ประวัติศาสตร์การสงคราม

199

ตอนที่ ๔
การจัดสรา้ งอุทยานเทดิ พระเกียรตบิ า้ นหมากแขง้

หลังจากพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสนิ ทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจา้ อยูห่ ัว
เสด็จพระราชกรณียกิจดา้ นความมั่นคง ณ ฐานปฏิบัติการบ้านหมากแข้งในช่วงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๑๙
ตำรวจหน่วยปฏิบัติการพิเศษประจำฐานปฏิบัติการบ้านหมากแข้งก็ได้ปรับปรุงฐานปฏิบัติการใหม่ตาม
พระราชดำริ ผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ก็ไม่กล้าเข้ามาปิดล้อม เพียงแต่เข้ามาลาดตระเวนระยะใกล้บ้างเป็น
บางครั้ง ก่อนที่จะมีการถอนกำลังตำรวจหน่วยปฏิบัติการพิเศษ และส่งกำลังทหารปืนใหญ่เข้ามาปฏิบัติการ
แทน เพอ่ื สนบั สนุนการปราบปรามผู้กอ่ การรา้ ยในเขตภหู นิ รอ่ งกลา้

อดตี ผบู้ งั คบั บญั ชาที่อยู่ในเหตกุ ารณ์สู้รบคร้ังนั้น หลายท่านได้มคี วามคิดริเริ่มร่วมกับกองทัพภาคที่ ๓
จดั ทำโครงการสรา้ งอทุ ยานเทดิ พระเกียรติบ้านหมากแข้ง เรมิ่ ต้งั แตเ่ ดือนเมษายน พ.ศ.๒๕๔๖ เปน็ ต้นมา โดย
ผู้ใหญ่หลายท่านได้เข้าไปสำรวจภูมิประเทศ พบปะผู้นำหมู่บ้านที่อยู่ในเหตุการณ์ และหาข้อมูลเพิ่มเติม
หลังจากนัน้ ไดม้ กี ารประชุมอกี หลายครงั้

เมื่อวันท่ี ๑๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๔๖ องคมนตรี พร้อมด้วยแม่ทัพภาคที่ ๓ และคณะได้เข้าเฝ้า
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำรง
พระอิสริยยศสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกมุ าร เพื่อถวายรายงานเบือ้ งต้น ในการดำเนินการ
จัดสร้าง ณ พระตำหนักภพู ิงคราชนิเวศน์ จงั หวดั เชยี งใหม่

สอื่ จำลองแผนผังอทุ ยานเทิดพระเกียรติบ้านหมากแข้งกอ่ นการดำเนินการจัดสร้าง
วันที่ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๖ กองทัพภาคที่ ๓ ไดเ้ สนอรา่ งโครงการและแบบจำลอง ซ่ึงออกแบบโดย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วศิน ปัญญาวุธตระกูล อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ให้กับ

200

ราชเลขานุการในพระองค์ เพื่อทูลถวายให้ทรงพระราชวินิจฉัย ซึ่งคณะกรรมการก็ได้นำพระราชวินิจฉัยมา
ปรับปรุง แก้ไขรูปแบบจำลองตามจำลองตามพระราชประสงค์จนเสร็จแล้ว และเมื่อวันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ.
๒๕๔๗ องคมนตรีและคณะได้เข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ
พระวชิรเกลา้ เจ้าอยู่หวั อกี ครง้ั ณ วงั ศุโขทัย เพอ่ื ถวายรายงานความกา้ วหน้าพร้อมแบบจำลอง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วศิน
ปัญญาวุธตระกูล ถวายรายงานเพ่ือ
ทรงมีพระราชวินจิ ฉยั

วันที่ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๔๗ คณะกองงานในพระองค์ได้มาตรวจพื้นที่ก่อสร้างอุทยาน
เทิดพระเกียรติบา้ นหมากแข้ง ต่อมาได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กองทัพภาคที่ ๓ ดำเนินการจัดสร้างได้
และจะเสด็จพระราชดำเนินมาในพิธีเปิดอุทยานต่อไป ซึ่งกองทัพภาคที่ ๓ ได้รายงานขออนุมัติให้กองทัพบก
เปน็ เจา้ ของโครงการ และขอรบั การสนบั สนุนงบประมาณ และเมือ่ วนั ท่ี ๑๖ กนั ยายน พ.ศ.๒๕๔๗ ผบู้ ญั ชาการ
ทหารบกได้อนุมัติให้ดำเนินการจัดสร้างอุทยานเทิดพระเกียรติบ้านหมากแข้ง โดยกองทัพภาคที่ ๓ เป็น
หน่วยงานหลักดำเนนิ การ และกรมยทุ ธการกองทัพบกเปน็ หน่วยเจา้ ของโครงการ

สำหรับโครงการจดั สรา้ งอทุ ยานเทิดพระเกยี รตบิ า้ นหมากแขง้ มวี ตั ถุประสงค์ ๔ ประการ คอื
ประการที่ ๑ เพือ่ เป็นการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช-
มหาราช บรมนาถบพิตร สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สมเด็จ-
พระกนษิ ฐาธิราชเจ้า กรมสมเดจ็ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี และสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ-
เจ้าฟ้าจฬุ าภรณวลยั ลักษณ์ อัครราชกมุ ารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตตยิ ราชนารี ทท่ี รงห่วงใยราษฎร และ
เสดจ็ พระราชดำเนินไปท่บี า้ นหมากแข้งเมือ่ ปี พ.ศ.๒๕๑๖
ประการท่ี ๒ เพอื่ เทิดพระเกยี รติพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ
พระวชิรเกลา้ เจ้าอยู่หัว เมอื่ ครง้ั ดำรงพระอสิ รยิ ยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกุมารที่ ได้เสด็จ
พระราชดำเนนิ ไปปฏบิ ัตกิ ารทางยุทธวิธที บ่ี า้ นหมากแขง้ รวมทั้งทรงเยยี่ มทหาร ตำรวจและราษฎรในพนื้ ท่ีเส่ียง
อันตราย เพอ่ื ปลอบขวัญและสรา้ งกำลังใจให้มจี ิตใจฮึกเหิม สามารถต่อสกู้ บั ผูก้ อ่ การรา้ ยคอมมิวนสิ ต์ และรกั ษา
อธิปไตยของชาตมิ าจนถงึ ปจั จุบนั

201

ประการที่ ๓ เพื่อเผยแพร่วีรกรรมของราษฎรบ้านหมากแขง้ ในการต่อสูก่ บั ผูก้ ่อการรา้ ยคอมมิวนิสต์
ทำให้อนุชนรุ่นหลังเกิดความรกั ชาติ ศาสนา พระมหากษัตรยิ ์ และหวงแหนแผน่ ดินถ่ินกำเนิด รวมทั้งรำลึกถงึ
เกียรตปิ ระวตั ขิ องวีรชนทไ่ี ด้เสยี สละชวี ิตเลอื ดเน้อื เพอื่ ปกป้องอธิปไตยของชาติ

ประการที่ ๔ เพื่อให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่มีความสำคัญทางประวตั ิศาสตร์ และจัดเป็น
พิพิธภัณฑ์พลเรือน ตำรวจ ทหาร กลางแจ้ง สำหรับเป็นที่ศึกษาค้นคว้าบทเรียนจากการรบ สำหรับอนุชนร่นุ
หลงั

กองทัพภาคท่ี ๓ ได้มบี นั ทึกข้อความถงึ ผู้บญั ชาการทหารบกในขณะนน้ั เพื่อขออนุมัติโครงการอุทยาน
เทดิ พระเกียรติบา้ นหมากแขง้ จงั หวัดเลย โดยขออนมุ ัติให้กองทพั บกเปน็ หน่วยเจา้ ของโครงการฯ มรี ะยะเวลา
ดำเนินงานตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๔๗ ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.๒๕๔๙ และขอรับการสนับสนุน
งบประมาณเปน็ จำนวนทัง้ สนิ้ ๗,๖๐๘,๗๖๔ บาท

อุทยานเทดิ พระเกยี รติบ้านหมากแขง้ ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย นอกจากจะมีการ
จัดแสดงในลักษณะพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งแล้ว ยังมีการปรับปรุงทัศนียภาพอุทยานเทิดพระเกียรติให้มีสภาพ
สวยงาม เปน็ แหล่งท่องเทีย่ วเชิงประวัติศาสตร์ให้ประชาชนชาวไทยไดเ้ รยี นรู้ความกล้าหาญของบรรพบุรุษ ท้ัง
ยงั ไดม้ คี วามหมายแสดงถงึ ความจงรักภักดีของพสกนกิ รชาวไทยท่ีมตี ่อสถาบนั ชาติ ศาสนาและพระมหากษตั รยิ ์

สำหรับความหมายของอุทยานเทดิ พระเกยี รติบา้ นหมากแขง้ ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จงั หวดั
เลยนั้น ตัวอุทยานเป็นสัญลักษณ์ “โลกุตระ” หมายถึง ความเจริญปัญญา สถาบันสูงสุด พระมหากษัตริย์
(ซึง่ เปน็ หลกั ชัยและศนู ย์รวมจิตใจของปวงชนชาวไทย ตอ่ สรู้ ักษาอธิปไตยของชาติ) โลหะตัดปะ หมายถงึ ความ
รงุ่ เรือง บวั ๔ เหล่า หมายถงึ ข้าราชการพลเรอื น ทหาร ตำรวจ ประชาชน

202

ประตมิ ากรรมต้นแบบอุทยานเทิดพระเกียรติ
บา้ นหมากแข้งก่อนการดำเนินการจัดสร้าง

มภี าพประตมิ ากรรมนนู ต่ำ ประกอบบรเิ วณฐาน
ทงั้ ๔ ดา้ น ดงั นี้

ภาพที่ ๑ แสดงถึงเหตุการณ์ วันที่ ๒๑ ธันวาคม
พ.ศ.๒๕๑๖ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สมเด็จพระ
นางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี-พันปีหลวง สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จ
พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี และสมเด็จ-พระเจ้าน้องนางเธอ เจา้ ฟา้ จุฬาภรณวลยั ลักษณ์ อัคร
ราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ได้เสด็จพระราชดำเนินมายังบ้านหมากแข้ง อำเภอด่าน
ซ้าย จังหวดั เลย ทรงเยีย่ มบำรุงขวญั และพระราชสง่ิ ของแก่ราษฎรในพืน้ ทตี่ ลอดจนเจา้ หน้าที่ เพ่อื ให้มขี วัญและ
กำลงั ใจท่จี ะสรู้ บกับผู้ก่อการร้ายคอมมวิ นิสต์ ต่อมาวันท่ี ๒๔ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ.๒๕๑๘ สมเดจ็ พระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนพี ันปีหลวง สมเด็จ-พระกนษิ ฐาธริ าชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา
ฯ สยามบรมราชกมุ ารี และสมเดจ็ พระเจา้ นอ้ งนางเธอ- เจา้ ฟา้ จุฬาภรณวลยั ลกั ษณ์ อคั รราชกุมารี กรมพระศรี
สวางควัฒน วรขตั ตยิ ราชนารี ได้เสดจ็ มายังบ้านหมากแขง้ อีกวาระหน่ึง

203

ประตมิ ากรรมนนู ตำ่ ด้านท่ี ๑
ภาพที่ ๒ แสดงถึงเหตกุ ารณ์วันท่ี ๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ.๒๕๑๙ พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดี-
ศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำรงพระอสิ ริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกฎุ ราชกุมาร ไดเ้ สดจ็ พระราชดำเนนิ มาทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจทางยุทธวธิ ี ณ บา้ นหมากแขง้ ทรง
ตรวจการวางกำลังป้องกันฐานปฏิบัติการและพระราชทานคำแนะนำทางยุทธวิธี แก่นายทหาร ตำรวจ และ
ผ้ปู ฏบิ ัตงิ านอย่างใกล้ชดิ และประทับแรมเย่ียงทหารม้า ณ ฐานปฏิบตั ิการแหง่ น้ี

ประติมากรรมนูนต่ำ ด้านท่ี ๒
ภาพที่ ๓ แสดงถึงเหตุการณ์ วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๑๙ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร-
รามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรม

204
โอรสา-ธิราช สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินมาทรงติดตามผลการดำเนินงานตามแนวทางที่
พระราชทานไว้ ณ บ้านหมากแข้งอีกวาระหน่ึง ทรงเยี่ยมบำรุงขวัญ และพระราชทานสิง่ ของและตรวจผลการ
ซ่อมแซมบ้านพักของราษฎร ที่เสียหายจากการโจมตีของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ทำให้ข้าราชการทหาร
ตำรวจ พลเรอื น และประชาชนในพน้ื ทีม่ ีขวญั และกำลงั ใจดียง่ิ ขึ้นทวคี ณู

ประตมิ ากรรมนนู ต่ำ ด้านท่ี ๓
ภาพที่ ๔ แสดงถงึ สถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ เปน็ สถาบนั สงู สุดท่มี ีความสำคัญอย่างยิ่งต่อ
ปวงชนชาวไทย เป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน สร้างความสามัคคีปรองดองให้เกดิ พลังอันเข้มแข็ง สามารถ
รักษาไว้ซงึ่ เอกราชและอธิปไตย ณ ผนื แผ่นดินแหง่ น้ี เมื่อบ้านเมอื งมคี วามมัน่ คงปลอดภัย ประชาชนในพนื้ ท่ีก็มี
ความร่มเย็นเป็นสุข สามารถประกอบสัมมาอาชีพและสร้างความเจรญิ รุง่ เรอื งให้กับประเทศชาติมาตราบเทา่
ทกุ วันนี้

205

ประตมิ ากรรมนูนตำ่ ดา้ นท่ี ๔

สัญลกั ษณข์ องอุทยานเทดิ พระเกยี รติบ้านหมากแขง้ ยงั มคี วามหมายดังน้ี
ความสงู (หน่วยวัดเป็นไทย) วดั จากฐานชนิ้ งานรปู ป้นั นูนต่ำ ๒ วา ๕๑ นวิ้ ๙ คบื คอื ปี พ.ศ.๒๕๑๙ ที่
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จถึงฐาน
ปฏบิ ัตกิ ารบ้านหมากแข้ง (๒ วา ๕๑ นิว้ ๙ คบื เท่ากับ ๗.๕๕ เมตร)
หมายเลข ๗ คือ จำนวนชุดปฏิบัติการทัง้ ๗ นาย ที่นำโดย พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดี-
ศรีสินทรมหาวชริ าลงกรณฯ พระวชริ เกลา้ เจา้ อย่หู วั ทรงปฏิบตั กิ ารรบ นำกำลังพลทั้ง ๗ นาย ซ่ึงประกอบด้วย
พลโทสมศักด์ิ ปัญจมานนท์ พนั เอกรวมศักด์ิ ไชยโกมินทร์ พันเอกพจิ ิตร กุลละวณชิ ย์ พันเอกเทียนชยั จ่นั มกุ ดา
พนั ตรีสายณั ห์ คัมภีร์พนั ธ์ รอ้ ยเอกอณุ สมุ ิตร พนั ตำรวจตรจี ารกั ษ์ แสงทวีป
ตัวเลข ๕๕ มาจาก วันที่ ๕ เวลา ๕ โมงเย็น ชุดปฏิบัติการรบของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทร-
รามาธิบดีศรสี ินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจา้ อยู่หวั ได้ไปถึงบา้ นหมากแข้ง และเสด็จประทับเย่ยี ม
ประชาชน ทำใหข้ วัญและกำลงั ใจของชาวบ้านมาดดี ังเดิม
ตัวเลข ๕-๖ คือ มองชิ้นงานดา้ นหน้าตรงจะเห็นแถบสีน้ำเงินของแสตนเลท ด้านซ้ายจะเห็นแถบสนี ำ้
เงิน ๕ แถบ ด้านขวาจะเห็นแถบสีน้ำเงิน ๖ แถบ เป็นความหมายของวันที่ ๕ และวันที่ ๖ พฤศจิกายน พ.ศ.
๒๕๑๙ ซึง่ เปน็ วนั ที่พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธบิ ดีศรีสนิ ทรมหาวชริ าลงกรณฯ พระวชริ เกล้าเจ้าอยู่หัว
ได้เสดจ็ มายงั ฐานบ้านหมากแขง้
ตวั เลข ๑๔ เป็นฐานวางชน้ิ งานสูง ๑๔ เดซิเมตร คอื วันที่ ๑๔ ได้มปี ระกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เร่ือง
พระราชทานเหรียญกล้าหาญ “ด้วยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญกล้าหาญแด่ พันเอก
สมเด็จ พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณฯ สยามบรมราชกุมาร ที่ทรงเข้าร่วมปฏิบัติการสู้รบกบั
ผ้กู ่อการรา้ ยคอมมิวนิสต์ ด้วยความกล้าหาญ เดด็ เดย่ี ว” ณ วันท่ี ๑๔ มกราคม พ.ศ.๒๕๓๐

206

ประตมิ ากรรมอทุ ยานเทิดพระเกียรติบ้านหมากแขง้
กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในจังหวดั เลย ได้ปรับปรงุ ทัศนียภาพอุทานเทิดพระเกยี รติ ให้มี
สภาพสวยงาม เปน็ แหล่งทอ่ งเที่ยวเชงิ ประวัติศาสตร์ ใหป้ ระชาชนชาวไทยไดเ้ รียนรู้ความกล้าหาญของบรรพ-
บุรุษอยา่ งต่อเน่ือง โดยพัฒนาปรับปรงุ พื้นที่ บริเวณ ให้มีความสะอาดสวยงามอยู่เสมอ รวมทั้งจัดระบบรกั ษา
ความปลอดภัยสถานที่ราชการ กำหนดการเปิด-ปิด อาคารสถานที่ให้เป็นไปตามระเบียบฯ ของทางราชการ
สรรหาราษฎร นักเรียน ที่มีความรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีต ความเป็นมาของอดีต ความเป็นมาของอุทยาน
เทิดพระเกยี รติ ตลอดจนแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วในพนื้ ที่ตำบลกกสะทอน เพอื่ บริการขอ้ มลู แกน่ ักท่องเทยี่ วท่วั ไป

207

การต่อสู้เพ่ือเอาชนะคอมมิวนิสตใ์ นพื้นที่ ทภ. 3
การรบทฐี่ านปฏบิ ตั ิ บ.ห้วยโกน๋ อ.ทุ่งชา้ ง จว.น่าน ในปี 2518
กล่าวท่วั ไป
หมู่บ้านห้วยโก๋น เป็นหมู่บ้านชายแดนเขตติดต่อระหว่าง อ.ทุ่งช้าง จว.น่าน กับแขวงไชยบุรี

ราชอาณาจักรลาว ในปี 2518 ราษฏร บ.ห้วยโก๋น มีทั้งสิ้น 51 หลังคาเรือน ราษฏรแบ่งเป็น 2 พวกใหญ่ ๆ
ได้แก่ ชาวไทยลื้อ ซึ่งอพยพมาจาก เมืองเงินราชอาณาจักรลาว และชาวเขาเผ่าถิ่น รวมทั้งสิ้น 273 คน เป็น
ชาย 140 คน หญิง 133 คน ที่ตั้งของหมู่บา้ นห้วยโก๋นไมม่ เี ส้นทางคมนาคมตดิ ต่อกับตัว อ.ทุ่งช้าง เส้นทางใน
ภูมิประเทศไปยังหมู่บ้านห้วยโก๋น เป็นป่าทึบ และเขาสูงชัน ดังนั้น การเดินทางไปมาระหว่างตัวอำเภอและ
หมู่บ้านจึงกระทำได้ยาก และทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองกับ ราษฏรบ้านห้วยโก๋น
มนี อ้ ยมาก

ทางเหนอื ของบา้ นหว้ ยโก๋น ขึ้นไปประมาณ 2.5 กม. เปน็ เขตแดนของราชอาณาจกั รลาว ซงึ่ มเี มอื งเงิน
ตัง้ อยู่จากแนวชายแดนประมาณ 5 กม. ลกั ษณะภูมปิ ระเทศระหว่าง บ.ห้วยโก๋น – เมืองเงนิ เป็นทร่ี าบระหว่าง
หุบเขา สามารถเดินทางติดต่อกันได้โดยสะดวก โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชม. 30 นาที ดังนั้น ราษฎร
บ.หว้ ยโกน๋ จงึ มคี วามสัมพันธเ์ กยี่ วข้องกบั เมืองเงิน ราชอาณาจกั รลาว สูงกวา่ อ.ทงุ่ ชา้ ง จว.น.น.

เนอื่ งจากหมูบ่ า้ นตา่ ง ๆ ใน จว.น.น. บริเวณตามแนวชายแดนไทย – ลาว โดยเฉพาะในพืน้ ท่ี อ.ทงุ่ ช้าง
และ อ.ปัว ส่วนใหญ่ยังขาดเส้นทางคมนาคมติดต่อซึ่งกันและกัน การไปมาหาสู่กันระหว่างราษฎรในท้องถิน่
กระทำได้ด้วยความยากลำบาก ตลอดจนความตอ้ งการของทางราชการที่จะขยายความเจริญจากตัวเมืองไปสู่
ชนบท ทางราชการจึงได้มีโครงการสร้างทางสาย อ.ทุ่งช้าง – บ.ปอน – บ.กิ่วจันทร์ – บ.ห้วยโก๋น – บ.บวก
หญ้า – บ.บ่อเกลือเหนือ – บ.บ่อเกลือใต้ – บ.ผักเฮือก – บ.หลักลาย – บ.น้ำยาว – อ.ปัว เส้นทางสายนี้เมือ่
สรา้ งเสร็จตามโครงการแล้ว จะเลียบตามแนวชายแดนไทย – ลาว ทางทศิ ตะวันออกของ อ.ทุง่ ช้าง และ อ.ปัว
จว.น.น.

ฐานปฏิบตั กิ าร บ.ห้วยโก๋น
1. การจดั ต้งั ฐานปฏิบตั ิการ เมื่อ ต.ค. 14 บก.พล.ม.สน. ซ่งึ เข้ารบั ผิดชอบในการปฏบิ ัตกิ ารปอ้ งกันและ
ปราบปราม ผกค. ในพื้นที่ จว.น.น. และ อตุ รดิตถไ์ ด้เลง็ เหน็ ความสำคญั ของหมู่บ้านห้วยโก๋นและช่องทางจาก
เมืองเงินราชอาณาจักรลาวเข้าสู่ประเทศไทย จึงได้ส่งกำลังไปตั้งฐานปฏิบัติการที่บริเวณ บ.ห้วยโก๋น มีกำลัง
ทหาร 1 มว.ปล. (-) โดยมคี วามมุ่งหมายดงั นี้

- สกัดกั้นเส้นทางในการส่งกำลังพล และอาวุธยุทโธปกรณ์ของ ผกค.จากภายนอกประเทศตาม
เส้นทางเมืองเงนิ – บ.ห้วยโก๋น เพ่อื สนับสนุน ผกค.ที่บริเวณผาแดง บ.น้ำชา้ ง ดอยภูแว ซ่งึ เปน็ ทต่ี ง้ั บก.เขต 14
ของ ผกค.

- ให้ความคุ้มครองราษฎร บ.ห้วยโก๋น รวมทั้งปฏิบัติการทางจิตวทิ ยา และช่วยเหลอื ประชาชนให้
สามารถดำรงชีพอย่ดู ้วยความผาสุข

- ให้ความคุ้มครองการสรา้ งทางจาก บ.ปอน – บ.ก่ิวจันทร์ – บ.หว้ ยโก๋น ซ่ึงกำลังสร้างทางคืบหน้า
เข้าหาหมบู่ า้ นหว้ ยโก๋น ตามลำดบั

208

2. ความสัมพันธ์ระหว่างราษฎร บ.ห้วยโก๋น กับ เจ้าหน้าที่ของรัฐบาล เนื่องจากราษฎร บ.ห้วยโก๋น
เป็นชาวเขาเผ่าถิ่น และชาวไทยลื้อ ซึ่งอพยพมาจากราชอาณาจักรลาว ประกอบกับ การที่ เจ้าหน้าที่
ฝา่ ยบ้านเมืองไมส่ ามารถเดินทางเขา้ ไปดูแลทกุ ขส์ ุขของราษฎรในหมู่บ้านนีไ้ ด้จึงทำให้ขาดความสมั พนั ธร์ ะหว่าง
ราษฎรกับเจ้าหน้าที่ฝ่ายบ้านเมืองเสมือนถูกทอดทิ้งให้อยู่ตามลำพังเนื่องจากลักษณะที่ตั้งและความสัมพันธ์
ดั้งเดิม บีบบังคับให้ราษฎร บ.ห้วยโก๋น ต้องติดต่อกับเมืองเงิน และเมืองหงสา ในราชอาณาจักรลาว มากกว่า
ทางประเทศไทย

ตั้งแต่ บก.พล.ม.สน ได้ส่งกำลังทหารไปตัง้ ฐานปฏิบัติการท่ี บ.ห้วยโก๋น ต้งั แตป่ ี 2514 หน่วยทหารได้
พยายามสรา้ งความสัมพนั ธ์อันดีและปฏบิ ัติการช่วยเหลือประชาชนอยู่ตลอดเวลา อาทเิ ช่น สร้างโรงเรียนและ
จัดครูทหารเข้าไปทำการสอนหนังสือและแจกสิ่งของต่าง ๆ ที่ราษฎรมีความจำเป็นและต้องการเป็นต้น แต่
ปรากฏว่าท่าทีของราษฎรไมม่ ีความกระตือรือรน้ และไมใ่ ห้ความร่วมมอื กับหน่วยทหารเท่าทค่ี วร

3. ทีต่ ั้งและกำลงั ของฐานปฏบิ ัตกิ าร
3.1 ฐานปฏบิ ตั กิ าร บ.ห้วยโก๋ เปน็ ฐานปฏบิ ตั กิ ารขนาดเลก็ ต้งั อยูบ่ นเนนิ เตย้ี ๆ ห่างจากหมู่บา้ นไป

ทางทิศตะวันตกประมาณ 500 เมตร พื้นที่ระหว่างฐานปฏิบัติการกับหมู่บ้านเป็นที่ราบ สามารถเดินทาง
ตดิ ตอ่ กนั ได้สะดวก สว่ นทางดา้ นทิศตะวันตก และทิศใต้ เปน็ ทีส่ ูงชนั เลก็ น้อย และมีภมู ิประเทศสงู ข่มท้ังทางทิศ
เหนอื ทศิ ใต้ และทิศตะวนั ตก

3.2 กำลังของฐานปฏิบัติการเป็นกำลัง ขนาด มว.ปล.(-) วันเกิดเหตุการณ์ มีกำลัง 37 นาย
ประกอบด้วย

(1) พัน.ร.212 ร้อย 3 มว.1
(2) 1 หมู่ ค.4.2
(3) หมู่ ค.60
(4) นอกจากนั้นยังมีฐานยิง ป.ขนาด 75 มม. จำนวน 2 กระบอก ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของ
บ.สบปืน ซ่ึงอยู่หา่ งจาก บ.ห้วยโกน๋ ไปทางทศิ ตะวนั ตกประมาณ 7 กม.ยิงคมุ้ ครองให้ได้
4. การดดั แปลงฐานปฏบิ ัตกิ าร
4.1 เนื่องจากฐานปฏิบัติการตั้งอยู่บนเนินเล็ก ๆ ดังนั้นกำลังที่อยู่ภายในฐาน จึงจำกัดให้อยู่ใน
ลักษณะทคี่ อ่ นขา้ งแออัด และสามารถเป็นอนั ตรายร่วมกันได้งา่ ยเมื่อถกู โจมตีหรอื ถูกอาวุธยิงจากฝา่ ยตรงขา้ ม
4.2 บริเวณรอบฐานปฏิบัติการ หน่วยได้ทำคูติดต่อไว้รอบฐาน และได้มอบเขตรับผิดชอบ ให้แก่
หน่วยรองในการระวังป้องกันที่ตั้งโดยถูกต้อง โดยแตล่ ะหนว่ ยได้สรา้ งคยู ิงขึ้นในเขตรับผิดชอบด้วย
4.3 การสร้างที่พักบนฐานปฏิบัติการ เนื่องจากสถานที่คับแคบ ดังนั้นทีพ่ กั บางแหง่ หน่วยจึงสร้าง
คร่อมคูติดต่อ สำหรับการสร้างที่พกั น้ัน ได้สร้างแบบหลังคาปิดโดยใช้ไม้ปูข้างบนและใช้ดนิ วางทบั อกี ชัน้ หนง่ึ
ช้นั บนสดุ ใชห้ ญ้าคา ต้ังอยู่หลายแห่งโดยรอบ
4.4 สนาม ฮ. อยนู่ อกฐานปฏิบตั กิ ารทางดา้ นทศิ ตะวันออก
5. การระวงั ปอ้ งกนั และการวางเครอื่ งกดี ขวาง

209

5.1 ในเวลากลางวันหนว่ ยจะวางยามไว้ 3 จดุ สำหรับเวลากลางคืนวางไว้ 8 จุด รอบฐานปฏิบัตกิ าร
การระวังป้องกันนอกฐานฯ ในเวลากลางวนั ได้สง่ หน่วย ลว.ออกปฏบิ ตั กิ ารรอบฐานปฏิบัติการเป็นประจำทุกวัน
สำหรับในเวลากลางคนื นาน ๆ ครั้ง จงึ จะสง่ กำลงั ออกไปซุ่มโจมตกี ำลังของ ผกค. ตามขา่ วที่ไดร้ ับ

5.2 บริเวณรอบฐานปฏิบัติการ ไม่มีการวางลวดหนามและลวดหีบเพลง ทั้งที่ฐานฯ นี้เป็นฐานฯ
ประจำและสร้างมาหลายปแี ล้ว และหนว่ ยเหนอื ก็ไดส้ นับสนนุ ลวดหนาม และลวดหีบเพลงใหแ้ ก่ บก.พล.ม.สน.
จำนวนหลายครัง้ แลว้

5.3 การวางเครื่องกีดขวาง หน่วยได้วางกับระเบิดชนิดต่าง ๆ ไว้รอบฐานฯ แต่มีจำนวนน้อยมาก
เครอื่ งกีดขวางท่ีวางได้แก่กับระเบดิ แบบ เอ็ม.14, เอม็ .16, พลุสดดุ , เคลโม และกบั ระเบดิ แสวงเครอื่ ง ทำด้วย
กระสนุ ค.81 ซง่ึ วางไวช้ นิดละประมาณ 2 แท่งเท่าน้นั

5.4 การเข้าออกบริเวณฐานปฏิบัติการหน่วยเคยปล่อยให้ราษฎรขึ้นไปบนฐานฯ ได้ นอกจากนั้น
ชาวเขาเผา่ ถิ่น จำนวน 3 นาย ซึง่ เปน็ คนนำทางของหน่วยไดเ้ ข้าออกฐานฯ เป็นประจำ ทำให้ราษฎรทราบที่ตั้ง
และจดุ สำคัญ ๆ ของฐานฯ หมด เป็นต้นว่าทตี่ งั้ บก.มว. ทต่ี งั้ ยิง ค. และคลังกระสุนวัตถรุ ะเบดิ เปน็ ตน้

เหตกุ ารณก์ อ่ นวนั ปะทะ
1. เมื่อ 23 มี.ค. 18 เวลาใกล้ค่ำ ขณะที่พนักงานวิทยุทีฐ่ านฯ บ.ห้วยโก๋นกำลังใช้วิทยุตดิ ต่อกบั หนว่ ย
ต่าง ๆ ตามปกติน้ัน ได้มีสถานวี ทิ ยสุ ัญญาณเรียกขานว่า“ทอง”สำเนยี งพูดเปน็ คนไทยได้ขอพูดด้วยและแจ้งว่า
ตนอยหู่ า่ งจาก บ.ห้วยโกน๋ ประมาณภูเขา 6 ลูก และไดแ้ จง้ ให้ทราบวา่ ขณะน้ผี ู้บงั คบั บญั ชาตนไดเ้ ตรยี มกำลังไว้
ที่จะเข้าโจมตี บ.ห้วยโก๋น หรือฐานฯ สนามบิน ตนเองมีความห่วงใยจึงแจ้งให้ทราบนอกจากนั้นได้พูดคุยถึง
สถานการณ์ในเขมร กรณี บ.นาทราย และวิจารณ์รัฐบาลไทย ฯลฯ หลังจาก 23 มี.ค. 18 สถานีวิทยุแห่งนี้ได้
ลกั ลอบผูบ้ ังคบั ของตน ใช้วิทยพุ ดู คุยกับพนักงานวิทยฐุ านฯ บ.หว้ ยโกน๋ เปน็ ประจำ
2. ก่อนที่ ผกค. จะเข้าตีฐานฯ บ.ห้วยโก๋น ประมาณ 1 – 2 วัน บก.ทภ.3 สน. ทราบข่าวว่ามีกำลงั
ปทล.กลุ่มหน่ึง ประมาณ 300 คน เตรียมการที่จะเข้าตี ม.หงสา ประเทศลาว แต่กำลังส่วนนี้ได้หายไปบริเวณ
เมืองเงิน ประเทศลาว ซึ่งอยหู่ ่างจาก บ.ห้วยโก๋น ไปทางทิศเหนือ ประมาณ 10 กม. แต่ บก.ทภ.3 สน. ยงั ไม่ได้
แจ้งให้ บก.พล.ม.ทราบ ฐานฯ บ.หว้ ยโก๋น กถ็ ูกเขา้ ตีเสยี กอ่ น
3. เมื่อ 8 เม.ย. 18 ในตอนเช้า พัน.ร.212 ร้อย 3 ฐานฯ กม.21 และ พัน.ร.212 ร้อย 3 มว.2 ฐานฯ
บ.สบปืน ส่งกำลังออก ลว. โดยมีกำลังจากฐาน ฯ กม.21 จำนวน 21 นาย และฐานฯ บ.สบปืน จำนวน
10 นาย รวมทัง้ สน้ิ 31 นาย แตล่ ะหน่วย ลว. มี ผบ.มว.เป็น ผบ.หนว่ ย ลว.ได้ออก ลว. ตามเส้นทางเข้าสู่ฐานฯ
บ.ห้วยโก๋น (เพ่อื เตรียมการร่วมกนั ต่อส)ู้
เหตุการณ์ในวันปะทะ (9 เม.ย. 19)
เวลาประมาณ 0450 ยามผลดั สุดท้าย ซง่ึ อยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉยี งใตไ้ ด้ฉายไฟกราดไปยังบริเวณ
ทางขึ้นฐานและสนาม ฮ. ทำให้ ผกค. ซึ่งวางตัวอยู่บริเวณน้ันหลบหลีกแสงไฟจนทำให้พลุสดุดที่วางไว้แตกข้ึน
ยามจึงเขา้ ใจว่า ผกค.เขา้ มาสดุดพลุสญั ญาณแลว้ จึงได้ใชอ้ าวุธยิงไปท่ีบริเวณนนั้ พร้อมกับรวั ระฆังให้สัญญาณ
ขึ้นเป็นการให้ทุกคนเข้าประจำแนว ในทันทีที่พลุสดุดแตกขึ้นนั้น ผกค.ก็ได้เริ่มเปิดฉากยิงด้วยอาวุธทุกชนิด
ได้แก่ ปรส.57, ค.61, จรวดอารพ์ ีจี และ ปลย.เอ.เค.47 เข้ามาในฐานฯ อยา่ งรนุ แรงจากทกุ ทศิ ทาง พ้ืนท่ีท่ีถูก

210

ระดมยิงอย่างรุนแรงมากที่สุดได้แก่พื้นที่ทางทิศตะวันออกของฐานฯ และที่ตั้งยิง ค. พร้อมกันนั้นกำลังของ
ผกค.ก็ไดเ้ คลอื่ นท่ีเขา้ มาประชิดฐานฯ ทุกทศิ ทางอย่างรวดเร็ว

ในขณะที่ ผกค.เริ่มเข้าโจมตีฐานฯ นั้น ร.ต.พงษ์ศักดิ์ ขันธวิธี ผบ.ฐานฯ บ.ห้วยโก๋น ได้ว่ิง
ออกมาจาก บก.มว.เพือ่ สั่งการในการต่อสู้ ขณะที่วิ่งออกมานั้นก็ถูก ผกค. ซึ่งเข้ามาประชิดฐานฯ แล้ว ยิงด้วย
ปลย.เอ.เค.47 บริเวณหน้าอกหลายนัดต้องกลับเข้าไปใน บก.มว. และเสียชีวิตอยู่ใน บก.มว.นั้นเอง ส่วน
ร.ต.อุดม วิทยะเมธาดินทร์ ผบ.หน่วย ลว. จากฐานฯ กม.21 ได้ใช้จรวดเอ็ม.72 ทำการยิงต่อสู้ไปประมาณ
4 นัด ก็ถูกยิงด้วยจรวดอาร์พีจีเสียชีวิตทันที ร.ต.กำพล แจ่มมิน ผบ.หน่วย ลว.จากฐานฯ บ.สบปืน ซึ่งอยู่ใน
บก.มว.ด้วย จงึ ไดเ้ ขา้ ทำหนา้ ท่ีควบคมุ และอำนวยการสูร้ บต่อไป

ในการเข้าตี ผกค. ใช้หมู่บ้านเป็นแนวออกตี และดำเนินกลยุทธ์โดยอาวุธหนักประเภท ค. และ ปรส.
ยิงข่มไว้ กำลังที่เข้าประชิดที่ตั้งฝ่ายเราใช้การโจมตีด้วยจรวดอาร์พีจีและอาวุธประจำกาย หัวหน้า ผกค.
สั่งการเป็นภาษาลาวและภาษาต่างประเทศซึ่งไม่ทราบว่าเป็นภาษาอะไร โดยสั่งการให้ทางซ้ายเคลื่อนท่ี
ทางขวายิงอย่กู บั ที่ แบบทำการรบตามแบบ กำลังส่วนใหญข่ อง ผกค.เข้าประชิดฐานฯ ได้อย่างรวดเรว็ เน่อื งจาก
เสน้ ทางการเคล่อื นทสี่ ะดวกและไมม่ ีเคร่ืองกดี ขวางมากนกั

สำหรับ ค.4.2 และ ค.60 ไม่สามารถทำการยิงตอบโต้ได้เลย เพราะว่า ผบ.หมู่ ค.ถูกยิงเสียชีวิตใน
ระยะเร่มิ แรก ประกอบกบั ที่ต้ังยงิ ค. ถูกยงิ กดอย่างหนัก พลประจำปืนไม่สามารถไปประจำท่ีตั้งยิงได้ฝ่ายเรา
จึงหมดโอกาสใช้ ค.ยงิ ตอบโต้การเขา้ ตขี อง ผกค.ได้

ที่ฐานยิงปืนใหญ่ กม.21 ซึ่งอยู่ห่างจาก บ.ห้วยโก๋น ไปทางทิศตะวันตกประมาณ 7 กม.ได้สังเกตเหน็
แสงไฟและเสยี งปืนข้ึนทางฐานฯ บ.หว้ ยโก๋น และไดร้ ับการติดต่อแต่เพียงว่า ฐานฯ ถกู เข้าตีแล้วก็เงียบหายไป
โดยยังมิได้ถูกร้องขอให้ทำการยิงสนับสนุน แต่ ผบ.ฐานฯ ปืนใหญ่ ก็ใช้ความริเริ่มยิงปืนใหญ่ไปยังจดุ ระดมยิง
ซึ่งได้วางไวล้ ่วงหน้าแลว้ หลงั จากน้นั พนกั งานวิทยุของฐานฯ บ.หว้ ยโก๋น ก็ได้ปรับการยงิ ใหโ้ ดยทำการยงิ ไปทาง
ทิศตะวนั ออกของฐานฯ ซ่ึงเปน็ ทศิ ทางเขา้ ตีของ ผกค.

ในระยะเรม่ิ แรกของการเข้าตี ฝา่ ยเราเสยี ชีวติ และบาดเจบ็ เปน็ จำนวนมาก การควบคมุ และอำนวยการ
รบกระทำได้ยาก เพราะว่า ผบ.ฐานฯ เสียชีวิต กำลังบางส่วนต้องถอนตัวออกจากที่มั่นอย่างกระทันหัน แต่
ร.ต.กำพล ฯ ผบ.หน่วย ลว.จากฐานฯ บ.สบปืน ก็พยายามเข้าควบคุมอำนวยการอย่างใกล้ชิด กำลังที่ยัง
สามารถทำการต่อสูไ้ ด้มีประมาณ 40 คน ไดเ้ ข้าประจำทม่ี น่ั และทำการต่อสู้ตอ่ ไปโดยท่ี ร.ต.กำพล ฯ สามารถ
ควบคุมได้ประมาณ 7 – 10 คน เทา่ น้ัน

หลังจากที่ ผบ.ร.212 ร้อย 3 ฐาน กม.21 ได้รับรายงานจากหน่วยว่า ถูกเข้าตี จึงได้รายงานไปยัง
พัน.ร.212 ซึ่งตั้งอยู่ที่ อ.ทุ่งช้าง และได้รายงานตามลำดับไปยัง บก.พล.ม.สน. เมื่อเวลา 0525 ตลอดจนขอ
การสนบั สนุนการโจมตีทางอากาศ รวมทัง้ ขอรับการสนบั สนนุ กระสุน ป. แก่ฐานฯ กม.21 เพ่มิ เตมิ และเตรียม
สง่ กลบั ผูบ้ าดเจ็บกบั ผ้เู สียชวี ติ

เวลา 0525 ผกค. ซึ่งเข้ามายึดฐานฯ ทางทิศตะวันออกได้ประกาศเป็นภาษาลาวว่า “ให้ทหารไทย
วางอาวธุ และยอมแพ้เสีย คอมมิวนิสต์มสี ัจจะ จะไมท่ ำอนั ตรายแก่ผไู้ มม่ ีอาวธุ ” บา้ งก็ได้ยนิ ทหารลาวพูดกันว่า

211

“ทหารไทยนีแ่ น่เหมอื นกนั โวย้ ” และมภี าษาตา่ งประเทศอีกมากซึง่ ฝา่ ยเราฟงั ไมเ่ ขา้ ใจ แตฝ่ า่ ยเราก็ได้ต่อสู้อย่าง
เหนยี วแน่นตอ่ ไป

เวลา 0530 พล.ม.สน. ไดส้ ั่งการให้หนว่ ยเก่ยี วข้องปฏิบตั ดิ ังตอ่ ไปนี้
- ให้ พัน.ร.212 จัดกำลงั 1 มว.ปล. พรอ้ มท่ีจะออกปฏิบัติการ
- ให้ พนั .ม.267 อ.เชียงกลาง จดั กำลัง 1 กองรอ้ ย พร้อมท่จี ะออกปฏบิ ตั ิการ
- ให้ ตอนการบนิ ฯ เตรียม บต.19 ติดจรวดขึ้นสนับสนนุ ทันที
- ขอ บ.จธ.2 จากฐานบินน่านข้ึนสนับสนุนทนั ที
- ให้ ชปบ.ทบ.32 จัดเตรยี ม ฮ.พรอ้ มที่จะส่งกลับผู้บาดเจ็บและผู้เสยี ชีวติ ตลอดจนส่งกำลังบำรุง

เพม่ิ เติม
- รายงานเหตุการณ์ไป บก.ทภ.3 สน. และขอรับการสนับสนุน ฮ.ติดอาวุธและการโจมตี

ทางอากาศเพมิ่ เตมิ
เวลา 0555 ร.ต.กำพล ฯ เข้าใจว่าฝ่ายเราเหลือไม่ถึง 10 นาย ในขณะที่ ผกค.ที่เข้าตีมีจำนวนมาก

(ไม่ต่ำกวา่ 200 คน) และยงั คงใช้ความพยายามท่ีจะเข้ายึดฐานฯ บ.ห้วยโก๋นให้ได้ ร.ต.กำพล ฯ จึงได้ตัดสินใจ
ขอให้ ป.ยิงกระสุนแตกอากาศเหนือฐานฯ ทางทิศตะวันออกเพื่อที่จะทำลายการเข้าตีของ ผกค. จากผลของ
การยงิ ทำให้ ผกค.ตอ้ งหยดุ ชะงักการเคลื่อนที่อยา่ งไดผ้ ล และกำลงั บางสว่ นต้องถอนตวั กลับไป

เวลา 0715 บ.จธ.2 จำนวน 1 เครื่อง อยู่เหนือเป้าหมาย และสนับสนุนด้วยการโจมตีทางอากาศ
แตป่ ฏิบตั ิงานได้ 10 นาที ปนื ตดิ ขัดต้องกลับไปเปลย่ี นช้ินส่วนอะไหล่ทฐ่ี านบินน่านแล้วกลบั มาสนับสนุนต่อไป

เวลา 0830 ฮ.ท.1 จำนวน 4 เครื่องเดินทางถึง บก.พัน.ร.212 อ.ทุ่งช้าง และส่งกระสุน ป. ให้ฐาน ฯ
กม.21 แล้วเตรียมส่งกำลังเพิ่มเติมให้แก่ฐานฯ บ.ห้วยโก๋นตลอดจนรับผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตกลับ ต่อมา
ฮ.ขดั ขอ้ ง 1 เครอื่ ง คงเหลือใช้การได้ 3 เครอื่ ง

เวลา 0940 – 1120 บ.จธ.2 ขน้ึ สนับสนุนทางอากาศตอ่ ไป
เวลา 1000 – ฮ.ติดอาวุธ จำนวน 2 เครื่อง เดินทางจาก ฉก.พล.4 อ.เชียงคำ จว.ช.ร. ถึง
บก.พล.ม.สน. รับฟงั สถานการณแ์ ละข่าวสารขน้ั ตน้ แลว้ เดินทางถงึ อ.ทุ่งชา้ ง ข้นึ สมทบ พัน.ร.212 เตรียมการ
เพมิ่ เติมกำลงั ใหฐ้ านฯ บ.หว้ ยโกน๋ ต่อไป
เวลา 1050 พัน.ร.212 สง่ กำลัง 1 มว.ปล. โดย ฮ.ท.1 จำนวน 3 เครอ่ื งเพื่อไปลงทางทิศตะวันตกของ
ฐานฯ แตไ่ มส่ ามารถลงได้เพราะ ผกค.ยงิ ตา้ นทานอย่างหนกั จึงตอ้ งเดินทางกลบั อ.ทุ่งชา้ ง
เวลา 1200 ฮ.ท.1 จำนวน 3 เคร่อื ง ได้พยายามนำกำลังไปลงทางทิศตะวนั ตกของฐานฯ บ.หว้ ยโกน๋ อีก
ภายใต้การยิงสนบั สนนุ ของ ฮ.ติดอาวธุ แตข่ ณะ ฮ.ลำแรกรอ่ นลงใกลจ้ ะถงึ พ้นื ก็ถกู ยงิ อย่างหนัก ทหารบาดเจ็บ
3 นาย ฮ.ทัง้ หมดจงึ ตอ้ งเดินทางกลบั อ.ทงุ่ ชา้ งอีก เพ่ือวางแผนใหม่
เวลา 1245 – 1500 บ.โอวี – 10 อยู่เหนอื เปา้ หมายและสนับสนุนการโจมตีทางอากาศ
เวลา 1300 – 1440 บ.จธ.2 อยู่เหนือเปา้ หมายและสนับสนุนการโจมตที างอากาศ

212

เวลา 1300 เนื่องจากฝ่ายเราได้รับการสนบั สนนุ จากกำลังทางอากาศและปืนใหญ่อยา่ งสมบรู ณ์ และ

ตอ่ เนอื่ ง ผกค. ท่ีเกาะอยู่รอบฐานฯ ถอนตัวห่างออกไปทำให้การปะทะเบาบางลง หน่วยจงึ ได้ส่งกำลังเข้าตรวจ

คน้ และสามารถควบคุมฐานฯ ทงั้ หมดไว้ไดเ้ ช่นเดิม

เวลา 1525 – 1600 บ.จธ.2 อย่เู หนอื เปา้ หมายและสนบั สนุนการโจมตีทางอากาศ

เวลา 1535 พัน.ร.212 ส่งกำลัง พัน.ม.267 ร้อย 3 ไปลงที่ฐานฯ บ.ห้วยโก๋น ภายใต้การคุ้มกันของ

กำลังทางอากาศ และสามารถส่งกำลังลงได้ในเที่ยวแรกพร้อมกับรับผู้บาดเจ็บ จำนวน 16 นาย ออกมาได้

หลงั จากน้ันก็ได้ทยอยส่งกำลังไปเพิม่ เติมจนครบ 1 มว.ม. การรับผ้บู าดเจบ็ และเสียชวี ิตสง่ รพ.น่าน เรียบร้อย

เม่อื เวลา 1930

เวลา 1600 – 1800 บ.โอวี – 10 อยู่เหนอื เปา้ หมายและสนบั สนุนการโจมตที างอากาศ

สรปุ ผลการปฏิบัติ

- เหตุการณ์ใน 9 เม.ย. 18 กำลัง ผกค. ไม่สามารถยึดฐานปฏิบัติการ บ.ห้วยโก๋นได้ เพราะฝ่ายเรา

ต่อสู้อย่างเหนียวแน่น ภายใต้การสนับสนุนด้วยการโจมตีทางอากาศ และการยิงของปืนใหญ่อย่างต่อเนื่อง

นอกจากาน้นั บก.พล.ม.สน. ยังสามารถสง่ กำลงั เพ่มิ เติมให้แก่ฐานฯ รับผู้บาดเจบ็ และเสียชวี ิตกลบั มาได้ในเวลา

ตอ่ มา

- สำหรับราษฎร บ.ห้วยโกน๋ ไดเ้ ดนิ ทางอพยพหนีไปอยู่ทเ่ี มอื งเงิน ราชอาณาจักรลาวทั้งหมู่บ้านเม่ือ

09 เม.ย. 18

- จากแหล่งข่าว ทำให้ทราบในภายหลังว่า กำลังของ ผกค.ที่เข้าโจมตีฐานปฏิบัติการ บ.ห้วยโก๋น

ประกอบดว้ ย ชาวเขาเผ่าถ่นิ , แมว้ และไทย สำหรบั กำลงั สว่ นใหญ่เป็นชาวเขาเผ่าถนิ่ แตง่ กายดว้ ยชดุ เขียวและ

ชุดเขยี วพราง และคาดว่ากำลงั ผกค.กลมุ่ นี้ นา่ จะเป็นกำลงั ทมี่ าจาก ดอยภูแว หรือผาแดง สำหรับการสูญเสีย

ของ ผกค.น้ัน แหลง่ ข่าวไดเ้ หน็ ผกค.ลำเลียงศพ ผกค.ทเี่ สียชีวิตประมาณ 30 คน ผา่ นหมู่บา้ นทางทศิ ตะวันออก

และยังมีผู้บาดเจ็บอกี ประมาณ 50 คน ตามรายละเอียดในท้ายเร่ือง

- ในระหว่างการปะทะกนั ถึงขัน้ ตะลุมบอนนั้น ฝ่ายเราจำได้ว่ากำลังของ ผกค.ที่เข้ามายึดฐานฯ นนั้

มรี าษฎร บ.สบปืน และห้วยโกน๋ รว่ มดว้ ย

- จากการจัดกำลังตรวจค้นบริเวณรอบฐานปฏิบัติการเมื่อ 10 เม.ย. 18 พบศพผู้เสียชีวิตฝา่ ยเราอกี

1 นาย และอาวุธยุทโธปกรณอ์ นื่ ๆ จำนวนมาก

การสญู เสยี

ฝ่ายเรา เสียชวี ติ 17 นาย

บาดเจบ็ 24 นาย

ผกค.กำลงั พล

- เสียชวี ติ จากการประมาณการของนักบินฝ่ายเราหลายสบิ คน

- เสียชวี ติ จากการเห็นของแหล่งขา่ วประมาณ 30 คน

- บาดเจบ็ จากการเหน็ ของแหล่งขา่ วประมาณ 50 คน

อาวุธยุทโธปกรณท์ ฝ่ี า่ ยเรายึดได้

213

- ปลย.เอเค 47 จำนวน 4 กระบอก

- เคร่ืองยงิ จรวดอาร์พจี ี จำนวน 1 กระบอก

- ธงแดงรปู คอ้ นเคียว จำนวน 1 ผนื

- กระสุนและวตั ถรุ ะเบดิ ตลอดจนส่ิงอุปกรณ์จำนวนหน่งึ

วิเคราะหผ์ ลการปฏบิ ัติการของทงั้ สองฝา่ ย

1. การเข้าโจมตีฐานปฏบิ ัตกิ าร บ.ห้วยโก๋น ของ ผกค.ครง้ั นี้ นบั เปน็ ครัง้ แรกที่ ผกค.ใช้กำลังอย่างเป็น

ปึกแผ่นเข้าปฏิบตั ิการในลักษณะการรบตามแบบ แม้ว่า ผกค.จะไมส่ ามารถยดึ และทำลายฐานปฏิบัติการของ

ฝ่ายเราได้ตามความมงุ่ หมา แตก่ ็สามารถทำความสูญเสียให้แกฝ่ ่ายเราไดเ้ ป็นอนั มาก ในสว่ นท่ีเป็นความสำเร็จ

ของ ผกค.เกดิ จากปัจจยั ต่าง ๆ ดังนี.้ -

1.1 ผกค.มีการเตรียมการล่วงหน้า ได้แก่ การขนย้ายอาวุธหนักมาใช้ และมีการสืบสภาพภายใน

ที่ตั้งของฝ่ายเราโดยอาศัยชาวบ้าน ซึ่งเคยเข้าไปขายของในฐานฯ นอกจากนี้การที่ฝา่ ยเราเคยโต้ตอบทางวทิ ยุ

กับ ผกค.กอ่ นหน้าเหตุการณ์ กอ็ าจเป็นการลวงและทำให้ ผกค.ไดท้ ราบข่าวสารเกี่ยวกบั ฝา่ ยเราเพ่มิ ข้ึน รวมทั้ง

สามารถรบกวนความถีข่ องฝ่ายเราไดถ้ กู เม่ือเกดิ เหตุการณ์

1.2 ผกค.รวมกำลังได้เหนอื กวา่ ฝ่ายเรา และปฏิบตั ิการเข้าสู่ท่ีม่นั ฝ่ายเราอย่างจู่โจมโดยใช้อาวุธยิง

สนับสนุนอย่างรุนแรง ซึ่งทำให้ฝ่ายเรามีผู้เสียชีวิตถึง 10 นาย บาดเจ็บกว่า 20 นาย ในห้วงระยะเวลาเพียง

30 นาทแี รก

1.3 มีราษฎรในพื้นทบี่ างสว่ นใหก้ ารสนับสนุน

2. การปฏิบตั ิของฝ่ายเราในการตอ่ ส้กู บั การเข้าตีของ ผกค.คร้งั นี้ นับไดว้ า่ เปน็ ไปอย่างทรหด แม้วา่ จะ

เสยี เปรยี บในดา้ นอำนาจกำลงั รบทม่ี อี ยู่ขณะนัน้ สำหรับปัจจยั เกยี่ วข้องท่ที ำให้ฝา่ ยเรามกี ารสูญเสียมากในการ

รบเพ่อื ปอ้ งกันรกั ษาที่มนั่ คอื

2.1 ระบบการป้องกันฐาน ได้แก่ เครื่องกีดขวาง เครื่องเตือนภัย กฎการ รปภ.ที่ตั้ง และ

การเฝา้ ตรวจ ขาดประสิทธิภาพทำให้ ผกค. เขา้ ถงึ ทีม่ ัน่ ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ เมอื่ เริ่มการปฏิบตั ิ และโจมตีจดุ สำคัญได้

อย่างถกู ตอ้ ง

2.2 สภาพที่ตั้งเสียเปรียบ เนื่องจากมีที่สูงข่มอยู่รายล้อมและราษฎรในพื้นทีไ่ ม่สนับสนนุ ฝ่ายเรา

เท่าทค่ี วร

2.3 ปัจจยั สำคญั ซงึ่ ทำให้ฝา่ ยเรารอดพน้ จากการถกู ยึดครองท่ีมัน่ จนสถาปนาการป้องกนั และตอบ

โต้ได้ในเวลาต่อมา คือ การติดต่อสื่อสารซึ่งยังพอใช้การได้, ที่ตั้งฐานอยู่ในระยะยิงของ ป., ฐาน ป. ไม่ถูก

รบกวน, กำลังพลที่เหลืออยู่ และผู้ทำหน้าที่ ผบ.หน่วย มีขวัญกำลังใจการต่อสู้อย่างดีเย่ียมแม้จะอยู่ในสภาพ

ทถ่ี กู กดดัน

214

บทเรยี นจากการรบ
การปฏิบัติของฝ่ายเราในการต่อสู้เพื่อป้องกันฐานปฏิบัติการ ทำให้ได้รับบทเรียนที่เกี่ยวข้องกับ
ระบบการปอ้ งกันฐาน และการปฏิบตั ขิ ณะเผชิญสถานการณ์ ดังนี้
1. ระบบป้องกันฐาน

1.1 ฐานปฏิบตั กิ ารหว้ ยโกน๋ ตง้ั อยู่ในภมู ปิ ระเทศท่เี สียเปรยี บ เน่อื งจากมีท่สี งู ข่มหลายแห่งและเป็น
พื้นทแ่ี คบ เพราะฉะน้นั ฝ่ายเราจำเปน็ ต้องมรี ะบบป้องกันทเ่ี พียงพอเพ่ือชดเชยความเสยี เปรยี บของสภาพท่ีตั้ง
โดยใชม้ าตรการเชิงรุกและเชิงรับ

1.2 ระบบปอ้ งกันเชงิ รบั เช่น ลวดหนาม พลุสดดุ และท่นุ ระเบิด กบั ระเบิดหากมีการผสมผสานใช้
อย่างสมบูรณ์โดยรอบ และมีระยะห่างจากฐานเพยี งพอ ก็จะทำให้ฝ่ายตรงข้ามไม่สามารถเข้าถึงที่ตั้งได้อย่าง
รวดเรว็ ฝา่ ยเราจะไดร้ ับการแจ้งเตือนไดท้ นั กอ่ นท่ีฝา่ ยตรงข้ามจะเขา้ ประชิดถึงตัว

1.3 ระบบป้องกันเชิงรุก ได้แก่ การควบคุมภูมิประเทศสำคัญ และการ ลว. เฝ้าตรวจ จะต้องเพ่มิ
ความถใ่ี นการปฏบิ ัติเมื่อมีส่งิ บอกเหตหุ รอื ได้รับการแจ้งเตือน ในวนั ทเี่ กิดเหตุการณ์ กำลังทฐ่ี านไม่ได้ออก ลว.
รอบฐานเชน่ ที่เคยปฏบิ ัตทิ ุกวนั เนอ่ื งจากทราบวา่ กำลงั ท่ีฐานฯ กม.21 และ ฐาน ฯ สบปืนจะเดินทางมาเพม่ิ เติม
กำลัง ทำให้ฝ่ายเราพลาดโอกาสในการพิสูจน์ทราบความผิดสังเกตในพื้นที่หากฝ่ายตรงข้ามมีการเคลื่อนไหว
เกิดข้ึนแลว้

1.4 กฏการรักษาความปลอดภัยของฐานฯ ซึง่ มีจดุ อ่อนเนอ่ื งจากเคยมีชาวบา้ นเขา้ ไปขาย
ของในฐาน รวมทั้งการใช้ประโยชน์จากราษฎร บ.ห้วยโก๋น ให้เป็นคนนำทางทั้งสองกรณีนี้ น่าจะเป็นเหตุให้
ผกค.อาศัยสืบสภาพภายในที่ตั้งของฝ่ายเราได้ การที่คนนำทางของหน่วยจำนวน 2 คน หายไปจากหมู่บ้าน
ประมาณ 2 วนั ก่อน ผกค.เข้าโจมตีเป็นกรณที ยี่ นื ยนั ไดท้ างหนงึ่

1.5 การวางตำบลยงิ ป้องกนั ฐานของ ป.ไวล้ ่วงหน้า และการมคี วามคิดริเร่ิมของหนว่ ยยิงสนับสนุน
โดยไม่ต้องรอให้มีการร้องขอการยิง เป็นการเสี่ยงที่คุ้มค่าเพราะชว่ ยใหฝ้ ่ายเรายับยั้งการหนุนเน่ืองของ ผกค.
ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว และทำใหก้ ำลังพลในฐานฯ มีขวญั กำลงั ใจดขี ึ้น

2. การปฏบิ ตั ขิ ณะเผชญิ สถานการณ์
2.1 ขวัญและกำลังใจในการสู้รบของกำลังพลเป็นสิง่ สำคัญยิ่ง เพราะจะแสดงออกได้อยา่ งชัดเจน

เมือ่ เกิดเหตกุ ารณ์คับขัน การทีฝ่ ่ายเราสามารถยนื หยัดตอ่ ส้ถู งึ ข้นั ประชิดตัวได้อย่างเหนียวแน่น แม้จะมีกำลัง
น้อยกว่า, การดำรงการตดิ ต่อสื่อสารกับหน่วยเหนือไวไ้ ด้ และการปรับการยิงสนับสนนุ เพ่ือยับยั้งฝา่ ยตรงข้าม
ในสภาวะที่มกี ารกดดนั อย่างรุนแรง ย่อมจะเป็นสง่ิ ชี้วัดได้เป็นอย่างดี

2.2 กำลังพลทุกระดับจะตอ้ งมลี ักษณะผ้นู ำ เพ่ือให้สามารถควบคุมสถานการณ์และทำการต่อสู้เป็น
หน่วยต่อไปไดท้ กุ โอกาสโดยเฉพาะในยามท่มี ีการสูญเสียผู้บงั คบั บัญชา เหตกุ ารณค์ รั้งนห้ี าก ผบ.หนว่ ย ลว.ของ
ฐานฯ บ.สบปืน ไม่เขา้ ทำหน้าทีแ่ ทนโดยปลอ่ ยให้ต่างคนต่างตอ่ สู้ ก็อาจจะไมส่ ามารถตา้ นทาน ผกค. ได้

2.3 หน่วยไม่ได้ใช้อาวุธ ค.4.2 และ ค.60 ตอบโต้เนื่องจาก ผบ.หมู่ เสียชีวิต รอง ผบ.หมู่ ลาพัก
และพลประจำปืนถูกกดดันด้วยการยิงจากฝ่ายตรงข้าม นอกจากนี้ทุ่นระเบิดเคลโมที่วางดักไว้ก็ไม่ได้ใช้
เนือ่ งจากกำลงั พลไมท่ ราบจุดกด ผูท้ ท่ี ราบจุดกดไดแ้ ก่ ผบ.มว. และ ผบ.หมู่ ซึง่ เสียชวี ติ ไปแลว้ ประเดน็ ดงั กล่าว

215

น้ี หน่วยนา่ จะตอ้ งพจิ ารณาอย่างรอบคอบ เพ่อื ให้เกดิ ความสมดุลระหว่างความปลอดภัยของหน่วย, การรักษา
ความลบั ของระบบปอ้ งกัน, การกระจายความรับผิดชอบไดอ้ ยา่ งเหมาะสม และการทำหนา้ ทท่ี ดแทนซ่งึ กันและ
กันในยามฉกุ เฉนิ

2.4 ระบบการยงิ ฉากปอ้ งกันขนั้ สุดท้ายลม้ เหลว เน่อื งจากฝา่ ยตรงขา้ มเข้าประชิดถึงท่ีมั่นแล้วและ
แต่ละคนตอ้ งต่อสกู้ บั กำลัง ผกค.ที่เผชญิ หน้า

2.5 แผนการติดต่อสื่อสารขาดประสทิ ธิภาพ เนื่องจากไม่ได้เตรยี มความถีส่ ำรองไว้ล่วงหน้า ทำให้
เกิดปัญหาเม่ือถูกรบกวน และเมื่อมีหลายหน่วยใชก้ ารติดต่อสือ่ สารในขา่ ยเดียวกนั หลังจากหนว่ ยเหนือไดร้ ับ
รายงานแลว้
ยทุ ธการผาเมืองเผดจ็ ศกึ ในปี ๒๕๒๔
กล่าวทวั่ ไป

จากการพสิ ูจน์ทราบของฝา่ ยเราโดยต่อเน่อื งได้พบว่า พ้นื ท่บี ริเวณเขาคอ้ , เขายา่ , ห้วงสะเดาะพง และ
บ.หนองแม่นา นน้ั เป็นทต่ี ง้ั บก.เขตใต้ หรือ บก.เขต ๑๕ และหนว่ ยใน บก.เขตใต้ของ พคท. มอี ทิ ธิพล
ครอบคลมุ ทว่ั บรเิ วณหมบู่ ้านชาวเขาโดยรอบ และเป็นฐานท่ีมัน่ ซ่ึงอย่ลู ึกเขา้ มาในตอนกลางของประเทศมาก
ทสี่ ดุ จากพืน้ ท่ดี ังกลา่ วน้ี พคท.สามารถแผ่อิทธิพลลงมาทางใต้และทางตะวันตกเพ่ือลงสู่พืน้ ราบในบริเวณ
ใกล้เคยี งไดต้ ามลำดับ จึงนบั วา่ พื้นทน่ี ้ีมคี วามสำคัญทางยุทธศาสตรอ์ ย่างยิ่งต่อฝา่ ยเรา

ในหว้ งระยะเวลาสิบกวา่ ปีก่อนหนา้ น้ี ทภ.๓ สน. ไดเ้ คยส่งกำลงั เขา้ ปฏบิ ตั กิ ารในพืน้ ทน่ี ี้มาแลว้ หลาย
ครัง้ แตก่ ็เป็นการปฏิบัติการในรูปของการคน้ หา, พสิ จู น์ทราบและการล้อมปราบในระยะเวลาอันสั้นดว้ ยกำลงั
คอ่ นขา้ งจำกัด ประกอบกบั พ้ืนที่ดังกลา่ วนี้ มีลักษณะภูมิประเทศที่เกื้อกูลต่อการหลบซ่อนซ่องสุมกำลงั ของ พค
ท.อยา่ งดีย่งิ ในขณะเดยี วกนั กเ็ ป็นอุปสรรคขัดขวาง และสร้างความยากลำบากในการเข้ากวาดลา้ งของฝ่ายเรา
จึงทำใหก้ ารปฏบิ ัติดงั กลา่ วไดผ้ ลน้อย และไมส่ ามารถทำลายขมุ กำลังหรอื ขจัดอิทธิพลของฝา่ ยตรงข้ามใหล้ ดลง
ได้ทางราชการจึงไดเ้ ลง็ เห็นความสำคญั ของพ้ืนที่น้ี และมแี นวความคิดว่าการท่จี ะใช้การปฏิบัตกิ ารทางทหารแต่
อย่างเดียวยอ่ มจะสำเรจ็ ไดย้ าก ฝ่ายเราจำเปน็ จะตอ้ งใชก้ ารพัฒนาซ่ึงเปน็ มาตรการทางการเมอื งเขา้ ดำเนนิ การ
ควบคกู่ ันไปซงึ่ แมจ้ ะเห็นผลชา้ และต้องสน้ิ เปลืองมากแต่ก็คงจะไดผ้ ลแน่นอนกว่าทบ.และสว่ นราชการ
ทเ่ี กี่ยวข้องจงึ ได้กำหนดโครงการยุทธศาสตร์พฒั นาขนึ้ เรียกว่าโครงการพัฒนาลุ่มน้ำเขก็ โครงการนี้เรมิ่ ต้น
ดำเนนิ การต้งั แตป่ ลายปี ๒๕๑๙ สำหรบั ในพื้นท่เี ขาคอ้ น้ี มเี ปา้ หมายท่ีจะสรา้ งทางจาก บ.ท่งุ สมอ และ
บ.นาง่ัว ผ่านทุ่งสะเดาะพงไปยงั บ.หนองแมน่ า และนำราษฎรอาสาสมัครเขา้ ทำกนิ ในพ้ืนท่ีสองขา้ งทางจนถึง
บ.หนองแมน่ า ซึง่ จะสรา้ งเป็นชมุ ชนขนาดใหญข่ น้ึ ในข้นั สุดทา้ ยของโครงการ

การดำเนินการตามโครงการน้ีถกู ผกค. ขัดขวางอยา่ งรุนแรงมาต้งั แตเ่ รมิ่ ต้น แตฝ่ า่ ยเรากไ็ ด้พยายาม
ตอ่ สูฝ้ ่าฟันอปุ สรรคตา่ งๆ จนสามารถสร้างทางและนำราษฎรอาสาสมัครเขา้ ไปทำกนิ ไดถ้ งึ บริเวณเขาค้อ
(เขาปางกอ่ ) เมื่อประมาณเดอื น พฤษภาคม ๒๕๒๒ และทางด้าน บ.นางว่ั เราสามารถสรา้ งทางเขา้ ไปได้
๑๕ กม. แมว้ ่าโครงการน้ยี งั ไมส่ ำเร็จลลุ ว่ งไปตามเป้าหมาย แต่ผลงานเทา่ ที่ผ่านมาจนถงึ ก่อนยุทธการนไี้ ด้
เป็นท่ปี ระจักษว์ า่ ฝ่ายเราสามารถลดอิทธิพลของผกค.ลงอย่างเหน็ ได้ชดั โดยจะเห็นได้จากการที่ฝ่ายเราสามารถ
เดนิ ทางจาก บ.ทงุ่ สมอ ไปจนถงึ เชิงเขาค้อได้อยา่ งปลอดภยั ส่วนทางด้าน บ.นาง่วั ก็เชน่ เดยี วกนั ซง่ึ กอ่ นเร่ิม

216

โครงการนเี้ ราไมส่ ามารถเข้าไปได้ จงึ เปน็ สง่ิ พิสูจน์ว่าฝา่ ยเราไดด้ ำเนนิ การมาถกู ทางแล้ว หากได้ดำเนนิ การ
ตอ่ ไปจนถึง บ.หนองแมน่ า ตามโครงการเมือ่ ใดเราก็จะสามารถขยายพืน้ ทอ่ี ทิ ธพิ ลของฝา่ ยเราใหก้ ว้างขวาง
ออกไปไดต้ ามลำดบั และในขณะเดียวกนั ฝา่ ยตรงขา้ มกย็ อ่ มจะต้องถกู จำกัดพื้นทีแ่ ละอทิ ธพิ ลลงตามลำดบั

การสร้างทางน้ตี ้องไปหยดุ ชะงักอยู่ทเี่ ชิงเขาคอ้ ดา้ นเหนือนน้ั เกดิ จากปัญหาภายในบรษิ ทั ผู้รับเหมา
สร้างทางสายนี้ ซ่ึงทำใหโ้ ครงการพฒั นาลุม่ แมน่ ้ำเขก็ ต้องพลอยหยุดชะงกั ไปด้วยเปน็ เวลานานเกือบ ๒ ปี
ทางด้าน พตท.๑๖๑๗ ก็ไม่สามารถปฏิบตั ิงานคืบหน้าต่อไปได้ตามลำพังเพราะมกี ำลงั จำกดั มากต่อมาในเดอื น
มกราคม ๒๕๒๔ ทางราชการไดโ้ อนการสรา้ งทางมาให้ ทภ.๓ ดำเนินการตอ่ ไปประกอบกบั ในหว้ งระยะเวลา
นีท้ าง ศปก.ทบ.ได้เรง่ รัดและสนับสนนุ ให้ ทภ.ต่าง ๆ ปฏิบตั กิ ารเชิงรุกต่อท่ีหมายจำกดั ทุกพ้ืนท่ี พตท.๑๖๑๗
จึงไดผ้ สมผสานการปฏบิ ัติทีจ่ ะดำเนินการตามโครงการพัฒนาลุ่มน้ำเข็กใหค้ ืบหน้าต่อไป และทำการรกุ ตอ่ ท่ี
หมายจำกดั ตามนโยบายของ ทบ. ในพื้นท่ีเขาคอ้ , เขาย่า และ บ.หนองแม่นา โดยให้ชอ่ื แผนวา่ “แผนยุทธการ
ผาเมอื งเผด็จศกึ ” การปฏิบัตกิ ารรบในครงั้ น้มี แี นวความคดิ ในการปฏบิ ัตแิ ตกต่างจากการปฏิบัตกิ ารกวาดล้าง
ครั้งอื่น ๆ ในประเด็นสำคญั คือจะต้องยดึ ที่หมายตา่ ง ๆ ไวอ้ ย่างถาวรเพื่อดำเนินการพฒั นาตอ่ ไปตามโครงการ
พัฒนาลุ่มน้ำเข็ก มิใชเ่ ปน็ การกวาดล้าง แลว้ ถอนกำลังเช่นทีเ่ คยปฏิบัติมาแลว้ ซงึ่ เปน็ การเปิดโอกาสให้ฝ่ายตรง
ข้ามหวนกลับมาใช้ประโยชนใ์ นพนื้ ท่ีเดมิ ได้อกี และจะทำให้ฝา่ ยเราตอ้ งใช้เวลากวาดล้างคร้งั แลว้ ครง้ั เล่าอย่าง
ไมม่ วี ันจบสน้ิ
ความสำคญั ของพืน้ ท่ีและภมู ปิ ระเทศสำคัญ

พนื้ ทเี่ ขาคอ้ – หนองแม่นา เป็นพน้ื ทกี่ ารส้รู บมานานตัง้ แต่ปี ๑๒ คอมมวิ นิสตไ์ ดเ้ คลื่อนยา้ ยกำลังเข้า
มาซ่องสุมอยูต่ ั้งแต่ปี ๑๑ การปะทะครง้ั แรกเกิดขน้ึ ท่ีบริเวณ บ.ท่งุ สมอ (คิวยู ๑๘๘๗) ใน มี.ค. ๑๒ โดย
กำลังของพันพเิ ศษ ค่ายสฤษดเิ์ สนา ซมุ่ โจมตีขบวนลำเลียงของ ผกค. ตามฐานข่าวท่ีได้รับ การปฏิบตั ใิ นคร้ัง
นั้น ข่าวสารถูกตอ้ งแตก่ ำลงั ผกค.มีมากกวา่ ขา่ วท่ไี ด้รบั คอื ผกค.มี ๓๐ – ๔๐ คน (ฐานข่าวมี ๑๕ คน) ผลการ
ปฏบิ ัติ ผกค.เสียชีวิต ๑๑ คน ฝ่ายเราเสยี ชวี ิต ๔ นาย, บาดเจบ็ ๑ นาย จากน้ันก็มีการสู้รบเรื่อยมามกี าร
สูญเสยี เคร่อื งบนิ , อาวุธยุทโธปกรณ์ และกำลังพลเป็นจำนวนมาก แต่ฝ่ายเราก็ยังไม่สามารถกวาดล้างอิทธิพล
ของ ผกค.ไดห้ มดไปจากพนื้ ท่ไี ด้ กองทัพบกและกองทัพภาคที่ ๓ ไดพ้ จิ ารณาเห็นความสำคญั ทางพ้นื ท่ีเขาค้อ
– หนองแม่นา และไดก้ ำหนดให้เปน็ พน้ื ท่เี ปา้ หมายซงึ่ พตท.๑๖๑๗ จะตอ้ งกวาดล้างและเอาชนะคอมนิวนสิ ต์
ให้ไดอ้ ย่างเรง่ ด่วน โดยมเี หตผุ ลดงั น้ี.-

๑. พืน้ ทเ่ี ขาคอ้ – หนองแม่นา มีภเู ขาสงู ๆ ล้อมรอบ มีแมน่ ำ้ ไหลผ่านกลางคือแม่นำ้ เข็ก และมี
พน้ื ทร่ี าบบนภเู ขาอยู่กลางพืน้ ทีไ่ มม่ ถี นน แต่มีความอดุ มสมบูรณ์ มีพืน้ ที่กวา้ งนับรอ้ ยตารางกิโลเมตร จงึ ยาก
แกก่ ารนำกำลังเข้าไปกวาดล้าง

๒. เขาคอ้ เป็นพืน้ ท่ีอยกู่ ลางใจประเทศ กลา่ วคืออยหู่ า่ งจาก อ.แม่สอด จว.ตาก ประมาณ ๔๐๐
กม. และอยู่ห่างจาก กรุงเทพฯ – เชยี งใหม่ – นครพนม ประมาณ ๔๐๐ กม. เท่า ๆ กัน

๓. พน้ื ทต่ี ิดตอ่ ระหว่าง ทภ.๑, ทภ.๒ และ ทภ.๓ เมื่อพน้ เทือกเขาใหญท่ างใต้ของเขาคอ้ ไปแลว้ ก็จะ
ลงสูภ่ าคกลาง เทือกเขาลพบุรี – สระบรุ ี ไปจนถึง อ.ปากช่อง จว.นครราชสมี า ฉะน้นั หากเราไมส่ ามารถขับ

217

ไล่ ผกค.ออกจากพน้ื ที่ได้ และหาก ผกค. สามารถเชือ่ มโยงเขตงานระหวา่ งภาคอสี านและภาคกลางได้แล้ว

ความม่นั คงของชาตจิ ะอยู่ในสภาวะที่ล่อแหลมอย่างยงิ่

๔. ภมู ิประเทศสำคัญ

๔.๑ เขาค้อปางกอ่ ( ควิ ยู ๑๒๓๗ )

๔.๒ เขาย่า ( คิวยู ๑๐๓๐ )

๔.๓ บ.หนองแมน่ า ( คิวยู ๐๒๓๑ )

๔.๔ เขาตะเคยี นโงะ๊ ( คิวยู ๐๖๓๔ )

๔.๕ เขาปู่ ( พยี ู ๙๖๔๘ )

๔.๖ แม่น้ำเขก็ ซึ่งไหลจากใต้ไปทางเหนือ

นอกจากน้ันยงั มพี น้ื ที่ที่เหมาะแก่การเพราะปลกู ๓ พื้นท่ี คอื พนื้ ทร่ี ะหวา่ งเขาคอ้ – เขา

ตะเคียนโง๊ะ, พื้นท่ี บ.หนองรางช้าง – บ.หนองแม่นา – ทงุ่ แสลงหลวง และพน้ื ท่ดี ้านใต้เขายา่ บรเิ วณ บ.

เล่าลอื –เล่าเนง้

ความมุ่งหมาย ยุทธการผาเมืองเผด็จศกึ มีความมงุ่ หมายดังน้.ี -

๑. เพ่ือทำลายกองบญั ชาการส้ศู กึ แนวหนา้ ของ ทปล.เขตงานท่ี ๑๕ กองกำลงั ติดอาวธุ รร.การเมือง

การทหาร, โรงพยาบาล, สำนักทหารชา่ ง, สำนักอำนาจรัฐและสำนกั นาเคลอ่ื นที่

๒. เพ่ือลดขวญั และกำลังใจในการสูร้ บของ ผกค. ด้วยการจูโ่ จมเขา้ ทำลายดว้ ยกำลังรบควบคไู่ ปกับ

การพฒั นาทางยุทธศาสตร์ ทั้งน้ีเน่อื งจากยงั ไมเ่ คยมีฝา่ ยเราเขา้ ไปถงึ ใจกลางกองบญั ชาการของ ผกค.ไดเ้ ลย

และ ผกค.ไดโ้ ฆษณาไวว้ า่ หากกำลังฝา่ ยเราเข้าถึงเขาย่าและหนองแม่นาไดแ้ ลว้ พวกเขาจะยอมแพเ้ พราะ

เท่ากับเขาไดส้ ญู เสยี ท่ีมน่ั สำคญั ซึง่ เขาคาดว่าเราไม่สามารถเขา้ ไปถงึ ได้

๓. ผลทางยุทธศาสตร์ท่ีขจัดอิทธพล ผกค. ให้ได้อยา่ งเด็ดขาดจากพื้นที่ก็คอื ต้องยึดภูมิประเทศสำคญั

๓ แหง่ ได้แก่ เขา้ คอ้ – เขาย่า – หนองแม่นา และปอ้ งกันมใิ ห้ ผกค.เข้าทำกนิ ได้เพราะจะทำให้ ผกค.ประสบ

ความลำบากในการเลี้ยงดูมวลชนและกำลังรบหลักของผกค.กับมวลชนจะเข้ามอบตัวเป็นจำนวนมาก เนอ่ื งจาก

ขาดแคลนเสบียงอาหาร

๔.เพ่ือเก้ือกลู และสนับสนนุ โครงการยทุ ธศาสตรพ์ ัฒนาลมุ่ นำ้ เข็กของฝ่ายเราให้บรรลุผลสำเรจ็ ตาม

เป้าหมาย ๕ ปี ครงั้ ที่ ๒ ที่ได้กำหนดไว้ ( ปี ๒๕๒๔ – ๒๕๒๘ )

การวางกำลังของ ผกค.

๑. พน้ื ทเี่ ขาคอ้ - สะเดาะพง

๑.๑ ฐานทม่ี ัน่ เขาคอ้ เนิน ๑๑๗๔, เนิน ๑๑๒๒ คิวยู ๑๑๓๖

๑.๑.๒ ฐานทีม่ น่ั เนิน ๙๓๕ คิวยู ๑๓๓๗

๑.๑.๓ ฐานทีม่ น่ั เนนิ ๙๐๗ คิวยู ๑๓๒๓๖๐

๑.๑.๔ บก.สศู้ กึ แนวหนา้ คิวยู ๑๐๗๓๔๓

๑.๑.๕ บก.รอ้ ย ๙๒๐ คิวยู ๑๑๘๓๓๗

๑.๑.๖ บ.ทุ่งสะเดาะพง ควิ ยู ๐๒๓๓๑๕

218

๑.๑.๗ บ.ชิงชัย ควิ ยู ๑๑๕๓๒๔

๑.๑.๘ บ.กลา้ บกุ ควิ ยู ๑๒๐๓๒๒

๒. พน้ื ทเ่ี ขาห้วยทราย

๒.๑ ฐานท่มี ั่น เข้าหว้ ยทราย คิวยู ๑๖๒๙

๒.๒ ฐานทมี่ ั่น เขากวาง ควิ ยู ๑๗๔๒๙๐

๒.๓ ฐานทมี่ ่นั เนนิ ๑๐๓๔ คิวยู ๑๖๑๒๙๗

๒.๔ ฐานที่มน่ั เนนิ ๘๘๓ คิวยู ๑๖๗๓๒๐

๒.๕ ฐานท่มี ัน้ เนิน ๘๔๑ ควิ ยู ๑๓๘๓๐๓

๓. พื้นทีเ่ ขาย่า

๓.๑ ฐานที่มน่ั เขาย่าเหนือ ควิ ยู ๐๘๘๓๒๒

๓.๒ ฐานทม่ี ั่น เขายา่ ใต้ ควิ ยู ๑๒๒๒๙๕

๓.๓ พลาธิการกองร้อย คิวยู ๐๘๔๒๘๘ ( ๐๘๕๒๙๕ )

๓.๔ โรงพยาบาล ผกค. ควิ ยู ๐๘๖๒๙๕

๓.๕ บ.ทงุ่ แดงชงิ ชยั ใหม่ คิวยู ๐๙๘๒๘๔ ( ๐๘๘๒๘๕ )

๓.๖ สำนักพลาธิการเขต คิวยู ๐๗๓๒๘๕ ( ๐๗๓๒๘๓ )

๓.๗ สำนักนาพลาเขต คิวยู ๐๗๘๒๗๔

๔. พน้ื ท่หี นองแม่นา

๔.๑ ฐานท่ีมัน่ หนองแม่นา คิวยู ๐๒๓๓๑๕

๔.๒ สำนกั อำนาจรฐั ควิ ยู ๐๓๘๒๙๘ ( ๐๓๙๒๗๗ )

๔.๓ สำนกั ทหารช่าง คิวยู ๐๒๘๓๓๓

๔.๔ สำนกั นาเคลอื่ นท่ี ควิ ยู ๐๓๘๓๒๑

๔.๕ เนนิ ๙๐๔ เขาตะเคียนโงะ๊ ควิ ยู ๐๖๕๓๔๔

๔.๖ รร.เขต คิวยู ๐๒๙๒๘๙

๔.๗ รร.การเมอื ง คิวยู ๐๒๘๓๔๔

๔.๘ บ.หลักชยั คิวยู ๐๒๘๓๕๙ ( ๒๐๔๓๕๗ )

๔.๙ บ.แสงทอง คิวยู ๐๔๓๓๗๒ ( ๔๐๕๓๖๙ )

๔.๑๐ บ.รวมพลงั ควิ ยู ๐๑๒๒๔๑

๔.๑๑ บ.รวมสู้ คิวยู ๐๒๙๒๔๕

๕. ขีดความสามารถของ ผกค.

๕.๑ สามารถรวบรวมกำลงั ซุม่ โจมตีฝา่ ยเราได้ ณ ตำบลและเวลาท่ีต้องการหวงั ผล แล้ว

หลบหนีได้อยา่ งรวดเร็ว

๕.๒ สามารถดำรงชีพอยใู่ นภมู ิประเทศที่ยากลำบากไดเ้ ป็นเวลานาน

๕.๓ ชำนาญภมู ิประเทศป่า เขา และการรบในป่า

219

๕.๔ สามารถเคล่อื นยา้ ยดว้ ยการเดินเทา้ ได้รวดเร็วกว่าฝา่ ยเรา ๑ - ๒ เทา่ ทั้งในเวลากลางคืน
และในเวลากลางวัน

๕.๕ สามารถหาขา่ วของฝ่ายเราจากประชาชนและสร้างข่าวลวง ปล่อยขา่ วลอื ไดอ้ ยา่ งกวา้ งขวาง
๕.๖ สามารถข่มขู่ ทำร้ายประชาชนทใ่ี ห้ความร่วมมือกบั เจ้าหนา้ ทแี่ ละกำจัดสายลับของ
เจา้ หนา้ ทไ่ี ด้
๖. จดุ อ่อนของ ผกค.
๖.๑ ขวญั และกำลงั ใจในการสรู้ บจะลดนอ้ ยตามลำดับ ตามระยะเวลาการสู้รบ
๖.๒ การสนับสนุนทางด้านยทุ ธปัจจัยจากในเมืองหรอื รากฐานทีม่ น่ั อ่นื ๆ กระทำโดย
ยากลำบาก เนื่องจากการปดิ ลอ้ มของฝ่าย เจ้าหนา้ ที่
๗. ทา่ ทีของประชาชน
โดยทว่ั ไปประชาชนพืน้ ราบทีท่ ำไร่ ในเขตอิทธพิ ลของ ผกค.ต้องอยู่ในสภาวะจำยอมท่จี ะต้องให้
การช่วยเหลอื อย่างไรก็ตาม หลงั จากทีท่ างราชการให้เรง่ ดำเนนิ การด้านการเมืองอย่างกวา้ งขวางแล้วเป็นผล
ใหก้ ารสนบั สนุนของ ผกค.ลดลงอยา่ งเห็นไดช้ ัด ยกเวน้ บางพ้นื ท่ซี ่ึง ผกค.ยงั คงสามารถชน้ี ำประชาชนได้ เช่น
บ.วงั ทอง, ต.วงั ชมภู อ.เมอื ง จว.พ.ช., บ.วงั ยาว – บ.ไทรคงย้ัง – บ.ชมพู ก่ิง อ.เนินมะปราง จว.พ.ล.
มวลชนชาวม้งทีอ่ ยใู่ นความควบคมุ ของ ผกค.กบั มวลชนในหม่บู า้ นจดั ต้งั /ปลดปล่อย โดยทัว่ ไปตกอยู่
ภายใต้การชน้ี ำของ ผกค.ซ่ึงโฆษณาโจมตีฝ่ายเจา้ หน้าท่ี เพือ่ หวังผลใหม้ วลชนเข้ารว่ มกบั การปฏิบัติ อย่างไรก็
ตาม จากการดำเนนิ การ ปจว.ของฝา่ ยเราตอ่ มวลชนในฐานทม่ี น่ั ดว้ ยการกระจายเสียงทางอากาศ/กระจาย
เสียงทางสถาสนีวทิ ยุของหน่วยราชการนับวา่ มผี ลกระทบตอ่ แนวความคดิ ของมวลชน เพราะทำใหม้ ผี ู้ออกมา
มอบตวั จำนวนหนงึ่
๘. สภาพเศรษฐกจิ ในพ้ืนท่ี ฐานท่มี ั่นเขาค้อ
เน่ืองจากพืน้ ทีฐ่ านทม่ี ่นั เขาคอ้ เปน็ พ้ืนท่อี ดุ มสมบรู ณ์ด้วยป่า เปน็ ท่รี าบบนเขาและเป็นต้นกำเนิด
แมน่ ้ำเข็กดงั น้นั การเพราะปลกู พืชการเกษตรเพ่อื การเศรษฐกจิ จึงเกือ้ กูลแก่ฝ่ายตรงข้ามเป็นอยา่ งย่ิง
นอกจากนัน้ ความจำเปน็ ในการพงึ่ พาอาศยั ประชาชนพนื้ ราบในด้านอาหารจงึ ไม่จำเปน็ แตอ่ ยา่ งใดอาจกล่าวได้
วา่ ผกค.ในพนื้ ทเ่ี ขาคอ้ ไม่อย่ใู นเงื่อนไขที่อดอยาก แร้นแค้น เว้นแตย่ ทุ ธปัจจยั , เสอื้ ผา้ และยารักษาโรคเท่านน้ั
ทต่ี อ้ งอาศยั การสนับสนนุ จากแนวรว่ มในเมือง
แผนยทุ ธการผาเมืองเผด็จศกึ
๑. แผนยทุ ธการผาเมอื งเผด็จศกึ ๑ หว้ งเวลาปฏิบัตกิ าร ๒๐ ม.ค. ๒๔ - ๑๙ ก.พ. ๒๔ ภารกจิ
คือยดึ และรักษาเขาคอ้ , เขาห้วยทราย เพือ่ เลือ่ นฐานยงิ สนับสนุนปืนใหญ่ ( ฐยส.ป. ) ไปข้างหน้าเตรยี ม
สนบั สนนุ หนว่ ยปฏบิ ัติการในขั้นท่ี ๒ (ผาเมอื งเผด็จศึก ๒ )
๒. แผนยทุ ธการผาเมืองเผด็จศกึ ๒ หว้ งเวลาปฏิบัตกิ าร ๒๐ ก.พ. ๒๔ - ๑๐ เม.ย. ๒๔ ภารกจิ
คอื กวาดล้างและทำลายฐานที่มน่ั กองกำลงั , คลงั และแหลง่ สะสมเสบียงในพ้นื ทีเ่ ขาค้อ – เขายา่ – บ.หนองแม่
นา

220

๓. แผนยุทธการผาเมอื งเผด็จศึก ๓ ไมม่ ีการปฏิบตั ิการ เพราะกำลงั ท่ไี ดร้ ับการสนับสนุนไมส่ มดุลย์
กับพนื้ ท่ปี ฏิบัติการ

๔. แผนยุทธการผาเมอื งเผด็จศกึ ๓/๑ ห้วงเวลาปฏิบตั กิ าร ๑๑ เม.ย. ๒๔ - ๓๐ พ.ค. ๒๔
ภารกจิ คอื พฒั นาและเสริมความมน่ั คงใหก้ บั พื้นท่ี
การปฏบิ ัตติ ามแผนผาเมืองเผด็จศกึ ๑. ๒. ๓/๑

๑. พนั .ร.๓๔๔๑
๑.๑ กลา่ วทว่ั ไป พัน.ร.๓๔๔๑ เปน็ หน่วยทีเ่ ขา้ ร่วมการปฏิบตั ติ ามแผนเผด็จศกึ ตงั้ แตข่ ั้นที่ ๑

จนถงึ ขน้ั ที่ ๒ โดยไดร้ บั มอบภารกิจ ดังนี้.-
ก) กวาดลา้ งทำลาย ผกค.ในพืน้ ท่ี นางวั่ – สะเดาะพง
ข) คุ้มกนั การสรา้ งจาก กม.๑๕ ถึง บ.สะเดาะพง
ค) คมุ้ กนั ฐยส.ในพน้ื ทรี่ บั ผดิ ชอบ

๑.๒ การปฏิบัติ
พัน.ร.๓๔๔๑ เร่มิ ปฏิบตั ภิ ารกจิ โดยเรมิ่ เคล่ือนยา้ ยกำลงั เข้ายึดเนิน ๖๖๗

( คิวยู ๑๘๖๓๐๔ ) และเขากวาง ( ควิ ยู ๑๗๓๒๙๐ ) ไวไ้ ดเ้ มื่อ ๒๔ ม.ค. ๒๔ โดยมีปะทะเล็กน้อยใน ๒๖ ม.ค.
๒๔ ไดเ้ คล่อื นยา้ ยกำลังเข้ายึดเขาหว้ ยทราย ( คิวยู ๑๖๑๒๙๖ ) เปน็ ทหี่ มายต่อไป เขาห้วยทรายเปน็ ภูมิ
ประเทศสำคัญสูงข่มพน้ื ท่ีปฏิบตั ิการในเขตนี้ทั้งหมดแตจ่ ากการที่ยอดเขาหว้ ยทรายเป็นที่สูงชนั ภูมิประเทศ
รกทึบสลบั ซับซ้อน ผกค.ไดเ้ ตรยี มการดัดแปลงที่ม่ันต้งั รบั มาเป็นเวลานาน หนว่ ยจงึ ไมส่ ามารถปฏบิ ัติภารกิจได้
สำเร็จแม้จะไดร้ ับการยิงสนับสนุนอย่างใกล้ชิดจากทางพน้ื ดนิ และทางอากาศก็ตาม ผลการปฏบิ ัตทิ ำใหม้ กี าร
สญู เสยี มาก โดยเสยี ชวี ิต ๓ นาย บาดเจ็บ ๑๔ นาย แต่สามารถยึดสว่ นที่เปน็ ไหล่ตำ่ ลงมาไวไ้ ด้ และได้
ดัดแปลงที่มนั่ เตรยี มการเข้าตตี ่อไป

การทฝ่ี ่ายเราไม่สามารถยดึ เขาหว้ ยทรายได้ ทำใหไ้ ม่สามารถยา้ ย ฐยส.ป.กองช่างไปเขา้ ทตี่ ั้งใหม่ท่ีเขา
ห้วยทราย เพือ่ สนบั สนุนการปฏิบตั แิ ผนขนั้ ท่ี ๒ ได้ตามแผนท่ีกำหนดไว้

จากการพจิ ารณาของหน่วยเห็นว่าลกั ษณะภมู ปิ ระเทศเขาหว้ ยทรายยากแก่การท่จี ะเขา้ ยึดตรงหนา้
หน่วยจงึ เร่ิมดำเนินกลยุทธอ้อมทางปกี ขวาเพอื่ กดดัน ผกค.ทางด้านขา้ ง ในขณะเดยี วกนั ไดส้ รา้ งทางลำลองข้ึน
หลายสายเพ่ือใช้ในการส่งกำลังและเปล่ยี นท่ตี ั้งอาวธุ ยิงสนับสนนุ หลงั จากนนั้ พัน.ร.๓๔๔๑ จงึ รวมกำลังเขา้ ยดึ
สันเขาห้วยทรายโดยมี ป. และ บ.ทอ.สนบั สนนุ อย่างใกล้ชิด จนสามารถยึดทหี่ มายได้เมอื่ ๑๗ ก.พ. ๒๔ โดย
มีกำลงั พลเสียชวี ติ ๔ นาย และ บาดเจ็บ ๑๖ นาย

หลงั จากที่ พัน.ร.๓๔๔๑ สามารถยึดสันเขาทรายได้ ผกค.ก็เร่ิมลดการต้านทานลง ทำใหก้ าร
ดำเนินการสรา้ งทางของศูนย์เครอ่ื งมือกลสามารถผ่านช่องเขาทรายมาได้ ผกค.ยงั คงใช้การยงิ รบกวนและวาง
กับระเบิดขัดขวางการปฏิบตั ิงานของฝ่ายเรา ซึง่ ทำให้ ผบ.มว. ( ร.ต.ประสาน รมิ สมี ว่ ง ) และ หน.ชดุ เสียชวี ติ
เม่อื ๑๘ ก.พ. ๒๔

221

พัน.ร.๓๔๔๑ สามารถรุกคืบหน้าและคุม้ กนั การสรา้ งทางไปไดโ้ ดยรวดเร็ว เข้ายดึ เนนิ ๘๘๓ ( คิวยู
๑๖๖๓๒๐ ) ไดเ้ มื่อ ๒๓ ก.พ. ๒๔ ยดึ ยอดเขาห้วยทรายไดเ้ มอ่ื ๒๔ ก.พ. ๒๔ และสามารถยา้ ย ฐยส.ป. กอง
ช่างไปเข้าทีต่ ้งั ใหม่ทคี่ ิวยู ๑๙๙๒๙๖ ได้เมื่อ ๑ ม.ี ค. ๒๔

เมื่อ ๒๗ ก.พ. ๒๔ ฮท.๑ ที่ไปสง่ สป. ให้กับหนว่ ย อส.ท.ได้ร่อนลงฉุกเฉินท่ี ควิ ยู ๑๔๖๓๐๐ หนว่ ย
อส.ท. (บก.๐๔) ได้ทำการค้มุ กนั อยจู่ นถงึ ๕ มี.ค. ๒๔ บก.ควบคมุ จงึ ขอให้ พนั .ร.๓๔๔๑ สง่ กำลงั เขา้ รับปฏิบัติ
หน้าทแ่ี ทนและดำเนินการคุม้ กนั อยจู่ นกระทงั่ ทำการกู้ ฮ.ชำรุดกลบั ได้สำเรจ็ ใน ๗ มี.ค. ๒๔

ใน ๘ มี.ค. ๒๔ พนั .ร.๓๔๔๑ ส่งกำลงั เข้ายดึ เนนิ ๘๓๘ ( คิวยู ๑๔๓๓๒๙ ) และเนิน ๘๐๗ ( คิวยู
๑๓๐๓๒๖ ) รวมทง้ั ส่งกำลังออกกวาดลา้ ง ผกค.ท่ีหลงเหลือในพืน้ ที่รับผดิ ชอบได้สำเรจ็ ทำให้การสร้างทางของ
ศูนย์ฯ สามารถทำไดถ้ ึงเนิน ๘๐๗ และ รยบ. สามารถใช้ผา่ นได้โดยสะดวกพอสมควร

จากการท่ี พัน.ร.๓๔๔๑ สามารถกวาดลา้ ง ผกค.ในพื้นที่ บ.สะเดาะพง ไดเ้ รยี บร้อยต้ังแต่ ๘ มี.ค.
๒๔ เปน็ ต้นมา ทำใหก้ ารปฏิบัติงานของหนว่ ย การนำครอบครวั ทหารพรานไปลงทีท่ ำกนิ บริเวณเนิน ๘๓๘
และการปฏิบัติงานของศูนย์ เป็นไปโดยสะดวกและรวดเรว็ แตย่ งั คงมี ผกค.หลงเหลืออยเู่ พยี งเล็กนอ้ ยที่คอย
รบกวนการปฏิบตั ขิ องฝ่ายเรา ซ่ึงต่อมา พนั .ร.๓๔๔๑ ได้ดำเนนิ การกวาดลา้ งจนหมดไปได้ในท่สี ุด

จากการปฏบิ ัตงิ านทกี่ ล่าวมาแล้ว นับวา่ พัน.ร.๓๔๔๑ และหน่วยท่ขี ึ้นสมทบไดป้ ฏิบตั ิภารกจิ สำเร็จ
ตามแผนทก่ี ำหนดไวท้ กุ ประการ นบั เปน็ ผลสำเร็จทนี่ ่าภูมิใจของหน่วยเป็นอย่างย่ิง

๒. พัน.ร.๓๔๔๒
๒.๑ กล่าวท่ัวไป จากการประมาณการใชก้ ำลงั ตามแผนผาเมอื งเผดจ็ ศึก ๒ ประมาณวา่ จะต้อง

ใชก้ ำลังในขั้นตน้ ๔ พัน.ร. พตท.๑๖๑๗ จงึ จำเป็นตอ้ งจดั หากำลงั อกี ๑ พัน.ร.เพ่ิมเตมิ จากทม่ี อี ยู่ใหค้ รบ ทภ.
๓ สน.ได้จดั สง่ ร.๔ พนั .๒ ใหต้ ามคำขอ โดยจัดมาให้เป็นรูปกำลังพลออกฝึกกึ่งปฏบิ ตั กิ ารจรงิ ใช้นามหนว่ ย
ในการปฏิบัติ พัน.ร.๓๔๔๒

๒.๒ ภารกจิ จากแผนผาเมอื งเผดจ็ ศกึ ๒ ได้มอบภารกิจให้ พนั .ร.๓๔๔๒ เข้ารบั ผดิ ชอบแทน
พัน.ร.๓๔๔๔ เพอื่ รักษาพน้ื ทส่ี ว่ นหลงั ใหม้ ีความม่ันคงและปลอดภัย แต่จากการปฏบิ ัติตามผาเมืองเผด็จศึก ๑
ยังไมส่ ามารถบรรลผุ ลไดต้ ามเปา้ หมายที่ตงั้ ไว้อยา่ งสมบูรณ์ จึงเปลยี่ นภารกิจของ พนั .ร.๓๔๔๒ ให้เป็นหน่วย
เคลือ่ นทไ่ี ปบรรจบกบั พนั .ร.๓๔๔๔ ซ่ึงส่งลงทางอากาศที่ บ.หนองแมน่ า แทน พัน.ร.๓๔๔๑ ซึง่ กำหนดไว้
เดิม

๒.๓ การปฏบิ ัติ
พนั .ร.๓๔๔๒ เดนิ ทางเขา้ พืน้ ทีใ่ น ๑๒ ก.พ. ๒๔ และไดร้ ับหน่วยขึ้นสมทบในข้นั ต้น ดังน้ี.-
- ร้อย ร.๔๗๓๑ ( ร้อย ร.เตรยี มพรอ้ ม ทภ.๓ สน. จาก ร.๗ พนั .๓ )
- ร้อย ร.๔๓๒ ( กำลงั พลฝึกจาก ร.๔ พัน.๓ )
- ๔ หมู่ รสพ.ร.๔
พัน.ร.๓๔๔๒ และหนว่ ยข้ึนสมทบ เคลอื่ นยา้ ยกำลงั ออกจากจุดเรม่ิ ต้น คิวยู ๑๒๓๖ ใน

๒๓ ก.พ. ๒๔ โดยจดั สง่ รอ้ ย ร.๔๗๓๑ เปน็ หน่วยนำเขา้ ยดึ ภมู ิประเทศบรเิ วณ คิวยู ๐๗๕๓๔๕ ระวังป้องกัน

222

ดา้ นหน้า และจากการที่ ร้อย ร.๗๓๕๑ ( รอ้ ย ร.ของ พัน.ร.๓๔๔๗ ) ไมส่ ามารถส่งลงทางอากาศไดเ้ นือ่ งจาก
ถูก ผกค.ยิงขดั ขวางอยา่ งหนัก บก.ควบคมุ จงึ เปล่ียนแผนให้ ร้อย ร.๗๓๕๑ กลบั ขึ้นสมทบ พนั .ร.๓๔๔๒ ดว้ ย
อกี หน่วยหน่ึง และมอบภารกิจให้เปน็ กองรอ้ ยนำหน่วยยทุ ธบรรจบนี้

สำหรับ รอ้ ย ร.๔๓๔๒ รับมอบภารกจิ ให้ค้มุ กันการสร้างทางของศูนย์เคร่อื งมือกลแยกจาก คิว
ยู ๑๒๓๖ มุ่งลงทางใตต้ ามสนั เขาค้อ เพอื่ ไปบรรจบกบั เสน้ ทางสายเขาค้อ – สะเดาะพง ของ ช.๔๔๔ ท่ีคิวยู
๑๒๖๓๓๘

ผกค.ได้ดำเนนิ การขดั ขวางอย่างรุนแรงทันทีดว้ ยการระดมยงิ และวางกบั ระเบิดขัดขวางกำลงั
ของทง้ั สอง รอ้ ย ร.และระดมยิงเครอื่ งจกั รด้วย อารพ์ จี .ี และ ปรส. ถึงแม้ ผกค.จะขัดขวางอย่างหนัก และ
ลกั ษณะภูมปิ ระเทศรกทบึ แต่ดว้ ยความเข้มแข็งในการระวงั ปอ้ งกนั การใชอ้ าวธุ ท้ังทางพนื้ ดนิ และอากาศ
สนับสนนุ อยา่ งใกลช้ ิด การลวง ตลอดจนความมีนำ้ ใจรกุ รบของหน่วยปฏิบตั ิ ทำใหก้ ารสรา้ งทางลำลองดำเนนิ
ตอ่ ไปไดโ้ ดยไม่หยุดชะงัก ซึ่งฝา่ ยเราก็ไดร้ บั ความสญู เสียจำนวนหนึ่ง อย่างไรกต็ าม ด้าน ร้อย ร.๔๓๒ การ
ขัดขวางคอ่ นข้างเบาบาง ภารกจิ สำเร็จลงเม่ือ ๒ มี.ค. ๒๔ ผกค.ไดข้ ัดขวางการปฏบิ ัติด้าน พัน.ร.๓๔๔๒ อย่าง
รุนแรง ทำใหก้ ารส่ง สป.การสง่ ศพและผู้บาดเจ็บกลับทำได้ยากลำบากอย่างยงิ่ โดยเฉพาะอยา่ งยิง่ หนว่ ย รอ้ ย
ร.๔๗๓๑ และ ร้อย ร.๗๓๕๑ ฮ.ตอ้ งถูกยงิ ชำรดุ บอ่ ยครั้ง แต่จากความกล้าหาญทรหดอดทนของทุกหน่วย จึง
ทำใหก้ ารสรา้ งทางลำลองคืบหน้าไปเชอื่ มตอ่ กันได้ทกุ หน่วยเมื่อ ๒ มี.ค. ๒๔ ทำให้ฝา่ ยเราสามารถส่งกำลัง
และส่งกลับโดยทางพ้ืนดนิ ได้จนถงึ ควิ ยู ๐๗๓๔ ทำใหป้ ัญหาเรื่องการสง่ กลับและการส่งกำลังของหน่วยหมด
ไป นบั เป็นการสร้างขวญั และกำลงั ใจให้แกห่ น่วยอย่างย่ิง

จากการทฝี่ ่ายเราสามารถสร้างทางเช่ือมต่อถงึ กนั ทำให้การสรา้ งทางช่วงตอ่ ไปคบื หนา้ ไปอย่าง
รวดเรว็ ใน ๑๐ ม.ี ค. ๒๔ พนั .ร.๓๔๔๒ ก็สง่ รอ้ ย ร. ๔๗๓๑ เข้ายึดเนนิ ๙๐๔ ( คิวยู ๐๖๕๓๔๓ ) ซง่ึ เปน็ ภูมิ
ประเทศสำคญั บนเขาตะเคยี นโง๊ะไว้ได้ หลงั จากท่ี ผกค.ต่อต้านอยา่ งหนักหนว่ งทีส่ ุด

จากการทหี่ น่วย อส.ท.๐๔ สามารถยดึ ยอดเขาย่าได้ เมอื่ ๘ มี.ค. ๒๔ และจะต้องเคลอ่ื นยา้ ย
กำลงั กลับ บก.ควบคุม จึงมแี ผนจะให้ พัน.ร.๓๔๔๗ เขา้ ผลดั เปลี่ยน จึงสง่ รอ้ ย ร. ๗๓๕๑ คนื ใหก้ บั พนั .ร.๓๔๔๗
และส่ง มว.ม. (จาก ร้อย.ม.๒๑๒) ซง่ึ ขึ้นสมทบ พนั .ร.๓๔๔๑ ไปทดแทนใหก้ ารทฝี่ ่ายเรายังคงสามารถสร้าง
เสน้ ทางลำลองคบื หน้าไปไดเ้ ร่อื ย ๆ และใกล้ พนั .ร.๓๔๔๔ ท่ี บ.หนองแม่นา เข้าไปทกุ ขณะโดยที่ ผกค.ไม่
สามารถหยดุ ยั้งการปฏบิ ัติของเราได้นน้ั ทำให้ ผกค.เพิ่มการปฏิบัตโิ ดยสง่ กำลงั เข้าก่อกวนขัดขวางเส้นทางสง่
กำลังทางด้านหลงั โดยทำการยงิ รบกวน ซมุ่ โจมตี และวางกับระเบิด ใน ๑๔ ม.ี ค. ๒๔ เวลา ๑๒๐๐ ผกค.
ประมาณ ๑๕ คน ไดซ้ มุ่ โจมตีขบวนส่ง สป.ทบ่ี รเิ วณพิกดั ควิ ยู ๐๘๒๓๔๘ ทำให้ รสพ.ท่คี ุ้มกันถูกยิงไฟไหม้
ชำรดุ เสยี หายใช้การไมไ่ ด้ ๑ คัน กำลังพลได้รบั บาดเจบ็ สาหัส ๗ นาย ปฏิบตั ิการรบกวนของ ผกค.ดังกลา่ ว
ซง่ึ กระทำอย่างกว้างขวางท่ัวไปกไ็ ม่มผี ลต่อฝ่ายเรามากนัก พัน.ร.๓๔๔๒ ได้ส่งกำลงั ออกตอบโต้และซมุ่ โจมตี
สามารถสังหารและยึดศพ ผกค.พรอ้ มอาวุธได้ ๑ ศพ เมอื่ ๑๕ มี.ค. ๒๔ และเมอื่ ๑๘ ม.ี ค. ๒๔ เวลา ๑๐๐๐
ผกค.ไดล้ อบเขา้ มาวางกับระเบิดที่บรเิ วณพกิ ดั ควิ ยู ๐๘๕๓๕๐ ทำให้ รสพ.ที่ค้มุ กนั ขบวนส่ง สป.ได้รับความ
เสยี หาย ผบ.พัน.ร. ๓๔๔๒ และกำลังพล ๗ นาย ไดร้ ับบาดเจ็บ

223

๒๐ ม.ี ค. ๒๔ หลังจากท่ซี อ่ มเครอ่ื งจกั รท่ชี ำรดุ ทั้งจากการถูกยิงและตามสภาพการใช้งาน
เสรจ็ พนั .ร.๓๔๔๒ ก็เร่ิมสร้างทางลำลองตอ่ จาก เนนิ ๙๐๔ ตอ่ ไป ภมู ิประเทศช่วงนเี้ ป็นปา่ รกทึบ ต้นไมส้ งู ใหญ่
ลักษณะพ้ืนดินเป็นหบุ หว้ ยสูง ๆ ต่ำ ๆ นับเป็นช่วงทภ่ี ูมิประเทศยากลำบากมากทส่ี ุด ผกค.ได้ใช้ประโยชนจ์ ากภูมิ
ประเทศช่วงนข้ี ดั ขวางการปฏบิ ัติงานของ พัน.ร.๓๔๔๒ อยา่ งหนกั ท่ีสดุ อีกคร้ังหน่ึง ภายใน ๓ – ๔ วนั ฝ่ายเรา
ต้องเสียชีวิตถึง ๖ นาย บาดเจ็บ ๙ นาย จากการสนบั สนนุ ดว้ ยกำลงั อาวธุ ทง้ั ทางพ้ืนดนิ และทางอากาศ
และหนว่ ย ร้อย ร.๔๗๑๑ (ร.๗ พัน.๑) ซ่ึง ทภ.๓ สน. สง่ มาสนบั สนุนการปฏบิ ัติ ตัง้ แต่ ๒๐ ม.ี ค. ๒๔ รวมทั้ง
กำลังใจรุกรบของหน่วย พนั .ร. ๓๔๔๔ ถึงริมแมน่ ้ำเขก็ คิวยู ๐๒๙๓๓๓ ไดส้ ำเร็จ เมื่อ ๓๐ มี.ค. ๒๔ เวลา ๑๖๐๐
นบั เปน็ ความสำเร็จทนี่ ่าภาคภมู ิใจแก่หนว่ ยอย่างยิ่ง ที่สามารถปฏบิ ัติภารกิจอนั เป็นขนั้ ตอนทีส่ ำคัญที่สุดขน้ั ตอน
หน่งึ ของแผนการปฏิบตั ิท่วี างไว้

จากการท่ี พัน.ร.๓๔๔๔ สามารถเขา้ ยึดที่หมายพ้ืนที่ บ.หนองแมน่ า ไว้ได้นน้ั ยงั มกี ำลงั ติด
อาวุธและมวลชนของ ผกค.บางสว่ นหลบหนีการกวาดลา้ งไปได้ และกลับมารบกวนขดั ขวางการปฏิบัตขิ องฝ่าย
เรา เพื่อเปน็ การกวาดลา้ งกำลงั ดังกลา่ วใหห้ มดไป หน่วยเหนอื จงึ ส่ง พัน.ร.ศร. มาสนับสนุนการปฏิบัติ โดย
มอบภารกิจให้เป็นหนว่ ยขยายผลติดตามกวาดล้างท่ีหมายท่ียังหลงเหลืออยู่ต่อไป โดย บก.ควบคุม ไดก้ ำหนด
แนวความคิดว่าให้ พนั .ร.๓๔๔๒ ดำเนนิ การสร้างทางกรยุ เพม่ิ เติมขึ้นให้ขยับเข้าใกล้ทหี่ มาย เพื่อใช้เสน้ ทาง
ดงั กลา่ วเปน็ ฐานออกปฏิบตั งิ าน และใช้ในการส่งกำลงั และสง่ กลับแก่ พนั .ร.ศร. เนอ่ื งจากสถานการณ์ ลักษณะ
ภมู ปิ ระเทศ และสภาพอากาศจะจำกัดการใช้ ฮ.

จากการท่ฝี นเรมิ่ ตกชุกข้ึน และสภาพของเครอ่ื งจักรเรมิ่ ชำรดุ และบางส่วนเสียหายจากการยิง
ของ ผกค. ทำใหแ้ ผนซึ่งกำหนดให้ พนั .ร.๓๔๔๒ ปฏบิ ัตมิ ีอปุ สรรค อันมผี ลกระทบกระเทอื นไปถึงภารกจิ ของ
พัน.ร.ศร.ดว้ ย บก.ควบคมุ จงึ ระงบั แผนการขยายผลและให้ พนั .ร.๓๔๔๒ คงยึดรักษาและปรับปรุงสภาพ
เสน้ ทางใหม้ ่ันคงและปลอดภยั รอการปฏิบัติตามแผนทก่ี ำหนดใหม่ต่อไป

แผนที่กำหนดไว้ คอื จะสรา้ งทางลาดยางจากสะเดาะพง ไปถงึ บ.หนองแม่นา เปิดสองขา้ ง
ทางเปน็ ท่ีทำกินและนำราษฎรไปลง เป็นการเสริมสรา้ งใหพ้ ื้นท่นี ้ีมีความม่ันคงย่ิงข้ึน และเป็นการกำจัดอทิ ธิพล
ของ ผกค. ให้หมดไป ทภ.๓ สน. จึงมอบภารกจิ สรา้ งทางลาดยางให้ ช.๔๔๔ เป็นผ้ปู ฏิบัติ โดยมี พนั .ร.๓๔๔๒
และหน่วยสมทบเป็นหนว่ ยคมุ้ กนั

ใน ๒๘ เม.ย. ๒๔ ช.๔๔๔ เร่มิ นำเครอ่ื งจักรกลเข้าไปปฏิบตั ิงาน โดยเร่มิ ต้นจากเนนิ ๙๐๔
ยอ้ นกลบั มาถงึ หว้ ยเสลียงแห้ง ( คิวยู ๐๙๓๕ ) และศูนยเ์ ครือ่ งมอื กลจะทำจาก บ.สะเดาะพง ไปบรรจบกันทหี่ ว้ ย
เสลยี งแหง้ จากการคมุ้ กนั อันแขง็ แรงของ พนั .ร.๓๔๔๒ และหนว่ ยสมทบ ทำให้ ช.๔๔๔ สามารถยกคนั ทาง
และเปิด ๒ ขา้ งทาง จากเนนิ ๙๐๔ มาถงึ ห้วยเสลยี งแห้งโดยรวดเรว็ รยบ.สามารถใช้ไดโ้ ดยสะดวกใน
เส้นทางชว่ งนี้ แต่ฝนตกชุกมากยงิ่ ขนึ้ ทำให้สภาพพนื้ ดนิ ออ่ นและเปน็ อุปสรรคอย่างย่งิ ตอ่ การปฏบิ ตั งิ าน ช.
๔๔๔ จงึ ระงับการปฏบิ ัตงิ านไวช้ วั่ คราว ซง่ึ เป็นระยะเวลาที่ พนั .ร.๓๔๔๒ ครบกำหนดต้องนำหน่วยกลับที่ตัง้
ปกติ พัน.ร.๓๔๔๒ และ ร้อย ร.๔๓๗๑ เดนิ ทางกลบั ทตี่ ั้งปกติ เมื่อ ๒๙ พ.ค. ๒๔

224

๓. พัน.ร.๓๔๔๔
๓.๑ กลา่ วท่วั ไป พนั .ร.๓๔๔๔ เปน็ หน่วยทเ่ี ขา้ รว่ มการปฏิบัติตามแผนผาเมอื งเผดจ็ ศึก ตัง้ แต่

ข้นั ท่ี ๑ จนถงึ ข้ันท่ี ๒ โดยไดร้ บั มอบภารกิจในข้นั ท่ี ๑ ดงั น.ี้ -
ก) ยึดสนั เขาค้อให้ได้ทัง้ หมด
ข) คุม้ กนั ฐยส. บนเขาค้อ
ค) คุ้มกนั การสรา้ งทางสายเขาคอ้ – สะเดาะพง

๓.๒ การปฏบิ ัติขน้ั ท่ี ๑
พัน.ร.๓๔๔๔ เร่ิมส่งกำลงั รกุ คบื หน้าจากที่ต้ังที่ยึดไว้ก่อนแล้ว ทคี่ วิ ยู ๑๒๑๓๗๔

เม่อื ๒๐ ม.ค. ๒๔ โดยมีการสนับสนุนทง้ั ทางอากาศและพืน้ ดินอย่างใกล้ชดิ ผกค.ไดต้ อ่ ต้านอย่างหนัก โดยได้
ดัดแปลงสันเขาคอ้ ทแ่ี คบ รกทึบ ประกอบกบั การวางระเบดิ เป็นทมี่ ัน่ ตา้ นทาน และทำใหอ้ าวธุ สนับสนุนทุก
ชนดิ ของฝา่ ยเราไดร้ บั ผลไมเ่ ตม็ ท่ี การเคล่ือนที่จึงเสยี่ งอันตรายอย่างยง่ิ พัน.ร.๓๔๔๔ ได้แก้ปัญหาโดยการขดุ
คเู พื่อกำบงั ตวั เคลือ่ นทเี่ ขา้ หาข้าศกึ และทำให้ลดอันตรายจากกบั ระเบดิ ได้เป็นอยา่ งดีบรเิ วณทีไ่ ม่สามารถขุดได้
ได้ใช้บังกาลอรต์ อปิโดที่ประดิษฐข์ ้ึนเองจุดระเบดิ ให้เป็นช่องทำลายกับระเบิดเพือ่ ใหก้ ำลังพลเคลื่อนท่ี วธิ ีการน้ี
ทำให้การสูญเสียมนี ้อยมาก แตก่ ท็ ำใหก้ ารเคลอ่ื นที่ลา่ ชา้ มาก ฝา่ ยเราจึงเปล่ียนวิธีการใหม่ โดยใช้รถถากถาง
ขนาดใหญ่ตดิ เคร่ืองกำบังเคลือ่ นทน่ี ำประกอบการคมุ้ ครองของ รสพ.และทหารราบ เพือ่ ทำลายกบั ระเบดิ และ
เจาะเส้นทางโดยให้ รสพ.เคล่ือนทไ่ี ปและใชอ้ ำนาจอาวุธประจำรถคมุ้ ครองการเคลอ่ื นท่ี แต่ ผกค.ไดพ้ ยายาม
ขัดขวางอย่างหนัก

เมื่อ ๒๒ ม.ค. ๒๔ ฝ่ายเรารกุ เคล่ือนทไ่ี ปถึง ควิ ยู ๑๒๑๓๗๐ ผกค.ได้วางระเบิดไว้ในหลมุ บคุ คลขนาด
ใหญ่ที่ฝา่ ยเราเขา้ ยึด และบงั คบั จดุ ระเบิด ทำให้ฝา่ ยเราเสียชวี ิตทนั ที ๓ นาย และบาดเจบ็ ๗ นาย วธิ ีการ
เคลือ่ นทด่ี งั กล่าว นับวา่ ได้ผลดมี าก กับระเบิดบุคคลไม่สามารถทำอันตรายแกร่ ถถากถางขนาดใหญ่ได้ ฝ่ายเรา
สามารถเคลอื่ นทไี่ ปได้อยา่ งรวดเรว็ และสามารถยึดสันเขาค้อได้ทัง้ หมด เมอื่ ๒๘ ม.ค. ๒๔ รวมใช้เวลาเพยี ง
๙ วัน

จากการทเ่ี ราสามารถยดึ สันเขาค้อได้ และได้ตั้ง ฐยส.อทิ ธิ ขึ้นบนสนั เขาค้อที่ ควิ ยู
๑๒๒๓๗๗ ได้ทำให้การต้านทานขัดขวางของ ผกค. ตอ่ การสร้างทางของ ช.๔๔๔ สายเขาคอ้ – สะเดาะพง
ลดลงอย่างเห็นได้ชัด เนอื่ งจากฝ่ายเราสามารถใช้ ป.๑๐๕ และ ป.๑๕๕ ยงิ สนับสนุนได้อยา่ งใกล้ชดิ และทำ
ให้การสรา้ งทางดำเนินไปไดร้ วดเร็วขึน้ นบั ว่า พนั .ร.๓๔๔๔ ไดป้ ฏิบัติภารกจิ ตามแผนผาเมือง ข้ันที่ ๑ ได้
สำเร็จตามแผนทกุ ประการ

๓.๓ ภารกจิ ขั้นท่ี ๒
ก) เคล่อื นยา้ ยกำลังพลทางอากาศเข้ายึดและทำลาย รร.การเมืองการทหาร สำนัก

ทหารชา่ ง สำนกั นาเคลอ่ื นที่ และสำนกั อำนาจรัฐ
ข) จดั ต้งั ฐานปฏิบัติการถาวรในพนื้ ที่ที่ยึดได้
ค) ปฏิบตั กิ ารตามมาตาการทางการเมอื งต่อมวลชนและผ้มู อบตัว

225

๓.๔ การปฏิบัติขั้นท่ี ๒ พัน.ร.๓๔๔๔ ได้แบ่งขั้นการปฏบิ ัติเป็น ๒ ตอน คอื ตอนท่ี ๑ การยุทธ
เคลอื่ นท่ีทางอากาศ และตอนที่ ๒ การยุทธบรรจบ

ตอนที่ ๑ การยดึ ทหี่ มายในเชา้ ตรู่ ๒๐ ก.พ. ๒๔ พัน.ร.๓๔๔๔ ได้เริ่มเคลอ่ื นย้าย
ทางอากาศโดย ฮ.ท.๑ จำนวน ๑๐ เคร่อื ง ไปลงยงั พ้นื ทส่ี ง่ ลงบริเวณพน้ื ท่ีเป้าหมายโดยไม่มกี ารโจมตีทำลาย
พืน้ ทสี่ ง่ ลงก่อนตามนโยบาย ของหนว่ ยเหนือ ทัง้ น้ี เพื่อหวงั ผลการจโู่ จม แต่จากการท่ี นบ.ฮ.เขา้ ใจผดิ บาง
ประการและจากการต้านทานของ ผกค.ทำให้ ฮ.ส่งลงไม่ตรงสถานที่ตามทีไ่ ด้กำหนดไว้ ซ่ึงทำให้หน่วยสับสนใน
การปฏบิ ัตใิ นระยะแรกท่ลี งถงึ พ้นื แต่ด้วยการศกึ ษาและเขา้ ใจในแผนการปฏิบัตขิ องหนว่ ยโดยละเอียดมากอ่ น
การปฏบิ ตั ิ ตลอดจนการแกป้ ัญหาเฉพาะหนา้ และการตัดสนิ ใจที่รวดเรว็ ถกู ตอ้ งของ ผบ.หน่วย ทุกระดบั หนว่ ย
จงึ สามารถปรบั แผนและแก้ปัญหาได้อยา่ งรวดเร็ว และไดด้ ำเนินการปฏบิ ัตไิ ดด้ งั น้ี.-

- บก.พนั . ส่งลงท่ีพ้นื ทส่ี ่งลง ๔๑ ( คิวยู ๐๒๖๒๒๐ ) และพ้ืนที่สง่ ลง
๔๑ เอ ( คิวยู ๐๑๔๓๓๘ ) เข้ากวาดล้าง ผกค. และสามารถยึดพน้ื ท่ีไวไ้ ด้มีการปะทะเลก็ นอ้ ย

- ร้อย ร.๔๔๑ สง่ ลงที่พืน้ ทสี่ ง่ ลง ๔๑ เอ เข้ากวาดล้างทำลาย ผกค. ที่ บ.
หลกั ชยั ( ควิ ยู ๐๒๒๓๕๙ )มกี ารปะทะเลก็ น้อยในวันรงุ่ ขึ้นมวลชนประมาณ ๑๐ คน ทีจ่ ับได้ได้อาสาจะไป
ชักชวนพีน่ ้องท่ยี งั หลบซ่อนอยูใ่ ห้มามอบตัว พัน.ร.๓๔๔๔ จงึ ส่ง กำลังส่วนหนึง่ ควบคุมมวลชนไปดำเนนิ การ
แตข่ ณะเดินทางกลับกำลงั พลดังกลา่ วได้ปะทะกับ ผกค. ทำให้ ผบ.มว. (ร.ท.ประมุข ตนั ยะบตุ ร ) กำลงั พล
เสียชวี ิต ๖ นาย และได้รับบาดเจ็บ ๙ นาย

- รอ้ ย ร.๔๔๒ สง่ ลงท่ีสนามสง่ ลง ๔๑ ( ควิ ยู ๐๒๖๓๓๐ ) สามารถเข้ายดึ
สำนักทหารช่างได้ โดยมกี ารปะทะเพียงเล็กนอ้ ย ยดึ สิ่งของไดห้ ลายรายการ

- รอ้ ย ร.๔๔๓ สง่ ลงที่สนามสง่ ลง ๔๑ เอ ( คิวยู ๐๑๔๓๓๘ ) สามารถ
เขา้ ยึดสำนักการเมืองได้ โดยมีการปะทะกนั อย่างหนักถงึ ๒ ชม. ยึดส่งิ ของไดห้ ลายรายการ จบั ผกค.หญงิ ได้
๑ คน พรอ้ ม ปลย. เอเค.๔๗ และสามารถขยายผลยึดสำนกั นาเคล่ือนที่ได้ในวันตอ่ มาทำลายข้าวไดป้ ระมาณ
๑๐ เกวยี น

- พนั .ร.๓๔๔๔ สามารถปฏิบัติภารกิจตามขน้ั การปฏบิ ัตติ อนท่ี ๑ ได้เรยี บร้อยเมอ่ื
๒๔ ก.พ. ๒๔ ผกค.ยงั คงเข้าเกาะและยิงรบกวนอย่ตู ลอดเวลาด้วยอาวธุ ทุกชนดิ แต่ฝา่ ยเราสามารถรักษา
สถานการณไ์ วไ้ ด้

ตอนท่ี ๒ การยทุ ธบรรจบ
พัน.ร.๓๔๔๔ เริ่มดดั แปลงและเสรมิ ความมน่ั คงพ้ืนทท่ี ีย่ ดึ ได้ โดยได้รับทหารพรานซ่ึงแทรกซมึ
มาทางพ้นื ดนิ ตามทิศทางที่ ๓ , ๔ และ ๕ เข้าสมทบ บก.พัน.ร.๓๔๔๔ ตั้งอยูด่ า้ นซา้ ยของลำนำ้ เขก็ ( คิวยู
๐๑๔๓๓๘ ) ผกค.ยงั คงเขา้ รบกวน ขัดขวางการปฏบิ ตั ิ โดยการเข้าลอบยิง, การวางระเบิด, การยิง ฮ.สง่ กำลัง
ตลอดเวลา ทำใหฝ้ ่ายเราได้รบั การสูญเสียจำนวนหนึง่ แต่มิได้มผี ลกระทบมากนกั ฝา่ ยเราได้ออกซุ่มโจมตีเพอ่ื
สกัดกัน้ การแทรกซึมของ ผกค. ใน ๒๔ ก.พ. ๒๔ ฝา่ ยเราสามารถสังหาร ผกค.ได้ ๒ คน คนหนงึ่ ชอ่ื
ส.ขบวน เปน็ หน.สำนักนาเคลอื่ นท่ี ฝ่ายเรายงั สามารถขยายพ้นื ที่และเสรมิ สร้างความมน่ั คงได้อยา่ งตอ่ เน่อื ง
ตอ่ ไป

226

ใน ๑๘ ม.ี ค. ๒๔ พัน.ร.๓๔๔๔ สามารถขยายพื้นท่ขี า้ มลำนำ้ เขก็ ไปทางขวาไดโ้ ดยเข้ายดึ
เนนิ ๗๖๕ ( ควิ ยู ๐๓๕๓๕๒ ) เนิน ๗๔๒ ( ควิ ยู ๐๓๙๓๒๓ ) และเคลอ่ื นยา้ ย บก.พนั . ร.๓๔๔๔ ข้ามไปต้งั ที่
ฝัง่ ขวาของลำน้ำเขก็ ที่ควิ ยู ๐๓๐๓๓๕ ไดส้ ำเร็จ ท้งั นี้ เพอ่ื เตรียมการทขี่ ยายกำลงั ไปทางทศิ ตะวันออก เพอ่ื
เชอื่ มต่อกับ พัน.ร.๓๔๔๒ ซงึ่ กำลงั สร้างทางลำลองเข้ามาจากการปฏบิ ัตคิ รั้งน้ที ำใหพ้ ืน้ ท่ีของ พัน.ร.๓๔๔๔ มี
ความมั่นคงและปลอดภยั มากยงิ่ ข้ึนฮ.ส่ง สป.สามารถปฏบิ ัติการได้ โดยมีเกณฑ์ปลอดภัยสงู มาก แต่ฝา่ ยเราก็
ต้องสูญเสียกำลงั พลไปจำนวนหนึ่ง

ใน ๒๐ มี.ค. ๒๔กำลังของ พัน.ร.๓๔๔๔ เรม่ิ ได้ยินเสียงการปะทะและการทำงานของเครือ่ งจักรจาก
พัน.ร.๓๔๔๒ ทำให้ขวัญและกำลังใจของกำลงั พลดขี ้นึ มาก พนั .ร.๓๔๔๔ ไดจ้ ัดกำลังเคลือ่ นทไ่ี ปทางทศิ
ตะวนั ออก และไดบ้ รรจบกบั กำลังของ พนั .ร.๓๔๔๒ ใน ๒๖ มี.ค.๒๔ และร่วมกนั สรา้ งทางลำลองจนถงึ ลำ
นำ้ เขก็ ใน ๓๐ ม.ี ค. ๒๔ แมฝ้ า่ ยเราจะไดเ้ สริมสร้างความม่นั คงไดม้ ากแล้วกต็ าม ผกค.ยงั เข้ามาลอบยงิ และ
วางกับระเบิดรบกวนอยตู่ ลอดเวลาใน ๘ เม.ย. ๒๔ รยบ. ของ พัน.ร.๓๔๔๔ ซึ่งคุ้มกนั สร้างทางเรง่ ด่วนภายใน
ท่ตี งั้ ได้ทบั กับระเบดิ ทคี่ ิวยู ๐๔๒๓๓๖ ทำให้ ร.ท.เฉลิม สรรคป์ ระสาสน์ รอง ผบ.รอ้ ย. เสยี ชวี ิต และกำลงั พล
อกี ๔ นาย บาดเจ็บสาหัส

จากการท่หี นว่ ยสามารถปฏิบัตกิ ารยุทธบรรจบได้เป็นผลสำเรจ็ และสามารถใชเ้ ส้นทางส่ง
กำลงั ทางพื้นดินได้ ทำใหห้ น่วยสามารถขยายพื้นทแี่ ละเสริมความมัน่ คงข้นึ ไดอ้ กี มาก อัตราการสูญเสยี ของ
หน่วยลดลงเกอื บไมม่ เี ลย และ ฮ.สามารถร่อนลงไดโ้ ดยปลอดภัยนับวา่ หน่วยประสบผลสำเรจ็ อย่างนา่ ภาคภมู ิใจ
ทส่ี ามารถปฏิบตั ภิ ารกิจได้สำเรจ็ สมบรู ณ์ตามแผนทุกประการ

๔. พนั .ร.๓๔๔๗
๔.๑ กล่าวทว่ั ไป พนั .ร.๓๔๔๗ เปน็ หน่วยทเ่ี ข้าร่วมการปฏิบตั ิตามแผนผาเมืองเผด็จศึกเฉพาะ

ข้ันที่ ๒ เท่านนั้ โดยได้รบั มอบภารกิจให้เคล่อื นย้ายทางอากาศไปลงพ้ืนท่ีสง่ ลง ๗๑ ( คิวยู ๑๐๑๒๙๔ ) และ ๗๒
( ควิ ยู ๐๐๓๒๘๙ ) กวาดลา้ งทำลาย รพ.เขต ( คิวยู ๐๘๕๒๙๗ ) สำนักพลาเขต ( คิวยู ๐๗๘๒๗๕ ) และพลาก
องรอ้ ย ( คิวยู ๐๘๔๒๙๘ ) รวมทง้ั กำเนินการในด้านการเมอื งตอ่ มวลชนและผมู้ อบตวั ในพน้ื ที่

๔.๒ การปฏิบัติ
พัน.ร.๓๔๔๗ (กำลังพล ๒ รอ้ ย ร.) กำหนดส่งลงทางอากาศที่จดุ ส่งลง ๗๑ จำนวน ๑

กองรอ้ ย พร้อม บก.พนั . เพ่ือยดึ และทำลายโรงพยาบาล และพรากองรอ้ ย และจุดส่งลง ๗๒ จำนวน ๑
กองร้อย เพ่อื ยึดและทำลายสำนักพลาเขต โดยกำหนดปฏิบตั ิ ๒๐ ก.พ. ๒๔ เวลา ๑๓๐๐ โดย ฮ.ชุด
เดยี วกนั หลงั จากที่สำเร็จภารกิจจาก พัน.ร.๓๔๔๔ ลงแล้ว

จากการปฏิบัติ ฮ.ไม่สามารถสง่ พัน.ร.๓๔๔๔ ลงไดห้ มดเนอื่ งจากความเขา้ ใจผดิ
ของ นบ. และการยิงตา้ นทานอยา่ งหนกั ของ ผกค. การปฏิบัติจงึ ล่าชา้ ไม่เปน็ ไปตามกำหนด

การดำเนนิ การสง่ พนั .ร.๓๔๔๗ เรม่ิ ไดใ้ นเช้าวันท่ี ๒๑ ก.พ. ๒๔ แต่เมอ่ื ฮ.
รอ่ นลงพน้ื ทท่ี ่ีกำหนดไดถ้ ูก ผกค.ยงิ ต่อต้านอยา่ งหนัก ฮ.ถูกยงิ และไมส่ ามารถส่งลงไดจ้ ึงตอ้ งส่งลงทพ่ี ้ืนที่
สำรอง ๗๒ เอ (ควิ ยู ๐๘๐๒๖๔ ) ซง่ึ ไดร้ บั การขัดขวางเชน่ เดียวกัน และสามารถทำไดเ้ พยี ง บก.พนั . และ ๑
กองร้อย อีก ๑ กองรอ้ ย ไม่สามารถทำได้ บก.ควบคุมจงึ เคลอื่ นยา้ ยกองร้อยนี้ ( รอ้ ย ร.๗๓๕๑ ) ไปสมทบกับ

227

พนั .ร.๓๔๔๒ (ตามรายละเอียดการปฏบิ ตั ขิ อง พัน.ร.๓๔๔๒) เมื่อ พัน.ร.๓๔๔๗ ลงสพู่ นื้ ได้เรม่ิ เคล่ือนท่ีเข้าหา
เป้าหมาย คอื รพ.เขตทนั ที แต่ได้รับการตอ่ ต้านอย่างหนกั จนไมส่ ามารถเคลือ่ นทีต่ ่อไปได้ ใน ๒๒๑๑๐๐
ก.พ. ๒๔ ผบ.ร้อย. (ร.ท.พรธเณศร์ สนุ ทรเกส) ถูกยิงบาดเจ็บสาหัส และ มกี ำลงั พลเสียชีวิต ๒ นาย กับมี
ผูบ้ าดเจบ็ อีกจำนวนหน่งึ จากการปะทะ ฮ.ไมส่ ามารถลงรบั ไดเ้ นอื่ งจากถกู ยิงอย่างหนาแนน่ แมจ้ ะมี ฮท.ติดอาวธุ
สนับสนุนก็ตาม บก.ควบคมุ ต้องขอให้ บ.ทอ.ชว่ ยสนบั สนุนเพ่ิมเติม การส่งกลบั จงึ ทำได้เมื่อ ๑๕๐๐ ซง่ึ เกือบ
ทำให้ ผบ.ร้อย. เสียชีวิต

จากการส่งกลบั ผูเ้ สยี ชวี ติ และบาดเจ็บคร้ังน้ี ทำให้ ฮ.ถูกยงิ ชำรดุ ๑เครื่องต้องรอ่ น
ลงฉุกเฉนิ ที่ บ.คลองนำ้ คัน (ควิ ยู ๐๑๑๑) แตเ่ จ้าหน้าท่ปี ลอดภัย

การปะทะยงั คงมีตลอดเวลา ทำให้มีผู้เสียชวี ิตและบาดเจ็บเพม่ิ ขึน้ การส่งกลับทำได้
ยากลำบากอย่างยง่ิ เน่อื งจาก ผกค. ระดมยิงตอ่ ต้านอย่างรนุ แรง ผู้บาดเจ็บและผู้เสยี ชวี ติ เป็นภาระแก่หน่วย
มาก ทำใหห้ น่วยขาดความคลอ่ งตวั

ใน ๒๕ ก.พ. ๒๔ ไดร้ ับสมทบหนว่ ย อส.ท.ชป.๗ ทำให้การระวงั ปอ้ งกนั สนาม ฮ.มี
ความปลอดภัยมากขนึ้ สามารถทำการสง่ กลับและรับ สป.ได้

บก.ควบคุม ไดต้ ิดตามสถานการณ์มาโดยตลอดเห็นวา่ ผกค.รบตอ่ ต้านอยา่ งเข้ม
แข็งแรงและ ฮ.ถูกยงิ ชำรุดหลายเคร่ือง ฝ่ายเราสูญเสียมากไม่สามารถเข้าถึงทห่ี มายได้ จึงเปลีย่ นแผนการปฏิบัติ
ให้ พนั .ร.๓๔๔๗ เปลีย่ นทิศทางไปสู่เขายา่ เพอ่ื ช่วยลดความกดดนั ผกค. และเพ่อื ให้ ชป.๘ ของหน่วย อส.ท.
(อดีตทหารจนี ชาติ – บก.๐๔) ดำเนินการเขา้ ยึดเขายา่ ต่อไป เมอ่ื ๗ มี.ค. ๒๔ พนั .ร.๓๔๔๗ (-) เคลอื่ นที่ถึง
ควิ ยู ๑๒๖๒๘๕ ให้การสนบั สนุนการเข้าตีเขาย่าของหนว่ ย อส.ท. ซ่งึ สามารถยดึ ได้ใน ๘ ม.ี ค. ๒๔

บก.ควบคมุ ได้กำหนดแผนท่ีจะต้องสรา้ งทางลำลองข้นึ เขายา่ เพ่อื เป็นเสน้ ทางส่ง
กำลังให้หนว่ ยทจี่ ะยดึ รกั ษาเขายา่ ต่อไป ซง่ึ กำหนดไว้ คือ พนั .ร.๓๔๔๗ จงึ สง่ รอ้ ย. ร.๗๓๕๑ ซ่ึงส่งใหส้ มทบ
พัน.ร.๓๔๔๒ คนื ให้ พัน.ร.๓๔๔๗ ใน ๘ มี.ค. ๒๔

พัน.ร.๓๔๔๗ ดำเนินการฟ้ืนฟแู ละปรับกำลังใหม่ และนำกำลงั ขนึ้ ไปผลดั เปลย่ี น
อส.ท.บนยอดเขาย่าทัง้ สองเรยี บร้อย เม่ือวันท่ี ๒๐ มี.ค. ๒๔ เวลา ๐๔๐๐ เนื่องจากในเวลากลางคนื ผกค.
ขัดขวางอย่างหนักจนไมส่ ามารถเคล่อื นทีไ่ ด้

ในระยะแรก ๆ ทขี่ ึน้ ผลดั เปลี่ยน ผกค.เข้ามาเกาะตดิ ยอดเขายา่ ท้ังสองตลอดเวลา ฮ.
ไมส่ ามารถลงสง่ สป.หรอื รบั ผบู้ าดเจ็บไดส้ ะดวก เนือ่ งจาก ผกค.ระดมยิงอยา่ งหนกั ตอ้ งส่ง สป.ทงั้ อาหารและนำ้
ทางร่ม หรอื ไมใ่ ช้ร่ม พนั .ร.๓๔๔๗ ไดพ้ ยายามขยายกำลงั ออกยึดไหลเ่ ขาได้ต่ำลงมาเรอื่ ย ๆ ซ่งึ ทำให้ ฮ.ลงได้
ปลอดภัยยง่ิ ขนึ้ ซงึ่ ตอ่ มากำลังพลยอดเขาย่าด้านใต้สามารถเดินขน้ึ ลง และส่ง สป.ทางพนื้ ดินได้โดยปลอดภยั
และยอดเขาย่าด้านเหนือ ฮ.สามารถลงส่ง สป.ได้ แต่ยังคงถูกยิงจากระยะไกลบา้ งเป็นคร้งั คราวใน พนั .ร.
๓๔๔๗ จึงต้องสง่ กำลังเขา้ ยึดส่วนกลางของเขายา่ ใหไ้ ด้โดยเรว็ เพอ่ื ให้ กพ.ทั้งสองส่วนสามารถเดนิ ไปมาหากนั
ได้และให้ ฮ.สามารถร่อนลงบนยอดเขาไดโ้ ดยปลอดภัย

228

ถงึ แมว้ ่า พัน.ร.๓๔๔๗ จะไม่สามารถปฏบิ ัติภารกจิ ไดส้ ำเรจ็ ตามแผนท่ีกำหนดไว้แต่
ตน้ ไดแ้ ต่ตลอดระยะเวลาการปฏบิ ัตงิ าน พนั .ร.๓๔๔๗ กไ็ ด้แสดงออกถงึ ความมานะพยายามในความต้งั ใจท่ีจะ
ปฏิบัติภารกจิ ใหบ้ รรลุผลสำเรจ็ อย่างเตม็ ที่ อยา่ งไรกด็ ี ภารกจิ ใหมท่ ี่ บก.ควบคุม มอบหมายให้ พนั .ร.๓๔๔๗
ก็สามารถปฏบิ ัตภิ ารกิจไดส้ ำเรจ็ เรยี บร้อยทุกประการ

๕. พัน.ร.ศร.
๕.๑ กล่าวท่วั ไป จากผลการปฎบิ ัตทิ ่ีฝา่ ยเราได้ปฏิบตั ิงานตามแผนผาเมอื งเผด็จศึก ๒ ตงั้ แต่ ๒๐

ก.พ. ๒๔ เป็นตน้ มานน้ั ฝ่ายเรายังไมส่ ามารถยดึ ที่หมายต่าง ๆ ตามท่ีกำหนดไวต้ ามแผนได้หมดทกุ ทีห่ มาย ยงั
มีท่หี มายเหลืออยอู่ ีก ๒ – ๓ แห่ง เชน่ สำนักอำนาจรัฐ ( คิวยู ๐๓๖๒๙๖ ) , โรงพยาบาลเขต และพลาเขต (
คิวยู ๐๗๕๒๗๕) เป็นต้น ซงึ่ เป็นทห่ี มายทมี่ ีความสำคญั และมกี ำลังตดิ อาวุธหลบซ่อนอยจู่ ำนวนหนึ่ง ฝ่ายเรา
จึงวางแผนท่ีจะขยายผลตดิ ตามทำลายท่ีหมายทีห่ ลงเหลอื นีอ้ ยู่ตอ่ ไปใหห้ มดสิน้ เนือ่ งจากกำลังของฝ่ายเราทม่ี ี
อยู่มีภารกิจที่จะต้องยึดรักษาที่หมายและพื้นที่ที่ควบคมุ ไว้ใหไ้ ด้ตลอดจนมภี ารกิจอนื่ ที่จะตอ้ งปฏิบตั ิไมส่ ามารถ
ดำเนินการขยายผลตามแผนนี้ได้ หนว่ ยเหนือจึงได้ให้การสนับสนุนในการดำเนินการ โดยสง่ พนั .ร.ศร. จาก
ศูนย์การทหารราบ มาสนบั สนนุ การปฏิบตั ติ ามแผนดงั กลา่ ว โดยมีกำหนดการปฏิบตั ิงาน ๓๐ วัน พัน.ร.ศร.
กำหนดเดินทางโดย บ.ทอ. จากที่ตัง้ ปกติมาลงที่สนามบิน พ.ล. และเดนิ ทางเข้าพืน้ ทีป่ ฏิบตั ิใน ๑ เม.ย. ๒๔
แต่เน่ืองจากเหตกุ ารณ์ความไม่สงบใน กทม. ทำใหก้ ารเดนิ ทางตอ้ งเลอ่ื นไป และเดินทางถงึ บก.ควบคุม ใน ๑๒
เม.ย. ๒๔ และเดินทางเข้าพ้ืนท่ีปฏบิ ัตกิ ารในวันต่อมา

๕.๒ ภารกจิ พนั .ร.ศร. ขยายผลการปฏบิ ัติ โดยเข้าทำลายและยดึ สำนักอำนาจรัฐ, รพ. และ
พลาเขต

๕.๓ การปฏบิ ตั ิ
พนั .ร.ศร. มีแนวความคิดในการปฏิบัติที่จะเขา้ ยดึ ภูมปิ ระเทศสำคญั คอื เนิน ๗๔๕ ( คิวยู

๐๗๕๓๒๒ ) เนิน ๘๖๖ ( ควิ ยู ๐๕๒๓๒๓๐ ) และเนนิ ๘๗๕ ( คิวยู ๐๘๙๓๒๐ ) กอ่ นเพ่ือให้ พัน.ร.๓๔๔๒
สร้างทางลำลอง เชอ่ื มตอ่ เนินดังกลา่ วใหต้ อ่ กับทางลำลองสะเดาะพง – หนองแม่นา เพอ่ื ใชเ้ ปน็ เสน้ ทางส่ง
กำลงั และการสง่ กลบั เนือ่ งจาก โอกาสใช้ ฮ.จะมีความเป็นไปไดน้ อ้ ยมาก หลงั จากน้นั จงึ จะใชแ้ นวทาง
ลำลองดงั กล่าวเป็นฐานออกตเี พื่อเขา้ ทำลายและยึดท่หี มายดังกล่าวตอ่ ไป

พัน.ร.ศร.เร่ิมเคลื่อนยา้ ยเขา้ พื้นทีป่ ฏิบัติการ ใน ๑๒ เม.ย. ๒๔ โดยตั้ง บก.พนั .ท่ี
ควิ ยู ๐๘๙๓๒๒ และกำลัง รอ้ ย ปล. ต้งั ท่ี ควิ ยู ๐๘๙๓๓๒, คิวยู ๐๕๘๓๓๕ และควิ ยู ๐๖๒๓๓๓ โดยเรมิ่
ออกปฏบิ ัตกิ ารตามภารกจิ และสามารถเข้ายดึ เนิน ๘๗๕ และ ๘๖๖ ไวไ้ ด้โดยมกี ารปะทะเล็กนอ้ ย ในเวลา
เดียวกัน พัน.ร.๓๔๔๒ ไดเ้ ตรยี มเครอ่ื งจกั รกล เพือ่ เตรียมสร้างทางลำลองตามแนวความคดิ ดังกลา่ ว และ
เช่นเดียวกันในพืน้ ท่ี บ.ทุง่ สะเดาะพง ศูนย์เครอื่ งมือกลหลม่ สัก ก็เตรียมการสร้างทางจาก บ.ทุ่งสะเดาะพงไป
ยังหว้ ยเสลียงแห้งตามแนวทางเก่า ซง่ึ ในการนี้ จำเปน็ ตอ้ งวางกำลงั ใหก้ ารคุ้มกนั ในพนื้ ท่รี ะหวา่ งเขาย่ากบั
แนวทางเกา่ ปรากฏว่าในพ้นื ท่ีน้ผี กค.ขัดขวางอยา่ งรุนแรงหนว่ ยรบั ผดิ ชอบไมส่ ามารถให้การคุ้มกนั เครอ่ื งจกั รกล
ไดพ้ อเพียง ประกอบกบั ความขัดข้องของเครือ่ งจกั รกลของ พัน.ร.๓๔๔๒ และปัญหาระยะเวลาปฏบิ ตั ิงาน
อันจำกดั รวมทัง้ ฤดฝู นซง่ึ กำลังยา่ งใกล้เข้ามา บก.ควบคมุ จงึ ระงับแผนการปฏบิ ัติของ พัน.ร.ศร.ทวี่ างไวแ้ ละ

229

เปล่ียนภารกิจให้ พนั .ร.ศร.กวาดล้างพนื้ ที่เหนือเขาย่า เพอื่ ให้การสร้างทางของศนู ยฯ์ ปลอดภัย ซึง่ จากการ
ปฏบิ ัติมกี ารปะทะกับ ผกค.อย่างหนกั ตลอดเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ใน ๒๑ เม.ย. ๒๔ ขณะทรี่ อ้ ย.๒ ได้ส่ง
กำลังเข้ากวาดล้างบรเิ วณ ควิ ยู ๐๖๙๓๓๔ ได้ปะทะกบั ผกค.ประมาณ ๑๒ คน ฝ่ายเราสามารถยึดท่หี มายได้
และยดึ ปลย.เอเค.๔๗ และเซกาเซไดอ้ ย่างละ ๑ กระบอก, ใบปลวิ โฆษณา และสง่ิ ของอน่ื ๆ หลายรายการ
คาดวา่ ผกค.จะตอ้ งเสียชวี ิตอย่างนอ้ ย ๒ คน

จากการปฏิบัติอยา่ งหา้ วหาญของ พัน.ร.ศร.น้ี ทำให้ฝา่ ยเราสามารถควบคุมพ้ืนท่ีนไี้ วไ้ ด้ ทำให้ศูนยฯ์
สามารถดำเนินการสร้างทางลำลองแยกจากบริเวณ บ.สะเดาะพง โดยเร่ิมจากสามแยกกระทงิ ( คิวยู
๑๒๒๓๒๖ ) ผ่านไปตามลาดหนา้ เนินเขายา่ ผ่านเนนิ ๘๕๑ ( คิวยู ๐๙๐๓๓๓ ) ไปบรรจบกบั เสน้ ทางเดิมที่ ควิ
ยู ๐๙๐๓๕๐ ได้สำเร็จ ซง่ึ จะเก้ือกูลให้ ช.๔๔๔ ดำเนินการราดยางถนนสายสะเดาะพง – ห้วย เสลยี งแหง้
– หนองแมน่ า ได้อย่างปลอดภัยตอ่ ไป

พัน.ร.ศร.ได้ครบกำหนดปฏบิ ัติภารกิจตามแผน ใน ๓๐ เม.ย. ๒๔ แตเ่ นือ่ งจากภารกจิ ยัง
ติดพนั บก.ควบคมุ จงึ ร้องขอให้ พนั .ร.ศร.อย่ปุ ฏบิ ตั ิงานต่ออกี ๑๐ วัน ซง่ึ ก็ไดร้ ับความร่วมมอื อยา่ งดยี ่งิ

พัน.ร.ศร.ถอนกำลังกลบั ที่ตัง้ ปกติ ใน ๙ พ.ค. ๒๔
๖. ทหารพรานจู่โจม

๖.๑ กลา่ วทวั่ ไป ทหารพรานจโู่ จม มกี ำลงั พล ๖ กองรอ้ ย เดนิ ทางถึงพ้นื ท่ี
ปฏิบัตกิ ารใน ๑๕ ก.พ. ๒๔ และได้มอบภารกิจให้ รวม ๒ ขน้ั ตอน

๖.๒ ภารกจิ ขนั้ ที่ ๑
ก) จัดกำลัง ๓ กองรอ้ ย คุม้ กันการปฏบิ ตั งิ านของ หน่วย ช.๔๔๔ ซึง่

สรา้ งทางจากเขาค้อ ถึงสะเดาะพง โดยการ ลว.รบและซุม่ โจมตี อยา่ งตอ่ เน่ือง
ข) จดั กำลงั ๒ กองร้อย คุ้มกนั การสรา้ งทางของศูนยเ์ ครื่องมือกล ยึดเนนิ

ปลายเขาคอ้ ( คิวยู ๑๒๐๓๕๖ ) และเนนิ คิวยู ๑๒๖๓๓๘ เพ่อื สนับสนนุ การปฏบิ ตั ขิ อง พนั .ร.๓๔๔๑
ค) จัดกำลัง ๑ กองรอ้ ย เปน็ กองหนุน และปอ้ งกนั ฐานยงิ

๖.๓ การปฏิบตั ิขนั้ ที่ ๑ ทพ.จู่โจม จดั ต้งั บก.ของหน่วยที่ คิวยู ๑๓๔๓๘๘ และ
ส่งกำลงั เข้าปฏบิ ัติ ดงั น้ี.-

ก) ทหารพรานจโู่ จม ๓ กองรอ้ ย เรมิ่ ออกปฏิบตั หิ น้าทค่ี มุ้ กนั การสร้างทางของ
หนว่ ย ช.๔๔๔ โดยแบ่งพ้นื ทค่ี มุ้ กนั กบั หน่วย กกล.ฯ คุ้มกนั การสรา้ งทางโดยใช้เนิน ๙๓๕ ( ควิ ยู ๑๓๗๓๗๐ )
เปน็ เส้นแบง่ เขต ตอนเหนอื เป็นของ กกล.ฯ และตอนใต้เปน็ ของ ทพ.จู่โจม

ผกค.ได้ยดึ เนนิ ๙๓๕ เป็นทีม่ ่ันถาวรตอ่ ตา้ นฝ่ายเราอยา่ งแขง็ แรงเปน็
เวลานานต้ังแต่การปฏิบตั งิ าน ในปีทผี่ ่านมา สามารถยบั ยัง้ กกล.ที่ค้มุ กนั บริษัทสรา้ งทางภาณุมาศ มใิ ห้
ปฏิบัติงานไดท้ ำให้งานชะงกั อยูใ่ นห้วงเวลาปที ่ผี า่ นมาในการปฏบิ ตั ิงานครั้งนเ้ี ช่นกัน เม่อื ช.๔๔๔ สรา้ งทางต่อ
จากบริษทั ได้สรา้ งค้างไว้เมอ่ื ปกี อ่ น มาถึงหน้าเนิน ๙๓๕ ผกค.ไดด้ ำเนนิ การตอ่ ตา้ นอย่างหนักนายทหารท่ี
ควบคมุ งานได้รบั บาดเจบ็ สาหสั กำลังพลได้รบั บาดเจ็บหลายนาย ช.๔๔๔ ต้องระงับงานท่ีปฏิบัตขิ ้างหน้า
ชว่ั คราว กกล.ที่คมุ้ กนั ได้ดำเนนิ การกวาดลา้ งเนิน ๙๓๕ แต่ตอ้ งเสียชีวติ และบาดเจ็บหลายนาย ยังไม่สามารถ

230

กวาดลา้ ง ผกค.ออกไปได,้ จากการแบ่งงานรับผิดชอบดังกลา่ ว ทพ.จูโ่ จมจึงเขา้ ปฏิบัติ โดยโอบเข้าทางดา้ นใต้
ของเนนิ ๙๓๕ และสามารถยดึ เนนิ ๙๓๕ ตอนใตไ้ ว้ได้ เม่ือ ๑๙ ก.พ. ๒๔ โดยไมไ่ ด้รบั การสูญเสีย และ
เปน็ ผลให้ กกล.สามารถเข้ายดึ เนิน ๙๓๕ ด้านบนไวไ้ ด้ในเวลาต่อมา จากการตรวจค้นได้พบหลมุ บุคคล
คตู ิดต่อทัว่ ไปบนเนนิ ซึ่งชว่ ยให้ ผกค.สามารถใช้เปน็ ทม่ี นั่ ตอบโตฝ้ ่ายเราไดอ้ ยา่ งเหนียวแน่น

การยดึ เนนิ ๙๓๕ ไวไ้ ด้ ทำให้ ช.๔๔๔ สามารถดำเนินการสร้างทางต่อไปได้
อยา่ งสะดวก ผกค. ถอยไปตงั้ รับ และดำเนนิ การตา้ นทานใหม่ท่ี เนนิ ๙๐๙ ( คิวยู ๑๓๒๓๖๐ ) ซ่ึง ทพ.จูโ่ จม
กไ็ ดต้ ิดตามกวาดล้าง และสามารถเขา้ ยึดเนนิ ๙๐๙ ไดใ้ นวันต่อมา โดยไดร้ ับการสญู เสียเพียงเลก็ น้อย ผกค.
พยายามเปล่ยี นยทุ ธวิธีเล็ดลอดเข้ามาขดั ขวาง แตก่ ็ถูก ทพ.จูโ่ จม สกัดกั้น โดยการวางจุดซุ่มโจมตี เม่ือ ๘
พ.ค. ๒๔ ผกค.ไดแ้ ทรกซมึ เขา้ มารบกวนการปฏบิ ัติแตถ่ ูก ทพ.จู่โจม ซ่มุ โจมตีล่าถอยไป ฝา่ ยเราสามารถยึด
ศพได้ ๒ ศพ คาดว่ามีผูบ้ าดเจบ็ หลายคน จากการปฏิบัตกิ ารอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ ดว้ ยการ ลว.ซุ่มโจมตี
อย่างกวา้ งขวางดังกลา่ ว ทำให้ ผกค.ไมส่ ามารถดำเนนิ การขดั ขวางใด ๆ ได้เลย ช.๔๔๔ สามารถดำเนินการ
สร้างทางไปได้โดยสะดวกและรวดเรว็ จนถึงห้วยสะเดาะพง อยา่ งปลอดภยั

ข) ทพ.จโู่ จม ๒ กองรอ้ ย เรมิ่ เคลอ่ื นท่อี อกจากจดุ เริม่ ตน้ ควิ ยู ๑๒๐๓๖๐ ใน
๑๖ ก.พ. ๒๔ พร้อมดว้ ยเครื่องจักรกล และ รสพ. ๒ คนั สามารถเคลอื่ นทไี่ ปได้เลก็ น้อย ผกค. เรมิ่ ตอ่ ตา้ น
อย่างรนุ แรงจากเนิน ควิ ยู ๑๑๘๓๕๖ แม้วา่ ฝา่ ยเราจะได้รับการสนบั สนุนอยา่ งเตม็ ที่จากกำลังทางอากาศและ
อาวุธสนบั สนุนทางพน้ื ดนิ ก็ตาม ก็ไม่สามารถเคล่ือนทตี่ อ่ ไปได้ เนอื่ งจาก ผกค. ไดด้ ัดแปลงเนนิ น้ีไวเ้ ป็นจดุ
ตา้ นทานอย่างแข็งแรง ทำให้ฝ่ายเราได้รบั การสูญเสยี คอ่ นข้างสงู ทพ.จโู่ จม เปลย่ี นยทุ ธวธิ ีใหม่ โดยการใช้
กำลงั ส่วนยอ่ ยแทรกซมึ เขา้ ยึดเนินดังกล่าว และสามารถปฏิบตั ิสำเรจ็ โดยยึดได้เมื่อ ๑๘ ก.พ. ๒๔ ซ่งึ ผกค.ได้
ตอ่ ต้านอย่างรุนแรงหลังจากที่ ผกค.สูญเสยี ทมี่ ่นั นแี้ ลว้ ผกค.ก็เปล่ยี นยทุ ธวิธไี มต่ า้ นทานเหนียวแนน่ หันมาใช้
ยุทธวธิ ขี ดั ขวาง รบกวนและเพ่ิมเตมิ ดว้ ยการวางกบั ระเบดิ และระดมยิงดว้ ยอาวุธ ค.๖๐ ซง่ึ ทำให้ฝ่ายเรา
สูญเสยี มาก แตฝ่ า่ ยเราก็ยงั สามารถเคลอื่ นท่ตี ่อไปได้ ใน ๒๒ ก.พ. ๒๔ ทพ.จู่โจม เคลื่อนท่ีเขา้ ยึดเนนิ คิวยู
๑๑๕๓๕๐ ได้ โดยมีการต้านทานเล็กน้อย ทพ.จโู่ จม ใช้ยุทธวธิ กี ารแทรกซมึ และดำเนินการซมุ่ โจมตอี ยา่ ง
กว้างขวาง ทำให้ ผกค.ไม่สามารถเล็ดรอดเข้ามารบกวนหรือขดั ขวางได้ ทำให้การดำเนินงานของศนู ยเ์ ครอ่ื งมือ
กลในการทำงานกรยุ ถงึ เนิน คิวยู ๑๒๐๓๕๖ โดยรวดเร็วและปลอดภยั

จากการท่ี บก.ควบคุมฯ ได้รบั หนว่ ยใหมม่ าเพิ่มเติมตามแผนที่จะให้ ทพ.จู่โจมค้มุ กนั การสรา้ งทางไปถงึ
เนิน ควิ ยู ๑๒๖๓๓๘ จงึ ระงบั โดยได้มอบใหห้ นว่ ยใหม่ปฏบิ ัติภารกิจแทนต่อไป และได้มอบให้ ทพ.จ่โู จม รบั
ภารกจิ คมุ้ ครองความปลอดภยั ในพืน้ ท่สี ว่ นหลงั จากเขาค้อถงึ บ.ทุ่งสมอ จนถึง ๒๐ เม.ย. ๒๔ ทพ.จู่โจม ๑
กองรอ้ ย ไดใ้ หก้ ารสนบั สนุนการผลัดเปลีย่ นและสนับสนนุ การยิงอย่างใกล้ชดิ ให้แกก่ ำลังทอี่ อกปฏบิ ตั ิการ ซ่ึง
มีผลทำให้ ทพ.จู่โจม สามารถปฏบิ ตั กิ ิจ ตามขอ้ ก) และ ข) ได้ สำเร็จอยา่ งสมบรู ณ์

ใน ๓๐ มี.ค. ๒๔ ทพ. ๓ กองรอ้ ย ไดเ้ ดินทางกลับไปฟ้ืนฟกู ำลังและพักผอ่ น ตงั้ แต่ ๒๑
เม.ย. ๒๔ ทพ.จู่โจม ๖ กองรอ้ ย ได้กลับเขา้ มาปฏิบัตภิ ารกจิ อกี รวมมี ทพ.จูโ่ จม ปฏบิ ัติงานในพื้นที่ ๙
กองรอ้ ย

231

๖.๔ ภารกิจข้ันท่ี ๒ บก.ควบคุมฯ ไดร้ ับนโยบายจากหน่วยเหนอื ใหเ้ สรมิ ความม่ันคงในพน้ื ทใ่ี หม้ ี
ความมั่นคงและปลอดภัยมากยิง่ ขน้ึ จึงมอบภารกิจให้ ทพ.จู่โจม ดำเนนิ การดงั น้.ี -

ก) จดั กำลัง ๓ กองรอ้ ย สกัดกั้นการรบั – สง่ สป.ต่าง ๆ ระหวา่ ง ผกค.
ในพื้นที่ และผ้สู นับสนนุ ภายนอก ตลอดจนรบกวนขดั ขวางการปฏบิ ตั ิของ ผกค.เพ่ือลดความกดดนั ท่ีกระทำต่อ
ฝา่ ยเรา

ข) จัดกำลงั ๖ กองร้อย คมุ้ ครองความปลอดภยั ตามเส้นทาง บ.สะเดาะ
พง – เขาย่า และ บ.สะเดาะพง – ห้วยเสลียงแห้ง ซึ่งในช่วงนีจ้ ะต้องคมุ้ กันการปฏบิ ตั งิ านของศูนย์ฯ ในการ
ดำเนนิ การลาดยางด้วย

๖.๕ การปฏิบัติข้นั ที่ ๒
ก) บก.ควบคุมฯ ได้ส่งมอบกำลงั ทพ.จ่โู จม ๓ กองร้อย ให้ ฉก.ศสพ.ฯ ซึ่ง

รับผดิ ชอบในการสกดั ก้นั ดงั กล่าว เป็นผูค้ วบคมุ การปฏบิ ตั ิ ซ่งึ มรี ายละเอยี ดการปฏิบตั ดิ งั น.ี้ -
ทพ.จูโ่ จม แบง่ การปฏบิ ัตเิ ปน็ ๓ ทศิ ทาง ๆ ละ ๑ กองร้อย แทรกซึมจาก

จุดเริ่มต้น บ.คลองนำ้ คัน ( คิวยู ๐๒๑๑ ) บ.มงุ ( พียู ๘๒๓๑ ) และจากฐานปฏิบัตกิ ารตากสนิ ( พยี ู ๙๖๖๖
) เข้าปฏบิ ัตภิ ารกจิ ดงั กลา่ ว การปฏิบัตเิ ปน็ ไปอย่างไดผ้ ล เชน่ ๒๓ พ.ค. ๒๔ ทพ.จโู่ จม ได้ซมุ่ โจมตี ผกค.
ทอ่ี อกมารับ สป. ที่บรเิ วณ คยิ ู ๐๐๑๖๓๐ ทำให้ ผกค.เสียชวี ิต ๒ คน สามารถยึดศพได้ คาดวา่ บาดเจ็บ
อกี หลายคน ยึดอาหาร, ยารักษาโรคได้จำนวนหนึง่

สรปุ ผลการปฏบิ ตั ิตามภารกจิ น้ี ทำให้ ผกค.ไดร้ บั ความยากลำบาก ทัง้ น้ไี ด้จากคำใหก้ าร
ของผมู้ อบตัว ซึง่ ออกมาจาก บ.ตอ่ สู้ ( ควิ ยู ๐๔๔๒๗๗ ) เมือ่ ๒๒ พ.ค. ๒๔ ทำให้ ผกค. ลดความกดดันต่อ
หน่วยทอี่ ยภู่ ายในลงได้มาก

ข) ในหว้ งเวลาการปฏบิ ัติทีผ่ ่านมา บก.ควบคุมฯ ไดส้ รา้ งเสน้ ทาง เพื่อใช้ในการ
สง่ กำลังบำรุงใหแ้ ก่หน่วย พนั .ร.๓๔๔๗ บนเขายา่ และเส้นทางไป พัน.ร.๓๔๔๔ ท่ี บ.หนองแม่นา เนอื่ งจาก
หนว่ ยทค่ี ุม้ กนั การใชเ้ สน้ ทาง ๒ เส้นนี้ จำเปน็ ต้องกลับทตี่ ง้ั ปกติ บก.ควบคมุ ฯ จึงไดม้ อบภารกิจนใ้ี ห้ ทพ.จู่
โจม ปฏบิ ัตแิ ทน

เส้นทาง ๒ เส้นน้ี คอื ช่วง บ.สะเดาะพง – เขาย่า ระยะทางประมาณ ๒ กม.
และช่วง บ.สะเดาะพง – หว้ ยเสลยี งแหง้ ระยะประมาณ ๕ กม. ทพ.จู่โจม ได้ใชก้ ำลัง ๖ กองรอ้ ย รกั ษา
เสน้ ทางเหล่านไ้ี วไ้ ด้ โดยมีเกณฑป์ ลอดภัยสงู แม้บางครั้งจะมี ผกค.ส่งกำลงั เขา้ มารบกวนขัดขวาง แต่ ทพ.จู่
โจม กส็ ามารถขบั ไล่ออกไป และคงสภาพความปลอดภัยไว้ได้
บทบ.ยว.๓

บก.ควบคุม ไดร้ ับการสนบั สนุนการปฏิบตั ิจาก บทบ.ยว.๓ ตามแผนผาเมอื งเผด็จศกึ ๑ และ ๒
ดงั น.ี้ -

- ภารกจิ ทางยทุ ธการ บทบ.ยว.๓ ได้ให้การสนับสนุน ฮ.ท.๑ จำนวน ๑๐ เครอ่ื ง ฮ.ท.๑
ติดอาวุธ ๔ เครอ่ื ง และ ฮ.บังคบั บญั ชา ๑ เคร่ือง เพ่ือปฏบิ ัติภารกจิ การยทุ ธสง่ ทางอากาศ ใน ๒๐ และ
๒๑ ก.พ. ๒๔ ถงึ แมจ้ ะไมส่ ามารถปฏิบตั ิภารกจิ ได้สำเร็จตามแผนท่วี างไวอ้ ยา่ งสมบูรณ์ เน่อื งจาก ผกค.ได้

232

ดำเนินการต้านทานอยา่ งหนกั เจา้ หนา้ ทขี่ องหน่วยทุกคนก็ได้แสดงออกถึงความกลา้ หาญ และความรบั ผดิ ชอบ

ในภารกจิ ทไี่ ด้รับมอบหมายเป็นอย่างดี จนถงึ กับเจ้าหน้าที่บางนายไดร้ บั บาดเจ็บ และ ฮ.ตอ้ งชำรุดจากการถกู

ยิงหลายเครือ่ ง

- สำหรับ บ.ต.๑๙ ไดป้ ฏบิ ัติหนา้ ท่ใี นการคุม้ กัน และสนับสนุนการปฏิบตั ิแกห่ น่วยทาง

พืน้ ดินตลอดเวลาอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ทำให้ ผกค.เกรงกลัว และสงบการปฏบิ ตั ิเมื่อเจา้ หนา้ ท่ีได้นำ บ.ต.๑๙

ขนึ้ ปฏบิ ัตงิ าน และจากการปฏบิ ัตอิ ย่างกลา้ หาญ เมือ่ ๕ ม.ี ค. ๒๔ ทำให้ นบ. ( ร.อ.สมเกยี รติ วัฒนวทิ ย์กิจ

) ไดร้ ับบาดเจ็บสาหัส จากการท่ีเครือ่ งบินถกู ยงิ และต้องรอ่ นลงอย่างฉกุ เฉนิ

- ภารกจิ ทางส่งกำลงั และการสง่ กลับ หน่วยปฏิบตั ติ ามแผนนี้ สว่ นใหญไ่ ดเ้ คล่ือนย้ายกำลัง

เข้ากวาดล้างทำลายฝ่ายตรงขา้ มในพ้นื ทปี่ า่ เขา และหา่ งไกลจากตำบลสง่ กำลังซง่ึ จำเปน็ ต้องรับการสนบั สนุน

ในการสง่ กำลังและการสง่ กลบั ผู้เสยี ชวี ติ และผู้บาดเจ็บโดยทางอากาศ ซง่ึ เป็นหนทางเดียวทีส่ ามารถทำไดใ้ น

ระยะเร่มิ ต้นของการปฏิบตั ิตามแผน ซง่ึ ในหว้ งเวลานี้เป็นห้วงเวลาท่ี ผกค.ยงั มีความเขม้ แขง็ ไดต้ อบโตฝ้ า่ ยเรา

อย่างหนกั ทำให้หนว่ ยพืน้ ดนิ ประสบกบั ความสูญเสียและต้องการสง่ กลับตลอดเวลา ฮ.ตอ้ งปฏิบัติการอย่าง

หนกั และเส่ยี งอนั ตรายอย่างยง่ิ แต่ด้วยความกล้าหาญของเจา้ หน้าทแ่ี ละความมุง่ มน่ั ในการทจ่ี ะปฏบิ ตั หิ น้าที่ที่

ได้รบั มอบใหส้ ำเร็จ ซง่ึ ถึงกับทำใหเ้ จ้าหน้าทบี่ างนายได้รบั บาดเจบ็ ( ร.อ.ล้ำทิพย์ ภริ มย์นา ) และบางครัง้

ฮ.ถูกยงิ ชำรดุ ตอ้ งร่อนลงฉุกเฉิน จงึ ทำใหห้ นว่ ยสามารถปฏบิ ัติภารกจิ ต่าง ๆ ทีไ่ ด้รบั มอบไดส้ ำเร็จ สามารถสง่

กำลังใหห้ นว่ ยปฏบิ ัติ และช่วยชวี ติ ผู้บาดเจบ็ ไวไ้ ด้มากมาย นบั เป็นการสร้างขวญั และกำลังใจใหแ้ ก่หนว่ ยที่

ปฏบิ ตั ิการทางพืน้ ดนิ ไดอ้ ยา่ งดยี ง่ิ

สรุปผลการปฏิบตั ิ

ก) ฮ.ท.๑

- ภารกจิ บินทางยุทธการ ๑,๘๓๐ เทย่ี วบนิ

- ภารกิจบนิ ทางธรุ การ ๘๓ เที่ยวบิน

รวม ๑,๙๑๓ เที่ยวบิน

( ๘๕๗ : ๓๕ ชม. )

ข) บ.ต.๑๙ ( ตดิ จรวด )

- ภารกจิ บินทางยทุ ธการ ๘๐ เที่ยวบิน

- ภารกิจบินทางธุรการ ๑ เที่ยวบนิ

รวม ๘๑ เทีย่ วบนิ

( ๑๖๐ : ๔๐ ชม. )

การสูญเสีย

ก) อากาศยานถูกยงิ ๖๒ ครงั้ ( เสยี หาย ๑๔๐ แหง่ )

ข) อากาศยานประสบอุบตั ิเหตุ ๒ ครง้ั

233

การสนับสนุนจากกำลงั ทางอากาศของ ทอ.

กองทพั อากาศ โดย ศสอต.๓ ได้ใหก้ ารสนับสนุนการปฏิบตั ิตามแผนผาเมือง

เผดจ็ ศึกอยา่ งดียิง่ มาโดยตลอด ไดจ้ ัดเจ้าหนา้ ที่ นตต. ของ ศสอต.๓ ไปประจำท่ี บก.ควบคุม ตลอดเวลา

เพอื่ ประสานการปฏิบัตริ ะหว่าง ทอ. และหน่วยรับการสนับสนนุ ศสอต.๓ ได้ให้การสนับสนุนแก่การปฏบิ ตั ิ

ตามแผนฯ ดงั นี.้ -

ดา้ นยทุ ธการ ได้ให้การสนบั สนนุ การโจมตที างอากาศ, การเตรยี มพร้อมในอากาศ,

การยงิ รบกวนเวลากลางคนื , การ ลว.ด้วยสายตา, การถา่ ยภาพ, การคุ้มกันขบวนเคลอ่ื นยา้ ย, การบิน ลว.

พร้อมอาวุธ เป็นตน้ ผู้ปฏิบัตงิ านภารกิจเหล่านไ้ี ดป้ ฏิบัติหนา้ ที่ด้วยความกล้าหาญ อดทน และเสย่ี งอนั ตราย

ตลอดเวลาจากการตอบโตข้ อง ผกค. จนเครื่องบินต้องถยู ิงชำรุดหลายเครอื่ ง ซง่ึ จากผลการปฏบิ ัติ ไดอ้ ำนวย

ประโยชน์ใหแ้ กห่ น่วยปฏิบัติ และ บก.ควบคมุ อย่างกว้างขวาง

ด้านปฏบิ ตั กิ ารจติ วิทยา ศสอต.๓ ได้ให้การสนับสนุน บ.ติดเคร่อื งขยายเสียงแก่

บก.ควบคุม เพอ่ื ปฏิบตั กิ ารตอ่ เปา้ หมายที่ บก.ควบคมุ กำหนด โดยมีเจ้าหน้าท่ี กร.ของ พตท.๑๖๑๗ เปน็

ผดู้ ำเนนิ การ ซ่ึงจากการสอบถามผู้มอบตวั และกำลังของฝ่ายเดียวกัน ปรากฏว่า เสียงที่รับฟงั ชัดเจนพอควร

สามารถเข้าใจในขอ้ ความท่ีกระจายเสียงไดด้ ี

เปา้ หมายที่กำหนดมีทั้ง ฝ่ายตรงขา้ ม ซึง่ ฝา่ ยเราพยายามชี้แจงความมงุ่ หมายของเราทำความ

เข้าใจ เปิดเผยขอ้ เท็จจริง และชกั ชวนให้มอบตัว สว่ นเปา้ หมายฝ่ายเดียวกนั เป็นการกระจายเสียงเพลงเพอ่ื

ปลุกปลอบและการบำรุงขวัญ

ด้านธรุ การ ศสอต.๓ ได้ใหก้ ารสนับสนนุ การเคล่ือนย้ายกำลังพลของหน่วย ในการเข้า

ปฏบิ ัตงิ านและกลับที่ต้ังปกติ รวมทง้ั การส่งกลบั ผู้บาดเจบ็ ไปรบั การรักษาพยาบาลทโี่ รงพยาบาลพระมงกุฎ

เกล้าฯ กทม. ซงึ่ ไดด้ ำเนนิ การไปอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ทันแก่ความต้องการทางยุทธการ และสงวนชีวิต

ผ้ไู ด้รบั บาดเจ็บไวไ้ ด้เปน็ อยา่ งดี

สรปุ ผลการปฏบิ ัติ

๑. สามารถทำลายฐานท่มี ัน่ ของ ผกค.ในพืน้ ท่ี บ.หนองแม่นา, เขาคอ้ , บ.สะเดาะพง ซ่งึ ทีห่ มายคือ

สำนักการเมอื งการทหาร, สำนกั นาเคลอื่ นท่,ี สำนักทหารช่าง, กองบัญชาการสู้ศกึ แนวหนา้ และหมูบ่ ้าน

ปลดปล่อยของมวลชนบางแหง่ สามารถลดระดับลงเป็นเขตจรยุทธ

๒. สามารถทำลายกำลังตดิ อาวธุ ของ ผกค.ลงได้ประมาณ ๑๕ คน (เฉพาะทม่ี ี

หลักฐานยนื ยันแน่ชดั ) บาดเจบ็ ไมท่ ราบจำนวน มวลชนมอบตวั ประมาณ ๑๒๐ คน ยดึ และทำลายสิ่งของได้ดงั น้ี

๒.๑ ทำลายอาคารบ้านพกั ได้ ๘๖ หลงั

๒.๒ ทำลายข้าวเปลือกไดป้ ระมาณ ๖๕ เกวียน

๒.๓ ทำลายสัตยเ์ ล้ียงได้ หมู ๖๕ ตวั , ววั ๔๑ ตวั , ความ ๓๙ ตัว และไก่ ๒๗๐ ตวั

๓. บคุ คลระดับชี้นำ - นักศกึ ษา ตอ้ งหลบหนีกระจดั กระจายไม่สามารถอยู่

รวมกนั เพ่อื ปฏบิ ัติงานได้เปน็ ปึกแผน่ เหมอื นก่อน กำลงั ตดิ อาวุธและมวลชนของ ผกค.ต้องถอนตัวออกจากพ้นื ที่

ท่อี ยู่กนั มาเป็นเวลานาน ไปอาศยั หลบซอ่ นอยใู่ นปา่ และไม่สามารถทำการเพาะปลูกหรือสะสมเสบียงอาหารได้

234

อย่างสะดวกและมีปรมิ าณเพยี งพอ ทำให้ความเปน็ อย่ไู ดร้ บั ความอดอยากและเดือนร้อน ซง่ึ เป็นผลให้มวลชน

ออกมามอบตัวมากข้ึนตามลำดบั เม่อื มวลชนอดอยากและไดร้ บั ความลำบากมากยงิ่ ข้นึ กำลังทหารของ ผกค.ท่ี

ควบคมุ อย่กู ็ไม่สามารถควบคมุ ไว้ได้

๔. พิสูจนท์ ราบไดว้ ่าในพน้ื ทน่ี ี้ไดม้ กี ารตงั้ ศาลประชาชนขนึ้ ซึ่งนบั เปน็ ฐานท่มี ่นั แหง่ แรกท่ีดำเนนิ การ

เร่อื งน้ี นับเป็นความกา้ วหน้าในการสร้างระบอบการปกครองและการควบคุมมวลชนในฐานท่มี ัน่ ของฝ่ายตรง

ขา้ ม ฝ่ายชน้ี ำมีความสามารถสูงในการควบคมุ มวลชนใหอ้ ยู่ในระเบียบ เห็นไดจ้ ากท่มี วลชนออกมามอบตัวนอ้ ย

๕. ยนื ยันฐานข่าวเดิมว่า เขาคอ้ เป็นจดุ ศนู ย์กลางในการขยายเขตงานเช่ือมตอ่ กับภาคอิสาน, ภาค

กลาง และภาคตะวนั ตกของประเทศ

๖. จากเอกสารท่ียดึ ได้ แสดงว่าฝ่ายตรงข้ามได้วเิ คราะห์การดำเนนิ งานของฝา่ ย

เรามาโดยตลอดและเตรียมแผนในการต่อตา้ นการล้อมปราบของฝ่ายเราไวล้ ่วงหน้า

๗. ฝา่ ยเรามีโอกาสได้ดำเนินการดา้ น ปจว. ทง้ั ทางพน้ื ดินและทางอากาศ ทางสถานีวทิ ยุกระจายเสียง

ใบปลิว อยา่ งกว้างขวางซึง่ มีผลทำให้มวลชนมีโอกาสทราบข้อเท็จจริงตา่ ง ๆ รวมทง้ั นโยบายของฝา่ ยเราในการ

ทจ่ี ะสนบั สนนุ เขาอยา่ งจรงิ ใจ ซ่ึงการซักถามผู้มอบตวั ใหก้ ารวา่ มวลชนส่วนมากต้องการจะออกมามอบตัวแตถ่ กู

ฝ่ายทหารของ ผกค.ควบคุมไวฉ้ ะน้นั แม้มวลชนจะถกู ควบคุมอยา่ งใกลช้ ิด แต่ก็คงหาโอกาสทจ่ี ะออกมามอบตวั

ในโอกาสที่ทำได้ นบั เป็นการสร้างปญั หาในการต้องคอยควบคมุ มวลชนแก่ฝ่ายชี้นำด้วย

๘. การสญู เสียฐานท่ีมน่ั เขาคอ้ และ บ.หนองแมน่ า คร้ังนี้จะสง่ ผลสะเทอื นและลดขวัญและกำลังใจใน

การตอ่ ส้ขู อง ผกค.ไปยังฐานท่ีมั่นอ่นื ๆ ดว้ ย

๙. สามารถเปิดพนื้ ทแ่ี ละสร้างความปลอดภยั ชว่ ยให้ กอ.โครงการพฒั นาลุม่ น้ำเขก็ ขยายพน้ื ท่ีทำกิน

ออกไป ซ่งึ ฝ่ายเราไดน้ ำราษฎร จำนวน ๑๕๐ ครอบครัวเข้าทำกนิ ในพืน้ ที่ด้านตะวนั ออกและดา้ นทิศ

ตะวันออกเฉยี งเหนอื ของเขาคอ้ นำครอบครัวทหารพราน จำนวน ๕๒ ครอบครัวเข้าทำกินในพืน้ ที่ บ.สะเดาะ

พง และนำทหารพรานจำนวน ๑ กองร้อย เขา้ ทำกินในพื้นที่ บ.หนองแมน่ า

๑๐. ฝ่ายเราสามารถดำเนินการยทุ ธศาสตรพ์ ฒั นาให้พ้ืนทน่ี ีม้ คี วามมง่ั คงปลอดภัยไดต้ อ่ ไปซ่ึงปัจจุบนั

เรากำลงั ดำเนนิ การสร้างทางลาดยางจาก บ.สะเดาะพง ไปยัง บ.หนองแม่นา ระยะทางประมาณ ๑๖ กม.

เพือ่ เตรยี มเปิด ๒ ขา้ งทางให้เปน็ พน้ื ท่ที ำกนิ ของราษฎรต่อไปและในอนาคตหากทำไดเ้ ราจะสร้างทางต่อจาก

บ.หนองแมน่ า ต่อไปอกี จนถึง บ.มงุ หรอื บ.คลองนำ้ คนั , บ.ซบั เปิบ และจะดำเนนิ การใหเ้ ป็นทที่ ำกนิ ของ

ราษฎรเชน่ เดียวกัน ซึ่งจะทำใหพ้ ้ืนท่นี ้ีมคี วามปลอดภัยและมั่นคงยิง่ ขึน้ และจะเปน็ การจำกดั อิทธิพลของ ผดค.

ในพ้ืนท่นี ี้ให้หมดไปในทีส่ ุด

การสญู เสยี

ฝา่ ยเรา - เสยี ชีวิต ๑๒๕ นาย

- บาดเจ็บ ๔๔๖ นาย

- รยบ.๑/๔ ตัน เสียหาย ๒ คัน (ข้นั จำหนา่ ย ๑ คัน)

- รยบ.๒ ๑/๒ ตนั เสียหาย ๑ คนั

- รสพ.เอ็ม ๑๑๓ เสยี หาย ๒ คนั

235

- รถยนตบ์ รรทุกนำ้ เสยี หาย ๑ คัน

- รถแทรกเตอร์ เสยี หาย ๓ คัน

ฝ่าย ผกค.- เสยี ชีวิตจำนวนหนง่ึ (พบศพ ๖ ศพ )

- บาดเจ็บจำนวนหนึง่

- ยึดอาวุธยุทโธปกรณไ์ ดห้ ลายรายการ

วเิ คราะหผ์ ลการปฏิบตั ขิ องท้งั สองฝ่าย

๑. ความสำเร็จของฝา่ ยเราในการสลายฐานทีม่ น่ั ของ ผกค.ในพืน้ ท่ีตอนใต้ของรอยตอ่ ๓

จังหวัด ( พษิ ณุโลก - เพชรบูรณ์ - เลย ) เกดิ จากการเลอื กแนวทางตอ่ สู้เพ่อื เอาชนะคอมมวิ นิสต์ไดอ้ ย่างถกู ต้อง

ท้ังในระดบั ยุทธศาสตร์และยุทธวิธี ฝา่ ยเราไดก้ ำหนดยทุ ธศาสตรใ์ นการเอาชนะ ผกค.ในเขตงานนี้ ด้วยการใช้

มาตรการพฒั นาเพอ่ื ปรบั ปรงุ สภาพแวดล้อมในพ้นื ท่ี ซ่งึ เปน็ มาตรการทางการเมอื งควบคกู่ บั การปฏิบัตกิ ารทาง

ทหาร ตามแนวทางการปอ้ งกนั และปราบปรามการต่อความไม่สงบ

๒. มาตรการพัฒนาตามโครงการพัฒนาลมุ่ นำ้ เขก็ ซงึ่ ดำเนนิ การก่อสร้างเส้นทาง

เขา้ ส่พู ้นื ที่อิทธพิ ลของ ผกค. แลว้ นำราษฎรอาสาสมัครเข้าไปทำกนิ แม้จะเห็นผลชา้ สิ้นเปลืองมากและถูก

ขัดขวางค่อนข้างรุนแรง แตไ่ ดบ้ ังเกิดผลในระยะยาว เนื่องจากฝ่ายเราไม่สามารถวางกำลังจำนวนมากไว้ ณ

พน้ื ทีป่ ฏบิ ัติไดต้ ลอดไป แต่จำเปน็ ต้องทำให้พ้นื ที่เกิดความมั่นคงอย่างถาวร พนื้ ท่ซี ง่ึ ฝ่ายเราเข้าถึงแล้วและ

ได้รับการพฒั นาตามโครงการ เปน็ การจำกัดพ้ืนทอ่ี ทิ ธพิ ลของ ผกค.ให้ลดน้อยลงตามลำดับ และยังเป็นการ

เก้ือกลู กบั การปฏิบัติทางทหารซ่งึ ให้ฝ่ายเราไม่ต้องอาศัยการสง่ กำลังทางอากาศเพยี งอย่างเดียว

๓. การปฏบิ ัติทางยทุ ธวิธใี นการกวาดล้างอิทธพิ ลของ ผกค.ให้หมดลงอยา่ งส้นิ เชงิ ซง่ึ ประสบ

ความสำเร็จในคร้ังน้ี เกดิ จากการเตรียมการปฏบิ ัติด้านการขา่ วมาเปน็ เวลานานจนสามารถกำหนดทหี่ มายซง่ึ มี

ความสำคัญตอ่ ความอยู่รอดของ ผกค.ในพ้นื ท่นี ้ี และดำรงการปฏบิ ตั ิเชิงรุกเพ่ือกดดนั ผกค.อยา่ งต่อเน่ืองท้ัง

สองทิศทางคอื ดา้ นเขาค้อและด้านเขาหว้ ยทราย (บ.นางั่ว) ในที่สดุ เมื่อปจั จยั ทกุ อยา่ งเออ้ื อำนวย ฝา่ ยเราได้

ผสมผสานความเหนอื กวา่ ในด้ายอำนาจกำลังรบ โดยใชก้ ำลังรบทกุ ประเภทเพื่อรักษาความหนุนเนอื่ งในการ

ปฏิบตั ิไวใ้ หไ้ ดจ้ นกว่าจะสำเรจ็ ภารกิจ การใชก้ ำลังเคล่ือนทท่ี างอากาศรุกเขา้ สใู่ จกลางเขตฐานทมี่ น่ั แล้วกระจาย

กำลังออกปฏบิ ตั กิ ารต่อทหี่ มายสำคญั และบรรจบกับกำลงั ทแ่ี ทรกซึมเข้ากดดนั ทางภาคพ้นื ดินอีกหลายทิศทาง

ทำให้ขีดความสามารถในการต้านทานของ ผกค. ตอ้ งล้มเหลวแมว้ ่าฝ่ายเราจะทำลายกำลงั ฝ่ายตรงขา้ มไมไ่ ด้

มากนัก แต่การทีใ่ ช้กำลงั เขา้ ยึดท่หี มายหลักและควบคมุ พืน้ ที่ทำกินไว้โดยใหโ้ ครงการพฒั นาเขา้ รองรับต่อไป

ทำให้ ผกค.ไมส่ มารถหวนกลับมาใช้ประโยชน์เพอ่ื การก่อการรา้ ยได้อีก

บทเรยี นจากการรบ

๑. การวางแผน ขน้ั การวางแผน พตท.๑๖๑๗ ใชห้ นว่ ยดำเนินกลยุทธแทรกซมึ ทางพื้นดิน ๘ ทิศทาง

เพอื่ กระจายกำลังข้าศึกบรเิ วณทีห่ มาย คอยสนบั สนุนหนว่ ยเคลือ่ นย้ายทางอากาศ และปฏิบัติการด้าน

การเมอื งดว้ ยการโฆษณาให้มวลชนบริเวณหมู่บ้านปลดปล่อยมอบตัว หรอื แยกออกจาก ผกค.แลว้ ใชก้ ำลังส่วน

หน่งึ เคล่อื นย้ายทางอากาศลง ณ ที่หมายเพื่อผลความรวดเร็วในการจโู่ จมเขา้ ยึดและทำลายทมี่ ั่นข้าศกึ ซง่ึ จะทำ

ให้ขา้ ศึกในพื้นท่ีและใกล้เคียงเสียขวัญ แตผ่ ลการปฏบิ ตั ิการแทรกซมึ ทางพน้ื ดิน ๘ ทศิ ทางของฝา่ ยเรา กลับเปน็

236

การแจ้งเตือนข้าศึกให้เตรียมตวั แต่เน่นิ ข้าศกึ สามารถใช้เง่ือนไขในการแทรกซึมของฝ่ายเราโฆษณาชวนเชื่อทำ
ให้มีกำลงั ติดอาวุธเพิ่มข้ึน (ผกค.ติดอาวธุ ให้กับมวลชนอีก ๑๕๐ คน) นอกจากนน้ั ยงั ประสบปญั หาในเรือ่ งการ
ส่งกำลังและการสง่ กลบั สายแพทย์ ทำให้ไมท่ นั ตามความตอ้ งการของหน่วยปฏบิ ัตเิ น่อื งจากอากาศยานมีน้อย
ทำให้กำลงั พลขวญั เสยี ปญั หาการติดตอ่ สือ่ สารก็เปน็ อีกเร่ืองหน่งึ ทเี่ กดิ ขนึ้ คือ หนว่ ยดำเนินกลยทุ ธโดยรอบ ๘
ทิศทาง ไม่สามารถติดตอ่ สือ่ สารกบั บก.ควบคมุ พตท.๑๖๑๗ ไดโ้ ดยตรงทำให้ไมส่ ามารถใช้อาวธุ ยงิ สนับสนุน
หรือการโจมตที างอากาศทันเหตุการณ์ เมอ่ื มหี นว่ ยหน่ึงหนว่ ยใดร้องขอ

๒. การเตรียมการ
๒.๑ พตท.๑๖๑๗ มเี วลาเตรียมการก่อนท่ีจะปฏบิ ัติตามแผนฯ ๗๕ วนั ซึ่งนับว่าน้อย

มาก การรกุ ตอ่ ทหี่ มายจำกัดทีม่ ีการจัดตง้ั เปน็ เวลานานนบั ๑๐ ปี เวลาเตรยี มการหลงั จากไดร้ บั อนุมัตแิ ผนฯ
แล้วไมค่ วรน้อยกว่า ๖ เดือน เพราะการเตรียมการในเร่ืองต่าง ๆ ทกุ สายงานตอ้ งใช้เวลาโดยเฉพาะงาน
ด้านสง่ กำลัง

๒.๒ ภาพถ่ายทางอากาศบริเวณท่หี มาย และเจา้ หน้าทแ่ี ปลความภาพถ่าย ซึ่งได้รับการ
สนบั สนุนจาก ศสอต.๓ ทำให้ฝา่ ยเราวิเคราะหพ์ ืน้ ท่ปี ฏิบัติการตลอดจนเลอื กพ้นื ทส่ี ง่ ลงไดเ้ ป็นอย่างดี ทำให้
สะดวกรวดเรว็ ตอ่ การลาดตระเวนเลือกพ้นื ทส่ี ง่ ลงด้วยสายตาอย่างมาก

๒.๓ หนว่ ยปฏิบตั กิ ารมีเวลาซกั ซ้อมการปฏบิ ัติในเรื่องการยทุ ธเคลือ่ นท่ีทางอากาศ, การปรับ ป.
และ ค., การปฐมพยาบาล, การขา้ มลำนำ้ , ยทุ ธวธิ ีรบร่วม ร./ถ., การปฏบิ ตั ิโดยฉบั พลันและการใชเ้ ครือ่ งฉดี
ไฟ หนว่ ยละ ๓ วัน เฉพาะ ผบ.หน่วยระดบั ผบ.รอ้ ยจนถงึ ระดบั ผบ.หมู่ แต่ก็ต้องหมุนเวียนกนั เข้ารับการฝึก
เพราะหน่วยยงั อยใู่ นสนามไมส่ ามารถผละจากการรบไปเข้ารับการฝกึ พรอ้ มกันได้ทง้ั หมด จงึ ทำให้การปฏิบัติ
เปน็ หน่วยไมด่ ี ถา้ สามารถทำได้ การฝกึ ควรฝึกเป็นหนว่ ย และควรได้ฝึกร่วมกบั นักบินท่ีจะปฏิบัตกิ ารยทุ ธฯ
คร้งั นใี้ นหว้ งเวลาหนง่ึ

๒.๔ การลวงเปน็ หนทางหน่งึ ทจี่ ะเบนความสนใจของฝา่ ยตรงข้าม กอ่ นการยทุ ธคร้งั นฝ้ี ่ายเราได้
ดำเนินการลวงฝ่ายตรงขา้ มดว้ ยการตดิ ตอ่ ประสานกบั พตท.๑๗๑๘ จว.เลย ขอทราบสถานการณข์ องพ้ืนท่ี
บรเิ วณภูหลวง ซ่ึงเป็นเขตตดิ ต่อระหวา่ ง พตท.๑๖๑๗ กับ พตท.๑๗๑๘ นอกจากนัน้ ไดใ้ ช้พน้ื ที่ ก่งิ อ.นำ้ หนาว
จว.พ.ช. ซง่ึ อยู่ใกลเ้ คยี งกบั พน้ื ท่ภี ูหลวง เป็นพื้นทีฝ่ ึกและซกั ซ้อมของหนว่ ยท่จี ะเข้าปฏิบัติการจริง การ ปจว.
ทางอากาศไดด้ ำเนนิ การในพ้นื ที่เขตเหนือบริเวณภหู ินรอ่ งกลา้ และภขู ัด สำหรับการโฆษณาชวนเชอ่ื ทางสถานี
วทิ ยุกระจายเสียงเป็นการโฆษณาทว่ั ๆ ไปตามปกติ โดยช้ถี งึ ภยั คอมมวิ นิสต์ และทางราชการไมเ่ อาโทษถ้าเขา้
มอบตวั

๒.๕ ดา้ นการข่าวไดต้ ิดตามข่าวความเคลือ่ นไหวของ ผกค.ในพน้ื ที่อยา่ งตอ่ เนือ่ ง ท้ังทาง
ข่าวลับ ผกู้ ลบั ใจและภาพถา่ ยทางอากาศ จนสามารถให้ข่าวท่ีตง้ั การวางกำลังของ ผกค.ในพืน้ ทีไ่ ด้อยา่ งถกู ตอ้ ง
สำหรับข่าวในพ้นื ทีฝ่ ่ายเราใชเ้ วลาในการเตรียมการเป็นเวลานานจากฐานข่าวเดมิ และผกู้ ลบั ใจ ผู้กลับใจ
นอกจากเปน็ แหลง่ ขา่ วทด่ี ีแลว้ ยงั สามารถใชเ้ ป็นพลนำทางได้ดีอกี ด้วย เพราะทราบทีต่ ง้ั ฐานทมี่ ่ัน, คลังและ
เสน้ ทางตา่ ง ๆ เป็นอย่างดี กอ่ นปฏิบตั ิการควรให้หนว่ ยไดส้ มั ผัสและพัฒนาสัมพันธ์กับพลนำทางใหม้ าก ๆ
เพ่ือใหเ้ กดิ ความสมั พนั ธ์และจิตสำนึกในการร่วมปฏิบตั งิ าน การปฏบิ ตั กิ ารตามแผนยทุ ธการผาเมอื งเผดจ็ ศกึ

237

ฝ่ายเราไม่สามารถจดั หาพลนำทางให้กบั หน่วยปฏิบตั ิไดเ้ พยี งพอ เน่อื งจากจำนวนผูม้ อบตวั จากเขตเขาคอ้ ก่อน
การปฏิบัติการตามแผนฯ ท่สี ามารถจัดเป็นพลนำทางได้มีจำนวนน้อย ในข้ันเตรยี มการควรจะไดใ้ ห้ ทอ.ได้ร่วม
วางแผนในการปฏิบตั ดิ ว้ ย เพือ่ เตรยี มการให้การสนับสนนุ และเสนอแนะในเรอ่ื งอาวุธสนบั สนนุ ทางอากาศ และ
ขดี ความสามารถอื่น ๆ ของ ทอ.

๒.๖ การศึกษาภมู ิประเทศจรงิ ตามแผนยทุ ธการฯ คร้ังนี้ ฝ่ายเรามีขีดจำกัดในการศึกษาภมู ิ
ประเทศจรงิ เพราะนบั ตัง้ แตจ่ บภารกิจตามแผนยุทธการรว่ มใจ ๑๐ ของ ทภ.๓ เม่ือปี ๑๙ แล้ว ฝา่ ยเราไมค่ ่อย
ใหค้ วามสนใจพน้ื ท่ีนมี้ ากนกั การลาดตระเวนทางอากาศนาน ๆ จงึ จะกระทำสกั คร้ังหน่งึ ดังนนั้ กอ่ นเปิด
ยทุ ธการฯ การลาดตระเวนทางอากาศ ฝา่ ยเราจึงตอ้ งอาศยั เวลาและโอกาสทอ่ี ำนวยใหเ้ ทา่ น้นั อปุ สรรคอีก
อย่างหนึง่ ท่ที ำให้ผ้ปู ฏิบตั โิ ดยเฉพาะนักบินไมส่ ามารถศึกษาภมู ปิ ระเทศจริงได้ เพราะตดิ ภารกจิ อน่ื จงึ ทำใหก้ าร
ปฏิบัตจิ รงิ นกั บินสง่ หนว่ ยดำเนินกลยุทธลงผิดพน้ื ท่ี

๒.๗ การสง่ กำลงั บำรุง ได้วางแผนการช่วยรบโดยมีรายละเอียดน้อยมากจงึ ทำใหเ้ กิดความสับสนใน
เร่อื งการสง่ กำลังในระยะแรก สป.ทกุ สายยุทธบรกิ ารตามที่ พตท.๑๖๑๗ ได้ประมาณการใช้ หน่วยเหนือไม่
สามารถสนับสนุนได้ทนั ความตอ้ งการโดยเฉพาะเสบียง ค.อสร.ได้อนุมัตงิ บประมาณเมือ่ ใกล้จะจบภารกจิ ตามแผน
ฯ นอกจากนัน้ การวางแผนกไ็ มไ่ ดค้ ำนงึ ถึงหนว่ ยทม่ี าสนบั สนุนอน่ื ๆ จงึ ทำใหก้ ารประมาณการในดา้ นสง่ กำลงั
บำรุงต้องผดิ พลาด

๒.๘ ดา้ นกิจการพลเรือนได้ดำเนินการ ปจว.ในพนื้ ท่ีท่วั ๆ ไป ของ พตท.๑๖๑๗ ตงั้ แต่ ธ.ค.๒๓
จนถงึ เร่มิ ปฏิบัตกิ ารตามแผนฯ โดยใช้ ผกค. ม้ง ทกี่ ลบั ใจพดู กระจายเสยี งทางสถานวี ทิ ยุ ทภ.๓ สน. (คา่ ยพ่อ
ขนุ ผาเมือง) เปน็ ภาษาม้งใช้บทความสัน้ ๆ ประมาณ ๑๕ นาที ทุก ๆ วัน สำหรับการ ปจว.ทางอากาศเริ่ม
ปฏิบตั กิ ารต้ังแต่ ส.ค. ๒๓ เป็นต้นมาโดยการอัดเทปภาษามง้ ใช้ ผกค.ม้งท่ี กลับใจ พูดชกั ชวนญาติพน่ี อ้ งใน
พนื้ ทีน่ อกจากน้ันได้เตรยี มการจดั ตั้งสถานีแรกรับผอู้ พยพรอบ ๆ พนื้ ทจ่ี ำนวน ๕ แหง่ โดยประสานกบั ศอ.รม
น.อ.เมืองเพชรบรู ณ,์ ศอป.รมน.อ.หลม่ สัก, ศอป.รมน.อ.วังทอง และ ศอป.รมน.อ.ชนแดนเพื่อรวบรวมมวลชน
และนำส่งศูนยร์ ับผู้อพยพ บ.เขก็ นอ้ ย

๓. การปฏบิ ตั ิ
๓.๑ ดา้ นการขา่ ว
ฝ่ายเราได้ตดิ ตามสถานการณ์การสู้รบและซักถามผกู้ ลับใจทีย่ อมจำนนเขา้ มอบตวั ใน

ระหวา่ งการสู้รบ เพือ่ ให้ได้ข่าวสารท่ีอำนวยประโยชน์ต่อการปฏบิ ัตใิ นพื้นท่ี หน่วยปฏิบัตจิ ะไดป้ ระโยชนม์ าก
ถา้ หน่วยมีความเข้าใจในการรายงานขา่ ว สิ่งของที่ยึดไดโ้ ดยเฉพาะเอกสารและส่งิ พิมพต์ ่าง ๆ จะต้องรบี สง่ กลบั
ไปใหฝ้ ่ายการข่าวได้วเิ คราะห์ เพ่อื จะได้ขา่ วสารที่ทนั เวลาและต่อเน่อื ง นอกจากนัน้ ฝา่ ยการข่าวไดต้ ิดตาม
สถานการณข์ ้าศึกโดยรอบที่หมาย อย่างใกล้ชดิ และไดเ้ สนอแนะการสกดั ก้ันการเพิ่มเติมกำลงั , อาวธุ
ยุทโธปกรณ์จากเขตงานอ่ืนอย่ตู ลอดเวลา

๓.๒ ดา้ นยุทธการ
ก) การยทุ ธเคลื่อนท่ีทางอากาศของ ทบ.ได้ว่างเว้นมาช้านานต้งั แตป่ ี ๑๕ หรือปี ๑๖ แตย่ ัง

สามารถปฏิบัตอิ ยา่ งได้ผล โดยมีการเชอ่ื มบรรจบกับหนว่ ยทีเ่ คลือ่ นที่ทางภาคพืน้ ดิน อย่างไรกด็ ีขบวนการบนิ

238

รูปขบวนการรอ่ นลง ณ พนื้ ที่สง่ ลง การฝกึ รว่ มกันระหว่างหนว่ ยภาคพ้นื และหนว่ ยบนิ เป็นสง่ิ จำเปน็ อย่างมาก
เพือ่ ใหก้ ารลงสู่พนื้ ไม่ผิดพลาดเป็นกลุม่ ก้อน และมนี ้ำหนกั กำลงั ชนท่พี อเพยี งจะปฏบิ ตั ภิ ารกิจได้ในการยุทธทีม่ ี
กำลงั พลหลายหนว่ ยเข้าปฏบิ ัติการ งานดา้ นยทุ ธการและการส่งกลับเป็นเร่อื งสำคัญ ควรจดั ฮ.ธุรการและ
ส่งกลับแยกไปจาก ฮ.ท่ีใชใ้ นการยุทธเคลื่อนท่ีทางอากาศ ท้ังน้ีเพ่อื ให้สามารถปฏบิ ัตภิ ารกิจการนำกำลงั รบจู่
โจมลงสพู่ ืน้ ไดท้ ้งั หมดในเวลาอันสนั้ เพอ่ื ให้ได้ผลทางการจโู่ จม และไมเ่ ปิดโอกาสให้ ผกค.ตั้งตัวได้

ข) การยุทธคราวน้ไี ดม้ ีการทดลองยทุ ธวธิ แี กก้ ารเกาะของ ผกค. โดยการทะลุ
ทะลวงด้วยเครอ่ื งจักรกลหนัก รถแทรคเตอร์ กับ รสพ. และทหารราบอยา่ งได้ผล โดยเฉพาะในยทุ ธการผาเมอื ง
เผดจ็ ศกึ ๑ ผกค. ได้ตอ่ ต้านการสร้างทางกรุย บนสันเขาคอ้ ฝา่ ยเราได้ใชย้ ุทธวิธีรบร่วมดังกล่าว สามารถเปดิ
พน้ื ทไ่ี ปไดอ้ ย่างรวดเร็ว จนสามารถยดึ สนั เขาคอ้ ได้ทั้งหมดภายในระยะเวลาอนั ส้ัน จากบทเรียนนไี้ ด้ขยายผล
โดยนำมาใชก้ ำลังยุทธการผาเมืองเผดจ็ ศกึ ๒ คือการจัดหาเครื่องจกั รกลพิเศษเจาะทะลุทะลวงแนวตั้งรบั หรือ
ร้ังหนว่ ง ผกค. บทเรียนนส้ี ามารถเปลีย่ นโฉมหน้าการสู้รบจากตรงึ อยูก่ บั พื้นที่ ( STATIC WARFARE ) ออกไป
เป็นการสู้รบเคลอื่ นทเี่ ร็ว ( MOBILE WARFARW) โดยใชอ้ ำนาจกำลงั รบความคล่องแคล่วในการเคลื่อนที่ และ
อำนาจการยิงผสมผสานกับยุทธศาสตร์พฒั นาอยา่ งไดผ้ ล

๓.๔ ดา้ นการส่งกำลังบำรงุ
ก) การส่ง สป.ทางอากาศ ตอ้ งกระทำในระยะสูง ชดุ พธ.สกอ.มีความ

จำเปน็ ท่ีสดุ เนือ่ งจาก ผกค.เกาะติดและขัดขวาง ทำให้ผิดพลาดที่หมาย สป.ต้องสญู เสียหรือกลับเป็นประโยชน์
ตอ่ ฝา่ ยตรงขา้ มนอกจากนนั้ กำลงั พลที่ไปเกบ็ สป.ถูกยิงบาดเจบ็ หรือเสยี ชีวิตเป็นเรื่องทำลายขวัญแก่หนว่ ยอยา่ ง
ยงิ่ จงึ ควรให้มกี ารฝึกให้ปฏบิ ัตไิ ด้อย่างแม่นยำหรือผิดพลาดนอ้ ยท่ีสดุ

ข) การท่หี นว่ ยตอ้ งเคล่ือนท่ีตลอดเวลา ร่มและอุปกรณ์ทห่ี น่วยได้รบั จากการสง่
กำลงั ทางอากาศ เป็นการเพ่มิ นำ้ หนกั และภาระใหก้ บั หน่วยในการนำส่งคืน บางหนว่ ยไมส่ ามารถปฏบิ ัติได้
และได้ทำลายทิ้งไป ทำให้ร่มและอุปกรณ์หมดไป และไม่สามารถจัดหามาทดแทนได้

ค) การส่งกำลงั และส่งกลับทางพ้ืนดิน โดยใช้เส้นทางส่งกำลังซ่ึงเปน็ ทางกรยุ กระทำ
ไดย้ ากมากในฤดูฝน รถยนต์บรรทุกเลก็ ๒ เพลา (ปิคอัพ) มีประโยชน์รวดเรว็ และคลอ่ งตัว การปฏิบัตคิ ร้ังน้ีบาง
หน่วยที่มาสนับสนนุ ไม่ได้นำ รยบ.ในอัตราของหน่วยมาใช้และรอ้ งขอการสนับสนุนจาก พตท.๑๖๑๗ กอ่ ให้เกดิ
ความยงุ่ ยากในการปฏิบตั ิงาน เพราะหนว่ ยไม่ไดว้ างแผนการใช้ล่วงหนา้ มากอ่ น

ง) ทกุ หนว่ ยขาดแคลนแบตเตอร่ี โดยเฉพาะ บีเอ ๔๓๘๖ และ บเี อ ๓๘๖ ซ่ึงใช้กับวิทยุพีอาร์
ซี.๒๕ สำหรับการติดต่อสื่อสารระหว่างหน่วยตอ่ หน่วย สาเหตุเพราะไมไ่ ดป้ ระมาณการไว้ สำหรบั หน่วยทีม่ า
สนับสนนุ เพ่ิมเตมิ อกี สาเหตหุ น่ึงก็คือหน่วยเหนอื ให้การสนับสนนุ โดยใช้เกณฑ์สน้ิ เปลืองเท่ากับการปฏิบตั กิ าร
ในยามปกติ ซึง่ ข้อเทจ็ จรงิ แลว้ หน่วยปฏบิ ตั กิ ารจะต้องเปดิ วิทยุตลอดเวลา เกิดความสนิ้ เปลอื งมากกวา่
นอกจากนั้นหน่วยปฏิบัตกิ ารไมไ่ ดน้ ำกลอ่ งแบตเตอร่แี ห้ง บเี อ ๓๐ มาในสนามดว้ ยเม่อื ขาดแคลนถ่าน บเี อ
๔๓๘๖ หรอื บเี อ ๓๘๖ การติดต่อสอื่ สารกไ็ มส่ ามารถติดตอ่ กนั ได้

จ) ยาเวชกรรมปอ้ งกนั ซ่ึงเป็น สป.ควบคุม หน่วยไมไ่ ด้นำมาจากทตี่ ง้ั ปกติ และไม่ได้
รบั ประทานยากอ่ นเข้าปฏิบตั กิ ารตาม รปจ.ของ ทบ. การเบกิ เวชกรรมป้องกนั ในสนามไดจ้ ะตอ้ งมคี ำสัง่ ปฏิบตั ิ

239

ราชการในสนามประกอบการเบิก เนื่องจากหนว่ ยเข้าปฏบิ ัติการตามแผนครัง้ น้ี เข้าปฏบิ ัตกิ ารในพื้นทกี่ อ่ น
คำส่ังปฏิบตั ิหนา้ ที่ จงึ ทำใหเ้ วชกรรมปอ้ งกนั ขาดแคลนในระยะแรก

ฉ) การสง่ กำลังทางอากาศโดยวิธไี ม่ใช้รม่ ( FREE DROP )ดผ้ ลประมาณ ๓๐% สญู เสยี
เป็นสว่ นใหญ่ หากสถานการณ์อำนวยหรือไมม่ รี ม่ ท้ิงของ ควรใช้ ฮ.สง่ ลงหรือสง่ กำลงั โดยใชร้ ม่ สิง่ ของที่จะสง่
ลงจะสญู เสยี น้อย

๓.๕ ด้านกจิ การพลเรอื น
ก) พลังมวลชนทกุ รปู แบบรอบ ๆ พน้ื ท่ีทหี่ มาย ฝ่ายเราไม่ไดม้ ีการเตรียมการที่จะใช้ใหเ้ ป็น

ประโยชน์ไวก้ ่อน เม่อื หน่วยเข้าปฏบิ ัติการแลว้ จึงสง่ กำลังเขา้ ไปรวบรวมพลังมวลชนในพ้นื ท่ี ลา่ ช้าเกนิ ไปควร
จะกระทำแต่เน่ิน และเรง่ ปลุกใจให้พลังมวลชนเกิดความชิงชยั และมีจติ ใจรกุ รบ

ข) การ ปจว.ทางอากาศเมือ่ เรมิ่ ปฏบิ ัติการตามแผนฯ ควรจะใช้วิธพี ดู สดไม่ใชอ่ ัดเทปจะได้
พูดให้ตรงเปา้ หมาย และควรนำข่าวจากผมู้ อบตัวมาวเิ คราะห์แล้วนำมาตอบโต้ฝ่ายตรงข้ามทันที

ค) ตามแผนยุทธการคร้ังน้ไี ด้ส่งม้งจาก รอ้ ย ชขส.๓๑ และ ร้อย ชขส.๓๒ เข้าร่วมปฏิบตั ิ
กับเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร อัตรามง้ ๒ นาย ต่อกำลังทหาร ๑ มว.ปล. โดยใช้แมกกาโฟนดำเนนิ การปฏบิ ตั ิการ
จติ วิทยาทางยุทธวิธซี งึ่ ไดผ้ ลดี เพราะนอกจากจะได้ผลในดา้ น ปจว.แล้ว ยังสามารถใช้เป็นล่ามไดอ้ กี

ง) เมอื่ หนว่ ยทหารปฏบิ ัติสถาปนาท่มี ่นั ถาวรในพน้ื ทท่ี ย่ี ึดไดแ้ ล้ว เช่น เขาย่า, เขาตะเคียน
โงะ๊ และหนองแม่นา่ ได้สง่ ชุด ปจว.พร้อมเครอื่ งกระจายเสียงเขา้ โฆษณาซ่งึ ก็ไมค่ อ่ ยได้ผลนักเพราะเครอ่ื งมี
กำลังน้อย มวลชนได้อพยพออกหา่ งฐานทมี่ ่ันของฝ่ายเราคงเหลือแต่กองกำลงั ตดิ อาวุธเท่านน้ั การ ปจว.ทาง
อากาศจะไดผ้ ลกวา่

๓.๖ การยงิ สนบั สนนุ ของ ป.
ก) การหาทีต่ ั้งยิงของ ป.ท่ีเหมาะสมนนั้ หาไดย้ าก เพราะพน้ื ท่สี ว่ นใหญเ่ ปน็ เขา เมอ่ื มีความ

จำเปน็ ตอ้ งสร้าง ฐยส.บนเขาที่มคี วามสูงมาก ๆ เช่นทีเ่ ขาค้อ (ฐยส.อิทธ)ิ จะมปี ัญหาในการส่งกำลังโดยเฉพาะ
สป.๕ เป็นอยา่ งมากในฤดูฝน รยบ.ขึ้นไมไ่ ด้และการสง่ สป.๕ ในแต่ละครัง้ บรรทุกไดน้ ้อยทำใหส้ ้นิ เปลือง สป.
๓ และ รยบ.ชำรุดเร็ว

ข) การตรวจการณ์พนื้ ทเ่ี ปน็ ปา่ , ภูเขา มพี ้ืนท่บี างแหง่ อบั สายตายากตอ่ การตรวจการณท์ าง
พ้ืนดนิ หนว่ ยปฏบิ ตั สิ ามารถทราบจาก บ.ต.๑๙ ท่ฝี ่ายเราใช้ ลว.ในพ้ืนทที่ กุ วันอย่างตอ่ เนอื่ ง บางครงั้ ใช้ ผตน.
ปรบั การยงิ ต่อทีห่ มายท่ีจะได้จากข่าวแลว้ ใชย้ ิงรบกวนในเวลากลางคืน

ค) ก่อนปฏิบัติการได้มกี ารฝกึ ทบทวนการใช้ ป.แตม่ เี วลาทบทวนน้อยจึงทำให้บางหนว่ ยปรบั ป.
ไม่ทันต่อเหตกุ ารณ,์ บางหนว่ ยได้รับการสนบั สนนุ ผตน.ไปแลว้ ใช้ ผตน.ไม่ถกู ต้องปล่อยให้ ผตน.วางแผนไป
ตามลำพัง และบางหน่วย ผตน.ไมท่ ราบสถานการณจ์ งึ ทำใหก้ ารวางแผนใช้ ป. ไมต่ อ่ เนื่อง นอกจากนั้นจะต้อง
ไม่มอบภารกิจอน่ื ใดนอกจากภารกิจเก่ียวกับ ป.ให้กับชดุ ผตน.เดด็ ขาด

ง) เมื่อหน่วยดำเนนิ กลยทุ ธเคล่ือนทไี่ ปเขา้ ที่ต้งั ใดกต็ ามจะตอ้ งสง่ ตำบลยิงสำคัญ ๆ ให้กบั ฐยส.ป.
เพื่อเตรียมหลกั ฐานไว้สนับสนนุ ได้ทันเวลา

240

จ) เพื่อความปลอดภยั ในการใช้ บ. นตต.ทอ.ควรอย่ทู ี่ ศปย.ด้วยเพอ่ื ความรวดเร็วในการตรวจ
ความปลอดภัยในการใช้ บ. และ ฮ.

๓.๗ การสนับสนนุ ทางอากาศ
ก) การใชก้ ำลงั ทางอากาศสนับสนนุ การยทุ ธเคล่อื นทท่ี างอากาศลงในพน้ื ที่ปฏบิ ัตกิ าร

ควรจะได้มีการวางแผนรว่ มกัน กำหนดข้นั ตอนการปฏบิ ัติท่รี ัดกมุ การปฏิบัติตามแผนยทุ ธการผาเมืองเผด็จศึก
เกดิ ความสับสนมาก บ.ทอ.ไมส่ ามารถใช้อาวุธสนับสนนุ หนว่ ยเคลื่อนย้ายทางอากาศได้ เนอื่ งจากปญั หาการ
ตดิ ต่อส่อื สารระหว่าง บ.ทอ.กับ ฮท.๑ (ขนส่ง)ทีก่ ำลงั ปฏิบัตภิ ารกิจยุทธเคลอื่ นที่ทางอากาศ

ข) การเรียก บ.โดยระบบนาฬิกา การกำหนดทอ่ี ยู่และชีเ้ ป้า หน่วยภาคพ้นื บางหนว่ ย
ไมม่ คี วามชำนาญ อปุ กรณ์ในการหมายแนวไมม่ ี เช่น แผ่นผ้าสญั ญาณ, กระจกสญั ญาณ, พลสุ ญั ญาณ และ
อนื่ ๆ ทำใหเ้ สียเวลาในการพิสูจนท์ ราบฝ่ายเดยี วกัน พลาดโอกาสในการทำลายฝา่ ยตรงขา้ มโดยฉับพลนั

ค) ในภารกิจเตรยี มพรอ้ มในอากาศเมอ่ื หนว่ ยภาคพ้นื ปะทะมักจะไม่ใช้ บ. แต่จะบอกให้ บ.ออก
จากพ้ืนท่ีเพอ่ื ขอ ป.ยิงสนับสนนุ ซ่ึงต้องเสียเวลาในการปรับ ป. หน่วยภาคพน้ื นา่ จะพิจารณาใช้ บ.ท่ี
เตรยี มพร้อมในอากาศทำการโต้ตอบทันที เพือ่ จะได้ทนั ตอ่ เหตุการณ์

ง) ในภารกิจโจมตีทางอากาศในเวลากลางคนื ตามคำขอ ไมส่ ามารถติดต่อสอื่ สารกับ
หนว่ ยภาคพืน้ ได้ เพราะหนว่ ยภาคพ้ืนอยใู่ นข่ายการตดิ ตอ่ สอ่ื สารอ่นื ไมไ่ ด้เปิดวิทยตุ ามความถ่ีในคำขอทำให้
เสียเวลาในการติดต่อกับหนว่ ยภาคพืน้ มาก ทัง้ ๆ ที่เปน็ คำขอตามแผน เพราะฉะนนั้ เพ่ือความสะดวก รวดเร็ว
หน่วยภาคพื้นควรจะเตรยี มเปิดวิทยุตามความถี่ในคำขอและสญั ญาณตา่ ง ๆ ใหพ้ รอ้ มกอ่ นกำหนด

จ) ภารกิจคุ้มกันขบวนยานยนตส์ ง่ สป.ตา่ ง ๆ ขบวนยานยนต์ไม่ตรงเวลาการ
เปล่ียนแปลงเวลาไม่แจ้งให้ ศสอต.๓ ทราบ ทำใหเ้ สยี เวลาและเสียเท่ยี วบนิ โดยไมเ่ ป็นการประหยดั

ฉ) ในพื้นท่ีท่ี ผกค.มีอทิ ธิพลหรอื ครอบครองอยเู่ ป็นเวลานานแล้ว ผกค.
จะดัดแปลงทมี่ ่ันไว้เปน็ อยา่ งดี เพ่ือปอ้ งกนั การโจมตที างอากาศ ซ่งึ อาวธุ ทบ. (เว้นระเบดิ ทำลาย) จะไม่สามารถ
ทำอนั ตรายได้

ช) การใช้ บ.จล.๒ (เอ.ซ.ี ๔๗) สปคุ กี้ ยิงรบกวนในเวลากลางคนื จะไมส่ ามารถทำอนั ตรายต่อ
เป้าหมายบุคคลได้ เนื่องจากพืน้ ท่ีดัดแปลงดงั กล่าว

ซ) ผกค.เกรงกลัวการปฏิบตั ิงานของ บ.ทอ. เนอื่ งจากสามารเตรยี มพร้อมในอากาศได้นาน
สามารถสนับสนนุ การโจมตีได้รวดเร็ว รนุ แรง และแม่นยำ ฉะน้ันเมอ่ื มี บ.ทอ.บินค้มุ กนั การปฏบิ ัตงิ าน
สนับสนุนหนว่ ยภาคพนื้ อยู่ ผกค.มักจะสงบการปฏบิ ัตโิ ดยเฉพาะ ผกค.จะไมก่ ลา้ ใชอ้ าวธุ หนกั เช่น ค. และ
ปรส.ตอ่ ฝ่ายเราเลย

241

การรบท่ี บ.รม่ เกลา้ อ.ชาติตระการ จว.พษิ ณโุ ลกในปี พ.ศ.๒๕๓๐ – ๒๕๓๑

ภูมหิ ลงั ความขดั แย้ง และสถานการณ์การสูร้ บ
กลา่ วทว่ั ไป
สงครามบา้ นรม่ เกลา้ เกดิ จากกรณีพิพาทระหวา่ งประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตย

ประชาชนลาว ณ บา้ นร่มเกล้า อำเภอชาติตระการ จงั หวัดพิษณโุ ลก อันเนื่องมาจากปญั หาเส้นเขตแดนทอ่ี ้าง
สนธิสัญญาคนละฉบบั ลาวได้สง่ กำลังทหารเข้ามายึดพ้นื ทส่ี ่วนทีเ่ ปน็ ปัญหา ไทยส่งกำลังทหารเข้าผลักดัน เกดิ
การปะทะกันด้วยกำลงั ทหารของท้งั 2 ฝ่ายอยา่ งหนกั หนว่ งในชว่ งเดอื นธนั วาคม 2530 ไปจนถึงเดือนกมุ ภาพนั ธ์
2531 มีการหยุดยิงเมื่อวนั ท่ี 19 กุมภาพันธ์ 2531เหตกุ ารณเ์ กิดขนึ้ ในชว่ งปลายของยุคพล.อ.เปรม ติณสูลานนท์
เปน็ นายกรัฐมนตรี ท้งั น้โี ดยมี พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ ดำรงตำแหน่งผบู้ ญั ชาการทหารบก

๑. ภายหลงั จากปี ๒๕๒๕ เปน็ ต้นมา สถานการณ์ของการสู้รบเพอื่ เอาชนะ
คอมมิวนสิ ตใ์ นพน้ื ที่ จว.อุตรดติ ถ์ พิษณุโลก และ เพชบรู ณ์ ได้ลดระดับความรนุ แรงลงตามลำดับและกลับคนื
สสู่ ภาวะเกือบเปน็ ปกติ ภายหลังจากท่ี ผกค. จำนวนมากไดก้ ลบั ใจเข้าร่วมพัฒนาชาตไิ ทย ดังนนั้ ผอ.ปค. จงึ
ไดอ้ นมุ ตั ิใหย้ กเลกิ ชดุ ควบคมุ ที่ ๓๓ (ชค.๓๓) ซึง่ รบั ผดิ ชอบพืน้ ท่ตี ามนโยบายการลดกำลงั กอ.รมน.ตัง้ แต่ ๓๐
เม.ย. ๓๐ เป็นต้นไป โดย ชค. ๓๓ ส่งมอบพืน้ ท่ใี นความรบั ผดิ ชอบให้กับ กอ.รมน.จว.พ.ล. และ พ.ช. ดำเนนิ การ
ตอ่ ไป

๒. อย่างไรก็ดี ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ ไดต้ ระหนกั ถงึ ความจำเป็นที่จะตอ้ งตดิ ตามความ
เคลอ่ื นไหวภายในพ้นื ท่ี และเรง่ รดั การพัฒนาเพือ่ ความมน่ั คง จงึ ไดจ้ ดั ต้งั กองอำนวยการโครงการพฒั นาเพือ่
ความมั่นคงเฉพาะพนื้ ท่ี ภูขดั – ภูเม่ยี ง – ภูสอยดาว (กอ.พมพ.ภูขัดฯ) ขึ้น เมื่อ ๑ พ.ค. ๓๐ โดยใช้กำลงั ๒
รอ้ ย ทพ. และ ๒ มว.ตชด. ร่วมกับเจา้ หนา้ ท่ีกระทรวงตา่ ง ๆ ท่ีเก่ยี วขอ้ ง เพอ่ื พฒั นาพ้นื ทีแ่ บบเบ็ดเสร็จ และ
เสรมิ สร้างความม่ันคงทางด้านต่าง ๆ รวมทัง้ ดำเนินการปฏิบตั ิการทางทหารในพ้ืนท่ี อ.ชาติตระการ, อ.นำ้
ปาด และ อ.นครไทย ตอ่ ไป โดยเฉพาะในพนื้ ที่ อ.ชาติตระการ กอ.พมพ.ภขู ัดฯ ได้คงกำลงั ๒ ร้อย ทพ. คอื
ร้อย.ทพ.๓๔๐๕ ไวป้ ฏบิ ตั กิ ารในพ้ืนที่ บ.ร่มเกล้า ตง้ั แต่ พ.ค. ๓๐ เปน็ ตน้ มา

๓. ฝ่ายลาวได้อ้างอธปิ ไตยเหนอื ดนิ แดนของไทยทางดา้ น บ.รม่ เกล้า อ.ชาตติ ระการ จว.
พิษณุโลก ซ่งึ เป็นหมบู่ า้ นที่ฝ่ายเราไดจ้ ัดต้ังขน้ึ ใหม่ เพอ่ื ให้ผู้รว่ มพัฒนาชาตไิ ทย ซึ่งเป็นม้งเข้าอยูอ่ าศัย โดยอ้าง
สนธสิ ัญญาไทย – ฝรงั่ เศส ปี ๑๙๐๗ ( พ.ศ. ๒๔๕๐ ) และกลา่ ววา่ เส้นแบง่ เขตท่แี ท้จริงระหวา่ งไทย – ลาว
ทางดา้ นน้ี ได้แก่ ลำนำ้ เหืองปา่ หมนั ไมใ่ ช่ลำน้ำเหืองงา ตามที่ฝา่ ยไทยอ้างองิ และยึดถอื ซ่ึงเป็นการลำ้ แดน
เขา้ มาในเขตไทย ประมาณ ๗๐ – ๘๐ ตาราง กม. และอ้างว่า บ.รม่ เกลา้ ซ่ึงฝ่ายไทยไดจ้ ัดต้งั ขนึ้ และเป็น
ท่ตี งั้ ของ รอ้ ย.ทพ.๓๔๐๕ อย่ใู นดนิ แดนลาว พรอ้ มกนั นี้ ฝ่ายลาวไดห้ ยบิ ยกปัญหาการตัดไมข้ องบริษัทเอกชน
ซ่ึงได้รับสัมปทานจากทางราชการให้ทำกิจการบริเวณ บ.ร่มเกล้า กล่าวหาวา่ ฝ่ายไทยได้สรา้ งเส้นทางเข้าไปตดั
ไมใ้ นดนิ แดนลาว และให้การสนับสนุนกลุ่มต่อต้านชาวม้งเขา้ ไปปฏิบัติการในลาว

242

ลกั ษณะพนื้ ที่ปฏบิ ตั กิ าร
๑. บา้ นรม่ เกล้า เปน็ หมบู่ ้านปอ้ งกันตนเองชายแดนไทย – ลาว ตง้ั อยูท่ ี่พิกัด ควิ วี ๐๓๔๖

ในพน้ื ทีภ่ ูสอยดาว ต.บอ่ ภาค อ.ชาตติ ระการ จว.พ.ล. มปี ระชาชนอาศยั อยู่ ๑๐๐ ครอบครวั จำนวน ๖๘๐
คน เป็นผรู้ ่วมพฒั นาชาติไทยคงไดเ้ ผ่ามง้ เกือบทั้งหมด หมู่บ้านแหง่ นไ้ี ดร้ ับการจัดต้งั ข้นึ ภายหลงั การปฏบิ ตั ทิ าง
ทหาร เม่ือปี พ.ศ.๒๕๒๕ ตามแผนยทุ ธการผาเมืองเกรียงไกร ซ่งึ ในคร้ังนนั้ ฝา่ ยเราสามารถสลายฐานทมี่ ่ันของ
ผกค.เขตงาน ๒๓๔ ของกลุ่ม ส.พชิ ยั ได้สำเร็จทกุ แห่งและได้สถาปนาความมัน่ คงขึ้นในพื้นที่ ดว้ ยการพฒั นา
ดา้ นต่าง ๆ มีการสรา้ งถนนตอ่ จาก อ.นาแห้ว ผ่าน บ.แสงพา – บ.นาเจริญ ใน จว.ล. เช่ือมตอ่ บ.ร่มเกล้า
ไปยัง บ.หว้ ยมุ่น เขต อ.น้ำปาด จว.อ.ต. การกำหนดแขตแดนไทย – สปปล. ด้านนี้ กำหนดตามแนวลำนำ้
เหืองเฉพาะในสว่ นของ จว.พ.ล. มีแนวเขตแดนยาว ๒๓ กม. เป็นกรณพี ิพาทปญั หาพรมแดนระหว่างไทยกบั
สปปล. เรมิ่ เหตกุ ารณ์ตง้ั แต่ ๓๑ พ.ค. ๓๐ ฝา่ ยลาว ได้อา้ งองิ อธิปไตยของตนเหนือดินแดนพนื้ ท่ี บ.รม่ เกลา้
และภูสอยดาว เปน็ เน้อื ท่ีประมาณ ๘๐ ตารางกิโลเมตร โดยอา้ งอิงแผนที่๑ : ๕๐,๐๐๐ ชุด แอล ๗๐๘ ซ่ึง
หนว่ ยแผนทข่ี องสหรฐั อเมรกิ าได้ทำผดิ พลาดขน้ึ เม่อื พ.ศ. ๒๕๐๓ ทใ่ี ชแ้ นวน้ำเหืองป่าหมัน ( หรือปาก
หมัน) กับแนวสันเขาภเู มีย่ ง – ภูสอยดาว เปน็ เสน้ แบง่ เขตในเรอื่ งนฝ้ี า่ ยไทย กไ็ ดย้ นื ยันว่าดินแดนสว่ นน้ีเป็นของ
ไทยอย่างแน่ชดั โดยอาศัยแผนท่ีเขตแดนไทย – ลาว จำนวน ๓ ฉบบั คอื

- แผนท่ีประกอบสนธสิ ญั ญาสยาม-ฝร่ังเศส พ.ศ. ๒๔๔๗ และ พ.ศ. ๒๔๕๐ ระวางนำ้ เหอื ง มาตรา
ส่วน ๑ : ๒๐๐,๐๐๐

- แผนที่ซง่ึ จัดทำจากภาพถา่ ยทางอากาศชุด แอล ๗๐๑๗ มาตราส่วน ๑ : ๕๐,๐๐๐ ผลิตโดย
กรมแผนทท่ี หาร

- แผนท่ีทางการของลาว ซงึ่ โซเวียตจดั ทำขึ้นมาตราส่วน ๑ : ๕๐๐,๐๐๐
แผนทที่ ั้งสามฉบับดังกล่าวนี้ มีความสอดคลอ้ งตอ้ งกันในการกำหนดเขตแดนไทย – ลาว ตามรอ่ งน้ำ
ลึกของลำนำ้ เหอื งท่ีเรยี กชื่อวา่ นำ้ เหอื งงา

๒. ภมู ปิ ระเทศโดยทว่ั ไป เปน็ พ้นื ทป่ี ่าภเู ขาสูง มเี ทือกเขาใหญน่ ้อยเชือ่ มตอ่ กนั สลบั ซบั ซ้อน
ยอดเขาสูงสุดในพืน้ ทนี่ ี้ คอื ยอดภูสอยดาว ความสูง ๒๑๐๒ เมตร มีแนวสนั เขาทอดตามแนวเหนอื ใต้ เช่อื มต่อ
ยอดภเู ม่ียง (๑๘๒๓) แนวสันเขาดังกล่าวนี้ ใช้เป็นเสน้ แบง่ เขตแดนไทย – สปปล. โดยนบั ต่อมาจากทิวเขาหลวง
พระบาง ในเขต จว.อ.ต. และ จว.น.น. ทางตอนเหนอื ข้ึนไปบริเวณทิศใต้ของภูเมี่ยงเปน็ ตน้ กำเนิดนำ้ เหอื ง
ที่ไหลลัดเลาะลงไปตามความลาดชนั ของพื้นท่ี ไหลผ่านระหวา่ ง เนิน ๑๔๒๘ ในเขตไทยกบั เนนิ ๑๓๖๕ (
ภเู วยี ง เขต สปปล.) ลงไปทางตอนใต้ออ้ มภกู งเดิ่น ไปทางตะวันออกลงสู่ลำนำ้ โขงทางดา้ นเมืองแกน่ ทา้ ว
กำลัง การวางกำลัง และอาวุธยิงสนับสนุนของฝ่ายตรงข้าม

๑. ที่ตงั้ และกำลัง ทปล. ซ่ึงปฏิบตั ิการในยุทธการ บ.ร่มเกล้า เท่าที่ได้รับรายงานจาก
แหล่งขา่ วทราบวา่ มีท่ตี ัง้ ๕ แหง่ ตามรายละเอยี ดในแผนท่ีสงั เขปทีแ่ นบ ดงั น.้ี -

๑) ฐานปฏบิ ตั กิ าร บ.นากอก
๒) ฐานปฏิบตั กิ าร บ.บอ่ ล้าน
๓) ฐานปฏิบัตกิ าร บ.ต้นตาล

243

๔) ฐานปฏิบัติการภกู งเดนิ่
๕) ฐานปฏบิ ตั ิการภเู วียง

ขนั้ สูง จะเปน็ กำลังของส่วนบัญชาการรบ จะขดุ คไู ว้โดยรอบ และขดุ ติดตอ่ กับขนั้
กลาง นอกจากน้นั ยงั ขดุ อโุ มงคใ์ ต้ดิน เพ่อื เป็นท่ีหลบภยั ทางอากาศด้วย

ข้นั กลาง จะเป็นส่วนกำลงั รบ มีการขดุ คไู ว้โดยรอบ และขดุ ติดต่อกบั ฐานข้นั สงู
ขัน้ แรก จะเป็นสว่ นกำลงั รบ โดยขดุ คูไวโ้ ดยรอบ และขุดคตู ดิ ต่อกับฐานขั้นกลาง
สถานการณ์และการปฏิบตั ิ
๑. เมือ่ ๓๑ พ.ค. – ๒ มิ.ย. ๓๐ ทปล. ประมาณ ๒๐ คน ได้ลอบเขา้ เขตแดนเข้ามายิงราษฎร บ.
รม่ เกล้า บกุ เขา้ ทำลายรถแทรกเตอร์ และรถปิคอพั ของบรษิ ัททำไม้ ในพืน้ ท่ี ทาง ตอ./น. ของ บ.ร่มเกลา้
๓ กม. ตลอดจนปะทะกับ ร้อย.ทพ.๓๔๐๕ ท่ีส่งกำลงั ไปชว่ ยเหลอื หลังจากน้ัน ทปล.ไดเ้ พ่ิมกำลังเป็น
ประมาณ ๕๐ คน แทรกซึมเข้ามายิงรบกวนท่ีต้ัง ร้อย.ทพ.๓๔๐๕ ท่ี บ.ร่มเกลา้ และจับกุมราษฎรไทย
จำนวน ๗ คน พรอ้ มทั้งปะทะกับกำลังของ รอ้ ย.ทพ.ดงั กลา่ ว อีกครัง้ หนงึ่ ราษฎรที่หลบหนมี าไดพ้ บว่า ทปล.
ไดเ้ ข้ามาตัง้ ฐานปฏบิ ัติการขนาดเล็ก จำนวน ๔ ฐาน ในบรเิ วณใกล้ลำนำ้ เหืองงา ซึ่งแต่ละฐานมกี ำลัง ทปล.
ประมาณ ๗ – ๘ คน โดยสรุปในห้วงเวลาน้ี ฝ่ายเราเสียชีวิต ๕ นาย (ทบ.๑, ทพ.๑, ราษฎร ๓ ) บาดเจบ็
๔ นาย (ทพ.๓, ราษฎร ๑ ) หลงั จากน้นั มาสถานการณไ์ ดส้ งบเงียบลง แตย่ งั คงปรากฏการเคลอ่ื นไหวของ
ทปล.ตามสันเนนิ ทาง ตอ./น. ของ บ.รม่ เกล้า เป็นชดุ ปฏบิ ัตกิ ารเล็ก ๆ ซึ่ง รอ้ ย.ท.พ.๓๔๐๕ ไดส้ ่งชุด
ลาดตระเวนออกพสิ ูจนท์ ราบอย่างต่อเน่อื ง แต่มิได้มกี ารปะทะกนั ตลอดหว้ ง มิ.ย. ที่เหลือและ ก.ค. ๓๐
๒. ตอ่ มาเมื่อ ๘ ส.ค. ๓๐ ทปล.รวมกำลงั ประมาณ ๑ กองพนั หรอื ๒๐๐ – ๓๐๐ คน ข้าม
เขตแดนเข้าโจมตีที่ต้งั ร้อย.ท.พ.๓๔๐๕ และหมบู่ ้าน บ.ร่มเกลา้ แต่ฝ่ายเราได้ทราบข่าวความเคลื่อนไหวของ
ทปล.กอ่ นล่วงหนา้ จงึ ไดว้ างแผนและเตรยี มการตอบโตไ้ ว้เป็นอยา่ งดี ทำให้สามารถผลกั ดันกำลัง ทปล.ออกไป
ได้ และจากการไล่ตดิ ตามของฝ่ายเราสามารถตรวจพบรอ่ งรอยการเขา้ มาวางกำลงั ของ ทปล.ตามสันเนนิ ทาง
ตอ./น. ของ บ.ร่มเกลา้ และยึดอาวุธยุทโธปกรณข์ อง ทปล.ได้จำนวนหนึ่ง ซึง่ จากการเข้าตีของ ทปล.ครัง้ น้ี
พสิ ูจนท์ ราบภายหลังว่า ทปล.เสยี ชีวติ ๑๑ คน และบาดเจ็บ ๙ คน สำหรับฝา่ ยเราบาดเจ็บเลก็ นอ้ ย ๒
นาย (ทพ.) จากเหตุการณ์ดงั กลา่ ว ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ จึงได้ ปฏิบัติการตามแผนเผชญิ เหตุ และเพ่มิ เติม
กำลงั ๑ รอ้ ย.ทพ. จาก กรม ทพ.๓๔ กับ ป.ขนาด ๑๕๕ มม. จำนวน ๒ กระบอก ไปสนับสนุน รอ้ ย.ทพ.
๓๔๐๕ เพอ่ื เข้าร่วมผลักดัน ทปล.ใหอ้ อกไปจากเขตไทย แตก่ ลับปรากฏว่า ในหว้ ง ส.ค. ๓๐ นี้ ทปล.ได้
เพ่ิมเตมิ กำลงั เข้ามาตามแนวชายแดน และอา้ งอธิปไตยเหนือ บ.ร่มเกลา้ ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ จึงตัดสินใจ
ใชก้ ำลงั พัน.ผสมเตรยี มพร้อม และ บก.ควบคุม จาก พล.ม.๑ ซึง่ ประกอบดว้ ย ทก.ยว.พล.ม.๑, ๓ ร้อย.
ม., ๑ รอ้ ย.ป.ผสม ๑๐๕/๑๕๕ มม. เขา้ ปฏิบัติการเม่ือ ๑๒ ส.ค. ๓๐ ทำให้สามารถกวาดล้าง และ
ผลักดนั ทปล.ให้ออกไปจากเขตแดนไทยไดพ้ รอ้ มกันน้ี พนั .ผสมเตรยี มพร้อม ไดว้ างกำลังเฝ้าตรวจตามแนว
ชายแดนทางดา้ นน้ีตอ่ ไป
๓. ตอ่ มา เม่ือ ๑ – ๓ ก.ย. ๓๐ เพ่อื เปน็ การออมกำลงั รบหลัก ทบ.จงึ ได้อนุมัตใิ ห้ ชค.๕๑๓ ส่ง
กำลงั ชค.๕๑๓ สย.๑๘ ประกอบด้วยกำลงั ทพ.จโู่ จม จากค่ายปกั ธงชัยจำนวน ๕ กองรอ้ ย และ ๑ ฐาน

244

ยงิ ขน้ึ ไปผลัดเปลย่ี นกำลัง พนั .ผสมเตรียมพรอ้ ม ของ พล.ม.๑ คงให้ ทก.ยว.พล.ม.๑ ควบคุมการปฎิบตั ิการ
ในพืน้ ท่ี บ.รม่ เกลา้ ต่อไป โดยคงกำลงั ๑ มว.ป.๑๐๕ มม. ไวส้ ำหรบั ทำการยงิ สนับสนนุ ให้หนว่ ยดำเนินกล
ยุทธในพื้นท่ี ชค.๕๑๓ สย.๑๘ ไดส้ ง่ กำลัง ๔ กองร้อย เขา้ ยึดรกั ษาภมู ิประเทศสำคญั ตามแนวชายแดน
ไทย – ลาว ทางด้าน บ.ร่มเกล้า ซงึ่ ในหว้ งเวลาน้ี ทปล.ได้เขา้ โจมตีท่ีต้ัง รอ้ ย.ทพ.จู่โจม ๒ ครงั้ ยิงรบกวน
ท่ีตงั้ ๓ ครงั้ และชดุ ลว.ปะทะกัน ๑ ครง้ั ทำให้ฝ่ายเราเสียชีวติ ๑ นาย (ทพ.) และบาดเจ็บ ๔ นาย
(ทพ.)

๔. เม่ือตน้ ต.ค. ๓๐ ฝ่ายเราได้ตรวจพบ ทปล.จำนวนหนง่ึ รกุ ลำ้ เขตไทยเข้ามายึดเนิน ๑๔๒๘
ประมาณ ๘ กม. ทาง ตอ./น. ของ บ.ร่มเกลา้ ซง่ึ เปน็ ภมู ิประเทศสำคัญในเขตไทย และดัดแปลงเป็นฐาน
ท่มี ั่นแขง็ แรง ๒ ฐาน ฝ่ายเราจึงไดพ้ ยายามใช้ ป.ยงิ ทำลาย และจัดกำลังออก ลว. เกาะพื้นทดี่ งั กล่าวอยา่ ง
ต่อเนอ่ื ง เหตุการณ์ได้เริ่มรุนแรงข้ึน ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ จึงไดเ้ พ่มิ เตมิ กำลงั ๑ ร้อย.ร.(-) และ ๑ ร้อย.
ป. ๑๕๕ มม.ให้กับ ทก.ยว.พล.ม.๒ เมอื่ ๒๖ ต.ค. ๓๐ ในห้วงเวลานี้ ทปล.โจมตีและลอบยิงท่ีตงั้ ฝา่ ยเรา ๔
ครงั้ ทำให้ฝา่ ยเราบาดเจ็บ ๔ นาย (ทบ.๑, ทพ.๓ )

๕. เมอื่ ๑ พ.ย. ๓๐ ทบ.ได้อนุมัติให้ ชค.๕๑๓ สย.๑๘ เพม่ิ เติมกำลัง ทพ.จู่โจมจากค่ายปกั
ธงชัยอีก ๒ กองรอ้ ย รวมเปน็ ๗ กองรอ้ ย และภายหลังการเพ่ิมเตมิ กำลังดงั กล่าว ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓
โดย ทก.ยว.พล.ม.๑ ไดจ้ ดั กำลัง ๕ รอ้ ย.ทพ.จ่โู จมเข้าตี ทปล.ท่ีบริเวณเนิน ๑๔๒๘ ได้รับการตา้ นทานเพยี ง
เลก็ นอ้ ยจากส่วนระวงั ป้องกนั ของ ทปล. อย่างไรก็ดี ในขณะเคลือ่ นท่เี ข้ายดึ เนิน ๑๔๒๘ เม่ือ ๔ พ.ย. ๓๐
ไดป้ ะทะกับ ทปล. ๒ คร้งั ฝ่ายเราบาดเจ็บ ๖ นาย (ทพ.) แตฝ่ ่ายเราไม่สามารถเขา้ ยึดทห่ี มายเนิน ๑๔๒๘
ได้ เนื่องจากทีต่ ั้งเป็นเนินสงู และมีการดัดแปลงเปน็ อย่างดี อย่างไรก็ตาม ทปล.ตายและบาดเจ็บจำนวนหนงึ่
และในห้วง ๕ – ๑๖ พ.ย. ๓๐ ฝ่ายเราไดป้ รับแผนการปฏิบตั ิ โดยจัดกำลังเปน็ ชดุ ปฏิบัตกิ ารขนาดเล็ก เพื่อ
เฝา้ ตรวจความเคล่ือนไหวของ ทปล. สกดั กั้นการสง่ เสบยี ง และเพมิ่ เติมกำลงั พรอ้ มทัง้ ใช้ ป.ยงิ รบกวน ต่อมา
เมื่อ ๑๗ พ.ย. ๓๐ ทก.ยว.พล.ม.๑ จึงใช้ ชค.๕๑๓ สย.๑๘ จดั กำลงั ๗ รอ้ ย. ทพ.จโู่ จม เข้าตีทหี่ มาย
เนนิ ๑๔๒๘ อีกครง้ั หน่ึง แตถ่ กู ขดั ขวางจาก ทปล. ด้วยการวางทนุ่ ระเบิด/กบั ระเบิดอยา่ งหนาแน่น ทำให้
การเคล่อื นที่ด้วยกำลงั เปน็ กลุ่มก้อนล่าช้า และเหยยี บกบั ระเบิดรวม ๓ ครัง้ ชค.๓๑๕ สย.๑๘ จงึ ได้ปรับ
แผนการปฏบิ ตั อิ ีกคร้ังหน่งึ โดยจะใช้กำลงั เปน็ ชุดเลก็ ๆ เข้าปิดล้อม และสกดั กน้ั การส่งเสบียง เพอื่ บบี บงั คบั
ให้ ทปล. ถอนตัวออกจากที่หมาย โดยสรปุ ใน พ.ย. ๓๐ ฝ่ายเราเสยี ชีวติ ๑ นาย (ทพ.) และบาดเจบ็
๒๓ นาย (ทบ.๔, ทพ.๑๙)

๖. การปฏิบัติของฝ่ายเรา ไดด้ ำเนนิ การอย่างต่อเนื่อง จนถงึ ๑๐ ธ.ค. ๓๐ ซึง่ ฝา่ ยตรงข้ามยังคง
ยดึ ท่มี ั่นบริเวณเนิน ๑๔๒๘ และดดั แปลงให้มคี วามแขง็ แรงย่งิ ขึ้น พรอ้ มท้ังสง่ กำลงั บางสว่ นเข้าวางกำลังตาม
แนวเนิน ๑๓๗๐ – ๑๑๘๒ ซงึ่ อยทู่ างตอนเหนอื ของเนิน ๑๔๒๘ ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ จึงได้ตกลงใจใช้
กำลงั พัน.ผสมเตรียมพร้อม จาก พล.ม.๑ คอื ม.พัน.๑๘ เข้าปฏิบัติการผลักดนั และขบั ไลก่ ำลัง ทปล.ตาม
แนวเนิน ๑๔๒๘ – ๑๓๗๐ – ๑๑๘๒ โดยเรมิ่ ปฏิบตั ิการตามแผนยุทธการสอยดาว ต้ังแต่ ๑๑ ธ.ค. ๓๐ เป็น
ตน้ มาด้วยกำลงั ๒ ร้อย.ม. และ ๓ รอ้ ย.ทพ.จ่โู จม เข้าตีหลกั ทางเหนอื และ ๑ รอ้ ย.ม. กับ ๒ รอ้ ย.ทพ.
จโู่ จม เข้ากดดัน และสกัดกั้นเป็น ๓ ทิศทาง จากทางด้านตะวันตก ด้านใตแ้ ละด้านตะวันออกเฉยี งเหนือ

245

ของเนิน ๑๔๒๘ โดยใช้ ป.ยงิ รบกวนและช้ีเปา้ และมี บ.ทอ.โจมตที งิ้ ระเบดิ ตอ่ ท่ีหมายภายในประเทศโดย
ตอ่ เน่ือง ต้งั แต่ ๑๕ ธ.ค. ๓๐ เป็นตน้ มา และกำลงั ภาคพื้นไดพ้ ยายามทีจ่ ะเขา้ ยึดที่หมาย ๑, ๒, ๕, ๖, ๗,
๘, ๙ และ ๑๐ แต่ฝา่ ย ทปล. ไดท้ ำการตา้ นทานอยา่ งเหนยี วแนน่ ด้วยการยิงจากอาวุธนานาชนดิ เสริมด้วย
การวางทุ่นระเบิด/กบั ระเบดิ ฝ่ายเราจำเปน็ ต้องตรึงกำลังไว้โดยเพม่ิ เตมิ กำลังและปรบั แผนการปฏบิ ตั ใิ หม่
หลังจากนั้นได้เข้าตตี อ่ ไป จนถงึ ๒๔ ธ.ค. ๓๐ ฝา่ ยเราสามารถรุกเข้าประชิดทห่ี มายต่าง ๆ ได้ ถงึ แม้จะมี
การสญู เสียอย่บู า้ ง แต่ฝา่ ย ทปล.กส็ ญู เสยี จำนวนมากเชน่ กนั ทบ.จึงอนุมัตใิ ห้ ทก.ยว.พล.ม.๑ เพมิ่ กำลัง ๑
พัน.ม.(-) คือ ม.พัน.๑๒ เขา้ ไปเสริมการปฏบิ ตั ิในพนื้ ท่ี ตั้งแต่ ๒๘ ธ.ค. ๓๐และให้ส่งกำลงั ทสี่ ดชน่ื จาก
ม.๓ จำนวน ๒ กองรอ้ ย เข้าผลดั เปลย่ี นกำลงั บางส่วนของ ม.พนั .๑๘ ทป่ี ฏิบัตกิ ารในพนื้ ที่ และเข้าตีตอ่ ท่ี
หมาย ๑, ๒ และ ๑๐ ตอ่ ไป พร้อมทง้ั สนบั สนนุ รอ้ ย.ป. ๑๓๐ มม. ร้อย.คปม., มว.เรดอาย และชดุ ศลั ยกรรม
เคลอื่ นทใ่ี ห้ด้วย โดยสรุปใน ธ.ค. ๓๐ ฝ่ายเราเสยี ชีวติ ๑๐ นาย (ทบ.๙, ทพ.๑) และบาดเจ็บ ๑๕๕ นาย
(ทบ.๑๒๙, ทพ.๒๖) ฝา่ ยตรงขา้ มสญู เสียจำนวนมาก

๗. ในหว้ งเวลานี้ ผู้บังคับบญั ชาช้ันสูงของ ทบ. ไดเ้ ดินทางไปตรวจเย่ยี มการปฏบิ ัติของหน่วย
บอ่ ยคร้งั และไดใ้ ห้คำแนะนำ ชแ้ี จง และสนับสนุนแก่หนว่ ยอยา่ งเตม็ ที่ รวมท้งั ไดค้ วบคมุ และอำนวยการยทุ ธ
อยา่ งใกล้ชิด เปน็ ผลใหก้ ำลังพลมขี วญั และกำลังใจทดี่ ี และสามารถทำการสรู้ บได้อย่างต่อเน่อื งทัง้ ๆ ทีม่ ีการ
สญู เสยี จากการรบอยู่บ้าง ผบ.ทบ.ได้สนองตอบความตอ้ งการของ ทภ.๓ ในการใช้กำลังเป็นปึกแผน่ เข้า
ปฏบิ ตั กิ ารในพืน้ ที่ บ.รม่ เกล้า เพ่ือยึดท่ีหมายให้ไดโ้ ดยเรว็ และได้ให้แนวทางการปฏิบัตโิ ดยใชน้ โยบาย “ ปาก
ออ่ นมอื แขง็ ” คอื ในระดับบนจะพยายามใช้วิธีเจรจาให้สอดคลอ้ งกบั สถานการณโ์ ลกและสถานการณภ์ มู ภิ าคท่ี
ผอ่ นคลายลง สว่ นในระดบั ล่างใหป้ ฏิบัติการทางยทุ ธการอยา่ งเตม็ ท่ี พรอ้ มกันนีไ้ ด้ส่งั การให้ฝ่ายเรากลบั เข้าไป
ยึดพืน้ ที่ในเขตไทยกลับคนื มาใหไ้ ด้ โดย ทบ.พรอ้ มที่จะสนบั สนนุ การปฏิบัติของหนว่ ยทุกอยา่ ง เพือ่ ใหห้ นว่ ย
ปฏิบัติภารกิจได้สำเรจ็ และฝ่ายเราจำเป็นจะตอ้ งป้องกนั รกั ษาอธิปไตยของเราแม้พื้นที่ฝา่ ยตรงข้ามเขา้ มายดึ อยู่
จะเปน็ เพยี งเล็กน้อยก็ตาม เพราะหากปลอ่ ยไวแ้ ลว้ ฝ่ายตรงขา้ มจะกระทำการโดยไม่มีสิน้ สุด ฝ่ายเราจึงต้อง
ให้บทเรยี นแกฝ่ ่ายตรงขา้ ม เพ่อื ใหต้ ระหนกั ว่า ฝา่ ยเราจะไมย่ อมใหเ้ ข้ามาประกาศความเปน็ เจ้าของต่อพน้ื ท่ี
ของเราแม้เพยี งเลก็ น้อย นอกจากนี้ ทบ. ยังไดก้ ำหนดแนวทางในการเพิม่ เติมกำลังตามลำดับขัน้ ใหก้ ับ ทภ.๓
จากระดบั ๑ พัน.ร. (ร.๔ พัน.๔ จาก จว.ต.ก.) ไปถึงระดบั กรม และ กองพล ในกรณีท่ีสถานการณ์ขยาย
ขอบเขตความรนุ แรงขึ้นดว้ ย

๘. ใน ๑ ม.ค. ๓๑ ทภ.๓/กอ.รมน.ภาค ๓ จงึ ได้ปรับกำลัง ทก.ยว.พล.ม.๑ เป็น ทก.พล.ม.๑
โดยมีกำลังรบทขี่ นึ้ ในการควบคุม คือ ๒ พนั .ม., ๑ พัน.ป.ผสม, ชค.๕๑๓ สย.๑๘ ( ๗ ร้อย.ทพ.จูโ่ จม กับ ๑ ฐาน
ยงิ ), ชค.รม่ เกล้า ( ๑๒ รอ้ ย.ทพ.ของ ทภ.๑) และ ๓ มว.ตชด. เมอ่ื ๖ ม.ค.๓๑ ทก.พล.ม.๑ ไดเ้ ข้าตีเพอ่ื
ผลกั ดันและขับไล่กำลงั ทปล.ตอ่ ไป โดยแบ่งพน้ื ทีป่ ฏิบตั ิการเป็น ๓ เขต โดย พนั .ม.๑๒๕ (ม.พัน.๑๒)รบั ผิดชอบ
ทห่ี มาย ๑, ๒ ซึ่งเป็นที่หมายหลกั ทางด้านใต้ ผลการปฏบิ ตั ิทุกหน่วยสามารถเคล่อื นกำลังเข้าเกาะตดิ ทีห่ มาย
ตา่ ง ๆ ภายใต้การยิงสนบั สนุนของ ป., ค., ปรส.และการโจมตีทางอากาศเปน็ ครง้ั คราวอยา่ งไดผ้ ลของ บ.ทอ.ทำ
ใหฝ้ า่ ยเราสามารถปิดลอ้ ม กดดนั และขัดขวางการเพ่ิมเติมกำลงั และการส่งกำลงั บำรุงจากทางด้านหลงั ของ
ฝ่าย ทปล.ได้ในระดับหนึง่ อยา่ งไรก็ดี ฝ่ายตรงขา้ มไดโ้ ตต้ อบ และขัดขวางการรกุ ของกำลงั ฝ่ายเราดว้ ยการใช้

246

อาวุธยงิ ต่อฝา่ ยเราอย่างหนกั ท่ีสุด ด้วย ป., ค., ปรส., จรวด และตอ่ ตา้ นการโจมตีทางอากาศของ บ.ทอ. ด้วย
ปตอ. และจรวดแซม ๗ ประกอบกบั ภมู ิประเทศเกอ้ื กูลตอ่ การตัง้ รบั ของฝา่ ยตรงข้ามเปน็ อย่างยงิ่ ฝา่ ยเราจึง
ประสบการสูญเสยี จำนวนหนงึ่ และยังไมส่ ามารถเข้ายึดทห่ี มายได้

๙. ใน ๒๒ ม.ค. ๓๑ ผบ.ทบ.ได้ตดิ ตาม ฯพณฯ นรม., รมต.กต. และ รมว.กห. เดนิ ทางไป
ตรวจเยี่ยมการปฏบิ ตั ิของหนว่ ย และมกี ารปรับนโยบายในการปฏิบัติบางประการ ซง่ึ ผบ.ทบ.ได้ชี้แจงใหห้ นว่ ย
ได้รบั ทราบวา่ ในหว้ งเวลาที่ผา่ นมา ฝา่ ยเรามขี ้อจำกดั ทางทหารอยหู่ ลายประการ และไม่สามารถตอบสนอง
ความตอ้ งการทางยุทธวิธขี องหนว่ ยปฏิบัติการรบไดอ้ ย่างเตม็ ท่ี เนือ่ งจากรัฐบาลมีนโยบายท่ีไมต่ ้องการขยาย
ขอบเขตการสู้รบออกไป แตภ่ ายหลงั การตรวจเย่ียม ฯพณฯ นรม. ไดเ้ ห็นชอบทจี่ ะให้เสรีต่อการปฏิบตั ิทาง
ทหารของหน่วยมากขึน้ ทำให้ ทบ.สามารถปรบั แผนทางยทุ ธวธิ ีไดบ้ ้าง โดยไมม่ ีขอ้ จำกดั เหมือนเดมิ อย่างไรกด็ ี
การปฏิบัตขิ องฝ่ายเราทลี่ กึ เข้าไปในเขตแดนของฝ่ายตรงข้าม จะต้องคำนงึ ถงึ ขีดความสามารถของฝ่ายเรา
และสถานการณ์ทางการเมืองดว้ ย พรอ้ มกนั น้ี ผบ.ทบ.ไดอ้ นมุ ัตใิ ห้ ทภ.๓ เพิ่มเติมกำลัง ๑ พัน.ร., ๑ รอ้ ย.
รพศ.ตชด., ๒ ร้อย.ป.ระยะยงิ ไกล ( ๑๓๐ มม. และ ๑๕๕ มม. เอม็ ๑๙๘ ) , ๑ ร้อย.ป.ถอดบรรทุก ๑๐๕
มม., ค.๘๒ มม. จำนวนหนงึ่ พร้อมท้ังอกี ๑ ร้อย. คปม. และให้ ทภ.๒ จัดกำลงั ทก.พล.ร.๓ ฉก.ร.๘
และ ๑ พัน.ผสม เข้าเตรยี มรับสถานการณ์ทางด้าน อ.นาแหว้ และพื้นทใี่ กลเ้ คยี ง รวมทงั้ กำลังอกี ๒ พัน.ร.
เขา้ แสดงกำลงั ทางดา้ น จว.ล.ย. นอกจากน้ีไดอ้ นุมตั ิให้ ทอ. ใช้กำลงั ทางอากาศเข้าโจมตีเปา้ หมายนอกประเทศ
ได้ตามความเหมาะสม และตามขัน้ ตอนทางยทุ ธวิธี พร้อมกับสง่ กำลังรบพิเศษเขา้ ปฏบิ ัตกิ ารหลงั แนวขา้ ศกึ อีก
จำนวนหนง่ึ ทั้งน้ี เพอ่ื ใหส้ ามารถปฏบิ ตั ิการได้อย่างสมเกยี รติภูมแิ ละศักด์ิศรีของประเทศชาติ ตามท่ีประชาชน
ไทยเรียกรอ้ ง โดยแบ่งข้ันตอนการปฏบิ ตั ิ

พนื้ ท่ี ๑ ใชอ้ ำนาจการยงิ ของอาวธุ ทกุ ชนดิ รวมทัง้ กำลงั ทางอากาศของ ทอ.ตอ่ เปา้ หมาย
ทงั้ ภายในและภายนอกประเทศ ที่จะเก้ือกลู ตอ่ การเขา้ ตีท่ีหมายตามแนว เนิน ๑๔๒๘ – ๑๓๗๐ – ๑๑๘๒ ของ
พล.ม.๑ อย่างรนุ แรงท่ีสุด พร้อมท้งั ส่งกำลังระดบั กองพันผสมเขา้ ยดึ ภูสอยดาว เพือ่ ใช้เปน็ ฐานที่จะสง่ กำลงั
ทเ่ี ป็นปกึ แผ่นเข้าปฏบิ ัตกิ าร นอกประเทศ เมอื่ จำเป็นในอนาคต พรอ้ มกนั นจี้ ดั สง่ ชดุ ปฏิบัติพิเศษเขา้ ไป
ปฏบิ ัติการหลังแนวข้าศึกเพื่อรบกวน ขัดขวาง และทำลายกำลงั ขา้ ศกึ พร้อมทง้ั ตรวจสอบข่าวสารข้อมลู ตา่ ง ๆ
ที่จะอำนวยประโยชนต์ ่อการปฏิบัตกิ ารในข้ันต่อไปเมอ่ื จำเป็น

พน้ื ที่ ๒ ใชก้ ำลงั ระดบั กรมผสมเข้าตี และยึดทีห่ มายภายนอกประเทศ
๑๐. ในห้วงเวลาระหวา่ ง ๒๓ – ๓๑ ม.ค. ๓๑ ท่ี ทภ.๓ กำลงั ปรบั กำลัง และรอวัน ว. เพ่อื
ปฏิบัติการต่อไปนั้น หน่วยดำเนินกลยทุ ธของฝา่ ยเราในแนวปะทะ ยงั คงพยายามเขา้ ตีทหี่ มายต่าง ๆ ต่อไป
ดว้ ยกำลงั ทมี่ ีอยู่ แตถ่ ูกฝา่ ย ทปล.ระดมยงิ ด้วยอาวธุ หนกั ทุกชนิดอย่างรนุ แรงตลอดแนว ทำให้ไมส่ ามารถรกุ
คืบหน้าต่อไปได้ และคงเกาะติดอยู่กับท่หี มายต่าง ๆ ซ่งึ ในหว้ งนีฝ้ า่ ยเราไดร้ ับการสญู เสียอีกจำนวนหน่ึง ซึง่
สรุปการสูญเสียของฝ่ายเราในหว้ ง ม.ค. ๓๑ เสียชีวติ ๒๗ นาย (ทบ.๑๘, ทพ.๙) บาดเจ็บ ๒๐๑ นาย (ทบ.
๑๖๕,ทพ.๓๖) และสูญหาย ๑ นาย
๑๑. การปฏิบัติตามขัน้ ท่ี ๑ ของแผนการใช้กำลังจำนวนมาก ได้เรม่ิ ขึ้นใน ๑ ก.พ. ๓๑ ในขณะ
ทห่ี นว่ ยดำเนินกลยุทธรอคอยการโจมตีทางอากาศ ฝา่ ยตรงขา้ มได้ระดมยิงอยา่ งรนุ แรง และตอ่ เนือ่ งตอ่ ที่หมาย

247

๗ รอ้ ย.ม. ๑๓๘๒ ยึดอยู่ และใช้กำลงั ประมาณ ๑ กองพนั เขา้ โจมตี ทำให้ ผบ.รอ้ ย.ม.๑๓๘๒ เสยี ชีวติ
อยา่ งกล้าหาญกลางฐาน เป็นผลใหก้ ำลังฝ่ายเราต้องถอนตวั ออกจากท่ีมั่น อยา่ งไรก็ดี ฝา่ ยเราได้ส่งกำลงั เขา้ ตี
โตต้ อบ และสามารถยดึ ทีห่ มาย ๗ คนื ไดใ้ นเวลาต่อมา และ บ.ทอ.ได้ทำการโจมตที างอากาศอยา่ งรนุ แรง
รวมทงั้ การยงิ ของ ป.ฝา่ ยเรา ช่วยให้หนว่ ยดำเนนิ กลยทุ ธ สามารถรกุ คืบหนา้ เข้ายึดทห่ี มาย ๕ และบางส่วน
ของทห่ี มาย ๖ ได้ในเวลาต่อมา แตไ่ มส่ ามารถยึดที่หมาย ๖ ได้ท้งั หมดเน่ืองจาก ทปล.ได้ต้านทานการเข้าตี
อยา่ งรุนแรงเชน่ กนั ในระยะนี้ บ.เอฟ – ๕ ของ ทอ.ถูกยงิ ตกในเขตไทย ๑ เครื่อง สำหรับท่ีหมายอื่น ๆ
กำลงั ฝ่ายเราได้เข้ากดดนั ทห่ี มาย ๑๐ และ ๙ รวมท้งั ทีห่ มาย ๑ และ ๒ ซง่ึ เป็นท่หี มายหลัก แตย่ ังไม่
สามารถเข้ายึดได้ เนื่องจากฝา่ ยตรงขา้ มทำการต่อสู้อย่างเหนยี วแนน่ ภายใตก้ ารยงิ สนับสนุนอยา่ งได้ผล

๑๒. ในห้วงเวลาน้ี ผบ.ทบ.ไดไ้ ปตรวจเยี่ยมการปฏิบตั ิของหน่วยอีก ๒ คร้งั และอนมุ ตั ิให้ ทภ.๓
เพม่ิ กำลังอกี ๑ พนั .ร. เขา้ ปฏบิ ัติการในพน้ื ทีก่ ารรบหลัก และ ๕ ร้อย ทพ. ของ ทภ.๓ เข้าเสรมิ การปฏิบตั ิ
ในพืน้ ทสี่ ว่ นหลงั พรอ้ มทัง้ ขยายกำลงั สย.บชร.๓ ให้เตม็ อัตรา และส่ง ปร.๘๕ มม. จำนวน ๒ กระบอก
ไปสนับสนุน พล.ม.๑ นอกจากน้ี ผบ.ทบ.ไดใ้ หค้ ำแนะนำในการปฏิบัตติ ามสายงานต่าง ๆ แก่หน่วยด้วย ใน
ระยะนี้ ฝา่ ยตรงขา้ มได้ตอ่ ตา้ นการเขา้ ตขี องฝ่ายเรา ด้วยการยิงอย่างรนุ แรงโดยทฝี่ า่ ยเราไม่สามารถขม่ การยิง
ของฝา่ ยตรงขา้ มได้ จึงทำให้ฝ่ายเรามกี ารสญู เสยี จำนวนหนงึ่ และพรอ้ มกันน้ี รอ้ ย.ทพ.๓๓๐๒ ซึง่ ยึดรกั ษาเนิน
๑๒๒๙ ทางดา้ นเหนือของเนนิ ๑๑๘๒ ได้ถอนกำลงั ออกจากท่มี ่นั เน่อื งจากถกู กดดันจากฝ่ายตรงข้าม จงึ
เปน็ ผลให้การปฏิบตั ขิ องฝ่ายเราตอ้ งหยุดชะงกั ลงและไม่สามารถดำรงความหนุนเน่ืองในการเข้าตตี ่อไปได้ จงึ
จำเป็นตอ้ งหยุดอย่กู บั ท่ี และจดั ส่งกำลังบางส่วนของ พัน.ร.๔๗๒ และ รอ้ ย.ม. เข้าไปปฏิบตั ิการแทน
ร้อย.ทพ.ทถ่ี อนตัวออกมา พรอ้ มกนั นี้ ฝ่ายเราไดด้ ดั แปลงที่มน่ั ทยี่ ึดรกั ษาอยู่แลว้ ใหม้ คี วามมน่ั คงแข็งแรงและ
ปรบั กำลังเพื่อที่จะเข้าปฏบิ ตั กิ ารอย่างรุนแรงอีกครัง้ หนึ่งขณะเดียวกนั ทบ.ไดส้ ง่ ชุดปฏบิ ัตกิ ารพเิ ศษตา่ ง ๆ เข้า
ปฏบิ ัติการในพืน้ ท่ีระวังปอ้ งกนั หลงั แนวขา้ ศกึ อย่างกวา้ งขวาง และไดส้ ัง่ การให้ ร.๙ , ร.๓๑ รอ., กรม ม.
ของ พล.ม.๒ และ กรม ร.ของ ร.๑๕ จดั เตรียมกำลังให้พรอ้ มที่จะเขา้ ปฏิบตั ิการเม่อื จำเป็นอีกด้วย โดยจะ
ใช้ ร.๙ ทางด้าน ทภ.๓ และ ร.๓๑ รอ. พรอ้ มกันน้ี ทอ.ไดป้ ฏิบตั กิ ารโจมตีทางอากาศต่อเป้าหมายนอก
ประเทศอย่างรนุ แรงทีส่ ุดทำให้ บ.โอวี ๑๐ ถกู ยงิ ตกในเขตไทย ๑ เคร่ือง ในระหว่างนี้ รมว.กห.ได้ตรวจ
เยี่ยมหนว่ ยอีกครัง้ หนง่ึ และได้ใหค้ ำแนะนำในการปฏบิ ตั ิต่าง ๆ แกก่ ำลงั พลของ ทอ.ด้วย

๑๓. ในระหว่างการปรับกำลงั น้ี ผบ.ทบ.ได้ให้ รอง ผบ.ทบ. และ เสธ.ทบ.พรอ้ มคณะไปช้ีแจง
มทภ.๓, ผบ.พล.ม.๑ และ ผบ.พล.ร.๔ ว่า ในห้วงเวลาทผี่ ่านมากำลังพลของ พล.ม.๑ ได้ปฏิบตั ิการอยา่ ง
กลา้ หาญ ทรหดอดทน และเสียสละอยา่ งสูงมาเป็นระยะเวลาพอสมควรแล้ว ซึ่งผบู้ งั คับบัญชาชั้นสูงเห็นวา่ ถงึ
เวลาที่จะต้องใช้กำลงั ที่สดชนื่ เข้าผลัดเปลีย่ นกำลังของ พล.ม.๑ ซงึ่ มทภ.๓ ไดเ้ หน็ ด้วย และให้ พล.ร.๔ เข้า
ผลดั เปลย่ี นกำลงั ของ พล.ม.๑ โดยใช้กำลัง ๓ พัน.ฉก.เข้าตเี คียงกนั โดย ๑ พัน.ฉก.รบั ผดิ ชอบเข้าตีท่ี
หมาย ๑๐ ทางด้านเหนอื อีก ๑ พัน.ร.ฉก.รับผิดชอบเขา้ ตที ห่ี มาย ๕, ๖, ๗, ๘ และ ๙ ในย่านกลาง
และ ๑ หนว่ ย ฉก. ประกอบด้วยกำลงั จาก ชค. ๕๑๓ สย.๑๘, รอ้ ย.รพศ. ของ นสศ. และฐานยิงของ พัน.
ศร.ท่ี ๒ รับผิดชอบเข้าตีท่หี มาย ๑, ๒ ซง่ึ เป็นที่หมายหลัก พรอ้ มทง้ั ได้สัง่ การใหห้ นว่ ยพยายามทำลายกำลงั
ฝา่ ยตรงข้าม ซง่ึ เปน็ จดุ มุง่ หมายหลักของการปฏบิ ัตกิ ารให้มากทส่ี ดุ และเข้ายดึ ท่ีหมายซ่ึงเปน็ ภมู ิประเทศ

248

สำคัญควบคูก่ ันไป เพอื่ ตอบสนองความตอ้ งการของประชาชน ท้งั น้ี ให้กำลังทย่ี ึดรกั ษาท่ีมัน่ ตามแนวสันเนนิ ท่ี

ยึดอยใู่ นปจั จุบันไวใ้ ห้ได้ และดัดแปลงใหม้ ีความมนั่ คงแข็งแรงให้มากท่ีสดุ สำหรับการโจมตีทางอากาศในห้วง

ต่อไปจะกระทำอย่างรุนแรงที่สดุ ตอ่ เป้าหมายนอกประเทศเขา้ มาตามลำดับ ในระหวา่ งน้ี ทอ.ไดป้ ฎิบตั กิ าร

โจมตที างอากาศต่อเป้าหมายนอกประเทศอย่างรุนแรง ซง่ึ สรา้ งความเสยี หายใหก้ ับฝ่ายขา้ ศกึ อยา่ งมาก อยา่ งไร

กด็ ี บ.โอวี ๑๐ ของ ทอ.ถูกยงิ ตก ๑ เคร่ือง ที่บรเิ วณ บ.นากอก แขวงไชยบุรี

๑๔. ภายหลังจากท่ีได้ปรบั และโยกย้ายกำลังทสี่ ดชนื่ เข้าพ้ืนท่ีปฏิบตั กิ าร ตงั้ แต่ ๑๔ – ๑๗ ก.พ.

๓๑ แลว้ ทบ.โดย ทภ.๓ และ พล.ร.๔ พรอ้ มท่จี ะปฏิบัตกิ ารอยา่ งรุนแรง เพื่อเข้ายดึ ที่หมายขั้นสดุ ท้ายตาม

แนวเนิน ๑๔๒๘ – ๑๓๗๐ – ๑๑๘๒ ซึง่ ยงั คงมที ่หี มาย ๖, ๙, ๑๐ และ ๑, ๒ เหลอื อยู่ โดยใช้กำลงั ร.๔

กดดนั ทางดา้ นบน และ ร.๗ เข้าตที หี่ มายตา่ ง ๆ ดงั กลา่ ว ทางด้านลา่ ง โดยใช้ พัน.ร.๔๗๒, พัน.ร.๔๗๑

และ ฉก.๕๑๓ เขา้ ตีที่หมายต่าง ๆ ดงั กล่าว ทางดา้ นลา่ ง โดยใช้ พัน.ร.๔๗๒, พนั .ร.๔๗๑ และ ฉก.๕๑๓

เขา้ ตเี คยี งกนั ภายใตก้ ารโจมตีท้ิงระเบดิ อยา่ งรนุ แรงของกำลงั ทางอากาศ และการยิงอย่างหนักหนว่ งของ

หนว่ ย ป.ในพน้ื ท่ีรวมทงั้ การปฏิบตั ิการหลังแนวขา้ ศึกอยา่ งกวา้ งขวางย่งิ ขน้ึ โดยมี ๑ กรม ม. เปน็ กองหนุน

ขณะเดยี วกันทางด้าน ทภ.๒ ใชก้ ำลงั ๑ พนั .ผสม เขา้ ต้ังมัน่ ในพ้นื ท่ี อ.นาแห้ว และอีก

๒ พัน.ผสมปฏิบัตกิ ารแสดงกำลังในพืน้ ที่ อ.ด่านซา้ ย จว.ล.ย. เพ่อื ขวญั และกำลังใจของประชาชนในพื้นท่ี

และเปน็ การปอ้ งปรามฝา่ ยตรงข้ามไปดว้ ย

๑๕. อย่างไรกด็ ี กอ่ นท่ฝี า่ ยเราจะปฏบิ ัตกิ ารโจมตอี ย่างรุนแรงข้นั สดุ ท้ายตามแผน ทบ.ทบ./รรก.

ผบ.ทหารสูงสดุ และหวั หน้าเสนาธิการทหารสูงสุด กองทัพประชาชนลาวไดต้ กลงทีจ่ ะให้ทหารท้งั สองฝ่ายหยดุ

ยิง โดยลงนามในขอ้ ตกลงหยุดยงิ คอื ๑๗ ก.พ. ๓๑ ทบ.จงึ ได้สง่ั การให้หน่วยตา่ ง ๆ หยดุ ยงิ และยตุ ิการ

ปฏิบัตกิ ารทางทหารทัง้ สน้ิ ต้งั แตว่ นั หยุดยิง คอื ๑๙ ก.พ. ๓๑ เวลา ๑๘๐๐ เปน็ ตน้ ไป และในห้วงเวลา

ต้ังแต่ ๑๙ ก.พ. - ๒๙ ก.พ. ๓๑ คณะเจ้าหน้าทีป่ ระสานงานรว่ มทางทหารของทั้งสองฝา่ ยไดต้ รวจตราแยก

กำลงั ออกจากแนวปะทะเดิมฝา่ ยละ ๓ กม. คือ ทปล.ถอนตวั ไปอยทู่ าง ตอ. ของแมน่ ้ำเหอื งงา ตามแนวภู

เวยี ง – ภูกงเดิ่น และกำลังของ ทบ.ถอนมาทาง ตต. จากแนวปะทะ ๓ กม. พร้อมกันนีท้ ้ังสองฝา่ ยได้

ดำเนินการเก็บกู้กับระเบิดในพน้ื ท่ี และหาศพผู้เสียชวี ิตเพื่อส่งมอบตอ่ กัน

๑๖. สรุปการสญู เสียของการปฏิบัตกิ ารกรณี บ.ร่มเกล้า ของฝ่ายเรา ต้งั แต่

๓๑ พ.ค. ๓๐ จนถงึ สนิ้ ก.พ. ๓๑ สรุปได้ดังน้ี.-

เสยี ชีวติ จากการรบ ๑๔๘ นาย

เสยี ชวี ิตมิใชจ่ ากการรบ ๕ นาย

บาดเจ็บจากการรบ ๖๐๐ นาย

(พิการทพุ ลภาพ ๖๘ นาย)

บาดเจ็บมิใช่จากการรบ ๓๕ นาย