หลักสูตรสังคมศึกษา

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๙๘

กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรียน ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หน่วย

กติ

ลำดบั ช่ือหน่วยการ มฐ./ตัวชวี้ ัด สาระสำคญั เวลา น้ำหนกั

ที่ เรยี นรู้ (ชว่ั โมง) คะแนน

๑ การปฏิบัติตนตาม ส๑.๒ -สังคหวตั ถุ ๔ ๕๓

หลกั ธรรมของ ม.๑/๓ -พรหมวหิ าร ๔

ศาสนา

๒ การจดั พิธีกรรมและ ส๑.๒ -ความสำคญั ของศาสนพิธี และ ๕ ๗
๗
การปฏบิ ัตติ น ม.๑/๔ พิธีกรรม ๔
๗
-การจดั เตรยี มศาสนพิธี และ พิธกี รรม

-การอาราธนาศลี

-การจัดโต๊ะหมูบ่ ชู า

-การจดุ ธูปเทียน

-การปฏิบัตติ นในศาสนพิธี พิธีกรรม

๓ วนั สำคัญทาง ส๑.๒ - วันธรรมสวนะ ๖

พระพุทธศาสนา ม.๑/๕ - วนั มาฆบชู า

- วนั วสิ าขบชู า

- วนั อฐั มบี ูชา

- วนั อาสาฬหบูชา

- วนั เข้าพรรษา

- วนั ออกพรรษา

- วันเทโวโรหนะ

๔ รฐั ธรรมนญู ส๒.๒ - หลักการ เจตนารมณ์ โครงสร้าง และ ๕

ม.๑/๑ สาระสำคัญของรัฐธรรมนญู แหง่

ราชอาณาจักรไทยฉบบั ปจั จบุ ัน

- การปฏิบตั ติ นตามบทบญั ญตั ิของ

รฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย ฉบับ

ปัจจบุ นั เกยี่ วกับสิทธิ เสรภี าพ และ

หน้าที่

๕ อำนาจอธิปไตย ส๒.๒ - ความหมายของอำนาจอธปิ ไตย ๕

ม.๑/๒ - ความสำคญั ของอำนาจอธิปไตย

- การใชอ้ ำนาจอธปิ ไตย

- การตรวจสอบ และ การถ่วงดุลอำนาจ

๖ การปฏิบตั ติ นตาม ส๒.๒ - สทิ ธิ และ เสรีภาพของชนชาวไทยตาม ๕ ๗

บทบัญญัติของ ม.๑/๓ รัฐธรรมนูญฉบับปัจจบุ ัน

รฐั ธรรมนูญ - หนา้ ทขี่ องชนชาวไทยตามบทบัญญัติ

รัฐธรรมนูญ

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๙๙
๗
๗ เศรษฐกจิ ไทย ส๓.๒ - การพง่ึ พาอาศยั กนั ทางเศรษฐกจิ ใน ๖
ม.๑/๒ ประเทศ ๗
๕ ๗
๘ อุปสงค์ อุปทาน ส๓.๒ - ตัวอย่างการพ่ึงพาอาศยั กนั ทาง ๕ ๗
ม.๑/๓ เศรษฐกิจในประเทศและชมุ ชน ๕ ๗
๕
๙ ทวปี ออสเตรเลีย ส๕.๒ - ปญั หาเศรษฐกิจในชุมชนของประเทศ ๗๐
และโอเชยี เนยี ม.๑/๑ และแนวแก้ไข ๕๗ ๓๐
๓ ๑๐๐
๑๐ ปัจจัยทางกายภาพ ส๕.๒ - การแบง่ ปนั ทางเศรษฐกิจในประเทศ ๖๐
- ความหมายและความสำคญั ของ
และสังคมตอ่ ม.๑/๒,
ทรพั ย์สินทางปัญญา
เศรษฐกิจของ ม.๑/๓, - กฎหมายเก่ียวกบั ทรพั ยส์ ินทางปัญญา
- ตัวอยา่ งการละเมดิ ทรัพย์สินทางปัญญา
โอเชยี เนยี ม.๑/๔
- ความหมาย และกฎเกณฑ์ของอปุ สงค์
๑๑ ภัยพิบตั ิ ส๕.๒ อปุ ทาน

ม.๑/๔ - ปจั จัยท่ีมผี ลตอ่ การกำหนดอุปสงค์
อปุ ทาน

- โอเชยี เนีย
- เครอื รัฐออสเตรเลีย
- นิวซีแลนด์

ปัจจยั ทางกายภาพ และ ทางสงั คม
- ส่ิงแวดล้อมใหม่ทางสังคม

-การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
ส่งิ แวดลอ้ ม

-ความหมายและประเภทของภยั พบิ ตั ิ
-สาเหตขุ องภัยพบิ ัติ
-การจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
ในทวีปเอเชยี ทวีปออสเตรเลีย และ โอ
เชยี เนยี อย่างยงั่ ยืน

รวมระหวา่ งภาค
รวมสอบปลายภาค
รวม

โครงสร้างรายวชิ า

ส๒๒๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๓ ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๒ ภาคเรียนท่ี ๑

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๐๐

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๖๐ ช่ัวโมง จำนวน ๑.๕ หน่วย

กติ

ลำดบั ชื่อหน่วยการ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคญั เวลา น้ำหนกั

ที่ เรียนรู้ (ชว่ั โมง) คะแนน

๑ พระพทุ ธ ส๑.๑ -การเผยแผ่พทุ ธศาสนาสปู่ ระเทศ เพื่อน ๔ ๔

ม.๒/๑, บา้ นและการนับถือพระพุทธศาสนาของ

ม.๒.๒, ประเทศเพ่ือนบา้ น

ม.๒.๓, -ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนาทชี่ ่วย

ม.๒.๔, เสริมสร้างความเขา้ ใจอันดีกบั ประเทศ

ม.๒.๕, เพื่อนบ้าน

ม.๒.๖ -ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนากบั

การพัฒนาชุมชนและการจดั ระเบยี บ

สังคม

-สรปุ และวเิ คราะห์พุทธประวัติ

-ชาดก

-หลักธรรมเบื้องต้นที่เกยี่ วเนอื่ งกับวนั

สำคญั ทางศาสนา และ การปฏบิ ตั ติ นได้

ถกู ต้อง

๒ โครงสรา้ งและสาระ ส๑.๑ -โครงสร้างและสาระโดยสังเขปของ ๓ ๔

โดยสงั เขปของ ม.๒/๗ พระไตรปฎิ ก

พระไตรปิฎก -พระรัตนตรัย

๓ ธรรมคุณ และ ข้อ ส๑.๑ - ธรรมคณุ ๓๔

ธรรมอรยิ สจั ๔ ม.๒/๘ - อริยสัจ ๔

๔ การพฒั นาจิตเพื่อ ส๑.๑ - วิธีคดิ แบบอบุ ายปลุกเรา้ คุณธรรม ๓๔
๔๕
การเรียนรูแ้ ละ ม.๒/๙ - วิธคี ดิ แบบอรรถธรรมสมั พนั ธ์

ดำเนินชวี ติ ดว้ ยวธิ ี

คดิ แบบโยนิโส

มนสกิ าร

๕ การสวดมนต์ แผ่ ส๑.๑ - การสวดมนต์

เมตตา บริหารจติ ม.๒/๑๐ -คำบชู าพระรตั นตรยั

และเจริญปญั ญา -กราบพระรัตนตรัย

ดว้ ยอาณาปานสติ -บทสรรเสรญิ คณุ พระรัตนตรัย

(อติ ิปโิ ส)

-พระพทุ ธคณุ

-พระธรรมคุณ

-พระสงั ฆคุณ

- คำแผ่เมตตา

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๐๑

- การบรหิ ารจิตตามหลักอานาปานสติ
และ เจรญิ ปัญญา

๖ การปฏบิ ตั ติ นตาม ส๑.๑ - หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนาเพือ่ การ ๓ ๔
๓ ๔
หลกั ธรรมทาง ม.๒/๑๑ ดำรงตนอย่างเหมาะสมในกระแสความ ๔ ๔
๔ ๔
พระพุทธศาสนา เปล่ียนแปลงของโลก ๔ ๔

- หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนาเพื่อการ ๔ ๔
๓ ๔
อยู่ร่วมกันอยา่ งสันติสขุ

๗ มรรยาทของ ส๑.๒ - มรรยาทของพุทธศาสนกิ ชน

พทุ ธศาสนกิ ชน ม.๒/๒

๘ กฎหมายกบั ตวั เรา ส๒.๑ - กระบวนการตรากฎหมาย

ม.๒/๑, - กฎหมายที่เกย่ี วข้องกับตนเองและ

ส๒.๒ ครอบครวั

ม.๒/๑ - กฎหมายทเ่ี กย่ี วข้องกับชุมชน และ

ประเทศ

๙ พลเมืองดกี ับวิถี ส๒.๑ - สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรภี าพ หน้าท่ี

ประชาธิปไตย ม.๒/๒ ในฐานะของพลเมอื งดีตามวิถี

ประชาธปิ ไตย

- แนวทางส่งเสริมใหป้ ฏิบัตติ นเปน็

พลเมอื งดี

๑๐ สถาบันทางสังคม ส๒.๑ ม.๒/๓ -บทบาทและความสำคัญของสถาบนั

ทางสังคม

-สถาบนั ครอบครัว

-สถาบนั การศึกษา

-สถาบันศาสนา

-สถาบนั เศรษฐกิจ

-สาบนั ทางการเมืองการปกครอง

-ความสมั พันธ์ของสถาบันทางสงั คม

๑๑ เรียนรู้วฒั นธรรม ส๒.๑ -วฒั นธรรมไทย

เอเชีย ม.๒/๔ -วฒั นธรรมประเทศในภูมภิ าคเอเชยี

-วฒั นธรรมท่ีเป็นปจั จัยสำคญั ในการ

สรา้ งความเขา้ ใจอนั ดีระหว่างกนั

๑๒ การลงทนุ และ ส๓.๑ -ความหมายและความสำคัญของการ

การออม ม.๒/๑ ลงทนุ และ การออม

-การบรหิ ารจัดการเงินออมและการ

ลงทนุ

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๐๒

๑๓ การผลิตสินคา้ และ ส๓.๑ -ปัจจยั ของการลงทนุ และการออม ๓ ๔
-ปัญหาของการลงทุนและการออมใน ๓ ๔
การบริการ ม.๒/๒ ประเทศไทย

๑๔ การพฒั นาการผลิต ส๓.๑ -ความหมายความสำคญั และหลักการ
ในทอ้ งถน่ิ ตาม ม.๒/๓ ผลิตสินค้า และ การบริการอยา่ งมี
ปรัชญาของ ประสทิ ธิภาพ
เศรษฐกิจพอเพยี ง -การผลิตสินคา้ และ การบริการใน
ท้องถ่นิ

-ความเปน็ มาและความหมายของ
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
-หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียง
-แนวทางประยุกต์ใชเ้ ศรษฐกิจพอเพียง
ในการผลิตสินคา้ และ การบริการใน
ท้องถ่ิน

๑๕ การคมุ้ ครองสิทธิ ส๓.๑ -การรักษาและคุ้มครองสทิ ธขิ อง ๓ ๔
ของตนเองในฐานะ ม.๒/๔ ผู้บรโิ ภค ๓ ๕
ผบู้ ริโภค -กฎหมายคมุ้ ครองสทิ ธผิ ู้บรโิ ภคและ ๓ ๔
หนว่ ยงานทเ่ี กย่ี วข้อง
๑๖ ทวปี ยโุ รป ส๕.๑ -การดำเนนิ กจิ กรรมพิทกั ษส์ ิทธิและ
ม.๒/๑, ผลประโยชนต์ ามกฎหมายในฐานะ
ส๕.๒ ผบู้ ริโภค
ม.๒/๑, -แนวทางการปกปอ้ งสิทธขิ องผบู้ ริโภค
ม.๒/๒,
ม.๒/๓ -ลักษณะทางกายภาพของทวีปยุโรป
-ลกั ษณะทางเศรษฐกจิ สงั คม
๑๗ ทวีปแอฟริกา ส๕.๑ วฒั นธรรมและประชากรของทวปี ยโุ รป
ม.๒/๑, -วกิ ฤตการณ์ด้านทรัพยากรธรรมชาติ
ส๕.๒ และส่งิ แวดลอ้ มในทวปี ยุโรป
ม.๒/๑, -แนวทางการอนุรกั ษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อมใน
ทวีปยุโรป
-ผลกระทบจาการเปลีย่ นแปลงของ
สิง่ แวดลอ้ มในทวีปยุโรปต่อประเทศไทย

-ลกั ษณะทางกายภาพของทวีปแอฟรกิ า
-ลักษณะทางเศรษฐกจิ สงั คม
วัฒนธรรมและประชากรของทวีป
แอฟริกา

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๐๓

ม.๒/๒, ๕๗ ๗๐
ม.๒/๓ ๓ ๓๐
๖๐ ๑๐๐
รวมระหว่างภาค
รวมสอบปลายภาค
รวม

โครงสร้างรายวชิ า

ส๒๒๑๐๒ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๔ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๒ ภาคเรยี นท่ี ๒

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๐๔

กลุม่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หน่วย

กติ

ลำดับ ชอื่ หน่วยการ มฐ./ตัวช้ีวดั สาระสำคญั เวลา นำ้ หนกั

ที่ เรยี นรู้ (ช่ัวโมง) คะแนน

๑ ศาสนพธิ ี ส๑.๒ -การทำบุญตักบาตร ๙ ๑๐

ม.๒/๓ -การถวายภตั ตาหาร

-การถวายสังฆทานและเครอ่ื งสงั ฆทาน

-การถวายผา้ อาบนำ้ ฝน

-การจดั เคร่ืองไทยธรรม

เครอื่ งไทยทาน

-การกรวดน้ำ

-การทอกกฐิน

-การทอดผา้ ป่า

๒ คำสอนเกยี่ วกบั วัน ส๑.๒ -หลกั ธรรมในวันสำคญั ทาง ๘ ๑๐

สำคัญทางศาสนา ม.๒/๔ พระพทุ ธศาสนา

และ การปฏบิ ตั ิ -ระเบียบพิธี และ การปฏบิ ตั ิตนในวนั

สำคญั ทางพระพุทธศาสนา

๓ กระบวนการในการ ส๒.๒ -กระบวนการในการตรากฎหมาย ๘ ๑๐

ตรากฎหมาย ม.๒/๑ -ผ้มู ีสทิ ธิเสนอร่างกฎหมาย

-ขนั้ ตอนการตรากฎหมาย

-การมสี ว่ นร่วมของประชาชนใน

กระบวนการตรากฎหมาย

๔ ขอ้ มลู ข่าวสาร ส๒.๒ -เหตกุ ารณแ์ ละการเปล่ียนแปลงการ ๘ ๑๐

ทางการเมืองไทย ม.๒/๒ ปกครองของไทย

สมยั ปจั จุบนั -หลกั การเลอื กข้อมลู ขา่ วสารทาง

การเมือง

๕ ระบบเศรษฐกจิ และ ส๓.๒ - ระบบเศรษฐกิจแบบตา่ งๆ ๘ ๑๐

ความสมั พนั ธท์ าง ม.๒/๑, - หลักการและผลกระทบจากการพ่งึ พา

เศรษฐกิจระหวา่ ง ม.๒/๓, อาศัย และ การแข่งขนั ทางเศรษฐกิจใน

ประเทศ ม.๒/๔, ภูมิภาคเอเชีย

ม.๒/๖ - การกระจายของทรัพยากรในโลกท่ี

สง่ ผลต่อความสัมพนั ธท์ างเศรษฐกิจ

ระหว่างประเทศ

- การแข่งขันทางการค้าในประเทศไทย

และต่างประเทศท่ีส่งผลต่อคุณภาพ

สนิ คา้ ปรมิ าณการผลติ และราคาสนิ คา้

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๐๕
๑๐
๖ เคร่อื งมือทาง ส๕.๑ - เครื่องมือทางภมู ิศาสตร์ทแ่ี สดงลกั ษณะ ๘
๘ ๑๐
ภมู ิศาสตร์ ม.๒/๑, ทางกายภาพและสังคมของทวปี ยุโรป

ม.๒/๒ และแอฟริกา

๗ สงิ่ แวดลอ้ มใหม่ทาง ส๕.๒ - ปฏิสัมพนั ธ์ระหวา่ งสภาพแวดล้อมทาง

สงั คมในทวีปยุโรป ม.๒/๓ กายภาพกับมนษุ ย์ที่เกดิ ขึ้นในทวีปยุโรป

และ ทวีปแอฟรกิ า และทวีปแอฟริกา

รวมระหว่างภาค ๕๗ ๗๐
รวมสอบปลายภาค ๓ ๓๐
รวม ๖๐ ๑๐๐

โครงสรา้ งรายวิชา

ส๒๓๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๕ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๓ ภาคเรียนที่ ๑

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๐๖

กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรยี น ๖๐ ช่ัวโมง จำนวน ๑.๕ หน่วย

กิต

ลำดับ ช่อื หน่วยการ มฐ./ตวั ชว้ี ดั สาระสำคญั เวลา นำ้ หนกั

ท่ี เรียนรู้ (ช่ัวโมง) คะแนน

๑ การเผยแผ่ ส๑.๑ -การเผยแผ่พุทธศาสนาในทวีปเอเชยี ๓ ๔

พระพุทธศาสนาใน ม.๓/๑ -การเผยแผ่พุทธศาสนาในทวีปยุโรป

ทวีปต่างๆ -การเผยแผพ่ ทุ ธศาสนาในทวีป

ออสเตรเลยี

-การเผยแผ่พทุ ธศาสนาในอเมริกา

๒ ความสำคัญของ ส๑.๑ -ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนาที่ ๓๔

พุทธศาสนาต่อ ม.๓/๒ สรา้ งสรรคอ์ ารยธรรม

สังคมโลก -ความสำคญั ของพระพุทธศาสนาที่

สรา้ งสรรค์ความสงบสุขให้สงั คมโลก

๓ พระพทุ ธศาสนากับ ส๑.๑ - แนวคิดพื้นฐานของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๒ ๓

ปรัชญาเศรษฐกจิ ม.๓/๓ - เศรษฐกจิ เชิงพุทธกับการพัฒนาทย่ี ั่งยนื

พอเพยี งและการ

พฒั นาทย่ี ง่ั ยนื

๔ พระพทุ ธรปู ปาง ส๑.๑ - ศึกษาพุทธประวัติจากพระพทุ ธรูปปาง ๓ ๔

ตา่ งๆและพุทธ ม.๓/๔ ต่างๆ

ประวตั ิ - สรปุ และวิเคราะห์พุทธประวัติ

๕ สาวก ชาดก และ ส๑.๑ - สาวก ๒๓

พทุ ธศาสนกิ ชน ม.๓/๕ - พุทธศาสนิกชน

ตัวอย่าง - ชาดก

๖ สังฆคุณและ ส๑.๑ - พระรตั นตรยั ๓๔

ข้อความสำคญั ม.๓/๖ - อรยิ สจั ๔ ๒๓
๒๓
- พุทธปณิธาน ๔

- พทุ ธศาสนสุภาษิต

๗ มรรยาทของ ส๑.๒ - มรรยาทของพุทธศาสนิกชน

พุทธศาสนกิ ชน ม.๓/๒

๘ กฎหมายกับชีวติ ส๒.๑ - การกระทำความผิดทางอาญา

ม.๓/๑ - การกระทำความผิดทางแพ่ง

๙ รัฐธรรมนูญฉบบั ส๒.๒ - หลกั การของรัฐธรรมนญู พ.ศ.๒๕๕๐ ๓ ๔

พ.ศ.๒๕๕๐ ม.๓/๓ - บทบญั ญัติของรัฐธรรมนูญที่เกย่ี วขอ้ ง

กับการเลือกตงั้

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๐๗

๑๐ วฒั นธรรมไทยและ ส๒.๑ - บทบัญญตั ขิ องรฐั ธรรมนญู ทเี่ ก่ยี วข้อง ๒ ๑
กับการตรวจสอบการใชอ้ ำนาจรฐั ๓ ๔
สากล ภูมปิ ัญญา ม.๓/๓ ๒ ๓
- ความสำคญั ของรฐั บาลในการบริหาร ๓ ๔
ไทย ราชการแผน่ ดิน
-วฒั นธรรมไทย ๒ ๓
๑๑ ปัญหาความขัดแยง้ ส๒.๑ -ภูมปิ ญั ญาไทย
-วฒั นธรรมสากล ๒ ๒
และแนวคิด ม.๓/๔ -ความหมายของความขัดแย้ง ๒ ๒
-ปัจจยั ที่ทำใหเ้ กิดตวามขัดแย้ง ๒ ๓
๑๒ การดำรงชวี ติ อย่าง ส๒.๑ -ปญั หาดา้ นสงั คมของไทย
-แนวทางลดความขดั แย้ง ๒ ๑
มคี วามสุขใน ม.๓/๕ -ปจั จยั ท่ีสง่ เสริมการดำรงชวี ติ ให้มี
ความสขุ
ประเทศและสงั คม
-ตลาดในระบบเศรษฐกจิ
โลก -การกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ
-ความหมายของอปุ สงค์ และ อปุ ทาน
๑๓ กลไกราคาในระบบ ส๓.๑ -หลักการปรบั และเปลี่ยนแปลงราคา
สินคา้ และบรกิ าร
เศรษฐกจิ ม.๓/๑ -เศรษฐกิจพอเพียง
-ปัญหาต่างๆของท้องถนิ่
๑๔ ปญั หาและการ ส๓.๑ -แนวทางแก้ไขและพัฒนาทอ้ งถนิ่
พฒั นาท้องถ่นิ ตาม ม.๓/๓ -แนวคิดของเศรษฐกจิ พอเพียงกบั การ
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พฒั นาดา้ นตา่ งๆ
พอเพียง -หลกั การสำคัญของระบบสหกรณ์
-ความสัมพันธข์ องแนวคิดเศรษฐกิจ
๑๕ เศรษฐกิจพอเพยี ง ส๓.๑ พอเพียงกับระบบสหกรณ์
กบั ระบบสหกรณ์ ม.๓/๓ -บทบาทหนา้ ท่ีของรัฐบาล
-บทบาทและกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของ
๑๖ บทบาทหน้าที่ของ ส๓.๒ รัฐบาล
-นโยบายและกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของ
รัฐบาลในระบบ ม.๓/๑ รัฐบาลที่มีตอ่ บุคคล
-นโยบายและกิจกรรมทางเศรษฐกิจของ
เศรษฐกิจ รัฐบาลทีม่ ีตอ่ กลุม่ คน
-นโยบายและกิจกรรมทางเศรษฐกจิ ของ
๑๗ นโยบายและ ส๓.๒ รฐั บาลทมี่ ตี ่อประเทศ
-ภาวะเงนิ เฟ้อ
กจิ กรรมทาง ม.๓/๒

เศรษฐกิจของ

รฐั บาล

๑๘ เงินเฟ้อ เงินฝืด ส๓.๒

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๐๘

๑๙ เครอ่ื งมือทาง ม.๓/๔ -ภาวะเงินฝดื ๒ ๔
ภูมิศาสตร์ -เคร่อื งมือทางภมู ศิ าสตร์
ส๕.๑ -เครือ่ งมือทางภมู ิศาสตรป์ ระเภทให้ ๒ ๓
ม.๓/๑ ขอ้ มลู
-เคร่ืองมือทางภมู ศิ าสตรป์ ระเภทใช้หา ๒ ๓
๒๐ ลกั ษณะทาง ส๕.๑ ข้อมลู ๒ ๑
-ระบบสารสนเทศภูมศิ าสตร์ หรือ จีไอ ๒ ๒
กายภาพของทวีป ม.๓/๑ เอส(GIS) ๒ ๑
-ทีต่ งั้ ขนาด และ อาณาเขต ๒ ๑
อเมริกาเหนือ -ลักษณะภูมิประเทศ ๕๗ ๗๐
-ลักษณะภมู ิอากาศและพชื พรรณ ๓ ๓๐
๒๑ ลักษณะทาง ส๕.๒ ธรรมชาติ ๖๐ ๑๐๐
-ลกั ษณะทรพั ยากรธรรมชาติและ
เศรษฐกจิ สงั คม ม.๓/๑, สิ่งแวดลอ้ ม
-ลกั ษณะทางเศรษฐกิจ
และวัฒนธรรม ม.๓/๒ -ลกั ษณะทางสงั คมและวัฒนธรรม
-ลกั ษณะทางดา้ นประชากร
๒๒ ส่งิ แวดลอ้ มใหม่ใน ส๕.๒ -สิ่งแวดล้อมใหม่ทางสังคมของทวปี
อเมรกิ าเหนอื
อเมรกิ าเหนอื ม.๓/๒ -วกิ ฤตการณ์ดา้ นทรัพยากรธรรมชาติ
-วิกฤตการณ์ด้านส่งิ แวดล้อม
๒๓ วกิ ฤตการณ์ดา้ น ส๕.๒
-แนวทางการอนรุ ักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติ ม.๓/๓ ทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม

และสิ่งแวดล้อม -ผลกระทบจาการเปล่ยี นแปลง
สงิ่ แวดลอ้ ม
๒๔ แนวทางการอนุรกั ษ์ ส๕.๒

ทรพั ยากรธรรมชาติ ม.๓/๔

และสิง่ แวดล้อม

๒๕ ผลกระทบจาการ ส๕.๒

เปล่ียนแปลง ม.๓/๕

ส่งิ แวดลอ้ ม

รวมระหวา่ งภาค

รวมสอบปลายภาค

รวม

โครงสร้างรายวิชา

ส๒๓๑๐๒ สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๖ ช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี ๓ ภาคเรยี นที่ ๒

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๐๙

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรียน ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หนว่ ย

กติ

ลำดบั ชื่อหน่วยการ มฐ./ตวั ช้วี ัด สาระสำคัญ เวลา นำ้ หนัก

ท่ี เรยี นรู้ (ชวั่ โมง) คะแนน

๑ หน้าทชี่ าวพทุ ธและ ส๑.๒ -การปฏิบัตหิ นา้ ท่ีของศาสนิกชนท่ีดี ๕ ๕

การปฏบิ ตั ิตนใน ม.๓/๓, -การปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี

ศาสนพิธี ม.๓/๔

๒ การปฏบิ ัตติ นตาม ส๑.๑ -หลักธรรมสำหรบั การทำงาน ๕ ๖
๖ ๗
หลักธรรมเพ่ือ ม.๓/๗ -หลักธรรมสำหรบั ครอบครวั ๕ ๗

ทำงานและมี ๕ ๖

ครอบครวั

๓ การพฒั นาจิตด้วย ส๑.๑ -วิธกี ารคดิ แบบอรยิ สัจ

วธิ ีการคดิ แบบ ม.๓/๘ -วิธกี ารคิดแบบสบื สาวเหตปุ ัจจยั

โยนิโสมนสกิ าร -สวดมนต์ และ แผเ่ มตตา

-การบรหิ ารจิต และ เจริญปัญญา ตาม

หลกั สตปิ ัฏฐาน เนน้ อาณาปาณสติ

๔ วิธีดำเนินชีวิต ส๑.๑ -วธิ ีการดำเนินชีวติ ของศาสนิกชน

ของศาสนิกชน ม.๓/๑๐ -ศาสนาพทุ ธ

ศาสนาอ่นื -ศาสนาอสิ ลาม

-ศาสนาคริสต์

-ศาสนาพราหมณ์ ฮนิ ดู

-ศาสนาสิกข์

๕ หน้าทีข่ องสาวกและ ส๑.๒ - หนา้ ที่และบทบาทของพระภิกษุ

การปฏิบัติต่อสาวก ม.๓/๑, - การปฏบิ ัตติ นตอ่ พระภกิ ษุ

ม.๓/๒ - การเป็นศษิ ย์ท่ีดตี ามทศิ เบ้ืองขวา

๖ วนั สำคญั ทาง ส๑.๒ - วนั ธรรมะสวนะ ๖๖
๕๖
พระพทุ ธศาสนา ม.๓/๕ - วันมาฆบชู า

- วันวิสาขบูชา

- วันอาสาฬหบชู า

- วันเขา้ พรรษา

- วันอัฏฐมีบชู า

- วันออกพรรษา

- หลกั ปฏิบตั ติ นในวนั สำคัญ

๗ พทุ ธมามกะและการ ส๑.๒ - การแสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ

ธำรงรงศาสนา ม.๓/๖ - การธำรงรักษาพระพุทธศาสนา

ศาสนา

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๑๐
๗
๘ ปัญหาการว่างงาน ส๓.๒ - การวา่ งงาน ๕
ม.๓/๕ - ประเภทของของการว่างงาน ๗
- สาเหตุของของการว่างงาน ๕
๙ การรวมกลมุ่ ทาง ส๓.๒ - ผลกระทบของของการวา่ งงาน ๗
เศรษฐกิจระหวา่ ง ม.๓/๓ - แนวทางแก้ไขปัญหาการวา่ งงาน ๕
ประเทศ ๖
- ความสำคัญของการรวมกลุ่มทาง ๕
๑๐ การกดี กนั ทาง ส๓.๒ เศรษฐกจิ ระหว่างประเทศ ๗๐
การค้าระหว่าง ม.๓/๖ ๕๗ ๓๐
ประเทศ - ลกั ษณะของการรวมกล่มุ ทางเศรษฐกจิ ๓ ๑๐๐
ระหว่างประเทศ ๖๐
๑๑ ลักษณะทาง ส๕.๑
กายภาพของ ม.๓/๑ - การรวมกลมุ่ ทางเศรษฐกิจในภมู ิภาค
อเมรกิ าใต้ - การค้าและการลงทนุ ระหวา่ งประเทศ

- ความหมายของกีดกันทางการค้า
ระหว่างประเทศ

- สาเหตขุ องกดี กนั ทางการคา้ ระหวา่ ง
ประเทศ

- วิธีการกดี กันทางการค้าระหว่างประเทศ

- ที่ตัง้ ขนาด และ อาณาเขตของอเมริกา
ใต้

- ลักษณะภูมปิ ระเทศ
- ลกั ษณะภมู อิ ากาศและพืชพรรณ

ธรรมชาติ
- ลกั ษณะทรัพยากรธรรมชาตแิ ละ

สงิ่ แวดล้อม

รวมระหวา่ งภาค
รวมสอบปลายภาค
รวม

ส๒๑๒๐๑ ประวัตศิ าสตร์ ๑ โครงสร้างรายวิชา ภาคเรียนที่ ๑
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๑

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๑๑

กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรยี น ๒๐ ชว่ั โมง จำนวน ๐.๕ หน่วย

กติ

ลำดับ ชอ่ื หน่วยการ มฐ./ตัวช้วี ัด สาระสำคัญ เวลา นำ้ หนกั

ที่ เรยี นรู้ (ชั่วโมง) คะแนน

๑ ประวัติศาสตร์ ส๔.๑ -การแบง่ เวลาทางประวัติศาสตรแ์ ละ ๑๔ ๑๗

กาลเวลา และ ม.๑/๑, การนับศักราชในประวตั ศิ าสตร์ไทย

วิธกี ารทาง ม.๑/๒, -การศึกษาประวัติศาสตรแ์ ละวธิ กี าร

ประวัติศาสตร์ ม.๑/๓ ทางประวตั ิศาสตร์

๒ การปฏบิ ัตติ นตาม ส๔.๒ -ปัจจัยพืน้ ฐานทสี่ ่งผลต่อการ ๑๕ ๑๘

หลักธรรมเพ่อื ม.๑/๑, เปล่ยี นแปลงในเอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต้

ทำงานและมี ม.๑/๒ -พฒั นาการทางประวตั ิศาสตร์ของ

ครอบครัว ดินแดนในเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้

-แหล่งอารยธรรมในเอเชียตะวันออก

เฉียงใต้

๓ ความเป็นมาและ ส๔.๓ -การตัง้ หลักแหล่งสมยั กอ่ น ๑๔ ๑๘

การตัง้ ถ่นิ ฐานของ ม.๑.๑ ประวตั ศิ าสตร์

ไทย -การตัง้ ถิ่นฐานสมยั ประวัตศิ าสตร์ใน

ประเทศไทย

อิทธพิ ลของอารยธรรมในอาเซียนทม่ี ี

ผลกระทบต่อพฒั นาการของไทย

๔ อาณาจักรสโุ ขทัย ส๔.๓ -การต้ังถิ่นฐานก่อนอาณาจักรสโุ ขทยั ๑๔ ๑๗

ม.๑.๑, -การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

ม.๑.๒, -พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั

ม.๑.๓ -ภมู ปิ ัญญาและวฒั นธรรมของ

อาณาจักรสโุ ขทัย

-การเสอื่ มของอาณาจกั รสโุ ขทัย

รวมระหวา่ งภาค ๕๗ ๗๐

รวมสอบปลายภาค ๓ ๓๐

รวม ๖๐ ๑๐๐

โครงสร้างรายวิชา

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๑๒

ส๒๑๒๐๒ ประวัติศาสตร์ ๒ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๑ ภาคเรียนที่ ๒

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๒๐ ชั่วโมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ย

กติ

ลำดบั ชือ่ หน่วยการ มฐ./ตวั ชว้ี ดั สาระสำคญั เวลา น้ำหนัก

ท่ี เรียนรู้ (ชัว่ โมง) คะแนน

๑ ประวตั ศิ าสตรข์ อง ส๔.๓ -การต้งั ถิ่นฐานสมัยก่อนอาณาจักร ๑๔ ๑๗

ไทยสมัยก่อนสุโขทัย ม.๑/๑ สุโขทัย

-การสถานาอาณาจักรสุโขทยั

๒ พฒั นาการดา้ น ส๔.๓ -พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ๑๔ ๑๗
ตา่ งๆของอาณาจักร ม.๑/๒ -การปกครอง
สุโขทัย -ความสมั พันธก์ บั ต่างชาติ(ด้านการ ๑๔ ๑๘
การเมือง) ๑๕ ๑๘
๓ วฒั นธรรมและ ส๔.๓ -เศรษฐกจิ
ภมู ิปัญญาไทยสมัย ม.๑/๓ -สภาพสงั คม ๕๗ ๗๐
สโุ ขทยั ๓ ๓๐
-ลทั ธิ ความเช่อื และศาสนา ๖๐ ๑๐๐
๔ วัฒนธรรมและ ส๔.๓ -ศิลปกรรม
-ภาษาและวรรณกรรม
ภมู ปิ ญั ญาใน ม.๑/๓ -ดนตรีและนาฏกรรม
-ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี
สงั คมไทยปจั จบุ นั
-ศลิ ปกรรม
-ประตมิ ากรรม
-สถาปตั ยกรรม
-จิตรกรรม
-หตั ถศิลป์
-วรรณกรรม
-พัฒนาการของวรรณกรรม
-ประเภทของวรรณกรรม
-นาฏดรุ ยิ างคศลิ ป์
-ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี

รวมระหว่างภาค
รวมสอบปลายภาค
รวม

ส๒๒๒๐๑ ประวัติศาสตร์ ๓ โครงสรา้ งรายวิชา ภาคเรียนที่ ๑
ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี ๒

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๑๓

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๒๐ ช่ัวโมง จำนวน ๐.๕ หน่วย

กติ

ลำดบั ช่ือหน่วยการ มฐ./ตัวชีว้ ัด สาระสำคญั เวลา น้ำหนัก

ท่ี เรยี นรู้ (ชัว่ โมง) คะแนน

๑ หลักฐานทาง ส๔.๑ -หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์กับ ๕๖

ประวัตศิ าสตร์ ม.๒/๑ การศึกษาประวตั ศิ าสตร์

-วธิ ีการประเมนิ ความนา่ เช่ือถือของ

หลักฐานทางประวัติศาสตร์

๒ ความจรงิ กับ ส๔.๓ -ความจริงและข้อเทจ็ จรงิ ของเหตุการณ์ ๕ ๖

ขอ้ เท็จจรงิ ของ ม.๒/๒ ทางประวัติศาสตร์ คอื อะไร

เหตุการณท์ าง -วิเคราะห์ความแตกตา่ งระหว่างความ

ประวัตศิ าสตร์ จริง กบั ขอ้ เทจ็ จรงิ ของเหตกุ ารณ์ทาง

ประวตั ิศาสตร์

๓ การตีความหลกั ฐาน ส๔.๑ -การตคี วามข้อมลู จากหลักฐานทาง ๕ ๖

ทางประวัติศาสตร์ ม.๒/๓ ประวัตศิ าสตร์

๔ ภมู ภิ าคเอเชยี ส๔.๒ -สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตรข์ อง ๕ ๗
ตะวนั ออก ม.๒/๑, เอเชยี ตะวันออก ๕ ๗
ม.๒/๒ -พฒั นาการทางประวตั ิศาสตร์ สังคม ๕ ๗
เศรษฐกิจ และ การเมืองของเอเชีย ๕ ๗
๕ ภูมิภาคเอเชยี ใต้ ส๔.๒ ตะวนั ออก
ม.๒/๑,
ม.๒/๒ -สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตรข์ อง
เอเชียใต้
๖ ภมู ภิ าคเอเชยี ส๔.๒ -พฒั นาการทางประวัติศาสตร์ สงั คม
ตะวนั ตกเฉยี งใต้ ม.๒/๑, เศรษฐกิจ และ การเมืองของเอเชยี
ม.๒/๒ เอเชียใต้

๗ ภูมภิ าคเอเชยี กลาง ส๔.๒ -สภาพแวดลอ้ มทางภมู ศิ าสตร์ของ
ม.๒/๑, เอเชยี ตะวันตกเฉียงใต้
ม.๒/๒ -พัฒนาการทางประวตั ิศาสตร์ สงั คม
เศรษฐกจิ และ การเมืองของเอเชีย
ตะวันตกเฉียงใต้

-สภาพแวดลอ้ มทางภูมิศาสตร์ของ
เอเชียกลาง
-พฒั นาการทางประวัติศาสตร์ สงั คม
เศรษฐกจิ และ การเมืองของเอเชยี
เอเชียกลาง

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๑๔
๖
๘ แหล่งอารยธรรม ส๔.๒ -อารยธรรมลุ่มแมน่ ำ้ หวางเหอ ๕
โบราณในทวปี ม.๒/๒ -อารยธรรมล่มุ แมน่ ำ้ สินธุ ๖
เอเชยี -อารยธรรมเมโสโปเตเมีย ๕ ๖
-อิทธิพลของอารยธรรมโบราณทีม่ ีต่อ ๖
๙ การสถาปนา ส๔.๓ ทวีปเอเชียในปัจจบุ นั ๖
๖
อาณาจักรอยุธยา ม.๒/๑ -การตั้งถ่ินฐานก่อนการสถาปนา ๗๐
อาณาจักรอยธุ ยา ๕๗ ๓๐
๑๐ ปัจจัยความมั่นคง ส๔.๓ -การสถาปนากรุงศรีอยุธยา ๓ ๑๐๐
๖๐
และความ ม.๒/๒ -ปจั จัยดา้ นสภาพชยั ภมู แิ ละที่ตงั้
-พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์
เจริญรงุ่ เรอื งของ สมัยอยุธยา
-การผสมผสานทางดา้ นเชอื้ ชาตขิ อง
อาณาจักรอยธุ ยา ประชากร

๑๑ พัฒนาการของ ส๔.๓ -ดา้ นการเมืองการปกครอง
อาณาจักรอยุธยา ม.๒/๑ -ด้านเศรษฐกิจ
-ดา้ นสังคม
-ดา้ นความสมั พันธร์ ะหวา่ งประเทศ

รวมระหวา่ งภาค
รวมสอบปลายภาค
รวม

ส๒๒๒๐๒ ประวัติศาสตร์ ๔ โครงสรา้ งรายวิชา ภาคเรยี นท่ี ๒
ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๒

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๑๕

กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรยี น ๒๐ ช่วั โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ย

กติ

ลำดบั ช่ือหน่วยการ มฐ./ตวั ชี้วดั สาระสำคญั เวลา นำ้ หนัก

ท่ี เรยี นรู้ (ช่ัวโมง) คะแนน

๑ ภูมิปญั ญาและ ส๔.๓ -ภูมปิ ญั ญาทเ่ี ป็นนามธรรม ๑๙ ๓๐

ศิลปกรรมสมัย ม.๒/๓ -ศิลปะสถาปัตยกรรม

อยธุ ยา -วรรณกรรมและศิลปะการแสดง

-ขนบธรรมเนียมประเพณี

๒ การสถาปนาและ ส๔.๓ -การสถาปนากรุงธนบรุ ี ๑๙ ๒๐

การสรา้ งเสถยี รภาพ ม.๒/๑ -การเสริมสรา้ งเสถยี รภาพกรุงธนบรุ ี

เมอื งธนบรุ ี

๓ ภูมปิ ัญญา ส๔.๓ -การทำนบุ ำรุงศิลปวฒั นธรรมและภูมิ ๑๙ ๒๐

ศิลปวฒั นธรรม และ ม.๒/๓ ปญั ญา

บคุ คลสำคัญ -บคุ คลสำคัญสมยั ธนบุรี

รวมระหว่างภาค ๕๗ ๗๐

รวมสอบปลายภาค ๓ ๓๐

รวม ๖๐ ๑๐๐

ส๒๓๒๐๑ ประวัติศาสตร์ ๕ โครงสรา้ งรายวิชา ภาคเรยี นท่ี ๑
ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ ๓

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๑๖

กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๒๐ ชั่วโมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ย

กติ

ลำดับ ช่ือหน่วยการ มฐ./ตัวชว้ี ดั สาระสำคญั เวลา นำ้ หนกั

ที่ เรียนรู้ (ชวั่ โมง) คะแนน

๑ วิธีการทาง ส๔.๑ -การใชว้ ิธกี ารทางประวัติศาสตร์ ๑๙ ๒๓

ประวัตศิ าสตร์ กับ ม.๓/๑ วเิ คราะห์เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์

เหตกุ ารณ์ทาง -การศกึ ษาวิเคราะห์เหตกุ ารณท์ าง

ประวตั ิศาสตร์ ประวตั ิศาสตรส์ มยั รัตนโกสนิ ทรโ์ ดยใช้

วิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์

๒ พฒั นาการของ ส๔.๓ -ทวีปยโุ รป ๑๙ ๒๔

ภูมภิ าคตา่ งๆของ ม.๓/๑ -ทวปี อเมรกิ าเหนือ

โลก -ทวีปอเมริกาใต้

-ทวีปแอฟริกา

-ทวีปออสเตรเลีย

-อารยธรรมตะวนั ตกต่อสังคมโลก

-ความร่วมมอื และความขัดแย้งในค.ศ.ท่ี

๒๐

๓ พัฒนาการของชาติ ส๔.๓ -การสถาปนากรุงรัตนโกสนิ ทรแ์ ละ ตัง้ ๑๙ ๒๓

ไทยสมยั ม.๓/๑, ราชวงศจ์ ักรี

รัตนโกสนิ ทร์ ม.๓/๒ -ปจั จัยทส่ี ร้างเสถยี รภาพของ

รัตนโกสินทร์

-บทบาทของพระมหากษัตรยิ ต์ อ่ ความ

เจริญ มนั่ คงของชาติ

-พัฒนาการดา้ นต่างๆของกรงุ

รัตนโกสนิ ทร์

รวมระหว่างภาค ๕๗ ๗๐

รวมสอบปลายภาค ๓ ๓๐

รวม ๖๐ ๑๐๐

ส๒๓๒๐๒ ประวัติศาสตร์ ๖ โครงสร้างรายวิชา ภาคเรียนท่ี ๒
ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ ๓

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๑๗

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลาเรียน ๒๐ ช่ัวโมง จำนวน ๐.๕ หน่วย

กติ

ลำดบั ชอ่ื หน่วยการ มฐ./ตวั ชีว้ ดั สาระสำคัญ เวลา นำ้ หนกั

ที่ เรียนรู้ (ช่ัวโมง) คะแนน

๑ บทบาทของไทย ส๔.๑ -การปกครองระบอบประชาธปิ ไตย ๒๘ ๓๐

สมยั ประชาธิปไตย ม.๓/๑ -เศรษฐกจิ ไทยสมยั ประชาธิปไตย

-ความสมั พนั ธก์ บั ต่างประเทศในยคุ

ปัจจบุ นั

๒ ภมู ปิ ัญญาและ ส๔.๓ -ศลิ ปสถาปัตยกรรม ๒๙ ๔๐

วัฒนธรรมไทย ม.๓/๑ -วรรณกรรม

-นาฏดรุ ิยางคศิลป์

-ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี

-บคุ คลสำคัญต่อการพฒั นาภูมปิ ัญญา

และวัฒนธรรม

รวมระหวา่ งภาค ๕๗ ๗๐

รวมสอบปลายภาค ๓ ๓๐

รวม ๖๐ ๑๐๐

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๑๘

หนว่ ย ช่ือหนว่ ยการ มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา นำ้ หนกั
ที่ เรยี นรู้ การเรียนรู/้ ตัวชว้ี ดั (ชวั่ โมง) คะแนน
1 พระพุทธศาสนา ส 1.1 ป.1/1
1.การศกึ ษาเก่ยี วกับพุทธประวตั ศิ ึกษาเก่ียวกั 2 4
บ ประวัตขิ องพระพุทธเจา้
ตง้ั แตป่ ระสตู ิจนถงึ ปรนิ ิ พาน 3 4
เพื่อใหท้ ราบถึงตน้ กำเนิดและความเป็นมา 3 4
ของพระพทุ ธศาสนา 3 4
2.การศกึ ษาประวัตศิ าสดาของศาสนาต่างๆ
จะ 2 2
ชว่ ยใหเ้ ข้าใจความเปน็ มาของศาสนาต่างๆไดด้ ี
ยิ่งข้ึน

2 แบบอย่างที่ดี ส 1.1 1.ชื่นชมและบอกแบบอยา่ ง
ป.1/2 การดำเนินชวี ิตและ ข้อคดิ ประวัตสิ าวก ชาดก
เร่อื งเลา่ และศาสนิชน ตัวอย่างจะทำ
ใหไ้ ดห้ ลักธรรมและข้อคดิ ท่สี ามรถ
นำไปใช้ในการดำเนนิ ชีวิตอยา่ งถูกต้องเพ่อื ให้เกดิ
ความสุขทง้ั ต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชนและ
ประเทศชาติ

3 หลักธรรมนำ ส 1.1 1.การปฏิบัติตนตามหลกั ธรรมคำสอนของศาสนา
ความสขุ ป.1/3 จะสง่ ผลใหเ้ กดิ ความสขุ ความเจรญิ ในชวี ิต และ
ป.1/4 ทำใหต้ นเอง ครอบครวั และสังคมมีความสงบสขุ
4 ชาวพทุ ธท่ีดี ส 1.2
ป.1/1 1.พุทธศาสนิกชนทด่ี ีนอกจากการนำ
ป.1/2 หลักธรรม
ป.1/3 ทางพระพุทธศาสนาไปเปน็ แนงทางปฏบิ ตั ิในการ
ดำเนินชีวติ เราควรที่จะบำรุงพระพุทธศาสนาให้
คงอย่แู ละเจรญิ รุ่งเรืองต่อไปโดยการบำเพญ็
ประโยชน์ ต่อวัดและศาสนสถานและแสดงตน
เปน็ พทุ ธมามกะ
2. ศาสนิกชนของแตล่ ะศาสนามหี น้าท่ีบำเพ็ญ
ประโยชนต์ อ่ ศาสนาที่ตนนับถือ

5 ความสมั พันธ์ ส 2.1 1 การอยู่ในสังคมได้อย่าง
ของสมาชิกใน ป.1/1 มีความสุขนน้ั สมาชิกใน
ครอบครัวแล ป.1/2 สังคมต้องปฏิบัติตนเป็นคนดโี ดยเร่ิมต้งั แต่การ
ะ โรงเรียน ปฏิบัติตนเปน็ คนดีของครอบครัวและโรงเรยี นใน
วยั เดก็ ซ่งึ เป็นพื้นฐานในการใช้ชวี ติ ต่อไปใน
อนาคต

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๑๙

หนว่ ย ชือ่ หน่วยการ มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด เวลา นำ้ หนัก
ท่ี เรียนรู้ การเรยี นรู้/ตัวชี้วัด (ชวั่ โมง) คะแนน
ส 2.2 ป.1/1
6 สมาชิกทีด่ ีใน ส 2.1 ป.1/2 2. คนทกุ คนมีความสามารถในแตล่ ะดา้ นแตกต่าง 2
ครอบครัวและ ส 2.2 ป.1/3 3
โรงเรียน กันไปการใช้ความสามารถท่ีตนมีอยู่เพ่ือกระทำ 5

7 การทำความดี ความดีจะสง่ ผลใหต้ นเองเปน็ ผมู้ จี ติ ใจที่ดเี ปน็ ท่ี

8 ประชาธิปไตย ชน่ื ชมจากผู้อนื่ และอยู่ร่วมกันกบั ผู้อ่ืนได้อยา่ งมี
ในครอบครัว
และโรงเรียน ความสขุ

1.ครอบครัว โรงเรียนประกอบด้วยสมาชิกที่ 3

ดำรงชวี ิตและประกอบกิจกรรมต่างๆร่วมกนั ซึ่ง

แตล่ ะคนจะมีบทบาทและหน้าท่แี ละสิทธิแตกตา่ ง

กนั ไปการปฏบิ ัติตนตามบทบาทหน้าท่ีและสิทธิ

ตนเองไดร้ บั อย่างเหมาะสมจะทำให้ทกุ คนอยู่

ร่วมกันในครอบครวั และโรงเรียนได้อยา่ งมี

ความสุข

1.คนทุกคนมีความสามารถในแต่ละด้านแตกตา่ ง 2

กันไปการใช้ความสามารถท่ีตนมีอยู่เพ่ือกระทำ

ความดจี ะส่งผลใหต้ นเองเป็นผูม้ จี ิตใจทด่ี ีเป็นที่

ชน่ื ชมจากผู้อื่นและอยู่ร่วมกันกับผู้อ่ืนได้อยา่ งมี

ความสุข

1.การปฏิบัติกิจกรรมในครอบครวั และโรงเรียน 3

โดยใชก้ ระบวนการประชาธิปไตยเปน็ การปลูกฝงั

และวางพืน้ ฐานการใชช้ ีวิตตามกฎระเบียบของ

สังคมเพื่อให้อย่รู ่วมกนั ดว้ ยความสงบสุข

9 สินค้าและ ส 3.1 ป.1/1 1.ในการดำรงชวี ติ ประจำวนั เราตอ้ งใช้สินคา้ และ 3 2
ใช้บรกิ ารซ่ึงเปน็ ส่งิ ที่อำนวยความสะดวกต่าง ๆ 3 5
บรกิ ารใน ป.1/3 ในการดำรงชีวิตการรูจ้ ักใช้สินค้าและบริการอย่าง
รคู้ ุณค่าจะทำให้ได้ใช้ประโยชนใ์ นการใช้มากทีส่ ุด
ชีวิตประจำวัน 2.ทรัพย์ากรเป็นส่ิงที่มนุษยน์ ำมาใชป้ ระโยชน์เพื่อ
การดำรงชวี ติ ประจำวันทรัพย์ากรบางชนดิ ท่ใี ช้
10 จ่ายเปน็ ออมได้ ส 3.1ป.1/2 แลว้ หมดไปเราจึงควรใช้อยา่ งประหยดั และให้เกดิ
ไมข่ ัดสน ประโยชน์คุ้มคา่ ทส่ี ุดเพ่ือใหม้ ีทรพั ย์ากรไว้ใชต้ ่อไป
ในอนาคต

1. เงนิ มคี วามสำคัญในการใช้จา่ ยเพ่ือการ
ดำรงชีวติ การใชเ้ งนิ อย่างเหมาะสมกบั รายได้จะ
ทำใหม้ เี งินเหลือเกบ็ ไวใ้ ชใ้ นยามจำเป็น
2.การรู้จกั เก็บออมเงินโดยการวางแผนการใช้จา่ ย
และสะสมเงนิ ทเ่ี หลือใช้อยูเ่ สมอจะทำใหต้ นเอง

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๐

หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนกั
ท่ี เรยี นรู้ การเรียนร/ู้ ตัวชี้วัด (ชัว่ โมง) คะแนน

และครอบครวั มีความมั่นคงมีเงนิ ไวใ้ ช้จ่ายใน
อนาคต

11 ทำงานดีมี ส 3.2ป.1/1 1.การทำงานมีท้ังประเภทท่ีไมก่ อ่ ให้เกดิ รายได้ 3 2
ความสขุ และประเภทท่กี ่อให้เกิดรายได้โดยการได้รับเงนิ
เป็นการตอบแทนจากการทำงานซ่งึ การทำงานท่ี
สจุ รติ และไม่ก่อโทษหรือผลกระทบต่อผูอ้ น่ื จะทำ
ใหเ้ กิดความเจริญกา้ วหนา้ ท้งั ต่อตนเองครอบครวั
และสังคม

12 สง่ิ ต่างๆรอบตวั ส 5.1 ป.1/1 1.สงิ่ ต่างๆรอบตวั เราเรยี กว่าสิ่งแวดล้อม 2 5
ส 5.2 ป.1/1 2.สิ่งแวดล้อมจำแนกได้เปน็ 2 ประเภทให้ญๆ่ 4 7
คอื สิง่ แวดล้อมทเ่ี กดิ ข้นึ เองตามธรรมชาตแิ ละ
13 ตำแหนง่ ระยะ ส 5.1 สิง่ แวดลอ้ มทมี่ นษุ ย์สรา้ งขน้ึ
ทิศ และแผนผงั ป.1/2 3.สง่ิ แวดล้อมตา่ ง ๆมี
ป.1/3 ความสัมพันธร์ ะหว่างกนั
ตวั เรามคี วามสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมและต้อง
พ่ึงพาอาศัยส่ิงแวดลอ้ มตลอดเวลา
1.สง่ิ ต่าง ๆมตี ำแหน่งท่เี ปน็ สมบตั ติ ิดตวั ถ้าเป็น
สงิ่ มชี ีวิต เรยี กว่าทีอ่ ยู่ ถ้าเปน็ สิ่งไม่มีชวี ติ เรยี กว่า
ทีต่ ัง้
2.ส่งิ ต่าง ๆมีระยะกบั สง่ิ อนื่ ๆ เสมอเชน่ บ้านกับ
โรงเรยี นมรี ะยะทาง 2 กิโลเมตร ระยะใกล้หรือ ไกล
มคี วามสมั พนั ธก์ บั การเกิดช้าหรือเรว็ การมี
หรือไม่มีการได้รบั หรอื ไม่ได้รับ
3.สง่ิ ต่าง ๆ มีทศิ เป็นสมบตั ติ ิดตัว ทศิ หลักทีใ่ ช้
เป็นสากล กำหนดตามดวงอาทติ ย์ ไดแ้ ก่ ทศิ
ตะวนั ออก ทิศตะวนั ตก ทิศเหนอื ทิศใตท้ ศิ มี
ความสำคญั ต่อการเดินทางและการกำหนด
เป้าหมาย

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๑
44
14 สิ่งแวดล้อมกบั ส 5.1 ป.1/4 1.แผนผัง
การเปล่ียน ส 5.2 สามรถแสดงห้องเรียนทั้งห้องใหเ้ ป็น
แปลง ป.1/2 กระดาษแผ่นเดียวได้
ป.1/3 2.แผนผัง บอกให้ทราบว่ามสี ิ่งใดบ้าง รวมทั้ง
ตำแหนง่ ระยะและทศิ ของสง่ิ ตา่ ง ๆ วา่ มี
ความสัมพนั ธก์ นั อยา่ งไร
3.ภูมิประเทศ ดิน แหล่งน้ำ สัตวป์ ่าและ
ภูมิอากาศ เป็นส่ิงท่ีเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติส่ิง
เหลา่ นมี้ คี วามสมั พนั ธ์กบั การดำเนนิ ชวี ติ ของ
มนษุ ย์

หน่วย ชอื่ หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา นำ้ หนัก
ท่ี เรียนรู้ เรยี นร/ู้ ตวั ชวี้ ัด (ชั่วโมง) คะแนน

4.ภูมปิ ระเทศและภูมอิ ากาศ เปน็ ส่ิงแวดล้อมทาง

ธรรมชาติทส่ี มั พันธ์กบั มนุษย์ตลอดเวลา

5.ภมู ปิ ระเทศเปน็ ลกั ษณะธรรมชาติของแผน่ ดนิ ที่

มนุษยเ์ กีย่ วข้องและใชป้ ระโยชนม์ ากที่สุด

6.ภูมอิ ากาศเป็นลักษณะของธรรมชาตขิ องสิง่ ท่ี

อยบู่ นท้องฟ้าจะมีสภาพแตกต่างกนั ไปตาม

ฤดกู าล

7.ส่งิ ต่าง ๆ เป็นส่ิงแวดล้อมล้วนมีความสมั พนั ธ์

ระหว่างกนั สง่ิ ต่าง ๆ ในธรรมชาตมิ กี าร

เปล่ยี นแปลงตลอดเวลา

8.การเข้าใจส่ิงแวดลอ้ มรอบตัวเรา ทำใหเ้ ราจดั

ระเบียบสิ่งแวดล้อมท้งั ท่ีบ้านและโรงเรยี นใหน้ า่

อยู่

9.เราสามารถมีส่วนร่วมในการจัดสิ่งแวดล้อมที่

บ้านและช้ันเรยี นเพื่อใหม้ ีการเปล่ยี นแปลงไป

ในทางท่ีดีได้โดยเร่ิมจากเร่ืองง่ายๆใกล้ๆตัว

รวมระหว่างปี 40 70
ปลายปี - 30
40 100
รวมตลอดทั้งปี

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๒

คำอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน

ส ๑๒๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนาฯ๒ กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๒ เวลา ๘๐ ชั่วโมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า การรวบรวมข้อมูล อภิปรายความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบเบื้องต้นของ

ศาสนา ประวัตศิ าสนา ศาสดาของศาสนาคมั ภีร์ และการใชภ้ าษาของศาสนา รวบรวมหลักจรยิ ธรรม การบำเพ็ญ

ประโยชน์ต่อครอบครัวโรงเรียน และชุมชน หลักปฏิบัติการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุขศาสนพิธีและพิธีกรรมในวัน

สำคัญของศาสนา การบริหารจิต การเจริญปัญญาเบื้องต้นการทำความดีของบุคคลในครอบครัว และโรงเรียน

การปฏิบัติตนตามคำแนะนำเกี่ยวกับศีลธรรมจริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม การเป็นพลเมืองดี ในสังคม

ประชาธิปไตย การยอมรับ การเคารพสิทธิ และหน้าที่ของตนเอง เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวสิทธิของบุคคลที่

พึงได้รับการคุ้มครองการขัดเกลาของสังคม ค่านิยม ความเชื่อประเพณี วัฒนธรรม และภูมิปัญญาของ

ท้องถน่ิ ความสัมพนั ธ์ของสมาชกิ ในครอบครวั บทบาทหนา้ ท่ีของตนเอง การแกป้ ญั หาความขดั แย้ง ขอ้ ตกลง กฎ

กติกา ระเบียบในโรงเรียนความหมาย และความสำคัญของรัฐธรรมนูญ ประโยชน์ของรายรับ–รายจ่ายของ

ครอบครัวตัดสินใจเลือกอย่างเหมาะสม เศรษฐกิจพอเพียง อาชีพของชุมชน การซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้าและ

บริการ ประโยชน์ของธนาคารภาษีที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันลักษณะทางกายภาพ องค์ประกอบของแผนผัง

แผนที่ ตำแหน่ง ระยะทิศทาง ทรัพยากรธรรมชาติรู้คุณค่าของธรรมชาติ การสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมทาง

สังคม การเปรียบเทียบประชากรกับสิ่งแวดล้อม การฝึกสังเกตสิ่งต่างๆรอบตัว โดยใช้กระบวนการสังคม

กระบวนการสืบค้น กระบวนการกล่มุ กระบวนการแกป้ ัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไท ย มีจิต

สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง

เหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้ีวัด
ส 4.1 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3 ส 4.2 ป 1/1, ป 1/2
ส 4.3 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3
รวมท้ังหมด 8 ตัวชว้ี ดั

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๒๓

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

ส ๑๓๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนาฯ๓ กล่มุ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี ๓ เวลา ๘๐ ช่ัวโมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูล อภิปรายแสดงความคิดเห็น สรุปใจความสำคัญความหมาย

ความสำคัญ องค์ประกอบของศาสนา ประโยชน์ประวัติศาสดาของศาสนา ภาษา ที่ใช้ในคัมภีรข์ องศาสนาที่ตน

นับถือหลักจรยิ ธรรมในการพฒั นาตน การบำเพ็ญประโยชน์ต่อครอบครัว โรงเรียนวิธีปฏิบตั ิเก่ียวกับ ศาสนพิธี

พิธีกรรมในวันสำคัญของศาสนา การบริหารจติ การเจริญปญั ญา สติ สัมปชญั ญะ ความรำลึกได้ ความรู้ตัวช่ืนชม

การทำความดีของบุคคลในครอบครัว และโรงเรียน ศีลธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม การเป็นพลเมืองดีใน

สังคม ประชาธิปไตย การเคารพสิทธิและหน้าที่ของตนเอง บทบาทสิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ สถานภาพ สิทธิของ

บุคคลท่พี ึงได้รับการค้มุ ครอง การขดั เกลาของสังคม คา่ นยิ ม ความเชื่อ ประเพณี การอนุรักษว์ ัฒนธรรม และภูมิ

ปัญญาของท้องถิ่น การสร้างความดี การแก้ปัญหาความขัดแย้ง กฎ กติกา ระเบียบในชุมชน ความสำคัญของ

กฎหมายรัฐธรรมนูญ รายรับ–รายจ่ายผลประโยชน์ที่ผู้บริโภคได้รับการตัดสินใจเลือกอย่างเหมาะสม ระบบ

เศรษฐกิจพอเพียงอาชีพในชุมชนการแลกเปลี่ยน สินค้าและบริการความสำคัญของธนาคารภาษีที่เกี่ยวข้องใน

ชีวิตประจำวัน องค์ประกอบทางกายภาพ ลักษณะ ความเกี่ยวข้องแผนผัง แผนที่ ตำแหน่ง ระยะทิศทาง

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ การพึ่งพาอาศัยกัน สิ่งแวดล้อมทางสังคมการอนุรักษ์ การใช้

พลังงาน การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมการรู้จักสังเกตสิ่งต่างๆรอบตัวโดยใช้กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการคิด

วเิ คราะห์ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการเผชญิ สถานการณ์และแก้ปัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต

สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง

เหมาะสม

มาตรฐาน/ตวั ชี้วัด
ส 4.1 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3 ส 4.2 ป 1/1, ป 1/2
ส 4.3 ป 1/1, ป 1/2, ป 1/3
รวมทั้งหมด 8 ตวั ชี้วัด

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๔

คำอธิบายรายวิชาพ้ืนฐาน

ส ๑๔๑๐๑ สังคมศึกษา ศาสนาฯ๔ กล่มุ สาระการเรยี นรูส้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ ๔ เวลา ๘๐ ช่ัวโมง

คำอธบิ ายรายวิชา

สังเกต ศึกษาค้นคว้า อภิปราย ซักถาม แสดงความคิดเห็น รวบรวมข้อมูล สืบค้น ข้อมูลสรุปใจความ

สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญทางศาสนา และศาสดาของศาสนาพุทธ คัมภีร์ทางศาสนาที่ตนนับถือ หลักธรรมของ

ศาสนา การบริหารจิตและเจริญปัญญา ชื่นชมการทำความดีของบุคลากรในสังคม แปลความหมายในคัมภีร์

ศาสนาที่ตนนับถือ เสนอแนวทางการกระทำของตนเองและผู้อื่นในฐานะพลเมืองดีของสังคม สิทธิเด็ก เพ่ือ

ป้องกันตัวเองและสังคม เปรียบเทียบความแตกต่างของวัฒนธรรมในท้องถิ่นการยอมรับคุณค่าของกันและกัน

การรวมกลุ่มทั้งภาครัฐและเอกชน ชื่นชมการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

การรวมกลุ่มภาครัฐและเอกชนเพื่อพัฒนาท้องถ่ิน อำนาจอธิปไตย ปฏิบัติตามกฎหมายในชีวิตประจำวัน

วิเคราะห์ ผู้ผลิต ผู้บริโภค วิธีการของเศรษฐกิจ การหารายได้ การออม การลงทุน ผลผลิตทางด้านเศรษฐกิจ

การตลาด การธนาคาร สถาบันการเงินอื่น ๆ ภาษีที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวัน การพึ่งพา การแข่งขันทางด้าน

เศรษฐกิจ ปรากฏการณ์ต่าง ๆ แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ความแตกต่างของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ

โดยใช้กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณ์และ

แกป้ ัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต

สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง

เหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้ีวัด

ส ๑.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓ , ป.๔/๔ , ป.๔/๕ , ป.๔/๖ , ป.๔/๗, ป.๔/๘

ส ๑.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓

ส ๒.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓ , ป.๔/๔ , ป.๔/๕

ส ๒.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓

ส ๓.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓

ส ๓.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒

ส ๕.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒

ส ๕.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป.๔/๓

รวม ๘ มาตรฐาน ๒๙ ตัวช้ีวัด

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๕

คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน

ส ๑๕๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาฯ๕ กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๕ เวลา ๘๐ ช่ัวโมง

คำอธบิ ายรายวิชา

สังเกต ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ อภิปรายสนทนาซักถาม แสดงความคิดเห็น รวบรวมข้อมูล สืบค้น

ข้อมูล สรุปใจความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องราวพื้นฐานเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ความสำคัญของศาสนา ศาสดา และ

คัมภรี ท์ างศาสนาท่ีตนนับถือ หลกั ธรรมของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อเข้าใจในการพัฒนาตนและสงั คม ความหมาย

การบริหารจิต และเจริญปัญญา ชื่นชมการทำความดีของตนเองและบุคคลในสังคม และแนวปฏิบัติในการช่ืน

ชม การทำความดีของบุคคลสำคัญกลุ่มเพื่อนประโยชน์ของการบริหารจิตและเจริญปัญญาของศาสนาที่ตนนับ

ถือกระบวนการประชาธิปไตยในการทำงานร่วมกันในครอบครวั โรงเรียน ชุมชน การปฏิบัตติ น ตามสิทธิ หน้าท่ี

เสรีภาพในฐานะพลเมืองดีของประเทศ การดำเนินชีวิต ความแตกต่างของวัฒนธรรมในกลุ่มคนในภูมิภาคการ

ปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขโครงสร้างการปกครองประเทศซึ่งมีทั้ง

ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น เพื่อเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับการปกครองประเทศ

ความสำคัญในกฎหมายในชีวิตประจำวัน หน้าที่ของผู้ผลิต และผู้บริโภค ความหมายของระบบสินเชื่อ ผลดี

ผลเสียตอ่ ภาวะ การเงนิ การเลือกของผู้บริโภค ผลกระทบต่อทรัพยากรท่ีมีอยู่ ระบบสหกรณ์การบริหารทางด้าน

เศรษฐกจิ บทบาทการใช้เงนิ ในทอ้ งถ่ินการบริการต่างๆ ของธนาคารและสถาบันการเงินในตา่ งประเทศ ผู้บริโภค

ผูย้ ืมและนกั ธุรกิจการจัดหาแหล่งรายไดข้ องรัฐ ความเช่ียวชาญ ชำนาญดา้ นจำนวนปรมิ าณสนิ ค้ารวมท้ังที่ผลิต

การซื้อมาทางเศรษฐกิจการใช้แผนที่ในท้องถิ่นต่างๆ ลักษณะความแตกต่าง ผลกระทบของสิ่งแวดล้อมทาง

สังคม วฒั นธรรม วถิ ชี วี ิตในภูมิภาคต่าง ๆ ของไทยกบั สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ผลกระทบจากการกระทำของ

มนุษย์ที่มีต่อสิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และรักษาสมดุลในระบบนิเวศน์โดยใช้กระบวนการ

ปฏบิ ตั ิ กระบวนการคิดวเิ คราะห์ กระบวนการกลุม่ กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต

สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง

เหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั

ส ๑.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ , ป.๕/๕ , ป.๕/๖ , ป.๕/๗

ส ๑.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓

ส ๒.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓, ป. ๕/๔

ส ๒.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓

ส.๓.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓

ส ๓.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒

ส ๕.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒

ส ๕.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓

รวม ๘มาตรฐาน ๒๗ ตัวชว้ี ดั

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๒๖

คำอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน

ส ๑๖๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนาฯ๖ กล่มุ สาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นประถมศึกษาปที ี่ ๖ เวลา ๘๐ ช่ัวโมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ อภิปรายสนทนาซักถาม แสดงความคิดเห็นรวบรวมข้อมูลสืบค้นข้อมูล

ความสำคัญหลกั ธรรมพระรัตนตรัย ไตรสิกขา หลักธรรมโอวาท ๓ การทำความดีของบุคคลในประเทศ การสวด

มนต์ แผ่เมตตาของศาสนาที่ตนนับถือสรุปใจความสำคัญเกี่ยวกับพุทธประวัติตั้งแต่ปลงอายุสังขารจนถึงสังเวช

นียสถาน ประวัติศาสดา ข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า ศาสนิกชนตัวอย่างศาสนพิธี สถานที่ในศาสน

สถาน ศาสนิกชนที่ดี ประโยชน์ของการเข้าร่วมในศาสนพิธี พิธีกรรม กิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนา การ

บรหิ ารจติ และเจริญปัญญาวนั สำคัญทางศาสนา การกระทำทีแ่ สดงถงึ คณุ ลักษณะของการเปน็ พลเมืองดใี นสังคม

ประชาธิปไตย สิทธิเด็กที่พึงได้รับการคุ้มครองตามสิทธิมนุษยชนบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของตนเอง

บรรทัดฐานทางสังคมและวัฒนธรรม สัญลักษณ์เอกลักษณ์ ค่านิยม ประเพณี วัฒนธรรมในท้องถิ่นอำนาจ

อธิปไตยและการมีส่วนร่วมในการปกครองระบอบประชาธิปไตย กฎหมายในชีวิตประจำวัน การเลือกใช้

ทรัพยากรที่มีผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อม การเพิ่มรายได้เงินออมจากการลงทุน สิทธิและการคุ้มครองผู้บริโภค

เศรษฐกิจพอเพียงระบบสหกรณ์ การบริหาร ด้านการผลิต และการพ่ึงพาทางเศรษฐกิจบทบาทการใช้เงนิ และ

การบริการด้านการเงินต่างประเทศ การจัดเก็บภาษีการกู้ยืมเงินจากต่างประเทศ แผนที่ชนิดต่างๆการกระทำท่ี

สง่ ผลดแี ละผลเสยี ต่อสง่ิ แวดลอ้ มทางสังคม วฒั นธรรมรวมท้งั ผลกระทบจากการท่ีมนษุ ย์เปลีย่ นแปลงสิ่งแวดล้อม

ในด้านบวกและด้านลบ การกระทำทมี่ ีสว่ นช่วยแกป้ ัญหา และเสริมสภาพแวดลอ้ มในท้องถ่ินโดยใชก้ ระบวนการ

ปฏิบตั ิ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแก้ปัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต

สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่า งถูกต้อง

เหมาะสม

มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั
ส ๑.๑ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๔ , ป.๖/๕ , ป.๖/๖ , ป.๖/๗ , ป.๖/๘ , ป.๖/๙
ส ๑.๒ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๔
ส ๒.๑ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๔ , ป.๖/๕
ส ๒.๒ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓
ส ๓.๑ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓
ส ๓.๒ป.๖/๑ , ป.๖/๒
ส ๕.๑ป.๖/๑ , ป.๖/๒
ส ๕.๒ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓

รวม ๘ มาตรฐาน ๓๑ ตวั ช้วี ัด

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๗

คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน

ส ๑๑๑๐๒ ประวตั ิศาสตร์๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๑ เวลา ๔๐ ชั่วโมง

ศกึ ษาและใช้ปฏิทนิ ในการบอกวัน เดือน ปี ทใี่ ชใ้ นชีวติ ประจำวัน ซึ่งมีทั้งระบบสรุ ิยคตแิ ละจันทรคติ คำ

ที่แสดงช่วงเวลาเพื่อใช้เล่าเหตุการณ์ปัจจุบัน วันนี้ เดือนนี้ ตอนเช้า ตอนกลางวัน ตอนเย็น ตอนค่ำ และ

เรียงลำดับเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันตามวันเวลาที่เกิดขึ้น โดยใช้ทักษะการสังเกต การบอกเล่า การเชื่อมโยง

เพื่อให้สามารถใช้เวลาตามปฏิทินแสดงเหตุการณ์ในปัจจุบันและใช้คำแสดงช่วงเวลาเรียงลำดับเหตุการณ์ท่ี

เกดิ ข้ึนได้

รู้วิธีสืบค้นประวัติความเป็นมาของตนเองและครอบครัวอย่างง่ายๆโดยสอบถามผู้เกี่ยวข้องและ การ

บอกเล่าเรื่องราวที่สืบค้นได้ โดยใช้ทักษะการสอบถาม การรวบรวมข้อมูล การสรุปความ การเล่าเรื่อง เพื่อฝึก

ทักษะพื้นฐานของวิธีการทางประวัติศาสตร์ในการสืบค้นเรื่องราวจากแหล่งข้อมูล(เช่นบุคคล)และบอกเล่า

ข้อเทจ็ จรงิ ทคี่ ้นพบได้อย่างนา่ สนใจ

ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมสิ่งของเครื่องใช้หรือการดำเนินชีวิตของตนเองในสมัย

ปัจจุบัน กับสมัยของพ่อแม่ ปู่ย่า ตายายที่เป็นรูปธรรมและใกล้ตัวผู้เรียน เตารีด (การรีดผ้าด้วยเตาถ่านกับเตา

ไฟฟ้า) หม้อหุงข้าว (การหุงข้าวที่เช็ดน้ำด้วยฟืนหรือถ่านกับหม้อหุงข้าวไฟฟ้า) เกวียนกับรถยนต์ (การเดินทาง)

ถนน บ้านเรือน การใช้ควายไถนากับรถไถนา รวมทั้งเหตุการณ์สำคัญของครอบครัวที่เกิดขึ้นในอดีตที่มี

ผลกระทบต่อตนเองในปัจจบุ ัน ( การย้ายบา้ น การย้ายโรงเรียน การเลื่อนช้ันเรียน การได้รับรางวลั การสูญเสยี

บุคคลสำคัญของครอบครัว) โดยใช้ทักษะการสังเกต การใช้เหตุผล การเปรียบเทียบ การแยกแยะ การ

ยกตวั อยา่ ง และการบอกเล่า เพอื่ ให้เข้าใจการเปลย่ี นแปลงตามกาลเวลาและความสำคัญของอดีตท่ีมีต่อปัจจุบัน

และอนาคต สามารถปรับตัวใหเ้ ขา้ กบั วถิ ชี วี ิตปัจจุบันไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

ศึกษาความหมายและความสำคัญของสัญลักษณ์ของชาติไทย ได้แก่ ธงชาติ เพลงชาติ เพลงสรรเสริญ

พระบารมี ภาษาไทย อักษรไทย มารยาทไทย อาหารไทย การแต่งกายแบบไทย วัฒนธรรมและขนบธรรมเนียม

ประเพณีไทย และการปฏิบัติตนได้ถูกต้องตามกาลเทศะ รวมทั้งรู้จักสถานที่สำคัญซึ่งเป็นแหล่งวัฒ นธรรมใน

ชุมชน ศาสนสถาน ตลาด พิพิธภัณฑ์ และสิ่งที่เป็นความภาคภูมิใจในท้องถิ่น ที่ใกล้ตัวผู้เรียนและเห็นเป็น

รูปธรรม โดยใช้ทักษะการสังเกต การแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผลการอธิบาย การปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง

เพื่อก่อให้เกิดความรักและความภาคภูมิใจในความเป็นไทย ท้องถิ่น และประเทศชาติ ภูมิใจในสถาบันชาติ

ศาสนา และพระมหากษตั รยิ ์ ตระหนักและเหน็ คุณคา่ ทจี่ ะธำรงรกั ษาและสืบทอดต่อไป

มาตรฐานการเรยี นร้/ู ระดบั ชั้น/ตัวชว้ี ดั

ส ๔.๑ ป ๑/๑ , ป ๑/๒ , ป ๑/๓

ส ๔.๒ ป ๑/๑ ,ป ๑/๒

ส ๔.๓ ป ๑/๑ , ป ๑/๒ , ป ๑/๓

รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวชี้วดั

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๘

คำอธบิ ายรายวชิ าพ้นื ฐาน

ส ๑๒๑๐๒ ประวัติศาสตร์๒ กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี ๒ เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

รู้จักวันเวลาตามระบบสุริยคติและจันทรคติที่ปรากฏในปฏิทินที่แสดงเหตุการณ์สำคัญในอดีตและ

ปัจจุบัน รวมทั้ง การใช้คำที่แสดงช่วงเวลาในอดตี ปัจจุบัน และอนาคต วันนี้ เมื่อวานน้ี พรุ่งนี้, เดือนนี้ เดือน

ก่อน เดือนหน้า, ปีนี้ ปีก่อน ปีหน้า ในการอธิบายเหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้น โดยใช้ทักษะการสังเกต การสอบถาม

เชื่อมโยง เรียงลำดับ การเล่าเรื่อง การรวบรวมข้อมูล การอธิบาย เพื่อให้สามารถใช้วันเวลาเรียงลำดับ

เหตกุ ารณ์สำคญั ไดถ้ ูกต้อง วา่ เหตกุ ารณใ์ ดเกดิ ก่อน เหตกุ ารณใ์ ดเกดิ หลัง

รู้วิธีสืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในครอบครัวโดยใช้หลักฐานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ภาพถ่าย สูติบัตร

ทะเบียนบ้าน เครื่องมือเครื่องใช้ มาอธิบายเรื่องราวต่าง ๆ และวิธีสืบค้นข้อมูลในชุมชนอย่างง่าย ๆ ในเรื่อง

เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตของคนในชุมชนในด้านต่างๆ จากอดีตถึงปัจจุบัน ทางด้านการประกอบ

อาชีพ การแต่งกาย การสื่อสาร ขนบธรรมเนียมประเพณีในชุมชน เข้าใจสาเหตุและผลกระทบของการ

เปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน สามารถเรียงลำดับเหตุการณ์ที่สืบค้นได้โดยใช้เส้นเวลา ฝึกทักษะ

การสอบถาม การสังเกต การวิเคราะห์ การอธิบายอย่างมีเหตุมีผล ทำผังความคิดและการจัดนิทรรศการ

เพื่อให้เข้าใจวิธีการทางประวัติศาสตร์ใน เรื่องเกี่ยวกับการใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์สืบค้นเรื่องราวในอดีต

และเข้าใจการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามกาลเวลา อย่างต่อเนื่อง มีความเข้าใจชุมชนที่มีความแตกต่างและ

สามารถปรบั ตัวอยใู่ นชวี ิตประจำวนั ได้อยา่ งมีประสิทธภิ าพ

ศึกษา สืบค้นประวัติและผลงานของบุคคลที่ทำประโยชน์ต่อท้องถิ่นหรือประเทศชาติ ในด้านการ

สร้างสรรค์วัฒนธรรม /การสร้างความเจริญรุ่งเรืองและความมั่นคงโดยสังเขป รวมทั้งวัฒนธรรมไทย ประเพณี

ไทย และภูมิปัญญาไทยที่ภาคภูมิใจและควรอนุรักษ์ไว้ การทำความเคารพแบบไทย ประเพณีไทย ศิลปะไทย

ดนตรีไทย โดยใช้ทักษะการสืบค้นการสังเกต การอ่าน การรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ การใช้เหตุผล การ

อธิบาย และการนำเสนอ เพื่อให้เห็นคุณค่าและแบบอย่างการกระทำความดีของบรรพบุรุษทีไ่ ด้สร้างประโยชน์

ให้ท้องถิ่นและประเทศ เกิดความรัก และความภาคภูมิใจในความเป็นไทย วัฒนธรรมไทย ภูมิปัญญาไทย และ

ธำรงความเปน็ ไทย

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ระดับชั้น/ตัวช้ีวดั
ส ๔.๑ป ๒/๑ , ป ๒/๒
ส ๔.๒ ป ๒/๑ , ป ๒/๒
ส ๔.๓ป ๒/๑ , ป ๒/๒

รวม ๓ มาตรฐาน ๖ ตัวช้ีวดั

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๒๙

คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน

ส ๑๓๑๐๒ ประวัตศิ าสตร๓์ กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๓ เวลา ๔๐ ชว่ั โมง

ศึกษาความหมายและที่มาของศักราชที่ปรากฏในปฏิทิน ได้แก่ พุทธศักราช คริสต์ศักราช

(ถ้าเป็นชาวมสุ ลิมให้ศกึ ษาฮิจเราะห์ศักราชด้วย) วิธีการเทียบคริสต์ศกั ราชกบั พุทธศกั ราช และใช้ศักราชในการ

บันทึกเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับตนเองและครอบครัวปีเกิดของผู้เรียน เหตุการณ์สำคัญของตนเอง และ

ครอบครัว โดยใช้ทักษะการเปรียบเทียบ การคำนวณ การเชื่อมโยง การอธิบาย เพื่อให้มีพื้นฐานในการศึกษา

เอกสารที่แสดงเหตุการณ์ตามกาลเวลา สามารถเรียง ลำดับเหตุการณ์ได้ถูกต้อง ว่าเหตุการณ์ใดเกิดก่อน

เหตกุ ารณใ์ ดเกดิ หลังอันเป็นทกั ษะที่จำเป็นในการศึกษาประวตั ิศาสตร์

รู้วิธีสืบค้นเหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและชุมชนโดยใช้หลักฐานและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง รูปภาพ

แผนผังโรงเรียน แผนที่ชมุ ชน ห้องสมุดโรงเรียน แหล่งโบราณคดี – ประวัติศาสตร์ในท้องถิ่น สามารถใช้เสน้

เวลา (Timeline) ลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในโรงเรียนและชุมชน โดยใช้ทักษะการสำรวจ การสังเกต การ

สอบถาม การอา่ น การฟัง การเลา่ เรือ่ ง การสรุปความ เพ่อื ฝึกทักษะพนื้ ฐานของวิธกี ารทางประวัติศาสตร์ใน

การสบื คน้ เรอื่ งราวรอบตวั อยา่ งง่าย ๆ โดยการใชห้ ลกั ฐานและแหล่งข้อมลู ท่เี กย่ี วข้อง สามารถนำเสนอเรื่องราว

ทคี่ น้ พบได้ตามลำดับเวลา

ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตั้งถิ่นฐานและพัฒนาการของชุมชน ปัจจัยที่ทำให้เกิดวัฒนธรรมและ

ประเพณีในชุมชน ซึ่งประกอบด้วย ปัจจัยทางภูมิศาสตร์( ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ทรัพยากร) และปัจจัยทาง

สังคม (ความเจริญทางเทคโนโลยี เชื้อชาติ ศาสนา ความเชื่อ การคมนาคม ความปลอดภัย ) ศึกษาและ

เปรียบเทยี บความเหมือนและความแตกตา่ ง ของขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมของชุมชนตนเอง และ

ชุมชนใกล้เคียง ในเรื่องความเชื่อและการนับถือศาสนา อาหาร ภาษาถิ่น การแต่งกาย โดยใช้ทักษะการอ่าน

การสอบถาม การสังเกต การสำรวจ การฟัง การสรุปความ เพื่อให้เกิดความเข้าใจและภูมิใจในชุมชนของตนเอง

ยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม เข้าใจพัฒนาการของชุมชน สามารถดำเนินชวี ติ อยู่ร่วมกันในสังคมไดอ้ ย่าง

สันติสุข รว่ มอนุรักษส์ ืบสานขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมไทย

ศึกษาพระราชประวัตแิ ละพระราชกรณียกิจ โดยสังเขปของพระมหากษัตรยิ ์ผ้สู ถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

อยุธยา ธนบุรี และรัตนโกสินทร์ ตามลำดับ ได้แก่ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ (พระเจ้าอู่

ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ศึกษาพระราช

ประวัติและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าหัวอยู่ภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์

พระบรมราชินีนาถโดยสังเขป และศึกษาวีรกรรมของบรรพบุรุษไทยที่มีส่วนปกป้องประเทศชาติ ได้แก่ สมเด็จ

พระนเรศวรมหาราช ท้าวเทพกระษัตรี – ท้าวศรีสุนทร ชาวบา้ นบางระจัน พระยาพิชยั ดาบหัก ทา้ วสุรนารี เป็น

ต้น โดยใช้ทักษะการอ่าน และสอบถาม การฟัง การสรุปความ การเขียน การเล่าเรื่อง เพื่อให้เข้าใจความ

เป็นมาของชาติไทย เกดิ ความรัก ความภูมิใจและเห็นแบบอยา่ งการเสยี สละเพ่อื ชาติ และธำรงความเป็นไทย

มาตรฐานการเรยี นร้/ู ระดับชั้น/ตวั ชี้วัด

ส ๔.๑ป ๓/๑,ป ๓/๒, ป ๓/๓

ส ๔.๒ ป ๓/๑, ป ๓/๒

ส ๔.๓ป ๓/๑, ป ๓/๒, ป ๓/๓

รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวช้วี ัด

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๓๐

คำอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน

ส ๑๔๑๐๒ ประวัตศิ าสตร๔์ กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๔ เวลา ๔๐ ชวั่ โมง

ศึกษาความหมาย วิธีการนับ และการใช้ช่วงเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ เกณฑ์การ

แบง่ ยคุ สมยั ในทางประวตั ิศาสตร์ของมนษุ ยชาติท่ีแบ่งเป็นสมัยก่อนประวตั ิศาสตร์และสมยั ประวัติศาสตร์ รวมทั้ง

ช่วงสมัยในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทย สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัย

รัตนโกสินทร์ ตัวอย่างการใช้ช่วงเวลาในเอกสารต่าง ๆ โดยใช้ทักษะการอ่าน การสำรวจ การวิเคราะห์ การ

คำนวณ เพื่อให้ใช้ช่วงเวลาในการบอกเล่าเรื่องราวได้ถูกต้อง และเข้าใจเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามช่วงเวลาท่ี

ปรากฏในเอกสารทางประวตั ศิ าสตร์

ศึกษาลักษณะสำคัญ และเกณฑ์การจำแนกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ใช้ในการศึกษาความเป็นมา

ของท้องถิ่น อย่างง่าย ๆ ตวั อยา่ งของหลักฐานที่พบในท้องถ่ินทั้ง หลกั ฐานชัน้ ต้นกบั ช้ันรอง หลักฐานที่เป็นลาย

ลักษณ์อักษร กับไม่เป็น ลายลักษณ์อักษร โดยใช้ทักษะการสำรวจ การวิเคราะห์ การตรวจสอบข้อมูล การ

จำแนก การตคี วาม เพอื่ ฝึกทักษะการสืบคน้ ข้อมูลด้วยวิธีการทางประวตั ิศาสตร์

ใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาปัจจัย การตั้งถิ่นฐานและพัฒนาการของมนุษยชาติในสมัยก่อน

ประวัติศาสตร์ และสมัยประวัติศาสตร์ในดินแดนไทยโดยสังเขป การก่อตั้งอาณาจักรโบราณในดินแดนไทย

ได้แก่ ทวารวดี ศรีวิชัย ตามพรลิงค์ เป็นต้น โดยใช้ทักษะการสำรวจ การวิเคราะห์ การตีความ การสรุปความ

เพ่ือให้เข้าใจพฒั นาการของมนษุ ยชาติที่มีการเปล่ียนแปลงอยา่ งต่อเน่ืองจากอดตี จนถึงปจั จบุ ัน

ศึกษาประวัติศาสตร์เป็นมาของชาติไทยในสมัยสุโขทัยโดยสังเขป ในเรื่องเกี่ยวกับการสถาปนา

อาณาจกั ร พัฒนาการทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ ประวัตแิ ละผลงานของบคุ คลสำคัญ ไดแ้ ก่ พ่อขุน

ศรีอินทราทิตย์ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาที่ ๑ (พระยาลิไทย) และภูมิปัญญาไทยในสมัย

สุโขทัยที่น่าภาคภูมิใจ ซึ่งเป็นผลให้อุทยานประวัติศาสตร์ในสุโขทัยและศรีสัชนาลัยได้รับการยกย่องเป็นมรดก

โลก โดยใช้ทักษะการอ่าน การสำรวจ การสืบค้น การวิเคราะห์การตีความ เพื่อเข้าใจความเป็นมาของชาติ

ไทยในสมัยสุโขทัย รวมทั้งวัฒนธรรมไทย ภูมิปัญญาไทย และบุคคลสำคัญในสมัยสุโขทัย เกิดความรักและ

ความภมู ใิ จในความเป็นไทย

ตระหนักถึงความพากเพียรพยายามของบรรพบุรุษไทยที่ได้ปกป้อง และสร้างสรรค์ความเจริญให้

บา้ นเมอื ง ตกทอดเปน็ มรดกทางวัฒนธรรมสบื ต่อถึงปจั จุบนั

มาตรฐานการเรียนรู้/ระดบั ช้ัน/ตัวช้วี ดั

ส ๔.๑ป ๔/๑, ป ๔/๒,ป ๔/๓

ส ๔.๒ป ๔/๑,ป ๔/๒

ส ๔.๓ป ๔/๑,ป ๔/๒, ป ๔/๓

รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวชวี้ ัด

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๑

คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน

ส ๑๕๑๐๒ ประวตั ิศาสตร๕์ กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕ เวลา ๘๐ ชัว่ โมง

สืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่นโดยใช้หลักฐานหลากหลาย ด้วยการตั้งประเด็นคำถามทาง

ประวตั ิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับท้องถนิ่ ความเป็นมาของชื่อหมู่บา้ น ชื่อตำบล ชอ่ื ถนน ความเป็นมาของสถานที่

สำคญั ความเป็นมาของขนบธรรมเนียมประเพณีในท้องถิ่น รจู้ ักแหล่งขอ้ มลู หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ที่อยู่ใน

ทอ้ งถิน่ สามารถรวบรวมขอ้ มูลจากหลักฐานทเี่ กยี่ วข้อง รูจ้ กั วิเคราะหต์ รวจสอบขอ้ มลู อย่างงา่ ยๆ เขา้ ใจความ

แตกต่างระหว่างความจริงกับข้อเท็จจริงที่ปรากฏในข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ แยกแยะความคิดเห็นกับ

ข้อเท็จจริงที่อยู่ในข้อมูลได้ โดยใช้ทักษะการสังเกต การสอบถาม การสำรวจ การเปรียบเทียบ การ

วิเคราะห์ การเชื่อมโยง และการสังเคราะห์อย่างง่าย ๆ เพื่อฝึกฝนทักษะวิธีการทางประวัติศาสตร์วิเคราะห์

เหตุการณ์ทเี่ กิดข้ึนในทอ้ งถ่นิ อยา่ งเปน็ ระบบ สามารถใชข้ อ้ มลู ขา่ วสารได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ

ศึกษาการเข้ามาและอิทธิพลของอารยธรรมอินเดยี และจีน ในดนิ แดนไทยและภูมภิ าคเอเชียตะวันออก

เฉียงใต้โดยสังเขป ได้แก่ การปกครอง การนับถือศาสนา ความเชื่อ วัฒนธรรม ประเพณี ภาษา อาหาร

และการแต่งกาย ศึกษาอิทธิพลของวัฒนธรรมต่างชาติ ทั้งตะวันตกและตะวันออกที่มีต่อสังคมไทยในปจั จบุ นั

โดยสังเขป โดยใช้ทักษะการอา่ น การสืบค้นข้อมลู การสังเกต การเปรยี บเทยี บ การวเิ คราะห์ การเช่ือมโยง

เพื่อให้เกิดความเข้าใจในวฒั นธรรมไทยในสังคมปัจจุบัน และวัฒนธรรมของประเทศเพือ่ นบ้านในภมู ิภาคเอเชีย

ตะวันออกเฉียงใต้ที่มีทั้งความคล้ายคลึงและความแตกต่าง เพื่อให้เกิดการยอมรับในความแตกต่ างทาง

วัฒนธรรมและอยรู่ ว่ มกนั ได้อย่างสนั ติสขุ

ศึกษาพัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา และธนบุรี ในเรื่องเกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักร ปัจจัยที่

ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง พัฒนาการทางการเมืองการปกครอง และเศรษฐกิจ

โดยสังเขป ประวัติและผลงานบุคคลสำคัญในสมัยอยุธยาและธนบุรี ได้แก่ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ สมเด็จ

พระบรมไตรโลกนาถ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ชาวบ้านบางระจัน สมเด็จ

พระเจ้าตากสินมหาราช และภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา และธนบุรี ที่น่าภาคภูมิใจ ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้

ซ่ึงเป็นผลให้พระนครศรีอยุธยาได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลก ได้แก่ ทางด้าน ศิลปกรรม วรรณกรรม และ

การค้า โดยใช้ทักษะการอ่าน การสืบค้นข้อมูล การเชื่อมโยง การวิเคราะห์ การอธิบาย การสรุปความ การ

เรียงความ เพอื่ ให้เกิดความรักและภาคภูมิใจในความเปน็ ชาติไทย ตระหนักและเห็นความสำคญั ท่จี ะธำรงรักษา

ความเปน็ ไทยสบื ตอ่ ไป

มาตรฐานการเรียนรู/้ ระดับช้ัน/ตัวชว้ี ดั

ส ๔.๑ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓

ส ๔.๒ป.๕/๑,ป.๕/๒

ส ๔.๓ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป ๕/๓,ป.๕/๔

รวม ๓ มาตรฐาน ๙ ตัวชวี้ ดั

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๒

คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

ส ๑๖๑๐๒ ประวัตศิ าสตร๖์ กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๖ เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

ศึกษาความหมายและความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์อย่างง่าย ๆ และใช้วิธีการทาง

ประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราว หรือเหตุการณ์สำคัญตามลำดับขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ได้แก การต้ัง

ประเด็นศึกษาเรื่องราวที่ตนสนใจ การสำรวจแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง การรวบรวมข้อมูลจากหลักฐานท่ี

หลากหลาย การวิเคราะห์ความนา่ เช่ือถือของข้อมลู การตคี วาม การเรยี บเรียงและนำเสนอความรู้ท่ีค้นพบได้

อย่างน่าสนใจ โดยใช้ทักษะ การสำรวจ การอ่าน การเปรียบเทียบ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ การอธิบาย

การสรุปความ การเขียนเรียงความ การจัดทำโครงงานและการจัดนิทรรศการ เพื่อฝึกทักษะการสืบค้น

เหตุการณส์ ำคญั ดว้ ยวธิ ีการทางประวัติศาสตร์

ศึกษาสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมืองของประเทศเพื่อนบ้านในปัจจุบันโดยสังเขป เชื่อมโยง และ

เปรียบเทียบกับประเทศไทย ศึกษาความเป็นมา และความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซียนโดยสังเขป โดยใช้ทักษะ

การอ่าน การสำรวจ การเปรียบเทียบ การวิเคราะห์ เพื่อให้เข้าใจพัฒนาการของประเทศเพื่อนบ้านที่มี

ความสัมพันธก์ ับประเทศไทย เกิดความเขา้ ใจอันดีระหว่างประเทศ ยอมรับความแตกตา่ งทางวัฒนธรรม และ

อยูร่ ่วมกนั ได้อย่างสันตสิ ุข

ศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ ในเรื่องเกี่ยวกับการสถาปนา

อาณาจักร ปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง พัฒนาการทางด้านต่าง ๆ

โดยสังเขป ผลงานของบุคคลสำคัญ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระบวร

ราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยูห่ ัว และภูมิปัญญาไทยที่สำคัญที่น่าภาคภมู ิใจ

ควรค่าแกก่ ารอนรุ กั ษ์ไว้ โดยใช้ทักษะการอา่ น การสบื ค้นขอ้ มลู การเชือ่ มโยง การวเิ คราะห์ เพอื่ ใหเ้ กิดความ

รักและภาคภูมิใจในความเป็นชาติไทย ตระหนักถึงความพากเพียรพยายามของ บรรพบุรุษที่ได้ปกป้อง และ

สร้างสรรค์ความเจรญิ ใหบ้ า้ นเมืองตกทอดเปน็ มรดกทางวฒั นธรรมสืบตอ่ ถึงปัจจบุ ัน

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ระดบั ชั้น/ตวั ช้วี ัด
ส ๔.๑ป ๖/๑, ป ๖/๒
ส ๔.๒ป ๖/๑, ป ๖/๒
ส ๔.๓ป ๖/๑, ป ๖/๒, ป ๖/๓, ป ๖/๔
รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวช้วี ดั

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๓

คำอธบิ ายรายวิชา

ส๒๑๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษาศาสนาและวฒั นธรรม

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑ ภาคเรยี นท่ี ๑ เวลาเรยี น ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หนว่ ยกิต

ศึกษาประวัติและความสำคัญของพระพุทธศาสนา ทั้งด้านพุทธประวัติ ประวัติพุทธสาวก ชาวพุทธ

ตัวอย่าง หลักธรรม หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ศาสนพิธี วิธีการบริหารจิตและเจริญปัญญา เพื่อให้สามารถ

นำไปใช้เป็นพนื้ ฐานและแนวทางในการปฏบิ ตั ติ นและดำรงชีวิตไดอ้ ย่างเปน็ สขุ

ศึกษาแผนที่ แผนภูมิ กราฟ ภาพถ่ายทางอากาศ ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ ทั้งจากระบบ
เครือข่ายอินเตอร์เน็ตและการศึกษาภาคสนาม ตลอดจนเข้าใจถึงความสัมพันธ์ด้านที่ตั้งของทวีปเอเชีย ทวีป
ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย รวมไปถึงลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ ประชากร การแบ่ง
ภูมิภาค การตั้งถิ่นฐาน กิจกรรมทางเศรษฐกิจ ลักษณะทางวัฒนธรรม และปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นส่วนที่พึง
ตระหนักถึงสภาพปัญหา สาเหตุ ผลกระทบ และแนวทางในการแก้ไขเพื่ออนุรักษ์โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถ่ิน
นำไปสกู่ ารพัฒนาท่ยี ัง่ ยนื

เพื่อให้รักการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์ การ
เปลีย่ นแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ การเมอื ง รจู้ กั ตน มจี ิตสำนึกในการอนุรักษ์สงิ่ แวดล้อม ภมู ิใจในความเป็นไทย
รกั ชาติ รักท้องถิ่น และยดึ หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาทตี่ นนบั ถือเป็นหลกั ในการดำเนนิ ชีวติ ยดึ
ม่ันในการทำความดี และดำรงชวี ิตอยา่ งมีสตสิ ัมปชญั ญะ

รหัสตวั ชี้วดั
ส ๑.๑ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓ ม.๑/๔ ม.๑/๕ ม. ๑/๖ ม. ๑/๗ ม.๑/๘ ม. ๑/๙ ม. ๑/๑๐
ส ๒.๑ ม.๑/๑ ม.๑/๓
ส ๓.๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓
ส ๕.๑ ม.๑/๑
ส ๕.๒ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓ ม.๑/๔
รวม ๕ มาตรฐาน ๑๙ ตัวชว้ี ัด

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๔

คำอธิบายรายวชิ า

ส๒๑๑๐๒ สงั คมศึกษา ๒ กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ภาคเรยี นที่ ๒ เวลาเรยี น ๖๐ ชวั่ โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกติ

ศึกษาความหมายและคุณคา่ ของสงั คม สถาบันของสังคม บนพ้ืนฐานของการอยู่ร่วมกันอย่างมี ความสุข
วิเคราะหแ์ ละเขา้ ใจถึงอำนาจอธิปไตย หลกั การประชาธิปไตยอันนำมาสู่รูปแบบการจัดระเบยี บ บ้านเมืองของ
ไทย คือ การปกครองระบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ์ทรงเป็นประมุข รฐั ธรรมนูญ แห่งราชอาณาจกั ร
ไทย พทุ ธศักราช ๒๕๕๐ การออกกฎหมาย โดยเฉพาะกฎหมายเก่ยี วกับบุคคล และ ครอบครวั ตลอดจนสิทธิ
เสรภี าพ และหนา้ ท่ีของประชาชนคนไทยใน บทบาทฐานะต่าง ๆ ตามท่กี ำหนดไวใ้ นรัฐธรรมนูญ

ศึกษาความหมาย ความสำคัญ เป้าหมาย และขอบเขตของเศรษฐศาสตร์ ตลอดจนเรื่องราวทาง
เศรษฐกิจ การผลิต และบริการ การบริโภค การแลกเปลี่ยน ตลาด กลไกราคา เงิน การออม ธนาคาร และ
สถาบันการเงิน รวมไปถึงการพัฒนาเศรษฐกิจ อาชีพ และการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในกระบวนการผลิต
สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ เพื่อสร้างความเข้าใจในกิจกรรมทางเศรษฐกิจ การใช้ประโยชน์จากทรัพยากร และการ
บรโิ ภคอปุ โภคในสงั คมไทยของเรา

สามารถเขา้ ใจกจิ กรรมทางเศรษฐกิจของทวปี ออสเตรเลยี และโอเชยี เนียอนั มปี ัจจัยจากทำเลที่ต้งั เรียนรู้
สภาพแวดล้อมของทวีปออสเตรเลียและโอเชยี เนียซงึ่ มีความสมั พันธ์กบั การดำรงชวี ติ ของมนษุ ย์ สามารถ
วเิ คราะห์สาเหตกุ ารเกดิ ภัยพิบตั ิในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย และโอเชียเนีย ตลอดจนเตรียมพร้อมรับมือได้
อย่างมีประสิทธิภาพ

รหัสตวั ช้ีวัด
ส ๑.๒ ม.๑/๓ ม.๑/๔ ม.๑/๕
ส ๒.๒ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓
ส ๓.๒ ม.๑/๒ ม.๑/๓
ส ๕.๒ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓ ม.๑/๔
รวม ๔ มาตรฐาน ๑๒ ตวั ชวี้ ดั

คำอธิบายรายวิชา

ส ๒๑๒๐๑ ประวัตศิ าสตร์ ๑ กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ังคมศกึ ษาศาสนาและวฒั นธรรม

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๑ ภาคเรยี นท่ี ๑ เวลาเรยี น ๒๐ ชว่ั โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกิต

ศกึ ษาความหมาย ความสำคัญของประวัติศาสตร์ วธิ กี ารทางประวัติศาสตร์ หลักฐานทาง ประวตั ิศาสตร์

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๕

เกณฑ์การแบ่งยุคสมยั การนับศกั ราช เพื่อใหเ้ กิดทักษะในการศึกษา ตีความและ สร้างความเขา้ ใจในเหตุการณ์
พฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกิจและการเมอื งของประเทศต่าง ๆ และแหล่งอารยธรรม ในประเทศต่าง ๆ ใน
ภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้

รหัสตวั ชี้วดั
ส ๔.๑ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓
ส ๔.๒ ม.๑/๑ ม.๑/๒
ส ๔.๓ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓
รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวช้ีวัด

คำอธิบายรายวชิ า
ส๒๑๒๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๒ กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑ ภาคเรยี นที่ ๒ เวลาเรยี น ๒๐ ชวั่ โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกิต

ศกึ ษาเหตกุ ารณ์ต้งั แตส่ มยั ก่อนประวตั ิศาสตร์ในประเทศไทย กำเนิดของชนชาติไทยอาณาจกั รโบราณใน
ดนิ แดนประเทศไทย อาณาจักรสโุ ขทยั ชุมชนด้ังเดมิ ในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ รวมไปถงึ ชว่ งการรับอิทธิพล

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๓๖

อารยธรรมอนิ เดีย จนี อสิ ลาม และยคุ สมัยแหง่ การเผชิญหนา้ กับชาติตะวนั ตก ตลอดจนเรียนร้ถู ึงโบราณสถาน
โบราณวัตถุ ศิลปวตั ถุ ตำนาน นิทานพ้นื บ้านและวรรณกรรมในสมยั สโุ ขทัย

รหสั ตวั ช้ีวัด
ส ๔.๓ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓

รวม ๑ มาตรฐาน ๓ ตัวช้วี ัด

คำอธบิ ายรายวชิ า

ส๒๒๑๐๑ สังคมศึกษา ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี ๒ ภาคเรยี นที่ ๑ เวลาเรียน ๖๐ ชวั่ โมง จำนวน ๑.๕ หน่วยกิต

ศึกษาความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ ประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกา และชาวพุทธ

ตัวอย่าง หลักธรรม หน้าที่และมรรยาทชาวพุทธ ศาสนพิธี วิธีการบริหารจิตและเจริญปัญญา ตลอดจนการ

สัมมนาพระพุทธศาสนากับการแกป้ ัญหาและการพฒั นาเพื่อให้สามารถนำไปใชเ้ ป็นพื้นฐานและไดแ้ นวทางในการ

ปฏิบัตติ นและดำรงชวี ิตอยู่ในสังคมไดอ้ ยา่ งเป็นสขุ

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๓๗

ศึกษาเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ และระบบสารสนเทศทั้งจากระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและการศึกษา
เอกสารที่เกี่ยวข้อง และนำเสนอขอ้ มูล ในเร่ือง ทตี่ ้งั สัมพนั ธ์ ลักษณะภมู ิประเทศ ภมู อิ ากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ
การแบง่ ภูมภิ าค ประชากรและการต้ังถิ่นฐาน กิจกรรมทางเศรษฐกิจ ลักษณะทาง วฒั นธรรม สถานการณ์และ
ปัญหาสิ่งแวดล้อมของทวีปยุโรปและแอฟริกา เพื่อให้เข้าใจถึงระบบธรรมชาติและลักษณะประชากรและ
วัฒนธรรมของทวีปยุโรปและแอฟริกา ตลอดจนตระหนักถึงวิกฤตการณ์ทาง สิ่งแวดล้อม ความเปลี่ยนแปลง
ของภาวะประชากรและสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรม และเสนอแนวทางในการจัดการทรัพยากรและมีส่วนร่วมใน
การอนุรกั ษแ์ กไ้ ขปญั หาเพ่อื นำไปสกู่ ารพฒั นาทย่ี ัง่ ยืน

เพื่อให้รักการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์และการ
เปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง รู้จักตนเอง ภูมิใจในความเป็นไทย รักชาติ รักท้องถิ่น
ศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มีค่านิยมที่ดีงาม มี
จิตสำนึกในการอนรุ ักษ์และพฒั นาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ยึดหลกั ธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับ
ถือเป็นหลักในการดำเนินชีวิต มุ่งมั่นในการทำความดี และสามารถนำหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ใน
ชีวติ ประจำวันไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

รหัสตัวชี้วดั
ส ๑.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓ ม.๒/๔ ม.๒/๕ ม. ๒/๖ ม. ๒/๗ ม.๒/๘ ม. ๒/๙ ม. ๒/๑๐
ส ๑.๒ ม.๒/๒
ส ๒.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓ ม.๒/๔
ส ๒.๒ ม.๒/๑
ส ๓.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓ ม.๒/๔
ส ๕.๑ ม.๒/๑
ส ๕.๒ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓
รวม ๗ มาตรฐาน ๒๕ ตวั ชี้วัด

คำอธบิ ายรายวิชา

ส๒๒๑๐๑ สงั คมศึกษา ๔ กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๒ ภาคเรียนที่ ๒ เวลาเรยี น ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หนว่ ยกติ

ศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับตนเอง กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชุมชน และประเทศ รวมถึงสภานภาพ

บทบาท สิทธิ เสรีภาพ หนา้ ท่ใี นฐานะพลเมืองดีตามวถิ ีประชาธิปไตย ตลอดจนศกึ ษาลักษณะการบริหารราชการ

และการจดั รูปแบบการปกครองระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมุข รวมท้งั แนวทางปฏิบัติ

ตนในฐานะพลเมืองดีตามรัฐธรรมนูญไทยฉบับปัจจุบัน และการปฏิบัติตนในฐานะพลเมืองโลกที่เคารพในสิทธิ

มนุษยชนและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตในฐานะสมาชิกที่ดี มของสังคม ประเทศและ

ภูมภิ าค

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๓๘

ศึกษาและวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการลงทุนและการออม ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ แนว
ทางการพัฒนาการผลิตในท้องถิ่นตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้ตระหนักและ เข้าใจความสำคัญและ
ความจำเป็นในการพัฒนาและวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจไทยให้สอดคลอ้ งกับเศรษฐกิจของภูมิภาค และตระหนัก
ในคุณคา่ ของการน้อมนำแนวพระราชดำริเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้ในการพัฒนาชุมชนและชวี ิต ประจำวัน

เพื่อให้รักการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์และการ
เปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง รู้จักตนเอง ภูมิใจในความเป็นไทย รักชาติ รักท้องถ่ิน
ศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มีค่านิยมที่ดี งาม มี
จิตสำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาส่ิงแวดล้อมอย่างยัง่ ยนื ยึดหลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับ
ถือเป็นหลักในการดำเนินชีวิต มุ่งมั่นในการทำความดี และสามารถนำหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ใน
ชวี ิตประจำวันไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพ

เข้าใจลักษณะทางกายภาพของทวีปยุโรป และ ทวีปแอฟริกา โดยใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เพื่อให้
ทราบทำเลที่ตั้ง ศึกษากิจกรรมทางเศรษฐกิจอันมีปัจจัยจากทำเลที่ตั้ง สภาพแวดล้อม อีกทั้งสามารถวิเคราะห์
แนวทางจัดการทรัพยากรเพื่อรบั มอื กบั ภยั พบิ ัติท่ีอาจเกดิ ข้ึนอย่างยง่ั ยืน
รหัสตวั ชี้วดั
ส ๑.๒ ม.๒/๓ ม.๒/๔
ส ๒.๒ ม.๒/๑ ม.๒/๒
ส ๓.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓ ม.๒/๔
ส ๓.๒ ม.๒/๑ ม.๒/๓ ม.๒/๔ ม. ๒/๖
ส ๕.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒
ส ๕.๒ ม.๒/๓
รวม ๕ มาตรฐาน ๑๕ ตัวชีว้ ดั

คำอธิบายรายวชิ า

ส๒๒๒๐๑ ประวัติศาสตร์ ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษาศาสนาและวฒั นธรรม

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๒ ภาคเรียนที่ ๑ เวลาเรียน ๒๐ ชวั่ โมง จำนวน ๐.๕ หน่วยกติ

ศกึ ษาเก่ียวกับหลกั ฐานทางประวัติศาสตรแ์ ละขอ้ มูลประวัติศาสตร์การตีความหลกั ฐานทาง

ประวัตศิ าสตร์ และ แหล่งอารยธรรมโบราณในภูมภิ าคเอเชยี ศึกษาพัฒนาการทางสังคม เศรษฐกจิ และ

การเมืองของภมู ิภาคเอเชีย

เพอื่ ให้ตระหนักถึงคณุ ค่าของมรดกทางวฒั นธรรมและความสำคญั ของแหล่งอารยธรรมในภมู ิภาคเอเชยี

และท่ีมตี ่อสังคมไทยและประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคเอเชยี ในปจั จุบนั

รหัสตวั ชี้วัด
ส ๔.๑ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓
ส ๔.๒ ม.๒/๑ ม.๒/๒
ส ๔.๓ ม.๒/๑ ม.๒/๒ ม.๒/๓

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๓๙
รวม ๓ มาตรฐาน ๘ ตัวชว้ี ดั

คำอธบิ ายรายวิชา

ส๒๒๒๐๒ ประวตั ิศาสตร์ ๔ กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๒ ภาคเรยี นท่ี ๒ เวลาเรยี น ๒๐ ชวั่ โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกิต

ศึกษาประวตั ิศาสตร์สมัยอยุธยาและสมัยธนบุรี ในดา้ นการเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ สังคม

วฒั นธรรม และความสัมพนั ธ์ระหวา่ งประเทศ ความเจรญิ รุ่งเรอื งของอาณาจักรดังกลา่ ว ทีก่ อ่ เกดิ ภมู ิปญั ญาและ

สง่ ผลตอ่ การพัฒนาชาตไิ ทยในยคุ ต่อมา

เพ่ือใหต้ ระหนักถงึ คณุ ค่าของมรดกทางวฒั นธรรมของไทยและความสำคัญของวรี กรรมของ บรรพ

บุรุษไทยรวมท้ังผลงานสำคญั ของบุคคลท่ีมีสว่ นสร้างสรรค์ชาติไทยให้เจรญิ รุง่ เรืองจนถึงปจั จุบัน

รหสั ตวั ชี้วัด
ส ๔.๓ ม.๑/๑ ม.๑/๒ ม.๑/๓

รวม ๑ มาตรฐาน ๓ ตัวชีว้ ัด

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๐

คำอธบิ ายรายวิชา

ส๒๓๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ๕ กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั มัธยมศึกษาปที ี่ ๓ ภาคเรียนท่ี ๑ เวลาเรียน ๖๐ ชั่วโมง จำนวน ๑.๕ หน่วยกิต
ศึกษาความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ ประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกา และชาวพุทธ

ตัวอย่าง หลักธรรม หน้าที่และมรรยาทชาวพุทธ ศาสนพิธี วิธีการบริหารจิตและเจริญปัญญา ตลอดจนการ
สัมมนาพระพุทธศาสนากบั การแกป้ ัญหาและการพฒั นาเพ่ือให้สามารถนำไปใช้เป็นพ้นื ฐานและได้แนวทางในการ

ปฏิบตั ิตนและดำรงชวี ติ อย่ใู นสงั คมได้อยา่ งเปน็ สขุ
ศึกษาการใช้เคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่แผนที่ แผนภูมิ กราฟ ภาพถ่ายทางอากาศ ภาพจาก

ดาวเทียม และระบบสารสนเทศทั้งจากระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง ในการ

รวบรวมวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูล ในเรื่องลักษณะทางกายภาพและสังคม ได้แก่ ที่ตั้ง ลักษณะภูมิประเทศ
ภูมิอากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ การแบ่งภูมิภาค ประชากรและการตั้งถิ่นฐาน กิจกรรมทางเศรษฐกิจ ลักษณะ
ทางวัฒนธรรม สถานการณ์ปัจจุบัน และปัญหาสิ่งแวดล้อมของทวีปอเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ เพื่อให้เข้าใจ

ถึงระบบธรรมชาติและลักษณะประชากรและวัฒนธรรมของทวีปอเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ ตลอดจนตระหนัก
ถึงวิกฤตการณ์ทางสิ่งแวดล้อม ความเปลี่ยนแปลงของภาวะประชากรและสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรม และเสนอ
แนวทางในการจดั การทรพั ยากรและมีสว่ นร่วมในการอนุรักษ์แก้ไขปัญหาเพอ่ื นำไปสูก่ ารพฒั นาโลกอย่างยั่งยืน

เพื่อให้รักการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์และการ

เปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง รู้จักตนเอง ภูมิใจในความเป็นไทย รักชาติ รักท้องถิ่น
ศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มีค่านิยมที่ดีงาม มี

จติ สำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ยึดหลกั ธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับ

ถือเป็นหลักในการดำเนินชีวิต มุ่งมั่นในการทำความดี และสามารถนำหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ใน
ชวี ติ ประจำวนั ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ

รหัสตัวช้ีวดั

ส๑.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕ ม. ๓/๖
ส๑.๒ ม.๓/๒

ส๒.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕
ส ๒.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๓
ส ๓.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๓ ม.๓/๔

ส ๕.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๒
ส ๕.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕
รวม ๗ มาตรฐาน ๒๓ ตวั ช้วี ดั

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๑

คำอธิบายรายวชิ า

ส๒๓๑๐๒ สงั คมศึกษา ๖ กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษาศาสนาและวฒั นธรรม

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ ๓ ภาคเรียนท่ี ๒ เวลาเรียน ๖๐ ช่วั โมง จำนวน ๑.๕ หน่วยกิต

ศึกษาเกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทย ศึกษาความรู้เกี่ยวกับรัฐ และระบอบการเมือง
การปกครองที่สำคัญของโลก เพื่อให้เกิดความภาคภูมิใจและตระหนักถึงคุณค่าของวัฒนธรรมและภูมิปัญญา
ท้องถ่ินของไทย ตลอดจนศกึ ษาลักษณะและการใช้อำนาจอธิปไตย และการจัดรูปแบบการปกครองตามระบอบ
ประชาธิปไตยอนั มพี ระมหากษัตรยิ ์ทรงเป็นประมุข ศึกษาความรู้เกย่ี วกับกฎหมาย และกฎหมายต่างๆ ทเ่ี ยาวชน
ควรรู้ รวมทงั้ แนวทางปฏบิ ัตติ นในฐานะพลเมืองดีตามรฐั ธรรมนญู ไทยฉบับปัจจุบนั ตามกฎหมายต่างๆ และการ
ปฏิบัติตนในฐานะพลเมืองโลกที่เคารพในสิทธิมนุษยชนและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิต
ในฐานะสมาชิกท่ีดขี องสงั คม ประเทศ ภูมิภาค และโลก

ศึกษาระบบเศรษฐกิจ การผลิตและการบริโภค การพฒั นาเศรษฐกิจ เศรษฐกิจภูมิภาคและการรวมกลุ่ม
ความร่วมมือทางเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคต่างๆ ของโลก ตลอดจนระบบเศรษฐกิจของไทย และ
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาตฉิ บับปจั จบุ ัน ซึ่งเน้นความสำคญั ของแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง
เพ่ือใหต้ ระหนักถึงความสำคัญทางเศรษฐกจิ ระหว่างประเทศไทยกับภูมภิ าคต่างๆ ในโลก เขา้ ใจความสำคัญและ

ความจำเป็นในการพัฒนาและวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจไทยให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจของโลก และตระหนักใน

คุณค่าของการน้อมนำแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการพัฒนาชุมชน ประเทศชาติ และ
ชวี ติ ประจำวัน

เพื่อให้รักการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์และการ

เปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง รู้จักตนเอง ภูมิใจในความเป็นไทย รักชาติ รักท้องถ่ิน
ศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มีค่านิยมที่ดีงาม มี

จติ สำนึกในการอนรุ ักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างย่ังยืน ยดึ หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับ

ถือเป็นหลักในการดำเนินชีวิต มุ่งมั่นในการทำความดี และสามารถนำหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ใน
ชวี ติ ประจำวนั ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ

ศึกษาการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่แผนที่ แผนภูมิ กราฟ ภาพถ่ายทางอากาศ ภาพจาก

ดาวเทียม และระบบสารสนเทศทั้งจากระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง ในการ
รวบรวมวเิ คราะหแ์ ละนำเสนอขอ้ มูล ในเร่ืองลกั ษณะทางกายภาพและสงั คม

รหัสตวั ช้ีวัด

ส๑.๑ ม.๓/๖ ม.๓/๗ ม.๓/๘ ม.๓/๙ ม.๓/๑๐
ส๑.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕ ม. ๓/๖

ส๒.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕
ส ๒.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๓
ส ๓.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๓

ส ๓.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๔
ส ๕.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๒

ส ๕.๒ ม.๓/๑ ม.๓/๒ ม.๓/๓ ม.๓/๔ ม.๓/๕

รวม ๘ มาตรฐาน ๒๗ ตัวชีว้ ดั

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๔๒

คำอธิบายรายวชิ า

ส๒๓๒๐๑ ประวัติศาสตร์ ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรูส้ ังคมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี ๓ ภาคเรยี นที่ ๑ เวลาเรยี น ๒๐ ช่วั โมง จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกิต

ศึกษาขั้นตอนวิธีการทางประวัติศาสตร์ การนำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ในการศึกษาเรื่องราวท่ี

เกี่ยวข้องกับชุมชน วิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษาและ

วเิ คราะห์ พฒั นาการทางสงั คมเศรษฐกจิ และการเมอื งของภูมภิ าคต่าง ๆของโลก ที่นำไปสคู่ วามรว่ มมอื และความ

ขดั แยง้

เพื่อให้ มีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสถานการณ์และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ

การเมือง ภูมิใจในความเป็นไทย รักชาติ รักท้องถิ่น ศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตย

อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข มีค่านิยมที่ดีงาม มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์และธำรงไว้ซึ่งอธิปไตยของประเทศ

รหสั ตวั ชี้วดั
ส ๔.๑ ม.๓/๑ ม.๓/๒

รวม ๑ มาตรฐาน ๒ ตัวช้วี ดั

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๓

คำอธบิ ายรายวชิ า

ส๒๓๒๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๖ กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๓ ภาคเรียนที่ ๒ เวลาเรยี น ๒๐ ช่ัวโมง จำนวน ๐.๕ หน่วยกติ

ศึกษาและวิเคราะห์พัฒนาการประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ในด้านการเมือง การปกครอง

เศรษฐกจิ สงั คม วัฒนธรรม และความสัมพันธร์ ะหวา่ งประเทศ เพ่ือใหต้ ระหนักถึงคุณคา่ ของมรดกทางวัฒนธรรม

ของไทยและความสำคัญของแหล่งอารยธรรมในภูมิภาคต่างๆ ของโลก ที่มีต่อสังคมไทยและประเทศต่างๆ ใน

โลกปัจจุบัน

เพ่ือให้ตระหนกั ถงึ คุณคา่ ของมรดกทางวัฒนธรรมของไทยและความสำคัญของวรี กรรมของ บรรพบรุ ุษ

ไ ท ย ร ว ม ท ั ้ ง ผ ล ง า น ส ำ ค ั ญ ข อ ง บ ุ ค ค ล ท ี ่ ม ี ส ่ ว น ส ร ้ า ง ส ร ร ค ์ ช า ต ิ ไ ท ย ใ ห ้ เ จ ร ิ ญ ร ุ ่ ง เ ร ื อ ง จ น ถ ึ ง ป ั จ จ ุ บั น

รหัสตัวชี้วัด
ส ๔.๑ ม.๓/๑
ส ๔.๓ ม.๓/๑
รวม ๒ มาตรฐาน ๒ ตัวชี้วดั

หลักสตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๔

เกณฑก์ ารจบการศกึ ษา
การเรียนรทู้ ผ่ี เู้ รยี นมคี วามสำคญั ทีส่ ดุ
ความสำคญั

การวัดและประเมินผลการเรียนร้ตู ามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑ เป็น
กระบวนการเกบ็ รวบรวม ตรวจสอบ ตคี วามผลการเรียนรแู้ ละพัฒนาการดา้ นตา่ งๆ ของผเู้ รียนตามมาตรฐานการ
เรียนรู้ /ตัวชี้วัด ของหลักสูตร นำผลไปปรับปรุงพัฒนาการจัดการเรียนรู้และใช้เป็นข้อมูลสำหรับการตัดสินผล
การเรียน โดยมีองค์ประกอบของการวัดผลและประเมินการเรียนรู้ที่หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑ ได้กำหนดจุดหมาย สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และมาตรฐาน
การเรียนรูไ้ วเ้ ปน็ เป้าหมายและกรอบทศิ ทางในการพฒั นาผ้เู รยี นใหเ้ ปน็ คนดี มีปญั ญา มีคณุ ภาพชวี ติ ที่ดีและมีขีด
ความสามารถในการแข่งขันในเวทีระดับโลก กำหนดให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ตามมาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด ท่ี
กำหนดในสาระการเรียนรู้ ๘ กลุ่มสาระ มคี วามสามารถด้านการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน มีคณุ ลกั ษณะท่ีพึง
ประสงค์และเขา้ ร่วมกิจกรรมพฒั นาผูเ้ รยี น

แนวทางการวัดและประเมินผล
การวัดและประเมินผลรายกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธธรม ผู้สอนวัดและ

ประเมินผลการเรียนรผู้ ู้เรียนตามตวั ชี้วดั ในรายวิชาพน้ื ฐาน ตามท่ีกำหนดไว้ในหนว่ ยการเรียนรู้ ใช้วิธีการวัดและ
ประเมนิ ผลท่ีหลากหลายจากแหล่งข้อมูลหลาย ๆ แหล่ง เพอื่ ให้ไดผ้ ลการประเมินทีส่ ะท้อนความรู้ความสามารถ
ที่แท้จริงของผู้เรียนโดยการวัดและประเมินผลการเรียนรูอ้ ย่างต่อเนื่องไปพร้อมกับการจัดการเรียนการสอนโดย
สังเกตพัฒนาการและความประพฤติของผู้เรียน สังเกตพฤติกรรมการเรียน การร่วมกิจกรรม การประเมินตาม
สภาพจริง เช่นการประเมินการปฏิบัติงาน การประเมินจากโครงงาน การประเมินจากแฟ้มสะสมงาน เป็นต้น
ควบคู่กับการใช้การทดสอบแบบต่างๆ อย่างสมดุลและครอบคลุมทั้งด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านเจตคติ
โดยให้ความสำคญั กับการประเมินผลระหวา่ งเรียนมากกว่าการประเมินปลายป/ี ปลายภาค และใช้เป็นข้อมูลเพ่ือ
การประเมนิ การเลอื่ นชัน้ และการจบการศึกษา

และเพื่อให้การจัดการเรียนการสอนมีประสิทธิภาพผู้สอนต้องตรวจสอบความรู้ความสามารถ
ท่แี สดงพฒั นาการของผเู้ รียนอย่างสม่ำเสมอและต่อเน่ือง และผเู้ รียนต้องรบั ผิดชอบและตรวจสอบความก้าวหน้า
ของตนเองอยา่ งสมำ่ เสมอเชน่ กัน

หน่วยการเรียนรู้เป็นส่วนที่ผู้สอนและผูเ้ รียนใช้ตรวจสอบย้อนกลับว่าผู้เรียนเกิดการเรียนรู้หรือยัง การ
ประเมินในระดับชั้นเรียนต้องอาศัยทั้งผลการประเมินย่อยเพื่อพัฒนา และการประเมินผลรวมเพื่อสรุปผลการ
เรยี นรูเ้ ม่อื จบหน่วยการเรียนร้แู ละจบรายวิชา
วธิ ีการวดั ผลและประเมินผลการเรยี นรู้ใหบ้ รรลผุ ลตามเปา้ หมายของการเรยี นรทู้ ีว่ างไวค้ วรมีแนวทางดังต่อไปนี้

๑. ต้องวัดทั้งความรู้ ความคิด ความสามารถ ทักษะกระบวนการ เจตคติ คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม
รวมท้ังโอกาสในการเรยี นของผู้เรยี น

หลักสูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๕

๒. วิธีการวัดผลและประเมินผล ต้องสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด/ผล
การเรียนรู้ที่กำหนดไว้

๓. ต้องเก็บข้อมูลที่ไดจ้ ากการวัดผลและประเมนิ ผลตามความเปน็ จริงและตอ้ งประเมินผลภายใต้ข้อมูล
ท่มี อี ยู่

๔. ผลการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนต้องนำไปสู่การแปลผลและลงข้อสรุป
ที่สมเหตสุ มผล

๕. การวัดผลต้องเท่ยี งตรงและเปน็ ธรรม ทงั้ ด้านของวิธีการวัด โอกาสของการประเมิน
วตั ถุประสงคข์ องการวัดในรายวชิ า กลุ่มสาระสงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

๑. เพอื่ วินิจฉยั ความรู้ ความสามารถ ทกั ษะกระบวนการ เจตคติ คุณธรรม จรยิ ธรรม
ค่านิยมของผู้เรียนและเพอื่ ส่งเสรมิ ผเู้ รียนใหพ้ ฒั นาความรคู้ วามสามารถและทักษะไดเ้ ตม็ ศักยภาพ

๒. เพอ่ื ใช้เป็นข้อมูลปอ้ นกลบั ใหแ้ ก่ตัวผู้เรียนเองวา่ บรรลตุ ามมาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวชี้วดั /
ผลการเรยี นรู้มากนอ้ ยเพียงใด

๓. เพ่อื ใชเ้ ป็นข้อมูลสรุปผลการเรยี นรู้และเปรียบเทียบถงึ ระดบั พัฒนาการของการเรียนรู้
การวดั ผลประเมินผลตามสภาพจริง
กิจกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนมีหลากหลาย เช่น กิจกรรมในห้องเรียน กิจกรรม
การปฏิบตั ิ กิจกรรมการสำรวจ กิจกรรมการตรวจสอบ การทดลอง กิจกรรมศึกษาค้นควา้ กจิ กรรมศึกษาปัญหา
พิเศษหรือโครงงาน ฯลฯ อย่างไรก็ตามในการทำกิจกรรมต้องคำนึงว่าผู้เรียนแต่ละคนมีศักยภาพที่แตกต่างกัน
ผู้เรียนแต่ละคนจึงอาจทำงานชิ้นเดียวกันได้เสร็จในเวลาที่แตกต่างกัน และผลของงานที่ได้อาจแตกต่างกันด้วย
เมื่อผู้เรียนทำกิจกรรมเหล่านี้เสร็จแล้วก็จะต้องเก็บรวบรวมผลงาน เช่น รายงาน ชิ้นงาน บันทึก และรวมถึง
ทักษะปฏิบัติต่างๆ เจตคติ ความรัก ความซาบซึ้ง กิจกรรมที่ผู้เรียนได้ทำเหล่านี้ต้องใช้วิธี ประเมินที่มีความ
แตกตา่ งกัน เพ่ือช่วยใหส้ ามารถประเมนิ ความรู้ ความสามารถและความรูส้ ึกนึกคิดที่แทจ้ ริงของผเู้ รียนได้ การวัด
และประเมินผลตามสภาพจริงจะมีประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อมีการประเมินหลายๆ ด้าน หลากหลายวิธี ใน
สถานการณ์ต่าง ๆกนั สอดคล้องกับชีวิตจริง และต้องประเมนิ อย่างต่อเน่ืองเพื่อจะได้ข้อมูลท่ีมากพอท่ีจะสะท้อน
ของผเู้ รยี นได้
ลักษณะสำคญั ของการวดั และประเมินผลจากสภาพจรงิ

๑. การวัดประเมินผลตามสภาพจริง มีลักษณะที่สำคัญคือใช้วิธีการประเมินกระบวนการคิด
ที่ซับซ้อน ความสามารถในการปฏิบัติงาน ศักยภาพผู้เรียนในด้านของผู้ผลิตและกระบวนการท่ี
ได้ผลผลติ มากกวา่ ท่จี ะประเมนิ วา่ ผู้เรียนจดจำความร้อู ะไรบ้าง

๒. เป็นการประเมินความสามารถของผู้เรียนเพื่อวินิจฉัยผู้เรียนในส่วนที่ควรส่งเสริมและส่วนที่แก้ไข
ปรบั ปรุงเพือ่ ให้ผู้เรยี นได้พัฒนาอย่างเต็มศักยภาพตามความสามารถ ความสนใจและความต้องการ
ของแตล่ ะบุคคล

๓. เป็นการประเมนิ ทีจ่ ะเปดิ โอกาสใหผ้ ูเ้ รยี นได้มีส่วนร่วมประเมินผลงานของตนเองและของเพื่อนร่วม
หอ้ ง เพอ่ื ส่งเสรมิ ใหผ้ ้เู รียนรูจ้ ักตนเอง เชอ่ื มั่นในตนเอง สามารถพฒั นาตนเองได้

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๔๖

๔. ข้อมูลที่ได้จากการประเมินจะสะท้อนให้เห็นถึงกระบวนการเรียนการสอน และการวางแผนการ
สอนของผู้สอนว่าสามารถตอบสนองความสามารถ ความสนใจและความต้องการของผู้เรียนแต่ละ
บุคคลไดห้ รือไม่

๕. ประเมนิ ความสามารถของผเู้ รยี นในการถา่ ยโอนการเรียนไปส่ชู วี ิตจริงได้
๖. ประเมินดา้ นต่างๆดว้ ยวธิ ที ่หี ลากหลายในสถานการณต์ ่าง ๆอย่างต่อเน่ือง
วิธกี ารและแหลง่ ขอ้ มูลท่ีใช้
เพื่อให้การวัดและประเมินผลสะท้อนความสามารถที่แท้จริงขอ งผู้เรียนผลการประเมิน
อาจได้มาจากแหล่งข้อมลู และวิธีการตา่ งๆดังต่อไปนี้
๑ . ก า ร ป ร ะ เ ม ิ น ผ ล ก ล ุ ่ ม ( Group Assessment ) ค ว า ม ส า ม า ร ถ ท ี ่ จ ะ ท ำ ง า น ใ น ฐ า น ะ ส ม า ชิ ก
ที่มีประสทิ ธิภาพของกลมุ่ ถือเปน็ ทักษะสำคัญในการจัดการเรียนรูท้ ่ีเน้นผูเ้ รยี นเปน็ ศนู ย์กลาง การทำกจิ กรรมต้อง
เน้นย้ำการทำงานเป็นกลุ่มที่มีการจัดการด้านความพร้อมที่มีคุณภาพและมีการประเมินผลที่ละเอียดรอบคอบ
การทำงานกล่มุ ของผเู้ รยี นจะมคี ุณภาพสูงสดุ รวมท้ังมีความสนกุ สนาน เพลิดเพลนิ เมอื่ มกี ารปฏิบัตดิ งั น้ี
๑) จัดบรรยากาศให้เหมาะสม ช่วยให้ผู้เรียนทราบและเข้าใจว่าการทำงานกลุ่มจะให้ผลดีแก่ผู้เรียน
อย่างไร ผลงานกลุ่มจะประเมนิ ด้วยวิธใี ด
๒) จดั ใหผ้ ู้เรียนทราบวา่ งานของกลุ่มจะประเมนิ เม่ือใดลว่ งหนา้ เพื่อผ้เู รยี นจะได้ไม่กดดันและวิตกกังวล
วา่ ผสู้ อนจะประเมินเมื่อใด
๓) การกำหนดคะแนนไม่ควรมากเกินไป เพราะหลักการต้องการจะพฒั นาการทำงานรว่ มกนั
๔) แจ้งเกณฑ์การประเมินให้ผู้เรียนได้ทราบ และบอกเกณฑ์บางส่วนให้ พร้อมทั้งให้ผู้เรียนเพิ่มเติม
เกณฑ์ของตนเองได้ จงึ คอ่ ยตัดสินใจว่าแตล่ ะเกณฑ์จะให้คะแนนอย่างไร
๕) จัดเวลาให้ผู้เรยี นได้มีการสำรวจวา่ คุ้มค่าแกก่ ารเรยี นรู้หรอื ไม่ เปน็ การให้ผูเ้ รยี นได้วเิ คราะห์ผลสำเร็จ
ของตนเอง มเี วลาแยกแยะวา่ ยงั มจี ดุ ใดทีส่ ามารถทำได้ดียิ่งขนึ้ อีก
๖) ผู้สอนต้องมั่นใจและกระจ่างชัดเจนว่า สิ่งที่ประเมินผล คือ ผลผลิตจากงานของกลุ่มหรือประเมิน
กระบวนการทำงาน กระบวนการและผลผลิตเป็นคนละเร่ืองกนั และจำเปน็ ตอ้ งมแี นวทางการประเมนิ ที่แตกต่าง
กัน ในการทำกิจกรรมกลุ่ม บางกิจกรรมใช้การประเมินผลผลิต แต่บางกิจกรรมอาจใช้เพื่อการประเมินผล
กระบวนการปฏบิ ตั เิ ทา่ นั้น
๗) ต้องระวังอันตรายจากการประเมินงานกลุ่มเป็นรายบุคคล เพราะจะนำไปสู่ความรู้สึกเจ็บช้ำน้ำใจ
และการโตแ้ ย้งอย่างรุนแรงได้ ต้องมีการแจ้งเกณฑ์ลว่ งหน้า มกี ารอภปิ ราย มีขอ้ ตกลงตั้งแต่แรกเร่ิมลงมือปฏิบัติ
กิจกรรม การประเมินผลบคุ คลควรจะทำต่อเม่ือ ผเู้ รียนทัง้ กลมุ่ ได้รบั การพัฒนาความม่นั ใจและความเช่ือถือ
๘) พิจารณาการจัดกลุ่ม จะให้ผู้เรียนจัดกลุ่มเองหรือไม่หรือจะใช้การสุ่มจัดผู้เรียนเข้ากลุ่มเพื่อความ
เหมาะสมในการคละ ความสามารถของผู้เรียนในกลุ่ม หรือผู้สอนจัดผู้เรียนให้สมดุลเพื่อคละประสบการณ์
ความรู้ ความสามารถและทักษะของผเู้ รยี น วธิ นี ้ีมีประโยชน์เพ่ือจดั กลมุ่ การเรียนรู้แบบร่วมมืออย่างมีคุณภาพแต่
ต้องการทกั ษะการประสานงานที่สูงมาก

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๗

๒. การประเมินตนเอง ( Self Assessment ) ในการเสนอผลงาน ผสู้ อนควรฝึกใหผ้ ู้เรยี นมกี ารประเมิน
ตนเองทั้งด้านความคิด และด้านความรู้สึก โดยให้ผู้เรียนได้พูดถึงงานของตนเอง มีขั้นตอนกระบวนการทำ
อย่างไร มีจุดบกพร่อง จุดดีตรงไหน ผู้เรียนได้ความรู้อะไรบ้างและผู้เรียนมีความรู้สึกอย่างไรต่องานที่ทำ
ขณะเดียวกนั ก็เปดิ โอกาสใหเ้ พื่อนได้มีการวิพากษว์ จิ ารณ์งานของผู้เรยี นอนั จะนำไปสูค่ วามภาคภมู ใิ จ

๓. การเขียนรายงาน ( Self - Report) เป็นการให้ผู้เรียนเขียนรายงานเกี่ยวกับพฤติกรรมของตนเอง
เหมือนการสมั ภาษณ์เพยี งแต่ไมม่ ีคนคอยต้ังคำถามเท่าน้นั เอง

จากวิธีการประเมินดังกล่าวสามารถนำมาจดั แสดงวิธีการและเครื่องมือประเมินผลการเรียนรู้ของสาระ
การเรยี นรู้ในด้านความรู้ ด้านทักษะกระบวนการ และด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม คา่ นิยมได้การวัดและประเมินผล
การเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ควรจัดให้ครอบคลมุ ทั้งด้านความรู้ ด้านทักษะกระบวนการ และ
ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดตามที่หลักสูตรแกนกลางขน้ั
พืน้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ กำหนดไว้ ควรมุง่ เนน้ การวดั สมรรถภาพโดยรวมของผู้เรยี นเป็นหลกั จุดประสงค์
หลกั ของการวัดประเมินไม่ใชอ่ ยทู่ ี่การวัดผลเพื่อตดั สนิ ผลการเรียนของผู้เรยี นเพียงอยา่ งเดียว แต่เปน็ การวดั และ
ประเมินผลเพื่อนำผลการประเมินไปใช้ในการปรับปรงุ การเรียนการสอนเพื่อช่วยพัฒนาให้ผู้เรียนสามารถเรยี นรู้
คณติ ศาสตร์ไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพและเตม็ ตามศักยภาพ
องคป์ ระกอบของการจดั การเรียนการสอน

ในการจัดการเรียนการสอน ครูผู้สอนต้องจัดกิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนมีผลการเรียนรู้ มีพัฒนาการตาม
ตวั ชว้ี ัดท่ีกำหนดไว้ ซง่ึ ตอ้ งอาศัยการวัดและประเมินผลทสี่ อดคล้องกบั ตัวช้วี ัดที่กำหนดไว้ องค์ประกอบของการ
สอนท้ังสามส่วนมคี วามสำพนั ธก์ บั ดงั ภาพ

ตัวชี้วัดการเรียนรู้

กิจกรรมการเรียน การวดั ละประเมินผล
การสอน การเรียนรู้