หลักสูตรสังคมศึกษา

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๔๘

ชั้น ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ม.๑ ๑. วเิ คราะห์บทบาทหน้าท่ีและความ  ความหมาย ประเภท และความสำคัญของสถาบัน

แตกต่างของสถาบันการเงนิ แต่ละประเภท การเงินท่มี ีต่อระบบเศรษฐกิจ

และธนาคารกลาง  บทบาทหน้าที่และความสำคญั ของธนาคารกลาง

 การหารายได้ รายจา่ ย การออม การลงทนุ ซ่ึงแสดง

ความสัมพนั ธร์ ะหว่างผู้ผลติ ผู้บรโิ ภค และสถาบัน

การเงนิ

๒. ยกตัวอย่างที่สะทอ้ นใหเ้ ห็นการพึง่ พา  ยกตวั อยา่ งท่ีสะท้อนใหเ้ ห็นการพึ่งพาอาศยั กนั และกนั

อาศัยกัน และการแข่งขันกันทางเศรษฐกิจ การแขง่ ขันกันทางเศรษฐกจิ ในประเทศ

ในประเทศ  ปัญหาเศรษฐกิจในชมุ ชน ประเทศ และเสนอแนว

ทางแก้ไข

๓. ระบปุ ัจจัยทมี่ ีอทิ ธิพลตอ่ การกำหนด อปุ  ความหมายและกฎอปุ สงค์ อปุ ทาน

สงค์และอุปทาน  ปจั จัยทมี่ ีอทิ ธิพลต่อการกำหนดอุปสงค์และอุปทาน

๔. อภปิ รายผลของการมีกฎหมายเกย่ี วกบั  ความหมายและความสำคัญของทรพั ย์สินทางปญั ญา

ทรัพย์สนิ ทางปัญญา  กฎหมายท่ีเก่ียวกับการคุ้มครองทรพั ย์สินทางปัญญา

พอสงั เขป

 ตวั อย่างการละเมิดแหง่ ทรพั ย์สินทางปญั ญาแตล่ ะ

ประเภท
ม.๒ ๑. อภปิ รายระบบเศรษฐกจิ แบบต่างๆ  ระบบเศรษฐกจิ แบบตา่ งๆ

๒. ยกตัวอยา่ งทส่ี ะท้อนให้เห็น  หลกั การและผลกระทบการพ่ึงพาอาศัยกนั และการ

การพ่งึ พาอาศัยกัน และการแขง่ ขันกนั แข่งขันกันทางเศรษฐกิจในภมู ิภาคเอเชยี

ทางเศรษฐกิจในภูมภิ าคเอเชีย

๓. วเิ คราะหก์ ารกระจายของทรัพยากร  การกระจายของทรัพยากรในโลกทสี่ ่งผลตอ่

ในโลกทีส่ ง่ ผลตอ่ ความสัมพนั ธท์ าง ความสัมพนั ธท์ างเศรษฐกิจระหว่างประเทศ เช่น

เศรษฐกิจระหว่างประเทศ น้ำมนั ปา่ ไม้ ทองคำ ถ่านหิน แร่ เป็นตน้

๔. วิเคราะหก์ ารแขง่ ขันทางการคา้  การแขง่ ขันทางการคา้ ในประเทศและตา่ งประเทศ

ในประเทศและต่างประเทศส่งผลต่อ

คุณภาพสินค้า ปรมิ าณการผลติ และ

ราคาสินค้า

ม.๓ ๑. อธิบายบทบาทหน้าท่ีของรัฐบาลใน  บทบาทหน้าท่ีของรฐั บาลในการพฒั นาประเทศใน

ระบบเศรษฐกจิ ดา้ นตา่ ง ๆ

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๔๙

ช้นั ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 บทบาทและกิจกรรมทางเศรษฐกจิ ของรฐั บาล เช่น

การผลติ สินคา้ และบริการสาธารณะท่ีเอกชนไม่

ดำเนินการ เช่นไฟฟา้ ถนน โรงเรียน

- บทบาทการเกบ็ ภาษีเพอื่ พัฒนาประเทศ ของรัฐใน

ระดบั ตา่ ง ๆ

- บทบาทการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคาเพื่อ

การแจกจ่ายและการจัดสรรในทางเศรษฐกจิ

 บทบาทอืน่ ของรัฐบาลในระบบเศรษฐกิจในสังคมไทย

๒. แสดงความคดิ เห็นต่อนโยบาย และ  นโยบาย และกิจกรรมทางเศรษฐกิจของรฐั บาล

กิจกรรมทาง เศรษฐกิจของรัฐบาลที่มีต่อ

บคุ คล กลมุ่ คน และประเทศชาติ

๓. อภปิ รายบทบาทความสำคัญของ  บทบาทความสำคัญของการรวมกลุม่ ทางเศรษฐกิจ

การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ ระหวา่ งประเทศ

 ลักษณะของการรวมกลมุ่ ทางเศรษฐกจิ

 กลมุ่ ทางเศรษฐกิจในภมู ภิ าคต่างๆ

๔. อภิปรายผลกระทบท่เี กิดจากภาวะ  ผลกระทบที่เกดิ จากภาวะเงินเฟ้อ เงินฝดื

เงนิ เฟ้อ เงินฝืด ความหมายสาเหตุและแนวทางแกไ้ ขภาวะเงินเฟ้อ

เงนิ ฝืด

๕. วิเคราะหผ์ ลเสยี จากการวา่ งงาน และ  สภาพและสาเหตปุ ญั หาการวา่ งงาน

แนวทางแกป้ ัญหา  ผลกระทบจากปัญหาการวา่ งงาน

 แนวทางการแก้ไขปัญหาการวา่ งงาน

๖. วเิ คราะหส์ าเหตุและวิธีการกีดกันทาง  การค้าและการลงทนุ ระหวา่ งประเทศ

การค้าในการค้าระหว่างประเทศ  สาเหตุและวิธกี ารกดี กันทางการคา้ ในการคา้ ระหว่าง

ประเทศ

สาระท่ี ๔ ประวตั ิศาสตร์

มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วธิ กี าร
ทางประวัติศาสตรม์ าวิเคราะหเ์ หตกุ ารณต์ ่าง ๆ อยา่ งเป็นระบบ

ชั้น ตวั ช้ีวัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๑ ๑.บอกวนั เดือน ปี และการนับชว่ งเวลา  ชื่อ วนั เดอื น ปี ตามระบบสุริยคตทิ ่ปี รากฏใน

ตามปฏิทนิ ทใี่ ชใ้ นชีวติ ประจำวัน ปฏิทนิ

 ช่ือ วัน เดอื น ปี ตามระบบจันทรคตใิ นปฏทิ ิน

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๕๐

ชน้ั ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 ช่วงเวลาทีใ่ ชใ้ นชวี ิตประจำวนั เชน่ เชา้ วนั นี้

ตอนเย็น

๒. เรียงลำดบั เหตุการณ์ในชีวิตประจำวนั  เหตกุ ารณ์ทเ่ี กิดขึ้นในชีวติ ประจำวันของนกั เรยี น

ตามวันเวลาทเี่ กดิ ขึ้น เช่น รับประทานอาหาร ตนื่ นอน เขา้ นอน เรยี น

หนงั สือ เล่นกีฬา ฯลฯ

 ใชค้ ำบอกช่วงเวลา แสดงลำดบั เหตุการณ์ ที่

เกิดขน้ึ ได้

๓. บอกประวัติความเป็นมาของตนเองและ  วธิ ีการสบื ค้นประวัตคิ วามเป็นมาของตนเองและ

ครอบครวั โดยสอบถามผูเ้ ก่ยี วข้อง ครอบครัวอย่างงา่ ย ๆ

 การบอกเล่าประวัติความเป็นมาของตนเองและ

ครอบครวั อยา่ งสนั้ ๆ

ป.๒ ๑. ใช้คำระบุเวลาท่แี สดงเหตุการณใ์ นอดีต  คำท่ีแสดงชว่ งเวลาในอดีต ปจั จุบนั และอนาคต

ปจั จบุ ัน และอนาคต เช่น วันนี้ เม่อื วานนี้ พรุ่งน้ี เดือนนี้ เดอื น

หน้า เดือนก่อน

 วนั สำคัญทปี่ รากฏในปฏิทนิ ท่ีแสดงเหตุการณ์

สำคญั ในอดีตและปัจจบุ นั

 ใชค้ ำบอกช่วงเวลา อดตี ปจั จุบนั อนาคต แสดง

เหตุการณ์ได้

๒. ลำดับเหตกุ ารณ์ทเ่ี กิดข้นึ ในครอบครวั  วิธีการสืบค้นเหตกุ ารณ์ที่ผา่ นมาแลว้ ที่

หรอื ในชีวติ ของตนเองโดยใช้หลักฐาน เกดิ ข้นึ กบั ตนเองและครอบครัว โดยใช้

ท่เี ก่ยี วข้อง หลกั ฐานทเ่ี กี่ยวข้อง เชน่ ภาพถ่าย

 สตู ิบัตร ทะเบียนบ้าน

 ใช้คำท่บี อกช่วงเวลาแสดงเหตุการณ์

ทีเ่ กดิ ขึ้นในครอบครัวหรือในชีวิตตนเอง

 ใชเ้ สน้ เวลา (Time Line) ลำดับเหตุการณ์ ท่ี

เกดิ ขนึ้ ได้

ป.๓ ๑. เทยี บศกั ราชท่ีสำคัญตามปฏิทินท่ีใชใ้ น  ท่มี าของศักราชท่ีปรากฏในปฏิทนิ เช่น

ชวี ิตประจำวนั พทุ ธศกั ราช คริสตศ์ กั ราชอย่างสังเขป (ถา้

เปน็ มสุ ลิมควรเรียนฮิจเราะห์ศักราชดว้ ย )

 วธิ ีการเทยี บ พ.ศ. เปน็ ค.ศ. หรือ ค.ศ. เป็น

พ.ศ.

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๕๑

ชน้ั ตวั ชี้วดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 ตัวอยา่ งการเทยี บศักราช ในเหตุการณ์ ท่ี

เก่ยี วข้องกบั นักเรยี น เชน่ ปีเกิดของนักเรียน

เป็นตน้

๒. แสดงลำดบั เหตุการณส์ ำคัญของโรงเรียน  วิธีการสืบคน้ เหตุการณส์ ำคญั ของโรงเรยี นและ

และชมุ ชนโดยระบุหลกั ฐานและแหล่งข้อมูล ชมุ ชนโดยใชห้ ลักฐาน และแหล่งข้อมลู ที่

ทเี่ กีย่ วข้อง เกยี่ วข้อง

 ใช้เสน้ เวลา (Time Line) ลำดบั เหตุการณ์ ท่ี

เกดิ ขึ้นในโรงเรยี นและชมุ ชน

ป.๔ ๑. นบั ชว่ ง เวลา เปน็ ทศวรรษ ศตวรรษ  ความหมายและชว่ งเวลาของทศวรรษ ศตวรรษ

และสหัสวรรษ และสหัสวรรษ

 การใช้ทศวรรษ ศตวรรษ และสหสั วรรษเพอื่ ทำ

ความเข้าใจช่วงเวลาในเอกสารเช่น

หนงั สือพมิ พ์

๒. อธิบายยคุ สมยั ในการศึกษาประวตั ิของ  เกณฑ์การแบ่งยุคสมยั ในการศกึ ษา

มนุษยชาตโิ ดยสงั เขป ประวัติศาสตร์ทแี่ บง่ เปน็ ยุคก่อนประวัติศาสตร์

และยุคประวัตศิ าสตร์

 ยุคสมยั ท่ีใชใ้ นการศึกษาประวตั ิศาสตร์ไทยเช่น

สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสโุ ขทัย สมยั อยุธยา สมยั

ธนบรุ ี และสมัยรตั นโกสนิ ทร์

๓. แยกแยะประเภทหลักฐานท่ีใชใ้ น  ประเภทของหลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ ที่

การศกึ ษาความเปน็ มาของท้องถิ่น แบง่ เปน็ หลักฐานชนั้ ต้น และหลกั ฐานชั้นรอง

 ตัวอยา่ งหลักฐานที่ใชใ้ นการศึกษา ความ

เปน็ มาของท้องถน่ิ ของตน

 การจำแนกหลักฐานของท้องถิ่นเป็นหลกั ฐาน

ชัน้ ตน้ และหลักฐานชนั้ รอง

ป.๕ ๑. สืบค้นความเปน็ มาของท้องถิน่ โดยใช้  วธิ กี ารสืบค้นความเปน็ มาของท้องถิ่น

หลกั ฐานท่หี ลากหลาย  หลักฐานทางประวตั ิศาสตรท์ ี่มีอยใู่ นท้องถน่ิ ที่

เกดิ ขนึ้ ตามชว่ งเวลาต่างๆ เช่น เครื่องมือ

เครอ่ื งใช้ อาวุธ โบราณสถาน โบราณวตั ถุ

 การนำเสนอความเป็นมาของทอ้ งถิน่ โดยอา้ งองิ

หลกั ฐานท่ีหลากหลายด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น

การเลา่ เร่อื งการเขียนอย่างง่าย ๆ การจัด

นทิ รรศการ

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๕๒

ชัน้ ตัวชี้วดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

๒. รวบรวมขอ้ มูลจากแหล่งต่าง ๆ เพอื่  การต้งั คำถามทางประวัตศิ าสตร์เกีย่ วกับความ

ตอบคำถามทางประวัตศิ าสตร์ อยา่ งมี เป็นมาของท้องถิ่น เชน่ มีเหตุการณใ์ ดเกิดขึน้

เหตุผล ในช่วงเวลาใด เพราะสาเหตใุ ดและมผี ลกระทบ

อยา่ งไร

 แหล่งขอ้ มูลและหลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ใน

ท้องถิน่ เพ่ือตอบคำถามดังกล่าว เช่น เอกสาร

เร่อื งเลา่ ตำนานท้องถ่ิน โบราณสถาน

โบราณวัตถุ ฯลฯ

 การใช้ขอ้ มลู ท่ีพบเพื่อตอบคำถามได้อยา่ งมี

เหตุผล

๓. อธบิ ายความแตกต่างระหว่าง  ตัวอย่างเรื่องราวจากเอกสารตา่ งๆ ทีส่ ามารถ

ความจรงิ กบั ข้อเทจ็ จริงเกีย่ วกับเรือ่ งราว แสดงนยั ของความคิดเหน็ กบั ข้อมูล เช่น

ในทอ้ งถนิ่ หนังสือพิมพ์ บทความจากเอกสารตา่ ง ๆ เป็น

ตน้

 ตวั อย่างข้อมลู จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ในทอ้ งถ่ินที่แสดงความจรงิ กับข้อเท็จจรงิ

 สรุปประเดน็ สำคัญเกยี่ วกับข้อมูลในท้องถ่นิ

ป.๖ ๑. อธบิ ายความสำคญั ของวธิ ีการทาง  ความหมายและความสำคญั ของวิธีการทาง

ประวัติศาสตรใ์ นการศึกษาเร่ืองราวทาง ประวัตศิ าสตร์อย่างง่าย ๆ ทีเ่ หมาะสมกับ

ประวตั ศิ าสตรอ์ ย่างง่าย ๆ นกั เรยี น

 การนำวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตรไ์ ปใช้ศึกษา

เรือ่ งราวในท้องถน่ิ เชน่ ความเป็นมาของภมู ิ

นามของสถานท่ีในทอ้ งถนิ่

๒. นำเสนอขอ้ มูลจากหลกั ฐานท่หี ลากหลาย  ตัวอยา่ งหลกั ฐานท่เี หมาะสมกับนักเรียนท่ี

ในการทำความเข้าใจเร่ืองราวสำคัญในอดีต นำมาใชใ้ นการศึกษาเหตกุ ารณส์ ำคญั ใน

ประวัติศาสตรไ์ ทย สมยั รตั นโกสนิ ทร์ เช่น

พระราชหัตถเลขาของรัชกาลที่ ๔ หรือ รชั กาลที่

๕ กฎหมายสำคญั ฯลฯ

( เชื่อมโยงกบั มฐ. ส ๔.๓ )

 สรุปขอ้ มูลท่ีได้จากหลกั ฐานทั้งความจริงและ

ข้อเทจ็ จรงิ

 การนำเสนอข้อมูลทีไ่ ดจ้ ากหลักฐาน ทาง

ประวัตศิ าสตร์ด้วยวิธกี ารตา่ ง ๆ เชน่ การเลา่

เร่อื ง การจัดนทิ รรศการ การเขียนรายงาน

ม.๑ ๑. วเิ คราะหค์ วามสำคญั ของเวลาใน  ตวั อย่างการใชเ้ วลา ชว่ งเวลาและยุคสมัย

การศึกษาประวตั ศิ าสตร์ ที่ปรากฏในเอกสารประวัติศาสตร์ไทย

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๕๓

ชน้ั ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 ความสำคัญของเวลา และชว่ งเวลาสำหรับ

การศกึ ษาประวตั ิศาสตร์
 ความสมั พันธ์และความสำคัญของอดตี ที่มีตอ่

ปจั จบุ ันและอนาคต

๒. เทยี บศกั ราชตามระบบต่างๆท่ีใชศ้ ึกษา  ท่ีมาของศกั ราชท่ปี รากฏในเอกสาร

ประวัติศาสตร์ ประวตั ิศาสตรไ์ ทย ไดแ้ ก่ จ.ศ. / ม.ศ. /ร.ศ./

พ.ศ. / ค.ศ. และ ฮ.ศ.

 วธิ กี ารเทียบศกั ราชตา่ งๆ และตัวอยา่ ง

การเทียบ

 ตวั อย่างการใช้ศกั ราชต่าง ๆ ท่ีปรากฏใน

เอกสารประวตั ิศาสตร์ไทย

๓. นำวิธีการทางประวัตศิ าสตร์มาใช้ศึกษา  ความหมายและความสำคญั ของประวตั ศิ าสตร์

เหตุการณท์ างประวัติศาสตร์ และวิธีการทางประวัตศิ าสตร์ทีม่ คี วาม สัมพนั ธ์

เช่อื มโยงกนั

 ตัวอย่างหลกั ฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทย

สมัยสุโขทัย ทงั้ หลักฐานชนั้ ต้น และหลกั ฐานช้ัน

รอง ( เชื่อมโยงกับ มฐ.

ส ๔.๓) เช่น ข้อความ ในศลิ าจารึก

สมยั สโุ ขทัย เปน็ ต้น

 นำวธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร์ไปใช้ศึกษา

เรื่องราวของประวตั ิศาสตรไ์ ทยท่มี ีอยู่ในท้องถิ่น

ตนเองในสมัยใดก็ได้ (สมัยก่อนประวัติศาสตร์

สมยั กอ่ นสโุ ขทยั

สมยั สุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบรุ ี

สมยั รัตนโกสนิ ทร์ ) และเหตุการณ์สำคญั ในสมยั

สโุ ขทัย

ม.๒ ๑. ประเมนิ ความน่าเช่อื ถือของหลกั ฐาน  วิธกี ารประเมินความนา่ เชือ่ ถือของหลักฐาน

ทางประวตั ิศาสตร์ในลักษณะตา่ ง ๆ ทางประวัตศิ าสตรใ์ นลักษณะ ต่าง ๆ อยา่ งง่าย

ๆ เชน่ การศกึ ษาภูมิหลังของผทู้ ำ หรือ

ผเู้ กยี่ วขอ้ ง สาเหตุ

ช่วงระยะเวลา รปู ลักษณ์ของหลักฐานทาง

ประวตั ศิ าสตร์ เป็นต้น

 ตวั อยา่ งการประเมินความน่าเช่ือถือของ

หลกั ฐานทางประวัติศาสตรไ์ ทยที่อยู่ ในท้องถน่ิ

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๕๔

ชน้ั ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ของตนเอง หรอื หลักฐาน

สมัยอยธุ ยา ( เชอื่ มโยงกับ มฐ. ส ๔.๓ )

๒. วิเคราะห์ความแตกต่างระหวา่ งความจรงิ  ตวั อยา่ งการวิเคราะห์ข้อมลู จากเอกสาร ต่าง ๆ

กบั ข้อเท็จจรงิ ของเหตุการณ์ทาง ในสมยั อยธุ ยา และธนบรุ ี ( เชอ่ื มโยงกบั มฐ. ส

ประวัติศาสตร์ ๔.๓ ) เช่น ขอ้ ความบางตอน ในพระราช

๓. เห็นความสำคัญของการตีความหลักฐาน พงศาวดารอยธุ ยา / จดหมายเหตุชาวตา่ งชาติ

ทางประวัตศิ าสตร์ที่น่าเชอื่ ถอื  ตวั อย่างการตคี วามขอ้ มูลจากหลักฐานทแ่ี สดง

เหตกุ ารณ์สำคัญในสมัยอยธุ ยาและธนบุรี

 การแยกแยะระหว่างข้อมลู กับความคิดเหน็

รวมทงั้ ความจริงกับข้อเทจ็ จริงจากหลกั ฐานทาง

ประวัตศิ าสตร์

 ความสำคญั ของการวิเคราะหข์ ้อมลู และการ

ตีความทางประวตั ิศาสตร์

ม.๓ ๑. วเิ คราะหเ์ รือ่ งราวเหตุการณส์ ำคญั ทาง  ขั้นตอนของวธิ ีการทางประวัติศาสตร์สำหรับ

ประวัตศิ าสตรไ์ ด้อยา่ งมีเหตุผลตามวธิ กี าร การศกึ ษาเหตุการณท์ างประวัตศิ าสตรท์ ีเ่ กิดขนึ้

ทางประวตั ศิ าสตร์ ในท้องถ่ินตนเอง

๒. ใชว้ ธิ ีการทางประวตั ิศาสตรใ์ นการศึกษา  วเิ คราะหเ์ หตุการณส์ ำคัญในสมยั รตั นโกสนิ ทร์

เร่ืองราวต่าง ๆ ทตี่ นสนใจ โดยใชว้ ธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์

 นำวิธกี ารทางประวัติศาสตร์มาใช้ในการศึกษา

เร่ืองราวท่ีเกย่ี วข้องกบั ตนเอง ครอบครัว และ

ทอ้ งถิน่ ของตน

สาระท่ี ๔ ประวตั ศิ าสตร์

มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาตจิ ากอดีตจนถึงปจั จบุ นั ในด้านความสัมพนั ธแ์ ละ
การเปลี่ยนแปลงของเหตุการณอ์ ย่างต่อเน่ือง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถ
วเิ คราะห์ผลกระทบทีเ่ กดิ ข้ึน

ช้ัน ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๑ ๑. บอกความเปล่ยี นแปลงของสภาพ  ความเปลย่ี นแปลงของสภาพแวดลอ้ ม ส่งิ ของ

แวดล้อม ส่ิงของ เคร่ืองใช้ หรือการดำเนิน เครอ่ื งใช้ หรือการดำเนนิ ชวี ิตของอดีตกับปัจจุบันท่ี

ชวี ติ ของตนเองกบั สมยั ของพ่อแม่ ปู่ย่า เป็นรูปธรรมและใกล้ตัวเด็ก เช่นการใช้ควาย ไถนา

ตายาย รถไถนา เตารีด ถนน เกวยี น - รถอีแต๋น

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๕๕

 สาเหตแุ ละผลของการเปล่ยี นแปลงของสงิ่ ตา่ งๆ

ตามกาลเวลา

๒. บอกเหตกุ ารณ์ทีเ่ กิดขน้ึ ในอดตี  เหตุการณ์สำคญั ท่เี กดิ ข้นึ ในครอบครวั เช่น การย้าย

ทม่ี ีผลกระทบตอ่ ตนเองในปัจจุบนั บ้าน การหยา่ ร้าง การสญู เสียบคุ คลในครอบครวั

ป.๒ ๑. สบื คน้ ถึงการเปลี่ยนแปลง  วิธีการสืบคน้ ขอ้ มูลอยา่ งง่าย ๆ เช่น การ สอบถาม

ในวิถชี วี ติ ประจำวันของคนในชุมชน ของ พ่อแม่ ผรู้ ู้

ตนจากอดีตถึงปจั จุบนั  วิถชี วี ติ ของคนในชุมชน เชน่ การประกอบอาชีพ

การแตง่ กาย การสื่อสาร ประเพณีในชมุ ชนจาก

อดีต ถงึ ปจั จบุ ัน

 สาเหตุของการเปลยี่ นแปลงวถิ ชี ีวิตของคนในชมุ ชน

๒. อธบิ ายผลกระทบของการเปล่ยี นแปลง  การเปลยี่ นแปลงของวถิ ชี ีวิตของคนในชมุ ชน

ทม่ี ีต่อวิถีชีวติ ของคน ทางดา้ นตา่ ง ๆ

ในชุมชน  ผลกระทบของการเปล่ียนแปลงท่ีมีต่อ วถิ ชี ีวิตของ

คนในชมุ ชน

ป.๓ ๑. ระบปุ ัจจยั ท่ีมอี ทิ ธิพลต่อการตง้ั ถน่ิ ฐาน  ปัจจยั การตงั้ ถิน่ ฐานของชุมชนซ่ึงข้นึ อยู่กบั ปัจจยั

และพัฒนาการของชมุ ชน ทางภมู ศิ าสตร์และปัจจัยทางสงั คม เชน่ ความเจริญ

ทางเทคโนโลยี การคมนาคม ความปลอดภยั

 ปจั จัยท่ีมีอิทธิพลต่อพฒั นาการของชุมชน ทงั้

ปัจจยั ทางภมู ศิ าสตร์ และปจั จัยทางสังคม

 ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรม

๒. สรุปลกั ษณะทีส่ ำคัญของชุมชนของตน ขนบธรรมเนยี มประเพณี และวฒั นธรรมของชมุ ชน
ทีเ่ กดิ จากปจั จยั ทางภูมิศาสตร์และ  ขนบธรรมเนยี มประเพณี และวฒั นธรรมของชุมชน
ปจั จัยทางสงั คม
อื่น ๆ ทมี่ ีความเหมือนและความตา่ งกบั ชุมชนของ

๓. เปรียบเทียบความเหมือนและความ ตนเอง

ตา่ งทางวัฒนธรรมของชมุ ชนตนเอง

กบั ชมุ ชนอน่ื ๆ

ป. ๔ ๑. อธิบายการต้ังหลกั แหลง่ และ  พฒั นาการของมนุษย์ยคุ ก่อนประวตั ศิ าสตร์และยุค
พัฒนาการของมนุษย์ยุคก่อน
ประวตั ศิ าสตรแ์ ละยคุ ประวตั ศิ าสตร์ ประวัตศิ าสตร์ ในดินแดนไทย โดยสังเขป
โดยสังเขป  หลกั ฐานการต้ังหลักแหลง่ ของมนุษย์ ยคุ ก่อน

ประวตั ิศาสตร์ในดินแดนไทยโดยสังเขป

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๕๖

๒. ยกตวั อย่างหลกั ฐานทาง  หลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ท่พี บในทอ้ งถิน่ ท่ีแสดง
ประวัตศิ าสตรท์ ี่พบในท้องถ่ินทีแ่ สดง พฒั นาการของมนษุ ยชาติในดินแดนไทยโดยสังเขป
พัฒนาการของมนษุ ยชาติ

ป.๕ ๑. อธบิ ายอิทธพิ ลของอารยธรรมอินเดยี  การเข้ามาของอารยธรรมอินเดยี และจนี ในดนิ แดน
ไทยและภมู ภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้โดยสังเขป
และจนี ทม่ี ตี ่อไทย และเอเชยี ตะวันออก
 อิทธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดียและจีนทีม่ ีต่อไทย
เฉยี งใต้ โดยสังเขป
และคนในภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เช่น ศาสนา

และความเช่ือ ภาษา การแต่งกาย อาหาร

๒. อภิปรายอิทธพิ ลของวฒั นธรรม  การเขา้ มาของวฒั นธรรมต่างชาตใิ นสงั คมไทย เช่น
ต่างชาติท่มี ตี ่อสงั คมไทยปจั จบุ นั
โดยสงั เขป อาหาร ภาษา การแตง่ กาย ดนตรี โดยระบุลักษณะ

สาเหตุและผล
 อทิ ธพิ ลทีห่ ลากหลายในกระแสของวัฒนธรรม

ตา่ งชาติตอ่ สงั คมไทยในปจั จุบัน

ป.๖ ๑. อธบิ ายสภาพสงั คม เศรษฐกิจและ  ใชแ้ ผนท่ีแสดงทต่ี ง้ั และอาณาเขตของประเทศต่าง ๆ

การเมืองของประเทศเพื่อนบ้านในปัจจบุ ัน ในภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้
 สภาพสงั คม เศรษฐกิจและการเมอื งของประเทศ

เพ่อื นบา้ นของไทยโดยสงั เขป
 ตัวอยา่ งความเหมือนและ ความต่างระหว่างไทยกบั

ประเทศเพื่อนบ้าน เชน่ ภาษา ศาสนา การปกครอง

๒. บอกความสัมพนั ธ์ของกลุ่มอาเซยี น  ความเป็นมาของกลุ่มอาเซยี นโดยสังเขป
 สมาชกิ ของอาเซียนในปจั จุบัน
โดยสังเขป
 ความสัมพนั ธ์ของกลุ่มอาเซียนทางเศรษฐกจิ และ

สงั คมในปัจจุบันโดยสังเขป

ม.๑ ๑. อธิบายพัฒนาการทางสงั คม เศรษฐกจิ  ทต่ี ง้ั และสภาพทางภมู ิศาสตรข์ องประเทศต่าง ๆ ใน

และการเมอื งของประเทศต่าง ๆ ใน ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทม่ี ีผลตอ่

ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้ พัฒนาการทางด้านตา่ งๆ

 พฒั นาการทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของ

ประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๕๗

๒. ระบคุ วามสำคญั ของแหลง่ อารยธรรม  ทตี่ งั้ และความสำคัญของแหล่งอารยธรรมในภมู ิภาค
ในภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
เอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ เช่นแหล่งมรดกโลกใน
ประเทศตา่ ง ๆของเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้
 อทิ ธพิ ลของอารยธรรมโบราณในดนิ แดนไทยท่มี ีต่อ

พฒั นาการของสังคมไทยในปัจจุบัน

ม.๒ ๑. อธิบายพฒั นาการทางสังคม เศรษฐกิจ  ทตี่ ั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ของภมู ิภาคต่างๆใน

และการเมืองของภมู ภิ าคเอเชยี ทวีปเอเชีย (ยกเวน้ เอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต)้ ทีม่ ผี ล

๒. ระบคุ วามสำคัญของแหล่งอารยธรรม ต่อพัฒนาการโดยสังเขป

โบราณในภมู ภิ าคเอเชยี  พฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกจิ และการเมืองของ

ภมู ภิ าคเอเชยี (ยกเว้นเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต)้

 ทต่ี ั้งและความสำคญั ของแหล่งอารยธรรมโบราณใน

ภมู ิภาคเอเชีย เช่น แหลง่ มรดกโลกในประเทศตา่ งๆ
ในภมู ภิ าคเอเชยี
 อทิ ธพิ ลของอารยธรรมโบราณท่ีมีต่อภมู ิภาคเอเชยี

ในปจั จุบัน

ม.๓ ๑. อธิบายพฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกจิ  ที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตรข์ องภมู ิภาคต่างๆของ

และการเมืองของภูมิภาคตา่ งๆ ในโลก โลก (ยกเวน้ เอเชีย) ทมี่ ีผลต่อพัฒนาการ

โดยสงั เขป โดยสงั เขป

๒. วิเคราะหผ์ ลของการเปลีย่ นแปลงท่ี  พฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกจิ และการเมืองของ
นำไปสูค่ วามรว่ มมือ และความขดั แย้ง ใน ภูมิภาคตา่ งๆของโลก (ยกเว้นเอเชีย)โดยสงั เขป
คริสตศ์ ตวรรษท่ี ๒๐ ตลอดจนความ  อิทธพิ ลของอารยธรรมตะวันตกทมี่ ผี ลตอ่ พัฒนาการ
พยายามในการขจัดปญั หาความขัดแยง้
และการเปลยี่ นแปลงของสังคมโลก

 ความร่วมมอื และความขัดแยง้ ในครสิ ตศ์ ตวรรษท่ี

๒๐ เช่น สงครามโลกคร้ังที่ ๑ ครง้ั ที่ ๒ สงครามเย็น

องค์การความรว่ มมอื ระหวา่ งประเทศ

สาระท่ี ๔ ประวัติศาสตร์

มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภูมปิ ญั ญาไทย มคี วามรัก ความภูมิใจและธำรง
ความเปน็ ไทย

ชัน้ ตวั ชว้ี ัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.๑ ๑. อธิบายความหมายและความสำคัญ  ความหมายและความสำคัญของสัญลักษณ์ท่ีสำคญั

ของสัญลักษณ์สำคญั ของชาติไทย และ ของชาติไทย ได้แก่ ชาติ ศาสนา

ปฏิบตั ติ นได้ถูกต้อง พระมหากษัตริย์

(ธงชาติ เพลงชาติ พระพทุ ธรปู พระบรมฉายาลักษณ)์

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๕๘

ช้นั ตวั ชี้วัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

 การเคารพธงชาติ การรอ้ งเพลงชาติ และเพลง

สรรเสริญพระบารมี เคารพ ศาสนวตั ถุ

ศาสนสถาน

 เอกลกั ษณอ์ ่ืน ๆ เช่น แผนท่ีประเทศไทย ประเพณี

ไทย อาหารไทย (อาหารไทย ท่ีตา่ งชาติยก

ย่อง เช่น ตม้ ยำกงุ้ ผดั ไทย) ที่มคี วามภาคภูมใิ จ และ

มีสว่ นรว่ ม ทจ่ี ะอนุรักษไ์ ว้

๒. บอกสถานที่สำคัญซึง่ เป็นแหล่ง  ตัวอย่างของแหลง่ วัฒนธรรมในชมุ ชน ทใี่ กลต้ วั

วัฒนธรรมในชมุ ชน นกั เรียน เชน่ วดั ตลาด พพิ ิธภณั ฑ์ มัสยดิ โบสถ์

ครสิ ต์ โบราณสถาน โบราณวตั ถุ

 คณุ ค่าและความสำคญั ของแหลง่ วัฒนธรรมในชุมชน

ในดา้ นต่างๆ เช่น เป็นแหลง่ ท่องเที่ยว เปน็ แหลง่

เรยี นรู้

ป.๒ ๑. ระบบุ คุ คลทีท่ ำประโยชนต์ ่อท้องถิน่  บคุ คลในทอ้ งถิน่ ท่ีทำคุณประโยชน์ตอ่ การ

หรือประเทศชาติ สรา้ งสรรค์วฒั นธรรม และความม่ันคงของท้องถ่นิ

และประเทศชาติ ในอดีตทีค่ วรนำเปน็ แบบอยา่ ง

 ผลงานของบุคคลในทอ้ งถ่ินที่นา่ ภาคภมู ิใจ

๒. ยกตวั อยา่ งวัฒนธรรม ประเพณี และ  ตัวอย่างของวฒั นธรรมประเพณีไทย เช่น การทำ

ภูมปิ ญั ญาไทยทภ่ี าคภูมิใจและควร ความเคารพ อาหารไทย ภาษาไทย ประเพณี

อนุรักษ์ไว้ สงกรานต์ ฯลฯ

 คุณค่าของวัฒนธรรม และประเพณีไทย ท่ีมตี ่อ

สงั คมไทย

 ภมู ปิ ัญญาของคนไทยในทอ้ งถิน่ ของนักเรียน

ป.๓ ๑. ระบุพระนามและพระราชกรณียกจิ  พระราชประวตั ิ พระราชกรณียกิจ โดยสงั เขปของ

โดยสังเขปของพระมหากษตั ริยไ์ ทยท่ี พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์ สมเดจ็ พระรามาธิบดที ี่ ๑

เป็นผู้สถาปนาอาณาจักรไทย (พระเจ้าอู่ทอง) สมเดจ็ พระเจ้าตากสินมหาราช และ

พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธยอดฟ้าจฬุ าโลกมหาราช

ผสู้ ถาปนาอาณาจกั รไทย สุโขทัย อยธุ ยา ธนบุรี

และรตั นโกสนิ ทร์ตามลำดับ

 อาณาจักรไทยอ่ืนๆทีผ่ นวกรวมเขา้ เป็นส่วนหน่ึง

ของชาติไทย เชน่ ล้านนานครศรีธรรมราช

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๕๙

ชั้น ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

๒. อธบิ ายพระราชประวตั ิและพระราช  พระราชประวัตแิ ละพระราชกรณยี กจิ ของ

กรณยี กิจของพระมหากษตั ริย์ ในรัชกาล พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยูห่ วั ภมู พิ ลอดุลยเดช และ

ปัจจบุ ัน โดยสังเขป สมเด็จพระบรมราชนิ นี าถโดยสงั เขป

๓. เลา่ วรี กรรมของบรรพบรุ ุษไทย  วรี กรรมของบรรพบรุ ษุ ไทยทมี่ สี ว่ นปกป้อง

ทีม่ สี ่วนปกป้องประเทศชาติ ประเทศชาติ เชน่ ท้าวเทพสตรี ทา้ วศรีสุนทร

ชาวบ้านบางระจัน พระยาพิชัยดาบหกั

สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเจา้ ตากสนิ

มหาราช

ป.๔ ๑. อธบิ ายพัฒนาการของอาณาจักร  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั โดยสงั เขป

สุโขทัยโดยสงั เขป  พัฒนาการของอาณาจักรสโุ ขทัยทางด้านการเมือง

การปกครอง และเศรษฐกจิ โดยสงั เขป

๒. บอกประวัติและผลงานของบคุ คล  ประวตั ิ และผลงานของบุคคลสำคญั สมยั

สำคญั สมัยสุโขทยั สุโขทยั เช่น พอ่ ขนุ ศรีอินทราทติ ย์ พ่อขนุ

รามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชา ท่ี ๑

(พระยาลิไทยโดยสังเขป)

๓. อธบิ ายภมู ิปัญญาไทยท่ีสำคญั  ภูมิปญั ญาไทยในสมยั สโุ ขทยั เชน่ ภาษาไทย

สมยั สุโขทัยทน่ี า่ ภาคภูมใิ จ และควรค่า ศิลปกรรมสุโขทัยท่ีได้รับการยกย่องเปน็ มรดกโลก

แก่การอนรุ ักษ์ เครอื่ งสังคมโลก
 คณุ คา่ ของภูมปิ ัญญาไทยที่สืบตอ่ ถึงปัจจุบันท่นี ่า

ภาคภมู ิใจและควรคา่ แก่การอนรุ กั ษ์

ป.๕ ๑. อธบิ ายพฒั นาการของอาณาจักร  การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา โดยสงั เขป

อยุธยาและธนบุรโี ดยสังเขป  ปัจจัยทีส่ ่งเสรมิ ความเจรญิ ร่งุ เรอื งทางเศรษฐกิจ

และการปกครองของอาณาจักรอยธุ ยา
๒. อธบิ ายปัจจยั ที่ส่งเสรมิ ความเจริญ  พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยาการดา้ นการเมือง
รุง่ เรอื งทางเศรษฐกจิ และการปกครอง
ของอาณาจักรอยุธยา การปกครอง และเศรษฐกจิ โดยสังเขป

 ผลงานของบุคคลสำคญั ในสมัยอยุธยา เช่น สมเด็จ

๓. บอกประวตั แิ ละผลงานของบุคคล พระรามาธบิ ดที ่ี ๑ สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ
สำคญั สมยั อยธุ ยาและธนบรุ ีท่ีน่า
ภาคภูมใิ จ สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์

มหาราช ชาวบ้านบางระจัน เปน็ ต้น
 ภูมิปัญญาไทยสมัยอยธุ ยาโดยสงั เขป เชน่

๔. อธบิ ายภมู ปิ ญั ญาไทยที่สำคญั ศลิ ปกรรม การค้า วรรณกรรม
สมัยอยุธยาและธนบุรีท่ีนา่ ภาคภูมใิ จ  การกอบกู้เอกราชและการสถาปนาอาณาจักรธนบรุ ี
และควรคา่ แกก่ ารอนุรักษไ์ ว้
โดยสงั เขป
 พระราชประวัติ และผลงานของพระเจ้าตากสนิ

มหาราชโดยสังเขป

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๐

ชน้ั ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง
 ภูมปิ ญั ญาไทยสมยั ธนบุรีโดยสังเขป เชน่

ศลิ ปกรรม การค้า วรรณกรรม

ป.๖ ๑. อธบิ ายพัฒนาการของไทยสมยั  การสถาปนาอาณาจกั รรัตนโกสนิ ทรโ์ ดยสังเขป
รัตนโกสนิ ทร์ โดยสังเขป
๒. อธบิ ายปจั จยั ท่ีสง่ เสรมิ ความ  ปจั จัยที่สง่ เสรมิ ความเจรญิ รุ่งเรืองทางเศรษฐกจิ และ
เจริญรุ่งเรอื งทางเศรษฐกิจและการ การปกครองของไทยในสมยั รัตนโกสินทร์
ปกครองของไทยสมยั รตั นโกสินทร์
๓. ยกตัวอยา่ งผลงานของบุคคลสำคัญ  พฒั นาการของไทยสมยั รัตนโกสินทร์ โดยสงั เขป
ตามชว่ งเวลาต่างๆ เช่น สมัยรตั นโกสนิ ทรต์ อนต้น

ด้านต่างๆสมยั รัตนโกสนิ ทร์ สมัยปฏิรปู ประเทศ และสมยั ประชาธปิ ไตย

๔. อธบิ ายภูมปิ ญั ญาไทยทีส่ ำคัญสมัย  ผลงานของบคุ คลสำคัญทางดา้ นตา่ งๆ ในสมยั
รัตนโกสนิ ทรท์ ่ีนา่ ภาคภมู ิใจ และควรคา่
แกก่ ารอนรุ ักษ์ไว้ รัตนโกสินทร์ เช่น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า-
จุฬาโลกมหาราช สมเดจ็ พระบวรราชเจ้ามหาสรุ สิ

หนาท พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา้

เจา้ อยหู่ ัว ฯลฯ

 ภูมปิ ัญญาไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ เชน่ ศลิ ปกรรม

วรรณกรรม

ม.๑ ๑. อธบิ ายเรอ่ื งราวทางประวตั ศิ าสตร์  สมยั ก่อนประวตั ศิ าสตรใ์ นดนิ แดนไทย โดยสงั เขป

สมยั ก่อนสโุ ขทัยในดินแดนไทย  รัฐโบราณในดนิ แดนไทย เชน่ ศรีวชิ ัยตามพรลิงค์

โดยสังเขป ทวารวดี เปน็ ตน้

๒. วเิ คราะห์พัฒนาการของอาณาจักร  รฐั ไทย ในดินแดนไทย เช่น ลา้ นนา
สโุ ขทยั ในดา้ นตา่ ง ๆ
นครศรธี รรมราช สุพรรณภูมิ เปน็ ต้น
๓. วิเคราะหอ์ ิทธพิ ลของวัฒนธรรม และ  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทัย และ ปจั จัยท่ี
ภมู ิปญั ญาไทยสมัยสุโขทัยและสังคมไทย เกีย่ วข้อง (ปัจจัยภายในและ ปจั จัยภายนอก )
ในปัจจุบัน

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๑

ชั้น ตัวช้ีวดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ในด้านการเมือง

การปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์

ระหว่างประเทศ
 วฒั นธรรมสมยั สโุ ขทยั เชน่ ภาษาไทย วรรณกรรม

ประเพณสี ำคญั ศิลปกรรมไทย
 ภมู ปิ ญั ญาไทยในสมยั สุโขทัย เชน่

การชลประทาน เคร่ืองสังคมโลก
 ความเสือ่ มของอาณาจักรสโุ ขทัย

ม.๒ ๑. วิเคราะห์พฒั นาการของอาณาจักร  การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

อยธุ ยา และธนบุรีในดา้ นตา่ งๆ  ปจั จยั ท่ีสง่ ผลต่อความเจรญิ รุง่ เรืองของอาณาจักร

๒. วเิ คราะห์ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมน่ั คง อยธุ ยา

และความเจรญิ รุ่งเรืองของอาณาจกั ร  พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยาในด้านการเมือง

อยุธยา การปกครอง สงั คม เศรษฐกิจ และความสัมพนั ธ์

๓. ระบุภมู ิปญั ญาและวัฒนธรรมไทย ระหว่างประเทศ

สมยั อยุธยาและธนบรุ ี และอิทธพิ ลของ  การเสียกรุงศรอี ยุธยาคร้ังท่ี ๑ และการกู้เอกราช

ภูมปิ ญั ญาดังกลา่ ว ต่อการพัฒนาชาติ  ภูมปิ ัญญาและวฒั นธรรมไทยสมยั อยุธยา เช่น การ

ไทยในยุคต่อมา ควบคุมกำลังคน และศลิ ปวัฒนธรรม

 การเสยี กรงุ ศรีอยธุ ยาครั้งที่ ๒ การกู้เอกราช และ

การสถาปนาอาณาจักรธนบรุ ี

 ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยธนบรุ ี

 วีรกรรมของบรรพบรุ ษุ ไทย ผลงานของบุคคลสำคัญ

ของไทยและตา่ งชาติ ท่มี ีส่วนสร้างสรรค์ชาตไิ ทย

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๖๒

ชน้ั ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

ม.๓ ๑. วเิ คราะหพ์ ัฒนาการของไทย  การสถาปนากรงุ เทพมหานครเป็นราชธานขี องไทย

สมัยรตั นโกสินทรใ์ นดา้ นตา่ งๆ  ปัจจยั ทส่ี ่งผลตอ่ ความม่ันคงและ

๒. วิเคราะห์ปจั จัยท่สี ่งผลตอ่ ความ ความเจริญรุง่ เรืองของไทยในสมยั รตั นโกสินทร์

ม่นั คงและความเจรญิ รุ่งเรอื งของไทยใน  บทบาทของพระมหากษัตรยิ ์ไทยในราชวงศจ์ ักรใี น
สมัยรตั นโกสินทร์
การสรา้ งสรรคค์ วามเจรญิ และความม่นั คงของชาติ
๓.วิเคราะหภ์ มู ปิ ัญญาและวฒั นธรรม  พฒั นาการของไทยในสมัยรัตนโกสินทรท์ างด้าน
ไทยสมยั รัตนโกสินทร์ และอิทธิพลต่อ
การเมือง การปกครอง สังคม เศรษฐกจิ และ
การพัฒนาชาติไทย
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศตามชว่ งสมยั ตา่ งๆ
๔.วเิ คราะห์บทบาทของไทยในสมัย  เหตกุ ารณส์ ำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ทม่ี ี
ประชาธปิ ไตย
ผลต่อการพฒั นาชาตไิ ทย เชน่ การทำสนธิสญั ญา

เบาว์ริงในสมัยรชั กาลที่ ๔ การปฏิรูปประเทศใน

สมัยรัชกาลที่ ๕ การเขา้ รว่ มสงครามโลกครัง้ ท่ี ๑

และครงั้ ท่ี ๒ โดยวเิ คราะหส์ าเหตุปจั จัย และผลของ

เหตกุ ารณ์ต่าง ๆ

 ภูมิปญั ญาและวัฒนธรรมไทยในสมยั รตั นโกสนิ ทร์

 บทบาทของไทยตั้งแตเ่ ปลยี่ นแปลง

การปกครองจนถงึ ปัจจุบนั ในสงั คมโลก

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๓

สาระท่ี ๕ ภูมศิ าสตร์

มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะทางกายภาพ ของโลก และความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซ่งึ มีผลต่อกันและกัน
ใชแ้ ผนท่แี ละเคร่ืองมอื ทางภูมิศาสตรใ์ นการค้นหา วิเคราะห์ สรปุ ขอ้ มลู ตามกระบวนการ
ทางภมู ศิ าสตร์ ตลอดจนใช้ภมู สิ ารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ

ช้ัน ตวั ชี้วดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.๑ ๑. จำแนกสง่ิ ต่างๆรอบตวั ที่เกิดข้นึ เอง  สิ่งตา่ ง ๆ รอบตัว ท่เี กิดขึน้ เองตามธรรมชาตแิ ละที่

ตามธรรมชาตแิ ละท่ีมนษุ ยส์ ร้างขน้ึ มนษุ ย์สร้างขน้ึ

๒. ระบคุ วามสมั พนั ธข์ องตำแหน่งระยะ  ความสัมพนั ธข์ องตำแหน่ง ระยะ ทศิ ของสง่ิ

ทศิ ของส่ิงตา่ งๆ ตา่ งๆ รอบตวั เชน่ ทีอ่ ยู่อาศัย บ้าน เพ่อื นบา้ น

ต้นไม้ ถนน ทงุ่ นา ไร่ สวน ทรี่ าบ ภเู ขา แหล่ง

นำ้

๓. ใช้แผนผงั งา่ ยๆในการแสดงตำแหน่ง  ทิศหลัก (เหนอื ตะวนั ออก ใต้ ตะวนั ตก) และ

ของสง่ิ ต่างๆในห้องเรยี น สังเกตและบอก ทตี่ งั้ ของสง่ิ ตา่ ง ๆ รอบตัว

การเปลย่ี นแปลงของสภาพอากาศในรอบ

วัน

ป.๒ ๑. ระบสุ ิง่ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ และ  สิ่งต่างๆ ที่เปน็ ธรรมชาตกิ ับท่ีมนุษย์สร้างขึ้น ซ่ึง

ท่มี นุษย์สรา้ งข้นึ ซง่ึ ปรากฏระหว่าง ปรากฏระหว่างโรงเรยี นกบั บ้าน

โรงเรยี นกับบา้ น

๒. ระบตุ ำแหน่งและลกั ษณะทางกายภาพ  ตำแหนง่ อยา่ งง่ายและลกั ษณะทางกายภาพของสง่ิ ต่างๆท่ี

ของสิ่งตา่ งๆท่ีปรากฏในแผนผงั แผนท่ี ปรากฏในลูกโลก แผนที่ แผนผงั และภาพถ่ายเชน่

ลกู โลก สงั เกตและแสดงความสัมพนั ธ์ ภเู ขา ทรี่ าบ แมน่ ้ำ ต้นไม้ อากาศ ทะเล

ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์และดวงจันทรท์ ี่  ความสัมพนั ธ์ของปรากฏการณร์ ะหว่างโลก ดวง

ทำให้เกิดปรากฏการณ์ อาทติ ยแ์ ละดวงจันทร์เช่น ขา้ งขึ้น ขา้ งแรม ฤดูกาล

ตา่ งๆ

ป.๓ ๑. สำรวจขอ้ มลู ทางภมู ิศาสตร์ใน  แผนที่ แผนผงั และภาพถ่าย

โรงเรยี นและชมุ ชน โดยใช้แผนผังแผน  ความสัมพนั ธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง
ท่ี และรปู ถา่ ยเพอ่ื แสดงความสมั พันธ์  ภมู ิประเทศ และภูมิอากาศทมี่ ีผลต่อสภาพสงั คมใน
ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง วาด
ชมุ ชน
แผนผงั เพอ่ื แสดงแสดงตำแหนง่ ท่ีต้ังของ  ตำแหนง่ ท่ตี ้งั สมั พนั ธ์ของสถานทีส่ ำคญั ในบริเวณ
สถานที่สำคญั ในบรเิ วณโรงเรียนและ
โรงเรยี นและชมุ ชน เช่นสถานท่ีราชการ อำเภอ
ชุมชน ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณยี ์ ฯลฯ

ป.๔ ๑. สืบคน้ และอธิบายข้อมลู ลักษณะทาง  แผนท่ี/ภาพถ่าย ลกั ษณะทางกายภาพของจังหวัด
กายภาพของจงั หวดั ตนเองดว้ ยแผนท่ี ตนเอง
และรปู ถ่าย

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๔

ชัน้ ตวั ชีว้ ัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

๒. ระบุแหลง่ ทรัพยากรและสถานท่ี  ตำแหน่ง ระยะทางและทศิ ของแหล่งทรัพยากร

สำคญั ในจังหวดั ของตนเองด้วยแผนท่ี และสถานท่สี ำคัญ ในจังหวดั ของตนเอง

และรูปถ่าย อธบิ ายลกั ษณะทาง  แผนท่ีแสดงความสมั พนั ธข์ องแหลง่ ทรัพยากรและ

กายภาพทส่ี ่งผลต่อแหล่งทรัพยากรและ สถานทส่ี ำคัญท่ีมีอยใู่ นจังหวดั
สถานที่สำคญั ในจังหวดั
 ลกั ษณะทางกายภาพ (ภูมิลักษณ์หรือ

ภูมปิ ระเทศและภมู ิอากาศ) ที่มผี ลตอ่ สภาพสังคม

ของจังหวัด

ป.๕ ๑. สบื คน้ และอธบิ ายข้อมลู ลักษณะทาง  ตำแหนง่ (พกิ ดั ภูมิศาสตร์ ละติจูด ลองจจิ ดู ) ระยะ
ทิศทาง ของภมู ภิ าคของตนเอง
กายภาพของภูมภิ าคของตนด้วยแผนท่ี

และรปู ถา่ ย

๒.อธบิ ายลกั ษณะทางกายภาพทส่ี ง่ ผล  ความสมั พันธข์ องลักษณะทางกายภาพ ภูมิลักษณ์
ต่อแหลง่ ทรัพยากรและสถานทส่ี ำคัญใน และภูมอิ ากาศและลักษณะทางสงั คม (ภูมสิ ังคม)ใน
ภูมภิ าคของตนเอง
ภมู ิภาคของตน

ป.๖ ๑. สบื ค้นและอธบิ ายข้อมลู ลักษณะทาง  เคร่ืองมือทางภมู ิศาสตร์ (แผนท่ี ภาพถ่ายชนดิ ต่าง ๆ )

กายภาพของประเทศไทยดว้ ยแผนที่ ทีแ่ สดงลกั ษณะทางกายภาพของประเทศ

รปู ถา่ ยทางอากาศ และภาพจาก

ดาวเทียม

๒. อธิบายความสมั พันธ์ระหวา่ ง  ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพกบั

ลกั ษณะทางกายภาพกับภัยพิบตั ิใน ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติของประเทศ เช่น

ประเทศไทย เพือ่ เตรียมพร้อมรับมือภัย อทุ กภยั แผ่นดินไหว วาตภยั

พบิ ัติ

ม.๑ ๑. วิเคราะห์ลกั ษณะทางกายภาพของ  เครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์ (ลูกโลก แผนท่ี กราฟ

ทวีปเอเชีย ทวปี ออสเตรเลยี และโอ แผนภมู ิ ฯลฯ) ทแ่ี สดงลกั ษณะทางกายภาพ และ

เชยี เนีย โดยใช้เคร่อื งมอื ทางภูมศิ าสตร์ สังคมของประเทศไทยและทวีปเอเชีย ออสเตรเลีย

สบื คน้ ข้อมลู และ โอเชียเนยี

๒. อธิบายพกิ ดั ภูมศิ าสตร์(ละติจูด  เสน้ แบง่ เวลาของประเทศไทยกบั ทวปี ตา่ ง ๆ

ลองจิจูด) เส้นแบ่งเวลา และ  ความแตกต่างของเวลา มาตรฐานกบั เวลาท้องถิ่น

เปรยี บเทียบวนั เวลาของโลก

๓. วิเคราะหส์ าเหตุการเกิดภัยพิบตั ขิ อง  ภยั ธรรมชาติและการระวงั ภัยทเ่ี กดิ ขนึ้ ในทวปี เอเชีย

ทวีปเอเชยี ออสเตรเลีย และโอเชยี เนีย ออสเตรเลีย โอเชยี เนีย

ม.๒ ๑. วิเคราะห์ลกั ษณะทางกายภาพของ  เครื่องมือทางภูมิศาสตรท์ แ่ี สดงลักษณะทาง

ทวีปยุโรป และแอฟรกิ า โดยใช้ กายภาพและสงั คมของทวีปยุโรป และแอฟรกิ า

เครอ่ื งมือทางภูมศิ าสตร์สืบค้นข้อมลู  ลักษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี ยุโรปและ

แอฟริกา

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๖๕

ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

๒. วเิ คราะหส์ าเหตุการเกิดภัยพิบัตขิ อง  ภัยธรรมชาตแิ ละการระวังภัยท่เี กิดขน้ึ ในทวปี ยโุ รป

ของทวีปยุโรปและแอฟริกา และแอฟริกา

ม.๓ ๑. วิเคราะห์ลกั ษณะทางกายภาพและ  เครื่องมอื ทางภูมิศาสตร์ทแี่ สดงลักษณะทาง

สงั คมของทวีปอเมริกาเหนือ และ กายภาพและสงั คมของทวีป อเมรกิ าเหนือ และ

อเมริกาใต้ โดยเลือกใชแ้ ผนที่เฉพาะ อเมรกิ าใต้

เรอื่ ง และ เคร่ืองมือทางภูมศิ าสตร์  ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวีป อเมริกา

สืบคน้ ขอ้ มูล เหนือ และอเมริกาใต้

๒.วิเคราะห์สาเหตุการเกิดภยั พิบตั ขิ อง  ภัยธรรมชาติและการระวังภัยทเี่ กดิ ขึน้ ในทวปี

ของทวีปอเมริกาเหนอื และอเมรกิ าใต้ อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้

สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์

มาตรฐาน ส ๕.๒ เขา้ ใจปฏิสัมพนั ธ์ระหว่างมนุษยก์ ับส่งิ แวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดวถิ กี ารดำเนินชวี ติ

มจี ติ สำนึกและมสี ่วนร่วมในการอนรุ กั ษ์ทรัพยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม เพ่ือการพัฒนาที่ยั่งยนื

ชนั้ ตัวชวี้ ัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

ป.๑ ๑. บอกสง่ิ ต่างๆที่เกดิ ข้นึ ตามธรรมชาติที่  ลักษณะภูมิประเทศ ภมู อิ ากาศมผี ลต่อความเปน็ อยู่

สง่ ผลต่อความเป็นอย่ขู องมนุษย์ ของมนุษย์ เชน่ ทอี่ ยู่อาศยั เคร่ืองแต่งกายและอาหาร

๒. สังเกตและเปรียบเทียบการ  การเปลยี่ นแปลงของสภาพแวดลอ้ มทอ่ี ย่รู อบตวั

เปล่ียนแปลงของสง่ิ แวดล้อมทอ่ี ยู่  การรูเ้ ทา่ ทนั สงิ่ แวดลอ้ มและปรบั ตัวเขา้ กับสง่ิ แวดลอ้ ม
รอบตวั เพ่ือการปฏบิ ตั ติ นอย่างเหมาะสม

๓. มีส่วนร่วมในการดแู ลส่ิงแวดล้อมที่  การมีสว่ นรว่ มในการดูแลสิ่งแวดล้อมท่ีบ้านและช้ัน

บ้านและช้นั เรียน เรียน เช่นการทำเวรรกั ษาความสะอาด เปน็ ตน้

ป.๒ ๑. อธิบายความสำคญั และคุณค่า  คุณค่าของสง่ิ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ เช่น ในการ

ของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติและ ประกอบอาชีพ

ท่ีมนุษยส์ ร้างขึน้  คุณค่าของส่ิงแวดล้อมทางสงั คม เช่น สงิ่ ปลกู สรา้ ง

เพอ่ื การดำรงชีพ

๒. จำแนกและใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่  ความหมายของทรัพยากรธรรมชาติ
ใช้แล้วไมห่ มดไปและท่ีใช้แล้วหมดไปได้  ประเภททรพั ยากรธรรมชาติ
อย่างคุ้มค่า
-ใช้แลว้ หมดไป เช่น แร่

- ใช้แลว้ ไม่หมด เช่น บรรยากาศ นำ้

- ใชแ้ ลว้ มีการเกิดขนึ้ มา ทดแทนหรือรักษาไวไ้ ด้ เช่น
ดิน ปา่ ไม้ สัตว์ปา่

- วธิ ีใช้ทรัพยากรอยา่ งคุ้มค่า

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๖๖

ช้ัน ตวั ชี้วัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

๓. อธิบายความสมั พันธ์ของฤดูกาลกบั  ความสัมพันธ์ของฤดูกาลกบั การดำเนินชีวติ ของ

การดำเนินชวี ติ ของมนุษย์ มนุษย์

๔. มีส่วนรว่ มในการจดั การสง่ิ แวดล้อม  การเปลย่ี นแปลงของสงิ่ แวดลอ้ ม

ในโรงเรยี นและชมุ ชน  การรกั ษาและฟนื้ ฟสู ิง่ แวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน

ป.๓ ๑. เปรียบเทยี บการเปลย่ี นแปลง  สภาพแวดล้อมในชมุ ชนในอดตี และปจั จบุ นั

ส่ิงแวดลอ้ มในชมุ ชนจากอดีตกับปัจจบุ นั

๒. อธบิ ายการใชป้ ระโยชน์จาก  การพงึ่ พาสงิ่ แวดลอ้ ม ในการดำรงชีวิตของมนุษย์

สง่ิ แวดลอ้ มและทรพั ยากรธรรมชาติใน เชน่ การคมนาคม บา้ นเรอื น และการประกอบ

การสนองความต้องการพ้นื ฐานของ อาชพี ในชมุ ชน

มนุษย์และการประกอบอาชีพ  การประกอบอาชีพทเี่ ป็นผลมาจากสภาพแวดลอ้ ม

ทางธรรมชาติในชุมชน

๓. อธิบายสาเหตทุ ีท่ ำใหเ้ กิดมลพษิ โดย  มลพษิ ทเ่ี กิดจากการกระทำของมนษุ ย์

มนษุ ย์

๔. อธิบายความแตกต่างของเมืองและ  ลักษณะของเมอื งและชนบท

ชนบท

๕. อธิบายความสมั พนั ธ์ของลักษณะทาง  การเพม่ิ และสญู เสียสิ่งแวดล้อมทำใหด้ ำเนินชีวิตของ

กายภาพกับการดำเนินชวี ติ ของคนใน คนในชุมชนเปลี่ยนแปลง

ชุมชน

๖. มสี ่วนรว่ มใน  การมสี ่วนรว่ มในการดแู ลสง่ิ แวดลอ้ มทบี่ ้านและชน้ั

การจดั การ เรยี น เช่นการทำเวรรักษาความสะอาด เป็นตน้

ส่งิ แวดลอ้ มใน

โรงเรียน

ป.๔ ๑. วิเคราะห์สง่ิ แวดลอ้ มทางกายภาพ  สภาพ แวดลอ้ มทางกายภาพของชุมชนที่สง่ ผลต่อการ

ของชุมชนท่ีสง่ ผลต่อการดำเนินชวี ติ ของ ดำเนินชีวติ ของคนในจงั หวัด เช่น ลักษณะบา้ น

คนในจังหวัด อาหาร

๒. อธบิ ายการเปลยี่ นแปลงสภาพ  การเปลีย่ นแปลงสภาพแวดล้อมในจงั หวัดและผลที่

แวดลอ้ มในจังหวดั และผลทเ่ี กิดจากการ เกดิ จากการเปล่ยี นแปลง เช่น การตั้งถน่ิ ฐาน การ

เปล่ียนแปลงนน้ั ย้ายถิ่น

๓. นำเสนอแนวทางการจดั การ  การอนรุ ักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติใน

ส่ิงแวดลอ้ มในจังหวดั จังหวดั

ป.๕ ๑. วเิ คราะห์สงิ่ แวดล้อมทางกายภาพทม่ี ี  สภาพแวดล้อมทางกายภาพทม่ี ีอทิ ธิพลตอ่ ลักษณะ
อทิ ธพิ ลต่อลกั ษณะการตั้งถน่ิ ฐานและ การตั้งถิ่นฐานและการย้ายถน่ิ ของประชากรในภูมิภาค
การยา้ ยถน่ิ ของประชากรในภูมภิ าคของ ของตน

ตน

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๗

ชน้ั ตัวชว้ี ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

๒. วิเคราะห์อิทธิพลของสิ่งแวดลอ้ มทาง  อทิ ธิพลของสิง่ แวดลอ้ มทางธรรมชาตทิ ี่ก่อให้เกิดวิถี

ธรรมชาตทิ ก่ี ่อใหเ้ กดิ วิถีการดำเนินชีวิต ชีวิตและการสร้างสรรค์วฒั นธรรมในภมู ภิ าคของตน

ในภมู ภิ าคของตน

๓. นำเสนอตวั อย่างที่สะท้อนใหเ้ ห็นผล  ผลจากการรักษาและการทำลายส่ิงแวดลอ้ ม

จากการรักษาและทำลายสิ่งแวดลอ้ ม  แนวทางการอนุรักษแ์ ละรักษาสิ่งแวดลอ้ มในภมู ภิ าค
และเสนอแนวทางในการจดั การ

ส่งิ แวดลอ้ มในภมู ิภาคของตน

ป.๖ ๑. วเิ คราะห์ปฏิสัมพันธร์ ะหวา่ ง  สงิ่ แวดล้อมสงิ่ แวดลอ้ มทางกายภาพกับลักษณะ

สง่ิ แวดล้อมทางกายภาพกบั ลักษณะ กจิ กรรมทางเศรษฐกิจและสงั คมในประเทศไทย

กิจกรรมทางเศรษฐกจิ และสังคมใน  ความสมั พนั ธ์และผลกระทบ
ประเทศไทย

๒. วิเคราะห์การแปลงทางกายภาพของ  ผลทเ่ี กดิ จากการปรับเปล่ียน หรือดดั แปลง

ประเทศไทยในอดีตกบั ปจั จบุ ัน และผล สง่ิ แวดล้อมทางกายภาพในประเทศในอดีต กบั

ทเี่ กิดขึน้ จากการเปลยี่ นแปลงนนั้ ปัจจบุ นั และผลท่เี กิดขน้ึ (ประชากร เศรษฐกิจ สงั คม

อาชพี และวัฒนธรรม)

๓. นำเสนอตัวอย่างท่สี ะท้อนใหเ้ หน็ ผล  ผลจากการรักษาและทำลายทรัพยากรและ

จากการรักษาและทำลายทรัพยากรและ สงิ่ แวดล้อม

สิง่ แวดลอ้ มและเสนอแนวทางในการ  แนวทางการใช้ทรพั ยากรของคนในชุมชนให้ใชไ้ ด้นาน
จัดการอย่างย่ังยนื ในประเทศไทย
ข้นึ โดยมจี ติ สำนกึ รูค้ ุณค่าของทรพั ยากร

ม.๑ ๑. สำรวจและระบุทำเลทตี่ ั้งของ  ทำเลทตี่ ั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกจิ และสังคมในทวปี

กจิ กรรมทางเศรษฐกจิ และสงั คมในทวปี เอเชยี ออสเตรเลีย และโอเชียเนยี

เอเชยี ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย

๒. วเิ คราะหป์ จั จยั ทางกายภาพและ  ปจั จัยทางกายภาพและสังคมท่ีมผี ลต่อ การ

ปจั จัยทางสังคมทมี่ ผี ลตอ่ ทำเลท่ีต้ังของ เลอ่ื นไหลของความคดิ เทคโนโลยี สนิ ค้า และ

กจิ กรรมทางเศรษฐกจิ และสงั คมในทวีป ประชากรในทวีปเอเชีย ออสเตรเลยี และโอเชียเนีย

เอเชยี ออสเตรเลยี และโอเชียเนีย

๓. สืบคน้ อภิปรายประเด็นปัญหาจาก  ปจั จยั ทางกายภาพและสังคมที่มีผลตอ่ การ

ปฏิสมั พนั ธร์ ะหวา่ งสภาพแวดลอ้ มทาง เล่ือนไหลของความคดิ เทคโนโลยี สินค้า และ

กายภาพกับมนษุ ย์ทเี่ กิดข้นึ ในทวปี เอเชีย ประชากรในทวีปเอเชยี ออสเตรเลยี และโอเชยี เนีย

ออสเตรเลยี และโอเชียเนยี

๔. วเิ คราะห์แนวทางการจดั การภัยพบิ ัติ  ความร่วมมอื ระหว่างประเทศในทวปี เอเชยี

และการจัดการทรัพยากรและ ออสเตรเลีย โอเชยี เนีย ท่ีมผี ลตอ่ การจัดการภยั พบิ ตั ิ

สิง่ แวดลอ้ ม ในทวีปเอเชยี ออสเตรเลีย และการจดั การทรัพยากรและสงิ่ แวดลอ้ มในทวปี

และโอเชียเนีย อยา่ งย่ังยืน เอเชยี ออสเตรเลยี และโอเชียเนีย อย่างยงั่ ยนื

ม.๒ ๑. สำรวจและระบทุ ำเลทตี่ ั้งของกจิ กรรม  ทำเลท่ีตง้ั ของกิจกรรมทางเศรษฐกจิ และสังคมในทวปี

ทางเศรษฐกิจและสงั คมในทวีปยโุ รป ยุโรป และทวีปแอฟรกิ า

และทวปี แอฟริกา

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๖๘

ชน้ั ตัวช้ีวัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

๒. วิเคราะห์ปัจจยั ทางกายภาพและ  ปจั จัยทางกายภาพและสงั คมที่มผี ลต่อ การ

ปัจจยั ทางสังคมที่มีผลต่อทำเลท่ตี ง้ั ของ เลอ่ื นไหลของความคดิ เทคโนโลยี สนิ ค้า และ

กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวปี ประชากรในทวีปยโุ รป และแอฟริกา

ยโุ รป และแอฟรกิ า

๓. สบื คน้ อภิปรายประเด็นปัญหาจาก  ปญั หาเกย่ี วกบั ส่ิงแวดลอ้ มทเ่ี กิดข้ึนในทวีปยุโรป และ

ปฏิสัมพนั ธร์ ะหว่างสภาพแวดล้อมทาง แอฟริกา ท่เี กิดจากมนุษย์

กายภาพกับมนุษย์ทีเ่ กดิ ขึ้นในทวีปยุโรป

และแอฟริกา

๔. วเิ คราะห์แนวทางการจัดการภัยพบิ ตั ิ  แนวทางการจดั การภัยพิบตั ิและการจดั การทรัพยากร

และการจดั การทรัพยากรและส่ิงแวดล้อม และสง่ิ แวดลอ้ มในทวปี ยุโรป และ แอฟริกา อยา่ ง

ในทวีปยุโรป และ แอฟริกาอยา่ ง ยั่งยืน

ยง่ั ยืน

ม.๓ ๑. สำรวจและระบทุ ำเลที่ตง้ั ของกิจกรรม  ทำเลที่ตัง้ ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวปี

ทางเศรษฐกจิ และสงั คมในทวปี อเมรกิ า อเมรกิ าเหนือและอเมรกิ าใต้

เหนือและอเมริกาใต้

๒. วเิ คราะห์ปัจจยั ทางกายภาพและ  ปจั จยั ทางกายภาพและสังคมที่มีผลต่อ การ

ปจั จยั ทางสงั คมทมี่ ีผลต่อทำเลทตี่ งั้ ของ เล่อื นไหลของความคิด เทคโนโลยี สินคา้ และ

กิจกรรมทางเศรษฐกจิ และสังคมในทวีป ประชากรในทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้

อเมริกาเหนอื และอเมรกิ าใต้

๓. สบื ค้น อภปิ รายประเด็นปัญหาจาก  ปญั หาเกย่ี วกบั ส่ิงแวดลอ้ มทเ่ี กดิ ขน้ึ ในทวีปอเมริกา

ปฏสิ ัมพนั ธร์ ะหว่างสภาพแวดลอ้ มทาง เหนือและอเมริกาใต้

กายภาพกับมนุษย์ทเ่ี กดิ ข้ึนในทวีป

อเมริกาเหนอื และอเมริกาใต้

๔. วิเคราะหแ์ นวทางการจดั การภยั พิบัติ  แนวทางการจดั การภัยพิบัตแิ ละการจัดการทรัพยากร

และการจัดการทรัพยากรและ และสิ่งแวดลอ้ มในทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้

ส่ิงแวดลอ้ มในทวปี อเมริกาเหนือและ อย่างยั่งยนื

อเมริกาใต้ อยา่ งยัง่ ยนื

๕. ระบคุ วามรว่ มมือระหว่างประเทศท่ี  ความร่วมมอื ระหว่างประเทศที่มีผลต่อการจดั การ

มีผลตอ่ การจัดการทรัพยากร และ ทรัพยากร และ ส่ิงแวดลอ้ ม

สง่ิ แวดล้อม

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๖๙

โครงสร้างหลักสตู รสถานศึกษา

โครงสรา้ งเวลาเรียน

หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้ืนฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ กำหนดกรอบโครงสร้างเวลาเรยี น ดงั น้ี

กลุม่ สาระการเรยี นร้/ู เวลาเรียน ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้
กจิ กรรม ระดับประถมศึกษา ม.1 ม.2 ม.3
ป. ๑ ป. ๒ ป. ๓ ป. ๔ ป. ๕ ป. ๖
 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ 120 120 120
ภาษาไทย 200 200 200 160 160 160 (3 นก.) (3 นก.) (3 นก.)
200 200 200 160 160 160
คณิตศาสตร์ 80 80 80 80 80 80 120 120 120
120 120 120 120 120 120 (3 นก.) (3 นก.) (3 นก.)
วทิ ยาศาสตร์ 40 40 40 40 40 40
120 120 120
สังคมศึกษา ศาสนา 80 80 80 80 80 80 (3 นก.) (3 นก.) (3 นก.)
และวฒั นธรรม
-ประวตั ิศาสตร์ 40 40 40 80 80 80 160 160 160
-ศาสนา ศลี ธรรม 40 40 40 80 80 80 (4 นก.) (4 นก.) (4 นก.)
จริยธรรม ๔๐ ๔๐ ๔๐ 80 80 80 40 40 40
-หน้าท่พี ลเมือง 120 120 120 80 80 80 (1 นก.) (1 นก.) (1 นก.)
วฒั นธรรมและการ 840 840 840 840 840 840
ดำเนนิ ชีวิตในสงั คม 120 120 120 120 120 120 120 120 120
-เศรษฐศาสตร์ ภาษาองั กฤษ 80 ชั่วโมง (3 นก.) (3 นก.) (3 นก.)
-ภูมศิ าสตร์ (ปลี ะไมน่ อ้ ยกวา่ 40 ชว่ั โมง)
สุขศกึ ษาและพลศึกษา 80 80 80
(2 นก.) (2 นก.) (2 นก.)
ศลิ ปะ
80 80 80
การงานอาชพี และ (2 นก.) (2 นก.) (2 นก.)
เทคโนโลยี
ภาษาตา่ งประเทศ 80 80 80
(2 นก.) (2 นก.) (2 นก.)
รวมเวลาเรียน (พ้นื ฐาน)
 กจิ กรรมพัฒนาผเู้ รยี น 120 120 120
รายวชิ า / กิจกรรมที่ (3 นก.) (3 นก.) (3 นก.)
สถานศกึ ษาจดั เพิ่มเตมิ
880 880 880

120 120 120

(ปีละไม่นอ้ ยกว่า 200 ช่วั โมง)

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๐

ตามความพร้อมและ
จดุ เนน้

รวมเวลาเรียนท้ังหมด ไมน่ อ้ ยกวา่ 1,000 ช่วั โมง/ปี ไม่นอ้ ยกว่า 1,200 ชั่วโมง/
ปี

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๗๑

โครงสรา้ งรายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และ วัฒนธรรม

ระดับประถมศึกษา

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๑ เวลา ๑๒๐ ชวั่ โมง

ลำดบั ช่ือหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้/ เวลา น้ำหนกั
ท่ี ตวั ชีว้ ัด (ชว่ั โมง) คะแนน

สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. บอกพทุ ธประวัตหิ รือประวัติของศาสดาที่ตน ส ๑.๑ ป.๑/๑ ๓๓
นบั ถือ โดยสงั เขป
๓๓
๒. ชืน่ ชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนนิ ชวี ิตและ ส ๑.๑ ป.๑/๒
ข้อคิดจากประวตั สิ าวก ชาดก เรื่องเล่าและ ๓๓
ศาสนกิ ชนตัวอย่างตามท่ีกำหนด
๓๓
๓. บอกความหมาย ความสำคัญและเคารพพระ ส ๑.๑ ป.๑/๓ ๓๓
รตั นตรัย ปฏิบัติตามหลกั ธรรมโอวาท 3 ใน ๓๓
พระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนบั ถือตามที่ ๒๐ ๑๐
กำหนด ๔๒

๔. เห็นคณุ คา่ และสวดมนต์ แผเ่ มตตา มสี ติที่ ส ๑.๑ ป.๑/๔ ๔๒
เป็นพ้ืนฐานของสมาธใิ นพระพทุ ธศาสนา หรือ ๔๒
การพิฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาท่ีตน ๔๒
นบั ถือ

๕. บำเพ็ญประโยชนต์ อ่ วัด หรอื ศาสนสถานของ ส ๑.๒ ป.๑/๑
ศาสนาที่ตนนับถือ

๖. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือ แสดงตน ส ๑.๒ ป.๑/๒
เป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถอื

๗. ปฏบิ ตั ิตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวนั สำคัญ ส ๑.๒ ป.๑/๓
ทางศาสนาตามท่ีกำหนดได้อย่างถูกต้อง

สาระที่ 2 หนา้ ท่พี ลเมอื ง วัฒนธรรม และ การดำเนนิ ชีวติ ในสังคม
๘. บอกประโยชน์และปฏบิ ัติตน เปน็ สมาชิกท่ีดี ส ๒.๑ ป.๑/๑

ของครอบครวั และโรงเรียน

๙. ยกตัวอยา่ งความสามารถและความดีของ ส ๒.๑ ป.๑/๑

ตนเอง ผ้อู ่ืน และ บอกผลจาการกระทำน้ัน

๑๐. บอกโครงสร้าง บทบาท และ หน้าทขี่ อง ส ๒.๒ ป.๑/๑

สมาชกิ ในครอบครวั และโรงเรียน

๑๑. ระบบุ ทบาท สทิ ธิ หน้าทข่ี องตนเองใน ส ๒.๒ ป.๑/๑

ครอบครัว และ โรงเรียน

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๒
๒
๑๒. มสี ว่ นร่วมในการตดั สนิ ใจและทำกิจกรรมใน ส ๒.๒ ป.๑/๓ ๔
๑๐
ครอบครัวและโรงเรยี นตามกระบวนการ ๒๐ ๒
๕ ๓
ประชาธิปไตย ๕ ๒
๕ ๓
สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ ๕ ๒๐
๔๐ ๓
๑๓. ระบุสินคา้ และบริการท่ีใช้ประโยชนใ์ น ส ๓.๑ ป.๑/๑ ๕ ๓
๕ ๒
ชีวติ ประจำวนั ๕ ๓
๕
๑๔. ยกตวั อยา่ งการใช้จ่ายเงินในชีวิตประจำวันท่ี ส ๓.๑ ป.๑/๒ ๒
๕ ๒
ไม่เกนิ ตัวและเหน็ ประโยชนข์ องการออม ๕
๓
๑๕. ยกตัวอยา่ งการใชท้ รัพยากรในชวี ิตประจำวัน ส ๓.๑ ป.๑/๒ ๕ ๒
๕ ๑๐
อย่างประหยัด ๒๐ ๑
๓ ๒
๑๖. อธิบายเหตุผลความจำเป็นท่ีคนตอ้ งทำงาน ส ๓.๒ ป.๑/๑ ๓ ๒
๓
อย่างสจุ รติ

สาระที่ ๔ ประวัตศิ าสตร์

๑๗. บอก วนั เดอื น ปี และการนบั ชว่ งเวลาตาม ส ๔.๑ ป.๑/๑

ปฏทิ ินท่ีใชใ้ นชีวิตประจำวัน

๑๘. เรยี งลำดบั เหตกุ ารณ์ในชวี ติ ประจำวนั ตามวัน ส ๔.๑ ป.๑/๒

เวลาทเี่ กดิ ขึ้น

๑๙. บอกประวตั ิความเปน็ มาของตนเองและ ส ๔.๑ ป.๑/๓

ครอบครวั โดยสอบถามผ้เู ก่ียวข้อง

๒๐. บอกความเปลีย่ นแปลงของสภาพแวดล้อม ส ๔.๒ ป.๑/๑

สงิ่ ของ เคร่ืองใช้ หรอื การดำเนินชวี ิตของ

ตนเองกับสมยั ของพอ่ แม่ ปยู่ า่ ตายาย

๒๑. บอกเหตุการณ์ทเ่ี กดิ ขน้ึ ในอดีตทมี่ ผี ลกระทบ ส ๔.๒ ป.๑/๒

ตอ่ ตนเองในปจั จุบัน

๒๒. อธบิ ายความหมายและความสำคัญของ ส ๔.๓ ป.๑/๑

สัญลักษณข์ องชาติไทยและปฏิบตั ิตนได้

ถกู ต้อง

๒๓. บอกสถานทีส่ ำคญั ซงึ่ เปน็ แหล่งวัฒนธรรมใน ส ๔.๓ ป.๑/๒

ชุมชน

๒๔. ระบสุ ง่ิ ทตี่ นรกั และภาคภมู ิในในทอ้ งถน่ิ ส ๔.๓ ป.๑/๓

สาระท่ี ๕ ภมู ิศาสตร์

๒๖. จำแนกสิง่ ต่างๆรอบตัวท่เี กิดขึ้นเองตาม ส ๕.๑ ป.๑/๑

ธรรมชาติและที่มนุษย์สร้างขึ้น

๒๗. ระบุความสมั พันธข์ องตำแหน่ง ระยะ ทิศของ ส ๕.๑ ป.๑/๒

ส่ิงต่างๆ

๒๘. ใชแ้ ผนผงั งา่ ยๆในการแสดงตำแหน่งของสิ่ง ส ๕.๑ ป.๑/๓

ต่างๆในห้องเรยี น สังเกตและบอกการ

เปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในรอบวนั

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๓
๑
๒๙. บอกสง่ิ ต่างๆทเี่ กดิ ตามธรรมชาติท่ีส่งผลตอ่ ส ๕.๒ ป.๑/๑ ๓ ๒
ความเป็นอยู่ของมนุษย์ ๔
๒
๓๐. สังเกตและเปรียบเทียบการเปลย่ี นแปลงของ ส ๕.๒ ป.๑/๒ ๔ ๓๐
ส่งิ แวดล้อมที่อยรู่ อบตัวเพอื่ การการปฏบิ ัตติ น ๒ ๑๐๐
อย่างเหมาะสม ๑๒๐

๓๑. มีสว่ นรว่ มในการดแู ลสงิ่ แวดล้อมทบ่ี ้านและ ส ๕.๒ ป.๑/๓
ชนั้ เรยี น

สอบปลายปกี ารศกึ ษา

รวมท้ังส้ินตลอดปี

หมายเหตุ อัตราสว่ นคะแนนระหว่างเรียนกบั การสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๔

โครงสร้างรายวิชาสงั คมศึกษา ศาสนา และ วฒั นธรรม

ระดับประถมศึกษา

ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๒ เวลา ๑๒๐ ชวั่ โมง

ลำดบั ชอ่ื หน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรยี นร้/ู เวลา นำ้ หนัก
ที่ ตวั ชี้วดั (ชวั่ โมง) คะแนน

สาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๓๒
๑. บอกความสำคญั ของพระพุทธศาสนาหรือ ส ๑.๑ ป.๒/๑ ๔๓
๓๒
ศาสนาทีต่ นนับถือ
๔๓
๒. สรปุ พทุ ธประวตั ติ ้ังแต่ประสตู ิจนถึงออกผนวช ส ๑.๑ ป.๒/๒
๓๑
หรอื ประวตั ิศาสดาท่ีตนนบั ถือตามทก่ี ำหนด ๓๓

๓. ชนื่ ชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนนิ ชวี ติ และ ส ๑.๑ ป.๒/๓ ๓๒
๓๒
ข้อคิดจากประวัตสิ าวก ชาดก เร่อื งเลา่ ๓๒
๒๐ ๑๐
และศาสนิกชนตวั อยา่ งตามที่กำหนด ๔๒
๔๒
๔. บอกความหมาย ความสำคญั และเคารพพระ ส ๑.๑ ป.๒/๔

รตั นตรัย ปฏบิ ัตติ ามหลักธรรมโอวาท ๓ ใน

พระพุทธศาสนา หรือ หลกั ธรรมของศาสนาที่

ตนนับถือตามที่กำหนด

๕. ช่ืนชมการทำความดีของตนเอง บคุ คลใน ส ๑.๑ ป.๒/๕

ครอบครวั และในโรงเรยี นตามหลักศาสนา

๖. เหน็ คณุ คา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา มีสตทิ ่ี ส ๑.๑ ป.๒/๖

เปน็ พนื้ ฐานของสมาธใิ นพระพทุ ธศาสนา หรอื

การพฒั นาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตน

นบั ถือตามทีก่ ำหนด

๗. บอกช่อื ศาสนา ศาสดา และความสำคญั ของ ส ๑.๑ ป.๒/๗

คมั ภรี ์ของศาสนาท่ีตนนบั ถือและศาสนาอืน่ ๆ

๘. ปฏบิ ัตติ นอยา่ งเหมาะสมต่อสาวกของศาสนา ส ๑.๒ ป.๒/๑

ทตี่ นนับถือตามท่ีกำหนดไดถ้ ูกต้อง

๙. ปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี พิธีกรรม และวนั สำคญั ส ๑.๒ ป.๒/๒

ทางศาสนาตามที่กำหนดได้ถูกต้อง

สาระท่ี 2 หน้าทพี่ ลเมอื ง วัฒนธรรม และ การดำเนนิ ชวี ติ ในสงั คม

๑๐. ปฏบิ ตั ติ ามข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบ และ ส ๒.๑ ป.๒/๑

หน้าทที่ ่ีตอ้ งปฏบิ ัตใิ นชีวิตประจำวนั

๑๑. ปฏิบตั ติ นตามมารยาทไทย ส ๒.๑ ป.๒/๒

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๕
๒
๑๒. แสดงพฤตกิ รรมในการยอมรับความคิด ความ ส ๒.๑ ป.๒/๓ ๔
๒
เชื่อ และ การปฏบิ ตั ิของบุคคลอ่นื ที่แตกตา่ ง ๔ ๑
๔
กันโดยปราศจากอคติ ๑
๔
๑๓. เคารพในสิทธิ เสรภี าพของตนเองและผ้อู นื่ ส ๒.๑ ป.๒/๔ ๑๐
๒๐ ๑
๑๔. อธิบายความสมั พนั ธ์ของตนเอง และ สมาชกิ ส ๒.๒ ป.๒/๑ ๓
๒
ในครอบครัว ในฐานะเปน็ ส่วนหนงึ่ ของชมุ ชน ๔
๒
๑๕. ระบุผมู้ อี ำนาจในการตดั สนิ ใจในโรงเรียนและ ส ๒.๒ ป.๒/๒ ๔ ๒
๓
ชมุ ชน ๒
๓
สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ ๑
๓ ๒๐
๑๖. ระบทุ รพั ยากรทนี่ ำมาผลิตสนิ ค้าและบริการที่ ส ๓.๑ ป.๒/๑ ๔๐ ๓
๗
ใชใ้ นชีวิตประจำวัน ๓
๗
๑๗. บอกท่ีมาของรายได้และรายจ่ายของตนเอง ส ๓.๑ ป.๒/๒

และครอบครวั

๑๘. บนั ทึกรายรบั รายจา่ ยของตนเอง ส ๓.๑ ป.๒/๓

๑๙. สรุปผลดีของการใชจ้ ่ายท่เี หมาะสมกบั รายได้ ส ๓.๑ ป.๒/๔

และการออม

๒๐. อธบิ ายการแลกเปล่ยี นสินค้าและบริการโดย ส ๓.๒ ป.๒/๑

วธิ ีต่างๆ

๒๑. บอกความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งผ้ซู ้ือกับผขู้ าย ส ๓.๒ ป.๒/๒

สาระที่ ๔ ประวัตศิ าสตร์

๒๒. ใช้คำระบุเวลาทแี่ สดงเหตกุ ารณใ์ นอดีต ส ๔.๑ ป.๒/๑

ปจั จบุ ันและอนาคต

๒๓. ลำดบั เหตกุ ารณ์ทเ่ี กดิ ขึ้นในครอบครวั หรอื ส ๔.๑ ป.๒/๒

ในชีวิตของตนเอง โดยใชห้ ลักฐานทีเ่ กยี่ วข้อง

๒๔. สบื คน้ ถึงการเปลี่ยนแปลงในวิถชี ีวิตประจำวนั ส ๔.๒ ป.๒/๑ ๗๔
๗๓
ของคนในชุมชนของตนจากอดีตถึงปจั จุบัน ๖๓
๖๔
๒๕. อธบิ ายผลกระทบของการเปล่ียนแปลงทม่ี ีต่อ ส ๔.๒ ป.๒/๒
๒๐ ๑๐
วถิ ชี ีวติ ของคนในชมุ ชน

๒๖. ระบุบคุ คลทีท่ ำประโยชนต์ อ่ ท้องถน่ิ หรอื ส ๔.๓ ป.๒/๑

ประเทศชาติ

๒๗. ยกตวั อยา่ งวัฒนธรรม ประเพณี และ ส ๔.๓ ป.๒/๒

ภูมิปัญญาไทยทภี่ าคภูมิใจและควรอนรุ ักษ์ไว้

สาระท่ี ๕ ภูมิศาสตร์

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๖
๑
๒๘. ระบุสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติและทม่ี นุษย์ ส ๕.๑ ป.๒/๑ ๓ ๒
สรา้ งข้ึนซ่งึ ปรากฏระหวา่ งโรงเรยี นกบั บา้ น ๔
๒
๒๙. ระบตุ ำแหนง่ และ ลักษณะทางกายภาพของ ส ๕.๑ ป.๒/๒ ๓ ๒
สงิ่ ต่างๆทป่ี รากฏในแผนผงั แผนที่ รูปถา่ ย ๓ ๑
และลูกโลก สังเกตและแสดงความสมั พนั ธ์ ๔ ๒
ระหวา่ งโลก ดวงอาทติ ย์และดวงจันทร์ ทท่ี ำ ๓ ๓๐
ให้เกดิ ปรากฏการณ์ ๒ ๑๐๐
๑๒๐
๓๐. อธิบายความสำคัญของสิ่งแวดล้อมทาง ส ๕.๒ ป.๒/๑
ธรรมชาตแิ ละท่ีมนุษยส์ รา้ งข้ึน

๓๑. จำแนกและใช้ทรพั ยากรธรรมชาตทิ ใ่ี ชแ้ ล้วไม่ ส ๕.๒ ป.๒/๒
หมดไปและทใ่ี ชแ้ ลว้ หมดไปได้อย่างคุ้มคา่

๓๑. อธิบายความสมั พันธข์ องฤดูกาลกับการดำเนนิ ส ๕.๒ ป.๒/๓
ชีวติ ของมนุษย์

๓๒. มีส่วนรว่ มในการการจดั การสิ่งแวดล้อมใน ส ๕.๒ ป.๒/๔
โรงเรียน

สอบปลายปกี ารศึกษา

รวมทั้งสน้ิ ตลอดปี

หมายเหตุ อัตราสว่ นคะแนนระหว่างเรยี นกบั การสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๗๗

โครงสร้างรายวชิ าสังคมศกึ ษา ศาสนา และ วฒั นธรรม

ระดบั ประถมศึกษา

ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ เวลา ๑๒๐ ช่ัวโมง

ลำดับ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนร้/ู เวลา น้ำหนกั
ที่ ตวั ชี้วดั (ชั่วโมง) คะแนน

สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. อธบิ ายความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรอื ส ๑.๑ ป.๓/๑ ๒๒
๒๒
ศาสนาท่ีตนนับถือในฐานะที่เป็นรากฐาน ๒๒
๒๒
สำคัญของวฒั นธรรมไทย
๒๒
๒. สรุปพทุ ธประวัติตั้งแต่การบำเพญ็ เพียร จนถึง ส ๑.๑ ป.๓/๒
๒๒
ปรินพิ พาน หรือ ประวตั ิของศาสดาทต่ี นนับถือ ๒๒
๒๒
ตามท่กี ำหนด

๓. ช่ืนชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนนิ ชีวิตและ ส ๑.๑ ป.๓/๓

ขอ้ คิดจากประวัติสาวก ชาดก เรอ่ื งเล่า

และศาสนกิ ชนตวั อย่างตามที่กำหนด

๔. บอกความหมาย ความสำคัญของ ส ๑.๑ ป.๓/๔

พระไตรปฎิ ก หรือ คัมภีรข์ องศาสนาที่ตนนบั

ถอื

๕. แสดงความเคารพพระรตั นตรัยและปฏบิ ัติ ส ๑.๑ ป.๓/๕

ตามหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา

หรือ หลกั ธรรมของศาสนาท่ีตนนบั ถอื ตามที่

กำหนด

๖. เหน็ คุณคา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติท่ี ส ๑.๑ ป.๓/๖

เป็นพ้นื ฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือ

การพฒั นาจติ ตามแนวทางของศาสนาทีต่ น

นับถอื ตามที่กำหนด

๗. บอกชอื่ ความสำคัญและปฏิบัติตนได้อยา่ ง ส ๑.๑ ป.๓/๗

เหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และ

ศาสนบุคคลของศาสนบุคคลของศาสนาอ่ืนๆ

๘. ปฏิบัติตนอยา่ งเหมาะสมต่อสาวก ศาสน ส ๑.๒ ป.๓/๑

สถาน ศาสนวตั ถขุ องศาสนาที่ตนนับถอื ตามท่ี

กำหนดได้ถูกต้อง

๙. เห็นคุณค่าและปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี พิธีกรรม ส ๑.๒ ป.๓/๒

และ วันสำคญั ทางศาสนาตามทกี่ ำหนดได้

ถกู ต้อง

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๗๘
๒
๑๐. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือ แสดงตน ส ๑.๒ ป.๓/๓ ๒ ๑๐
๒๐ ๑
เปน็ ศาสนิกชนของศาสนาท่ตี นนับถอื ๑ ๑
๑ ๑
สาระที่ 2 หน้าท่พี ลเมอื ง วัฒนธรรม และ การดำเนนิ ชีวติ ในสังคม ๑ ๑
๑ ๒
๑๑. สรุปประโยชนแ์ ละปฏบิ ตั ติ นตามประเพณี ส ๒.๑ ป.๓/๑ ๒
๒
และ วัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถ่นิ ๒
๒
๑๒. บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวติ ของตนเองและ ส ๒.๑ ป.๓/๒ ๒
๑๐
ผูอ้ ่นื ท่อี ยู่ในกระแสวฒั นธรรมทหี่ ลากหลาย ๒๐ ๒
๓ ๒
๑๓. อธิบายความสำคัญของวันหยุดราชการที่ ส ๒.๑ ป.๓/๓ ๓ ๒
๔ ๒
สำคัญ ๔ ๑
๓ ๑
๑๔. ยกตวั อยา่ งบุคคลซง่ึ มผี ลงานท่ีเป็นประโยชน์ ส ๒.๑ ป.๓/๔ ๓ ๒๐
๔๐ ๓
แกช่ มุ ชนและท้องถ่นิ ของตน ๕

๑๕. ระบุบทบาท หน้าท่ี ของสมาชกิ ของชุมชนใน ส ๒.๒ ป.๓/๑

การมสี ่วนรว่ มกิจรรมตา่ งๆตามกระบวนการ

ประชาธปิ ไตย

๑๖. วเิ คราะห์ความแตกตา่ งของกระบวนการการ ส ๒.๒ ป.๓/๒

ตดั สินใจในชนั้ เรยี น โรงเรยี น และ ชุมชน

โดยวิธกี ารออกเสยี งโดยตรง และการเลือก

ตัวแทนออกเสยี ง

๑๗. ยกตัวอย่างการเปล่ยี นแปลงในช้นั เรยี น ส ๒.๒ ป.๓/๓

โรงเรียน และชมุ ชนท่เี ปน็ ผลจากการตัดสนิ ใจ

ของบุคคลและกลมุ่

สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์

๑๘. จำแนกความต้องการ และ ความจำเป็นใน ส ๓.๑ ป.๓/๑

การใช้สนิ คา้ และบริการในการดำรงชีวิต

๑๙. วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง ส ๓.๑ ป.๓/๒

๒๐. อธิบายไดว้ ่าทรัพยากรท่ีมีอยู่จำกดั มีผลตอ่ ส ๓.๑ ป.๓/๓

การผลิตและการบรโิ ภคสินคา้ และบริการ

๒๑. บอกสนิ ค้าและบริการที่รฐั จัดหาและใหบ้ รกิ าร ส ๓.๒ ป.๓/๑

แกป่ ระชาชน

๒๒. บอกความสำคญั ของภาษแี ละบทบาทของ ส ๓.๒ ป.๓/๒

ประชาชนในการเสียภาษี

๒๓. อธบิ ายเหตุผลการแข่งขันทางการคา้ ที่มีผล ส ๓.๒ ป.๓/๓

ทำใหร้ าคาสนิ ค้าลดลง

สาระท่ี ๔ ประวตั ิศาสตร์

๒๔. เทยี บศกั ราชทส่ี ำคัญตามปฏทิ ินทีใ่ ชใ้ น ส ๔.๑ ป.๓/๑

ชวี ิตประจำวัน

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๗๙
๒
๒๕. แสดงลำดบั เหตุการณส์ ำคัญของโรงเรยี น และ ส ๔.๑ ป.๓/๒ ๕
ชุมชน โดยระบุหลกั ฐานและแหล่งข้อมูลที่ ๒
เก่ียวขอ้ ง ๕ ๒
๕ ๒
๒๖. ระบุปจั จัยทมี่ ีอิทธพิ ลต่อการตั้งถิ่นฐาน และ ส ๔.๒ ป.๓/๑ ๕ ๓
๕
พฒั นาการของชมุ ชน ๓
๕
๒๗. สรปุ ลักษณะท่สี ำคญั ของขนบธรรมเนยี ม ส ๔.๒ ป.๓/๒ ๓
๕
ประเพณี และ วฒั นธรรมของชมุ ชน ๑๐
๒
๒๘. เปรยี บเทยี บความเหมอื นและความตา่ งทาง ส ๔.๒ ป.๓/๓
๑
วฒั นธรรมของชุมชนตนเองกับชุมชนอื่นๆ ๑

๒๙. ระบุพระนาม และ พระราชกรณยี กจิ ส ๔.๓ ป.๓/๑ ๑
๑
โดยสงั เขปของพระมหากษัตริยไ์ ทยทีเ่ ป็นผู้
๒
สถาปนาอาณาจักรไทย ๒

๓๐. อธบิ ายพระราชประวตั ิ และ พระราช ส ๔.๓ ป.๓/๒

กรณียกิจของพระมหากษัตรยิ ์ในรชั กาล

ปจั จบุ นั โดยสังเขป

๓๑. เล่าวรี กรรมของบรรพบรุ ษุ ไทยท่มี ีส่วนปกปอ้ ง ส ๔.๓ ป.๓/๓

ประเทศชาติ

สาระที่ ๕ ภมู ิศาสตร์ ๒๐
๓
๓๒. สำรวจขอ้ มลู ทางภมู ิศาสตร์ในโรงเรยี นและ ส ๕.๑ ป.๓/๑
ชุมชนโดยใช้แผนผัง แผนที่ และรปู ถา่ ย เพื่อ ๓
แสดงความสมั พนั ธข์ องตำแหน่ง ระยะ ๓
ทิศทาง วาดแผนผงั เพ่ือแสดงตำแหนง่ ท่ีตั้ง
ของสถานที่สำคัญในบริเวณโรงเรยี นและ ๓
ชมุ ชน ๓
๓
๓๓. เปรยี บเทยี บการเปล่ยี นแปลงสง่ิ แวดลอ้ มของ ส ๕.๒ ป.๓/๑ ๒
ชมุ ชนในอดีตกับปจั จุบัน

๓๔. อธิบายการใชป้ ระโยชนจ์ ากส่ิงแวดล้อมและ ส ๕.๒ ป.๓/๒
ทรัพยากรธรรมชาติในการสนองความต้องการ
พื้นฐานของมนุษย์และการประกอบอาชีพ

๓๕. อธิบายสาเหตุทที่ ำให้เกดิ มลพิษโดยมนุษย์ ส ๕.๒ ป.๓/๓
๓๖. อธบิ ายความแตกตา่ งของลักษณะเมอื งและ ส ๕.๒ ป.๓/๔

ชนบท
๓๗. อธบิ ายความสัมพันธ์ของลักษณะทางกายภาพ ส ๕.๒ ป.๓/๕

กับการดำเนินชีวิตของคนในชมุ ชน
๓๘. มสี ว่ นร่วมในการจดั การสงิ่ แวดลอ้ มในชมุ ชน ส ๕.๒ ป.๓/๖

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๘๐

สอบปลายปีการศกึ ษา ๒ ๓๐
รวมทั้งสิ้นตลอดปี ๑๒๐ ๑๐๐
หมายเหตุ อัตราส่วนคะแนนระหวา่ งเรียนกบั การสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๑

โครงสร้างรายวชิ าสงั คมศึกษา ศาสนา และ วฒั นธรรม

ระดับประถมศกึ ษา

ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ ๔ เวลา ๑๒๐ ชว่ั โมง

ลำดับ ช่อื หน่วยการเรยี นรู้ มาตรฐานการเรียนร้/ู เวลา น้ำหนัก
ที่ ตัวชวี้ ัด (ช่ัวโมง) คะแนน

สาระท่ี 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. อธบิ ายความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรอื ส ๑.๑ ป.๔/๑ ๓๒
๒๒
ศาสนาทตี่ นนบั ถือในฐานะทเี่ ปน็ ศูนยร์ วม ๓๒

จิตใจของศาสนิกชน ๒๒

๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่บรรลธุ รรม จนถงึ ส ๑.๑ ป.๔/๒ ๒๒

ประกาศธรรม หรือ ประวตั ิของศาสดาท่ีตนนบั

ถอื ตามที่กำหนด

๓. เหน็ คุณคา่ และประพฤติตนตามแบบอยา่ งการ ส ๑.๑ ป.๔/๓

ดำเนนิ ชีวติ และข้อคิดจากประวัตสิ าวก ชาดก

เรอ่ื งเลา่ และศาสนกิ ชนตัวอย่างตามท่ีกำหนด

๔. แสดงความเคารพพระรัตนตรัย ปฏบิ ัตติ าม ส ๑.๑ ป.๔/๔

ไตรสิกขา และ หลักธรรมโอวาท ๓ใน

พระพทุ ธศาสนา หรือ หลกั ธรรมของศาสนาที่

ตนนบั ถือ ตามทก่ี ำหนด

๕. ชน่ื ชมการทำความดีของตนเอง บคุ คลใน ส ๑.๑ ป.๔/๕

ครอบครัว โรงเรยี นและชุมชนตามหลกั

ศาสนา พรอ้ มท้ังบอกแนวปฏิบัตใิ นการ

ดำเนินชีวติ

๖. เห็นคณุ คา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา มีสตทิ ี่ ส ๑.๑ ป.๔/๖

เปน็ พื้นฐานของสมาธใิ นพระพทุ ธศาสนา หรือ

การพฒั นาจิตตามแนวทางของศาสนาท่ตี น

นบั ถอื ตามที่กำหนด

๗. ปฏบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาที่ตนนบั ส ๑.๑ ป.๔/๗ ๒๒
๒๒
ถือเพ่อื การอยรู่ ว่ มกนั เป็นชาติไดอ้ ยา่ ง

สมานฉนั ท์

๘. อธิบายประวัติศาสดาของศาสนาอืน่ ๆ ส ๑.๑ ป.๔/๘

โดยสังเขป

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๘๒
๒
๙. อภปิ รายความสำคัญและมีสว่ นร่วมในการ ส ๑.๒ ป.๔/๑ ๒
๑
บำรงุ รกั ษาศาสนสถานของศาสนาทตี่ น นับ ๒ ๑
๑๐
ถอื ๒๐ ๑
๓ ๑
๑๐. มีมรรยาทของความเปน็ ศาสนิกชนท่ีดตี ามที่ ส ๑.๒ ป.๔/๒ ๓ ๑
๓ ๑
กำหนด ๓ ๑
๒ ๒
๑๑. ปฏบิ ตั ิตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญ ส ๑.๒ ป.๔/๓ ๒ ๑
๒ ๒
ทางศาสนาตามท่ีกำหนดได้ถูกตอ้ ง ๒
๑๐
สาระที่ 2 หน้าท่พี ลเมอื ง วัฒนธรรม และ การดำเนินชีวิตในสงั คม ๒
๒
๑๒. ปฏบิ ัติตนเปน็ พลเมืองดีตามวิถีประชาธปิ ไตย ส ๒.๑ ป.๔/๑ ๒
๒
ในฐานะสมาชกิ ทด่ี ขี องชุมชน ๒
๒๐
๑๓. ปฏิบัติตนในการเปน็ ผูน้ ำและผู้ตามที่ดี ส ๒.๑ ป.๔/๒

๑๔. วเิ คราะหส์ ทิ ธิพน้ื ฐานทเ่ี ด็กทุกคนพึงไดร้ ับ ส ๒.๑ ป.๔/๓

ตามกฎหมาย

๑๕. อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรมของกลมุ่ ส ๒.๑ ป.๔/๔

คนในท้องถ่ิน

๑๖. เสนอวิธกี ารทจี่ ะอย่รู ่วมกนั อย่างสนั ตสิ ุขใน ส ๒.๑ ป.๔/๕

ชีวิตประจำวนั

๑๗. อธบิ ายอำนาจอธิปไตย และความสำคัญของ ส ๒.๒ ป.๔/๑

ระบอบประชาธปิ ไตย

๑๘. อธิบายบทบาทหน้าท่ขี องพลเมอื งใน ส ๒.๒ ป.๔/๒

กระบวนการเลือกต้ัง

๑๙. อธบิ ายความสำคัญของสถาบัน ส ๒.๒ ป.๔/๓

พระมหากษัตรยิ ์ตามระบอบประชาธิปไตย

อนั มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมขุ

สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์ ส ๓.๑ ป.๔/๑ ๒๐
ส ๓.๑ ป.๔/๒ ๕
๒๐. ระบุปจั จยั ท่มี ีผลต่อการเลือกซอื้ สนิ คา้ และ ส ๓.๑ ป.๔/๓
บริการ ส ๓.๒ ป.๔/๑ ๕
ส ๓.๒ ป.๔/๒
๒๑. บอกสิทธิพน้ื ฐานและรักษาผลประโยชนข์ อง ๕
ตนเองในฐานะผบู้ รโิ ภค
๕
๒๒. อธบิ ายหลกั การของเศรษฐกิจพอเพยี งและ
นำไปใชใ้ นชีวติ ประจำวนั ของตนเอง ๕
๔๐
๒๑. อธิบายความสมั พันธท์ างเศรษฐกจิ ของคนใน
ชุมชน

๒๒. อธิบายหน้าทเ่ี บื้องตน้ ของเงนิ

สาระท่ี ๔ ประวตั ิศาสตร์

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๘๓
๓
๒๓. นบั ชว่ งเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษ และ ส ๔.๑ ป.๔/๑ ๕ ๒
สหัสวรรษ ส ๔.๑ ป.๔/๒ ๕ ๒
๕ ๒
๒๔. อธิบายยุคสมยั ในการศึกษาประวัตขิ อง ๕
มนุษยชาติโดยสังเขป ๒
๕
๒๕. แยกแยะประเภทหลักฐานที่ใชใ้ นการศกึ ษา ส ๔.๑ ป.๔/๓ ๓
ความเป็นมาท้องถิ่น ๕ ๓
๕ ๓
๒๖. อธิบายการตงั้ หลักแหล่งและพัฒนาการของ ส ๔.๒ ป.๔/๑ ๕
มนษุ ย์ยุคกอ่ นประวัตศิ าสตรแ์ ละยุค
ประวัตศิ าสตรโ์ ดยสงั เขป

๒๗. ยกตวั อย่างหลักฐานทางประวัตศิ าสตร์ท่ีพบใน ส ๔.๒ ป.๔/๒
ทอ้ งถ่ินท่แี สดงพัฒนาการของมนุษยชาตใิ น
ดนิ แดนไทย

๒๘. อธิบายพฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทัย ส ๔.๓ ป.๔/๑
โดยสังเขป

๒๙. บอกประวัติและผลงานของบุคคลสำคัญสมัย ส ๔.๓ ป.๔/๒
สโุ ขทยั

๓๐. อธิบายภูมปิ ญั ญาไทยทส่ี ำคญั สมัยสุโขทัยที่น่า ส ๔.๓ ป.๔/๓
ภาคภมู ใิ จและควรค่าแก่การอนุรกั ษ์

สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ ๒๐ ๑๐
๔๒
๓๑. สบื คน้ และอธิบายขอ้ มลู ลักษณะทางกายภาพ ส ๕.๑ ป.๔/๑ ๔๒
ของจังหวัดตนเองด้วยแผนท่ี และ รูปถา่ ย
๔๒
๓๒. ระบแุ หลง่ ทรัพยากรและสถานที่สำคัญใน ส ๕.๑ ป.๔/๒ ๔๒
จงั หวดั ของตน ดว้ ย แผนที่ รูปถา่ ย อธบิ าย ๔๒
ลกั ษณะทางกายภาพทีส่ ่งผลต่อแหล่ง ๒ ๓๐
ทรพั ยากรและสถานท่สี ำคญั ในจงั หวดั ๑๒๐ ๑๐๐

๓๓. วิเคราะห์สงิ่ แวดล้อมทางกายภาพทส่ี ่งผลตอ่ ส ๕.๒ ป.๔/๑
การดำเนนิ ชวี ิตของคนในจังหวัด

๓๔. อธิบายการเปลีย่ นแปลงสง่ิ แวดลอ้ มในจังหวัด ส ๕.๒ ป.๔/๒
และผลทเี่ กิดจากการเปล่ียนแปลงนัน้

๓๕. นำเสนอแนวทางการจดั การส่ิงแวดลอ้ มใน ส ๕.๒ ป.๔/๓
จังหวดั
สอบปลายปีการศกึ ษา

รวมทั้งส้ินตลอดปี
หมายเหตุ อัตราส่วนคะแนนระหวา่ งเรียนกบั การสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๔

โครงสรา้ งรายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และ วัฒนธรรม

ระดบั ประถมศกึ ษา

ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี ๕ เวลา ๑๒๐ ช่ัวโมง

ลำดบั ช่อื หน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรยี นรู้/ เวลา น้ำหนัก
ที่ ตัวชวี้ ัด (ชั่วโมง) คะแนน

สาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. วเิ คราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนา ส ๑.๑ ป.๕/๑ ๒๒
๒๒
หรือศาสนาทต่ี นนับถือในฐานะทเี่ ปน็ มรดก ๓๒
๓๒
ทางวัฒนธรรมและหลักในการพัฒนาชาติไทย
๒๒
๒. สรปุ พุทธประวัตติ ั้งแต่เสด็จกรุงกบิลพัสดุ์ จนถงึ ส ๑.๑ ป.๕/๒
๒๒
พทุ ธกิจสำคัญ หรอื ประวตั ิของศาสดาท่ตี นนับ ๒๒
๒๒
ถอื ตามท่ีกำหนด

๓. เหน็ คณุ ค่าและประพฤตติ นตามแบบอย่างการ ส ๑.๑ ป.๕/๓

ดำเนนิ ชวี ติ และข้อคดิ จากประวัติสาวก ชาดก

เรอ่ื งเลา่ และศาสนิกชนตัวอย่างตามท่ีกำหนด

๔. อธบิ ายองคป์ ระกอบและความสำคญั ของ ส ๑.๑ ป.๕/๔

พระไตรปิฎก หรือ คัมภีร์ของศาสนาทต่ี นนับ

ถอื

๕. แสดงความเคารพพระรัตนตรัย ปฏบิ ตั ติ าม ส ๑.๑ ป.๕/๕

ไตรสิกขา และ หลักธรรมโอวาท ๓ใน

พระพุทธศาสนา หรือ หลักธรรมของศาสนาที่

ตนนับถอื ตามทีก่ ำหนด

๖. เห็นคุณคา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา มีสตทิ ี่ ส ๑.๑ ป.๕/๖

เปน็ พ้ืนฐานของสมาธิในพระพทุ ธศาสนา หรอื

การพัฒนาจติ ตามแนวทางของศาสนาท่ีตน

นบั ถอื ตามท่กี ำหนด

๗. ปฏบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาท่ีตนนบั ส ๑.๑ ป.๕/๗

ถอื เพ่อื การอยู่ร่วมกนั เป็นชาติไดอ้ ยา่ ง

สมานฉันท์

๘. อธิบายประวัติศาสดาของศาสนาอ่ืนๆ ส ๑.๑ ป.๕/๘

โดยสงั เขป

๙. จัดพธิ ีกรรมตามศาสนาท่ีตนนับถอื อย่างเรียบ ส ๑.๒ ป.๕/๑

ง่าย มปี ระโยชน์ และปฏบิ ัติตนถูกต้อง

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๕
๑
๑๐. ปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี พิธีกรรมและวนั สำคัญ ส ๑.๒ ป.๕/๒ ๒
ทางศาสนาตามที่กำหนด และอภปิ ราย ๑
ประโยชนท์ ่ีได้รบั จากการเข้าร่วมกจิ กรรม ๒๐ ๑๐
๒ ๒
๑๑. มมี รรยาทของความเปน็ ศาสนิกชนทด่ี ตี ามท่ี ส ๑.๒ ป.๕/๓
กำหนด ๓ ๒
๓ ๒
สาระท่ี 2 หนา้ ที่พลเมอื ง วัฒนธรรม และ การดำเนนิ ชีวิตในสงั คม ๑
๓ ๑
๑๒. ยกตัวอยา่ งและปฏิบัติตนตามสถานภาพ ส ๒.๑ ป.๕/๑ ๓ ๑
บทบาท สิทธิ เสรภี าพและหน้าทใี่ นฐานะ ๑
พลเมืองดี ๓ ๑๐
๓ ๒
๑๓. เสนอวิธีการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือผู้อืน่ ส ๒.๑ ป.๕/๒ ๒
๒๐
จาการละเมิดสิทธเิ ดก็ ๔ ๒
๔ ๒
๑๔. เหน็ คณุ ค่าวฒั นธรรมไทยที่มีผลต่อการดำเนิน ส ๒.๑ ป.๕/๓ ๒
๔ ๒๐
ชีวิตในสงั คมไทย ๔ ๒
๔ ๒
๑๕. มีส่วนร่วมในการอนรุ ักษ์และเผยแพรภ่ ูม ส ๒.๑ ป.๕/๔ ๔๐
๔ ๒
ปญั ญาท้องถิ่นของชมุ ชน ๔

๑๖. อธบิ ายโครงสรา้ ง อำนาจหนา้ ที่ และ ส ๒.๒ ป.๕/๑ ๔

ความสำคญั ของการปกครองส่วนท้องถน่ิ

๑๗. ระบบุ าท หนา้ ท่ี และวิธีการเข้าดำรงตำแหน่ง ส ๒.๒ ป.๕/๒

ของผบู้ รหิ ารท้องถ่นิ

๑๘. วเิ คราะหป์ ระโยชนท์ ่ีได้รบั ชมุ ชนจะได้รบั จาก ส ๒.๒ ป.๕/๓

องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน

สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์

๑๙. อธิบายปจั จยั การผลิตสินค้าและบริการ ส ๓.๑ ป.๕/๑

๒๐. ประยุกตใ์ ชแ้ นวคิดของเศรษฐกิจพอเพียงใน ส ๓.๑ ป.๕/๒

การทำกจิ กรรมต่างๆในครอบครัว โรงเรียน

และ ชุมชน

๒๒. อธิบายหลักการสำคัญและประโยชนข์ อง ส ๓.๑ ป.๕/๓

สหกรณ์

๒๑. อธบิ ายบทบาท หนา้ ท่ีเบ้ืองต้นของธนาคาร ส ๓.๒ ป.๕/๑

๒๒. จำแนกผลดี ผลเสียของการกู้ยมื ส ๓.๒ ป.๕/๒

สาระท่ี ๔ ประวตั ศิ าสตร์

๒๓. สบื คน้ ความเป็นมาของท้องถิ่นโดยใช้หลกั ฐาน ส ๔.๑ ป.๕/๑

ที่หลากหลาย

๒๔. รวบรวมขอ้ มูลจากแหล่งตา่ งๆเพอ่ื ตอบคำถาม ส ๔.๑ ป.๕/๒

ทางประวตั ิศาสตรอ์ ย่างมีเหตุผล

๒๕. อธบิ ายความแตกตา่ งระหว่างความจริง กับ ส ๔.๑ ป.๕/๓
ข้อเท็จจริงเกีย่ วกบั เรื่องราวในท้องถนิ่

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๘๖
๒
๒๖. อธบิ ายอทิ ธิพลของอารยธรรมอินเดยี และจนี ท่ี ส ๔.๒ ป.๕/๑ ๔
๒
มตี ่อไทย และ เอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ๔ ๓
โดยสังเขป ๕ ๓
๕
๒๗. อภปิ รายอิทธิพลของวฒั นธรรมตา่ งชาตทิ ี่มีต่อ ส ๔.๒ ป.๕/๒ ๒
สงั คมไทยปัจจบุ นั โดยสงั เขป ๕ ๒
๕
๒๘. อธิบายพัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยาและ ส ๔.๓ ป.๕/๑ ๑๐
ธนบุรีโดยสังเขป ๒๐ ๒
๔
๒๙. อธบิ ายปัจจยั ทส่ี ง่ เสรมิ ความเจริญรุง่ เรืองทาง ส ๔.๓ ป.๕/๒ ๔ ๒
เศรษฐกจิ และการปกครองของอาณาจักร
๔ ๒
อยธุ ยา
๔ ๒
๓๐. บอกประวัตแิ ละผลงานของบุคคลสำคญั สมัย ส ๔.๓ ป.๕/๓
๔ ๒
อยุธยา และ ธนบรุ ี ทนี่ า่ ภาคภมู ใิ จ
๒ ๓๐
๓๑ อธิบายภมู ปิ ัญญาไทยที่สำคัญสมัยอยุธยา ส ๔.๓ ป.๕/๓ ๑๒๐ ๑๐๐

และ ธนบุรที ่นี า่ ภาคภมู ใิ จและควรค่าแก่การ
อนุรกั ษ์ไว้

สาระท่ี ๕ ภูมศิ าสตร์

๓๑. สบื คน้ และอธบิ ายข้อมลู ลกั ษณะทางกายภาพ ส ๕.๑ ป.๕/๑
ของภมู ิภาคของตนดว้ ยแผนที่ และ รปู ถ่าย

๓๒. อธิบายลกั ษณะทางกายภาพท่สี ง่ ผลต่อแหลง่ ส ๕.๑ ป.๕/๒
ทรพั ยากรและสถานท่สี ำคญั ในภูมิภาค

ของตน

๓๓. วเิ คราะหส์ ่ิงแวดลอ้ มทางกายภาพท่ีมีอทิ ธิพล ส ๕.๒ ป.๕/๑

ต่อการตั้งถน่ิ ฐานและการยา้ ยถิน่ ของ ส ๕.๒ ป.๕/๒
ประชากรในภมู ภิ าคของตน

๓๔. วิเคราะหอ์ ิทธพิ ลของสง่ิ แวดล้อมทาง
ธรรมชาตทิ ่กี ่อใหเ้ กิดวิถีการดำเนินชีวติ ใน

ภูมภิ าคของตน

๓๕. นำเสนอตัวอยา่ งท่ีสะท้อนให้ผลจากการรกั ษา ส ๕.๒ ป.๕/๓
และทำลายส่งิ แวดล้อม และเสนอแนวทางใน

การจัดการสิง่ แวดล้อมในภมู ิภาคของตน

สอบปลายปกี ารศกึ ษา

รวมท้ังส้ินตลอดปี

หมายเหตุ อัตราส่วนคะแนนระหวา่ งเรียนกบั การสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

โครงสร้างรายวิชาสงั คมศกึ ษา ศาสนา และ วัฒนธรรม

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๗

ระดบั ประถมศกึ ษา เวลา ๑๒๐ ชั่วโมง
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๖

ลำดบั ชอื่ หน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรยี นรู้/ เวลา นำ้ หนกั
ที่ ตัวช้วี ดั (ชั่วโมง) คะแนน

สาระท่ี 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. วิเคราะหค์ วามสำคัญของพระพุทธศาสนาใน ส ๑.๑ ป.๖/๑ ๒๒
ฐานะเป็นศาสนาปนะจำชาติหรือความสำคัญ ๒๒
ของศาสนาท่ีตนนบั ถอื ๒๒

๒. สรุปพทุ ธประวัติตัง้ แต่ปลงอายสุ งั ขาร จนถึง ส ๑.๑ ป.๖/๒ ๒๒
สงั เวชนียสถาน หรือ ประวตั ขิ องศาสดาท่ตี น ๒๒
นบั ถอื ตามทกี่ ำหนด
๒๑
๓. เห็นคณุ คา่ และประพฤติตนตามแบบอยา่ งการ ส ๑.๑ ป.๖/๓ ๒๑
ดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวตั ิสาวก ชาดก ๒๒
เรอื่ งเล่าและศาสนกิ ชนตวั อย่างตามที่กำหนด

๔. วเิ คราะห์ความสำคัญและเคารพพระรตั นตรยั ส ๑.๑ ป.๖/๔
ปฏิบตั ติ ามไตรสกิ ขาและหลกั ธรรมโอวาท ๓
ในพระพทุ ธศาสนา หรือ หลกั ธรรมของ
ศาสนาท่ตี นนับถือตามทีก่ ำหนด

๕. ชืน่ ชมการทำความดีของบคุ คลในประเทศ ส ๑.๑ ป.๖/๕
ตามหลักศาสนาพรอ้ มท้ังบอกแนวปฏบิ ตั ใิ น
การดำเนินชีวติ

๖. เห็นคณุ คา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา และ ส ๑.๑ ป.๖/๖
บริหารจิต เจริญปัญญาท่ีมีสติเป็นพ้นื ฐานของ
สมาธใิ นพระพุทธศาสนา หรือ การพฒั นาจิต
ตามแนวทางของศาสนาทต่ี นนับถือตามท่ี
กำหนด

๗. ปฏิบัตติ นตามหลักธรรมของศาสนาทตี่ นนับ ส ๑.๑ ป.๖/๗
ถือเพ่อื แก้ปัญหาอบายมขุ และยาเสพติด

๘. อธิบายหลักธรรมสำคัญของศาสนาอ่ืนๆ ส ๑.๑ ป.๖/๘
โดยสงั เขป

๙. อธิบายลักษณะสำคญั ของศาสนพธิ ี พธิ กี รรม ส ๑.๑ ป.๖/๙
ของศาสนาอ่ืนๆและปฏบิ ัตติ นได้อย่าง
เหมาะสมเม่ือต้องเขา้ ร่วมพธิ ี

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๘
๑
๑๐. อธบิ ายความร้เู ก่ียวกับสถานที่ตา่ งๆในศาสน ส ๑.๒ ป.๖/๑ ๑
๑
สถานและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม
๑
๑๑. มมี รรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดตี ามที่ ส ๑.๒ ป.๖/๒ ๑๐
๒
กำหนด ๒ ๒
๑
๑๒. อธิบายประโยชน์ของการมีส่วนรว่ มใน ศาสน ส ๑.๒ ป.๖/๓ ๒๐ ๑
๓ ๑
พธิ ี พธิ ีกรรม และกิจกรรมในวันสำคญั ทาง ๓
๓ ๑
ศาสนาตามท่ีกำหนดและปฏิบตั ติ นไดถ้ ูกต้อง ๒ ๑
๓ ๑
๑๓. แสดงตนเปน็ พุทธมามกะหรือแสดงตนเปน็ ศา ส ๑.๒ ป.๖/๔ ๑๐
๒ ๒
สนกิ ชนของศาสนาที่ตนนับถือ ๒ ๒
๒ ๒
สาระที่ 2 หน้าท่พี ลเมือง วัฒนธรรม และ การดำเนินชีวิตในสังคม ๒๐ ๒
๔ ๒
๑๔. ปฏบิ ตั ติ ามกฏหมายที่เกย่ี วข้องกับ ส ๒.๑ ป.๖/๑ ๔ ๒๐
๔
ชวี ติ ประจำวนั ของครอบครวั และชุมชน ๔
๔
๑๕. วเิ คราะห์การเปลยี่ นแปลงวัฒนธรรมตาม ส ๒.๑ ป.๖/๒ ๔๐

กาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรมอันดงี าม

๑๖. แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสมกบั ส ๒.๑ ป.๖/๓

กาลเทศะ

๑๗. อธบิ ายคณุ คา่ ทางวัฒนธรรมทแ่ี ตกต่างกนั ส ๒.๑ ป.๖/๔

ระหว่างกลุ่มคนในสงั คมไทย

๑๘. ติดตามข้อมลู ข่าวสาร เหตกุ ารณ์ต่างๆใน ส ๒.๑ ป.๖/๕

ชีวติ ประจำวัน เลอื กรับและใชข้ ้อมูลข่าวสาร

ในการเรยี นรู้ไดเ้ หมาะสม

๑๙. เปรยี บเทียบบทบาท หน้าที่ขององค์กร ส ๒.๒ ป.๖/๑

ปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ และประเทศ

๒๐. มสี ่วนรว่ มในกจิ กรรมต่างๆท่ีส่งเสรมิ ส ๒.๒ ป.๖/๒

ประชาธปิ ไตยในท้องถิ่นและประเทศ

๒๑. อภิปรายบทบาท ความสำคัญในการใช้สิทธิ ส ๒.๒ ป.๖/๓

ออกเสยี ง เลอื กตั้งตามระบอบประชาธิปไตย

สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์

๒๒. อธิบายบทบาทของผ้ผู ลิตที่มีความรบั ผดิ ชอบ ส ๓.๑ ป.๖/๑

๒๓. อธิบายบทบาทของผู้บริโภคที่รเู้ ทา่ ทนั ส ๓.๑ ป.๖/๒

๒๔. บอกวิธีและประโยชน์ของการใช้ทรัพยากร ส ๓.๑ ป.๖/๓

อย่างยงั่ ยนื

๒๕. อธบิ ายความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งผผู้ ลิต ผ้บู รโิ ภค ส ๓.๒ ป.๖/๑

ธนาคาร และ รัฐบาล

๒๖. ยกตวั อยา่ งการรวมกลมุ่ ทางเศรษฐกจิ ภายใน ส ๓.๒ ป.๖/๒

ทอ้ งถิ่น

สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๘๙
๓
๒๗. อธบิ ายความสำคัญของวธิ ีการทาง ส ๔.๑ ป.๖/๑ ๕
๒
ประวตั ศิ าสตรใ์ นการศึกษาเร่ืองราวทาง ๕ ๒
๕ ๓
ประวัติศาสตรอ์ ย่างงา่ ยๆ ๕ ๓
๓
๒๘. นำเสนอข้อมลู จากหลักฐานท่ีหลากหลายใน ส ๔.๑ ป.๖/๒
๒
การทำความเขา้ ใจเร่ืองราวสำคัญในอดีต ๒

๒๙. อธิบายสภาพ สังคม เศรษฐกิจ และ การเมือง ส ๔.๒ ป.๖/๑ ๑๐
๒
ของประเทศเพื่อนบา้ นในปัจจุบนั
๒
๓๐. บอกความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซยี นโดยสังเขป ส ๔.๒ ป.๖/๒
๒
๒๗. อธบิ ายพฒั นาการของไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ ส ๔.๓ ป.๖/๑ ๕
๕ ๒
โดยสงั เขป
๕ ๒
๒๘. อธบิ ายปัจจัยทีส่ ง่ เสรมิ ความเจริญรุ่งเรืองทาง ส ๔.๓ ป.๖/๒ ๕
๓๐
เศรษฐกิจ และ การปกครองของไทยสมยั ๒๐ ๑๐๐
๔
รัตนโกสนิ ทร์
๔
๒๙. ยกตวั อยา่ งผลงานของบุคคลสำคัญด้านต่างๆ ส ๔.๓ ป.๖/๓
๔
สมยั รตั นโกสนิ ทร์
๔
๓๐. อธิบายภมู ปิ ญั ญาไทยท่สี ำคญั สมยั ส ๔.๓ ป.๖/๔
๔
รตั นโกสนิ ทร์ทนี่ ่าภาคภูมิใจและควรค่าแกก่ าร
๒
อนรุ ักษ์ไว้ ๑๒๐

สาระท่ี ๕ ภมู ิศาสตร์

๓๑. สบื คน้ และอธบิ ายขอ้ มลู ลกั ษณะทางกายภาพ ส ๕.๑ ป.๖/๑
ของประเทศไทยด้วยแผนท่ี รูปถ่ายทาง
อากาศ และ ภาพจากดาวเทยี ม

๓๒. อธบิ ายความสมั พนั ธร์ ะหว่างลักษณะทาง ส ๕.๑ ป.๖/๒
กายภาพกับภัยพบิ ัตใิ นประเทศไทย เพือ่
เตรยี มพร้อมรบั มือภัยพบิ ัติ

๓๓. วเิ คราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหวา่ งส่ิงแวดลอ้ มทาง ส ๕.๒ ป.๖/๑
กายภาพกับลกั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจ
และสังคมในประเทศไทย

๓๔. วเิ คราะหก์ ารเปลีย่ นแปลงทางกายภาพของ ส ๕.๒ ป.๖/๒
ประเทศไทยในอดตี กบั ปัจจุบันและผลท่ี
เกิดขน้ึ จากการเปลีย่ นแปลงน้ัน

๓๕. นำเสนอตวั อย่างทส่ี ะท้อนให้ผลจากการรกั ษา ส ๕.๒ ป.๖/๓
และทำลายสิง่ แวดล้อม และเสนอแนวทางใน
การจดั การส่งิ แวดล้อมในประเทศไทย

สอบปลายปกี ารศึกษา

รวมท้ังสิ้นตลอดปี

หมายเหตุ อัตราสว่ นคะแนนระหวา่ งเรยี นกับการสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๙๐

โครงสร้างรายวชิ าสงั คมศกึ ษา ศาสนา และ วัฒนธรรม

ระดับประถมศกึ ษา

ชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ ๖ เวลา ๑๒๐ ชว่ั โมง

ลำดับ ช่ือหน่วยการเรยี นรู้ มาตรฐานการเรียนร้/ู เวลา นำ้ หนกั
ที่ ตวั ชวี้ ัด (ชั่วโมง) คะแนน

สาระท่ี 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม ๒๐ ๒๐
๒๒
๑. วเิ คราะห์ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนาใน ส ๑.๑ ป.๖/๑ ๒๒
ฐานะเปน็ ศาสนาปนะจำชาติหรือความสำคัญ ๒๒
ของศาสนาทต่ี นนับถอื ๒๒

๒. สรปุ พทุ ธประวตั ติ ง้ั แต่ปลงอายุสงั ขาร จนถึง ส ๑.๑ ป.๖/๒ ๒๒
สงั เวชนียสถาน หรือ ประวตั ิของศาสดาทีต่ น ๒๒
นับถือตามท่ีกำหนด
๒๑
๓. เหน็ คณุ คา่ และประพฤตติ นตามแบบอย่างการ ส ๑.๑ ป.๖/๓ ๒๑
ดำเนินชีวิตและข้อคดิ จากประวตั สิ าวก ชาดก ๒๒
เร่ืองเล่าและศาสนกิ ชนตัวอย่างตามท่ีกำหนด

๔. วิเคราะหค์ วามสำคญั และเคารพพระรตั นตรัย ส ๑.๑ ป.๖/๔
ปฏบิ ัติตามไตรสิกขาและหลกั ธรรมโอวาท ๓
ในพระพทุ ธศาสนา หรอื หลักธรรมของ
ศาสนาทีต่ นนบั ถือตามทีก่ ำหนด

๕. ชนื่ ชมการทำความดีของบคุ คลในประเทศ ส ๑.๑ ป.๖/๕
ตามหลกั ศาสนาพรอ้ มทั้งบอกแนวปฏิบัติใน
การดำเนนิ ชวี ิต

๖. เหน็ คุณคา่ และ สวดมนต์ แผ่เมตตา และ ส ๑.๑ ป.๖/๖
บริหารจิต เจรญิ ปัญญาทมี่ ีสติเปน็ พ้ืนฐานของ
สมาธิในพระพทุ ธศาสนา หรือ การพัฒนาจิต
ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนบั ถอื ตามท่ี
กำหนด

๗. ปฏบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาทีต่ นนบั ส ๑.๑ ป.๖/๗
ถือเพอื่ แกป้ ญั หาอบายมขุ และยาเสพตดิ

๘. อธิบายหลกั ธรรมสำคัญของศาสนาอืน่ ๆ ส ๑.๑ ป.๖/๘
โดยสงั เขป

๙. อธิบายลกั ษณะสำคญั ของศาสนพธิ ี พิธกี รรม ส ๑.๑ ป.๖/๙
ของศาสนาอน่ื ๆและปฏิบัตติ นได้อย่าง
เหมาะสมเมอื่ ต้องเขา้ รว่ มพิธี

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๙๑
๑
๑๐. อธบิ ายความร้เู ก่ียวกับสถานที่ตา่ งๆในศาสน ส ๑.๒ ป.๖/๑ ๑
๑
สถานและปฏิบตั ิตนได้อย่างเหมาะสม
๑
๑๑. มมี รรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดตี ามที่ ส ๑.๒ ป.๖/๒ ๑๐
๒
กำหนด ๒
๑
๑๒. อธิบายประโยชน์ของการมีสว่ นรว่ มใน ศาสน ส ๑.๒ ป.๖/๓ ๒ ๑
๑
พธิ ี พธิ ีกรรม และกิจกรรมในวันสำคญั ทาง ๒๐
๓ ๑
ศาสนาตามท่ีกำหนดและปฏิบตั ติ นไดถ้ ูกต้อง ๓ ๑
๓ ๑
๑๓. แสดงตนเปน็ พุทธมามกะหรือแสดงตนเปน็ ศา ส ๑.๒ ป.๖/๔ ๒ ๑๐
๓ ๒
สนกิ ชนของศาสนาทต่ี นนับถือ ๒
๒ ๒
สาระท่ี 2 หน้าท่พี ลเมือง วัฒนธรรม และ การดำเนินชีวิตในสังคม ๒ ๒
๒ ๒
๑๔. ปฏบิ ตั ติ ามกฏหมายที่เกย่ี วข้องกับ ส ๒.๑ ป.๖/๑ ๒๐ ๒๐
๔
ชวี ติ ประจำวนั ของครอบครวั และชุมชน ๔
๔
๑๕. วเิ คราะห์การเปลยี่ นแปลงวัฒนธรรมตาม ส ๒.๑ ป.๖/๒ ๔
๔
กาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรมอันดงี าม ๔๐

๑๖. แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสมกบั ส ๒.๑ ป.๖/๓

กาลเทศะ

๑๗. อธบิ ายคณุ คา่ ทางวัฒนธรรมทแ่ี ตกต่างกนั ส ๒.๑ ป.๖/๔

ระหว่างกลุ่มคนในสังคมไทย

๑๘. ติดตามข้อมลู ข่าวสาร เหตกุ ารณ์ต่างๆใน ส ๒.๑ ป.๖/๕

ชีวติ ประจำวัน เลอื กรับและใชข้ ้อมูลข่าวสาร

ในการเรยี นรู้ไดเ้ หมาะสม

๑๙. เปรยี บเทียบบทบาท หนา้ ท่ขี ององค์กร ส ๒.๒ ป.๖/๑

ปกครองส่วนท้องถ่นิ และประเทศ

๒๐. มสี ่วนรว่ มในกจิ กรรมต่างๆท่ีส่งเสรมิ ส ๒.๒ ป.๖/๒

ประชาธปิ ไตยในท้องถิ่นและประเทศ

๒๑. อภิปรายบทบาท ความสำคญั ในการใช้สิทธิ ส ๒.๒ ป.๖/๓

ออกเสยี ง เลอื กตั้งตามระบอบประชาธิปไตย

สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์

๒๒. อธิบายบทบาทของผผู้ ลิตที่มีความรบั ผดิ ชอบ ส ๓.๑ ป.๖/๑

๒๓. อธิบายบทบาทของผ้บู ริโภคที่รเู้ ทา่ ทนั ส ๓.๑ ป.๖/๒

๒๔. บอกวิธีและประโยชน์ของการใช้ทรัพยากร ส ๓.๑ ป.๖/๓

อย่างยงั่ ยนื

๒๕. อธบิ ายความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งผผู้ ลิต ผ้บู รโิ ภค ส ๓.๒ ป.๖/๑

ธนาคาร และ รฐั บาล

๒๖. ยกตวั อยา่ งการรวมกลมุ่ ทางเศรษฐกจิ ภายใน ส ๓.๒ ป.๖/๒

ทอ้ งถิ่น

สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๙๒
๓
๒๗. อธบิ ายความสำคัญของวิธกี ารทาง ส ๔.๑ ป.๖/๑ ๕
๒
ประวตั ศิ าสตรใ์ นการศึกษาเรื่องราวทาง ๕ ๒
๕ ๓
ประวตั ิศาสตรอ์ ย่างง่ายๆ ๕ ๓
๓
๒๘. นำเสนอข้อมลู จากหลักฐานท่ีหลากหลายใน ส ๔.๑ ป.๖/๒
๒
การทำความเขา้ ใจเรื่องราวสำคญั ในอดีต ๒

๒๙. อธิบายสภาพ สังคม เศรษฐกิจ และ การเมือง ส ๔.๒ ป.๖/๑ ๑๐
๒
ของประเทศเพื่อนบา้ นในปัจจุบนั
๒
๓๐. บอกความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซยี นโดยสงั เขป ส ๔.๒ ป.๖/๒
๒
๓๑. อธบิ ายพัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ส ๔.๓ ป.๖/๑ ๕
๕ ๒
โดยสงั เขป
๕ ๒
๓๒. อธบิ ายปัจจัยทีส่ ง่ เสรมิ ความเจรญิ ร่งุ เรืองทาง ส ๔.๓ ป.๖/๒ ๕
๓๐
เศรษฐกิจ และ การปกครองของไทยสมยั ๒๐ ๑๐๐
๔
รัตนโกสนิ ทร์
๔
๓๓. ยกตวั อย่างผลงานของบุคคลสำคญั ด้านต่างๆ ส ๔.๓ ป.๖/๓
๔
สมยั รตั นโกสนิ ทร์
๔
๓๔. อธิบายภมู ปิ ญั ญาไทยท่สี ำคญั สมัย ส ๔.๓ ป.๖/๔
๔
รตั นโกสนิ ทร์ท่นี ่าภาคภมู ใิ จและควรค่าแก่การ
๒
อนรุ ักษ์ไว้ ๑๒๐

สาระท่ี ๕ ภมู ศิ าสตร์

๓๕. สบื ค้นและอธบิ ายขอ้ มลู ลกั ษณะทางกายภาพ ส ๕.๑ ป.๖/๑
ของประเทศไทยดว้ ยแผนท่ี รปู ถ่ายทาง
อากาศ และ ภาพจากดาวเทียม

๓๖. อธบิ ายความสมั พนั ธร์ ะหว่างลักษณะทาง ส ๕.๑ ป.๖/๒
กายภาพกับภัยพบิ ัตใิ นประเทศไทย เพอ่ื
เตรยี มพร้อมรบั มือภัยพิบตั ิ

๓๗. วเิ คราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดลอ้ มทาง ส ๕.๒ ป.๖/๑
กายภาพกับลกั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ
และสงั คมในประเทศไทย

๓๘. วเิ คราะหก์ ารเปลีย่ นแปลงทางกายภาพของ ส ๕.๒ ป.๖/๒
ประเทศไทยในอดตี กับปจั จบุ ันและผลท่ี
เกิดข้ึนจากการเปลีย่ นแปลงน้ัน

๓๙. นำเสนอตวั อย่างทส่ี ะท้อนให้ผลจากการรักษา ส ๕.๒ ป.๖/๓
และทำลายสิง่ แวดล้อม และเสนอแนวทางใน
การจัดการส่งิ แวดล้อมในประเทศไทย

สอบปลายปกี ารศึกษา

รวมท้ังสิ้นตลอดปี

หมายเหตุ อัตราสว่ นคะแนนระหวา่ งเรยี นกับการสอบปลายภาค ๗๐/๓๐

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๙๓

โครงสรา้ งกลมุ่ สาระการเรียนรู้ ระดับช้นั มัธยมศึกษาตอนต้น
กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และ วฒั นธรรม

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๙๔

รายวชิ าพ้นื ฐาน

รหสั วชิ า ชื่อวิชา จำนวน จำนวนหน่วยกติ หมายเหตุ
ชัว่ โมง (ช้ัน)
ส๒๑๑๐๑ ส๒๑๑๐๑ สังคมศึกษา ศาสนา และ ๖๐ ช่ัวโมง
วฒั นธรรม ๑ ๑.๕ หน่วยกติ ม.๑ เทอม ๑
ส๒๑๑๐๒ ๖๐ ชวั่ โมง
ส๒๑๑๐๒ สงั คมศึกษา ศาสนา และ ๑.๕ หน่วยกติ ม.๑ เทอม ๒
ส๒๒๑๐๑ วฒั นธรรม ๒ ๖๐ ชั่วโมง
๑.๕ หน่วยกติ ม.๒ เทอม ๑
ส๒๒๑๐๒ ส๒๒๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนา และ ๖๐ ชว่ั โมง
วัฒนธรรม ๓ ๑.๕ หนว่ ยกติ ม.๒ เทอม ๒
ส๒๓๑๐๑ ๖๐ ช่ัวโมง
ส๒๒๑๐๒ สงั คมศึกษา ศาสนา และ ๑.๕ หน่วยกิต ม.๓ เทอม ๑
ส๒๓๑๐๒ วฒั นธรรม ๔ ๖๐ ช่ัวโมง
๑.๕ หน่วยกติ ม.๓ เทอม ๒
ส๒๑๒๐๑ ส๒๓๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนา และ ๒๐ ช่ัวโมง
ส๒๑๒๐๒ วัฒนธรรม ๕ ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกิต ม.๑ เทอม ๑
ส๒๒๒๐๑ ๒๐ ชั่วโมง ๐.๕ หนว่ ยกิต ม.๑ เทอม ๒
ส๒๒๒๐๒ ส๒๓๑๐๒ สงั คมศึกษา ศาสนา และ ๒๐ ชั่วโมง ๐.๕ หนว่ ยกิต ม.๒ เทอม ๑
ส๒๓๒๐๑ วฒั นธรรม ๖ ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกติ ม.๒ เทอม ๒
ส๒๓๒๐๒ ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกิต ม.๓ เทอม ๑
ส๒๑๑๐๑ ประวัติศาสตร์ ๑ ๐.๕ หน่วยกิต ม.๓ เทอม ๒

ส๒๑๑๐๒ ประวัติศาสตร์ ๒

ส๒๒๑๐๑ ประวตั ิศาสตร์ ๓

ส๒๒๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๔

ส๒๓๑๐๑ ประวัติศาสตร์ ๕
ส๒๓๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๖

โครงสรา้ งรายวชิ า

ส๒๑๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๑ ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี ๑ ภาคเรยี นท่ี ๑

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๙๕

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรียน ๖๐ ชว่ั โมง จำนวน ๑.๕ หนว่ ย

กิต เวลา นำ้ หนัก
(ช่ัวโมง) คะแนน
ลำดบั ชื่อหน่วยการ มฐ./ตวั ชวี้ ัด สาระสำคัญ
๓๓
ท่ี เรยี นรู้

๑ การเผยแผ่พุทธ ส๑.๑ ม.๑/๑ -การสงั คายนาพระพุทธศาสนา

ศาสนาหรือ ศาสนา -การเข้ามาส่ปู ระเทศไทยของ

ท่ตี นนบั ถือสู่ พระพุทธศาสนา

ประเทศไทย

๒ ความสำคัญของ ส๑.๑ ม.๑/๒ -ความสำคัญของศาสนาพุทธในฐานะ ๓ ๔
๔
พระพทุ ธศาสนา ศาสนาของชาติ ๔
๔
หรอื ศาสนาทีต่ นนับ -ความสำคญั ของพระพทุ ธศาสนา ฐานะ

ถือต่อสังคมไทย เปน็ สถาบนั หลกั ของสงั คมไทย

-ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนาใน

ฐานะเป็นส่งิ ทช่ี ่วยให้บุคคลพัฒนาตน

และครอบครัว

๓ พุทธประวตั ิ ส๑.๑ ม.๑/๓ - ความหมายของพุทธประวตั ิ ๓

- เทวทูต ๔

- การบำเพ็ญทกุ รกริ ิยา

- สรุปและวิเคราะห์พทุ ธประวัติ

- หลกั ธรรมเบอ้ื งตน้ เกยี่ วกบั วนั สำคัญทาง

พระพทุ ธศาสนา

๔ พทุ ธสาวก ชาดก ส๑.๑ ม.๑/๔ - พระมหากสั สปะ ๓

และ - พระอบุ าลี

ศาสนิกชนตัวอยา่ ง - อานาถบิณฑิกะ

- นางวิสาขา

- อัมพชาดก

- พระเจา้ อโศกมหาราช

- พระโสณะ และ พระอตุ ตระ

๕ พุทธคณุ และอริยสัจ ส๑.๑ ม.๑/๕ - พระรัตนตรัย ๓

๔ - อรยิ สัจ๔

- พทุ ธศาสนสุภาษติ

๖ การดำเนนิ ชีวิตแบบ ส๑.๑ ม.๑/๖ - โยนโิ สมนสิการ ๓๔
๓๓
โยนโิ สมนสกิ าร - วธิ คี ิดแบบคณุ ค่าแท้-คุณค่าเทียม

- วิธีคิดแบบคุณ-โทษ และ ทางออก

๗ การบรหิ ารจติ เจรญิ ส๑.๑ ม.๑/๗ - สวดมนต์แปล และแผเ่ มตตา

ปญั ญา - ฝกึ สติและสมาธิ

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๙๖
๔
- การนำวธิ กี ารบริหารจติ และเจรญิ ๔
๓
ปญั ญาไปใชใ้ นชีวติ ประจำวนั ๔

๘ หลักธรรมในการ ส๑.๑ ม.๑/๘ - หลกั ความพอเพียง ๓ ๔
๓ ๔
ดำรงชีวติ แบบ - อรยิ สัจ ๔ ๓
๓
พอเพยี งและรักษา - โยนิโสมนสิการ
๓
ส่ิงแวดล้อม ๓

๙ ความจำเป็นที่ต้อง ส๑.๑ ม.๑/๙ - ศาสนาอิสลาม

เรียนรศู้ าสนาอ่นื ๆ - ศาสนาครสิ ต์

- ศาสนาพราหมณ์ ฮินดู

- ศาสนาสกิ ข์

๑๐ ศาสนสมั พันธ์ ส๑.๑ - ความหมายและความจำเป็นของ

ม.๑/๑๐ ศาสนสมั พนั ธ์

- การปฏิบัตอิ อยา่ งเหมาะสมต่อศาสนิก

ชนอื่น

- แบบอย่างของบุคคลด้านศาสนสมั พนั ธ์

๑๑ วฒั นธรรม ส๒.๑ -ความหมายของวฒั นธรรม

ม.๑/๓ -ความสำคญั ของวฒั นธรรม

-ประเภทของวฒั นธรรม

-การเปล่ียนแปลงทางวฒั นธรรม

-วฒั นธรรมประจำภาคของไทย

-ที่มาของวฒั นธรรมไทย

-ลกั ษณะของวัฒนธรรมไทย

-วัฒนธรรมในภมู ภิ าคเอเชียตะวนั ออก

เฉียงใต้

-วฒั นธรรมเปน็ ปัจจยั สร้างความสัมพันธ์

ทดี่ ตี อ่ กนั

-วฒั นธรรมทีเ่ ป็นปจั จัยนำไปสูค่ วาม

เขา้ ใจผดิ ตอ่ กัน

๑๒ ความหมายและ ส๒.๑ -ความหมาย ความสำคัญและประโยชน์

ความสำคัญของ ม.๑/๑ ของเศรษฐศาสตร์

เศรษฐศาสตร์ -ทรพั ยากรทม่ี จี ำกัด กบั ความต้องการ

-ความขาดแคลน การเลอื ก และ เสยี

โอกาส

๑๓ การบรโิ ภค ส๓.๑ -ความหมายและความสำคัญของการ

ม.๑/๒ บรโิ ภคอย่างมีประสิทธภิ าพ

-หลักการบรโิ ภคท่ีดี

-ปัจจัยทมี่ ีอทิ ธิพลตอ่ พฤติกรรมการ

บริโภค

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๙๗

๑๔ ชวี ติ เป็นสขุ ดว้ ย ส๓.๑ -ค่านยิ มและพฤตกิ รรมของการบรโิ ภค ๓ ๓
เศรษฐกิจพอเพยี ง ม.๑/๓ ของคนในสังคม และ ผลดี ผลเสยี ของ
พฤติกรรมการบรโิ ภค

-ความเปน็ มาและความหมายของ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
-หลักการของเศรษฐกจิ พอเพียง
-หลกั การทรงงานของรชั กาลที่ ๙
-แนวทางประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียง
ในชีวิตประจำวัน

๑๕ สถาบนั การเงนิ ส๓.๒ -ความหมาย ประเภท และความสำคัญ ๓ ๔

ม.๑/๑ ของสถาบันการเงนิ ท่มี ีต่อระบบ ๓ ๔
๓ ๓
เศรษฐกจิ ๓ ๓
๓ ๔
-บทบาท หน้าที่ และ ความสำคัญของ
๕๗ ๗๐
ธนาคารกลาง ๓ ๓๐
๖๐ ๑๐๐
-การหารายได้ รายจา่ ย การออม การ

ลงทุน ซึ่งแสดงความสมั พันธ์ระหวา่ ง

ผู้ผลติ ผู้บริโภค และ สถาบนั การเงนิ

๑๖ ลักษณะทาง ส๕.๑ -การเปล่ียนแปลงประชากร เศรษฐกิจ

กายภาพของทวปี ม.๑/๑ สังคม และ วฒั นธรรมในทวีปเอเชีย

เอเชยี -การก่อเกิดส่งิ แวดล้อมใหม่ทางสงั คม

๑๗ พิกัดภูมิศาสตร์ ส๕.๑ -ละติจูด ลองจจิ ดู

ม.๑/๑ -เส้นแบ่งเวลา

-เปรียบเทยี บวนั เวลา ของโลก

๑๘ กจิ กรรมทาง ส๕.๒ -กิจกรรมทางเศรษฐกจิ

เศรษฐกิจในทวีป ม.๑/๑ , ม. -สงั คมและวัฒนธรรม

เอเชยี ๑/๒

๑๙ การอนรุ ักษ์และ ส๕.๒ -การอนุรักษท์ รัพยากรธรรมชาตแิ ละ

ความรว่ มมือ ม.๑/๓,ม.๑/ สง่ิ แวดล้อม

ระหวา่ งประเทศ ๔

เก่ยี วกบั

ทรพั ยากรธรรมชาติ

รวมระหว่างภาค

รวมสอบปลายภาค

รวม

โครงสรา้ งรายวิชา

ส๒๑๑๐๒ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๒ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๑ ภาคเรยี นท่ี ๒