บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำ

วันอาทติ ยท์ ี่ ๑๘ กันยายน ๒๕๓๑
๐๗.๑๕ น. ขึ้นเครื่องบินจาก “เฉินตู” ไป “นานกิง” มณฑลเซียงซี

(มณฑลเดียวกับเซ่ยี งไฮ)้ ใช้เวลาบนิ ๒ ช่ัวโมง ๑๐ นาที

คณะลงจากเครอ่ื งบนิ พเิ ศษ

ภาพถา่ ยท่ีสนามบนิ กับคณะท่มี าต้อนรับ

151

๑๔.๓๐ น. เยย่ี มชมสุสาน “ซนุ ยัดเซน”

บรรยากาศหน้าสุสาน “ซนุ ยดั เซน”

152

ภายในสุสาน “ซุนยดั เซน”

153

ภายใน สสุ าน “ซุนยัดเซน”

154

ท่ฝี ังศพ ซุนยดั เซน ใส่อย่ใู นหบี หินออ่ น

155

สสุ านของซนุ ยัดเซน สสุ านจงซานหลงิ

ซุนยัดเซน เกิดท่ีกวางตุ้ง ตายที่ปักกิ่ง แต่ให้มาฝังท่ีนี่ ถึงแก่กรรม
เมอ่ื ปี ค.ศ. ๑๙๒๕ (พ.ศ. ๒๔๖๘) อายุ ๕๙ ปี การไปเยีย่ มสุสาน “ซุนยัดเซน”
ต้องข้นึ บนั ได ๓๙๒ ขน้ั ถา้ ไปปนี ี้ (พ.ศ. ๒๕๖๔) คงขึน้ ไม่ไหวแลว้

ซุนยัดเซน – เจียงไคเช็ค อยู่ท่ีนานกิงจนกระทั่งสู้กันที่ หวยไห่
มตี ัวอักษร ๔ ตัว เขียนวา่

“ใต้ฟา้ นี้เพ่ือประชาชน
The world is for the public”
พรรคก๊กมินต๋ังของจีน ฝังดร.ซุนยัดเซนท่ีน่ี ๑ มิ.ย. ๑๙๒๙
(พ.ศ. ๒๔๗๒) วนั เกดิ -วนั ตายจะมพี ิธีทีร่ ะลึก
หลกั ๖ ประการของพรรคกก๊ มนิ ตง๋ั จารกึ อยหู่ นา้ ศาลาฝงั ศพ หนั ศรี ษะ
ไปทางเหนือ เท้าหันไปทางใต้ ผ่านสุสานราชวงศ์หมิง มีรูปสัตว์เป็นคู่สิงโต
มา้ อูฐ ช้าง
ไปศาลเจ้าขงจื๊อ เป็นคนชานตุง ก่อสร้างใหม่ให้มีลักษณะของ
ราชวงั เชง็ สร้างมา ๙๐๐ กว่าปี
ศาลาต้าเซ้ิง สร้างสมัยราชวงศ์ซ้อง รอบ ๆ ศาลามีจารึกแกะสลัก
ลายมอื ทสี่ วยงาม และมสี ง่ิ กอ่ สรา้ งเกา่ แกม่ ากมาย รอบ ๆ สง่ิ กอ่ สรา้ งมตี ลาด
ลอ้ มรอบ มรี ้านอาหาร ร้านดอกไม้ ร้านขายของเลก็ ๆ น้อย

156

กลางคืนเลี้ยงรับรองที่ห้องช้ัน ๒ ห้องจัดเล้ียงจัดอย่างสวยงาม รอง
ประธานมณฑลเจียงสู มาเป็นเจ้าภาพ (Li Zhi Zhong) โดยมาท�ำหน้าที่แทน
ประธานท่ตี อ้ งไปประชมุ ทป่ี กั กงิ่

พดู คุยถกู คอกนั อยา่ งสนทิ สนม ไดข้ อให้ผมสบู บหุ รดี่ ้วยเพ่อื มิตรภาพ
เหมือนกับท่านเต้ิงเสี่ยวผิง ซึ่งผมยินดีและคืนน้ันมีการด่ืมเหล้า “เหมาไถ”
ทำ� ใหส้ นุกสนานกันมาก

157

158

วันจันทร์ท่ี ๑๙ กนั ยายน ๒๕๓๑
๐๘.๐๐ น. ออกจากโรงแรมไปชมสะพาน แยงซเี กยี ง

ถงึ ตกึ อ�ำนวยการมเี ดก็ เล็ก ๆ มาถอื ดอกไมร้ บั รองแสดงการตอ้ นรบั
159

๑๔.๓๐ น. ไปมหาวิทยาลัย Jingling เทียบได้กับมหาวิทยาลัย
ศรนี ครนิ ทร์วิโรฒ

160

ศาสตราจารย์คุณหลง อธิการบดีกล่าวต้อนรับ มหาวิทยาลัยนี้มี
นักศึกษา ๘,๐๐๐ คน เปน็ มหาวทิ ยาลยั ฝึกหดั ครูอเนกประสงค์

มีการเขียนอวยพรเป็นภาษาจีนแด่ “ประธานรัฐสภาและประธาน
สภาสงู ฯพณฯทา่ นอุกฤษ มงคลนาวิน” และมคี ำ� “เหอ ผงิ ว่าน ซุย่ ” แปลวา่
“สนั ติภาพจงเจรญิ ”

161

162

ศาสตราจารยถ์ ังโหยง่ มีชอ่ื เสียงมากทางการวาดภาพ “นก” อายุ ๘๐ กวา่ ปแี ล้ว
ได้วาดภาพนกต่อหน้าพวกเรา ใชเ้ วลาประมาณ ๑๐ นาที ได้ภาพนกสวยมาก

163

ภาพวาด “นก” โดยศาสตราจารย์ถงั โหย่ง ใส่กรอบตดิ ไว้ทีบ่ า้ น
164

๑๗.๐๐ น. ไปชมทะเลสาบ ซวนอู่ (มังกรดำ� ) ประตูทางเข้าเป็นวังเก่า
สมยั ราชวงศ์เหม็ง

๑๙.๐๐ น. รับประทานอาหารทหี่ ้องอาหาร มกี ารกล่าวกันทกุ คน ซ่ึง
มาจากทุกเหล่าทพั ขอบคุณซงึ่ กันและกนั

165

คณะผแู้ ทนคณะน้ี นบั เปน็ คณะทมี่ คี วามสามคั คี กลมเกลยี ว เขา้ กนั ได้
ดีมาก สนกุ สนานกนั ตลอดเวลา นอกจาก “เหตกุ ารณร์ ะทกึ ต่นื ตกใจที่ทิเบต”

มกี าร “ไชโย” ดื่มเหลา้ -ไวน์และแชมเปญ จนดกึ พอสมควร

166

วันอังคารท่ี ๒๐ กนั ยายน ๒๕๓๑
๐๙.๐๐ น. ออกจากโรงแรมไปสนามบิน “นานกงิ ”
๐๙.๔๕ น. เครอื่ งบนิ ออกไป “ปกั กิ่ง” ใชเ้ วลาบนิ ๑ ชว่ั โมง ๓๐ นาที
มาดามเลา หว่ัน และรองประธานสภา มาส่งที่สนามบิน ได้แลกเปล่ียน
ภาพถา่ ยให้กนั และสญั ญาว่าจะพบกนั ท่กี รงุ เทพฯ
ถึง “ปกั ก่งิ ” จงิ กวั เป่า มารับ

๑๗.๐๐ น. นงั่ รถออกจาก “เตยี้ วหยวู ไ์ ถ” รสู้ กึ ใจหายวา่ คงจะไมไ่ ด้ มา
พักอกี เป็นครง้ั ท่ี ๓

167

168

ถึงสนามบิน ท่านอภัย วาดี อามิ, เฉียนเหมิน มารับ ได้น่ังคุยกัน
พกั ใหญ่ไดเ้ วลาขึน้ เคร่ืองบนิ

กปั ตนั เคร่ืองบนิ เทย่ี วกลับคือ กปั ตัน โยธนิ ภมรมนตรี
ไดร้ บั ประทานอาหารเยน็ บนเคร่อื ง มอี าหารมากมาย
เครอ่ื งบนิ มาถงึ สนามบนิ ตรงตามเวลา เปน็ อนั เสรจ็ สนิ้ ภารกจิ การเยอื น
ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน คร้งั ท่ี ๒ และการเยือน “ทเิ บต”

169

สรุปการเยอื นสาธารณรัฐประชาชนจนี คร้งั ท่ี ๒

๑. การเยอื นสาธารณรฐั ประชาชนจีน ครั้งท่ี ๒ น้ี ยงั คงประทับใจใน
การตอ้ นรับและให้เกียรติอย่างดยี ่ิง

ผู้น�ำประเทศระดับสูงแม้จะมีการเปล่ียนแปลงต้ังแต่ประธานาธิบดี
ประธานรฐั สภาและนายกรฐั มนตรี แตท่ ุกท่านกใ็ หเ้ กียรตอิ ย่างสงู

คณะเจ้าหน้าที่ที่มีหน้าท่ีอ�ำนวยความสะดวกในการเดินทางคราวน้ี
มบี างคนที่เคยใหก้ ารอำ� นวยความสะดวกเม่อื พ.ศ. ๒๕๒๘ ยงั คงให้บริการ
และความเอาใจใสอ่ ย่างดี

ชั่วระยะเวลา ๓ ปี ประเทศจนี มีการพฒั นาไปอยา่ งรวดเร็วเกินกว่าที่
มีการคาดหมายกันไวม้ าก มีความเจริญแบบกา้ วกระโดด

ประชาชนมคี วามเปลยี่ นแปลงในทางทนั สมยั ขนึ้ รวมทง้ั การแตง่ กายก็
แต่งแบบ มอี สิ ระมากขึ้น ไมเ่ หมือนเม่ือ ๓ ปีท่แี ลว้ ทคี่ ลา้ ยกบั แตง่ เครื่องแบบ
ท้งั ชายและหญิง

การเยอื นประเทศจนี ทง้ั สองครงั้ เปน็ การตอกยำ้� คำ� ทวี่ า่ “จนี -ไทย ไมใ่ ช่
อน่ื ไกล พนี่ อ้ งกัน” “มิตรภาพจนี -ไทยจงเจริญ”

170

สรปุ การเยือนทิเบต

ต้องขอขอบใจคณะผู้น�ำช้ันสูงของจีนที่ให้โอกาสคณะผู้แทนของเรา
เดินทางไปเยอื น “ทิเบต”

“ทิเบต” เป็นดินแดนทีต่ ้ังอยสู่ ูงกว่าระดบั นำ้� ทะเลเกอื บ ๔,๐๐๐ เมตร
มีอากาศบางเบามาก ท�ำให้ขาดออกซิเจนซ่ึงเป็นอันตรายต่อร่างกาย ถ้า
ไมป่ ฏบิ ัติตามค�ำแนะนำ� ของเจา้ หนา้ ทีท่ ้องท่ี

อย่างไรก็ตาม คณะผู้แทนของเราได้มีโอกาสไปเยือน “ดินแดนที่อยู่
สงู ระดบั หลงั คาโลก” ซงึ่ นอ้ ยคนจะมโี อกาสเชน่ นี้ โดยเฉพาะเมอื่ ๓๓ ปที แ่ี ลว้
และมกี ารผจญภยั พอควรให้จดจ�ำ

สรุปว่าเป็น “แดนสวรรค์ท่ีอันตราย” ต้องระมัดระวังร่างกายและ
กจิ กรรมต่าง ๆ ซงึ่ แตกต่างจากพน้ื ท่ีอ่นื ๆ

171



7 x10 inc san 18 mm 7 x10 inc

นติ ธิ รรม บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� โดย ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� โดย ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ บทบาทด้านต่างประเทศของรัฐสภา บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา�
ยตุ ธิ รรม
สนั ตธิ รรม สาธารณรัฐประชาชนจีน ๒๕๒๘ ในการเยือนประเทศต่างๆ ตามคา� เชิญอย่างเปน็ ทางการ บทบาทดา้ นตา่ งประเทศของรัฐสภา
ระหวา่ งด�ารงตา� แนหติ นธง่ิ ปรรระธมานรัฐสภา ในระหวา่ งดา� รงตา� แหนง่ ประธานรฐั สภา
2-China.indd 1 ยตุ ธิ รรม
สโนัดยตธิ รรม โดย
san 13 mm ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน

สาธารณรัฐประชาชนจีน บทบาทด้านต่างประเทศของรัฐสภา
๒๕๒๘

63-03-075 cover ������.indd 1 Fiol 28/3/2563 BE 22:31 63-03-075 Cover Chaina vol.2 san 13 mm_J-CS6-Coated uv2018 6/11/2563 BE 15:16

เล่มที่ ๑ เล่มที่ ๒
สาธารณรัฐประชาชนจีน บทบาทด้านตา่ งประเทศของ
๒๕๒๘
รฐั สภา
๑๙๖ หนา้ ๓๒๖ หน้า

7 x10 inc7 x10 inc san 10.5 mm 7 x10 inc 7 x10 inc san 13 mm 7 x10 inc

บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� โดย ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� โดย ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา� โดย ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจา�

สหพันธรัฐรัสเซีย ๒๕๒๗ ในการเยอื นประเทศต่างๆ ตามค�าเชิญอย่างเป็นทางการ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ในการเยอื นประเทศต่างๆ ตามค�าเชญิ อยา่ งเป็นทางการ สาธารณรัฐฝรั่งเศส ในการเยือนประเทศตา่ งๆ ตามค�าเชญิ อย่างเปน็ ทางการ
สาธารณรัฐโปแลนด์ ๒๕๒๗ ระหวา่ งดา� รงตา� แหน่งนปติ ระธิธารนรรมฐั สภา สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างด�ารงต�าแหนง่ ปนระติ ธาธิ นรรฐัรสมภา ๒๕๓๑ ระหวา่ งด�ารงต�าแหนง่ ประธานรฐั สภา
ยตุ ธิ รรม ทิเบต ๒๕๓๑ ยตุ ธิ รรม โดย
โดยสนั ตธิ รรม โดย สนั ตธิ รรม ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน
ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน
สาธารณรัฐฝรั่งเศส
สหพันธรัฐรัสเซีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ๒๕๓๑
๒๕๒๗ สาธารณรัฐประชาชนจีน
ทิเบต
สาธารณรัฐโปแลนด์ ๒๕๓๑
๒๕๒๗

63-03-075 Cover Chaina vol.2 san 13 mm_J-CS6-Coated uv2018 25/1/2564 BE 10:41 cover6F3ra-n0ce6.i-n0dd421_Cover Buntug kowlee Jeen tibed_UK CoatedFogra39 Fiol 63-03-075 Cover Chaina vol.2 san 13 mm_J-CS6-Coated uv2018
9/9/2564 BE 20:24
63-06-042_Cover+INcover Buntug kowlee Jeen tibed_UK CoatedF.indd 1 24/8/2564 BE 11:39
เลม่ ท่ี ๕
เล่มท่ี ๓ เล่มที่ ๔ สาธารณรฐั ฝร่ังเศส
สหพนั ธรฐั รสั เซีย, เกาหลเี หนือ, จีน, ทเิ บต ๒๕๓๑
สาธารณรัฐโปแลนด์ ๑๗๒ หนา้ ๒๕๒๘
(ดไู ดท้ างเว็บไซต์
๒๕๒๗ www.dr-ukrit-mongkolnavin.com
๑๖๘ หน้า หมวด E-BOOK)

173

ชอ่ื หนังสือ บนั ทกึ ภาพประวตั ศิ าสตรค์ วามทรงจำ� วา่ ดว้ ยบทบาท
ดา้ นตา่ งประเทศของรฐั สภา ในระหวา่ งดำ� รงตำ� แหนง่
ประธานรฐั สภาโดยศาสตราจารย์ดร.อกุ ฤษมงคลนาวนิ
เกาหลเี หนอื , จีน, ทิเบต ๒๕๓๑

ปที จ่ี ดั ท�ำ ตลุ าคม ๒๕๖๔

จำ� นวนหนา้ ๑๗๒ หน้า

สงวนลขิ สิทธ ์ิ ตามพระราชบัญญัติลขิ สทิ ธ์ิ พ.ศ. ๒๕๓๗

ห้ามท�ำซ้�ำ ดัดแปลง ไม่ว่าจะท้ังหมดหรือบางส่วน
ไม่ว่าโดยวิธีการใด เว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็น
ลายลกั ษณอ์ ักษรจากเจ้าของลขิ สทิ ธิ์

มูลนธิ ศิ าสตราจารย์ ดร.อุกฤษ – ทา่ นผูห้ ญิงมณฑนิ ี มงคลนาวนิ
เลขท่ี ๖๓ ซอยร่วมฤดี ๓ ถนนเพลินจิต แขวงลุมพนิ ี
เขตปทมุ วนั กรุงเทพฯ ๑๐๓๓๐
โทรศพั ท์ คณุ จริ ัสย์ คเชนทวา ๐๘๑-๘๙๙-๔๕๔๖,
คณุ สจุ ิตร เอีย่ มวรสมบตั ิ ๐๘๗-๘๓๒-๒๓๘๘

ศาสตราจารย์ ดร.อกุ ฤษ มงคลนาวนิ ว่าด้วยการอํานวยความยุติธรรมใน ๓ จังหวัดชายแดน
ภาคใต้ (กอยส) และเป็นประธานกรรมการอิสระว่าด้วย
ประวัตกิ ารศึกษา การสง่ เสรมิ หลักนิตธิ รรม แหง่ ชาติ (คอ.นธ)
- เกิดเมอื่ วันที่ ๑๐ มนี าคม ๒๔๗๖ ด้านเกียรติคณุ ท่ไี ดร้ ับทางวิชาการ
- สําเร็จการศึกษานิติศาสตร์บัณฑิตและสังคม
- ในปี ๒๕๒๒ ได้โปรดเกล้าฯให้เป็นศาสตราจารย์
สงเคราะหศ์ าสตรบ์ ณั ฑิตจาก มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ปี พิเศษจุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
พ.ศ. ๒๕๐๑ และ ๒๕๐๒ ตามลาํ ดบั
- พ.ศ. ๒๕๓๐ และ พ.ศ. ๒๕๓๒ รับพระราชทาน
- พ.ศ.๒๕๐๙สาํ เรจ็ การศกึ ษาปรญิ ญาเอกทางกฎหมาย ป ริ ญ ญ า นิ ติ ศ า ส ต ร์ ดุ ษ ฎี บั ณ ฑิ ต กิ ต ติ ม ศั ก ด์ิ จ า ก
(Docteur en Droit) จากมหาวทิ ยาลยั ปารสี ประเทศฝรง่ั เศส มหาวิทยาลัยรามคำ�แหงและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ครอบครวั ตามลำ�ดับ

สมรสกบั ทา่ นผหู้ ญงิ มณฑนิ ี มงคลนาวนิ อดตี นางสนอง - พ.ศ. ๒๕๓๑ รับพระราชทานปริญญาบัตร
พระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ใน (กิตติมศักด์)ิ จากวทิ ยาลยั ป้องกันราชอาณาจกั ร
รชั กาลท่ี ๙ ด้านสงั คมสงเคราะห์
ด้านการศกึ ษา
- โปรดเกล้าฯให้เป็นกรรมการสภากาชาดไทย ต้ังแต่
เป็นผู้ริเร่ิมในการยกฐานะแผนกวิชานิติศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๒๗ จนถึงปจั จบุ ัน
ในคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ข้ึนเป็นคณะ
นิติศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๕ และดํารงตําแหน่งคณบดี - เป็นประธานกรรมการมูลนิธิตึก สก. ในพระบรม
อยู่ ๖ ปี นอกจากน้ัน เป็นผู้บรรยายกฎหมายในสถาบัน ราชูปถมั ภ์ ตงั้ แต่ พ.ศ. ๒๕๓๕ จนถึงปจั จบุ นั
การศกึ ษาอกี หลายแหง่
ด้านวชิ าชพี - เปน็ ประธานกรรมการพรี ะยานเุ คราะหใ์ นพระอปุ ถมั ภ์
ของสมเดจ็ พระศรนี ครนิ ทราบรมราชชนนีตงั้ แต่พ.ศ.๒๕๒๗
ได้ก่อตั้งสํานักกฎหมาย ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน ต้ังแต่ จนถึงปจั จุบัน
พ.ศ. ๒๕๑๓ จนถงึ ปัจจบุ ัน ด้านเกยี รตยิ ศในสงั คม
ด้านการเมือง
- ได้รับพระราชทานเสาเสมาธรรมจักร รางวัล
เริ่มเป็นสมาชกิ รัฐสภาต้งั แต่ พ.ศ. ๒๕๑๕ จนถึง พ.ศ. ผู้ทำ�คุณประโยชน์ประเภทส่งเสริมกิจการคณะสงฆ์ พ.ศ.
๒๕๓๕ และดาํ รงตาํ แหนง่ รอง ประธานฯ, ประธานวฒุ สิ ภา, ๒๕๔๒
ประธานรฐั สภา หลายสมัย
ดา้ นบริหารราชการแผน่ ดนิ - ได้รับพระราชทานเหรียญกาชาดสมนาคุณ ช้ันท่ี ๑
พ.ศ. ๒๕๓๗
ไดเ้ ป็นท่ปี รกึ ษานายกรฐั มนตรี ตง้ั แต่ พ.ศ. ๒๕๑๘
เหตทุ เี่ ปน็ นกั นติ ศิ าสตรท์ ย่ี ดึ มน่ั ในหลกั ยตุ ธิ รรมนติ ธิ รรม - ไดร้ บั พระราชทานเหรยี ญกาชาดสดุดี ชัน้ ท่ี ๑ พ.ศ.
สันติธรรม จึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานกรรมการอิสระ ๒๕๕๔

- เป็นนักศึกษาดีเด่นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี
พ.ศ. ๒๕๒๗ ในโอกาสมหาวทิ ยาลยั มีอายุครบ ๕๐ ปี

- ไดเ้ ปน็ “ปชู นยี บคุ คล”หนง่ึ ในรอ้ ยคนของจฬุ าลงกรณ์
มหาวิทยาลัยในโอกาสครบรอบ ๑๐๐ ปี พ.ศ. ๒๕๖๐
เครื่องราชอสิ ริยาภรณ์

ได้รับเคร่ืองราช อิสริยาภรณ์ตระกูลต่างๆ ได้แก่ มหา
ปรมาภรณ์ ชา้ งเผอื ก (พ.ศ. ๒๕๒๗), มหาวชิรมงกุฏ (พ.ศ.
๒๕๒๘), ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (พ.ศ. ๒๕๓๒), เหรียญ
รัตนาภรณ์ ช้ันที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๓๔ ), ปฐมดิเรกคุณาภรณ์
(พ.ศ. ๒๕๔๐)

อิสริยาภรณ์ต่างประเทศได้แก่ อิสริยาภรณ์สูงสุดจาก
สาธารณรัฐเกาหลี (พ.ศ. ๒๕๒๘) และอิสริยาภรณ์ เลยิ
ออง คอนเนอร์ ชั้นคอมมานเดอร์ จากประเทศ ฝรั่งเศส
(พ.ศ. ๒๕๒๙)

นติ ธิ รรม
ยตุ ธิ รรม
สนั ตธิ รรม