ถอดบทเรียนท้องถิ่นต้นแบบด้านคุณธรรม

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม ความท้าทาย/อุปสรรคต่างๆ ทเ่ี กิดข้ึน


96 การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม การเปล่ียนแปลงทางสังคม กระแสสังคม

วถิ ชี วี ติ ของคนในชมุ ชนทเ่ี ปลย่ี นไปตามยคุ สมยั กอ่ ใหเ้ กดิ ปญั หาตา่ งๆ ในชมุ ชน เชน่ ปญั หาการพนนั
อบายมุข เป็นต้นแก้ไขโดยการสร้างการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ของชุมชน น้อมนำ

หลักคำสอนพระพุทธศาสนา มาประพฤติปฏิบัติตน ลด ละ เลิก อบายมุข นำลูกหลานและ
ครอบครัว ห่างไกลจากสุรา และยาเสพติด เพื่อลดปัญหาของชุมชนสร้างชุมชนท่ีน่าอยู่ม
ี
ความสงบสุขใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา อบรม ขัดเกลา ปลูกจิตสำนึกให้เด็ก เยาวชน

ในชุมชน ได้ปฏิบตั ิตามจารีต ประเพณี ศีลธรรม ส่งผลใหค้ นในชุมชนปฏบิ ตั ติ นอยูใ่ นระเบียบ

ขอ้ ตกลงของชมุ ชน ส่งผลใหป้ ัญหาตา่ งๆ ในชมุ ชนลดลง


ผลลพั ธแ์ ละเป้าหมายสคู่ วามยั่งยืน


ชุมชนมีวัดฟ้าห่วนใต้เป็นศูนย์กลาง ท่ียึดเหนี่ยวจิตใจของคนในชุมชน

ทำให้เกิดคุณธรรม ยึดม่ัน ในหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา และคนในชุมชนได้ม
ี
การน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศาสตร์พระราชา) ปรับใช้ในการดำเนินชีวิต

และชุมชนร่วมกันอนุรกั ษ์ สบื สานประเพณีวัฒนธรรมทอ้ งถน่ิ ฮีตสบิ สองคองสิบสี ่ ใหล้ ูกหลาน
คนรุ่นหลังได้อนุรักษ์ ให้คงอยู่คู่กับชุมชนสืบไป ชุมชนคุณธรรมวัดฟ้าห่วนใต้ ขับเคลื่อนชุมชน

ด้วยพลัง “บวร” เป็นกลไกสำคัญในการร่วมสร้างสังคมคุณธรรมให้เกิดข้ึนอย่างยั่งยืน

ภายใต้ยทุ ธศาสตร์การขบั เคลือ่ นงาน ๔ ยทุ ธศาสตร์ ดังตอ่ ไปนี้

๑) สร้างค่านิยมและจิตสำนกึ คณุ ธรรมจริยธรรมภายใตห้ ลกั ธรรมทางศาสนา

๒) น้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งพฒั นาคุณภาพชีวติ

๓) นำทุนทางวัฒนธรรมเสริมสร้างคุณค่าทางสังคมและมูลค่าเพ่ิมทาง
เศรษฐกิจแก่ชุมชน

๔) การขยายผลและการพัฒนาเครือข่ายชมุ ชนคณุ ธรรม


ข้อมูลการติดต่อชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ฟา้ ห่วนใต
้

หม่ทู ี่ ๑ ตำบลฟ้าห่วน อำเภอคอ้ วัง จังหวดั ยโสธร

- ผ้ปู ระสานงาน (ของชุมชนฯ)

พระอธกิ ารสะกิฏ วสิ ิฏฺโฐ ตำแหน่ง เจา้ อาวาสวัดฟา้ ห่วนใต้

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดหนองใหญ่
อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด

เร่ืองราวชุมชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

หลวงพอ่ ใหญ่ชยั มงคลเรอื งนาม งดงามประเพณวี ัฒนธรรม

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

ชุมชนคุณธรรมวดั หนองใหญ่ เปน็ ชมุ ชนทม่ี คี วามเคารพเลื่อมใสศรัทธาในหลวงพอ่ ใหญช่ ยั มงคล ซ่งึ เปน็ พระพุทธรปู ที่เก่าแก่ท่ีประดิษฐาน
อย่ใู นอโุ บสถวัดหนองใหญ่ ตำบลหนองใหญ่ อำเภอศรสี มเด็จ จงั หวดั ร้อยเอด็ เป็นพระพทุ ธรูปท่ีชาวบา้ นหนองใหญ่และอำเภอใกล้เคยี งใหค้ วามเลือ่ มใสศรัทธา
ประวัติหลวงพ่อใหญ่ชัยมงคล พระประธานประจำอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยขนาดหน้าตักกว้าง ๑.๓๐ เมตร ไม่ทราบอายุการสร้าง

(จากคำบอกเล่าของผู้สูงอายุเล่าสืบกันมาว่า เดิมเป็นป่าทึบมีพรานเข้ามาล่าสัตว์เห็นเนินดินสูงและมีเถาวัลย์ปกคลุมเลยปีนข้ึนดู แล้วเห็นพระพุทธรูปองค์ใหญ่
ประดษิ ฐานอยู่บนฐาน มซี ากอิฐกองทบั ถมกันอยู่ สนั นิษฐานวา่ เปน็ อโุ บสถเกา่ อยูน่ านต่อมาชาวบา้ นจึงย้ายเข้ามาตัง้ บา้ นเรือนและบูรณะเป็นวดั ข้นึ ) และมงี าน
ประจำปี คือ ประเพณีบุญสรงกู่ (สรงน้ำพระประธาน) จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ถือว่าเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนคุณธรรมวัดหนองใหญ่ที่ทุกคน

จะมีสว่ นร่วมในประเพณนี ที้ ุกครอบครัว อีกทัง้ เป็นการสรา้ งความสามคั คใี นชมุ ชนและรักษาประเพณีวัฒนธรรมให้คงอยู่กบั ชมุ ชนต่อไป


๓) เสน้ ทางสูค่ วามสำเรจ็

ความสำเร็จท่ีเกิดข้ึนเริ่มต้นมาจากการท่ีทุกภาคส่วนโดยผ่าน
กระบวนการพลังบวร ไม่ว่าจะเป็นทางชุมชน วัดและส่วนราชการ ในการเก้ือหนุนกัน

และร่วมลงมือปฏิบัติช่วยกันดำเนินกิจกรรมต่างๆ ของโครงการให้ประสบความสำเร็จ

โดยมจี ดุ ประสงคร์ ว่ มกนั คอื รว่ มกนั พฒั นาชมุ ชนใหม้ คี วามมน่ั คง คอื มคี วามมน่ั คงในชวี ติ และ

ทรพั ยส์ นิ โดยปฏบิ ตั ติ ามหลักคำสอนของพระพทุ ธศาสนา มคี วามมง่ั คั่ง คอื มีความเป็นอยู่
ที่ดีข้ึนมีการร่วมกลุ่มทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพ่ือสร้างรายได้ให้กับชุมชนและมีความย่ังยืน

ในการทจี่ ะรว่ มกนั พฒั นาใหช้ มุ ชนมคี วามเปน็ อยทู่ ด่ี ขี นึ้ โดยยดึ แนวทางปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
เป็นแบบอยา่ งในการดำเนนิ ชวี ติ เพื่อใหเ้ กดิ การพัฒนาชมุ ชนอยา่ งตอ่ เนื่องต่อไป




97

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคต่างๆ ทเี่ กิดขึ้น


โดยทั่วไปการเร่ิมต้นทำอะไรก็ตามย่อมต้องมีปัญหาและอุปสรรคในการทำงาน โครงการชุมชนคุณธรรมก็เช่นกันย่อมต้องมีปัญหาและอุปสรรค
ชุมชนบ้านหนองใหญ่เป็นชุมชนเกษตรกรรมมีการทำนาและปลูกยาสูบเตอร์กีส ทำให้การทำกิจกรรมมีข้อจำกัดบ้างในบ้างคร้ัง และมีข้อสงสัยว่าเป็นโครงการ

เกี่ยวกบั อะไร และทำแลว้ ไดอ้ ะไร การทีจ่ ะก้าวขา้ มปญั หาคอื การประชมุ พูดคยุ เพอ่ื ใหท้ ุกคนมสี ว่ นรว่ มในการทำกจิ กรรมรวมท้งั มขี อ้ สงสัยก็ตัง้ ประเดน็ สอบถาม
ในที่ประชุมได้ รวมท้ังมีการประชาสัมพันธ์เสียงตามสายในหมู่บ้านถึงโครงการชุมชนคุณธรรมที่ชุมชนเข้าร่วมนั้นเป็นโครงการที่จะช่วยยกระดับความเป็นอยู่
ของชุมชน และเม่ือทำแล้วชุมชนเป็นผู้ได้รับประโยชน์ รวมถึงมีการไปศึกษาดูงานจากชุมชนอื่นที่ประสบความสำเร็จในด้านต่างๆ เพ่ือนำมาปรับและพัฒนา

เพ่อื ให้เกดิ ประโยชนต์ อ่ ชุมชน


ผลลัพธแ์ ละเป้าหมายสู่ความย่งั ยืน


คนในชุมชนเกิดความรู้ความเข้าใจในการที่จะพัฒนาชุมชนอย่างต่อเน่ืองและน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในชีวิตประจำวัน

มคี วามสำนึกในพระมหากรุณาธคิ ุณ และมคี วามจงรักภกั ดีต่อสถาบันพระมหากษตั ริย์ ร่วมกันรกั ษาและสบื ทอดประเพณีวัฒนธรรมทอ้ งถิ่น และจดั ตั้งโรงเรยี น
ผู้สูงอายุข้ึนในชุมชนคุณธรรมวัดหนองใหญ่ เป็นศูนย์กลางในการทำกิจกรรมเพื่อให้ผู้สูงอายุในชุมชนมีการรวมกลุ่มทำกิจกรรม ทำให้สุขภาพกายและใจด ี

ทำให้เกิดสขุ ภาพทางปัญญาทเี่ กดิ จากการเรียนรู้งานฝมี ือ ทั้งก่อใหเ้ กิดรายได้แกผ่ ู้สูงอายุโดยการจดั ต้ังกลุ่มทำผลิตภณั ฑ์ในกลมุ่ ผูส้ ูงอายุ ร่วมทงั้ มกี ารพัฒนาทางดา้ น

ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่นเพ่อื ใหเ้ กดิ การสร้างรายได้ สร้างเศรษฐกจิ ใหก้ บั ชุมชน ก่อให้เกิดความยั่งยนื ในอนาคตต่อไป


ข้อมูลการตดิ ตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั หนองใหญ
่

เลขท่ี ๑๑ หม่ทู ่ี ๑๐ วดั หนองใหญ่ ตำบลหนองใหญ่ อำเภอศรสี มเด็จ จงั หวัดรอ้ ยเอ็ด รหัสไปรษณีย์ ๔๕๐๐๐

- ผูป้ ระสานงาน (ของชุมชนฯ)

พระครูโกศลบวรกจิ ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวัดหนองใหญ/่ เจ้าคณะอำเภอศรีสมเด็จ โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๒๒๒ ๓๑๒๘


98

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านหงาว
อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง

เรอื่ งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ถนิ่ สามวัฒนธรรม เลิศล้ำประเพณี หลวงพอ่ ดบี ุกเปน็ ศรี มากมีภมู ิปญั ญา

แหลง่ สินค้าโอท็อป

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ในเบื้องต้น ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านหงาวเป็นชุมชนสามวัฒนธรรมที่มีความเข้มแข็ง ทั้งไทยพุทธ มุสลิม และคนจีนท่ีอพยพมาประกอบ
อาชีพในชุมชนบ้านหงาว มีส่ิงแวดล้อมท่ีมีความสมบูรณ์ และมีวัดบ้านหงาวที่ผู้นำศาสนาส่งเสริมให้เกิดความโดดเด่นด้านศาสนาและวัฒนธรรมประเพณี

คนในชุมชนก็มากมีภมู ปิ ัญญา ไมค่ ่อยมีหนว่ ยงาน ส่วนราชการตา่ งๆ เข้าไปดำเนนิ กจิ กรรมในพน้ื ท่ี ช่วงหลังเมอ่ื มีโครงการของกระทรวงวัฒนธรรมเข้ามาหลาย
โครงการ รวมท้งั โครงการชมุ ชนคณุ ธรรมขับเคลือ่ นดว้ ยพลังบวร เข้ามาส่งเสรมิ สนบั สนนุ ก็มกี ารประชมุ ร่วมกบั ชมุ ชน ผ้นู ำท้องที่ ผนู้ ำศาสนา และหนว่ ยงาน

ท่ีเกี่ยวข้องบ่อยมากข้ึน มีการสร้างความรู้ ความเข้าใจร่วมกับทุกภาคส่วนในชุมชน มีการบูรณาการงานร่วมกับหน่วยงานในพ้ืนที่ และมีการดำเนินการ

ขบั เคลอ่ื นชมุ ชนคณุ ธรรม ๙ ขน้ั ตอน

๓) เสน้ ทางส่คู วามสำเรจ็


นำหลกั การ “บวร” มาสรา้ งความเขม้ แขง็ ของชมุ ชน โดยมกี ารบรู ณาการ

ของส่วนราชการในการดำเนินกิจกรรมในพื้นท่ี และวัด/ศาสนสถานเป็นศูนย์กลาง

โดยการจัดกิจกรรมสร้างการรับรู้ ความเข้าใจ และเกิดแนวร่วมในการกำหนดแนวทาง

ของชุมชน กำหนดผู้รับผิดชอบ ประโยชน์ท่ีชุมชนจะได้รับทำให้การจัดกิจกรรมในชุมชน

เกิดการยอมรับ มีการสร้างความสามัคคีของประชาชนในชุมชน ส่วนโครงการชุมชนคุณ
ธรรมนอ้ มนำหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ขบั เคลอ่ื นดว้ ยพลงั บวร ของชมุ ชนคณุ ธรรม

เป้าหมาย ผู้นำชมุ ชนไดส้ รา้ งการรบั รู้ใหก้ บั ชุมชนในการเขา้ ร่วมเป็นชุมชนคณุ ธรรม รวมถึง
กำหนดเจตนารมณ์ร่วมกันในการสร้างชุมชนคุณธรรม โดยการปฏิบัติตนตามหลักธรรม
ทางศาสนา น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต
และการดำเนินวิถีวฒั นธรรมทด่ี ีงามของชมุ ชน


99

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคตา่ งๆ ท่ีเกดิ ข้ึน


๑) การแพร่ระบาดของโรคตดิ เชอื้ ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) ทำให้การ

พัฒนาต่อยอด หรือดำเนินการต่างๆ ในพ้ืนท่ีไม่สามารถดำเนินโครงการ/กิจกรรมให้บรรล
ุ
ตามเป้าหมายวัตถุประสงค์ได้ กิจกรรมบางอย่างจึงจำเป็นต้องเล่ือนหรือปรับเปล่ียนไป

ให้เหมาะสม และสอดคล้องกบั มาตรการการควบคุมโรคของกระทรวงสาธารณสุขและประกาศ

คณะกรรมการควบคุมโรคติดต่อจงั หวัดระนอง

๒) การนำนโยบายของสว่ นราชการลงพ้ืนทชี่ ุมชนมีความซำ้ ซอ้ น

๓) ปัญหารายได้/เศรษฐกิจ ของประชาชนในชุมชนท่ีต้องประกอบอาชีพ

ทงั้ ในและนอกพื้นท่ี

๔) การดำเนินงานร่วมกับชุมชน ต้องมกี ารปฏบิ ตั ิตามแนวทาง เขา้ ใจ เขา้ ถึง

พฒั นาอย่างจรงิ จงั ให้เกดิ การระเบิดจากข้างในเป็นสิง่ สำคญั เจ้าหน้าท่ที ร่ี ับผดิ ชอบและผู้เกีย่ วข้องดำเนนิ จดั กจิ กรรมในชุมชน


ผลลพั ธ์และเป้าหมายสู่ความย่งั ยืน


ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั บ้านหงาว คนในชมุ ชนเป็นคนดี มคี ุณธรรม ชุมชนมสี ่งิ แวดล้อมทด่ี ี สวยงามเหมาะในการพฒั นา ส่งเสรมิ การดำเนินกจิ กรรม
ด้านต่างๆ ได้อย่างสะดวก มีสถานการณ์รอบข้าง และคนในชุมชนที่เอ้ือเฟ้ือเผื่อแผ่ มีน้ำใจ ส่งผลให้ทุกคนอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ท้ังผู้นำ ประชาชน

มคี วามมงุ่ มนั่ ตงั้ ใจทจ่ี ะรว่ มกนั พฒั นาชมุ ชนุ เปดิ “ถนนคนเดนิ สายวฒั นธรรม” เชอ่ื มโยงกบั ภเู ขาหญา้ และตลาดชมุ ชนหงาว โดยใชเ้ กดิ จากตวั ชมุ ชนเอง ใหท้ กุ คน

เกิดความรัก ความหวงแหนชุมชนของตน มีการขยายผลถ่ายทอดองค์ความร
ู้
ในชุมชนมาพัฒนาต่อยอดร่วมกับคนรุ่นใหม่ให้สามารถถ่ายทอดเรื่องราวได้
สร้างนวัตกรรมจากภูมิปัญญาให้เกิดขึ้นทุกครัวเรือน เม่ือชุมชนมีความพร้อม
ร่วมกันจัด “ถนนคนเดิน สายวัฒนธรรม” สามารถสร้างรายได้ให้กับ
ครอบครัวชุมชนอย่างมัน่ คง


ขอ้ มลู การตดิ ต่อชมุ ชนคุณธรรมวัดบา้ นหงาว


- ผปู้ ระสานงาน (ของชุมชนฯ)

นายธรณิช อ้ิวตกส้าน ตำแหน่ง กำนันตำบลหงาว/ประธานชุมชนคุณธรรม

วัดบ้านหงาว โทรศัพท์ ๐๘ ๕๗๘๙ ๔๐๘๐

- ผู้ประสานงาน (สำนักงานวัฒนธรรมจงั หวดั )

นางจุฑารัตน์ แพวงษ์จีน ตำแหน่ง นักวิชาการวัฒนธรรมชำนาญการพิเศษ
โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๙๓๑ ๗๘๔๖

100

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านค่าย
อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง

เร่ืองราวชุมชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ดินแดนเกา่ ครง้ั ก่อน หลายร้อยปี แวน่ แคว้นน้ี มีหลักเมือง ปกปอ้ งภยั


วรี กษตั ริย์ ชุมชนทพั เพื่อนำชัย ศนู ย์รวมใจ หลวงพ่อวงค์ หลวงพ่อดงิ่ วัดบา้ นค่าย

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุนชนคุณธรรมวัดบ้านค่าย เกิดจากการรวมตัวของชาวบ้านทุกเพศ ทุกวัย ทุกสาขาอาชีพ มีความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวร่วมกันทำความดี
ด้วยจิตอาสา เอ้ือเฟื้อเผ่ือแผ่ ปรารถนาดีต่อกัน ย้ิมแย้มแจ่มใส ให้ความสำคัญแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน มุ่งหวังให้ชุมชนแห่งนี้เป็นต้นแบบของ

การทำความดีเทิดทูนสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษัตริย์ ภายใต้ศรัทธาในบวรพระพุทธศาสนา มีวัดบ้านค่ายเป็นศูนย์รวมจิตใจ แหล่งเรียนรู้บ่มเพาะ

ด้านคณุ ธรรมจริยธรรม การจัดกจิ กรรมทางศาสนา ศิลปะและวฒั นธรรมทม่ี ีการเชือ่ มรอ้ ยระหว่างสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษตั ริย์อยา่ งเข้มแขง็


๓) เสน้ ทางสูค่ วามสำเรจ็

“ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านค่าย เราใช้ธรรม เป็นสื่อกลาง


ในการดำเนนิ ชวี ติ ดง่ั ทไี่ ดม้ กี ารแบง่ ฝา่ ยในการทำกจิ กรรมตลอดทง้ั ปี เราเนน้ การระเบดิ

จากขา้ งในตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง คอื เราตอ้ งรจู้ กั ตวั ตนของเรากนั เองกอ่ น
หากเราทำกจิ กรรมต่างๆ แล้วซ่ึงหากเราไม่รจู้ กั ตัวเอง วา่ มเี อกลักษณ์ อตั ลักษณอ์ ะไร
กิจกรรมต่างๆ น้ันคงจะไม่บรรลุผล” พระครูพิพัฒน์ชยาภรณ์ เจ้าอาวาสวัดบ้านค่าย
ความสำเร็จเร่ิมต้นจากการพูดคุยกันของคนในชุมชนในรูปของกรรมการหมู่บ้าน
กรรมการชมุ ชน และการนำเสนอด้านเวทีชมุ ชนของกรรมการวัดบ้านค่าย โดยทกุ คร้งั
จะต้องเชิญโรงเรียนวัดบ้านค่าย เข้าร่วมการประชุม พอได้มีการประชุมกันบ่อยคร้ัง

ในแต่ละเดือนทำให้เกิดความคุ้นเคย หากมีการประชุมท้ังในส่วนของหมู่บ้านจะต้อง
เชิญกรรมการวัดประชุม หากโรงเรียนวัดบ้านค่ายประชุมก็จะเชิญหมู่บ้านและ

ทางวดั บ้านคา่ ย เขา้ ประชมุ ดว้ ย




101

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคตา่ งๆ ทเี่ กิดขน้ึ


การก้าวข้ามอุปสรรคต่างๆ ของชุมชน คือ การเปิดเวทีการพูดคุยทำความเข้าใจกัน ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านค่ายจะมีการประชุมบ่อยครั้ง

ซง่ึ ในการทำกจิ กรรมทกุ เรอ่ื งจะมกี ารประชมุ วางแผนกอ่ นทำงาน ประชมุ ตดิ ตามความคบื หนา้ ปญั หาอปุ สรรค หลงั เสรจ็ งานประชมุ สรปุ ผลการดำเนนิ งาน และปลายปี
ประชุมสรุปผลในภาพรวมตลอดท้งั ปีเพ่ือกำหนดแผนงานปีตอ่ ไปพรอ้ มท้ังจัดงานประจำปีนำเสนอผลการดำเนนิ งานของกรรมการแต่ฝ่าย


ผลลัพธ์และเป้าหมายสู่ความยง่ั ยืน


ผลกระทบที่เกิดขึ้นคือในระยะตั้งแต่ปี ๒๕๔๙ เป็นต้นมาถึงปัจจุบัน คุณธรรมที่โดดเด่นของชุมชน คือ ด้านเศรษฐกิจพอเพียงและด้านวินัย

ดังจะเหน็ ไดว้ า่ ปัญหาเชงิ สถติ ิจาก สภ.บ้านค่าย จากมากลดลงเหลือนอ้ ยหรอื ไมม่ เี ลยในรอบ 3 เดือนที่ผ่านมา ทำให้ชวี ิตความเปน็ อยขู่ องคนในหมู่บา้ นคอ่ นขา้ ง
จะดีมากโดยเฉพาะมีผู้ติดเชื้อโควิค-19 ในหมู่บ้าน หรือเป็นผู้กักกันตนในหมู่บ้าน คนในหมู่บ้านไม่เคยรังเกียจมีแต่คอยให้กำลังใจกัน ได้รับการคัดเลือก

จาก สภ.บ้านคา่ ย ทำโครงการชมุ ชนยง่ั ยืน หรอื หมู่บ้านสขี าวปลอดยาเสพติด ซง่ึ มีทงั้ หมด ๗ คุม้ บ้าน ได้ใหค้ วามร่วมมือเป็นอยา่ งดี ผ้เู สพยาเสพตดิ ยินยอม

เข้าโครงการ พ่อแม่ผู้ปกครองยินยอมในโครงการซึ่งไม่มีการประจานกัน มีแต่ให้โอกาสกับผู้เสพยาเสพติด หลักประกันสำคัญว่ากิจกรรมจะเกิดความย่ิงยืนได ้

คอื การใช้พลงั บวรในการพัฒนาหมบู่ ้าน


ข้อมลู การตดิ ตอ่ ชมุ ชนคุณธรรมวัดบ้านค่าย


- ผู้ประสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

๑. พระครูพพิ ฒั น์ชยาภรณ์ ตำแหนง่ เจา้ อาวาสวัดบา้ นคา่ ยและเจา้ คณะอำเภอบ้านค่าย โทรศัพท์ ๐๘ ๑๙๔๙ ๓๖๗๔

๒. นายทวีพงษ์ วทิ ยาคณุ ตำแหน่ง กำนนั ตำบลบ้านค่าย โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๙๑๑ ๐๙๓๕

102

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดนาหนอง
อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี

เรื่องราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวญั

ขึ้นดอยไหว้รอยพระพทุ ธบาท สานศาสตร์พระราชา รกั ษาวถิ ไี ท-ยวน

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั นาหนองเปน็ ชมุ ชนทป่ี ระชาชนสว่ นใหญส่ บื เชอื้ สายไท-ยวน ทบี่ รรพบรุ ษุ อพยพยา้ ยถน่ิ ฐานมาจากทางตอนเหนอื ของไทย
ตั้งแตส่ มัยรัชกาลท่ี ๑ ทำให้มวี ถิ ีชีวิต วัฒนธรรมประเพณี เป็นอัตลักษณข์ องตนเอง เชน่ สำเนยี งภาษาพดู คล้ายภาคเหนอื การแตง่ กาย การทอผ้าจก อาหาร
ชาติพันธุ์ ในชุมชนมีประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา ได้แก่ ประเพณีบุญเดือน ๓ ตักบาตรเทโว การเทศน์มหาชาติ เป็นต้น แหล่งท่องเที่ยวสำคัญ มีรอย
พระพุทธบาทจำลองบนยอดเขา เป็นท่ีเคารพสักการะของชาวชุมชนและเป็นจุดชมวิว ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ภายในศาลาการเปรียญ และมีตลาดชุมชน
“ต๋าหลาดไท-ยวน วัดนาหนอง” เปิดขายสินค้า ผลิตภัณฑ์ชุมชน พืชผัก อาหารพ้ืนถิ่น ผ้าทอผ้าจก เปิดทุกวันเสาร์ อาทิตย์ ให้นักท่องเท่ียวจับจ่ายสินค้า

ไดเ้ ข้ามาเรียนรู้ สัมผัสวถิ ชี วี ิตทีเ่ รียบง่ายตามแบบวิถีไท-ยวน ราชบรุ ี

๓) เส้นทางสู่ความสำเร็จ

ความสำเรจ็ ของชุมชนคุณธรรมวดั นาหนอง คือการใช้ “พลงั บวร” ขับเคล่อื นพฒั นาชมุ ชนใหม้ ีความสามัคคี มนี ้ำใจ พอเพยี งและอนรุ ักษ์
วิถีวัฒนธรรมไท-ยวน มผี ลทำให้ชมุ ชนคุณธรรมวดั นาหนอง มคี วามสงบสขุ ประชาชาอยูร่ ว่ มกันอย่างมีความสขุ ปญั หาตา่ งๆ ในชุมชนลดน้อยลง เกดิ ส่ิงดีงาม
ในชมุ ชนมากขนึ้ ประชาชนในชมุ ชนมคี วามสามคั ค ี รกั ใครป่ รองดองกนั เมอ่ื จะดำเนนิ กจิ กรรมอะไร ชาวบา้ น โรงเรยี น ผนู้ ำชมุ ชน เจา้ อาวาสวดั กจ็ ะมาชว่ ยกนั
ร่วมคิดร่วมดำเนินงาน ร่วมแก้ปัญหา ร่วมปฏิบัติ มีการพูดคุย แบ่งงาน แบ่งหน้าที่กันรับผิดชอบ ให้งานกิจกิจกรรม หรือโครงการนั้นๆ ประสบผลสำเร็จไป

ดว้ ยดี เชน่ การจดั งานประเพณบี ญุ เดอื น ๓ การจดั งานเทศนม์ หาชาติ การจัดกจิ กรรมเฉลิมพระเกยี รติ เป็นต้น




103

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อปุ สรรคต่างๆ ทเี่ กดิ ขึ้น


ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั นาหนอง เปน็ ชมุ ชนแบบสงั คมชนบท กระบวนการจัดการชมุ ชนในการดำเนิน
กิจกรรมต่างๆ จะมีประธานชุมชนคุณธรรมวัดนาหนอง คือ พระครูวินัยธรอำนาจ อนุภทฺโท เจ้าอาวาส

วัดนาหนอง เป็นผู้นำร่วมคิดร่วมวางแผน ร่วมมือกับผู้นำชุมชน ท้ังผู้นำท่ีเป็นทางการ ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน

ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา และผนู้ ำทางธรรมชาติ ปราชญช์ าวบา้ น รวมกนั บรหิ ารจดั การ ในการจดั กจิ กรรมตา่ งๆ

ท่ีจัดภายในชุมชน เม่ือมีปัญหาอุปสรรคเกิดข้ึนก็จะร่วมกันแก้ไข หรือขอคำปรึกษา จากภาคส่วนราชการ
ภายนอก ท่ีเก่ียวข้องร่วมให้ข้อเสนอแนะ แนวทางการแก้ไขปัญหาต่างๆ ให้ลดลง หมดไป และหากไม่
สามารถแก้ไขได้ทันแล้ว ก็จะนำปัญหาน้ันๆ ไปพูดคุยร่วมกัน ใช้เป็นบทเรียนในการดำเนินงานกิจกรรม

ในโอกาสตอ่ ไป เพอ่ื ไมใ่ หเ้ กดิ ขอ้ ผดิ พลาด หรอื ปญั หาเดมิ ๆ อกี เชน่ การเปดิ ตา๋ หลาดไท-ยวน จะมกี ารพดู คยุ

กันในช่วงเย็นวันเสาร์ เพ่ือให้ทราบถึงปัญหาต่างๆ ท่ีเกิดขึ้นในแต่ละสัปดาห์ รับฟังความคิดเห็นของชุมชน
และชว่ ยกนั คดิ หาทางแก้ไข


ผลลพั ธ์และเป้าหมายสู่ความย่งั ยนื


คนในชุมชนคุณธรรมวัดนาหนอง มีพฤติกรรมที่ดีมากขึ้น ดังจะเห็นได้จากการท่ีคน

ในชุมชน เดก็ นกั เรยี น เข้ามารว่ มกนั เป็นจติ อาสาพัฒนาวัด พัฒนาต๋าหลาดไท-ยวน รว่ มกันทำแปลงปลูกผัก
ทำโรงปลูกเห็ด มีน้ำใจต่อกัน มีความภาคภูมิใจในวิถีวัฒนธรรมไท-ยวน ร่วมกันแต่งกายตามอัตลักษณ์
ตนเอง ร่วมกันสืบสานงานประเพณีท้องถิ่น คนในชุมชนมีความเอื้อเฟ้ือเผื่อแผ่ มีน้ำใจ รู้จักแบ่งปันกัน

เห็นได้จากการให้การช่วยเหลือจุนเจือแก่ผู้เดือดร้อนในสถานการณ์ต่างๆ และมีความเคารพซึ่งกันและกัน

เมอ่ื มคี วามคดิ เหน็ ทไ่ี มต่ รงกนั กจ็ ะหาขอ้ สรปุ รว่ มกนั เดก็ กร็ บั ฟงั ผสู้ งู อายุ มคี วามกตญั ญตู อ่ ปยู่ าตายาย อยรู่ ว่ มกนั

ในครอบครัวอย่างสงบสุข เป้าหมายท่ีจะเดินต่อในอนาคต คือ การเป็นชุมชนสืบสานวิถีวัฒนธรรมท้องถ่ิน

นำปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งและหลกั ธรรมทางศาสนามาใชใ้ นการดำเนนิ ชวี ติ เพอ่ื ชมุ ชนเขม็ แขง็ อยา่ งยง่ั ยนื


ขอ้ มลู การตดิ ตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวัดนาหนอง


- ผ้ปู ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

๑. พระครูวนิ ัยธรอำนาจ อนภุ ฺทโท ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวดั นาหนอง/ประธานชมุ ชนคณุ ธรรมวัดนาหนอง

โทรศัพท์ ๐๘ ๑๑๙๘ ๖๔๘๖

๒. นางสาวนิภา มณีจนั ทร์ ตำแหน่ง ประธานตา๋ หลาดไท-ยวน วัดนาหนอง โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๙๑๗ ๔๗๓๔

- ผู้ประสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจังหวัด)

นางศรีไพร รอดจิตต์ ตำแหนง่ นกั วิชาการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๑๖๒ ๔๔๐๙


104

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมบ้านวัดญาณเสน
อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี

เร่อื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

สบื สานภูมปิ ัญญา รู้คณุ คา่ วัฒนธรรม เลอ่ื งชือ่ แหล่งทอ่ งเทย่ี วและเกษตรกรรม

เข้มแขง็ นำชมุ ชนพัฒนา

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

เดมิ ชมุ ชนยงั ไมม่ คี วามรู้ ความเขา้ ใจ และยงั ไมเ่ หน็ คณุ คา่ เกยี่ วกบั สภาพแวดลอ้ มรอบบา้ น โดยเฉพาะการจดั การขยะ ทำใหส้ ภาพแวดลอ้ มไมด่ ี
เช่น เกิดน้ำขังทำให้มีลูกน้ำยุงลาย ส่งผลต่อสุขภาพร่างกาย ในชุมชนยังไม่มีส่วนร่วม ไม่มีการรวมกลุ่มกัน ทำให้เกิดการรวมพลังของทุกภาคส่วนหรือพลัง
“บวร” ทงั้ หนว่ ยงานภาครฐั และประชาชน รว่ มกนั จดั การสภาพแวดลอ้ มโดยใชช้ อื่ ทมี วา่ โกง่ ธนพู ลงั “บวร” Change For Good รว่ มกนั ทำตำบลโกง่ ธนใู หด้ ขี น้ึ
ทำให้ชุมชนเข้มแข็งขึ้น โดยใช้หลัก “คุณทำ” และหลักทรงงานของในหลวงรัชกาลท่ี ๙ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” เข้ามาช่วยทุกเร่ือง มีการมาพูดคุยปรึกษา

หารอื กัน ย้อนไปในอดีต ภาครัฐทำใหช้ มุ ชนเข้าใจวา่ ชุมชนเขา้ มาทำอะไร โดยการนำจุดแขง็ ของชมุ ชนทมี่ ีอยู่ มาสง่ เสริม พัฒนาต่อยอด เชน่ ดา้ นการจักสาน
ดนตรไี ทย และเกษตรกรรม เราต้องนำสิ่งที่เป็นจุดแข็งของชมุ ชนมาต่อยอด สบื สานภูมิปัญญาให้กับเด็กและเยาวชนรนุ่ ต่อไป


๓) เส้นทางสคู่ วามสำเรจ็

ชุมชนคุณธรรมบ้านวัดญาณเสนเข้าร่วมโครงการพระราชดำริของ

สมเดจ็ พระขนษิ ฐาธริ าชเจา้ สยามบรมราชกมุ ารี โครงการ “บา้ นนมี้ รี กั ปลกู ผกั กนิ เอง” ของศนู ยพ์ ฒั นา

พันธุพ์ ชื จกั รพันธ์เพ็ญศริ ิ มลู นิธชิ ัยพฒั นา โดยปลูกผกั กนิ เองทุกหลงั คาเรือน ต่อเน่อื งทกุ วันมายาวนาน

กว่า ๖ ปี จนสามารถขยายผลไปสู่ชุมชนอ่ืนๆ ทั่วประเทศ โดยร่วมมือกับกรมการพัฒนาชุมชน
กระทรวงมหาดไทย โดยน้อมนำแนวพระราชดำรขิ องสมเดจ็ พระกนษิ ฐาธริ าชเจา้ กรมสมเดจ็ พระเทพ
รตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี สแู่ ผนปฏบิ ตั กิ าร ๙๐ วนั ปลกู พชื ผกั สวนครวั เพอ่ื สรา้ งความมนั่ คง
ทางอาหาร อกี ทงั้ เสรมิ สรา้ งรายไดแ้ ละความรกั ความสามคั คี ความเกอ้ื กลู ของคนในชมุ ชนอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
ระยะที่ ๒ สร้างวัฒนธรรมปลูกผักประจำครัวเรือน เชิญชวนให้ผู้นำชุมชน (อาสาสมัครท้องถิ่น

รักษ์โลก อาสาสมัครพัฒนาชุมชน คณะกรรมการพัฒนาสตรีหมู่บ้าน ผู้นำท้องที่ท้องถ่ิน ฯลฯ)

กลุ่ม องค์กร เครือข่าย รวมถึงส่งเสริมให้ บ้าน วัด โรงเรียน ชุมชน บูรณาการร่วมกัน เป็นต้นแบบ

การปลูกผักสวนครวั สร้างความม่ันคงทางอาหารสรา้ งวถิ ีพอเพยี งเพอ่ื ความสุขอย่างสมบูรณ์ ย่งั ยนื




105

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคต่างๆ ท่เี กดิ ขึ้น


ประชาชนไมม่ คี วามร้คู วามเขา้ ในการพฒั นา ทีมงานพลงั “บวร” จึงลงพ้นื ที่ นำเอาสงิ่ ท่มี ีในชมุ ชน สง่ิ ทปี่ ระชาชนถนัด เชน่ การจักสาน ดนตรีไทย

และเกษตรกรรม มาสง่ เสรมิ และพฒั นาตอ่ ยอดใหป้ ระชาชน และยงั สบื สานดว้ ยการสง่ ตอ่ ใหร้ นุ่ ลกู รนุ่ หลาน เยาวชน ไดจ้ กั สานเปน็ เลน่ ดนตรไี ทยได้ นำเวลาว่างที่ม
ี
มาใช้ให้เกิดประโยชน์ จนชาวบ้านเข้าใจและร่วมกันพัฒนาชุมชนให้ไปในทางท่ีดีขึ้น เสริมสร้างผู้นำชุมชน ความเข็มแข็งของชุมชนในระดับต่างๆ ให้ผู้นำชุมชน

มคี วามรคู้ คู่ ณุ ธรรม สามารถบรหิ ารจดั การชมุ ชนของตนเองเปน็ กำลงั หลกั ในการขบั เคลอ่ื นงานอยา่ งตอ่ เนอื่ ง นำไปสกู่ ารเปลยี่ นแปลงทดี่ ี สรา้ งชมุ ชนเขม้ แขง็ และ

พ่งึ ตนเองได้ โดยนอ้ มนำแนวพระราชดำริของสมเดจ็ พระกนิษฐาธิราชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี


ผลลัพธ์และเปา้ หมายสคู่ วามยง่ั ยืน


ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ญาณเสนรว่ มกบั ภาครฐั ผนู้ ำทอ้ งถน่ิ ทอ้ งท่ี ดว้ ยพลงั “บวร” พฒั นาชมุ ชนใหด้ ขี น้ึ และยงั คงดำเนนิ การตอ่ เนอ่ื งมาจนถงึ ปจั จบุ นั
ประชาชนสามารถพ่ึงตนเองได้ โดยไม่ต้องพ่ึงงบประมาณของรัฐ มีตลาดเป็นของตนเอง สามารถผลิตและนำไปขายได้ ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได
้
โดยการอยู่ด้วยตนเองอย่างมีความสุข อีกทั้งมีการบริหารจัดการขยะแบบครบวงจรด้วยการใช้ขยะให้เกิดประโยชน์ในทุกประเภท เพื่อประโยชน์สุข

แหง่ ประชาชนในชุมชน


ข้อมลู การติดต่อชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ญาณเสน


หมทู่ ่ี ๑๐ ตำบลโก่งธนู อำเภอเมืองลพบุรี จงั หวดั ลพบุรี

- ผู้ประสานงาน (ของชุมชนฯ)

๑. พระครสู นั ติญาณประยตุ ิ ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวดั ญาณเสน/เจา้ คณะตำบลโก่งธนู โทรศัพท์ ๐๘ ๑๙๘๔ ๓๕๖๖

๒. นางสาวอุดม ชัยปญั หา ตำแหนง่ หวั หน้าสำนักปลดั องค์การบริหารส่วนตำบลโก่งธนู โทรศัพท์ ๐๘ ๖๑๒๓ ๕๐๖๕

๓. องค์การบรหิ ารส่วนตำบลโก่งธนู โทรศัพท์ ๐๓ ๖๗๘ ๑๖๔๒

- ผปู้ ระสานงาน (สำนกั งานวัฒนธรรมจังหวดั )

นางสาวรัชธิชา คำตา ตำแหน่ง นกั วชิ าการวฒั นธรรมปฏิบัติการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๗๕๒ ๘๒๒๒

106

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านไร่ศิลาทอง
อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

เร่อื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

พระหนิ ศิลาทองคบู่ า้ น เชี่ยวชาญผลติ ครกหนิ ถน่ิ ชุมชนคณุ ธรรม


นอ้ มนำหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง ลอื เลอ่ื งอนรุ กั ษส์ งิ่ แวดลอ้ ม พรอ้ มรกั ษว์ ถิ ชี มุ ชน

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านไร่ศิลาทองในอดีตพบปัญหาทางด้านการใช้ยาเสพติด การทำลายทรัพยากรป่าไม้ ปัญหาของเยาวชน สุขภาพ

ชาวบ้าน ปัญหาบริหารจัดการน้ำอุปโภคบริโภค ปัญหาหนี้สินภายในชุมชน การขาดความสามัคคีท่ียังไม่ได้รับความร่วมมือเท่าท่ีควร ซึ่งเกิดจากปัญหา

ความสัมพันธ์ดีระหว่างครอบครัวจากรุ่นที่เกิดช่องว่างทำให้เยาวชนไม่เคารพนับถือผู้ใหญ่ ส่งผลให้ชาวบ้านเกิดการต่ืนตัวในการท่ีจะร่วมมือกันแก้ไขปัญหา

โดยเรมิ่ จากการเหน็ คณุ คา่ ของการดแู ลสขุ ภาพของชมุ ชนทไี่ ดร้ บั การสนบั สนนุ จากโครงการลด ละ เลกิ การดม่ื สรุ าในงานบญุ และงานศพ ทกี่ ลมุ่ อสม. เปน็ ตน้ แบบ

ในการรณรงค์ทส่ี มาคมส่งเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้จัดรูปแบบและให้ความสำคัญในการจัดกิจกรรมดังกล่าวจนได้รบั การยอมรับและเกดิ การขับเคลื่อนเชงิ พฒั นา
อย่างเตม็ รูปแบบ

๓) เสน้ ทางส่คู วามสำเรจ็

ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านไร่ศิลาทอง มุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตให้อยู่ดีกินดี มีความสามัคคีร่วมมือ ยึดถือจารีตประเพณีและวัฒนธรรม

นอ้ มนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ ใส่ใจอนุรกั ษ์ส่งิ แวดล้อมพรอ้ มสง่ เสริมอาชพี และการศึกษาสกู่ ารพัฒนาบา้ นไร่ศลิ าทอง โดยมีพนั ธกิจของชุมชน คือ

สร้างความเขา้ ใจ ร่วมมอื สามคั คีให้มกี ารร่วมมือกนั เกิดขึ้นภายในชมุ ชน




107

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคต่างๆ ทเ่ี กิดขึน้


เน่ืองจากความเปลี่ยนแปลงของสังคม ความเจริญทางเทคโนโลยีเข้ามาในชุมชน ทำให้สัมพันธภาพของครอบครัวลดลง กล่าวคือ ข้อจำกัด

การพฒั นาคณุ ภาพอยา่ งยงั่ ยนื ตามแนวทางของพระพทุ ธศาสนามหี ลายประการ เชน่ การไมเ่ หน็ ประโยชนใ์ นการปฏบิ ตั ติ นในการรกั ษาศลี ๕ เนอ่ื งจากสภาพสงั คม

ทมี่ คี วามเจริญแบบกา้ วกระโดด เทคโนโลยีและสอ่ื สารสนเทศท่มี ีปรมิ าณมาก แพร่รวดเร็วหลากหลายรปู แบบ ทำใหโ้ ลกถูกเชื่อมเขา้ หากนั มกี ารแลกเปลีย่ นกัน
ทางสงั คมและวฒั นธรรมท่ขี าดสติและไม่พิจารณาแยกแยะในขอ้ มลู ท่รี ับจากสอื่ ไมส่ ามารถปรับตัวไดท้ ันก่อใหเ้ กดิ ปญั หาของชีวิตในโลกยคุ ไอท
ี

ผลลพั ธแ์ ละเปา้ หมายสคู่ วามยงั่ ยนื


ชุมชนคุณธรรมวัดบ้านไร่ศิลาทอง มีแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตโดยยึดหลักการพึ่งพาซึ่งกันและกัน ด้วยวิถีของการเป็นเครือญาต ิ

มกี ารเกอื้ กลู เปน็ แบบอยา่ งทด่ี ี ดแู ลเออื้ เฟอ้ื เผอื่ แผซ่ งึ่ กนั และกนั ตามหลกั พระพทุ ธศาสนา ทไี่ ดร้ บั การสนบั สนนุ นอ้ มนำใหป้ ระพฤตปิ ฏบิ ตั ดิ ปี ฏบิ ตั ชิ อบ ดว้ ยผนู้ ำ

ทางด้านจิตวิญญาณ คือ เจ้าอาวาสวัดบ้านไร่ศิลาทอง เป็นศูนย์กลางของการดำเนินงาน ประกอบกับการทำงานร่วมกับผู้นำหมู่บ้าน ผู้นำชุมชนกลุ่มต่างๆ

เข้ามามีบทบาทและมีส่วนร่วมในการประสานงานโดยเฉพาะกลุ่ม อสม.ที่ได้รับการสนับสนุนจากสถาบันการศึกษา หน่วยงานท้ังภาครัฐและเอกชน จนได้รับ
การยกยอ่ งใหเ้ ปน็ ชมุ ชนตน้ แบบของการใชห้ ลกั ธรรมของพระพุทธศาสนามาเปน็ แนวในการปฏบิ ตั ิช่วยแกไ้ ขปัญหาทางด้านสังคมเปน็ อย่างดี


ข้อมูลการตดิ ต่อชุมชนคณุ ธรรมวัดบ้านไรศ่ ิลาทอง


- ผู้ประสานงาน (ของชุมชนฯ)

พระครูสถติ ธรรมวภิ ชั ตำแหนง่ เจา้ อาวาสวัดบา้ นไรศ่ ลิ าทอง โทรศพั ท์ ๐๘ ๔๓๗๘ ๒๙๙๓

- ผ้ปู ระสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั )

นายศุขฐเิ์ กษม ฟ่ันคำอ้าย ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมปฏบิ ตั กิ าร โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๑๖๐๒


108

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมบ้านป่าบุก
อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน

เร่อื งราวชมุ ชน

๑) สโลแกนหรือคำขวญั

ครูบาศรเี ด่นดงั หัตถกรรมเดน่ ดี ปา่ บุกสามัคคี รักษาประเพณดี ีงาม

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

ชุมชนคุณธรรมบ้านป่าบุก เป็นชุมชนที่มีการน้อมนำเอาหลักธรรมทางศาสนามาเป็นหลักในการดำเนินชีวิต จึงทำให้คนในชุมชนนับถือ
พระพุทธศาสนาทุกหลังคาเรือน โดยมีวัดป่าบุกเป็นศาสนสถานในการประกอบพิธีทางศาสนา ในวันสำคัญทางศาสนา คนในชุมชนจะร่วมประกอบพิธี

ทางศาสนาตามขนบธรรมเนียมประเพณีพื้นบ้านวิถีไทยอง นอกจากน้ีแล้ว ในชุมชนบ้านป่าบุกยังมีพิธีกรรมแบบโบราณตามความเช่ือของชาวไทยองที่ชาวบ้าน
ใหค้ วามสำคัญ และใหค้ วามเคารพ คือ การบชู าผเี สื้อบ้าน และบชู าเสาใจบ้าน ซ่ึงจะกระทำในโอกาสสำคญั ๆ เช่น ประเพณีสงกรานต์ ประเพณยี เี่ ปง็ เปน็ ตน้

อกี ท้ัง ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ บุก ยงั เป็นชุมชนปลอดขยะทม่ี ีการน้อมนำเอาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยุกต์ใช้ในการดำรงชพี เชน่ มกี ารนำวัสดุ
เหลอื ใชม้ าผลิตเปน็ ของทร่ี ะลึก การปลกู ผกั สวนครัวรวั้ กินได้ การแปรรูปขยะเป็นเงินเปน็ ต้น มีแหลง่ ท่องเทย่ี วและแหล่งเรียนรขู้ องชมุ ชนอย่หู ลายแหลง่ ไดแ้ ก่
วัดป่าบุก สะพานบุญทุ่งเศรษฐี วัดป่าบุก แหล่งเรียนรู้โฟมจ๋าหายไปไหน แหล่งเรียนรู้ที่ว่างสร้างอาหาร แหล่งเรียนรู้เศษผ้าสร้างรายได้ แหล่งเรียนรู้ก้านตาล
แปลงรา่ ง

๓) เสน้ ทางสูค่ วามสำเรจ็

ชุมชนคุณธรรมบ้านป่าบุก ได้มีข้อตกลงของชุมชน โดยมีการประกาศเจตนารมณ์

หรือขอ้ ตกลงของผนู้ ำ ชุมชน และคนในชมุ ชน ทจ่ี ะพัฒนาให้เปน็ ชุมชนคณุ ธรรมร่วมกนั โดยไดป้ ระชุมร่วมกัน

เพื่อกำหนดปัญหาที่อยากแก้ และความดีที่อยากทำ ร่วมกันจัดทำแผนของชุมชน ท่ีเกิดจากการมีส่วนร่วม

ของคนในชุมชนอย่างแท้จริง อาทิ แผนพัฒนาส่งเสริมคุณธรรมของชุมชนเก่ียวกับปัญหาท่ีอยากแก้

และแผนพฒั นาสง่ เสรมิ คณุ ธรรมของชมุ ชนเกยี่ วกบั ความดที อ่ี ยากทำ ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ บกุ ไดจ้ ดั โครงการหรอื

จัดกิจกรรมท่ีได้ร่วมกันกำหนดไว้ ได้แก่ โครงการงานศพปลอดเหล้า : มีการติดป้ายรณรงค์และลดอบายมุข

ในงานศพชว่ ยลดรายจา่ ยใหก้ ับเจ้าภาพ โครงการปลกู ผกั สวนครวั รว้ั กนิ ได้ และพื้นที่ว่างสร้างอาหาร โครงการ

สง่ เสรมิ กลมุ่ อาชพี ในชมุ ชน โครงการสารวตั รขยะ โครงการกลมุ่ ออมทรพั ย์ ฯลฯ ในขณะเดยี วกนั การขบั เคลอื่ นงาน
โครงการ กิจกรรมตา่ งๆ ของชมุ ชน ยังได้มีการแตง่ ตง้ั คณะกรรมการ เพ่อื รว่ มกนั ติดตาม ประเมนิ ผลสำเรจ็ วา่
เปน็ ไปตามแผนท่กี ำหนดไว้หรือไม่ เพอ่ื ทบทวน ปรับปรุง แผนพฒั นา และสง่ เสริมคณุ ธรรมของชุมชนใหบ้ รรลุ
ผลสำเรจ็ อีกทงั้ ยังได้มกี ารประกาศยกยอ่ งเชิดชูบุคคลผทู้ ำความดแี ละหรือบุคคลผู้มคี ณุ ธรรม


109

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคตา่ งๆ ที่เกดิ ข้นึ
ในการท่ีจะพัฒนาเส้นทางท่องเท่ียวทางวัฒนธรรม ฐานการเรียนรู้เรื่อง

การจัดการขยะของชุมชนให้เป็นระบบ มีมาตรฐานมากยิ่งขึ้น ได้แก ่

การพัฒนาชุมชนคุณธรรมต้นแบบดังกล่าว เพื่อให้เกิด
การพัฒนาส่ือการเรียนรู้แบบ E-book เป็นต้น ตลอดจนการพัฒนา

ความย่งั ยนื ไดน้ น้ั ถอื เปน็ ความทา้ ทายของการทำงานเชิงพนื้ ท่เี ปน็ อย่างมาก ความสามารถของบุคลากรในชุมชนให้พร้อมสูก่ ารเป็นเจา้ บา้ นทดี่ ี

ในการที่จะสร้างความร่วมมือให้เกิดข้ึนในชุมชน ผ่านกระบวนการ

ของความร่วมมือในการบูรณาการทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วนในชุมชน
ขอ้ มลู การติดตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ปา่ บุก

ในการจดั การชมุ ชนเพอื่ ใหเ้ กดิ ความยงั่ ยนื ได้ แตห่ ากตอ้ งศกึ ษารปู แบบและกลไก

ท่ีมีความเฉพาะเจาะจงกับบริบทของชุมชน ภายใต้เง่ือนไขและข้อจำกัด
หม่ทู ี่ ๑๐ ตำบลแม่แรง อำเภอปา่ ซาง จงั หวัดลำพูน

ของชุมชนนั้นๆ อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางพลวัตการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
- ผู้ประสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเฉกเช่นในปัจจุบัน จึงถือเป็นความท้าทายของ
๑. พระครปู ลดั พิภพ กนฺตธมฺโม ตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดปา่ บกุ

ผนู้ ำชมุ ชนพลงั “บวร” ไดแ้ ก่ บา้ น วดั โรงเรยี น/ราชการ รวมถงึ ผมู้ สี ว่ นไดเ้ สยี
โทรศัพท์ ๐๘ ๗๑๘๗ ๑๖๙๙

ที่เก่ียวข้องกับการจัดการชุมชน ที่จะเป็นการเพ่ิมขีดความสามารถ
๒. นายสนนั่ สมจนั ทร์ ตำแหนง่ ผใู้ หญบ่ า้ นปา่ บกุ โทรศพั ท์ ๐๙ ๖๖๐๓ ๐๗๑๔

ของชุมชนไดอ้ ย่างเหมาะสมตอ่ ไป
๓. นายนพรตั น์ อพุ งษ์ ตำแหนง่ กรรมการชมุ ชน โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๒๖๔ ๘๗๘๗

- ผปู้ ระสานงาน (สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด)

ผลลพั ธ์และเป้าหมายสู่ความยัง่ ยนื
๑. นายชนิ วฒั น์ เป้ียจันทร์ตา ตำแหน่ง นักวิชาการวัฒนธรรมชำนาญการ
โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๑๕๓๖

จากการดำเนินงานที่ประสบผลสำเร็จของชุมชนคุณธรรม ๒. นายสรวิชญ์ พีรชั ชยั นนท์ ตำแหน่ง นกั วิชาการวฒั นธรรมปฏบิ ัตกิ าร

บ้านปา่ บุก ตำบลแมแ่ รง อำเภอป่าซาง จงั หวดั ลำพูน จนสามารถเปน็ ชมุ ชน โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๑๕๒๔

คณุ ธรรมตน้ แบบได้ โดยการเปน็ ชมุ ชนทสี่ ามารถสรา้ งความรว่ มมอื ใหเ้ กดิ ขน้ึ
๓. นายสทิ ธิศกั ดิ์ คำภู ตำแหน่ง นักวชิ าการวัฒนธรรมปฏิบัตกิ าร

เพื่อร่วมกันพัฒนาชุมชน ในกิจกรรมต่างๆ จนเกิดความยั่งยืนในหลายด้าน โทรศัพท์ ๐๘ ๕๖๒๔ ๖๖๓๒

ตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ในขณะเดียวกัน ชุมชนคุณธรรมบ้านป่าบุก

ยังได้มีการวางแผนร่วมกันถึงเป้าหมายท่ีจะดำเนินงานร่วมกันในอนาคต


110

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดโนนสว่าง
อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย

เรอ่ื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

โนนสวา่ งถนิ่ คนดี ประเพณนี มัสการอัฐิธาตุ ประชาราษฎร์อยู่อย่างพอเพียง


รุ่งเรอื งดว้ ยอรยิ ะธรรมพระยาศรฯี ใต้ร่มพระบารมีหลวงปศู่ รจี ันทร
์
๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

วดั โนนสวา่ ง สรา้ งขน้ึ เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๐๓ โดยพระธรรมวราลงั การ (หลวงปศู่ รจี นั ทร์ วณณฺ าโภ) พระครอู ดสิ ยั คณุ าธาร สมยั นนั้ ดว้ ยทา่ นเหน็ วา่

วัดจันทรังษีท่ีท่านได้สร้างไว้ในบ้านเกิดของท่าน อยู่ในภูมิประเทศท่ีไม่ดีเนื่องจากต้ังอยู่ริมแม่น้ำเลย ซึ่งมีน้ำกัดเซาะทุกปี ซ่ึงอาจจะทำให้เสียหายจากผล

การพังของตล่งิ ได้ หลวงปู่จึงได้คิดสร้างวัดข้นึ มาใหม่ อยบู่ รเิ วณทีป่ ลอดภยั และสมบรู ณแ์ ละได้สำรวจหาบรเิ วณท่ตี งั้ วดั ใหม่ และมีความเหน็ วา่ ท่ตี ัง้ วดั โนนสว่าง
ปัจจุบันน้ี ชุมชนวัดโนนสว่างเป็นชุมชนที่มีความรัก ความสามัคคีปรองดองภายใต้หลักธรรมทางศาสนา เมื่อมีการจัดกิจกรรมงานบุญ ประเพณี หรือกิจกรรม

ที่สำคัญของชุมชน ชาวบ้านจะร่วมคิด ร่วมแรง ร่วมใจ ประกอบกิจกรรมและมีพิพิธภัณฑ์เจดีย์หลวงปู่ศรีจันทร์ วณฺณาโภ เป็นแหล่งเรียนรู้วิถีวัฒนธรรม

ของท้องถ่ินชุมชน เน้นการมีส่วนร่วมภายใต้แนวคิด ร่วมคิด ร่วมแรง ร่วมใจ ร่วมรับผลประโยชน์จากการพัฒนา โดยมีกิจกรรมการปลูกสมุนไพรในวัด

เปน็ กิจกรรมเชอ่ื มโยง เดก็ นักเรียน เยาวชน ประชาชนและวัดเขา้ ดว้ ยกนั โดยทุกกจิ กรรมได้รับความร่วมมอื จาก บา้ น-วัด-โรงเรียน/หน่วยงาน

๓) เส้นทางสคู่ วามสำเร็จ

การดำเนินงานภายใต้ “พลงั บวร” นัน้ เจ้าอาวาสเนน้ การมีสว่ นรว่ ม
ทุกข้ันตอน ต้ังแต่ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผลประโยชน์ และใช้กิจกรรมต่างๆเพื่อสร้าง
ความร่วมมือ เช่น กิจกรรมปรับปรุงภูมิทัศน์วัด ชาวบ้านจะนำพันธ์ุกล้าไม้ พันธุ์ดอกไม้
มาปลกู ในวดั เพ่อื สร้างความสวยงาม กจิ กรรมสวนสมุนไพร “รว่ มคิด ร่วมสรา้ ง สมนุ ไพร
มีได้เพราะทุกคน” นอกจากน้ี ในวัดโนนสว่างยังเป็นที่ตั้งของสถาบันพลังจิตตานุภาพ

เพอ่ื นอ้ มนำหลกั ธรรม คำสอนและแนวทางปฏบิ ตั ทิ างศลี สมาธิ ปญั ญา สรา้ งความแขง็ แรง

ท้ังทางกายและจติ ใจ มีความสุข สงบ และมีการนำบันได ๙ ขัน้ ไปปรบั ใชภ้ ายในชมุ ชน


111

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคตา่ งๆ ทเี่ กิดข้ึน


จากการท่ีประชาชน วัดโนนสว่าง ยึดติดกับการจัดกิจกรรมทางด้านวัฒนธรรมประเพณีต่างๆในรูปแบบของงานรื่นเริง นิยมการดื่มสุรา

ในเทศกาลต่างๆ เม่ือปี พ.ศ. ๒๕๕๑ เจ้าอาวาสได้มีประกาศเด็ดขาดในเร่ืองดังกล่าว ห้ามมิให้มีการด่ืมสุราในบริเวณวัด ห้ามมิให้มีมหรสพในการจัดงานต่างๆ

ในวดั (หมอลำ/การแสดงอน่ื ๆ) ซงึ่ ในชว่ งแรกคนในชมุ ชนคดั คา้ นและไมใ่ หค้ วามรว่ มมอื ในการจดั กจิ กรรมตา่ งๆเทา่ ทค่ี วร แตเ่ มอื่ เจา้ อาวาสและคณะกรรมการวดั

ได้จัดประชุมชี้แจงเหตุผล ขอ้ ดี ข้อเสยี รวมถงึ ประโยชน์ที่ได้จึงทำให้คนในชุมชนเริ่มเขา้ ใจ และยอมรับ และเกิดความรว่ มมอื ระหว่าง บ้าน-วดั -โรงเรียน/หนว่ ย
งานราชการมาจนถึงปัจจุบนั


ผลลัพธแ์ ละเป้าหมายส่คู วามยั่งยนื


- พฒั นาใหช้ ุมชนวัดโนนสวา่ งให้เป็นแหลง่ ทอ่ งเท่ียวในมติ ทิ างศาสนา และสร้างเสน่หใ์ ห้แก่ชุมชน

- สืบสานศิลปะ วฒั นธรรม ประเพณี ภมู ิปัญญาทอ้ งถิน่ เช่น ยกประดบั ประเพณีแห่ตน้ ดอกไมเ้ ครอ่ื งให้ไปสูร่ ะดับตำบล

- จงรักภกั ดตี ่อสถาบนั ชาติ ศาสนา และพระมหากษตั ริย
์
- การปฏบิ ตั ิตามคณุ ธรรม พอเพียง วนิ ัย สจุ ริต จติ อาสา

- น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักในการดำเนนิ ชีวติ

- ชุมชนร่วมกัน ลด ละ เลิกอบายมุข สง่ เสรมิ สุขภาพของคนในชมุ ชน

และจติ อาสาทำประโยชน์เพือ่ ส่วนรวม

- การพฒั นากจิ กรรมวนั พระเข้าวดั เทย่ี วตลาดนดั วัดโนนสวา่ ง ไปยงั เครอื ข่ายอืน่ ๆ


ขอ้ มูลการติดตอ่ ชมุ ชนคุณธรรมวดั โนนสว่าง


เลขท่ี ๑๔๕ หมู่ ๓ ตำบลศรสี งคราม อำเอวงั สะพุง จังหวัดเลย

- ผู้ประสานงาน (ของชุมชนฯ)

๑. พระอธิการดำรง ญาณสโี ล ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวัดโนนสวา่ ง โทรศพั ท์ ๐๘ ๕๖๔๖ ๕๒๕๙

๒. นายวุฒิชัย มัธยัสถ์สนิ ตำแหนง่ นายกเทศมนตรตี ำบลศรสี งคราม โทรศัพท์ ๐๘ ๕๗๔๑ ๓๓๓๐

๓. นางภัทรยิ า ศรยี างค์ ตำแหนง่ คร/ู อาจารย ์ โทรศพั ท์ ๐๙ ๑๐๖๑ ๘๔๑๘

๔. นางปณิตา มังคโล ตำแหน่ง ผู้ใหญบ่ ้านโนนสวา่ งหมู่ ๓ โทรศัพท์ ๐๖ ๕๖๗๑ ๗๘๗๙


112

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดจำปา
อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ

เรือ่ งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

วัดจำปาบา้ นหัวนา มากล้วนจารตี ประเพณี หลวงพ่อใหญค่ ู่บ้าน ถิ่นฐานวัฒนธรรม


งานล้ำเรือยาว หาดทรายขาวปากมูลชี พพิ ธิ ภณั ฑล์ ้ำคา่ งามสงา่ พระธาตกุ ตญั ญ ู

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

วัดจำปา และบ้านหัวนา เป็นชุมชนตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำมูลทางด้านทิศตะวันออกเรียกว่า วังขามเฒ่า ครั้งหนึ่งเกิดโรคระบาดมีผู้คนล้มตาย
เป็นจำนวนมากจึงได้ย้ายถิ่นฐานมาต้ังอยู่ทางทิศเหนือของหมู่บ้านติดกับทุ่งนา จึงได้ชื่อว่า “บ้านหัวนา” และวัดบ้านหัวนาต่อมาได้เปลี่ยนชื่อวัดเป็น

“วัดจำปา” เน่ืองจากมีต้นจำปาเก่าแก่ อายุหลายร้อยปี ดั้งเดิมเป็นคนลาวอพยพมาตามแม่น้ำโขงเช่ือมต่อแม่น้ำมูลถึงวังขามเฒ่า ข้ึนกับเขตอำเภอเข่ืองใน
จังหวดั อบุ ลราชธานี และได้ยา้ ยมาขน้ึ กับเขตอำเภอกนั ทรารมย์ จงั หวัดศรสี ะเกษ ในปี พ.ศ. ๒๔๘๐ เปน็ ชุมชน ทมี่ วี ฒั นธรรมชาติพันธ์ุชนเผา่ ลาว ใช้ภาษาลาว
ในการสื่อสารเฉพาะถ่ิน วัดจำปายังมีพระพุทธรูปเก่าแก่ซ่ึงเรียกกันว่า “หลวงพ่อใหญ่” อายุกว่า ๑,๔๐๐ ปี มีพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านท่ีจัดแสดงส่ิงของโบราณ

ทต่ี กทอดมาจากบรรพบุรุษ มีพระธาตุกตญั ญูซึ่งบรรจุพระบรมสารีรกิ ธาตุ มปี า่ ชุมชนทีอ่ ุดมสมบูรณ์ มีต้นยางนาเกา่ แก่ อายกุ ว่า ๕๐๐ ปี เป็นชมุ ชนทอ่ี ยู่สดุ เขต
จังหวัดศรีสะเกษ ทางทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดอุบลราชธานี ซ่ึงแม่น้ำมูลไหลผ่านมาบรรจบกับแม่น้ำชี มีบึงอ้อขนาดใหญ่กว่า ๑,๐๐๐ ไร่ เป็นท่ีอาศัย

ของนกเปด็ นำ้ และนกนานาชนดิ มแี หลง่ อาหารทางธรรมชาตทิ อี่ ดุ มสมบรู ณ์ และมนี าบวั ซงึ่ ถอื เปน็ พชื ทส่ี รา้ งรายไดใ้ หแ้ กช่ มุ ชนในพนื้ ทกี่ วา่ ๑๐ ไร่ ทำใหผ้ มู้ าเยอื น

ได้สมั ผสั วิถชี ีวติ อย่กู บั ธรรมชาติ และรว่ มกันอนุรักษ์ สบื สานวัฒนธรรมประเพณที อ้ งถ่ิน

๓) เส้นทางสคู่ วามสำเร็จ

ชุมชนคุณธรรมวัดจำปา เป็นชุมชนเล็กๆ ที่มีวิถีชีวิตเรียบง่าย ได้รับ

ผลกระทบจากสภาพกระแสสังคมในปัจจุบัน ซึ่งมีการพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว สังคมเกิด

การเปลย่ี นแปลงไป ชมุ ชนจงึ มคี วามพยายามทจี่ ะเฝา้ ระวงั ทางสงั คมในทกุ ๆ ดา้ น ไมเ่ ดนิ ตามกระแส

ภายนอก เพราะอาจจะทำให้สังคมเกิดการเปลี่ยนในทางที่เลวร้าย จึงมุ่งพัฒนาในด้านคุณงาม
ความดี ยึดหลักธรรมคำสอนในทางพระพุทธศาสนา เพ่ือให้ชุมชนมีคุณภาพ และอยู่ในสังคม

ได้อย่างสงบ โดยชุมชนมีต้นทุนที่โดดเด่นในการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมให้กับคนในชุมชน

โดยมวี ดั จำปา เปน็ ศนู ยก์ ลาง เนน้ ใหค้ นยดึ ถอื และปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมคำสอนทางพระพทุ ธศาสนา
มีศีล ๕ เป็นศีลขึ้นพ้ืนฐาน เป็นหลักประกันคุณภาพชีวิต มีการบูรณาการกับการดำรงชีวิต

เพอื่ เปน็ แนวทางในการประพฤตปิ ฏบิ ัติตนได้อย่างถกู ต้อง


113

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคต่างๆ ที่เกดิ ขน้ึ


การขับเคลื่อนชุมชนคุณธรรมต้องใช้เวลาในการยอมรับและเข้ามามีส่วนร่วม ดังน้ัน บุคคลท่ีเป็นผู้นำจะเป็นต้องทำให้เห็นว่าเม่ือเป็นชุมชน

คุณธรรมแล้วเกิดผลดีอย่างไร ซึ่งปัญหาดังกล่าวพระครูบวรสังฆรักษ์ เจ้าอาวาสวัดจำปา ได้นำพาคนในชุมชนบ้านหัวนาปฏิบัติจนบังเกิดผล เกิดการเปล่ียน

ในชุมชน แสวงหาความร่วมมือจากส่วนราชการ ภาคเอกชนในการพัฒนาต่อยอดด้านต่างๆ ในชุมชน เพ่ือสร้างคุณภาพชีวิตท่ีดีให้กับคนในชุมชน ตลอดจน

แก้ไขปัญหาอุปสรรคต่างๆ เช่น การขาดองค์ความรู้ในการพัฒนา และวิธีการในการต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม ให้เกิดมูลค่าเพ่ิม ซึ่งในการแก้ปัญหาต่างๆ

ได้หน่วยงานราชการ เช่น มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดศรีสะเกษ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดศรีสะเกษ องค์การบริหารส่วน

จังหวัดศรีสะเกษ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแก้ว สภาวัฒนธรรมจังหวัดศรีสะเกษ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ เข้ามาสนับสนุน ทั้งในด้านงบประมาณ

และพฒั นา ตอ่ ยอดองค์ความร้ ู


ผลลัพธ์และเป้าหมายสคู่ วามยัง่ ยนื


ชุมชนคุณธรรมวัดจำปา มีการพัฒนาตนเองอย่างต่อเน่ือง นำทุนความดีจากการเป็นชุมชนคุณธรรมมาพัฒนาต่อยอดในเชิงของการท่องเท่ียว

ทางวัฒนธรรม โดยการเข้ารว่ มเป็น ชุมชนคณุ ธรรม “บวร On Tour” หม่บู ้าน OTOP นวัตวถิ ี วดั ในโครงการประชารัฐสร้างสขุ ซ่งึ จากการดำเนนิ การดังกล่าว
ทำให้ชุมชนมีการพัฒนาเพ่ือวางรากฐานในการบริการท้ังด้านการท่องเที่ยวชุมชน และการศึกษาศูนย์เศรษฐกิจพอเพียง เช่น ชุมชนคุณธรรมฯ วัดจำปา

มีห้องน้ำสำหรับนักท่องเท่ียวที่เพียงพอ สะอาด ได้มาตรฐานไว้บริการสำหรับนักท่องเที่ยวผู้มาเยือน โดยห้องน้ำแยกเป็นห้องน้ำหญิง ห้องน้ำชาย

หอ้ งนำ้ ผพู้ กิ าร มที างลาดสำหรบั ผพู้ กิ าร และผสู้ งู อายุ เพอื่ ความปลอดภยั ของนกั ทอ่ งเทยี่ วผละผมู้ าเยอื น มที จี่ อดรถ สำหรบั นกั ทอ่ งเทย่ี วทเี่ พยี งพอ และปลอดภยั

ซงึ่ จากการดำเนนิ การเหลา่ นี้ ประโยชนท์ จ่ี ะไดร้ บั คอื การสรา้ งงาน สรา้ งอาชพี สรา้ งรายได้ สรา้ งรอยยมิ้ สรา้ งความสขุ ใหก้ บั คนในชมุ ชน


ขอ้ มูลการตดิ ตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั จำปา (บา้ นหวั นา)


- ผู้ประสานงาน (ของชุมชนฯ)

สำนักงานเลขานุการเจ้าคณะอำเภอกันทรารมย์ วดั จำปา โทรศัพท์ ๐๘ ๗๙๘๖ ๙๙๙๐

114

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดอินทรังสฤษฏิ์
อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร

เรอ่ื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

แดนดนิ ถิ่นหนองผือ งามเล่อื งลือสาวภูไท


ภาคภูมิใจงานจักสาน สวยตระการผา้ ครามมุก

แสนสนุกบุญผะเวส สวนเกษตรอนรุ กั ษค์ วายไทย

ศูนยร์ วมใจวดั อินทรังสฤษฏ์ิ เชญิ หมมู่ ติ รมาเยี่ยมเยอื นู

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดอินทรังสฤษฏิ์ เป็นหมู่บ้านชาวภูไทมีวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์ในด้านประเพณี วัฒนธรรม มีอุปนิสัยสันโดษยึดมั่น

ในหลกั ศีลธรรมพระศาสนา มีฝีมอื ในดา้ นงานจกั สาน ทอผ้าครามมุก เย็บปักถกั รอ้ ย และมคี วามขยันขนั แข็งสู้งาน ซ่ึงประเพณีทีโ่ ดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ

ของชุมชนก็คือ “งานบุญมหาชาติ” ซึ่งจัดข้ึนในช่วงเดือนเมษายนของทุกปีโดยมิได้งดเว้นหากไม่มีข้อจำกัดอ่ืน จุดมุ่งหมายของงานบุญนี้ก็เพื่อสร้างความสมัคร
สมานสามัคคีของคนในชุมชน และเป็นการบูรณาการทำงานระหว่าง บ้าน วัด โรงเรียน ในส่วนของหมู่บ้านก็ได้พึ่งพา ผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนช่วยเป็นหลักจัดแจง
เคร่ืองตกแต่งขบวนพระเวสสันดร กลุ่มแม่บ้านเข้ามาช่วยงานประดับประดาเครื่องพระเวสสันดรพร้อมทั้งได้ร่วมกันฝึกซ้อมรำภูไทบ้านหนองผือ

เพ่ือการอนุรกั ษก์ ารรำภูไทเอาไว้พร้อมกับเปน็ การได้ร่วมกันทำกิจกรรมของกลมุ่ แมบ่ ้านทำให้เกิดความรกั ความสามัคคีกลมเกลียวกัน


๓) เสน้ ทางสู่ความสำเร็จ

คนในชุมชนคุณธรรมวัดอินทรังสฤษฏิ์ มีศักยภาพในตนเองและมีวิถีชีวิต
ของชาวภูไทที่มีศิลปะวัฒนธรรม การงานอาชีพ ที่ยังคงอนุรักษ์สิ่งท่ีเป็นของเก่าแก่แต่โบราณ
สืบสานให้คงอยู่ และพัฒนาปรับปรุงวิถีชีวิตของตนไปพร้อมๆ กับการเปลี่ยนแปลงของโลก

จึงได้ร่วมกันจัดทำเป็นสโลแกนสั้นๆว่า “วัฒนธรรมล้ำค่า สวยโสภาสาวภูไท” สิ่งเหล่าน ้ี

หล่อหลอมผู้คนในชุมชนเกิดอัตลักษณ์เป็นของตนเองว่า “รักษาประเพณี มุ่งความดี

พระศาสนา พัฒนางานอาชีพ” เมื่อรวมวิถีวัฒนธรรมชาวภูไทที่ดีงามมากล่าวรวมกันไว ้

จงึ ทำใหเ้ กิดสิ่งดีงามในชุมชนคุณธรรมวัดอนิ ทรังสฤษฏ์ทิ ้งั หมด


115

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคตา่ งๆ ทเี่ กิดขน้ึ


การเปล่ียนผ่านระหว่างช่วงวัยของคนในชุมชน ผู้ใหญ่ท่ีเป็นผู้สูงวัยยังมีความยึดมั่น

ในความคดิ และวถิ ชี วี ติ แบบเดมิ ในอดตี ไมอ่ ยากเปลย่ี นแปลงสงิ่ ใดอยากใหค้ งไวอ้ ยา่ งมนั่ คง รวมทง้ั การ

ไม่เข้าใจ ในแนวนโยบายวิธีปฏิบัติของหน่วยงานราชการท่ีเข้ามาปฏิบัติกิจกรรมในชุมชน เข้ามาปฏิบัติ
หรอื ดำเนนิ กจิ กรรมเสรจ็ แลว้ ไมไ่ ดส้ บื สานตอ่ ทำใหข้ าดความตอ่ เนอ่ื ง ความทา้ ยทายประการสดุ ทา้ ยกค็ อื

การขาดการรวมกลมุ่ ในการทำงานอยา่ งมนั่ คง ผคู้ นในชมุ ชนแหง่ นเี้ มอ่ื รวมกลมุ่ ทำกจิ กรรมใดแลว้ มกั จะ

ไม่ค่อยมีความม่ันคง การดำเนินการไปสักเวลาหน่ึงการรวมกลุ่มก็จะจางคลายหายไป สิ่งเหล่านี้เป็น

ความทา้ ทายในการดำเนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ ใหป้ ระสบผลสำเรจ็ ไดอ้ ยา่ งยงั่ ยนื


ผลลพั ธ์และเปา้ หมายสูค่ วามย่ังยืน


การร่วมกันดำเนินกิจกรรมต่างๆ ของชุมชนคุณธรรมวัดอินทรังสฤษฏิ์ ทำให้เกิด

“ผลลพั ธห์ รอื ผลกระทบ” ตอ่ พฤตกิ รรมของคนในชมุ ชนไดร้ บั การกระตนุ้ ใหเ้ กดิ คณุ ธรรมพนื้ ฐาน ๔ ประการ

คือ “พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา” เกิดการพัฒนาเรียนรู้ช่วยกันดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในชุมชน

โดยอาศยั พลงั ความสมคั รสมานสามคั คพี รอ้ มเพรยี งกนั สง่ ผลใหไ้ ดร้ บั การยกยอ่ งใหเ้ ปน็ คณุ ธรรมตน้ แบบ

ไดอ้ ยา่ งภาคภมู ใิ จ สงิ่ ทค่ี ณะกรรมการชมุ ชนคณุ ธรรมวดั อนิ ทรงั สฤษฏ์ิ และคณะทำงาน รวมทง้ั ผคู้ นในชมุ ชน

ได้ร่วมกันผลักดันการดำเนินกิจกรรมต่างๆ จนประสบผลสำเร็จและเกิดผลกระทบในทางดีในหลายๆ

ดา้ นและมขี อ้ ทคี่ วรพฒั นาปรบั ปรงุ ในหลายๆ สงิ่ ซง่ึ ไดเ้ รยี นรจู้ ากการถอดบทเรยี นในการดำเนนิ การทผ่ี า่ นมา
สำหรับส่ิงท่ีได้กำหนดเป็นเป้าหมาย หรือความตั้งใจท่ีอยากจะให้ชุมชนแห่งนี้ได้มีหลักประกัน

ในการพัฒนาอย่างย่ังยืนนั้น คณะกรรมการพร้อมภาคีเครือข่ายได้ร่วมกันกำหนดเป็นวิสัยทัศน์ไว้ว่า

“ชมุ ชนพฒั นา มวลประชามสี ขุ ”


ข้อมลู การติดต่อชุมชนคุณธรรมวัดอนิ ทรังสฤษฏ
์ิ

- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชน)

๑. พระมหารถศรี ตกิ ขฺ ปญโฺ ญ ตำแหนง่ เจา้ อาวาสวดั อนิ ทรงั สฤษฏ์ิ โทรศพั ท์ ๐๘ ๕๕๒๔ ๙๕๕๖

๒. นายอารมณ์ เขยี วโป ตำแหนง่ ผใู้ หญบ่ า้ นหนองผอื โทรศพั ท์ ๐๙ ๘๖๕๐ ๕๘๑๘

๓. นายประมง แสนเพยี ง ตำแหนง่ ผใู้ หญบ่ า้ นใหมห่ นองผอื โทรศพั ท์ ๐๖ ๑๐๖๐ ๗๔๑๔

- ผปู้ ระสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั )

๑. นางวไิ ลวรรณ รตั นโคตร ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศพั ท ์ ๐๘ ๙๙๒๔ ๕๓๐๒

๒. นายสถาป วงศส์ ดี า ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศพั ท ์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๘๑๓๔


116

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดสามบ่อ
อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

เรอ่ื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ชุมชนน่าอยู่ คู่คณุ ธรรม ยดึ มน่ั ในความดี สามคั ครี ่วมใจ

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ปัญหาทเ่ี จอในระยะแรกของชุมชนวดั สามบ่อ คอื

๑. ประชาชนในชมุ ชนประสบความยากจน ประชาชนมกี ารบริโภคและใชจ้ ่ายอย่างเกนิ ตวั ขาดหลกั การดำเนนิ ชวี ติ ตามแนวทางเศรษฐกิจ
แบบพอเพียง มีหน้สี ิน คา่ ครองชีพสูง ทำใหห้ ลายครอบครวั ตอ้ งประสบปัญหาการเป็นหนส้ี ิน

๒. ประชาชนส่วนใหญ่ ขาดคุณธรรมจรยิ ธรรม ในเร่อื งมารยาท ไมเ่ ชื่อฟังเคารพผใู้ หญ่ ขาดความรับผิดชอบต่อสังคม

๓. ประชาชน ในชมุ ชนสว่ นใหญข่ าดความเขา้ ใจในหลกั แนวคำสอนของศาสนา

๔. ประชาชนไม่มจี ติ อาสา ขาดการมสี ่วนร่วม ในการพัฒนาชมุ ชนท้องถน่ิ


๓) เสน้ ทางสคู่ วามสำเร็จ

เร่ิมต้นจากการให้คนในชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วม โดยในการดำเนินงานเพื่อแก้
ปัญหาในชมุ ชน ได้จัดกระบวนการสรา้ งการรบั รู้และขับเคลอ่ื นงานในชมุ ชน

๑. มีการประกาศเจตนารมณ์ ข้อตกลงชมุ ชน

๒. กำหนดเปา้ หมายของชมุ ชน ในปัญหาท่ีอยากแก้ และความดีทีอ่ ยากทำ

๓. จดั ทำแผนพฒั นาและสง่ เสรมิ คณุ ธรรมของชุมชน

๔. มีการดำเนินการตามแผนและจัดกจิ กรรมแกไ้ ขปญั หาของชมุ ชน

๕. มีการประเมินผลและทบทวนแผนเป็นระยะ เพือ่ พัฒนาชมุ ชนให้มปี ระสทิ ธิภาพ


๖. ประกาศยกยอ่ งเชดิ ชบู คุ คลผทู้ ำความดหี รอื บคุ คลผมู้ คี ณุ ธรรมในชมุ ชนทท่ี ำความด
ี
๗. มกี ารประเมนิ ผลความสำเรจ็ ในชุมชน ให้คนในชุมชนมพี ฤติกรรมท่ดี ขี น้ึ

๘. มีการขยายผลกิจกรรมเพ่ิมเติมในมิติทางศาสนา กิจกรรมส่งเสริมหลักปรัชญา

ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง กจิ กรรมสง่ เสรมิ วถิ วี ฒั นธรรมทดี่ งี าม

๙. เป็นแหล่งแลกเปล่ียนเรียนรู้ ถา่ ยทอดใหก้ บั ชมุ ชนอ่นื ๆ รวมถึงการสรา้ งเครือขา่ ย




117

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อปุ สรรคต่างๆ ท่ีเกิดขึ้น


ความทา้ ทายทเ่ี กดิ ขน้ึ

๑. ความทา้ ทายดา้ นความคดิ ของคน ในชมุ ชนทหี่ ลากหลายไมต่ รงกนั

๒. ความทา้ ทายในดา้ นความพรอ้ ม ของปจั จยั ในการดำเนนิ การกจิ กรรมโครงการชมุ ชนคณุ ธรรมเชน่ บคุ ลากร วสั ด/ุ อปุ กรณ์ งบประมาณ

ในการดำเนนิ การ องคค์ วามรใู้ นการจดั กจิ กรรมตา่ งๆ

อปุ สรรคตา่ งๆในการดำเนนิ งาน

๑. ความพรอ้ มของคนในชมุ ชนในดา้ น ขาดความรคู้ วามเขา้ ใจ การเสยี สละ ความพรอ้ มเพรยี ง การทำงานรว่ มกนั ในชมุ ชน

๒. ขาดวสั ด/ุ อปุ กรณ์ ในการจดั กจิ กรรมตา่ งๆ ของโครงการชมุ ชนคณุ ธรรม

๓. ขาดงบประมาณ ไมเ่ พยี งพอในการดำเนนิ งาน กจิ กรรมชมุ ชนคณุ ธรรม


ผลลพั ธแ์ ละเปา้ หมายส่คู วามยั่งยนื


๑. ชาวบา้ นและเยาวชนในชมุ ชน มพี ฤตกิ รรม มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม ดา้ นมารยาท มคี วามเคารพเชอ่ื ฟงั ผใู้ หญ่ มคี วามรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คม มนี ำ้ ใจ

มจี ติ อาสา ในการชว่ ยงานตอ่ สว่ นรวม และยดึ มน่ั ในหลกั ธรรมคำสอนของศาสนา นำหลกั ธรรมไปใชใ้ นการดำเนนิ ชวี ติ ประจำวนั ได
้
๒. เกดิ เครอื ขา่ ยภาครฐั ภาคเอกชน ผนู้ ำทอ้ งถน่ิ สถานศกึ ษา ในการทำงานรว่ มกนั แบบภาคเี ครอื ขา่ ย

๓. ประชาชนในชมุ ชน มอี าชพี มรี ายได้ มตี น้ แบบในการประกอบอาชพี สรา้ งรายไดแ้ ละใชจ้ า่ ยในครวั เรอื น โดยยดึ หลกั เศรษฐกจิ แบบพอเพยี ง
ความสำเรจ็ ทเี่ กดิ ขน้ึ จากการดำเนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ ทำใหป้ ระชาชน ครอบครวั ชมุ ชนมคี ณุ ธรรมทเ่ี ขม้ แขง็ เศรษฐกจิ เขม้ แขง็ อยอู่ ยา่ งมคี วามสขุ เปา้ หมายทตี่ อ้ งการ
จะดำเนินการต่อไปคือ การสร้าง ขยาย เครือข่ายด้านคุณธรรมให้เพิ่มขึ้น และพัฒนาเครือข่ายท่ีมีอยู่เดิมให้มีความเข้มแข็ง เพื่อให้คนในชุมชนมีคุณธรรม

ชมุ ชนมคี วามสงบรม่ เยน็


ขอ้ มูลการตดิ ตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวัดสามบอ่


- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

พระครวู รสตุ าธคิ ณุ ตำแหนง่ เจา้ อาวาสวดั สามบอ่ โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๘๗๖ ๔๘๖๒

- ผปู้ ระสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั )

นางสภุ ทั รา ศรวี ไิ ล ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๙๒๘๗


118

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดนิคมพัฒนาราม
(วัดผัง ๗) อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล

เร่ืองราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวญั

ประตสู ู่มะนงั วิหารดงั จตคุ าม หมสู่ ามพฒั นา ชาวประชาสามคั ค ี

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

การขับเคลื่อนชุมชนคุณธรรมวัดนิคมพัฒนาราม (วัดผัง ๗) น้อมนำปรัชญา

เศรษฐกิจพอเพียงขับเคลื่อนด้วยพลังบวร ในชุมชนวัดนิคมพัฒนาราม (วัดผังเจ็ด) เริ่มต้นมานานกว่า ๑๐ ปีมาแล้ว แต่ยังไม่เป็นรูปแบบท่ีชัดเจน

และได้นำแนวทางชุมชนคุณธรรมน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกระทรวงวัฒนธรรม มาจัดระบบเป็นชุมชนคุณธรรมฯ ท่ีชัดเจนข้ึนเริ่มจาก

วนั ท่ี ๒๒ มนี าคม ๒๕๖๑ โดยการเขา้ รว่ มประชมุ ชาวบา้ นทกุ ครวั เรอื น เพอื่ มาฟงั แนวทางและหาปญั หาทเ่ี กดิ ขน้ึ ในหมบู่ า้ น จากนนั้ ใหช้ มุ ชนรว่ มเสนอความคดิ เหน็
ความดที ่ีอยากทำ และจัดทำเปน็ แผนปฏิบัตกิ าร ขับเคลื่อนกจิ กรรมตามแผนปฏิบัติการดงั กลา่ ว จนถงึ ปัจจุบัน

๓) เสน้ ทางสคู่ วามสำเรจ็

ผู้นำชุมชน จัดเวทีประชาคมเพ่ือหารือแนวทางในการแก้ปัญหาของชุมชนโดยทีประชุมเห็นว่า ควรมีการทำผลิตภัณฑ์ชุมชน ชุมชน

เพอ่ื สง่ เสรมิ รายได้และการนำแนวทาง พระราชดำรเิ ศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยุกต์ใช้ในชวี ติ ประจำวัน ปญั หาการการลกั เล็กขโมยน้อย ปญั หายาเสพตดิ ปญั หา
ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในหมู่บ้าน เช่น ไม่มีกล้อง CCTV ท่ีครอบคลุมในทุกพื้นท่ี แนวทางการแก้ไข โดยให้ทุกส่วนภาครัฐ เอกชน


มี ก า ร ส อ ด ส่ อ ง ดู แ ล ค ว า ม ป ล อ ด ภั ย ใ น ชุ ม ช น มี ก า ร จั ด ต้ั ง ชุ ด รั ก ษ า

ความปลอดภัยในชุมชนมีการจัดตั้งชุดรักษาความปลอดภัยตรวจเวรยาม

ในเขต ชมุ ชน หมบู่ า้ น ใหผ้ นู้ ำชมุ ชน กำนนั ผใู้ หญบ่ า้ น ผปู้ กครองคอยสอดสอ่ ง

พฤติกรรมของ เยาวชน และประชาชนในพ้ืนท่ีพร้อมท้ังให้ความรู
้
เกย่ี วกบั โทษของยาเสพตดิ และขอความรว่ มมอื กบั สถานศกึ ษาในการใหค้ วามรู้

ความเข้าใจในการใช้ชีวิตประจำวัน ให้ทันกับสถานการณ์โลก และโทษ

ของสิ่งเสพติดรวมท้ังให้ความรู้ด้านกฎหมาย บทลงโทษจากการกระทำ

ท่เี ก่ยี วขอ้ งกับยาเสพตดิ


119

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อปุ สรรคต่างๆ ท่ีเกิดขึ้น


ปัญหาทุกปัญหาในชุมชน ได้รับการแก้ไขเพื่อลดความเดือดร้อนของคนในชุมชน โดยการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ผ่านเวทีประชาคม

เพ่ือรบั รู้ปญั หา และหารอื แนวทางการแก้ปญั หาร่วมกนั ส่งผลให้ปัญหาทเี่ กดิ ข้นึ ในชุมชนชมุ ชนลดลง มคี วามเปน็ อยทู่ ีด่ ขี นึ้


ผลลพั ธแ์ ละเป้าหมายสูค่ วามย่ังยนื


คนในชมุ ชนมพี ฤตกิ รรมเปลย่ี นแปลงไปในทางทด่ี ขี น้ึ มกี ารทำกลมุ่ กจิ กรรมมากขนึ้ มจี ติ อาสาในการทำงานในชมุ ชน มกี ารเสยี สละ เออื้ เฟอ้ื เผอ่ื แผ่
รู้จักการแบ่งปัน ส่งผลให้ความเป็นอยู่ของคนในชุมชนมีความสงบสุข ผู้นำชุมชนและคนในชุมชน มีการประกาศเจตนารมณ์ท่ีจะไม่ยุ่งเก่ียวกับยาเสพติด

และอบายมขุ และรว่ มกนั พฒั นาชมุ ชนใหน้ า่ อยู่ เพอื่ สรา้ งความประทบั ใจใหแ้ กผ่ มู้ าเยอื น


ข้อมูลการตดิ ต่อชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านผัง ๗


พระครูโสภณปญั ญาสาร ตำแหนง่ เจ้าอาสาววดั นคิ มพัฒนาราม เจา้ คณะอำเภอมะนงั โทรศัพท์ ๐๘ ๗๓๙๔ ๔๘๙๔

- ผปู้ ระสานงาน (ของชุมชนฯ)

นายสมใจ ตง้ั เอยี ด ตำแหนง่ ผ้ใู หญบ่ ้าน หมทู่ ี่ ๓ โทรศพั ท์ ๐๙ ๕๐๑๕ ๓๙๗๗

- ผปู้ ระสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวัดสตลู )

นางอาอชี ะ เหมือนกู้ ตำแหนง่ นกั วชิ าการวัฒนธรรมชำนาญการ โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๙๔๑๕


120

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผึ้งใน
อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ

เร่อื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ทอ่ งเทีย่ วชุมชนคณุ ธรรม วิถถี ิน่ ชุมชนคนรมิ นำ้ บา้ นบางน้ำผ้ึง

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผ้ึงใน เป็นชุมชนเล็กๆ มีพ้ืนที่ไม่มากนัก ชุมชนตั้งอยู่ติดริมแม่น้ำเจ้าพระยา จึงมีวิวทิวทัศน์สวยงาม

ท้งั ยามพระอาทิตยข์ นึ้ และตก เปน็ แหล่งโอโซนบริสุทธิใ์ กล้กรุงเทพ เปน็ ๑ ใน ๑๑ หมู่บา้ นของตำบลบางนำ้ ผ้งึ และเปน็ ชุมชนทม่ี คี วามเขม้ แข็ง มกี ารรวมตัวกัน
ทำกิจกรรมระหวา่ งผู้นำชมุ ชน กลมุ่ องคก์ ร และประชาชนในพน้ื ทีอ่ ยา่ งสม่ำเสมอ ทัง้ ด้านการอนุรกั ษ์ทรพั ยากรธรรมชาติสงิ่ แวดล้อม มกี ารรวบรวมวฒั นธรรม
และภูมิปัญญาท้องถ่ิน จัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผ้ึงใน ผู้คนในชุมชนมีจิตใจเอื้อเฟ้ือเผื่อแผ่ โอบอ้อมอารี รักธรรมชาติ และมีจิตสำนึก

การมีส่วนร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมของชุมชน สภาพบ้านเรือนเป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงาม นอกจากนี้ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผึ้งใน

ได้รบั การคดั เลือกจากนิตยสาร TIME วา่ เปน็ หมบู่ ้านทเ่ี ป็นแหลง่ ผลติ โอโซน (ออกซิเจน) อันดบั ๓ ของเอเชยี และเป็นพ้นื ทสี่ เี ขียว (ปอดกรุงเทพฯ) รวมถึงได้รับ

การคดั เลอื กเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพยี งตน้ แบบ “ม่ังมี ศรสี ขุ ” หมูบ่ า้ นแรกของจงั หวัดสมทุ รปราการ


๓) เส้นทางสู่ความสำเร็จ

ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผึ้งใน ทำการรวบรวมและจัดเก็บข้อมูลต่างๆ ของชุมชนข้ึน

ต่อมาชุมชนได้ร่วมกันจัดทำเป็นศูนย์การเรียนรู้เพ่ือเป็นศูนย์ข้อมูลกลางของชุมชนไว้ใช้สำหรับการต้อนรับ

นักท่องเท่ียวและเป็นสถานที่ในการศึกษาดูงาน ด้วยความหลากหลายทางด้านสิ่งแวดล้อม

และศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ทำให้ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผ้ึงในเป็นสถานที่ท่องเท่ียวท่ีงดงามในสายตาของ
นักท่องเท่ียวและเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชน สนับสนุนให้มีการจัดตั้งสภาวัฒนธรรมตำบล

เพ่ือให้ชาวชมุ ชนใชก้ จิ กรรมทางวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเปน็ งานประเพณสี งกรานต์ แห่เทยี นเขา้ พรรษา ประเพณี
ลอยกระทง เป็นต้น ใช้เป็นเครื่องมือยึดเหน่ียวทางค่านิยมและเอกลักษณ์ของตนเกิดจิตสำนึกของ

ความเป็นไทยและภาคภูมิใจในค่านิยมไทยพร้อมกับปรับใช้ให้เหมาะสม สอดคล้องกับวิถีชีวิตด้ังเดิม

และทสี่ ำคญั ทำใหช้ าวชมุ ชนเกิดความรัก ความร่วมมือและหวงแหนวิถีชีวิตตามวถิ ีไทยให้คงไว้ตราบนานเทา่ นาน
พรอ้ มทจ่ี ะสร้างสรรค์สง่ิ ดงี ามให้กับชุมชนสงั คมต่อไป


121

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อปุ สรรคต่างๆ ท่ีเกิดขึน้


ความท้าทายที่เกิดขึ้นคือการทำให้เด็กและเยาวชนในชุมชนหันมาตระหนัก

และให้ความสนใจถึงรากเหง้าภูมิปัญญาวัฒนธรรมของชุมชน โดยการให้เด็กและเยาวชนเข้ามา

มสี ว่ นรว่ มโดยการถอดบทเรยี นในแตล่ ะกจิ กรรม เปน็ การเรยี นรดู้ ว้ ยตนเองผา่ นการปฏบิ ตั จิ รงิ ตอ่ มาจงึ ได้

ขยายกลุ่มเป้าหมายไปยังผู้สูงอายุหรือกลุ่มคนวัยเกษียณ เพ่ือถ่ายทอดองค์ความรู้ ก่อให้เกิด

การใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และเป็นการสร้างรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัว นำไปสู่การ

รวมกลมุ่ และรวมกนั ทำกจิ กรรม


ผลลพั ธ์และเปา้ หมายส่คู วามย่ังยืน


ชุมชนคุณธรรมวัดบางน้ำผึ้งในเป็นชุมชนที่มีความเข้มแข็ง มีการรวมตัวกัน

ทำกิจกรรมระหว่างผู้นำชุมชนและประชาชนในพ้ืนที่อย่างสม่ำเสมอ ทำให้เกิดความใกล้ชิดกัน

จะมกี ารจดั ประชมุ กนั เปน็ ประจำทกุ เดอื น ทงั้ ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว การอนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาติ สง่ิ แวดลอ้ ม
และมีการนำผู้สูงอายุมาเผยแพร่วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น จนกลายเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชน

บา้ นบางนำ้ ผงึ้ เมอื่ การดำเนนิ งานมคี วามกา้ วหนา้ จงึ มกี ารจบั มอื กนั กระจายรายไดไ้ ปยงั คนในชมุ ชน
ตัวอย่าง เช่น โฮมสเตย์ จักรยานท่องเท่ียว รถมอเตอร์ไซค์พาเที่ยว มัคคุเทศก์ท้องถิ่น หากใคร

ปลูกพืชผักสวนครัวก็เอามาชายให้กับร้านอาหารในชุมชน ทุกคนมีความเก้ือกูลซึ่งกันและกัน

พึ่งพาอาศัยกัน หรืออีกนัยหนึ่งคืออยู่กันแบบครอบครัว คนในชุมชนต่างก็มีจิตใจเอื้อเฟ้ือเผ่ือแผ ่

เปา้ หมายทช่ี มุ ชนไดก้ ำหนดและตง้ั เปน็ ความสำเรจ็ รว่ มกนั คอื การผลกั ดนั และปลกู ฝงั ใหค้ นรนุ่ หลงั
โดยเฉพาะเดก็ และเยาวชนเกดิ ความรกั และหวงแหนบา้ นเกดิ รว่ มกนั สบื สาน อนรุ กั ษว์ ถิ ชี วี ติ ประเพณี
และวัฒนธรรมของชุมชน โดยการนำเอาความรู้ความสามารถและความเช่ียวชาญในด้านส่ือ

และเทคโนโลยี ซง่ึ เปน็ จดุ เดน่ ของคนรนุ่ ใหมม่ าใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน
์

ขอ้ มลู การติดตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั บางนำ้ ผ้งึ ใน


- ผ้ปู ระสานงาน (ของชุมชนฯ)

นายอทิวตั รอดคลองตัน ตำแหนง่ ประธานสภาวฒั นธรรมตำบลบางนำ้ ผงึ้ โทรศพั ท์ ๐๙ ๑๘๑๖ ๒๒๘๙

- ผ้ปู ระสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจังหวดั )

นางอรอุมา ฉตั รเงิน ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๓๙๖๐


122

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดแก่นจันทน์เจริญ
อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม

เรื่องราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

ไหว้วดั บางพลบั กราบวัดแก่นจนั ทน์ แดนสวรรค์เกษตรพอเพียง เคียงพระยอดธง

คงโบสถเ์ กา่ พระเจา้ ตากสนิ ถน่ิ นำ้ ตาลมะพรา้ ว สม้ โอขาวใหญ่ ขนมเรไร ผลไมก้ ลบั ชาติ

ศิลปศ์ าสตร์พญาซอ สขุ หนอ นอนโฮมสเตย์

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ชมุ ชนคุณธรรมวัดแกน่ จันทน์เจรญิ เป็นชุมชนท่มี ตี น้ ทุนทางด้านเศรษฐกจิ สงั คม ส่ิงแวดลอ้ ม และวัฒนธรรม สำนกั งานวัฒนธรรมจงั หวัด
สมุทรสงครามจึงเข้ามาสนับสนุน ขับเคล่ือนการพัฒนาชุมชน โดยใช้หลักพลัง “บวร” บ้าน-วัด-โรงเรียน เข้ามามีส่วนร่วม โดยร่วมกับชุมชนขับเคลื่อน

ใหเ้ กดิ กจิ กรรมตา่ งๆ ทำใหค้ นในชมุ ชนอยรู่ ว่ มกนั อยา่ งมคี วามสขุ รจู้ กั ดำเนนิ ชวี ติ โดยมศี าสนา เปน็ เครอ่ื งยดึ เหนยี่ วจติ ใจ นอ้ มนำหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

มาใชใ้ นการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ สบื สานวถิ วี ฒั นธรรมทด่ี งี าม จากการขบั เคลอ่ื นชมุ ชนคณุ ธรรม ดว้ ยการใชพ้ ลงั “บวร” จงึ สามารถผลกั ดนั ให้ วดั แกน่ จนั ทนเ์ จรญิ
และวัดบางพลับ ซ่ึงเป็นศาสนสถานในชุมชนมีบทบาทและส่วนร่วมในการขับเคลื่อนชุมชนอย่างชัดเจน ส่งเสริมการท่องเท่ียวทางประวัติศาสตร ์

วัฒนธรรม ประเพณขี องชุมชนใหเ้ ด่นชัดมากย่งิ ขึ้น ทั้งยงั กอ่ ใหเ้ กิดการสง่ เสริมพัฒนา และการนำทนุ ทางวฒั นธรรมของชุมชนมาตอ่ ยอดใหเ้ กดิ คุณคา่ ทางสังคม
และมูลค่าทางเศรษฐกิจ เกิดรายได้แก่ชุมชน เกิดการมีส่วนร่วมในการพัฒนาส่งเสริมการท่องเท่ียวในชุมชนให้มีความเข้มแข็ง พร้อมรองรับนักท่องเที่ยว

โดยใช้เสน่หท์ างวฒั นธรรม และวิถีชวี ิตของชมุ ชนเปน็ ปจั จัยสำคัญ

๓) เส้นทางสคู่ วามสำเร็จ


ไดเ้ รมิ่ การพฒั นาโดยความคดิ รเิ รมิ่ ของครสู มทรง แสงตะวนั ปราชญช์ าวบา้ น เมอ่ื ปี พ.ศ. ๒๕๑๔
ครูสมทรง เรียนจบครูแล้วสอบบรรจุเข้ามารับราชการท่ีบ้านบางพลับและแนะนำให้คนในชุมชนรวมกลุ่ม

มาแบง่ ปนั ความรดู้ า้ นการเกษตรระหวา่ งกนั เพราะมองเหน็ ประโยชนข์ องการสรา้ งความเขม้ แขง็ ในชมุ ชน องคค์ วามร
ู้
ด้านการเกษตรของชมุ ชนบางพลบั ผ่านการลองผดิ ลองถกู จนประสบความสำเร็จ เกิดประโยชน์กับคนในชุมชน
โดยจัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ทางวิถีชีวิตและภูมิปัญญาข้ึน และเป็นท่ีนิยมสำหรับหน่วยงานต่างๆ การศึกษาดูงาน
เนอ่ื งจากมฐี านเรยี นรทู้ ม่ี คี วามนา่ สนใจ เปน็ เอกลกั ษณเ์ ฉพาะถนิ่ เชน่ การแกะกะลาซอ การแปรรปู ผลไมก้ ลบั ชาติ
การปลูกส้มโอขาวใหญ่ อีกท้ังยังมีประเพณีโบราณที่เป็นหน่ึงเดียวในประเทศไทยได้แก่ ประเพณีตักบาตร
ขนมครกน้ำตาลทราย ณ วัดแก่นจันทน์เจริญ จัดข้ึนทุกปี ทุกวันขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๐ โดยเร่ิมคร้ังแรก

เมือ่ พ.ศ. ๒๔๗๓ สมยั ทีห่ ลวงพอ่ โห้เปน็ เจา้ อาวาส และมีโบราณสถานท่ีมคี วามสำคญั ในประวัตศิ าสตร์


123

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคต่างๆ ทีเ่ กิดขึน้


อดตี ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั แกน่ จนั ทนเ์ จรญิ ตอ้ งเจอกบั ปญั หาทางอาชพี ชาวสวนสรา้ งผลผลติ ไมด่ ี
เท่าที่ควร รายได้ลดน้อยลง ส่งผลให้คนในชุมชนทยอยออกไปหางานทำต่างถิ่น เยาวชนรุ่นใหม่ไม่ได้ม
ี
ความตระหนักท่ีจะสานต่ออาชีพดั้งเดิมจากบรรพบุรุษในการทำสวน ทำให้อาชีพทำสวนเกือบที่จะเลือนหายไป
จากชุมชนแห่งน้ี จนกระทั่ง ครูสมทรง แสงตะวัน ได้เข้ามาแนะนำให้คนในชุมชนรวมกลุ่มมาแบ่งปันความร
ู้
ดา้ นการเกษตรระหวา่ งกนั เพราะมองเหน็ ประโยชนข์ องการสรา้ งความเขม้ แขง็ ในชมุ ชน องคค์ วามรดู้ า้ นการเกษตร

ของชุมชนผ่านการลองผิดลองถูกเป็นระยะเวลาหลายปี จนคนในชุมชนเร่ิมเห็นความสำเร็จท่ีเป็นรูปธรรม

สามารถสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั คนในชมุ ชน เพมิ่ มลู คา่ เพม่ิ ใหก้ บั สนิ คา้ ในชมุ ชน คนในชมุ ชนมองเหน็ จดุ แขง็ ของตนเอง

ที่จะสามารถสร้างรายได้โดยที่ไม่ต้องออกไปทำงานต่างถ่ิน ท้ังน้ี ยังทำให้ชุมชนเป็นท่ีรู้จักได้รับความนิยม

จากนกั ทอ่ งเทยี่ วทชี่ น่ื ชอบวถิ ชี วี ติ ชาวสวนเปน็ อยา่ งมาก


ผลลพั ธแ์ ละเป้าหมายส่คู วามยง่ั ยืน


คนในชมุ ชนคณุ ธรรมวดั แกน่ จนั ทนเ์ จรญิ นำหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง มาใชเ้ ปน็ แนวทาง
ในการดำเนินชีวิต มีวินัยต่อตนเองและส่วนร่วม เมื่อมีการติดต่อประสานงานจากหน่วยงานต่างๆ หรือกลุ่ม

นักท่องเท่ียวคนในชุมชนสามารถแบ่งหน้าท่ีในการรับผิดชอบฐานเรียนรู้ของตนเองอย่างเต็มความสามารถ

มคี วามเสยี สละ ความรว่ มมอื รว่ มใจ ในการทำประโยชนเ์ พอื่ สว่ นรวม ชว่ ยกนั พฒั นาคณุ ภาพชวี ติ เพอื่ เปน็ หลกั การ

ในการดำเนินชีวิต ยึดม่ันปฏิบัติตามหลักธรรมทางศาสนาท่ีตนนับถือ คนในชุมชนนำหลักปรัชญา

ของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ชเ้ ปน็ แนวทางในการดำเนนิ ชวี ติ ตงั้ แตก่ ระบวนการตน้ นำ้ จนถงึ ปลายนำ้ ทสี่ ง่ ตอ่

ถึงผู้บริโภคท่ีมาท่องเที่ยวหรือซ้ือผลิตภัณฑ์ในชุมชนทำให้สร้างความเชื่อม่ันและมั่นใจได้ว่าเป็นสินค้า

ที่มีคุณภาพปลอดภัย การฟ้ืนฟูประเพณีตักบาตรขนมครกน้ำตาลทราย ท่ีจะจัดทุกวันข้ึน ๘ ค่ำ เดือน ๑๐

ทว่ี ดั แกน่ จนั ทน์เจริญ เป็นประจำทกุ ปี โดยจะอาศัยการบูรณาการจากพลงั จากคนในชุมชน สร้างความเขม้ แข็ง

ทเี่ กดิ ขน้ึ จากการระเบดิ จากขา้ งในสง่ เสรมิ ใหม้ กี ารฟน้ื ฟปู ระเพณตี กั บาตรขนมครกทมี่ ปี ระเพณดี งั้ เดมิ


ขอ้ มูลการติดตอ่ ชุมชนคณุ ธรรมวดั แกน่ จนั ทน์เจริญ


- (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั )

นางสาววภิ า ภสู่ วุ รรณ ตำแหนง่ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๔๖๙๖ ๓๙๕๗

- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

๑. พระปญั ญา อรโุ ณ ตำแหนง่ ผชู้ ว่ ยเจา้ อาวาสวดั แกน่ จนั ทนเ์ จรญิ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๓๘๕ ๐๗๙๔

๒. นายทรงยศ แสงตะวนั โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๒๗๔ ๔๔๓๓

124

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดหลักสองราษฎร์บำรุง
อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร

เรอื่ งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

หลักสองปลอดอบายมขุ เปน็ สุขทกุ ประเพณี สามัคคคี ือพลัง

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดหลักสองราษฎร์บำรุง ตั้งอยู่ท่ีตำบลหลักสอง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ
เกษตรกรรม มีวิถีชีวิตอยู่ริมคลองดำเนินสะดวก เดิมมีประเพณีการห่อข้าวต้มมัดเนื่องในงานบุญกฐินประจำปี ในเขตพื้นท่ีตำบลหลักสองมีสถานที่ถ่ายทอด
ความรู้ด้านการเกษตรแก่ประชาชนตำบลหลักสองและยังเป็นสถานที่ให้บุคคลทั่วไปได้ศึกษาดูงาน หาความรู้เพิ่มเติม ที่สำคัญได้แก่ ศูนย์บริการและ

ถา่ ยทอดเทคโนโลยที างการเกษตรประจำตำบลหลกั สอง ศนู ยก์ ารเรยี นรชู้ มุ ชนตำบลหลกั สอง และมผี ลติ ภณั ฑข์ องกลมุ่ วสิ าหกจิ ชมุ ชน เชน่ นำ้ มลั เบอรร์ ่ี (ลกู หมอ่ น)

แปรรูปน้ำว่านหางจระเข้ แปรรูปกะลามาพร้าว อีกทั้งยังมีสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ได้แก่ สวนดวงจินดา สวนมัลเบอร์ร่ี ของคุณสุรวุฒิ เหลืองขมิ้น

บ้านดนิ วดั กระโจมทอง เป็นตน้

๓) เส้นทางส่คู วามสำเรจ็

การประสานความร่วมมอื ของผูน้ ำในชมุ ชน วัด โรงเรียน และส่วนราชการ องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบลหลกั สอง ตลอดจนประชาชนในต่าง
ชุมชนดำเนนิ การจัดกจิ กรรมฟ้นื ฟูประเพณที ้องถิ่น ห่อขา้ วต้มมัดในงานบญุ กฐินประจำปี




125

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อุปสรรคต่างๆ ท่ีเกดิ ขึ้น


เดิมประเพณีการห่อข้าวต้มมัดในงานบุญกฐินประจำปีได้เริ่มเลือนหายไปจากชุมชน ผู้นำในชุมชนจึงได้เร่ิมกิจกรรมดังกล่าวขึ้น โดยในระยะ
แรกประชาชนท่ีอยู่ในชุมชน ตลอดจนชุมชนข้างเคยี งยงั ไม่ทราบความเป็นมาและยังไม่ทราบวา่ มกี ารจัดกิจกรรมประเพณีดังกลา่ ว


ผลลัพธแ์ ละเปา้ หมายสคู่ วามยั่งยืน


เม่ือมีการจัดกรรมในปีแรกผู้เข้าร่วมกิจกรรมยังมีจำนวนน้อย ในปีถัดมามีผู้ร่วมกิจกรรมมากขึ้นเรื่อยๆ จนในปัจจุบัน ประชาชนในชุมชนและ
ชุมชนข้างเคียง ได้ทราบว่ามีการจัดกิจกรรมดังกล่าวทุกปี คนในชุมชนจึงมีความสามัคคีช่วยกันทำการห่อข้าวต้มมัด โดยวัตถุดิบได้จากคนในชุมชนร่วมมือกัน
นำมาคนละเล็กน้อย เมื่อถึงกำหนดวันจัดงาน คนในชุมชนจึงมาร่วมมือกันห่อข้าวต้มมัด และแจกจ่ายให้กับผู้ที่มาร่วมงานบุญกฐินประจำปี สะท้อนให้เห็น

ถึงประชาชนในชุมชนมีความสามัคคีกันเพิ่มมากข้ึน รู้จักการแบ่งปัน และได้เรียนรู้ความพอเพียง เน้นการมีส่วนร่วม จนกระทั่งสามารถทำให้ชุมชนเข้มแข็ง

และมคี วามสามารถในการรว่ มดงึ คนเข้ารว่ มกจิ กรรมในชุมชน ผนู้ ำในชุมชนเปน็ ตวั อยา่ งในการเสียสละ มจี ติ สำนกึ สาธารณะ


ข้อมูลการติดตอ่ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั หลกั สองราษฎร์บำรงุ


- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

พระครปู ระโชตสิ าครธรรม ตำแหนง่ เจา้ อาวาสวดั หลกั สองราษฎรบ์ ำรงุ โทรศพั ท์ ๐๙ ๐๙๗๒ ๒๑๘๐

126

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดเขาสามสิบ
อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว

เรอ่ื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

วดั เขาสามสิบเลิศลำ้ แหลง่ วัฒนธรรมโบราณ ตำนานแหง่ จารีต ประณีตหตั ถกรรม

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดเขาสามสิบ เม่ือก่อนเป็นวัดเล็กๆ ที่ยังไม่เป็นท่ีรู้จักมากนัก คนเข้าวัดทำบุญ หรือการทำกิจกรรมภายในวัดน้อยมาก

ไมม่ ีการร่วมบรู ณาการกับภาคส่วนตา่ งๆ แต่เม่อื เจ้าอธิการวจิ ิตร์ เขมจติ ฺโต ได้รบั แตง่ ตัง้ ให้เป็นเจ้าอาวาสวัดเขาสามสิบ ไดม้ กี ารพัฒนาวัดมาอยา่ งตอ่ เน่อื งทั้งใน

ด้านโครงสร้าง และด้านการจัดกิจกรรม ซ่ึงวัดได้เข้าไปมีส่วนรับกับภาคส่วนต่างๆ ทั้งบ้าน โรงเรียน และส่วนราชการ โดยวัดเขาสามสิบได้ร่วมบูรณาการกับ

ภาคสว่ นตา่ งๆ เชน่ การเขา้ ไปสอนศลี ธรรมในโรงเรยี น การทำหนา้ ทเ่ี ปน็ พระธรรมวทิ ยากรโครงการตา่ งๆ ดา้ นศลี ธรรม เปน็ แกนนำจติ อาสาในการพาเดก็ เยาวชน
และคนในชุมชนทำความดี การดำเนินการใดๆ จะขอความร่วมมือเป็นหลัก เพ่ือเสริมสร้างให้เด็ก เยาวชน และคนในชุมชน เกิดจิตอาสาที่อยากจะช่วยเหลือ
สังคม อยากทำประโยชนเ์ พ่อื ส่วนรวม

๓) เส้นทางสูค่ วามสำเร็จ

๑. ใช้พลัง “บวร” ในการขับเคลื่อนการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ของวัด และเข้าไปมีส่วนร่วมกับชุมชน โรงเรียน ภาคราชการ ในเรื่อง

ทีส่ ามารถเขา้ ไปชว่ ยเหลอื หรือร่วมบรู ณาการได
้
๒. ส่งเสริมให้ผู้ปกครองพาเด็กเข้าวัด ทำบุญ ปฏิบัติธรรม เพ่ือปลูกฝังในเด็ก เยาวชน และคนในชุมชนมีจิตใจโอบอ้อมอารี

เห็นแกป่ ระโยชน์สว่ นรวมมากกวา่ ประโยชน์ส่วนตน


๓. นำแกนหลัก ๓ ด้าน มาใช้ในการดำเนินกิจกรรมภายในวัดและในชุมชน ได้แก่

ด้านหลักธรรมทางศาสนา ด้านหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และด้านวิถีวัฒนธรรม ส่งเสริมให้
ประชาชนในชุมชน เห็นคุณค่าและความสำคัญของหลักการดังกล่าว โดยเป็นแบบอย่างและนำปฏิบัติ
เช่น การจัดกิจกรรมวันสำคัญทางศาสนา การจัดงานประเพณีวัฒนธรรม และการปลูกพืชผักสวนครัว
ซ่ึงทุกกจิ กรรมจะส่งเสรมิ ให้เดก็ เยาวชน และคนในชุมชน รวมถึงภาคสว่ นต่างๆ เข้ามามีส่วนร่วม

๔. ในปัจจุบัน การดำเนินงานหรือกิจกรรมใดๆ จะได้รับความร่วมมือจากคนในชุมชน

ภาคส่วนต่างๆ เนื่องจากการนำปฏิบัติที่ทำให้คนในชุมชนเห็นผลเชิงประจักษ์และผลการดำเนินงานที่ดี
ทำให้คนในชุมชนอยากมีส่วนร่วม และเกิดความรักความสามัคคีกัน เกิดความรักในความเป็นชุมชน

ของตนเอง


127

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคตา่ งๆ ทเ่ี กิดข้ึน


คนในชุมชนส่วนใหญ่ ยังไม่เห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมในการ

ทำกิจกรรมภายในวัดเท่าที่ควร ทำให้การดำเนินการต่างๆ บางครั้งไม่ได้รับความร่วมมือ

จากคนในชมุ ชน ทางวดั จงึ ตอ้ งรว่ มกบั กลมุ่ คนเลก็ ๆ ในชมุ ชนเพอื่ การดำเนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ
ภายในวัด และทำให้คนอ่ืนๆ ในชุมชนเห็นความสำเร็จที่เกิดขึ้น และอยากเข้ามา

มีส่วนร่วมทำกิจกรรม เช่น การจัดงานประเพณีทอฝ้าย สายบุญ จุลกฐิน ท่ีในปีแรก

มีเพียงคนกลุ่มน้อยในชุมชนท่ีเข้ามาช่วยงานวัด แต่ในปีต่อๆ มา คนในชุมชนเห็นว่างาน
บุญประเพณีดังกล่าว สร้างรายได้และชื่อเสียงให้แก่คนในชุมชน ในปีต่อมา คนในชุมชน

จึงเขา้ มามสี ว่ นร่วมในการจัดกิจกรรมตา่ งๆ ของวดั มากขึน้


ผลลัพธแ์ ละเป้าหมายสคู่ วามย่ังยืน


๑. เป็นวดั ตน้ แบบ ในการให้ชมุ ชน โรงเรียน สว่ นราชการ เขา้ มาศึกษา

ดูงานด้านการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม โดยการใช้พลัง “บวร” ในการขับเคลื่อน

การดำเนนิ งาน

๒. ส่งเสริมให้เดก็ เยาวชน และคนในชุมชน เข้ามามสี ว่ นร่วมในกจิ กรรม
ต่างๆ มากยิ่งข้ึน

๓. ส่งเสริมให้คนในชุมชนน้อมนำหลักธรรมทางศาสนา หลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง และวิถวี ัฒนธรรมทด่ี ีงาม มาปรบั ใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั มากยิง่ ขึ้น

๔. เกดิ การขบั เคลอื่ นพลงั “บวร” อย่างเปน็ รปู ธรรม ทุกภาคส่วนเขา้ มา
รว่ มบูรณาการ การทำงานภายในวดั ชุมชน หน่วยงานราชการในชุมชนมากขึ้น


ขอ้ มูลการติดต่อชุมชนคุณธรรมวัดเขาสามสบิ


- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

เจ้าอธิการวจิ ติ ร ์ เขมจติ โฺ ต ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวัดเขาสามสบิ เจา้ คณะตำบลเขาฉกรรจ์
เขต ๒ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๐๖๗ ๗๐๐๖


128

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดหนองผักหนอก
อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี

เรอ่ื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

หลวงพอ่ ทนั ใจคบู่ ้าน สบื สานวัฒนธรรม พืชเศรษฐกจิ เลศิ ลำ้

น้อมนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

เดมิ ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในหมบู่ ้านหนองผักหนอก ไม่ม่นั คงเนือ่ งจากส่วนใหญป่ ระกอบอาชีพทำไร่ ทำให้ประสบปญั หาขาดทนุ
จากภัยพิบัติท่ีเกิดข้ึน เช่น ปัญหาภัยแล้ง ปัญหาศัตรูพืช ทำให้ผลผลิตได้ไม่คุ้มทุนทำให้ขาดทุนและไม่มีการเก็บออมเงิน ต่อมาผู้นำชุมชนมีการรวมกลุ่มกัน

เพ่อื จัดตั้งกล่มุ ต่างๆ ในการพัฒนากิจกรรมและกลุ่มอาชีพต่างๆ ข้นึ มา และมีการนอ้ มนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นชวี ติ ประจำวัน หลงั จากน้นั
ประชาชนจึงเร่ิมมีความเป็นอยู่ดีข้ึน และมีภูมิคุ้มกันในการดำเนินชีวิต เช่น มีกลุ่มออมทรัพย์ มีความเอ้ืออารีต่อกัน ประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ทำให
้
มีความเป็นอยทู่ ี่มัน่ คง เมื่อประชาชนมีความเป็นอยู่ทีม่ ั่นคงแลว้ ประชาชนก็มีความสุข รว่ มกันทำนุบำรงุ พระพทุ ธศาสนา และมีการสง่ เสริมปลูกฝังให้ประชาชน

มีคุณธรรม เลือ่ มใสในพระพทุ ธศาสนา มีจิตใจทเี่ อ้ืออารตี อ่ กนั ในชุมชน พงึ่ พาอาศยั กันและกนั ได้ ไมม่ กี ารเหลอื มลำ้ ในสังคมของชุมชนอกี ตอ่ ไป

๓) เสน้ ทางสู่ความสำเร็จ

เส้นทางความสำเร็จของการมาเป็นต้นแบบของชุมชนคุณธรรม
บ้านหนองผักหนอก คือ การเร่ิมต้นจากคนในชุมชนประสบปัญหาอุปสรรค

ในการดำเนนิ ชวี ติ ดา้ นตา่ งๆ เชน่ ปญั หาดา้ นการประกอบอาชพี จงึ ไดร้ ว่ มกนั ประชมุ หารอื

เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา และร่วมกำหนดกิจกรรมที่ต้องการดำเนินการ

โดยมเี ปา้ หมายใหค้ นในชมุ ชน มคี วามสขุ มคี วามเออื้ อารตี อ่ กนั และมรี ายไดท้ ยี่ ง่ั ยนื

เช่น การต้ังกลุ่มออมทรัพย์ การรวมกลุ่มประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ เป็นต้น

โดยบูรณาการร่วมกับพลังบวรในพื้นที่ มีเป้าหมายให้คนในชุมชนมีความเป็นอยู
่
ทด่ี ขี ้ึนในมติ ิด้านต่างๆ


129

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อุปสรรคต่างๆ ท่ีเกิดขึ้น


ความทา้ ทายในการขบั เคล่ือนชุมชนวัดหนองผกั หนอก คอื แรกเรมิ่ คนชุมชนมปี ญั หา

ดา้ นความเปน็ อยู่ท่ไี มม่ ั่นคง มีรายได้หลักจากการประกอบอาชพี ทำไรเ่ ปน็ อยา่ งเดยี ว และเปน็ หมบู่ ้าน

ทอี่ ย่หู ่างไกลไม่มบี ุคคลอ่นื เขา้ ไปทอ่ งเทยี่ วมากนกั แตส่ ่วนจุดแขง็ สำคญั ของชมุ ชนคือ คนในชุมชน

มีความรกั สามัคคี รว่ มแรงรว่ มใจกนั มคี วามคิดทอ่ี ยากจะพฒั นาชุมชนของตนเองให้เจรญิ ขน้ึ จงึ รว่ มกนั

จัดทำแผนพัฒนาชุมชน กำหนดโครงการ/กิจกรรมในการพัฒนาชุมชนให้สอดคล้องกับปัญหาที่ม
ี
ในชมุ ชน และสง่ เสริมใหค้ นในชมุ ชนมคี ุณภาพชีวิตท่ดี ี และมกี ารสง่ เสรมิ อบรมใหค้ วามรใู้ นการลด

รายจ่ายตน้ ทนุ การผลติ รวมท้ังส่งเสริมการประกอบอาชพี ปลกู พชื และสนบั สนนุ การรวมกลุ่มอาชีพ

เสริมเพิ่มรายได้ เช่น กลุ่มแม่บ้านมีการประกอบอาชีพเสริมมีการให้ความรู้ในด้านงานหัตถกรรม

งานฝีมือในด้านต่างๆ หลากหลาย เพ่ือเป็นอาชีพเสริมท่ีมีรายได้มั่นคง ท้ังน้ีได้รับการบรู ณาการ

ความร่วมมือจากพลงั บวรในพนื้ ท่ีเปน็ อย่างดี


ผลลัพธ์และเปา้ หมายสคู่ วามยัง่ ยนื


ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั หนองผักหนอกมเี ปา้ หมายทีจ่ ะขบั เคล่อื นชุมชนพฒั นาใหก้ ้าวต่อ

ในอนาคต ด้วยความต้งั ใจ โดยมงุ่ หวังใหช้ ุมชนเกิดความยง่ั ยนื และเป็นชมุ ชนตน้ แบบดา้ นคณุ ธรรม

ผ่านกลไก ดงั น
้ี
๑. กลไกในการขับเคล่ือนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบด้านกลไกหมู่บ้าน

โดยนำหลกั การ “บวร” เป็นแนวทางในการพัฒนาหมบู่ ้านเศรษฐกิจพอเพียง คณะกรรมการหมบู่ า้ น

และครวั เรอื นต้นแบบ ๓๐ ครวั เรือน

๒. กลไกในการขับเคล่ือนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบด้านกลไกวัด โดยวัดหนองผักหนอกถือเป็นหลักสำคัญอีกกลไกหนึ่งที่ช่วยใน

การสนับสนนุ ครัวเรอื นดำเนินชีวติ ตามหลกั เศรษฐกจิ พอเพียง

๓. กลไกในการขบั เคลอ่ื นหม่บู า้ นเศรษฐกิจพอเพยี งตน้ แบบด้านกลไกโรงเรียน ซึง่ โรงเรยี นหนองผักหนอกเป็นอีกกลไกที่สำคญั ในการขับเคล่ือน
การพฒั นาหมบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี งดา้ นการสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั ครวั เรอื น คณะครแู ละบคุ ลากรของโรงเรยี นมสี ว่ นสำคญั ในการฝกึ อบรมอาชพี เสรมิ ใหก้ บั ครวั เรอื น


ขอ้ มลู การตดิ ต่อชมุ ชนคณุ ธรรมวดั หนองผกั หนอก


- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชนฯ)

๑. พระอธิการสมพร สุจิตตฺ โต ตำแหน่ง เจา้ อาวาสวดั หนองผักหนอก โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๒๓๘ ๒๐๗๐

๒. นางสาวประภาภรณ์ เพ่ิมพูลผาสกุ ตำแหน่ง ผูใ้ หญ่บ้านหมู่ ๗ โทรศพั ท์ ๐๙ ๕๑๙๗ ๙๕๙๖

- ผู้ประสานงาน (สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวัด)

๑. นางวรนษิ ฐา จนั ทร์เอีย่ ม ตำแหนง่ นักวชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการ โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๓๘๐๓

๒. นางสาวอาภาภรณ ์ เที่ยงธรรม ตำแหน่ง นักวชิ าการวัฒนธรรมชำนาญการ โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๓๗๖๐


130

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดโคนอน
อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี

เรอ่ื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวญั

ยืดมัน่ หลักธรรมคำสอนของศาสนา รรู้ ักสามัคคี มวี ถิ ีชวี ิตพอเพยี ง

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

ชุมชนคุณธรรมวัดโคนอน (บ้านพักทัน) ตำบลพักทัน อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี ต้ังอยู่ หมู่ท่ี ๕ ตำบลพักทัน อำเภอบางระจัน

จังหวัดสิงห์บุรี คนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำนา ปลูกข้าวและเลี้ยงสัตว์ แต่รายได้ไม่พอใช้จ่าย ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของคน

ในชุมชนเปน็ อยา่ งมาก เม่ือมีปัญหาเรือ่ งปากท้อง ก็เรมิ่ ลุกลามเปน็ ปัญหาครอบครวั และจบลงด้วยปัญหาอาชญากรรม ทำให้คนในชมุ ชนไมม่ ีความสุข

๓) เส้นทางสู่ความสำเรจ็

ปัจจุบัน ชุมชนคุณธรรมวัดโคนอน (บ้านพักทัน) นำโดยพระครูปลัดเอนก ปุณฺณวุฑฺโฒ เจ้าอาวาสวัด และนายไพรัตน์ โฉมแฉล้ม

ประธานชมุ ชน ไดร้ ว่ มกนั แกป้ ญั หาความเดอื ดรอ้ นของคนในชมุ ชน โดยการนำหลกั ธรรมคำสอนของศาสนา และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาเปน็ แนวทาง

หลักการแก้ปัญหา เน้นการขับเคล่ือนชุมชนด้วยพลังบวก (บ้าน วัด โรงเรียน) โดยมีมหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรีเป็นภาคีเครือข่าย มีพระสงฆ์ท่ีมีความรู้

เปน็ ผู้นำศีลธรรมสชู่ มุ ชน มกี ารอบรมค่ายคณุ ธรรมใหแ้ ก่เดก็ เยาวชน ประชาชนใหม้ ภี ูมิคมุ้ กันหา่ งไกลยาเสพติด ลดละเลกิ อบายมขุ อัตลกั ษณ์โดดเดน่ มกี ารจัด

กิจกรรมทางวัฒนธรรม เทศกาล ประเพณีสงกรานต์ สรงน้ำพระขอพรผู้สูงอายุ แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ได้แก่ ผลิตภัณฑ์
จกั สานเครอ่ื งใชใ้ นครวั เรอื นจากผกั ตบชวา ปลาแดดเดยี ว ไขเ่ คม็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วเชงิ เกษตร และสถานท่สี ำคญั ทางพระพทุ ธศาสนา ได้แก่ วดั ในพนื้ ทตี่ ำบลพกั ทนั


131

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคตา่ งๆ ทเ่ี กิดขึ้น


ความยากจน ความแห้งแล้ง และปญั หายาเสพติด


ผลลัพธ์และเป้าหมายสูค่ วามยง่ั ยืน


ผลลัพธ์ที่เกิดข้ึน ชุมชนคุณธรรมวัดโคนอน (บ้านพักทัน) เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ประชาชนในชุมชนมีความสุขและสามารถ

พ่ึงตนเองได้ คนในชุมชนมีพฤติกรรมที่เปล่ียนแปลงไปในทางที่ดี อีกทั้งยังมีชุมชนอ่ืนเข้ามาศึกษาดูงาน ก่อเกิดรายได้ และสร้างเครือข่าย

ดา้ นวฒั นธรรมเพิ่มมากข้ึน

ผลกระทบทเ่ี กดิ ขนึ้ หนสี้ นิ ครวั เรอื นลดลง อาชญากรรมลดลง ชาวบา้ นมคี วามสขุ มากขน้ึ ทำใหป้ ระชาชนมคี วามสขุ รรู้ กั สามคั คี มคี วามเปน็ อยทู่ ด่ี ี
ยกระดับชุมชนให้ดีข้ึน ส่งเสริมการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตหลัก ส่งเสริมอาชีพ สร้างรายได้ เม่ือเศรษฐกิจดี คนในชุมชน

ก็มคี วามสขุ โดยไมล่ ืมนำหลักธรรมทางศาสนามาเปน็ หลกั ในการยึดเหนยี่ วจิตใจ อีกท้ังตอ่ ไปในอนาคตต้องสง่ เสริมใหค้ นในชมุ ชน รู้จกั นำสื่อดจิ ิทัลมาประยกุ ต์
ใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั โดยเฉพาะการขายสินค้าและผลติ ภณั ฑ์ของชมุ ชนผ่านทางชอ่ งทางออนไลน์ ก็เปน็ อีกเปา้ หมายหนึ่งทีต่ ้องทำให้สำเรจ็ ให้ได
้

ข้อมลู การติดตอ่ ชุมชนคุณธรรมวัดโคนอน


- ผปู้ ระสานงานของชุมชน

นายไพรัตน์ โฉมแฉลม้ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๙๙๑ ๑๒๕๕

- ผูป้ ระสานงานสำนักงานวฒั นธรรมจังหวัด

นางศรสี ุคล พรมโส โทรศพั ท์ ๐๙ ๕๙๖๑ ๗๙๗๙



132

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดตระพังทอง
อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย

เรอ่ื งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ชมุ ชนนา่ อยู่ เชดิ ชูประเพณีวัฒนธรรม คุณคา่ ล้ำแหลง่ เท่ยี วประวตั ศิ าสตร์


ใชช้ วี ติ ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดตระพังทอง ต้ังอยู่ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ซึ่งมีความโดดเด่นในด้านของมิติทางประวัติศาสตร์

และวฒั นธรรม กลา่ วคอื มปี ระวตั คิ วามเปน็ มาทย่ี าวนน้ั ปรากฏรอ่ งรอยการใชพ้ นื้ ทม่ี าตงั้ แตส่ มยั กรงุ สโุ ขทยั นอกจากนย้ี งั ปรากฏโบราณสถานซงึ่ ตงั้ อยใู่ นบรเิ วณ

ของวดั ตระพงั ทอง ไดแ้ ก่ เจดยี เ์ กาะกลางนำ้ รวมถงึ บอ่ นำ้ ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ ๑ ใน ๓ บอ่ ของจงั หวดั สโุ ขทยั ทใี่ ชใ้ นพลกี รรมตกั นำ้ เพอื่ ใชใ้ นงานพระราชพธิ บี รมราชาภเิ ษก

ของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั เปน็ ตน้ นอกจากนี้ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ตระพงั ทองรว่ มกนั อนรุ กั ษแ์ ละรกั ษาวฒั นธรรมของทอ้ งถน่ิ อาทิ การทำกระทงกาบกลว้ ย

การทำเครื่องสงั คโลก การฟนั ไม้ ซงึ่ สงิ่ เหล่านีเ้ ป็นมรดกทางภมู ิปญั ญาของทอ้ งถิน่ ท่ที รงคุณคา่ และควรคา่ แกก่ ารอนุรักษร์ ักษาไวใ้ ห้คงอยตู่ ่อไป


๓) เสน้ ทางสคู่ วามสำเรจ็

ชุมชนคุณธรรมวัดตระพังทอง ในอดีตเคยประสบปัญหารายได้ของคนในชุมชน

ไม่เพียงพอ ราคาสินค้าตกต่ำ ปัญหาหนี้สินของคนในชุมชน การขาดการรวมกลุ่มของภาคประชาชน

ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวในชุมชน กลุ่มผู้ด้อยโอกาสในชุมชน รวมถึงปัญหาด้านสังคม แต่เน่ือง

ด้วยประชากรในชุมชนส่วนใหญ่เป็นคนไทยพื้นถ่ิน นับถือศาสนาพุทธ โดยน้อมนำหลักธรรม

ทางพระพทุ ธศาสนาเปน็ หลกั ในการดำเนนิ ชวี ติ มวี ดั ตระพงั ทองเปน็ ศนู ยก์ ลางในการพฒั นาจติ ใจของคนในชมุ ชน

และมีพระมหาดำรงค์ สนฺตจิตฺโต เจ้าอาวาสวัด เป็นแกนนำหลักท่ีประชาชนเคารพนับถือเป็นอย่างมาก
ขับเคล่ือนชุมชนด้วยโครงการศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ โครงการชุมชนคุณธรรมน้อมนำ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ และโครงการปันสุข อีกทั้งเป็นองค์กร
ในการประสานการบูรณาการพลัง “บวร” ในพ้ืนท่ีชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพียงวัดตระพังทอง จนเกิดเป็นสังคมคุณธรรมท่ีมีความ “มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” ทุกคนในชุมชน

มคี ณุ ธรรม มคี วามจงรกั ภกั ดตี อ่ สถาบนั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ม์ คี วามสมานฉนั ท์ ยดึ มนั่ ในหลกั ธรรม

ทางศาสนา น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และวิถีวัฒนธรรมไทยไปใช้ในการดำรงชีวิต
ปญั หาดงั กลา่ วจึงค่อยๆ หมดไป สิง่ ดงี ามเกดิ ข้นึ และเป็นแบบอย่างทีด่ ีตอ่ ไป


133

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อุปสรรคต่างๆ ทเ่ี กิดขน้ึ


อุปสรรคในการขับเคล่ือนชมุ ชนคณุ ธรรม มอี ยู่ ๒ ประการ คือ

๑. สภาพอากาศในช่วงฤดูฝน เพราะการใส่บาตรน้ันประชาชนหรือนักท่องเท่ียวส่วนใหญ่ที่มาใส่บาตรจะน่ังรอพระสงฆ์บริเวณสะพานไม้
เกาะกลางนำ้ วดั ตระพังทอง ที่ไม่มหี ลังคาหรอื ท่บี ังฝน พระสงฆ์ไม่สามารถออกรบั บณิ ฑบาตได้ การแกป้ ัญหา คอื ประชาชนหรอื นกั ท่องเที่ยวทต่ี ้ังใจจะใสบ่ าตร
จะนำชุดใส่บาตรมาถวายแด่พระสงฆท์ ีห่ อฉนั ภตั ตาหาร

๒. สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) การแก้ปัญหา คือ ทางวัดจัดหน่วยคัดกรองประชาชน

หรือท่องเที่ยวท่ีบริเวณก่อนทางเข้าสะพานไม้เกาะกลางน้ำวัดตระพังทองในทุกวัน โดยได้รับความร่วมมือจากอาสาสมัครหมู่บ้านตำบลเมืองเก่าและจัดท่ีน่ัง

ใหป้ ระชาชนหรือนกั ทอ่ งเท่ียวให้มีการเวน้ ระยะหา่ ง


ผลลพั ธแ์ ละเปา้ หมายสูค่ วามย่ังยนื


ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ตระพงั ทองจะเปน็ สดุ ยอดชมุ ชนคณุ ธรรมตน้ แบบของกระทรวงวฒั นธรรม ยกระดบั โครงการ “ใสบ่ าตรสะพานบญุ รบั อรณุ สโุ ขทยั ”
จากระดับจงั หวดั ส่รู ะดับประเทศ


ข้อมูลการตดิ ต่อชมุ ชนคุณธรรมวัดตระพงั ทอง


- ผูป้ ระสานงาน (ของชมุ ชน)

พระมหาดำรงค์ สนตฺ จิตฺโต ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวดั ตระพังทอง โทรศัพท์ ๐๘ ๕๐๕๒ ๓๗๙๗

- ผปู้ ระสานงาน (สำนักงานวัฒนธรรมจงั หวัดสโุ ขทัย)

๑. นางสาวปรณิ ดา สิงห์ลอ ตำแหนง่ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมศาสนา ศลิ ปะ และวัฒนธรรม โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๐ ๗๒๐๖

๒. นายวษิ ณพุ งศ์ สุจารีย ์ ตำแหนง่ นักวชิ าการวัฒนธรรมปฏิบตั กิ าร โทรศัพท ์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๒๖๕๗

๓. นางสาวธนาภรณ ์ พริง้ บญุ เจรญิ ตำแหน่ง นกั วชิ าการวฒั นธรรมปฏิบตั ิการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๒๗๓๕

134

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดหนองวัลย์เปรียง
อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี

เรอ่ื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

ย่ิงใหย้ ่ิงได้ คำว่าให้ไมส่ ิ้นสดุ

๒) ความเป็นมา/ความโดนเดน่

ชุมชนคุณธรรมวัดหนองวัลย์เปรียง มีพลังบวร เป็นแกนนำในการขับเคล่ือนการดำเนินงานต่างๆ และมีวัดเป็นศูนย์รวมใจของชาวชุมชน
ดว้ ยหลกั ความเมตตา ด้วยการให้ เมอื่ พบเหน็ ผทู้ ่ีมีความทกุ ข์รอ้ น เรือ่ งต่างๆ กพ็ ยายามหาทางช่วยเหลอื อกี ท้ังยงั มีภาคเอกชน (โรงงาน) เขา้ มาเปน็ ส่วนหน่งึ

ในการสนับสนนุ การพฒั นา โดยนำหลกั ธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง และวิถวี ฒั นธรรมมาปรบั ประยุกต์ใช้ให้สอดคลอ้ ง

กับพ้นื ที่ เกิดเป็นชุมชนแหง่ การให้ การชว่ ยเหลือ การดูแลซ่ึงกนั และกันในทกุ ช่วงวัย ไม่มีการทอดทิ้ง เดก็ เยาวชน ผพู้ ิการ และผู้สูงอายุ ไว้ข้างหลัง

๓) เส้นทางสูค่ วามสำเร็จ

เกิดจากผู้นำชุมชนโดยพระครูใบฎีกาสุรพล มหาปญฺโญ เจ้าอาวาสวัดท่ีมองเห็นถึงบทบาทของวัดในการให้ความช่วยเหลือ สังเคราะห์
ชุมชนได้ โดยน้อมนำสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เป็นแกนหลักสำคัญในการพัฒนาชุมชน และทุกภาคส่วนบูรณาการทำงานแบบองค์รวม

“เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” ร่วมกับพลัง “บวร” อีกทั้งภาคประชารัฐในพื้นท่ี และทุกคนในชุมชนมีส่วนร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับประโยชน์ โดยระเบิดจากข้างใน

ตามความตอ้ งการของชมุ ชน


135

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อุปสรรคต่างๆ ท่ีเกิดขึน้


การปรับเปลี่ยนความคิดของประชาชนในพ้ืนท่ี โดยการให้การช่วยเหลือ

ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อน มีคำพูดของเจ้าอาวาสท่ียืนยันว่า ไม่ท้อ ทั้งยังบอกด้วยว่า

“อาตมาคิดว่า ยงั มีส่งิ ดๆี ทคี่ วรทำอีกเยอะ ทกุ วนั นยี้ งั เสยี ดายวา่ เวลามนั สน้ั อยากมเี วลาเยอะๆ
อยากมหี ลายๆ มอื อยากทำสง่ิ ดๆี ใหส้ งั คม” โดยเรม่ิ ลงมอื ทำใหป้ ระชาชนเหน็ โดยเปน็ ผใู้ หก้ อ่ น
เม่ือผู้นำชุมชนเป็นผู้ให้ และมีผู้เห็นก็ช่วยกันประชาสัมพันธ์บอกต่อถึงกิจกรรมที่ดีต่างๆ
ของวัด ประชาชนเกิดความศรัทธาให้การสนับสนุน เกิดความสามัคคี ร่วมแรงร่วมใจ

ทงั้ เรือ่ งของกำลังทรัพย์ กำลังสงิ่ ของ และกำลังกายหล่ังไหลมาเข้ามาในชมุ ชนอย่างต่อเน่ือง


ผลลัพธแ์ ละเปา้ หมายสคู่ วามยัง่ ยนื


ทุกภาคส่วนในพื้นที่ท้ังประชาชน ส่วนราชการ ภาคเอกชน สถานศึกษา

และโรงงาน เขา้ มาสนบั สนนุ มสี ว่ นรว่ มบรู ณาการการทำงานรว่ มกบั ชมุ ชน เกดิ ชมุ ชนทเี่ ขม้ แขง็

ก่อเกิดการเสียสละการแบ่งปันให้แก่ผู้อื่น เกิดความรักความสามัคคี แม้ในยามท่ีประสบ

กับปัญหา หรือสถานการณ์ต่างๆ ก็จะมีผู้ให้ความช่วยเหลือและสามารถผ่านพ้นไปได้

เกดิ การปลกู ฝงั คณุ ธรรม การปลกู ฝงั ความเมตตา โดยเรม่ิ จากการ “ให”้ ในใจของคนในชมุ ชน

เพ่อื ให้การช่วยเหลอื ผยู้ ากไร้ ชมุ ชน และสังคม ตามหลักทวี่ า่ “เปน็ ผใู้ ห้ ยอ่ มเป็นทีร่ ัก”


ข้อมูลการติดตอ่ ชุมชนคุณธรรมวัดหนองวลั ยเ์ ปรยี ง


- ผปู้ ระสานงาน (ของชมุ ชน)

พระครใู บฎกี าสรุ พล มหาปญฺโญ ตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดหนองวัลยเ์ ปรยี ง

โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๒๕๘ ๖๗๗๙

- ผปู้ ระสานงาน (สำนกั งานวัฒนธรรมจงั หวัด)

นางสาวสุลาวัณย์ เบญ็ จวรรณ์ ตำแหนง่ นกั วิชาการวัฒนธรรมชำนาญการ

โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๔๗๕๙


136

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดสมหวัง
อำเภอเมอื งสรุ าษฎร์ธานี จงั หวดั สุราษฎรธ์ านี

เร่อื งราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวญั

วิถดี ี มีความสุข เนน้ คณุ ธรรม ทำความดดี ้วยพลงั บวร สู่ความสมหวัง

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดสมหวัง ที่มีวิถีชีวิตท้องถิ่นท่ีเรียบง่าย มีความสงบสุข มีความรักสามัคคีในชุมชน เน้นคุณธรรมเป็นท่ีตั้ง ผู้นำหลักของ
พลังบวร มีความเขม้ แข็ง เสยี สละ พฒั นาชุมชนใหเ้ ข้มแข็งยง่ั ยืน ชุมชนคณุ ธรรมวัดสมหวงั มีหลวงปอู่ ว้ น อดีตเจา้ อาวาสวัดสมหวงั เปน็ ศนู ย์รวมจติ ใจ วดั สมหวัง
เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน และเป็นสถานที่จัดกิจกรรม ให้ความรู้ด้านศีลธรรม ด้านประเพณีวัฒนธรรมอันดีงามแก่เยาวชนและประชาชน ปลูกฝังเยาวชน

และประชาชนให้เป็นคนดี มคี วามจงรักภกั ดีตอ่ สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ โดยใชพ้ ลังบวร บา้ น วดั โรงเรยี น เปน็ องคก์ รหลกั ในการพฒั นาชมุ ชนใหเ้ ขม้ แขง็ กจิ กรรม

ท่ีโดดเด่น เช่น งานประเพณีลอยกระทงท่ีมีประชาชนเดินทางมาร่วมสืบสานประเพณีอย่างเนืองแน่น มีการจัดกิจกรรมจิตอาสาสม่ำเสมอ และในยามวิกฤต

วดั สมหวังจะเปน็ ศนู ย์กลางในการชว่ ยเหลอื ประชาชนด้วยความร่วมมือของผนู้ ำในชุมชน ในสว่ นต่างๆ


๓) เส้นทางสูค่ วามสำเร็จ

เส้นทางสคู่ วามสำเรจ็ ของชุมชน คือ

๑. ความสามัคคี ชุมชนยึดความสามัคคีเป็นท่ีตั้ง ผู้นำจะถามประชาชน

ในชมุ ชนกอ่ นทจี่ ะดำเนนิ การใดๆ ในชมุ ชนทมี่ ผี ลกระทบตอ่ ประชาชนในชมุ ชน พดู คยุ ทำความเขา้ ใจ
ถึงผลที่ไดร้ บั ผลกระทบ และให้ประชาชนในชมุ ชนช่วยคดิ ใช้นำ้ ใจ ไมบ่ ังคับ ชง่ั นำ้ หนักหาเหตผุ ล

๒. ผู้นำในชุมชนมีความเข็มแข็ง มีความเสียสละ ทุ่มเทในการพัฒนา

เป็นแบบอย่างท่ีดี เป็นต้นแบบให้เด็กและเยาวชนได้นำไปปฏิบัติ ประธานชุมชนพยามสร้าง

ความเป็นชุมชน การสร้างตลาดวิถีชุมชน สร้างโคกหนองนาโมเดล โรงเรียนมีบริบทที่ดีพัฒนา

ทั้งด้านวิชาการและด้านคุณธรรมควบคู่กัน ซึ่งดูจากผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนที่เพิ่มข้ึนในแต่ละป ี

ในชมุ ชนมีความรักความสามัคคี ร่วมแรงร่วมใจ การอยู่ร่วมกันของคนต่างศาสนา มีความเก้ือกูล
ช่วยเหลอื ซ่ึงกันและกนั


137

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อุปสรรคต่างๆ ที่เกดิ ขึน้


- ปัญหาของเด็กและเยาวชนในชุมชน ด้านพฤติกรรม มีความฟุ้งเฟ้อ ขาดวินัย
ไม่รู้จักหน้าท่ีของตนเอง ขาดความร่วมมือกับชุมชน ไม่มีพลังเยาวชน ด้านคุณธรรมจริยธรรม

มีกิริยามารยาทที่ก้าวร้าว ขาดความเคารพเช่ือฟัง ไม่ปฏิบัติตามวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม

ไม่เรียนรวู้ ถิ ีท้องถิ่นขาดรากเหงา้ ทางวฒั นธรรม

- การก้าวข้ามปัญหาอุปสรรคน้ัน โดยผู้นำท้ังสามหลัก คือพลังบวร (บ้าน วัด
โรงเรยี น) พยายามพดู คยุ ชกั นำ ปลกู ฝงั สง่ิ ดงี าม ผนู้ ำชมุ ชน ผปู้ กครอง พอ่ แม่ กจ็ ะเปน็ แบบอยา่ ง

ทด่ี ใี หเ้ ดก็ และเยาวชน ใหค้ วามเคารพผนู้ ำทงั้ สามหลกั ในวนั สำคญั ทางศาสนาเจา้ อาวาสวดั สมหวงั
ก็จะเทศนาธรรมและจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมคุณธรรม ส่ังสอนชี้แนะแนวทางคติธรรม ปลูกฝัง

หลกั คณุ ธรรมจรยิ ธรรมทด่ี งี าม หนว่ ยงานภาครฐั หนว่ ยงานทอ้ งถนิ่ ก็ประชาสมั พนั ธท์ างส่อื โซเซยี ล

สอ่ื ออนไลนท์ ี่เดก็ และเยาวชนเข้าถงึ ได
้

ผลลพั ธ์และเป้าหมายสูค่ วามย่งั ยืน


พฤติกรรมของเด็กและเยาวชนเปล่ียนไปในทางที่ดีงาม มีความเข้าใจในวิถีชุมชน
มากขนึ้ รกั และหวงแหนในวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม และนอ้ มนำหลกั คณุ ธรรม ๔ ประการ
พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา มาเป็นแนวปฏิบัติ ชุมชนได้ฟื้นฟูและภูมิปัญญาท้องถ่ิน

และถ่ายทอดสู่เยาวชนรุ่นหลัง ให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้สามารถนำไปใช้ในการดำรงชีวิต

และสร้างอาชพี สร้างรายได้ในอนาคต


ขอ้ มลู การติดตอ่ ชุมชนคณุ ธรรมวดั สมหวัง


- ผูป้ ระสานงาน (ของชมุ ชน)

๑. พระครูสุตธรรมสิทธิ์ ตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดสมหวงั ประธานชุมชนคณุ ธรรมวดั สมหวัง โทรศพั ท์ ๐๖ ๒๕๖๕ ๔๒๕๑

๒. นางสายสุนีย์ วชิ ัยกุล ตำแหน่ง ประธานชมุ ชนคลองใหม่ พรบุ างพระ โทรศพั ท์ ๐๙ ๕๐๙๖ ๒๙๙๒

๓. นางพจนารถ ทวชิ สงั ข์ ตำแหน่ง ผอู้ ำนวยการกองสาธารณสขุ ฯ เทศบาลวดั ประดู ่ โทรศพั ท์ ๐๖ ๓๐๘๐ ๘๒๔๓

๔. นายพมิ ล ทวชั สงั ข์ ตำแหนง่ กำนนั ตำบลวัดประดู่ โทรศัพท์ ๐๘ ๙๘๗๓ ๖๓๔๔

๕. นางสมหมาย เพ็งสวัสด ์ิ ตำแหน่ง แพทย์ประจำตำบลวดั ประด ู่ โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๙๗๓ ๓๑๕๒

๖. นางมารศร ี ศรสี มบัติ ตำแหน่ง ครูโรงเรียนวดั สมหวัง โทรศัพท์ ๐๙ ๖๘๖๐ ๙๗๙๒

- ผู้ประสานงาน (สำนักงานวฒั นธรรมจงั หวัดสุโขทัย)

นายจาตุรนต์ พงศาปาน ตำแหน่ง นกั วิชาการวัฒนธรรมชำนาญการ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๘๙๐๖

138

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดศาลาเย็น
อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

เร่ืองราวชุมชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

ศรัทธามากมี สามัคคีชุมชน มงคลวดั ดี สูว่ ถิ ีคุณธรรม

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเด่น

- งานตน้ โพธิ์ เปน็ งานประจำปแี ละความสามัคคีโดดเดน่ ซึ่งใชร้ ะยะเวลาในการจัดงานเสร็จภายใน ๑ วนั

- มผี ู้ปฏิบัตดิ ี ปฏบิ ัตชิ อบ เปน็ ต้นแบบ ขบั เคลอื่ นให้ชมุ ชนเกิดการเปล่ยี นแปลงในทางทด่ี ีขึ้น

- ช่วยเหลือเก้อื กลู กนั ในชมุ ชนอย่างต่อเนือ่ ง

- มกี ารกนิ เหลา้ ในงานศพ ทำใหเ้ สยี ภาพลกั ษณ์ เสยี ชอ่ื เสยี งของชมุ ชน และไมใ่ หเ้ กยี รตเิ จา้ ภาพ แตป่ จั จบุ นั นไ้ี มม่ กี ารกนิ เหลา้ ในงานศพแลว้
เน่อื งจากผนู้ ำชมุ ชนได้กำหนดให้ไม่มีการกนิ สรุ าหรอื ของมนึ เมาในงานศพ

- เจ้าอาวาสเป็นท่ีพ่ึงให้กับชุมชนและโรงเรียนโดยการช่วยเหลือเรื่องงบประมาณ การประชาสัมพันธ์ต่างๆ เช่น การเผยแผ่ศาสนา
วัฒนธรรมให้กับนกั เรยี นในสถานศึกษา

๓) เส้นทางส่คู วามสำเรจ็

การนำไปสู่ความสำเร็จจริงๆ แล้วมองวิธีการแก้ไขปัญหาทุกปัญหา

ใหเ้ หมอื นกนั หมด ตวั อยา่ ง เชน่ ถา้ คนปว่ ยบอกวา่ คนั แลว้ ใหห้ มอเกา หมอกเ็ กาใหไ้ มถ่ กู ท่ี แตถ่ า้ ใหค้ นปว่ ย

เกาเองเขาก็จะเกาถูกท่ี จึงนำเอาปัญหานี้มาสะท้อนเข้าสู่ชุมชน และได้เก็บสถิติเก่ียวกับปัญหา
การทะเลาะววิ าท ปัญหาการดืม่ เหลา้ ปัญหาการใช้จา่ ยต่างๆ โดยขอ้ มลู นีเ้ ป็นข้อมลู ท่ีเกิดข้ึนจรงิ
เกบ็ มาสะทอ้ นให้กบั ชาวบา้ นได้รับรู้ และไดน้ ำเอาไปเสนอในทปี่ ระชมุ และเสนอทา่ นผู้นำชุมชนว่า
เราควรมีการจัดทำประชาคมหมู่บ้าน สร้างกฎกติกาของหมูบ้าน ว่าเราควรทำกิจกรรมอะไร

เพอ่ื ส่งผลให้ปญั หานี้ดขี น้ึ อาจจะไมไ่ ดด้ ีขนึ้ มาก แต่ขอให้มันดขี ้ึนและเกิดการเปล่ยี นแปลงไมม่ าก

ก็น้อย โดยเริม่ จากการ ลด ละ เลกิ โดยการนำหลกั ธรรมคำสอนชีน้ ำเยาวชนใหห้ า่ งไกลอบายมุข
ซ่ึงเริ่มจากครอบครัวก่อนเป็นอันดับแรกเพราะครอบครัวมีบทบาทสำคัญในการปลูกฝังเด็ก

และเยาวชน อาจจะคอ่ ยๆเร่ิมทีคนทีละครัวเรอื น หรอื ในกลุม่ คนทชี่ อบในการสงั สรรคแ์ ละบริโภค
เครื่องด่ืมมึนเมาแอลกอฮอลล์ ถือว่าเป็นการเปล่ียนแปลงท่ีดี ซึ่งนำไปสู่วิวัฒนาการของการลด
ละ เลกิ อบายมขุ และสะทอ้ นเข้ามาสู่สงั คมกลายเป็นเส้นทางสูผ่ ลสำเร็จในชุมชน


139

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อปุ สรรคต่างๆ ทเ่ี กดิ ข้นึ


อุปสรรคของวัดศาลาเย็นกับการแก้ปัญหาทางคุณธรรม อุปสรรคของวัดศาลาเย็นกับการแก้ปัญหาด้านคุณธรรมนั้น มีทั้งคนในชุมชนบางกลุ่ม
ไม่เห็นด้วย กลุ่มผู้เสียผลประโยชน์ บางคนมีมิจฉาทิฎฐิหรือการเห็นผิด โดยเห็นว่าการให้ทานนั้นไม่มีผลใดๆ การบูชาไม่เห็นประโยชน์ การสักการะเพื่ออะไร
การทำดีได้ดีนั้นไม่มีจริง การเห็นว่าไม่มีโลกหน้า ฉะน้ันทำดีไปเพื่ออะไร การไม่มีความกตัญญูต่อพ่อแม่ กระแสโลกาภิวัฒน์ที่เข้ามาในลักษณะวัตถุนิยม

ทำใหผ้ ู้คนมีแนวคิดแตกต่างกนั ไป กอ่ ให้เกิดการปฏบิ ัติ แสดงออก แนวคดิ ทีต่ รงกนั ข้ามกับหลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา


ผลลัพธแ์ ละเปา้ หมายส่คู วามยั่งยืน


ชุมชนคุณธรรมวัดศาลาเย็น ได้น้อมนำหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนามาใช้ในการอบรมบ่มนิสัยให้กับ เด็ก เยาวชน และประชาชน

ในชุมชนและเครือข่ายท่ีเข้าร่วมโครงการ ไม่ว่าจะเป็น โรงเรียนบ้านตากแดด ศูนย์เด็กเล็กบ้านโพธ์ิคู่ ชุมชนหมู่บ้าน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตากูก
สถานีตำรวจตากูก โรงพยาบาลเขวาสินรินทร์ อำเภอเขวาสินรินทร์ กับวัดศาลาเย็น แห่งน้ี เพ่ือปลูกฝังให้ทรัพยากรมนุษย์ในพ้ืนที่ได้เกิดการพัฒนา

ทางด้านคุณธรรมจริยธรรม ยกระดบั คณุ ภาพของจิตใจใหช้ มุ ชน อยูอ่ ย่างสงบสุข มคี ุณธรรม ในการปฏบิ ตั ิตนดำรงชีวิต โดยขับเคลอ่ื นผา่ นกิจกรรมที่สอดคลอ้ ง

กบั ยุทธศาสตรก์ ารดำเนนิ งาน


ข้อมลู การตดิ ตอ่ ชมุ ชนคุณธรรมวดั ศาลาเย็น


- ผู้ประสานงาน (ชุมชน)

๑. พระอธกิ ารสายแพร กตปญุ โญ ดร.ตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดศาลาเย็น โทรศพั ท์ ๐๘ ๙๔๒๘ ๙๒๕๑

๒. นายไพรี พริง้ เพราะ ตำแหน่ง ไวยาวัจกร โทรศพั ท์ ๐๘ ๗๘๗๕ ๕๕๗๔

- ผู้ประสานงาน (สำนกั งานวัฒนธรรมจังหวัดสรุ นิ ทร)์

๑. นางสาววาสนา ไชยพรรณา ตำแหน่ง วฒั นธรรมจงั หวดั สุรนิ ทร ์ โทรศัพท์ ๐๘ ๙๒๘๐ ๙๗๐๔

๒. นางสาวปรยี ากรณ์ ทะคำสอน ตำแหน่ง ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมศาสนา ศลิ ปะและวฒั นธรรม โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๖๓๑๖

140

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดเทพพลประดิษฐาราม
อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย

เรอื่ งราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวัญ

หมากเบง็ บายศรี ดอกไม้สด งามจรดพวงมาลยั


หลวงพ่อใหญน่ ามไกลพะธาตคุ ู่ สืบสานวัฒนธรรมประเพณ ี

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดเทพพลประดิษฐาราม มีโบราณสถาน โบราณวัตถุ ที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและมีประเพณีวัฒนธรรม ท่ีเชื่อมโยง

ใหเ้ กดิ เป็นชมุ ชนวิถเี ด็กวดั ทำให้เป็นชุมชนทีม่ คี วามเอ้ือเฟอื้ เผอ่ื แผ่ มีนำ้ จิตนำ้ ใจต่อกนั มคี วามสามัคคีวัฒนธรรมใหก้ บั นักเรยี นในสถานศึกษา

๓) เสน้ ทางสคู่ วามสำเรจ็

ชุมชนคุณธรรมวัดเทพพลประดิษฐาราม มีวัฒนธรรมประเพณีที่ดี มีงานบุญประเพณีท่ีไร้สุราของมึนเมาภายในวัด เป็นเคร่ืองมือร้ือฟื้น

นำ้ จติ นำ้ ใจของคนในชมุ ชนใหม้ คี วามเออื้ อาทรตอ่ กนั เพราะวา่ วฒั นธรรมประเพณขี องไทย เปน็ การรวบรวมคนใหม้ าอยรู่ วมกนั มาชว่ ยกนั เปน็ เรอ่ื งของความเชอื่

ความศรัทธาที่ทุกคนมีเหมือนกัน ซ่ึงจริงๆ แล้ว เรื่องประเพณีต่างๆ วัดเองก็ดำเนินการทำมาโดยตลอดอยู่แล้ว จึงสามารถนำมาจัดกระบวนการทำงานใหม่

ใหม้ กี ารดำเนนิ การตา่ งๆ ใหเ้ ปน็ ระบบ และมอบหมายงานตามความเหมาะสมและความสามารถของแตล่ ะคน ทำใหค้ นในชมุ ชนทำงานรว่ มกนั ไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ
และประสบผลสำเร็จได้เป็นอย่างดี เช่น ประเพณีบุญเผวด ประเพณีวัดสงกรานต์ ประเพณีห่มผ้าพระธาตุ เป็นต้น นอกจากจะทำให้เกิดความเอ้ืออาทร

ต่อกันแล้ว งานประเพณีไร้สุราสง่ิ มนึ เมาภายในวัดยังกอ่ ใหเ้ กิดวฒั นธรรมแหง่ การเรียนร้ไู ดอ้ กี ทำใหป้ ญั หาความไมล่ งรอยกนั ของคนในชมุ ชนลดลง




141

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความท้าทาย/อปุ สรรคตา่ งๆ ทเ่ี กดิ ขึ้น


ปัญหา/อุปสรรค จะเกิดขึ้นเสมอในการปฏิบัติงานหรือกิจกรรมตามโครงการต่างๆ ในการจะแก้ปัญหาให้เกิดข้ึนน้อยท่ีสุด คือ หัวใจสำคัญ

ก็คือการเตรียมงาน เราต้องมาน่ังวางแผน ประชุมกัน มีการแบ่งหน้าท่ีรับผิดชอบ ต้องหันหน้าเข้าหากัน ตรงนี้แหละคือหัวใจสำคัญท่ีทำให้เกิดความสามัคค ี

เพราะทกุ คนมเี ป้าหมายเดียวกัน คือ การจดั งานใหอ้ กมาสำเร็จลลุ ว่ งไปด้วยดี ฉะน้ัน ทุกคนจะตอ้ งชว่ ยเหลือเกื้อกลู กนั รว่ มมอื กัน เป็นกศุ โลบายทท่ี ำใหค้ นไดม้ า

พดู คยุ กนั ไดเ้ ปิดใจกนั


ผลลัพธแ์ ละเปา้ หมายสคู่ วามยั่งยนื


จากการดำเนินการของวัด ได้ร่วมแรงร่วมใจกันปฏิบัติงานร่วมกันเรื่อยมา เห็นความเปล่ียนแปลงของชุมชนต้ังแต่เร่ิมแรกจนถึงปัจจุบัน

ชุมชนคุณธรรมวัดเทพพลประดิษฐาราม มีเป้าหมายเพ่ือให้คนในชุมชนสามารถดำเนินชีวิตด้วยความอยู่ดีมีสุข ภายใต้ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรม
บนพ้นื ฐานของความพอเพียง มีวินัย สุจริต และมีจติ อาสา ซงึ่ ดำเนนิ การโดยใช้หลกั บวร หรือ บา้ น วดั โรงเรยี น/ราชการ จนกระทง้ั เกดิ รปู ธรรม ความสำเร็จ

ในดา้ นต่างๆ


ข้อมูลการตดิ ตอ่ ชมุ ชนคุณธรรมวดั เทพพลประดิษฐาราม


- ผปู้ ระสานงาน (ของชุมชน)

๑. พระครูพิมลธรรมประดษิ ฐ ์ ตำแหนง่ เจ้าอาวาสวัดเทพพลประดษิ ฐาราม โทรศพั ท์ ๐๘ ๖๘๕๔ ๗๕๘๖

๒. นายแก้วบญุ โขง โคติเวทย์ ตำแหนง่ ผูใ้ หญบ่ า้ น หมูท่ ี่ ๒ โทรศัพท์ ๐๘ ๔๓๙๓ ๑๒๓๒

๓. นางสรอ้ ยสุดา มาดี โทรศัพท ์ ๐๖ ๒๓๓๔ ๑๑๕๕

- ผู้ประสานงาน (สำนักงานวฒั นธรรมจงั หวดั )

นางศริ าณ ี ขำคม โทรศพั ท ์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๗๕๘๖


142

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดสุวรรณาราม
อำเภอคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู

เร่ืองราวชุมชน


๑) สโลแกนหรอื คำขวญั

สุวรรณาราม เสริมสรา้ งคุณภาพชวี ติ สสู่ ขุ ภาวะ

๒) ความเปน็ มา/ความโดนเดน่

พระมหาอภิชาติ อภินนฺโท เจ้าอาวาส ร่วมกับผู้นำชุมชน จัดตั้งโครงการ “ตลาดวัดบ้านเรา”  เกิดขึ้นจากความร่วมมือของภาคีเครือข่าย

ในท้ังในระดับอำเภอ และระดับจังหวัดหนองบัวลำภูหลากหลายภาคส่วน ร่วมกันประชุมจุดเด่นของตลาดวัดบ้านเรา คือผลิตภัณฑ์อาหารท้องถิ่นในวิถีชุมชน 
เช่น  ข้าวจี่โบราณที่มีถึง  ๕  สูตร  ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของอำเภอสุวรรณคูหาท่ีมีประเพณีบุญข้าวจ่ี  ผลิตภัณฑ์การเกษตรปลอดสารพิษ  รวมท้ังมีเวทีให้เยาวชน/
นกั เรียน และปราชญช์ าวบ้านในแต่ละตำบลของอำเภอสวุ รรณคหู าได้มาใชพ้ ื้นทีแ่ สดงความสามารถ แสดงภมู ิปัญญาท้องถนิ่ ดว้ ย จะมีการตรวจรบั รองคุณภาพ
ของผลติ ภัณฑ์ทชี่ าวบ้านแตล่ ะรายนำมาจำหน่าย


๓) เส้นทางส่คู วามสำเร็จ

การระดมสมองวิเคราะห์โครงการ “ตลาดวัดบ้านเรา” โดยผู้นำชุมชน
คุณธรรมวัดสุวรรณาราม ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ระดมสมองเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์
ภายในชุมชน บูรณาการหลายหน่วยงานในพ้ืนท่ี โดยจัดประชุมเพื่อเตรียมความพร้อม

เปิดตลาดวัดบ้านเรา โดยมีนายอำเภอสุวรรณคหู า เป็นประธาน ประชาสมั พันธ์ โดยการสร้าง
เพจไทอสี าน รายการของดเี มอื งหนองบวั ลำภู ตอนตลาดวดั บา้ นเรา เมอ่ื วนั ที่ ๑๐ มถิ นุ ายน ๒๕๖๔

เพ่ือประชาสัมพันธ์ตลาดท่ีตั้งอยู่ในชุมชนคุณธรรมวัดสุวรรณาราม โดยเป็นตลาด

ที่มีมากกว่าการซ้ือขายสินค้าแต่มีเร่ืองราวความเมตตาปราณี การใส่ใจสิ่งแวดล้อม

และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนด้วย ศึกษาดูงานเพื่อแลกเปล่ียนองค์ความร้ ู

และประสบการณ์การจัดตลาด โดยคณะครู กศน.อำเภอสุวรรณคูหานำนักเรียนชาวบ้าน

เขา้ ศกึ ษาดงู านแหลง่ เรยี นรแู้ ปลงผกั ปลอดสารเคมี ตลาดวดั บา้ นเรา และนำผนู้ ำชมุ ชนคณุ ธรรม

วัดสุวรรณรามและชาวบ้านชุมชนบา้ นภทู อง




143

ถอดบทเรยี นชุมชนท้องถิน่ ต้นแบบด้านคุณธรรม

ความทา้ ทาย/อุปสรรคตา่ งๆ ทเี่ กิดขน้ึ


ข้อมูลอำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู ในปี พ.ศ. ๒๕๑๕ เกษตรกรยังคงใช้ปุ๋ยอินทรีย์ในข้าว ข้าวโพด และยางพารา

แตใ่ นปี พ.ศ. ๒๕๕๔ กลบั พบวา่ ไดเ้ รมิ่ มกี ารนำสารเคมกี ารเกษตรมาใชก้ ำจดั หญา้ ในไรอ่ อ้ ย พรอ้ มนำนวตั กรรมใหมด่ า้ นการไถพรวนดนิ ไมว่ า่ จะเปน็ รถไถเดนิ ตาม
หรอื รถไถแบบนง่ั ขบั เปน็ ตน้ เนอ่ื งจากมปี จั จยั ทสี่ ำคญั คอื ตอ้ งเรง่ ผลติ ออ้ ยเพอื่ ปอ้ นโรงงานนำ้ ตาลในพนื้ ทอี่ ำเภอขา้ งเคยี งนนั่ เองตอ่ มาประสบปญั หาดา้ นศตั รพู ชื

สง่ ผลใหไ้ ดผ้ ลผลติ ทางการเกษตรลดนอ้ ยลง จนกระทง่ั เขา้ สยู่ คุ ปฏวิ ตั อิ ตุ สาหกรรมภายในประเทศ เกดิ การเปลย่ี นแปลงระบบการผลติ ซง่ึ ไดม้ กี ารนำเอานวตั กรรม

เคร่ืองจักรกล เครื่องทุ่นแรงและวัตถุที่เป็นการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชเข้ามาใช่ในภาคการเกษตรเพ่ิมสูงข้ึนเร่ือยๆ ทำให้เกษตรกรในปัจจุบันเพ่ิมการลงทุน

ในการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ เข้ามาช่วยในการทำการเกษตรและมีตัวเลขการใช้สารเคมีเพ่ิมมากข้ึนเป็นระยะเวลานานพอสมควร ก่อเกิดผลเสีย

ต่อสุขภาพมากมาย


ผลลพั ธแ์ ละเปา้ หมายสคู่ วามย่งั ยนื


โครงการตลาดวัดบ้านเรา ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในหลายๆ ด้าน เช่น พฤติกรรมการปรับแนวคิด จะเห็นได้ชัดเจนมากในเร่ืองของ

การปรบั พฤตกิ รรมในการทำเกษตร โดยชาวบา้ นมกี ารชกั ชวนกนั ในการทดลองทำนำ้ หมกั สตู รตา่ งๆ หรอื แมก้ ะทง่ั การชกั ชวนการทำการเกษตรแบบผสมผสานมากกวา่

การปลูกพชื เชิงเดยี่ ว หรอื แม้แต่คา่ ใชจ้ ่ายในการซ้อื สารเคมที างการเกษตรกล็ ดลง สะท้องคณุ ธรรมด้านเศรษฐกจิ พอเพียง


ข้อมูลการติดต่อชมุ ชนคุณธรรมวดั สุวรรณาราม


- ผ้ปู ระสานงาน (สำนักงานวฒั นธรรมจงั หวดั )

๑. นางสาวพรทพิ า พรรณสมบตั ิ ตำแหน่ง นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำนาญการพเิ ศษ โทรศพั ท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๖๙๓๙

๒. นายวชิ ิต สุทธสิ งิ ห์ ตำแหน่ง นักวิชาการวัฒนธรรมชำนาญการ โทรศัพท์ ๐๘ ๑๘๗๔ ๖๙๐๓

๓. นางธรี ภัทร ขรู รู ักษ์ ตำแหน่ง นกั วชิ าการวฒั นธรรมปฏิบัตกิ าร โทรศัพท์ ๐๙ ๕๖๗๐ ๑๒๔๗


144

กรมการศาสนา กระทรวงวฒั นธรรม

ชุมชนคุณธรรมวัดจันทรังษี (บ้านนา)
อำเภอเมืองอ่างทอง จังหวัดอ่างทอง

เรื่องราวชมุ ชน


๑) สโลแกนหรือคำขวัญ

หลวงพอ่ โยกคู่บา้ น มหาวหิ ารงามสงา่ งามตาเจา้ แมก่ วนอมิ


ถิ่นทำลอบดักปลา ต้นยางนากวา่ ๑๐๐ ปี ตามลอยวิถีพอเพียง

๒) ความเป็นมา/ความโดนเด่น

ชุมชนคุณธรรมวัดจันทรังษี (บ้านนา) กว่าจะมาเป็นชุมชนคุณธรรมต้นแบบได้ มีอุปสรรคหลายอย่าง เช่น ผู้นำ “บวร” ไม่เข้าใจคำว่า
ชมุ ชนคณุ ธรรม หมายถึงอะไร ต้องดำเนนิ การแบบไหน ทำอย่างไร เจา้ หนา้ ท่ีผปู้ ระสานงานประจำพื้นที่ใหค้ วามรู้ความเขา้ ใจและรว่ มดำเนินการสร้างความรบั รู้
ความเข้าใจ กับผู้นำชุมชนทุกด้าน เพ่ือให้ผู้นำชุมชนคุณธรรมและประชาชนในชุมชนได้มีส่วนร่วมและยอมรับโดยดำเนินงานในชุมชนด้วยหลัก ๓ ประการ

คอื ๑. ปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมคำสอนของแตล่ ะศาสนา ๒. นอ้ มนำหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓. ดำรงชวี ติ ตามวธิ ธี รรมของชมุ ชน เมอ่ื ผนู้ ำชมุ ชนเรม่ิ มคี วามร
ู้
มีความเขา้ ใจ จงึ ได้เริ่มพฒั นาชมุ ชนุ อย่างจรงิ จงั และดำเนินการด้วยความเข้มแข็งตลอดมา

๓) เสน้ ทางส่คู วามสำเร็จ

ชุมชนคุณธรรมวัดจันทรังษี (บ้านนา) เป็นชุมชนที่ ผู้นำ “บวร”
(บา้ น-ชุมชน/วัด–ศาสนสถาน/โรงเรยี น-ราชการ) มีความเขม้ แข็งและดำเนินงานในการ
พัฒนาชุมชนอย่างต่อเน่ือง ในทุกๆ ด้าน ท้ังด้านการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม

ทางศาสนา ดา้ นการพฒั นาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และดา้ นการดำรงชวี ติ

แบบวิถีวัฒนธรรม ร่วมทั้งให้ความสำคัญกับความม่ันคงของชาติใน ๓ สถาบันหลัก

คอื ชาติ ศาสนา และพระมหากษตั รยิ ์ ผนู้ ำชมุ ชนและประชาชนไดใ้ หค้ วามสำคญั รว่ มมอื
ร่วมใจ ในการพัฒนาชุมชน ให้เป็นชุมชนที่โดดเด่น สร้างเสน่ห์ให้กับชุมชน

ท้ังด้านแหลง่ ท่องเท่ยี ว ดา้ นอาชีพและวัฒนธรรมประเพณใี นชุมชน




145