปน อยูท ่ีดี เปาหมายความเทา เทียมทางเพศ และเปาหมายลดความเหลื่อมลำ้

ดา นที่ 6 ดานกลมุ เปราะบาง

ลำดับท่ี ขอ คำถาม เปาหมายการพัฒนาทีย่ ่ังยนื (SDGs)
21
ผูปวยโรคเรื้อรังไมไดรับการดูแล

ชวยเหลอื

22 มีผูปวยติดเตียงไมไดรับการดูแล
ชวยเหลือ

23 มผี ูพ ิการไมไ ดรบั การดแู ล ชว ยเหลอื

24 มีผูสูงอายุไมไดรับการดูแล
ชวยเหลอื

25 ไมสามารถไปรับบริการที่โรงพยาบาล
ได

15รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนนิ งานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวัยอย่างย่งั ยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้วยระบบ ThaiQM

ดานที่ 7 ดานความเดือดรอนที่ประชาชนไมสามารถแกไขดวยตนเองได ประกอบดวย
ขอคำถามเกี่ยวกับการมีบัตรประจำตัวประชาชน บานเลขที่ ทะเบียนบาน ทางเขาบาน ไฟฟา/น้ำประปา
หนีน้ อกระบบ ถูกหลอกลวงไปทำงานตางประเทศ/ถูกโกง/ไมไ ดรับความเปนธรรม และเอกสารสิทธ์ิที่ดินทำกิน

เปนไปตามเปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) จำนวน 7 เปาหมาย ไดแก เปาหมายขจัดความยากจน เปาหมาย
ขจัดความหิวโหย เปาหมายพลังงานสะอาดท่ีทุกคนเขาถึงได เปาหมายการจางงานที่มีคุณคาและการเติบโต

ทางเศรษฐกิจ เปาหมายลดความเหลื่อมลำ้ เปาหมายสรา งเมืองและการตั้งถิ่นฐานท่ีปลอดภัย และเปา หมายสังคม
สงบสุข ยุตธิ รรม ไมแ บง แยก

ดานท่ี 7 ดานความเดือดรอนทปี่ ระชาชนไมสามารถแกไ ขดวยตนเองได

ลำดบั ท่ี ขอ คำถาม เปาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
26
ม ี ค น ใ น บ  า น ไม  ม ี บ ั ต ร ป ร ะ จ ำ ตั ว

ประชาชน

27 บา นที่อยอู าศยั ไมมบี านเลขที่

28 ไมม ชี อื่ อยใู นทะเบยี นบาน หมบู าน/
ชุมชนที่สำรวจ

29 ไมมที างเขา บา น

30 ไมมไี ฟฟา ใช

31 ไมม ีประปาใช

32 มคี นในบานเปน หน้นี อกระบบ

33 มีคนในบานถูกหลอกลวงไปทำงาน
ตางประเทศ

16 รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนนิ งานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัยอย่างยง่ั ยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM

ดานท่ี 7 ดานความเดือดรอนทปี่ ระชาชนไมส ามารถแกไ ขดวยตนเองได

ลำดับท่ี ขอ คำถาม เปา หมายการพัฒนาทย่ี ่ังยืน (SDGs)

34 มคี นในบา นถกู หลอกลวง ถกู โกง

35 มีคนในบา นไมไ ดรบั ความเปน ธรรม

36 ไมมเี อกสารสิทธ์ิที่ดินทำกิน (มีที่ดิน
ทำกนิ แตไ มมเี อกสารสทิ ธ)ิ์

37 อ่ืน ๆ

ในการสำรวจความเดือดรอนของประชาชนผานระบบ ThaiQM ดังกลาวนั้น กระทรวงมหาดไทย
ไดเนนย้ำใหบุคลากรฝายปกครองในทุกพื้นที่ทั่วประเทศใหความสำคัญกับการสำรวจและบันทึกขอมูลปญหา
ความเดือดรอนของประชาชน โดยลงพื้นที่สำรวจทุกครัวเรือน เพื่อใหไดขอมูลผูที่ตองการความชวยเหลือ
อยางครบถวน สมบูรณและไมตกหลนผูหนึ่งผูใด ทั้งนี้ กระทรวงมหาดไทยเล็งเห็นถึงความสำคัญ
วาความยากจนมิใชการขาดรายไดหรือการไมมีทรัพยสินอยางเพียงพอเทานั้น แตหมายความรวมถึงการขาด
โอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นดวย ซึ่งจะถูกรวมไวเปนฐานขอมูลขนาดใหญ (Big Data) สำหรับ
การเขาชวยเหลืออยางเรงดวน โดยแสวงหาความรวมมือจากทุกภาคสวนตามเปาหมายของศูนยอำนวย
การขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.)
และตามปณธิ านของกระทรวงมหาดไทยในการ “บำบดั ทุกข บำรุงสุข” จนกวา เปาหมายที่ตง้ั ไวนนั้ จะบรรลุ
เพ่อื ทุกคนอยา งยง่ั ยืนตอไป

2. ข้ันตอนและระยะเวลาการดำเนินงานศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัย
อยางยง่ั ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ศจพ.) ในระดบั พื้นท่ี ดว ยระบบ ThaiQM

2.1 การสำรวจและบันทึกขอ มูล

กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการปกครอง ไดกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนการดำเนินงาน
ศูนยอำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
(ศจพ.) ในระดับพืน้ ที่ ดวยระบบ ThaiQM ดงั นี้

(1) ดำเนินการพัฒนาระบบ ThaiQM เพื่อใชในการสำรวจและบันทึกขอมูล โดยกำหนดใหมี
การสำรวจปญหาความเดือดรอนของประชาชนจำนวน 7 มิติ ประกอบดวย มิติที่อยูอาศัย มิติน้ำดื่ม/น้ำใช

17รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนนิ งานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวยั อยา่ งย่งั ยืนตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM

มิติการศึกษา มิติรายไดและอาชีพ มิติความปลอดภัย มิติกลุมเปราะบาง และมิติอื่น ๆ ซึ่งเปนปญหา
ความเดือดรอ นทีป่ ระชาชนไมสามารถแกไ ขดวยตัวเองได

(2) กำหนดให อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมูบาน (อสม.) รวมกับ ทีมปฏิบัติการประจำตำบล กำนัน
ผูใหญบาน ในพื้นท่ี เปนผูดำเนินการสำรวจขอมูลการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืน
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผานระบบ ThaiQM ตามแนวทางที่กำหนด โดยมีนายอำเภอ
ปลัดอำเภอ กำนัน ผูใหญบาน ทำการศึกษาทำความเขาใจคูมือการเขาใชงานระบบการสำรวจขอมูลครัวเรือน
ขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผานระบบ ThaiQM
เพื่อใหคำปรึกษา แนะนำการใชงานใหแกอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมูบาน (อสม.) ทั้งนี้ กำหนดใหดำเนนิ การ
สำรวจและบันทึกขอ มูลผา นระบบ ThaiQM ใหแลวเสรจ็ ภายในวนั ท่ี 15 มถิ ุนายน 2565

(3) สำหรับการสำรวจและบันทึกขอมูลครัวเรือนในเขตเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร
ใหจังหวัดดำเนินการประสานงานกับเทศบาลเมืองและเทศบาลนครในพื้นที่ ใหความชวยเหลืออำเภอในการ
สำรวจขอ มูลการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว งวัยอยางยั่งยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

ภาพการบนั ทกึ ขอ มลู ครวั เรอื นผานระบบ ThaiQM

18 รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนนิ งานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อยา่ งย่งั ยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

2.2 การวเิ คราะหป ญ หา และแนวทางการแกไขปญหา
เมื่อทีมอำเภอไดดำเนินการสำรวจปญหาความเดือดรอนของประชาชนเสร็จสิ้นเรียบรอยแลว

ก็นำขอมูลดังกลาวประชุมปรึกษาหารือ โดยประสานงานและบูรณาการความรวมมือกับ 7 ภาคีเครือขาย
ซึ่งประกอบดวย ภาครัฐการ วิชาการ ภาคศาสนา ภาคเอกชน ภาคประชาชน ภาคประชาสังคม และภาค
สื่อสารมวลชน เพื่อวิเคราะหส ภาพปญ หาของแตละครัวเรือน โดยรวมกันพิจารณาหาแนวทางการแกไขปญหา
ท่ยี ั่งยนื เหมาะสมกบั ครวั เรอื น และตรงตามสภาพปญ หา (ตัดเส้อื พอดตี วั ) โดยใชแ นวปฏบิ ัติ 4 ท คอื ทัศนะคติ
ทักษะ ทรพั ยากร และทางออก เปน หลักปฏบิ ตั ิในการแกไขปญหา

สำหรับแนวทางการแกไขปญหาใหทีมอำเภอพิจารณาใหความชวยเหลือโดยใชแนวทางการแกไข
ปญหาและพัฒนาคนทุกชวงวัยอยางยั่งยืน (เมนูแกจน) ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคม
แหง ชาติ) เปน ฐานในการเลือกแนวทางการแกไขปญ หาใหเหมาะสมกับสถานการณและบริบทของพื้นท่ี เพื่อให
การแกไขปญหาเปนไปในทิศทางเดียวกัน แตในกรณีไมมีแนวทางการแกไขปญหาและพัฒนาคนทุกชวงวัย
อยางยั่งยืน (เมนูแกจน) ใหทีมอำเภอรวมกันพิจารณาหาแนวทางการแกไขปญหาที่เหมาะสมกับครัวเรือน
ดงั กลา วตอไป

การประชุมเพ่ือการวิเคราะหปญ หา และแนวทางการแกไขปญ หา

19รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนนิ งานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวัยอย่างยัง่ ยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

การประชุมเพ่อื การวเิ คราะหปญ หา และแนวทางการแกไ ขปญหา

การประชุมเพ่ือการวเิ คราะหปญ หา และแนวทางการแกไ ขปญ หา

20 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนินงานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัยอยา่ งยัง่ ยนื ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM

2.3 การแกไขปญ หา
ในการแกไขปญหากำหนดใหอำเภอกำชับ ทีมปฏิบัติการฯ ระดับตำบล ทมี พี่เลี้ยง ติดตาม ดูแล
ใหคำปรึกษา ใหแกครัวเรือนยากจนเปาหมายอยางใกลชิด (Intensive Care) และเรงรัดการขับเคลื่อนศูนย
อำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชวงวยั อยางยั่งยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง (ศจพ.)
โดยกำหนดเปน “วาระของอำเภอ” โดยมอบหมายหนวยงานท่มี ีอยใู นระดบั อำเภอใหความชวยเหลอื หรือแกไข
ปญหาตามอำนาจหนา ท่ี เมื่อดำเนนิ การแกไ ขปญหาแลวเสร็จใหบ นั ทกึ ขอ มูลผลการแกไขปญหาในระบบ ThaiQM

ภาพการใหความชวยเหลอื กลมุ เปราะบาง

21รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนนิ งานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวยั อยา่ งย่ังยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งดว้ ยระบบ ThaiQM

ภาพการจดั ทำบัตรประจำตวั ประชาชนใหผูที่ไมมีบัตรประจำตวั ประชาชน

ภาพการชวยเหลือผูทไ่ี มม ีบา นอยูอาศยั โดยการกอสรา งและมอบบานอยูอาศยั

22 รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อย่างยงั่ ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM

ภาพภารสรางฝาย เพ่ือการบริหารจัดการนำ้ ในพน้ื ท่ี

ภาพการสรา งความมนั่ คงดานอาหาร ดว ยการปลกู ผกั สวนครัว

23รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนนิ งานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยั่งยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งด้วยระบบ ThaiQM

ภาพการซอ มแซมทอี่ ยูอาศยั ใหผูยากไร
2.4 การสอ่ื สารและเสรมิ สรางการรับรู

กำหนดใหอำเภอประชาสัมพันธและสรางความเขาใจที่ถูกตองใหกับประชาชนทราบเกี่ยวกับ
การดำเนินโครงการการแกไขปญหาความยากจนอยางถูกตอง เพอ่ื นำไปสกู ารสรา งการรับรูแ ละความรว มมือในระดบั พืน้ ที่

ภาพนายอำเภอประชาสัมพันธการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวัยอยางย่ังยืนดวยหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ดว ยระบบ ThaiQM ผา นเสียงตามสายและสื่อวทิ ยุ

24 รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนินงานขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อย่างยงั่ ยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM

ภาพนายอำเภอประชาสัมพนั ธก ารขจัดความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชวงวัยอยางยั่งยนื ดวยหลกั ปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ดวยระบบ ThaiQM ผา นแผนปายปะรชาสัมพนั ธ

ภาพนายอำเภอประชาสัมพนั ธก ารขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชวงวัยอยา งยั่งยืนดวยหลกั ปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง ดว ยระบบ ThaiQM ผา นการประชมุ หมูบา น

25รายงานการสำ�รวจและการด�ำ เนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว่ งวยั อยา่ งยัง่ ยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

2.5 การตดิ ตามการดำเนนิ งานและการรายงานผล
มีการวางระบบตดิ ตามความกาวหนาการดำเนนิ งานสำรวจและแกไขปญหาความเดือดรอนของ

ประชาชนอยางใกลชดิ โดยกระทรวงมหาดไทย ไดก ำหนดใหม ีการกำกับและติดตามผลการดำเนินงาน ดงั น้ี
(1) ผตู รวจราชการกระทรวงมหาดไทย กำกบั ตดิ ตาม ภาพรวม
(2) ผูตรวจราชการกรมการปกครอง กำกับ ติดตาม ปลัดจังหวดั นายอำเภอ
(3) ผูวา ราชการจงั หวัด กำกับ ติดตาม นายอำเภอ
สำหรบั การรายงานผลความคืบหนา จะมกี ารสรุปขอมูลความคืบหนาผลการดำเนินงานจากระบบ

ThaiQM เปนประจำทุกวัน โดยรายงานผลตอผบู ังคับบัญชาและผูปฏิบตั ิงานในทกุ ระดับ

ภาพอธิบดกี รมการปกครอง ติดตามความคบื หนาและผลการดำเนินงาน การขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทกุ ชว งวัยอยางยง่ั ยืนดวยหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ดวยระบบ ThaiQM
ผา นการประชุมประจำเดือนของกรมการปกครอง

26 รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนินงานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ช่วงวัยอยา่ งยัง่ ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงดว้ ยระบบ ThaiQM

ภาพอธิบดกี รมการปกครอง ตดิ ตามความคืบหนา และผลการดำเนนิ งาน การขจดั ความยากจนและพัฒนาคน
ทกุ ชว งวัยอยา งยงั่ ยืนดวยหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ดวยระบบ ThaiQM
ผา นการตรวจติดตามการขบั เคลื่อนโครงการสำคัญของกรมการปกครอง

ภาพนายอำเภอตดิ ตามความคบื หนา และผลการดำเนนิ งาน การขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกชวงวัย
อยางยง่ั ยนื ดวยหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ดวยระบบ ThaiQM
ผานการประชมุ ประจำเดือนของอำเภอ

27รายงานการสำ�รวจและการดำ�เนินงานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งยัง่ ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

ภาพนายอำเภอตดิ ตามความคบื หนา และผลการดำเนนิ งาน การขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกชวงวัย
อยางย่ังยนื ดว ยหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ดวยระบบ ThaiQM
ผานการประชมุ ภาคเี ครอื ขาย

ภาพแสดงข้นั ตอนการบันทึกขอมูลการสำรวจปญหาความเดือดรอนของประชาชนในระบบ ThaiQM

28 รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนนิ งานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวยั อย่างย่ังยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้วยระบบ ThaiQM

ภาพแสดงขัน้ ตอนการบนั ทกึ ผลการแกไ ขปญหาความเดือดรอ นของประชาชนในระบบ ThaiQM
29รายงานการส�ำ รวจและการดำ�เนินงานขจัดความยากจนและพัฒนาคนทกุ ช่วงวยั อยา่ งยง่ั ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยระบบ ThaiQM

3. ผลการดำเนินการสำรวจปญ� หาความเดอื ดรอ� นของประชาชนในระบบ ThaiQM
จากกลุ�มเป�าหมายในฐานข�อมลู ทะเบยี นราษฎรจำนวน 24,634,827 ครัวเรือน มผี ลการดำเนนิ งาน

ท่ีชดุ ปฏิบัติการตำบลได�สำรวจป�ญหาความเดอื ดร�อนของประชาชนปรากฏจำนวนครวั เรอื นทมี่ ีอยู�จริงในพื้นท่ี
ไม�สอดคล�องกับขอ� มูลจากฐานทะเบียนราษฎร เนื่องจากนับรวมจำนวนครวั เรอื นตามทะเบยี นบ�าน (ทร.14)
ทเี่ ป�นสิ่งปลกู สรา� งเพ่ือใช�ขอระบบไฟฟ�าและระบบประปา อาทเิ ชน� หมูบ� า� นจดั สรร คอนโดมเิ นียม ส�วนราชการ
วัด โรงเรียน ฯลฯ ชุดปฏิบัติการตำบลจึงดำเนินการบันทึกข�อมูลผลการสำรวจป�ญหาความเดือดร�อน
ของประชาชนในระบบ ThaiQM เป�นรายครัวเรือนที่มีอยู�จริงในพื้นท่ีจำนวน 14,562,655 ครัวเรือน
พบครวั เรอื นท่มี ีปญ� หาจำนวน 3,810,466 ครัวเรือน คดิ เป�นรอ� ยละ 26.17 ของครัวเรอื นทม่ี ีอยจ�ู ริงในพนื้ ท่ี

30 รายงานการส�ำ รวจและการด�ำ เนินงานขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ช่วงวยั อยา่ งย่งั ยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้วยระบบ ThaiQM