หลักสูตรสังคมศึกษา

หลกั สตู รสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๘

การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ด้านความรู้ สามารถกำหนดวิธีการและเครื่องมือสำหรับวัดและประเมินผล
ภ ายใต้กรอบของ ตัว ช ี้ว ัด ว ิธ ีว ัดและประเมินผล การเ รียนร ู้ด้ าน คว าม รู้ท ี่สำ คั ญไ ด ้ แ ก่
การสอบ การสงั เกต การสมั ภาษณ์ และการประเมนิ ชนิ้ งาน สำหรับเครื่องมือท่ใี ช้ ได้แก่ แบบทดสอบ แบบ
สังเกต และแบบประเมินคุณภาพ ตามลำดับ การสร้างเครื่องมือ และเกณฑ์การประเมินทำได้โดยวิเคราะห์
ตามตัวช้วี ดั

แนวปฏบิ ตั ิในการวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนต้องอยู่บนหลักการพื้นฐานสองประการคื อ
การประเมนิ เพือ่ พฒั นาผเู้ รียนและเพื่อตดั สินผลการเรยี น ในการพัฒนาคุณภาพการเรยี นรู้ของผู้เรียน ให้ประสบ
ผลสำเร็จนั้น นักเรียนจะต้องได้รับการพัฒนาและประเมินตามตัวชี้วัดเพื่อให้บรรลุตามมาตรฐานการเรียนรู้
สะท้อนสมรรถนะสำคัญ และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนซึ่งเป็นเป้าหมายหลักในการวัดและ
ประเมินผลการเรียนรู้ในระดับชั้นเรียน ระดับสถานศึกษา การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เป็น
กระบวนการพัฒนาคุณภาพนักเรียนโดยใช้ผลการประเมินเป็นข้อมูลและสารสนเทศที่แสดงพัฒนาการ
ความก้าวหน้า และความสำเร็จทางการเรียนของนักเรียน ตลอดจนข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการส่งเสริมให้
นกั เรียนเกิด การพัฒนาและเรียนร้อู ยา่ งเต็มตามศักยภาพ
การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ แบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ ระดับชั้นเรียน ระดับสถานศึกษา มี
รายละเอียด ดังนี้

๑. การประเมินระดับชั้นเรียน เป็นการวัดและประเมินผลที่อยู่ในกระบวนการจัดการเรียนรู้ ครู
ผู้สอนดำเนินการเป็นปกติและสม่ำเสมอ ในการจัดการเรียนการสอน ใช้เทคนิคการประเมินอย่างหลากหลาย
เช่น การซักถาม การสังเกต การตรวจการบ้าน การประเมินโครงงาน การประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน แฟ้ม
สะสมงาน การใช้แบบทดสอบ ฯลฯ โดยครู ผู้สอนเป็นผู้ประเมินเองหรือเปิดโอกาสให้นักเรียนประเมินตนเอง
เพ่ือนประเมินเพ่อื น ผูป้ กครองรว่ มประเมนิ ในกรณที ีไ่ ม่ผา่ นตวั ชีว้ ัดใหม้ ีการสอนซอ่ มเสริม
การประเมินระดับชั้นเรียนเป็นการตรวจสอบว่า นักเรียนมีพัฒนาการความก้าวหน้าใน
การเรียนรู้ อันเป็นผลมาจากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนหรือไม่ และมากน้อยเพียงใด มีสิ่งที่จะต้องไดร้ บั
การพัฒนาปรับปรุงและส่งเสริมในด้านใด นอกจากนี้ยังเป็นข้อมูลให้ผู้สอนใช้ปรับ ปรุง
การเรยี นการสอนของตนด้วย ทัง้ นโ้ี ดยสอดคลอ้ งกับมาตรฐานการเรียนรูแ้ ละตวั ชวี้ ดั

๒. การประเมินระดับสถานศึกษา เป็นการประเมินที่สถานศึกษาดำเนินการเพื่อตัดสินผลการเรียน
ของผูเ้ รียนเป็นรายป/ี รายภาค ผลการประเมินการอ่าน คดิ วิเคราะห์และเขียน คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์และ
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน นอกจากนี้เพื่อให้ได้ข้อมูลเกี่ยวกับการจัดการศึกษาของสถานศึกษา ว่าส่งผลต่อการ
เรียนรูข้ องผู้เรยี นตามเป้าหมายหรอื ไม่ ผู้เรยี นมีจดุ พฒั นาในดา้ นใด รวมท้งั สามารถนำผลการเรียนของผู้เรียนใน
สถานศึกษาเปรียบเทียบกับเกณฑ์ระดับชาติ ผลการประเมินระดับสถานศกึ ษาจะเปน็ ข้อมลู และสารสนเทศเพ่อื
การปรับปรุงนโยบาย หลักสูตร โครงการ หรือวิธีการจัดการเรียนการสอน ตลอดจนเพื่อการจัดทำแผนพัฒนา
คุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาตามแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาและการรายงานผลการจัด

หลักสูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๔๙

การศึกษาต่อคณะกรรมการสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น
พืน้ ฐาน ผ้ปู กครองและชมุ ชน
ข้อมูลการประเมินในระดับต่าง ๆ ข้างต้น เป็นประโยชน์ในการตรวจสอบทบทวนพัฒนาคุณภาพนักเรียน ท่ี
จะต้องจัดระบบดูแลช่วยเหลือ ปรับปรุงแก้ไข ส่งเสริมสนับสนุนเพื่อให้นักเรียนได้พัฒนาเต็มตามศักยภาพบน
พื้นฐาน ความแตกต่างระหว่างบุคคลที่จำแนกตามสภาพปัญหาและความต้องการ ได้แก่ กลุ่มนักเรียนทั่วไป
กลุ่มนกั เรียนที่มีความสามารถพิเศษ กลุม่ นักเรยี นทมี่ ีผลสมั ฤทธิ์ทางการเรียนตำ่ กลุ่มผู้เรียนที่มีปัญหาด้านวินัย
และพฤติกรรม กลุ่มนักเรียนที่ปฏิเสธโรงเรียน กลุ่มนักเรียนที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคม กลุ่มพิการทาง
ร่างกายและสติปัญญา เป็นต้น ข้อมูลจากการประเมินจึงเป็นหัวใจของสถานศึกษาในการดำเนินการช่วยเหลือ
ผู้เรยี นไดท้ นั ทว่ งที ปิดโอกาสให้ผูเ้ รียนไดร้ บั การพฒั นาและประสบความสำเร็จในการเรียน
สถานศึกษาในฐานะผูร้ ับผิดชอบจัดการศึกษา จะตอ้ งจัดทำระเบียบว่าดว้ ยการวัดและประเมินผลการเรียนของ
สถานศึกษาให้สอดคล้องและเป็นไปตามหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติที่เป็นข้อกำหนดของหลักสูตรสถานศึกษา
เพ่อื ให้บุคลากรท่เี กยี่ วขอ้ งทุกฝา่ ยถือปฏบิ ัติร่วมกนั

เกณฑก์ ารวัดและประเมนิ ผลการเรียน

๑. การตดั สนิ การให้ระดบั และการรายงานผลการเรียน
๑.๑ การตดั สินผลการเรียน

ในการตัดสินผลการเรยี นของกลุ่มสาระการเรียนรู้ การอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน คุณลักษณะอัน
พึงประสงค์ และกิจกรรมพฒั นาผ้เู รียนนั้น ผ้สู อนต้องคำนึงถึงการพฒั นานกั เรยี นแตล่ ะคนเปน็ หลัก และต้องเก็บ
ข้อมูลของนักเรียนทุกด้านอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องในแต่ละภาคเรียน รวมทั้งสอนซ่อมเสริมผู้เรียนให้พัฒนาจน
เต็มตามศักยภาพ
ระดบั ประถมศกึ ษา

(๑) ผเู้ รยี นตอ้ งมีเวลาเรียนไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ ๘๐ ของเวลาเรียนทัง้ หมด
(๒) ผูเ้ รยี นตอ้ งได้รบั การประเมนิ ทุกตัวช้วี ัด และผ่านเกณฑ์ไม่นอ้ ยกว่ารอ้ ยละ ๘๐ ของจำนวนตวั ชว้ี ดั

(๓) ผเู้ รียนตอ้ งไดร้ ับการตัดสนิ ผลการเรียนทกุ รายวชิ า ไม่นอ้ ยกว่าระดับ
“ ๑ ” จงึ จะถือวา่ ผา่ นเกณฑต์ ามท่สี ถานศกึ ษากำหนด

(๔) นักเรียนต้องได้รับการประเมิน และมีผลการประเมนิ การอ่านคิดวิเคราะหแ์ ละเขียน ในระดบั
“ ผ่าน ” ขึ้นไป มีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับ“ ผ่าน ” ขึ้นไป และมีผลการ
ประเมินกิจกรรมพัฒนานักเรยี น ในระดับ “ ผ่าน ”

ระดับมธั ยมศึกษา
(๑) ตัดสนิ ผลการเรยี นเป็นรายวชิ า ผเู้ รยี นต้องมีเวลาเรียนตลอดภาคเรยี น

ไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ ๘๐ ของเวลาเรยี นทงั้ หมดในรายวชิ านัน้ ๆ
(๒) นกั เรยี นตอ้ งไดร้ ับการประเมนิ ทุกตวั ชวี้ ดั และผา่ นเกณฑ์ไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ ๘๐ ของจำนวนตัวชว้ี ดั

(๓) นกั เรียนตอ้ งได้รบั การตดั สนิ ผลการเรียนทุกรายวิชา ไมน่ ้อยกว่าระดบั

หลกั สูตรสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๕๐

“ ๑ ” จงึ จะถอื วา่ ผ่านเกณฑ์ตามที่สถานศึกษากำหนด
(๔) นักเรยี นตอ้ งได้รบั การประเมนิ และมผี ลการประเมนิ การอา่ น

คดิ วิเคราะห์และเขยี น ในระดบั “ ผา่ น ” ข้นึ ไป มผี ลการประเมินคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ในระดบั “ ผา่ น
” ขึน้ ไป และมผี ลการประเมนิ กจิ กรรมพัฒนานักเรยี น ในระดับ “ ผา่ น ”
การพิจารณาเลื่อนชั้นทั้งระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ถ้านักเรียนมีข้อบกพร่องเพียงเล็กน้อย และ
พิจารณาเห็นว่าสามารถพัฒนาและสอนซ่อมเสริมได้ ให้ผ่อนผันให้เลื่อนชั้นได้ แต่หากนักเรียนไม่ผ่านรายวิชา
จำนวนมาก และมแี นวโน้มว่าจะเปน็ ปญั หาต่อการเรียนในระดบั ชน้ั ทสี่ งู ขน้ึ ให้ตัง้ คณะกรรมการพจิ ารณาให้เรียน
ซ้ำชนั้ ได้ ทั้งนี้ให้คำนงึ ถงึ วุฒิภาวะและความรคู้ วามสามารถของนักเรยี นเปน็ สำคญั

๑.๒ การให้ระดบั ผลการเรยี น

ระดับประถมศึกษา ในการตัดสินเพื่อให้ระดับผลการเรียนรายวิชา ให้ระดับผลการเรียนหรือระดับคุณภาพการ

ปฏิบัตขิ องนักเรยี น เป็นระบบตัวเลขแสดงระดับผลการเรียนเปน็ ๘ ระดับดงั น้ี

ระดบั ผลการเรยี น ความหมาย ชว่ งคะแนนรอ้ ยละ

๔ ผลการเรยี นดเี ย่ยี ม ๘๐ - ๑๐๐

๓.๕ ผลการเรียนดมี าก ๗๕ - ๗๙

๓ ผลการเรียนดี ๗๐ - ๗๔

๒.๕ ผลการเรียนค่อนข้างดี ๖๕ - ๖๙

๒ ผลการเรยี นน่าพอใจ ๖๐ - ๖๔

๑.๕ ผลการเรียนพอใช้ ๕๕ - ๕๙

๑ ผลการเรยี นผา่ นเกณฑ์ข้ันต่ำ ๕๐ - ๕๔

๐ ผลการเรียนตำ่ กวา่ เกณฑ์ ๐ - ๔๙

การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์นั้น ให้ระดับผลการ

ประเมินเป็น ดเี ยยี่ ม ดี ผ่าน และไมผ่ ่าน

การประเมินกจิ กรรมพัฒนาผ้เู รียน จะตอ้ งพิจารณาทั้งเวลาการเขา้ ร่วมกจิ กรรม การปฏบิ ัตกิ ิจกรรม

และผลงานของผูเ้ รียน ตามเกณฑ์ท่ีสถานศกึ ษากำหนด และใหผ้ ลการเขา้ รว่ มกจิ กรรมเปน็ ผา่ น และไมผ่ า่ น

ระดับมัธยมศึกษา ในการตัดสินเพื่อให้ระดับผลการเรียนรายวิชา ให้ใช้ตัวเลขแสดงระดับผลการ

เรียนเปน็ ๘ ระดบั ดงั น้ี

ระดับผลการเรยี น ความหมาย ชว่ งคะแนนรอ้ ยละ

๔ ผลการเรยี นดเี ยย่ี ม ๘๐ - ๑๐๐

๓.๕ ผลการเรยี นดมี าก ๗๕ - ๗๙

๓ ผลการเรียนดี ๗๐ - ๗๔

๒.๕ ผลการเรยี นคอ่ นขา้ งดี ๖๕ - ๖๙

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบา้ นท่ายม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๕๑

๒ ผลการเรยี นนา่ พอใจ ๖๐ - ๖๔

๑.๕ ผลการเรยี นพอใช้ ๕๕ - ๕๙

๑ ผลการเรยี นผา่ นเกณฑ์ข้นั ต่ำ ๕๐ - ๕๔

๐ ผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ ๐ - ๔๙

การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์นั้น ให้ระดับผลการ
ประเมนิ เป็น ดเี ย่ียม ดี ผา่ น และไมผ่ า่ น

การประเมินกิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน จะต้องพจิ ารณาทัง้ เวลาการเข้าร่วมกจิ กรรม การปฏิบตั ิกิจกรรม
และผลงานของผูเ้ รียน ตามเกณฑท์ ีส่ ถานศึกษากำหนด และให้ผลการเขา้ รว่ มกจิ กรรมเปน็ ผา่ น และไม่ผา่ น

๑.๓ การรายงานผลการเรียน

การรายงานผลการเรียนเปน็ การสื่อสารใหผ้ ู้ปกครองและนักเรียนทราบความกา้ วหน้า ใน

การเรียนรู้ของนักเรียน ต้องสรุปผลการประเมินและจัดทำเอกสารรายงานให้ผู้ปกครองทราบเป็นระยะ ๆ หรือ

อยา่ งน้อยภาคเรียนละ ๑ ครง้ั

การรายงานผลการเรียนสามารถรายงานเป็นระดับคุณภาพการปฏิบัติของนักเรียนที่สะท้อน

มาตรฐานการเรียนรู้กลมุ่ สาระการเรยี นรู้

๒. เกณฑก์ ารจบการศึกษา

หลักสูตรสถานศึกษา กำหนดเกณฑ์กลางสำหรับการจบการศึกษาเป็น ๒ ระดับ คือ ระดับประถมศึกษา และ
ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้
๒.๑ เกณฑก์ ารจบระดบั ประถมศกึ ษา

(๑) นักเรยี นเรยี นรายวิชาพ้นื ฐาน และรายวิชา/กิจกรรมเพิม่ เตมิ ตามโครงสร้างเวลาเรียนที่
กำหนด

(๒) นักเรียนต้องมผี ลการประเมนิ รายวิชาพื้นฐาน ผ่านเกณฑก์ ารประเมนิ ตามทกี่ ำหนด
(๓) นกั เรียนมีผลการประเมนิ การอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียนในระดับผ่านเกณฑ์ การประเมินตามที่
กำหนด
(๔) นักเรียนมีผลการประเมินคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ในระดับผา่ นเกณฑ์การประเมินตามทีก่ ำหนด
(๕) นักเรยี นเขา้ รว่ มกจิ กรรมพัฒนาผู้เรยี นและมผี ลการประเมนิ ผ่านเกณฑ์การประเมนิ
ตามท่ีกำหนด
๒.๒ เกณฑก์ ารจบระดบั มัธยมศกึ ษาตอนตน้
(๑) นักเรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและเพ่ิมเติมไม่เกนิ ๘๑ หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพืน้ ฐาน ๖๖หน่วย
กิต และรายวชิ าเพิม่ เตมิ ตามท่ีกำหนด
(๒) นักเรียนต้องได้หน่วยกิตตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า ๗๗ หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน ๖๖
หนว่ ยกติ และรายวชิ าเพมิ่ เตมิ ไมน่ ้อยกว่า ๑๑ หน่วยกิต

หลักสตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านท่ายม พุทธศักราช 2565 | ๑๕๒

(๓) นักเรียนมผี ลการประเมิน การอ่าน คิดวิเคราะหแ์ ละเขียน ในระดับผ่าน เกณฑ์การประเมินตามท่ี
กำหนด

(๔) นักเรียนมผี ลการประเมนิ คุณลักษณะอนั พึงประสงค์ ในระดับผ่านเกณฑก์ ารประเมินตามที่กำหนด
(๕) นกั เรียนเขา้ ร่วมกจิ กรรมพฒั นาผูเ้ รยี นและมีผลการประเมนิ ผา่ นเกณฑ์การประเมินตามทีก่ ำหนด
สำหรับการจบการศึกษาสำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ เช่น การศึกษาเฉพาะทาง การศึกษาสำหรับผู้มี
ความสามารถพิเศษ การศึกษาทางเลือก การศึกษาสำหรับผู้ด้อยโอกาส การศึกษาตามอัธยาศัย ให้
คณะกรรมการของสถานศึกษา ดำเนินการวดั และประเมินผลการเรยี นรู้ตามหลักเกณฑใ์ นแนวปฏบิ ตั ิการวัดและ
ประเมินผลการเรียนรู้ของหลักสูตรสถานศึกษาสำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ

หลกั สูตรสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศักราช 2565 | ๑๕๓

คณะผจู้ ดั ทำ

1. นางสาวสมุ ารนิ ทร์ คำชารี
2. นางสาววีณา ศรเี กียรติ
3. นางสาวอทุ มุ พร หงส์สที อง
4. นางสาวอารยี า สาระขนั ธ์
5. นางสาวภชู ิตา ภชู าดึก
6. นางสาวประภัสสร อนั ทะรึก
7. นางสาวชนันญา แก้วสะเทือน
8. นายยทุ ธพงศ์ บญุ ประคม
9. นางสาวพรนิภา ทองลว้ น
10. นายพีรพงษ์ ธนวฒุ ิ โคตรน้อย
11. นายชัยนนั ท์ ภวู บดินทร์
12. นางอรพนิ วรรณพราหมณ์
13. นายจำรัส ววิ าจารย์
14. นางนศิ ารตั น์ ทองคำ

หลกั สตู รสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม โรงเรยี นบ้านทา่ ยม พุทธศกั ราช 2565 | ๑๕๔