จรรยาบรรณวิชาชีพบุคลากรทางการศึกษา

147

https://www.unicef.org/thailand/th/what-is-crc
กองกฎหมาย สำนักงานปลดั กระทรวงยตุ ธิ รรม.พระราชบัญญัติคมุ้ ครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖.สืบค้นเม่ือวันที่

23 มกราคม 2564. จาก https://www.moj.go.th/view/48431
ไพศาล ไกรสิทธ.์ิ การปฏิรูปการศกึ ษาไทย 2517. สืบค้นเมื่อวนั ที่ 17 มกราคม 2564. จากเวบ็ ไซต์

https://paisarnkr.blogspot.com/2019/08/2517.html
ครบู ้านนอก. โลกาภิวัตน์. สืบค้นเม่อื วนั ที่ 3 มีนาคม 2564. จากเว็บไซต์ https://th.wikipedia.org/wiki
วชริ ะ วชิ ชวุ รนนั ท์.การปฏิรูปการศึกษา2542. สืบค้นเม่ือวนั ที่ 19 มกราคม 2564 จากเวบ็ ไซต์
Boonchuay Noochoo. ปฏิรปู การศึกษา2542. สืบคน้ เมื่อวันท่ี 19 มกราคม 2564. จากเวบ็ ไซต์

https://www.gotoknow.org/posts/159448
กลุม่ งานบริการวชิ าการ 3 สำนักวชิ าการสำนกั งานเลขาธิการสภาผูแ้ ทนราษฎร. ปฏริ ูปการศึกษา ปฏิรูป

ประเทศไทย. สบื ค้นเมื่อวันท่ี 24 กมุ ภาพนั ธ์ 2564
จากเว็บไซตh์ ttps://www.gotoknow.org/posts/159448
ครูบา้ นนอก. การปฏิรูปการศึกษา2562. สบื คน้ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2564. จาก
เวบ็ ไซต์https://www.kroobannok.com/86656
คุรสุ ภา. ใบอนุญาตประกอบวิชาชพี ครู สบื ค้นเมอ่ื วันท่ี 5 มกราคม พ.ศ.2564
จากเว็บไซต์ https://www.ksp.or.th/ksp2018/2020/07/20268/ค้นพบเม่ือที่ 5 มกราคม
พ.ศ.2564
ณัฏฐพล ทปี สุวรรณ.จากขอ้ บงั คับครุ สุ ภาว่าด้วยใบอนุญาตประกอบวชิ าชพี (ฉบบั ท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
สบื ค้นเมือ่ วันท่ี 5 มกราคม 2564จากเว็บไซต์
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/291/T_0031.PDF

กัลยาณี พรมทอง. โทษทางวินยั มี 5 สถาน. สบื ค้นเมื่อวันท่ี 5 มกราคม พ.ศ.2564
จากเวบ็ ไซต์ http://www.ipebk.ac.th/bep/wpcontent/uploads/2017/11/Kanlayanee-

B3L10.pdf
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษา.

ข้อกำหนดวินยั และการดำเนินการทางวินัย การอุทธรณ์ และการร้องทกุ ข์ของขา้ ราชการครแู ละ
บคุ ลากรทางการศึกษา สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 9 กุมภาพันธ์ 2564 จากเว็บไซต์ : 0303nitikon.pdf
พ.ร.บ.สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546 สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์
จากเว็บไซต์ :
https://data.boppobec.info/emis/news/news_view.php?ID_New=196854

148

บทที่ 6
สภาพการณ์ การพัฒนาวชิ าชพี ครู ความรอบรู้ ทันสมัย และทันต่อการเปล่ียนแปลง

สถานการณ์ครไู ทยปจั จุบนั
การยกระดับและการพัฒนาครปู จั จบุ ันในประเทศไทย
1. การผลิตครู ในประเทศไทยหลกั สูตรผลิตครูของไทยในปัจจบุ ันมี 3 ลักษณะ(สำนักงานเลขาธิการสภา
การศึกษา, 2560)

1) หลกั สตู รผลิตครูการศึกษาขัน้ พืน้ ฐานระดับปริญญาตรี (หลักสูตร 4 ปี)
2) หลักสตู รผลติ ครูการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานระดบั ปรญิ ญาตรี (หลักสตู ร 2 ปี) สำหรับผจู้ บปรญิ ญาตรี
สาขาอน่ื และประสงคศ์ ึกษาต่อวชิ าชีพครู
3) หลกั สตู รผลติ ครรู ะดับปริญญาโททางการสอน (หลกั สตู ร 3 ป)ี นอกจากนี้ประเทศไทยยงั มี
โครงการผลิตครูลักษณะพิเศษเพ่ือดึงดูดคนดี คนเกง่ ใหม้ าเรียนครู เช่น โครงการเพชรในตม โครงการผลติ
ครพู นั ธ์ุใหม่ โครงการผลติ ครูเพือ่ พฒั นาท้องถน่ิ (สมหวัง พิธิยานุวัฒน์, 2560)
1.1 หลักการผลิตครู มี 5 ประการ

1)การจดั ครศุ กึ ษาทเี่ นน้ การวิจัยเปน็ ฐาน
2)มงุ่ เนน้ พัฒนาศักยภาพด้านนวตั กรรมของครู รวมถงึ การพัฒนานิสติ นกั ศึกษาครูให้
สามารถสอนนักเรยี นให้มีศักยภาพดา้ นนวัตกรรม
3)การจดั การศึกษาเพื่อพฒั นานสิ ติ นักศึกษาครูแบบเปน็ องค์รวมทงั้ ดา้ นความรู้ทกั ษะ
และจติ วญิ ญาณความเปน็ ครู
4)จัดการศึกษาโดยเน้นสมรรถนะครูยุค 4.0
5)เน้นการทำงานร่วมกันแบบพนั ธมิตรระหวา่ งสถาบันผลติ ครู ผใู้ ชบ้ ัณฑิตครูและผู้มสี ่วน
ไดส้ ว่ นเสียอืน่ ๆ
1.2 จุดมงุ่ หมายการผลิตครูและสมรรถนะท่ีพึงประสงค์บณั ฑิตครู
รูปแบบการผลิตครู PIE TE มีจุดมุ่งหมายและสมรรถนะที่พึงประสงค์ของบัณฑิตครู ดงั น้ี
ดา้ นจุดมุ่งหมาย รปู แบบการผลิตตครูมุง่ ผลิตครูท่ีมคี ุณสมบตั ิดงั น้ี
1) มคี วามรู้ลกึ ด้านความร้เู น้ือหา การสอนอย่างมืออาชีพมีจรรยาบรรณครูและสามารถ
พัฒนาผู้เรยี นใหม้ ศี ักยภาพด้านนวตั กรรมและมสี มรรถนะยุค4.0
2) สามารถวิจัยและสร้างนวตั กรรมการศกึ ษาที่เพ่มิ มูลคา่ แก่ผเู้ รยี นโรงเรียนชมุ ชนและ
สงั คม
3) มศี ักยภาพในการเปน็ ครูผู้นำและสามารถมีส่วนรว่ มในการพัฒนาโรงเรียนใหม้ ี
คณุ ภาพและมีนวตั กรรม

149

4) สามารถทำงานรว่ มกบั ผู้มีส่วนไดส้ ว่ นเสยี ทางการศึกษาเพ่ือพัฒนาชมุ ชนสังคมและ
ระบบ
การศึกษาของประเทศใหม้ ีคุณภาพและมนี วตั กรรม
2. การพฒั นาครู ปี 2560รฐั มนตรกี ระทรวงศึกษาธิการ มอบนโยบายให้สำนกั งานคณะกรรมการ
การศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน (สพฐ.) ได้จัดทำโครงการคปู องพฒั นาครภู ายใตโ้ ครงการพฒั นาครูท้ังระบบ ถือเป็น
จุดเริม่ ตน้ การเปล่ยี นแปลงทสี่ ำคัญของการพฒั นาครูในประเทศไทย เพราะมุ่งหวังให้ครูสามารถพัฒนา
ตนเองไดต้ รงตามศกั ยภาพ สามารถนำความร้จู ากการอบรมไปใช้ประโยชนไ์ ด้จริงในการประกอบอาชีพครู
อีกท้ังเป็นการพฒั นาครเู พื่อเชอ่ื มโยงกบั วิทยฐานะ
ในปี 2561นหี้ ลักสูตรทคี่ ดั เลือกเข้าโครงการเนน้ การบูรณาการระหวา่ งเน้อื หาสาระวชิ า กับหลกั วิชาชีพครู
มงุ่ พัฒนาสมรรถนะและความสามารถในการจัดการเรียนการสอนและเท่าทนั ต่อโลกศตวรรษที่ 21 ตาม
สาระวิชาเฉพาะที่บรู ณาการเนือ้ หากบั ศาสตร์วิชาชพี ครูหรือหลอมรวมเทคโนโลยีสารสนเทศเขา้ กับการ
จัดการเรยี นการสอนเฉพาะทางตลอดจนนำกรณศี ึกษาหรือแนวทางตา่ ง ๆ มาช่วยสนบั สนนุ ใหค้ รูเกดิ
แนวคิดและแรงบนั ดาลใจในการพัฒนาปรับปรุง เปล่ยี นกระบวนการเรียนการสอน และปฏบิ ัตติ าม
กระบวนการชมุ ชนการเรยี นร้วู ชิ าชพี
หลักการให้วิทยฐานะทีส่ ูงขึ้น ในการประเมนิ วิทยฐานะจึงจะกำหนดท้งั "ระยะเวลาการสอน"
และ "การอบรมพฒั นาดว้ ยตนเอง" ใหม้ ีความเช่อื มโยงกัน โดยครผู ชู้ ว่ ยจะทำงาน 2 ปี ก่อนท่ีจะกา้ วเป็น
ชำนาญการ จากนนั้ จะใช้เวลา 5 ปีเพือ่ ขอเล่ือนเปน็ ชำนาญการพิเศษ และหากจะขอเลื่อนไปในระดับ
เชีย่ วชาญจะตอ้ งรออีก 5 ปี จากน้ันหากจะไปจนถงึ ระดบั เชี่ยวชาญพิเศษ ต้องรออีก 5 ปี การประเมิน
วทิ ยฐานะไม่ต้องมวี ิธี Fast Track ใด ๆ เพยี งแต่ครูทุกคนจะมี e-Portfolio ล็อกเข้าระบบดว้ ยตนเองวา่
ต้องสอนกช่ี ว่ั โมงตามเกณฑ์ข้ันต่ำ
การส่งเสริมและพัฒนาครู
• จัดระบบการเรยี นการสอน และระบบกระบวนการผลติ และพฒั นาครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษา
คณุ ภาพ และมาตรฐานให้มคี วามพรอ้ มอยู่ตลอดเวลา
• จัดให้มกี ารควบคมุ รักษามาตราฐานการประกอบวิชาชพี ครูและปฏิบัตติ ามจรรยาบรรณของ
วชิ าชีพ รวมท้ังพัฒนาครบู ริหารศกึ ษา
3. การใช้ครู สืบเนือ่ งมาจากปญั หาขาดแคลนครู โดยได้แบ่งออกเป็น 2 ปัญหา คือ ครูสอนไมต่ รง
ตามวุฒิการศึกษา การลดภาระครทู น่ี อกเหนือจากการสอน
ปญั หาครูสอนไม่ตรงตามวุฒิการศึกษาทจี่ บมา นายวจิ ติ ร ศรสี อ้าน รมว.ศกึ ษาธกิ าร ปัญหาครสู อน
ไม่ตรงตามวฒุ กิ ารศึกษาทจี่ บมา ทำให้มีความอ่อนแอในเนื้อหาสาระ และเมื่อวดั ระดับแล้วกป็ รากฏวา่ ครู
สอบตก ขณะเดียวกันกระทรวงศกึ ษาธิการ (ศธ.) ก็ไม่สามารถหาครูท่ีจบตรงตามวุฒกิ ารศกึ ษาท่ี

150

สถานศกึ ษาขาดแคลนมาสอนตามวชิ าตา่ ง ๆ ไดท้ ั้งหมด เพราะครปู ระจำการท่ีสอนอยู่เดิมก็จะต้องสอน
ต่อไป

แนวทางการแก้ไขปญั หา
ศ.ดร.วจิ ิตร ศรีสอา้ น รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธิการ (ศธ.)ไดม้ อบหมายใหส้ ำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน (สพฐ.) สำรวจว่ามคี รทู ส่ี อนไม่ตรงตามวุฒิ หรอื สอนตรงตามวฒุ แิ ต่ยังต้องเพม่ิ เติม
เนอื้ หาสาระจึงจะทำให้สอนในวชิ าน้ัน ๆ ได้ดี จำนวนเท่าไหร่ ทีไ่ หน เพ่ือระดมพลงั หน่วยงานทาง
การศึกษาพฒั นาเตมิ เน้ือหาสาระให้ โดยจะประสานกบั มหาวิทยาลัยต่าง ๆ จดั ต้งั ศนู ย์อบรมและ
พัฒนาข้ึน

ปัญหาภาระงานของครทู ไี่ ม่เก่ียวข้องกับการจัดการเรียนการสอน ซึง่ มมี ากมายเหลือเกิน จน
ทำใหค้ รูไม่มเี วลาอยู่กับผ้เู รียนถ้าหากลดภาระงานเหลา่ นไี้ ปจากครูไดใ้ ห้ครูได้สอนได้ส่งเสริมผ้เู รยี นอยา่ ง
เตม็ ท่ีมเี วลาอยู่กบั นักเรียน ซ่งึ งานส่วนมาก คืองานธรุ การ งานการเงินของทางโรงเรยี น จงึ มกี ารปรับปรงุ
การดำเนินงานใน 3 มติ ิ คือ

มิตทิ ี่ 1 ด้านนโยบาย มีการเกลีย่ อตั รากำลงั ครูและบุคลากรใหเ้ หมาะสมกับหลักเกณฑ์ มีการเพิ่ม
ครธู ุรการให้ครบทุกโรงเรยี น รวมท้ังจดั ทำบนั ทึกข้อตกลงรว่ มกันระหว่างกระทรวงศึกษาธกิ ารกบั ท้องถิ่น
ในเร่อื งการจ้างครู

มติ ิที่ 2 ดา้ นการเชอ่ื มโยง มีการลดภาระงานของหน่วยงาน ลดกจิ กรรมการประกวด การประเมนิ
ใหโ้ รงเรยี นเป็นฐานในการพัฒนาครู ปรบั ระบบรายงานข้อมูลโดยใช้ระบบอเิ ล็กทรอนกิ ส์ ตลอดจนส่งเสริม
โรงเรียนขนาดเล็กได้พฒั นาและสรา้ งเครอื ขา่ ยการพฒั นา และเพิ่มมาตรการกำกับติดตาม

มิตทิ ี่ 3 ด้านการส่งเสริมความกา้ วหนา้ ในวชิ าชีพ (วทิ ยฐานะ) ลดการทำผลงานเอกสาร ข้อมลู ซง่ึ
เป็นการเพ่ิมภาระให้กบั ครู สร้างขวัญกำลงั ใจและความม่นั คงในวิชาชพี แก่ครูธุรการ และสนับสนนุ
งบประมาณอย่างเพียงพอ โดยเฉพาะโรงเรยี นขนาดเลก็ และโรงเรียนชานเมือง ควรขยายฐานงบประมาณ
สนับสนนุ เพม่ิ ขนึ้ เพอื่ ให้สามารถพฒั นาตวั เองได้

การยกระดบั และพัฒนาครูตา่ งประเทศ
ตะวนั ตกประเทศฟินแลนด์
งานบริหารบุคคลของขา้ ราชการครูประเทศฟนิ แลนด์
สรุ ยิ า ฆ้องเสนาะ (2560,น.3)ครฟู นิ แลนด์ไดร้ ับเงนิ เดือนโดยเทศบาลจะเป็นผูพ้ จิ ารณาระดบั
เงินเดือนของครใู หญ่ อาจารย์ใหญ่ส่วนสภามหาวทิ ยาลยั เป็นผกู้ ำหนดอัตราเงนิ เดือนของอธกิ ารบดี
มหาวทิ ยาลัย ส่วนครแู ตล่ ะคนจะได้รบั เงินเดือนตามภารกิจและผลงานซึง่ ครูใหญ่ อาจารยใ์ หญ่ อธกิ ารบดี
เป็นผู้พิจารณา โดยมีสมาคมวิชาชีพครู สหภาพครเู ขา้ มาดแู ลเจรจาต่อรองได้
ความก้าวหนา้ ทางวิชาชีพครูประเทศฟินแลนด์

151

สำนกั งานสภาการศึกษา กระทรวงการศึกษาและวฒั นธรรมฟนิ แลนด์จะกำกบั มาตรฐานคณุ ภาพ
การจดั การศกึ ษาของโรงเรียนในระดบั การศกึ ษาข้นั พน้ื ฐานและการจดั บริการฝกึ อบรมพัฒนาตลอดชวี ิต
การเป็นครูสว่ นโรงเรยี นจะสง่ ครไู ปฝกึ อบรมพัฒนาอย่างเป็นระบบ ท้ังนี้ ฟินแลนด์ได้ยกเลกิ การใช้
ศึกษานิเทศก์ไปแลว้ เม่อื 15ปีทผี่ ่านมา โดยเนน้ การสรา้ งความเข้มแขง็ ของผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาและครู
การปฏริ ปู การศึกษาประเทศฟินแลนด์

ฟินแลนด์ปฏิรูปหลกั สูตรโดยเนน้ ใหท้ อ้ งถ่ินได้มสี ว่ นร่วมในการพฒั นาหลกั สูตรให้สอดคล้องกบั
ความตอ้ งการของผู้เรยี นและเนน้ ความเข้มแข็งของเครือขา่ ยชุมชน ผปู้ กครอง และองค์กรท่ีเขา้ มาชว่ ย
สร้างสังคมแห่งการเรยี นรโู้ ดยกำหนดนโยบายการศึกษา คอื การศกึ ษาเพ่ือทุกคนอย่างเท่าเทียมและมี
คุณภาพ

การบรหิ ารการศึกษาของฟนิ แลนด์ คือ ความไว้วางใจกนั และความมีความรับผิดชอบ
1. โรงเรียนเปน็ สว่ นหน่ึงของบริการสาธารณะในชมุ ชนอยา่ งแท้จริงเทศบาลสามารถตัดสินใจ
วิธีการใช้งบประมาณ เงนิ อุดหนนุ รายหัวนักเรียน
2. ไม่มีผ้ตู รวจโรงเรยี นแตม่ กี ารสำรวจเพอื่ ตดิ ตามผลการเรียนรู้ของนักเรยี นโดยเป็นการสุ่ม
ตัวอยา่ งโรงเรยี นและเลือกตดิ ตามเฉพาะรายวิชาท่ีมคี วามสำคญั เช่น การอ่าน คำนวณ
3. ไม่มกี ารสอบกลางระดับชาติ ยกเวน้ การทดสอบกลางสำหรับนักเรียนทจี่ บระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลายซึ่งจะทดสอบ 3 วชิ า วิชาภาษาแมเ่ ป็นวิชาบังคับและเลือก 3วิชาระหวา่ งภาษาราชการทีส่ อง
ภาษาตา่ งประเทศคณติ ศาสตรห์ รือวชิ าการศึกษาท่ัวไป
4. การกำหนดเวลาเรียน กำหนดไว้ไม่ต่ำกว่า 190` วันตอ่ ปีระหวา่ งสิงหาคมถงึ ตน้ เดือนมิถนุ ายน
โดยเทศบาลแต่ละแห่งสามารถกำหนดวนั เปดิ ปิดและวันหยุดพิเศษตามวฒั นธรรมและบริบทของท้องถ่นิ
ได้
5. หลกั สตู รแกนกลางกำหนดไว้สำหรบั ให้โรงเรียนสามารถปรับใหเ้ หมาะสมกับบรบิ ทได้โดย
กำหนดวตั ถปุ ระสงค์ของเน้ือหาหลกั ของแตล่ ะวชิ า หลกั การวัดและประเมนิ ผล การจดั การศึกษาพิเศษ
สวัสดิภาพนักเรยี น
6. ครสู ามารถเลือกวิธกี ารสอนวธิ กี ารวดั และประเมนิ ผล ส่ือ และหนังสือได้อย่างอิสระ ครสู อน
นอ้ ยแตส่ อนเชงิ ลึกโดยระดบั การศกึ ษาของฟินแลนดม์ ่ันใจในคณุ ภาพของครแู ละบคุ ลากรที่เกยี่ วข้องอย่าง
มากคือครูจะต้องจบการศกึ ษาปริญญาโทดา้ นวธิ กี ารสอนและเปน็ ผู้ทม่ี คี วามรบั ผิดชอบสูงเทา่ นัน้ ท่ีจะต้อง
เขา้ สู่วชิ าชพี น้ี

ตะวนั ออกประเทศสิงค์โปร์

152

อภิภาปรชั ญพฤทธ์ิ (2560). ผลการวเิ คราะห์การผลติ ครูของประเทศทปี่ ระสบความสำเรจ็ ระดบั
นานาชาตจิ ากการวเิ คราะหเ์ อกสารเก่ียวกบั การผลติ ครขู องประเทศทป่ี ระสบความสำเร็จในการผลิตครู
ระดับนานาชาติ ได้แก่ ประเทศฟินแลนดแ์ ละสงิ ค์โปรม์ ีข้อค้นพบที่สำคัญดงั นี้

1. ครูในประเทศฟินแลนด์และประเทศสงิ ค์โปร์มีความเปน็ วิชาชีพนยิ ม(professionalism) สูง
2. การรบั เขา้ ศึกษาในหลักสตู รผลติ ครขู องท้ัง 2 ประเทศนีใ้ ช้ระบบปิดในขณะเดียวกนั ก็มีกลไก
การดึงดูดคนดีคนเก่งใหม้ าสมัครเรยี น เชน่ ในประเทศสงิ คโ์ ปรผ์ ้ทู ่ีผ่านการสัมภาษณ์เพ่ือเขา้ ศกึ ษาใน
สถาบนั การศึกษาแห่งชาตจิ ะไดร้ ับจ้างงานจากกระทรวงศึกษาธิการทันที และไดร้ ับค่าตอบแทนและการ
ผ่อนผันคา่ เล่าเรยี นส่วนการรับสมคั รและคัดเลือกนักศกึ ษาครูในท้งั สองประเทศมคี วามเขม้ ข้นและใชว้ ธิ ี
คัดเลอื กท่ีหลากหลาย แต่กม็ ีความยดื หยุน่ เพื่อให้ผูส้ นใจเป็นครูสามารถสมัครเขา้ ศกึ ษาได้หลายชอ่ งทาง
เช่น หลักสตู รผลติ ครขู องฟินแลนดม์ ที ้ังการคดั เลือกโดยการสอบข้อเขยี น สมั ภาษณ์ สนทนากล่มุ และ
สงั เกตการณพ์ ฤตกิ รรมจากการเข้ารว่ มสถานการณจ์ ำลอง รวมถึงพิจารณาจากหลักฐานการศึกษาและ
การเขา้ รว่ มกจิ กรรมอน่ื ทเี่ ก่ยี วขอ้ งกับวิชาชีพครู
3. หลักสูตรการผลิตครขู องทั้ง 2 ประเทศนี้เปน็ หลักสตู รผลิตครทู ี่เน้นการวิจยั ในด้านโครงสร้าง
หลกั สตู ร หลักสูตรการผลติ ครขู องฟนิ แลนด์และสิงค์โปร์มีองค์ประกอบหลักทค่ี ล้ายกนั คือประกอบดว้ ย 1)
หมวดวิชาดา้ นการศกึ ษา2) หมวดวชิ าท่เี กยี่ วกบั การสอนความรู้เนอ้ื หา 3) หมวดวิชาเน้อื หาวชิ าที่สอนใน
โรงเรยี นซ่งึ ประกอบดว้ ย กลุ่มวชิ าเอกและกลุ่มวชิ าโท 4) หมวดวิชาเลอื กเสรี 5) การฝึกประสบการณ์
วชิ าชพี 6) หมวดวชิ าท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ภาษาการสื่อสาร
4. การฝึกประสบการณ์วิชาชพี ของฟินแลนดแ์ ละสงิ ค์โปร์มีลักษณะคลา้ ยกันดงั นี้ 1) ทั้ง 2
ประเทศเร่ิมต้นการฝึกประสบการณว์ ชิ าชีพของตง้ั แต่ชน้ั ปที ี่ 1 จากสงั เกตการณส์ อน แลว้ จึงคอ่ ยๆ เพ่ิม
ความเข้มขน้ ในการฝึกประสบการณข์ ึ้นเร่ือยๆ2) ท้ัง 2 ประเทศน้ีให้ความสำคัญกบั การเชื่อมโยงการเรียนรู้
ภาคทฤษฎกี ับการเรียนรู้ในภาคปฏบิ ตั ิ เชน่ ประเทศฟินแลนด์มกี ารวางแผนการศึกษาให้นกั ศึกษาครูฝกึ
ปฏิบัตโิ ดยการสงั เกตการณใ์ นโรงเรียน ควบค่กู บั การเรยี นรายวิชาเกีย่ วกับศาสตรก์ ารสอนต้ังแตป่ ี 1 และ
สง่ เสรมิ การสะท้อนคิดจากปฏิบตั ิงาน 3) ทัง้ 2 ประเทศใหค้ วามสำคญั กับการคดั เลอื กและพฒั นาครูพี่
เลยี้ งใหม้ คี วามรคู้ วามเชยี่ วชาญด้านวธิ ีวทิ ยาการสอนและการวิจยั เชน่ ครพู ี่เลย้ี งในฟนิ แลนดต์ อ้ งมวี ฒุ ิ
การศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาโทเป็นอยา่ งตำ่ และทำวิจัยร่วมกบั คณาจารย์ในสถาบนั ครุศึกษา สว่ นสงิ ค์โปร์จัด
โปรแกรมเตรยี มความพร้อมในการสอนงานใหก้ ับครูพ่ีเล้ยี ง 4) ทั้ง 2 ประเทศให้ความสำคญั กับการ
สังเกตการณ์การสอนและการสอนงาน (mentoring) การให้ข้อมลู ย้อนกลับและการเรียนรใู้ นลกั ษณะ
ชมุ ชนการเรยี นร้ทู างวชิ าชพี
5. สถาบนั ผลิตครใู นทงั้ 2 ประเทศเน้นการเรียนรู้เชิงรกุ ส่งเสริมผูเ้ รียนใหว้ างแผนและกำกับการ
เรยี นร้ขู องตนเอง การทำงานและแก้ปัญหาเปน็ กลุ่ม เรียนรู้โดยใช้การวจิ ัยเป็นฐาน และเรียนร้เู ชิง
ประสบการณ์ รวมถึงการเรียนรูโ้ ดยผสมผสานการใชเ้ ทคโนโลยี 6. สถาบนั ผลิตครใู นทั้ง 2 ประเทศมกี าร

153

ปฏิรูปการจดั สภาพแวดลอ้ มในหอ้ งเรยี นและห้องสมุดใหม่ให้เหมาะกับการเรยี นร้ใู นศตวรรษท่ี 21
กล่าวคอื จัดพื้นทีใ่ ห้สามารถใช้งานได้อเนกประสงค์ มีความยืดหยุน่ และเช่ือมต่อกบั อุปกรณเ์ ทคโนโลยเี ชน่
Minerva Plaza ท่ี University of Helsinki ประเทศฟินแลนด์ นอกจากน้ียังจัดการจัดพ้ืนทพ่ี ร้อม
อุปกรณ์สนับสนุนการทำงานหรือท่เี รียกวา่ makerspace สำหรับการรวมกลมุ่ เพอ่ื แลกเปลี่ยนความคดิ
และสร้างสรรคน์ วตั กรรม

7. กิจกรรมพัฒนานักศึกษาครูของสงิ ค์โปรเ์ น้นกจิ กรรมให้บรกิ ารสังคมท้งั ในและนอกประเทศท่ี
สอดคลอ้ งกบั วิสยั ทศั น์ของสถาบนั นอกจากน้ีกิจกรรมนอกหลกั สูตรสว่ นใหญ่เป็นกจิ กรรมจดั โดยชมรม
นิสิตนกั ศกึ ษาและเปิดโอกาสให้นสิ ิตนกั ศึกษาเขา้ รว่ มกจิ กรรมตามความสมัครใจ

154

ความรอบรู้ทางวิชาชีพครู
อรรณพ จีนะวัฒน์ (2559 , น. 1381)จุดเริ่มตน้ ของการพัฒนาตนของผู้ประกอบวิชาชพี ครูก็คือ การ
ประเมินวา่ ตนเองมีความสามารถท่ี
แทจ้ ริงในเร่ืองใดบ้าง จะต้องพฒั นาเพิ่มเติมเรื่องใด พฒั นาต่อยอดเรือ่ งใดซง่ึ ควรมีการศึกษาค้นควา้ เพิ่มเตมิ
แลว้ วางแผนน าส่กู ารปฏบิ ตั ใิ นชวี ิตประจ าวนั มนี ักวิชาการจ านวนมาก (Kellough, 2000; Moore, 2001;
Sullivan & Glanz, 2005) ไดเ้ สนอคุณลักษณะที่แสดงถึงความสามารถทผี่ ูป้ ระกอบวิชาชีพทางการศกึ ษา ซง่ึ
หมายรวมถงึ ผปู้ ระกอบวชิ าชพี ครคู วรมี นอกจากนี้ Kouzes และ Posner(2002, p. 295) มีทศั นะวา่ คนท่มี ี
ความรู้สึกเชื่อมนั่ ในตนเองซ่งึ เปน็ คนที่มีความมน่ั คงในจิตใจจะมองเห็นเสน้ ทางทีก่ ้าวหนา้ และสามารถพัฒนา
สมรรถนะของตนเองได้ งานวิจัยจำนวนมากแสดงใหเ้ หน็ ว่าความม่ันใจในตนเองจะส่งผลตอ่ การปฏบิ ตั ิงาน ยิง่
ถา้ บุคคลเหล่านนั้ มีความสามารถใน การคิดก็จะทำใหส้ ามารถตดั สินใจได้ดียิ่งขน้ึ และสิ่งที่จะบันดาลให้คนเรามี
ความมั่นใจในตนเองกค็ ือสมรรถนะของตนเอง (Competency) หากผ้ปู ระกอบวชิ าชพี ครูตอ้ งการพฒั นา
สมรรถนะของตนเอง กจ็ ะต้องมีประสบการณ์ท่ตี รงกบั บทบาทหน้าท่ี ประสบการณน์ ับเป็นมิตหิ นงึ่ ของ
สมรรถนะ เพราะประสบการณ์เกยี่ วโยงกบั การปฏิบตั หิ นา้ ท่ีและกิจกรรมของโรงเรยี น และทำให้เกิดการสั่งสม
องค์ความร้ทู ่ีได้รับจากการมปี ระสบการณ์ ย่ิงมปี ระสบการณ์มากเท่าใด ก็จะสง่ ผลให้ประสบความสำเรจ็ มาก
เท่านั้น

การเปล่ยี นแปลงในสมัยใหม่
ครใู นยุคโลกยคุ โลกาภิวัตน์

ลกั ษณะสำคัญของโลกาภิวัตนจ์ งึ เป็นความหลากหลายท่เี กย่ี วข้องกบั การกระจายกิจกรรมการ
ดำเนนิ งาน ซึ่งแตเ่ ดิมอาจจะผูกขาดอยู่ ณ ศูนย์หรือแหล่งไม่ก่ีแหง่ ในโลก ออกไปยงั ท้องถ่ินหรอื ศนู ย์ใหม่ๆ
หลากหลายมากขึน้ ดงั นนั้ จงึ อาจกล่าวได้ว่า สังคมยุคโลกาภวิ ตั นจ์ ึงเปน็ โลกท่มี นุษยส์ ามารถขา้ มพรมแดนของ
ประเทศและสามารถทะลกุ าลเวลาได้ โดยอาศยั เทคโนโลยีสารสนเทศในการติดต่อส่อื สารในลักษณะที่ไร้
พรมแดนโลกในสายตาของผู้ท่ีอาศัยเทคโนโลยจี งึ เปน็ โลกใบเล็กทีส่ ามารถติดตอ่ ถึงกันได้ง่ายและรวดเร็ว
การเปล่ียนแปลงในศตวรรษที่ 21
ณฐวฒั น์ ลอ่ งทอง (2560, น. 4)เม่ือสังคมโลกมกี ารเปลย่ี นแปลง มติ ิของสังคม เศรษฐกิจ และวฒั นธรรม
แบบเดมิ อาจตอ้ งถกู ทบั ซ้อนดว้ ยแนวคดิ รปู แบบวธิ กี าร ความเชอื่ และเทคโนโลยที ่ีผดุ เกิดขึ้นใหมๆ่ ตามยุค
สมัย ทุกคนขา้ มผ่านวันเวลาที่ผันเปล่ยี นและยนื หยัดอยู่ให้ไดใ้ นสงั คมสมัยใหม่ พัฒนาตนเองใหเ้ ป็นทรพั ยากร
มนษุ ย์ของวันนี้และอนาคตขา้ งหน้า ให้สมบูรณ์อย่างเต็ม
ครใู นยคุ 4.0

จากปจั จบุ ันเทคโนโลยีสารสนเทศได้เข้ามามบี ทบาทและมีอิทธพิ ลตอ่ ชวี ติ มนุษย์เพมิ่ ข้ึน ดังนั้นครูควร
ต้องพยายามติดตาม ศึกษา และทำความเขา้ ใจแนวทางและพฒั นาการที่เกดิ ขึ้น เพื่อท่ีจะนำเทคโนโลยี
สารสนเทศไปประยุกต์ใชใ้ หเ้ ป็นประโยชนใ์ นการเรยี นการสอนและการดำรงชีวิตอยา่ งเหมาะสม และพัฒนา
นกั เรยี นใหม้ คี วามรู้ทางดา้ นไอทแี ละนำไปประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวติ ได้ กจ็ ะถือวา่ ครูยุคดิจทิ ลั ไดป้ ระสบ
ผลสำเร็จในการพัฒนานักเรยี นแลว้

155

ครใู นยคุ โควิด
จากวิกฤติ โควิด-19 เปน็ ปัจจัยสำคญั ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของการศึกษา ทวา่ เราจะตั้งรบั ได้อยา่ งไร
แนวโนม้ ของการศึกษาไทยในอนาคตจะเปล่ยี นไปอย่างไรบ้าง กับความทา้ ทายของโลก (การศกึ ษา) ที่
เปล่ียนไปอย่างรวดเรว็ จากผลกระทบจาการระบาดครงั้ ใหญน่ ้ี และส่งผลกระทบการศกึ ษาในระยะยาวอย่างไร
เรารวบรวมประเด็นทน่ี ่าสนใจจากหลาย ๆ แหลง่ ไว้ในบทความนี้ ครู-นักเรียน ปรับตวั ส่โู หมด “ออนไลน”์

สรุป

ลำดับเหตุการณ์สมัย จะเรยี งลำดับไดค้ ือ ครใู นยุคโลกาภิวัตน์ ครูในยุคศตวรรษที2่ 1 ครใู นยคุ 4.0
และครใู นยุคโควดิ ในทกุ สมัยจะไม่ต่างกันมากโดยรวมจะกวา่ ในถึงเรอ่ื งการที่มีเทคโนโลยเี ขา้ มามบี ทบาทมาก
ข้ึนทำให้ต้องปรบั เปลีย่ นการเรียนการสอนให้ทนั สมัยมากข้ึน และครจู ะต้องทนั ต่อการเปล่ยี นแปลงของ
สถานการณ์ทกุ เม่อื พร้อมรบั มือรูปแบบการสอนในวธิ ตี ่าง ๆ คิดออกแบบการสอนทีเ่ ข้าใจงา่ ยและคำนึงถึง
ผูเ้ รียนเป็นสำคัญ ฝึกฝนในการใชเ้ ท๕โนโลยสี อนในรูปแบบผสมผสาน

การผลิตครูในประเทศไทยได้มกี ารผลติ ท่ีมีคณุ ภาพมากยิ่งขึ้น เนอื่ งจากมีการคดั เลือกครูท่จี บมาจาก
วิชาชีพโดยตรง และมกี ารเปดิ รบั นักศกึ ษาท่เี ป็นคนดี คนเก่ง เพือ่ มาเปน็ ครูโดยมโี ครงการท่ีทำให้นกั ศึกษาที่
ประสงค์อยากเป็นครมู าเรยี นครู ดงั น้ี โครงเพชรในตม โครงการโครงการผลติ ครูพนั ธ์ใุ หม่ และโครงการผลติ ครู
เพื่อพัฒนาท้องถนิ่ รวมถึงการพฒั นาและการใช้ครูเพ่ือทีจ่ ะให้ครไู ดม้ ีการพัฒนาความสามรถและศักยภาพใน
ดา้ นที่ตนจบให้มีความแข็งแรงและสามรถพัฒนาให้เข้ากับการจัดการเรยี นการสอนและผูเ้ รยี นให้ดีย่งิ ขึ้น ใน
ด้านการใชค้ รูปญั หาท่ีเกิดข้ึนสว่ นให้คอื ครูสอนไม่ตรงตามวุฒทิ ่ีจบมาและปญั หาภาระงานทีไ่ มเ่ กยี่ วขอ้ งกับการ
สอนของครู ปัญหาเหลา่ ที่มกั เกดิ ขน้ึ กับครูใหโ้ รงเรยี นขนาดเลก็ จงึ ได้มีการจัดการปัญหาเพื่อใหค้ รผู ู้สอนได้
สง่ เสริมผู้เรียนได้อย่างเต็มที่

การยกระดับและพฒั นาขางต่างประเทศนนั้ มีข้อแตกตา่ งกันในแต่ละประเทศ ข้นึ อยู่กับขนาดของ
พนื้ ทปี่ ระเทศนั้น จำนวนประเทศกรของประเทศนน้ั ถ้าพูดในส่วนของประเทศฟนิ แลนด์มีการพัฒนาท่ีเรม่ิ จาก
จดุ เล็ก ๆ เพ่อื จะก่อร่างสรา้ งให้จุดเลก็ ๆ ตรงจดุ นน้ั เป็นจุดที่แข็งแรงแลว้ จะขยายจากจดุ เล็ก ๆ นน้ั ก็จะขยาย
เปน็ จุดใหญ่ท่ีแขง็ แรงได้ และพฒั นาศักยภาพของวชิ าชพี ครอู ยู่สมำ่ เสมอ ในส่วนของประเทศสิงค์โปรก์ ็จะใช้
เปน็ ระบบปิดในการพัฒนาศกั ยภาพของครู กจ็ ะทำใหค้ รูของประเทศสิงค์โปรเ์ ป็นครทู ่นี ยิ มสงู

ความรอบรคู้ ือคุณลักษณะทแ่ี สดงถึงความสามารถของผปู้ ระกอบวชิ าชพี ตัวอย่างเช่น การเปน็ ผรู้ อบรู้
ในเนื้อหาสาระที่เก่ียวกบั การเรยี นการสอน การเป็นผู้มคี วามความเข้าใจอยา่ งลึกซึ้งถึงกระบวนการเรียนรู้ การ
เปน็ ผปู้ ฏบิ ัตติ นเป็นแบบแย่างท่ดี ีใหก้ บั นักเรยี นรู้ว่าสิ่งไหนควรไมค่ วร เปน็ ผรู้ เู้ กย่ี วกบั สิทธิเด็ก เป็นผเู ทีส่ นใจใน
วชิ าชีพอยา่ งต่อเนื่อง และเป็นผทู้ ี่เชื่อถอื ได้ของนักเรียน

156

อา้ งองิ

อภิภา ปรัชญพฤทธ.ิ์ (2560). การพฒั นารูปแบบการผลติ ครเู พ่ือรองรับการศึกษายคุ 4.0. สืบคน้ เมอ่ื
วนั ท่ี 25 พฤศจกิ ายน 2563. จาก ; file:///C:/Users/Lenovo/Downloads/117141

การพัฒนาครูทง้ั ระบบ. (2560). คน้ เม่ือ 4 มีนาคม 2564, จาก https://punaoy.wordpress.com/
2018/07/01/การพัฒนาครทู ั้งระบบ

ครูบา้ นนอก. (2560). การพฒั นาครเู พอื่ เชอื่ มโยงกับวิทยฐานะ ค้นเม่ือ 5 มนี าคม 2564, จาก
https://www.kroobannok.com/81389

ปญั หาการขาดแคลนครู. (2552). คน้ เมื่อ 5 มีนาคม 2564, จาก
https://www.gotoknow.org/posts/

พิณสุดา สิริธรงั ศรี. (ม.ป.ป.). การยกระดบั คณุ ภาพครไู ทย ในศตวรรษที่ 21. สืบคน้ เม่ือ
วันที่ 25 พฤศจกิ ายน 2563. จาก ; https://www.dpu.ac.th

สุรยิ า ฆ้องเสนาะ. (ม.ม.ป). บทบาทชองครูไทยในศตวรรษท่ี 21. สบื คน้ เมอื่ วันท่ี 25
พฤศจกิ ายน 2563. จาก ; https://library2.parliament.go.th

สำนกั งานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร. (2560). ฟนิ แลนดก์ บั ความสำเร็จทางดา้ น
การศึกษา. สบื ค้นเมือ่ วันที่ 25 พฤศจกิ ายน 2563. จาก ;
https://library2.parliament.go.th

สำนกั งานเลขาธกิ ารสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). การพัฒนามาตรฐาน
การศกึ ษาของตา่ งประเทศ. สืบค้นเม่อื วนั ท่ี 25 พฤศจิกายน 2563. จาก ;
http://backoffice.onec.go.th

ไอเรยี นอะคาเดม.ี (2563). ครไู ทย สูก่ ารเปลี่ยนแปลงยุค “Digital 4.0”. สบื ค้นเมื่อวนั ที่ 25
พฤศจิกายน 2563. จาก ; https://irearn2.dhas.com

อรรณพ จีนะวฒั น์ (2559).การพัฒนาตนของผู้ประกอบวชิ าชีพครู.สืบคน้ เมอ่ื วันที่ 25
พฤศจกิ ายน 2563. จาก ;บทความ : มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ

การพฒั นาครทู ั้งระบบ. (2560).สืบคน้ เม่ือวันที่ 25 พฤศจิกายน 2563. จาก
https://punaoy.wordpress.com/2018/07/01/การพัฒนาครูทงั้ ระบบ

ไอเรียนอะคาเดมี. (2563). ครไู ทย สกู่ ารเปลยี่ นแปลงยคุ “Digital 4.0”. สบื คน้ เม่ือวันท่ี 25
พฤศจิกายน 2563. จาก ; https://irearn2.dhas.com

สุริยา ฆอ้ งเสนาะ. (ม.ม.ป). บทบาทชองครูไทยในศตวรรษท่ี 21. สืบค้นเมอ่ื วันที่ 25

157

พฤศจกิ ายน 2563. จาก ; https://library2.parliament.go.th
กนกวรรณ สภุ าราญ.(2563).การเรยี นการสอนในยุคโควิด.สบื คน้ เมือ่ วนั ที่ 25 พฤศจกิ ายน

2563.จาก ; https://www.educathai.com/

158

บรรณานุกรม

159

ภาคผนวก

คณะผู้จดั ทำ

บทท่ี 1

นางสาวณฐั ธิตา เครือวัน รหสั 63121860034

นายธนธรณ์ อุ่นเมือง รหสั 63121860035

นางสาวสุธิชา อนิ ทรท์ รพั ย์ รหสั 63121860052

บทท่ี 2

นางสาวเกศนิ ี ภทั รารงุ่ โรจน์ รหสั 63121860032

นางสาววนดิ า ขาวเมฆ รหัส 63121860039

นางสาวชนม์นิภา เงินเอี่ยม รหัส 63121860047

บทที่ 3

นางสาวสปุ รียา แสนสระ รหัส 63121860033

นางสาวพลอยพิมล ศรหี าวัตร รหสั 63121860041

นางสาววราภรณ์ แกว้ วจิ ิตร์ รหัส 63121860048

บทที่4

นางสาววาสนา บญุ โพธ์ิ รหัส 63121860038

นางสาวนนั ทพร วงศแ์ กว้ รหสั 63121860044

นางสาวปวรี ์กร จวนสันเทียะ รหสั 63121860049

บทท่ี 5

นางสาวสาธิตา ศริ กิ ระจาย รหัส 63121860042

นางสาวพาตเี มาะ นนิ าแว รหสั 63121860046

นางสาวบศุ รา วิเศษการ รหสั 63121860050

นางสาวนำ้ ฝน พังแสงสุ รหัส 63121850053

บทที่ 6

นางสาวปวนั รัตน์ บญุ เรือง รหสั 63121860040

นางสาวปัณฑิตา แสงแกว้ รหัส 63121860043

นายธนธรณ์ โตสงค์ รหัส 63121860051