4.คู่มือสำรอง - สามัญ - สามัญรุ่นใหญ่

ประวตั เิ นตรนารไี ทย

เม่ือ พ.ศ. 2454 พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยหู่ วั รัชกาลที่ 6 ไดท้ รงพระกรุณายปรดเกลา้ ฯ
ต้งั กองเสือป่ าข้ึน เพ่ือปลูกฝังประชาชนชาวไทยใหต้ ื่นตวั สามคั คีร่วมใจ ร่วมกาลงั กนั ระลึกถึงเกียรติของ
ชาติ รักชาติและเสียสละเพื่อชาติ เพราะพระองค์ทรงถือคติท่ีว่า “ แม้หวังต้ังสงบจงเตรียมรบให้
พร้อมสรรพ ” พระองคไ์ ดท้ รงบญั ชาการฝึ กซ้อมเสือป่ าดว้ ยพระองคแ์ ละทรงใช้จ่ายพระราชทรัพยส์ ่วน
พระองคท์ ้งั สิ้น ทรงจดั ดาเนินการฝึกท่ีสนามเสือป่ านน่ั เอง

ในปี เดียวกนั น้ี พระองค์ท่านก็ไดต้ ้งั กองลูกเสือข้ึน เพ่ืออบรมจิตใจเด็กชายให้มีความกลา้ หาญ
อดทน เขม้ แขง็ สมชาย รู้จกั บาเพญ็ ตนให้เป็ นประยยชน์แก่ผอู้ ื่น กิจการลูกเสือไดแ้ พร่หลายไปทวั่ ประเทศ
ก่อนพระราชบญั ญตั ิประถมศึกษาถึง 10 ปี จึงนบั ไดว้ า่ การลูกเสือเป็นอุปกรณ์การศึกษาท่ีดีเลิศ

ต่อมา พระองคไ์ ดท้ รงคานึงวา่ สตรีและเด็กหญิงก็อาจเป็ นกาลงั ของชาติได้ จึงไดท้ รงต้งั กลุ่มสตรี
ข้ึน เรียกวา่ “ สมำชิกแม่เสือ ” ยดยให้รับสมคั รบรรดาสตรีที่ส่วนมากเป็ นบุตรและภริยาของเสือป่ า
สมาชิกแมเ่ สือน้ีตอ้ งเสียค่าบารุง ผใู้ หญ่คนละ 2 บาท เด็กคนละ 60 สตางค์ สมาชิกแม่เสือมีสิทธ์ิประดบั
เข็มเครื่องหมายเป็ นรูปหนา้ เสือ ทาดว้ ยเงิน อญั เชิญพระปรมาภิไธย ยอ่ ว.ป.ร. ทรงอุณายลม มียบวส์ ีดา
เป็ นรูปดอกจนั ทร์ สอดใตเ้ ขม็ เคร่ืองหมายติดไวท้ ี่อกเส้ือ งานสาคญั ๆ ที่สมาชิกแม่เสือไดป้ ฏิบตั ิเป็ นการ
ประจาในคร้ังน้นั คือ การจดั หาเสบียงอาหารและเวชภณั ฑส์ ่งใหก้ องลูกเสือป่ า

ในขณะน้นั สมาชิกแม่เสือป่ ายงั ไม่มีเครื่องแบบแต่ง และไม่มีระเบียบขอ้ บงั คบั เป็ นการตายตวั
ส่วนเด็กหญิงน้ัน พระองค์ได้มีพระราชดาริที่จะจัดต้ังข้ึนเป็ นกองลูกเสือหญิงยดยได้ทรงคิดนาม
พระราชทานไวว้ ่า “ เนตรนำรี ” ดว้ ยเห็นว่าเด็กหญิงย่อมมีความสาคญั แก่ครอบครัว ถ้าได้รับการ
ฝึกอบรมตามวธิ ีของลูกเสือบา้ งกจ็ ะเป็นประยยชน์แก่ประเทศชาติเป็นอนั มาก จึงทรงร่างขอ้ บงั คบั ลกั ษณะ
การปกครองคณะเนตรนารี เม่ือ พ.ศ. 2456 ดงั มีความเบ้ืองตน้ ดงั น้ี

“ พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั ทรงประราชปรารภว่า ไดท้ รงต้งั กองลูกเสือข้ึน เพื่อบารุงเด็กชาย
ใหไ้ ดร้ ับการฝึ กฝนในทางที่จะเป็ นผมู้ ีลกั ษณะ สมกบั ที่เป็ นพลเมืองอนั พึงปรารถนา มีพระราชประสงคท์ ี่
จะทะนุบารุงเดก็ หญิงดว้ ย เพราะเดก็ หญิงเป็นผทู้ ่ีมีความเป็ นอยขู่ องชาติตอ้ งอาศยั นบั จาเดิมแต่ปฐมวยั คือ
เด็กหญิงเป็ นผูท้ ี่นาทางพี่นอ้ ง แม้ที่สุดบางทีถึงนาทางบิดา เม่ือเติบยตข้ึนเป็ นสาวก็นาทางชายหนุ่มท่ีมา
ประสบ เมื่อถึงคราวที่ตอ้ งเป็ นมารดาก็ยอ่ มเป็ นผนู้ าของเด็ก ซ่ึงจะเติบยตเป็ นพลเมืองในสมยั ขา้ งหน้าไป
ตามท่ีไดร้ ับการอบรมไว้ จึงพระราชดาริวา่ ถึงเวลาที่ควรจะฝึ กหดั ใหห้ ญิงเป็ นผนู้ าทางไปที่ชอบ คือฝึ กฝน
ใหเ้ ด็กหญิงเหมาะท่ีจะเป็นพลเมืองดีในภายหนา้ ดว้ ยการอบรมนิสัย ฝึ กหดั ใหร้ ู้จกั สังเกต รู้จกั อยใู่ นถอ้ ยคา
ผใู้ หญ่ ตลอดจนอยใู่ นพระราชกาหนดกฎหมาย มีความจงรักภกั ดีต่อผใู้ หญ่ของตน ตลอดถึงชาติ ศาสนา
พระมหากษตั ริย์ มีการเอ้ือเฟ้ื อเผือ่ แผ่ต่อผอู้ ่ืน ทาประยยชน์แก่มหาชนในกิจการที่จะเป็ นประยยชน์แก่ตน
ก็ฝึ กหัดร่างกายให้เจริญเต็มที่ จึงทรงพระกรุณายปรดเกล้า ฯ ให้ตราข้อบงั คบั ลกั ษณะปกครองคณะ
เนตรนารีข้ึนไว้ ”

ในคร้ังน้นั ยรงเรียนสตรีท่ีสาคญั คือ โรงเรียนสตรีวงั หลัง ซ่ึงต่อมาไดเ้ ปลี่ยนเป็ นโรงเรียนวฒั นำ
วิทยำลัย ก็ได้สนองพระราชดาริ ยดยจดั ต้งั กองเนตรนารีข้ึนเป็ นยรงเรียนแรก เม่ือ พ.ศ. 2457 ยดยมี

51

คุ ณ ห นุ่ ย ( พี่ ส า ว ข อ ง พ ร ะ น า ง เ จ้า สุ วัฒ น า พ ร ะ ว ร ร า ช เ ท วี ซ่ึ ง ท ร ง เ ป็ น พ ร ะ ม า ร ด า ข อ ง
สมเด็จพระเจา้ ภคินีเธอเจา้ ฟ้ าเพชรรัตน์ราชสุดา สิริยสภาพณั ณวดี พระราชธิดาของสมเด็จพระมงกุฎเกลา้
เจา้ อยหู่ วั ) และเพอ่ื น อีก 11 คน เป็นเนตรนารีรุ่นแรก ( 12 คน )

เครื่องแบบของเนตรนารีที่ใชใ้ นคราวน้นั คือ เส้ือผา้ ขาว ปกผกู ยบวแ์ ดงที่คอ ตวั ยาวคลุมสะยพก
นุ่งกางเกงผา้ สีน้าเงินแบบลูมเมอร์ คือ กางเกงขาใหญ่มีสายรัดใหพ้ องอยเู่ หนือเข่า ความพองของผา้ ตกลง
มาคลุมเข่า สวมรองเทา้ ผา้ ใบสีดา สวมหมวกปี กสีขาวตลบปี กดา้ นขวาข้ึน มียบวแ์ ดงเยบ็ ติดตรงกลางดา้ น
ท่ีตลบ

นอกจากน้ี ยงั มียรงเรียนสตรีอีกหลายแห่ง จดั ต้งั กองเนตรนารีข้ึน เช่น ยรงเรียนดาราวิทยาลยั
จงั หวดั เชียงใหม่ ยรงเรียนศึกษากมุ ารี จงั หวนั ครศรีธรรมราช

ภายหลงั เปล่ียนการปกครอง เมื่อ พ.ศ. 2475 กิจการลูกเสือทรุดยทรมลง กิจการเนตรนารีก็พลอย
ทรุดยทรมลงดว้ ย มีการต้งั หน่วยยุวชนและหน่วยยุวนารีข้ึนในสมยั จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็ นผูน้ า
ของชาติ การลูกเสือยง่ิ ซบเซามากข้ึน

อีกหลายปี ต่อมา เม่ือกิจการลูกเสือชายไดร้ ับการฟ้ื นฟูข้ึน เรือเอกหลวงชชั วาลชลธี หัวหน้ากอง
ลูกเสือจึงไดน้ าร่างขอ้ บงั คบั ลกั ษณะปกครองเนตรนารีซ่ึงพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรงเขียน
ไวไ้ ปมอบให้ท่านผูห้ ญิงดุษฎี มาลากุล ขณะน้ันดารงตาแหน่งเป็ นอุปนายกสยมสรวฒั นธรรมหญิง
เมื่อ พ.ศ. 2497 และขอใหร้ ้ือฟ้ื นกิจกรรมเนตรนารีข้ึนใหม่

คร้ันถึง พ.ศ. 2499 ท่านผูห้ ญิงดุษฎี มาลากุล ได้จัดให้คณะเนตรนารี จานวน 32 คน
ไปฝึ กการอยู่ค่ายพกั แรม ท่ีตาบลอ่างศิลา จงั หวดั ชลบุรี หลงั จากน้ัน ท่านผูห้ ญิงยงั ได้มอบหมายให้
อาจารยส์ ุดสวาท วชั รเกียรติ ทาหนา้ ที่ฝึกอบรมผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือหญิงท่ีบริเวณเตรียมอุดมศึกษาดว้ ย

ต่อมา พลยทเผชิญ นิมิตรบุตร ซ่ึงขณะน้นั ดารงตาแหน่งเลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือ
แห่งชาติ ไดข้ อให้สมาชิกสตรีอาสาสมคั รแห่งประเทศไทย จดั ส่งสมาชิกที่เป็ นผูบ้ งั คบั บญั ชาเนตรนารี
จานวน 16 คน ไปรับการฝึกอบรมผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือสารอง เมื่อ พ.ศ. 2502

จากน้ันมากิจการเนตรนารี จึงได้เป็ นกิจกรรมอย่างหน่ึงของสมาคมสตรี อาสาสมัครแห่ง
ประเทศไทย และคณะกรรมการสมาคมสตรีอาสาสมคั รไดก้ ราบทูลเชิญสมเด็จพระเจา้ ภคินีเธอเจา้ ฟ้ า
เพชรรัตน์ราชสุดา สิริยสภาพณั ณวดี เป็ นองคอ์ ุปถมั ภค์ ณะเนตรนารี ซ่ึงก็ทรงพระกรุณารับไว้ กบั ไดท้ รง
พระกรุณาแต่งแต่งต้งั ผซู้ ่ึงมีหนา้ ที่เก่ียวขอ้ งกบั กิจการเนตรนารีในระยะน้นั ให้ดารงตาแหน่งต่าง ๆ ในคณะ
เนตรนารีอีกด้วย นอกจากน้ันยงั ได้ทรงพระกรุณาสนับสนุนกิจการเนตรนารีตลอดมาจนถึงปัจจุบัน
ไดพ้ ระราชทานเข็มเพชราวุธอนั เป็ นเคร่ืองหมายประจาพระองค์แก่คณะผูก้ ากบั เนตรนารีทุกคนท่ีมีจิตใจ
เสียสละเพ่อื กิจการน้ีจริง ๆ นบั เป็นเกียรติและสิริมงคลแก่คณะเนตรนารีและตวั เนตรนารีทุกคนเป็นอยา่ งยงิ่

ในระยะใกลเ้ คียงกนั น้ี ไดม้ ีผจู้ ดั ต้งั สมาคมผบู้ าเพญ็ ประยยชน์และจดั ใหม้ ีการฝึ กอบรมยดยใชแ้ บบ
ลูกเสือหญิงของประเทศองั กฤษ ใชช้ ื่อเป็นภาษาองั กฤาวา่ Girl Guide หรือผบู้ าเพญ็ ประยยชน์ไม่ไดใ้ ชค้ าวา่

52

เนตรนารีหรือลูกเสือหญิง เด็กผูห้ ญิงท่ีเป็ นสมาชิกแต่งเคร่ืองแบบสีฟ้ า กิจกรรมของสมาคมผูบ้ าเพ็ญ
ประยยชนน์ ้ีจะข้ึนตรงกบั ต่างประเทศ

ส่วนกิจการเนตรนารี หรือลูกเสือหญิงของสมาคมสตรีอาสามคั รแห่งประเทศไทยดาเนินการตาม
หลกั ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แท้จริงกิจการเนตรนารีก็คือลูกเสือหญิงแบบไทย
ส่วนสมาคมผูบ้ าเพ็ญประยยชน์เป็ นลูกเสือหญิงแบบสากลน่ันเอง แต่ท้งั สององค์การมีวตั ถุประสงค์
ใกลเ้ คียงกนั ในอนั ที่จะอบรมเยาวชนหญิงใหเ้ ป็นพลเมืองดีของประเทศชาติในยอกาสตอ่ ไป

มีขอ้ สังเกตอยา่ งหน่ึงวา่ สมาคมลูกเสือยลกน้นั ท่านลอร์ดเบเดนยพเอลล์ เป็ นผกู้ ่อต้งั ข้ึน และยงั
ไดก้ ่อต้งั กิจการลูกเสือหญิงข้ึนเช่นเดียวกบั กิจการลูกเสือในประเทศไทย ซ่ึงพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้
เจา้ อยหู่ วั ก็ไดท้ รงพระราชทานกาเนิดกิจการเนตรนารีดว้ ยเช่นเดียวกนั

กิจการเนตรนารีลูกเสือหญิงนับวนั จะก้าวหน้ายิ่งข้ึน ท้งั น้ี รัฐบาลได้เล็งเห็นว่าเด็กหญิงก็มี
ความสามารถเท่าเทียมกบั เด็กชาย ซ่ึงอาจทาประยยชนแ์ ก่ประเทศชาติได้ ฉะน้นั ในปี พ.ศ. 2518 ซ่ึงเป็ นปี
สตรีสากล คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติจึงไดม้ ีมติให้รับกิจการเนตรนารีเป็ นงานหน่วยหน่ึงใน
คณะลูกเสือแห่งชาติ เม่ือวนั ท่ี 15 กนั ยายน 2518 และไดต้ รวจขอ้ บงั คบั คณะลูกเสือแห่งชาติวา่ ดว้ ยการ
ปกครอง หลกั สูตรวิชาพิเศษและเครื่องแบบของเนตรนารี ( ฉบบั ชว่ั คราว ) พ.ศ. 2520 ข้ึน เมื่อวนั ท่ี 1
สิงหาคม 2520 ปัจจุบนั พระรำชบัญญัติลูกเสือ ระบุวา่ ลูกเสือหญิงใช้ชื่อวา่ “ เนตรนำรี ” ขอ้ บงั คบั
ชว่ั คราวกย็ กเลิก

( คดั ลอกจากวารสารการศึกษาเอกชน ในปี 2521 บทความของ อาจารยส์ วา่ ง น่ิมสมบุญ สยมสรเนตรนารีเพชราวธุ )

คุณหนุ่ย โชติกเสถยี ร

53

หลกั สตู รและวชิ าพเิ ศษลกู เสอื สารอง
พ.ศ. 2522

ความมุ่งหมายของการลูกเสือสารอง คือ เพื่อส่งเสริมการพฒั นาเด็กในวยั ลูกเสือสารองท้งั ใน
ทางกาย สติปัญญา จิตใจและศีลธรรม ยดยถือว่าเป็ นส่วนสาคัญส่วนหน่ึงของแผนการฝึ กอบรมท่ี
ต่อเน่ืองกนั ในเด็กวยั ต่าง ๆ ท่ีอยใู่ นขบวนการลูกเสือ

แผนการฝึ กอบรมลูกเสือสารองมีระดับสูงข้ึนตามวยั และสมรรถภาพของเด็กแต่ละคนแบ่ง
ออกเป็ น 3 ข้นั คือ ดาวดวงท่ี 1 ดาวดวงท่ี 2 และดาวดวงที่ 3 กบั ใหเ้ ด็กไดม้ ียอกาสไดร้ ับเคร่ืองหมาย
วิชาพิเศษ ที่กาหนดไวใ้ นหลกั สูตรน้ีดว้ ย อน่ึง ผูส้ มคั รเป็ นลูกเสือสารองแลว้ ตอ้ งผา่ นการทดสอบ
ข้นั ตน้ เพื่อขอรับเคร่ืองหมายลูกเสือสารอง เม่ือไดร้ ับเคร่ืองหมายลูกเสือสารองแลว้ จึงนบั ว่าเป็ นลูกเสือ
สารองยดยสมบูรณ์ นอกจากน้ียงั มีเคร่ืองหมายลูกเสือสัมพนั ธ์สาหรับลูกเสือท่ีจะพน้ วยั ลูกเสือสารองและ
พร้อมจะสมคั รเขา้ เป็นลูกเสือสามญั ตอ่ ไป

หมวดท่ี 1
เคร่ืองหมำยลูกเสือสำรอง

ลกั ษณะ ทาดว้ ยผา้ สีกากี รูปไข่ ยาว 4 ซม. กวา้ ง 3.52 ซม. มีรูปหนา้ เสือและคาวา่ “ ลูกเสือ ”
สีเหลืองขลิบริมสีกรมท่า ติดท่ีอกเส้ือขา้ งซา้ ยเหนือกระเป๋ า

หลกั สูตรเตรียมลูกเสือสำรอง
1. มีความรู้เกี่ยวกบั นิยาม เรื่อง เมาคลีและประวตั ิการเร่ิมกิจการลูกเสือสารอง
2. รู้จกั การทาความเคารพเป็นหมู่ ( แกรนดฮ์ าวล์ ) และระเบียบแถวเบ้ืองตน้
3. รู้จกั การทาความเคารพเป็นรายบุคคล การจบั มือซา้ ยและคติพจน์ของลูกเสือ
4. รู้จกั คาปฏิญาณและกฎของลูกเสือสารอง

54

หมวดท่ี 2
เคร่ืองหมำยข้ันของลูกเสือสำรอง

ลูกเสือสารองแบง่ เป็น 3 ข้นั คือ ดาวดวงท่ี 1 ดาวดวงที่ 2 และดาวดวงท่ี 3 แตล่ ะข้นั มีกิจกรรม
12 อยา่ ง ซ่ึงลูกเสือสารองจะตอ้ งเรียนรู้และสามารถปฏิบตั ิได้

ลกั ษณะ เป็ นคร่ืองหมายรูปดาว 6 แฉก สีเงิน เส้นผ่านศูนยก์ ลาง 1.5 ซม. ติดที่ขา้ งขวารูปหนา้ เสือ
หนา้ หมวก 1 ดวง

หลกั สูตร
1. อนำมัย
ก. รู้จกั วธิ ีและเหตุผลในการรักษาฟัน มือ เทา้ และเลบ็ ใหส้ ะอาด
ข. รู้จกั วธิ ีหายใจอยา่ งถูกตอ้ งและรู้จกั วธิ ีป้ องกนั ยรคหวดั ไมใ่ หแ้ พร่ออกไป
ค. แสดงวธิ ีปฏิบตั ิเมื่อมีแผลถลอกเล็กนอ้ ยและเขา้ ใจถึงความสาคญั ในการที่จะขอความช่วยเหลือ
จากผใู้ หญเ่ มื่อมีอุบตั ิเหตุเกิดข้ึน
2. ควำมสำมำรถในเชิงทกั ษะ
ก. ขวา้ ง – รับบอล ระหวา่ ง 2 คน ซ่ึงอยหู่ ่างกนั อยา่ งนอ้ ย 5 เมตร ( 16 ฟุต ) ใหไ้ ด้ 8 คร้ัง ใน 10 คร้ัง
ข. ปฏิบตั ิกิจกรรมต่อไปน้ีใหไ้ ด้ 2 อยา่ ง
 มว้ นหนา้
 กระยดดขา้ มลูกเสือที่มีขนาดเดียวกนั
 ข้ึนตน้ ไม้
 ไต่เชือกสูง 3 เมตร ( 10 ฟุต )
3. กำรสำรวจ
รู้จกั ท่ีต้งั ของสถานบริการที่สาคญั ในทอ้ งถ่ินใกลเ้ คียง เช่น วดั ยรงเรียน สถานีตารวจ
สถานีอนามยั ยรงพยาบาล สานกั แพทย์ สถานีดบั เพลิง ยทรศพั ท์ ที่ทาการไปรษณียแ์ ละเวลาเก็บ

55

จดหมายจากตู้ไปรษณีย์ ท่ีจอดรถประจาทาง / รถรับจ้าง สถานีรถไฟ ที่ใกล้ที่สุดและรู้ จัก
ขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
4. กำรค้นหำธรรมชำติ

เลือกต้นไม้ ปลา หรือนก อย่างใดอย่างหน่ึงที่ได้เคยเห็นและค้นหาเรื่องราวเกี่ยวกับ
สิ่งน้นั ๆ ใหไ้ ดม้ ากที่สุดเทา่ ท่ีจะทาได้
5. ควำมปลอดภัย

ก. เขา้ ใจสาเหตุต่าง ๆ ท่ีทาใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุในบา้ นและอนั ตรายท่ีเกิดจากไฟ
ข. รู้จกั และปฏิบตั ิตามกฎจราจรทางบก สาหรับผเู้ ดินเทา้
6. บริกำร
ก. รู้จกั เกบ็ รักษาเส้ือผา้ และรองเทา้ ของตนใหส้ ะอาดเรียบร้อย
ข. รู้จกั จดั และเก็บท่ีนอนใหเ้ รียบร้อย
ค. รู้จกั ตม้ น้าร้อนและทาความสะอาดเครื่องใชต้ า่ ง ๆ เม่ือใชแ้ ลว้
7. ธงและประเพณตี ่ำง ๆ

สามารถร้องเพลงชาติ เพลงสรรเสริญพระบารมีและรู้วิธีปฏิบัติในเมื่อมีการบรรเลง
เพลงชาติหรือเพลงสรรเสริญพระบารมี
8. กำรฝี มือ

ทาหุ่นจาลองหรือสิ่งของง่าย ๆ จากเศษวสั ดุ
9. กจิ กรรมกลำงแจ้ง

เดินสะกดรอยตามเครื่องหมายท่ีกาหนดไว้
10. กำรบันเทงิ

แสดงเงียบตามลาพงั หรือกบั เพือ่ นลูกเสือสารองอีกคนหน่ึง
11. กำรผูกเงื่อน

ก. ผกู เง่ือนพิรอด เงื่อนขดั สมาธิและรู้จกั วธิ ีใชเ้ งื่อนดงั กล่าว
ข. รู้จกั วธิ ีเก็บเชือกอยา่ งง่าย ๆ
12. คำปฏิญำณและกฎของลกู เสือสำรอง

ปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือสารองอยา่ งดีท่ีสุด

56

ลกั ษณะ เป็ นเคร่ืองหมายรูปดาว 6 แฉก สีเงิน เส้นผา่ นศูนยก์ ลาง 1.5 ซม. ติดท่ีขา้ งซา้ ยรูปหนา้ เสือ
หนา้ หมวก

หลกั สูตร
1. อนำมัย
ก. รู้จกั ความสาคญั ของการนอนหลบั สนิทในตอนกลางคืน
ข. แสดงวธิ ีปฏิบตั ิในกรณีท่ีจมูกมีเลือดกาเดาออก
ค. รู้จกั ความสาคญั ของการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญใ่ นเมื่อมีอุบตั ิเหตุเกิดข้ึน
2. ควำมสำมำรถในเชิงทกั ษะ
ก. วา่ ยน้าไกล 10 เมตร หรือ
ข. ภายในระยะเวลาอย่างน้อย 3 เดือน ยดยการฝึ กอย่างสม่าเสมอ สามารถปฏิบตั ิกิจกรรม
ต่อไปน้ีใหด้ ีข้ึน 3 อยา่ ง
 กระยดดเชือกเทา้ ชิดกนั ยดยแกวง่ เชือกดว้ ยตนเองไปขา้ งหนา้ 15 คร้ัง หลงั 15 คร้ัง
 เดินทรงตวั บนไม้ หรือกาแพงอิฐมีความกวา้ งไม่เกิน 13 ซม. ( 5 นิ้ว ) สูง
ประมาณ 30 ซม. ( 1 ฟุต ) เป็นระยะทางอยา่ งนอ้ ย 4.5 เมตร ( 15 ฟุต )
 หงายมือท้งั สองจบั ราวไมส้ ูงอยา่ งนอ้ ยเท่ากบั บ้นั เอวของตน แลว้ มว้ นตวั ไปขา้ งหนา้
ขา้ มราวไมน้ ้นั
 ข้ึนบนั ไดท่ียกเคลื่อนที่ได้ และรู้จกั วางบนั ไดใหม้ นั่ คง เพือ่ ความปลอดภยั
 เล้ียงลูกบอลดว้ ยเทา้ อยา่ งเร็ว ออ้ มเครื่องกีดขวางอยา่ งนอ้ ย 6 อยา่ งในระยะทางไม่
เกิน 18 เมตร ( 20 หลา )
3. กำรสำรวจ
ไปเยอื นสถานที่ในทอ้ งถ่ินท่ีน่าสนใจแห่งหน่ึงแลว้ กลบั มารายงานวา่ ไดพ้ บเห็นอะไรบา้ ง
4. กำรค้นหำธรรมชำติ
ก. เพาะถว่ั งอกหรือเมล็ดพนั ธุ์พชื อยา่ งอื่นท่ีงอกง่าย
ข. รู้จกั ชนิดของอาหารที่พงึ ใหแ้ ก่สัตวเ์ ล้ียง
5. ควำมปลอดภยั
รู้จกั หลกั แห่งความปลอดภยั ทางน้า

57

6. บริกำร
ก. สามารถจดจาและส่งข่าวซ่ึงประกอบดว้ ยวนั ท่ี ตวั เลขและชื่อตา่ ง ๆ
ข. สามารถใชย้ ทรศพั ทส์ าธารณะและสมุดยทรศพั ทอ์ ยา่ งถูกตอ้ ง
ค. ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินเกิดข้ึน รู้จกั วธิ ีติดต่อส่งขา่ วใหผ้ ใู้ หญ่หรือเจา้ หนา้ ที่ทราบ

7. ธงและประเพณตี ่ำง ๆ
ก. รู้จกั วิธีชักธงข้ึนสู่ยอดเสา เชิญธงชาติลงและเก็บรักษาธงชาติให้เรียบร้อยอยู่ในสถานท่ีอนั
เหมาะสม
ข. สามารถเขียนภาพธงคณะลูกเสือยลก
ค. รู้จกั ท่ีต้งั และสามารถเขียนภาพธงชาติของประเทศอื่น ๆ รวม 4 ประเทศ

8. กำรฝี มือ
ทาสิ่งของตอ่ ไปน้ีอยา่ งนอ้ ย 2 อยา่ ง
 วา่ ว
 พบั กระดาษหรือผา้ เป็นรูปตา่ ง ๆ เช่น หมวก ดอกบวั กระทง นก ฯลฯ
 ไมส้ ูงสาหรับเดิน
 นาฬิกาแดด
 เขม็ ทิศจาลอง

9. กจิ กรรมกลำงแจ้ง
ก. ก่อไฟและปรุงอาหารอยา่ งใดอยา่ งหน่ึงยดยใชไ้ ฟน้นั
ข. รู้จกั วธิ ีดบั ไฟและทาสถานที่ก่อไฟใหส้ ะอาดเรียบร้อย เม่ือเสร็จงานแลว้

10. กำรบนั เทงิ
กระทากิจกรรมต่อไปน้ี อยา่ งนอ้ ย 2 อยา่ ง ตามลาพงั หรือกบั เพอ่ื นลูกเสือสารองอีกคนหน่ึง
 แสดงกล
 เล่านิทาน / ทอ่ งกลอนหรือแสดงทา่ ทางขบขนั
 ร้องเพลง
 แสดงการมว้ นตวั ทา่ ต่าง ๆ

11. กำรผูกเงอ่ื น
ก. ผกู เง่ือนบ่วงสายธนู เง่ือนผกู กระหวดั ไมแ้ ละรู้จกั วธิ ีใชเ้ งื่อนดงั กล่าว
ข. ทบทวนการผกู เงื่อนพริ อดและเงื่อนขดั สมาธิ ท่ีไดเ้ คยเรียนมาแลว้ ตามหลกั สูตรดาวดวงท่ี 1

12. คำปฏญิ ำณและกฎของลูกเสือสำรอง
แสดงวา่ ไดพ้ ยายามปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือสารองอยเู่ สมอ

58

ลกั ษณะ เป็ นครื่องหมายรูปดาว 6 แฉก สีเงิน เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 ซม. ติดท่ีหน้าหมวกใต้
รูปหนา้ เสือ ระหวา่ งกลางดาวดวงท่ี 1 และดาวดวงท่ี 2
หลกั สูตร

1. อนำมยั
ก. รู้จกั ความสาคญั ของการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญใ่ นเมื่อมีอุบตั ิเหตุเกิดข้ึน
ข. จดั ทาถุงหรือท่ีเกบ็ อุปกรณ์ปัจจุบนั พยาบาลสาหรับตนเองและเพื่อนาติดตวั ไปเมื่อมีการเดินทาง
ออกไปนอกสถานที่
ค. รู้จกั วธิ ีปฏิบตั ิเมื่อถูกแมลงกดั หรือต่อย
ง. รู้จกั วธิ ีปฏิบตั ิยา่ งง่าย ๆ ในเม่ือถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก

2. ควำมสำมำรถในเชิงทกั ษะ
ก. วา่ ยน้าไกล 25 เมตร หรือ
ข. ภายในระยะเวลาอย่างน้อย 3 เดือน ยดยการฝึ กอย่างสม่าเสมอ สามารถปฏิบตั ิกิจกรรม
ต่อไปน้ีใหด้ ีข้ึน 3 อยา่ ง
 วง่ิ 50 เมตร
 วง่ิ หรือกระยดดไกล
 ขวา้ งลูกบอลไกลพอสมควร
 กระยดดขา้ มร้ัวหรือเคร่ืองกีดขวางสูงไมเ่ กินบ้นั เอวของตน

3. กำรสำรวจ
ก. เขา้ ใจวธิ ีการดูนาฬิกาและสามารถนบั เวลา 24 ชวั่ ยมง
ข. วางแผนร่วมกบั ผกู้ ากบั เกี่ยวกบั การเดินทางและค่าใชจ้ ่ายสาหรับกองหรือหมู่ลูกเสือสารองใน
การออกไปนอกสถานที่พร้อมผกู้ ากบั

4. กำรค้นหำธรรมชำติ
แสดงความสนใจและเขา้ ใจเรื่องราวต่าง ๆ เกี่ยวกบั ธรรมชาติในบางประการ ยดยจดั ทา

สมุดภาพหรือสะสมส่ิงของตา่ ง ๆ เช่น สภาพดิน ฟ้ า อากาศ ชายทะเล แมลง ทอ้ งฟ้ าในตอนกลางคืน
ส่ิงท่ีมีชีวติ ในสระน้า ฯลฯ

59

5. ควำมปลอดภัย
ก. รู้จกั กฎจราจร
ข. ยดยการทาเป็นตวั อยา่ ง นาลูกเสือสารองท่ีอายนุ อ้ ยกวา่ ใหร้ ู้จกั ความปลอดภยั ในการใชถ้ นน
ค. อธิบายถึงส่ิงที่ควรทาเม่ือทิง้ บา้ นไวย้ ดยไม่มีคนอยู่

6. บริกำร
ดว้ ยความช่วยเหลือของผกู้ ากบั วางแผนและดาเนินการให้บริการแก่ผอู้ ื่น ยดยตนเองหรือ

ร่วมมือกบั เพ่อื นลูกเสือสารองผอู้ ื่น
7. ธงและประเพณตี ่ำง ๆ

ก. รู้จกั ธงลูกเสือประเภทต่าง ๆ ธงลูกเสือประจาจงั หวดั และธงคณะลูกเสือแห่งชาติ
ข. รู้จกั ท่ีต้งั และสามารถเขียนภาพธงชาติของประเทศอื่น ๆ รวมรวม 4 ประเทศ
8. กำรฝี มือ
ก. ประดิษฐส์ ิ่งของจากเศษวสั ดุท่ีเป็นไม้ ยลหะหรือวสั ดุอยา่ งอ่ืนยดยใชเ้ คร่ืองมือที่เหมาะสม
ข. รู้จกั วธิ ีใชแ้ ละรักษาเครื่องมือตอ่ ไปน้ี คือ มีดพบั กรรไกร คอ้ น เล่ือยและไขควง
9. กจิ กรรมกลำงแจ้ง
ก. รู้จกั ทิศท้งั 8 และวธิ ีอ่านเขม็ ทิศ
ข. สามารถหาเส้นทางในระยะประมาณ 400 เมตร ยดยใชเ้ ขม็ ทิศ
10. กำรบันเทงิ
เลือกกระทากิจกรรมตอ่ ไปน้ีอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง

 จดั และเขา้ ร่วมในการแสดงละครกบั เพ่อื นลูกเสือสารองอ่ืน
 จดั ใหม้ ีการร้องเพลงหรือฟ้ อนรายดยมีดนตรีประกอบ
 ทาหุ่นและเชิดหุ่นเร่ืองส้นั ๆ กบั เพื่อนลูกเสืออ่ืน

60

11. กำรผกู เง่ือน
ก. ผกู เง่ือนบว่ งสายธนู และสาธิตวธิ ีใช้
 ผกู รอบตวั เอง
 ผกู รอบตวั คนอื่น
 ผกู เป็นห่วงเพอ่ื ยยนใหค้ นอ่ืน
ข. ผกู เงื่อนกระหวดั ไม้ 2 ช้นั
ค. ขดเชือกยาวหรือสายยางเส้นหน่ึงใหเ้ รียบร้อย
ง. ทบทวนการผกู เง่ือนตา่ ง ๆ ที่ไดเ้ คยเรียนมาแลว้ ตามหลกั สูตรดาวดวงท่ี 1 และท่ี 2

12. คำปฏญิ ำณและกฎของลูกเสือสำรอง
ทบทวนคาและปฏิญาณและกฎของลูกเสือสารอง เขา้ ใจความหมายของคาปฏิญาณและกฎ

แจ่มแจง้ กว่าแต่ก่อนและแสดงว่าไดใ้ ชค้ วามพยายามอยา่ งแทจ้ ริงในการปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎ
ของลูกเสือสารองตลอดเวลา

61

พิธีการต่าง ๆ ของลูกเสือน้นั เป็ นไปอยา่ งส้ัน ๆ ง่าย ๆ และดว้ ยจริงใจ พิธีการเป็ นเรื่องการทา
จริงไมใ่ ช่สิ่งสมมุติ ผลท่ีไดจ้ ากพิธีการน้นั คือ

- ความมีระเบียบวนิ ยั ในตนเอง ( ความเคร่งครัดและมีกฎเกณฑข์ องพธิ ีการ ทาใหเ้ กิดวนิ ยั )
- ไดม้ ียอกาสระลึกถึงและรักษาคามน่ั สัญญาอยเู่ สมอ ( เพราะพิธีการต่าง ๆ ตอ้ งทบทวนคา

ปฏิญาณก่อนเสมอเพือ่ ใหเ้ ป็นท่ีแน่ใจแก่ผกู้ ากบั วา่ ลูกเสือสารองปฏิบตั ิไดด้ ีจริงแลว้ )
- ทาให้เกิดความสัมพนั ธ์กนั อยา่ งใกลช้ ิด ในระหวา่ งผกู้ ากบั ลูกเสือของเขาหรือในระหวา่ ง

ผใู้ หญ่กบั เด็ก ( เพราะผกู้ ากบั มิใช่วา่ จะสั่งใหเ้ ด็กทาแต่ฝ่ ายเดียว ผกู้ ากบั เองมีส่วนร่วมใน
พิธีการน้นั ดว้ ยทาใหเ้ กิดความภาคภมู ิใจในเกียรติที่ไดร้ ับในพิธีน้นั ๆ )
พธิ ีกำรต่ำง ๆ ของลูกเสือสำรอง มีอยู่ด้วยกนั 7 อย่ำง คอื
1. การทาแกรนดฮ์ าวล์
2. พธิ ีเปิ ด – ปิ ดประชุมกอง
3. พธิ ีเขา้ ประจากอง ( หรือพิธีปฏิญาณตน )
4. พธิ ีประดบั ดาวดวงท่ี 1
5. พธิ ีประดบั ดาวดวงท่ี 2
6. พิธีประดบั ดาวดวงที่ 3
7. พิธีส่งลูกเสือสารองไปเป็นลูกเสือสามญั

พธิ ีเข้ำประจำกองลูกเสือสำรอง

ในพธิ ีเขา้ ประจากองลูกเสือสารอง หรือท่ีเรียกกนั วา่ พิธีปฏิญาณตนหรือเรียกวา่ พิธีตอ้ นรับลูกเสือ
ใหม่น้ีใหเ้ ป็นหนา้ ท่ีของกองลูกเสือตา่ งกองตา่ งจดั ทา มีอยู่ 2 วธิ ี คือ

 มีกองลกู เสืออย่แู ล้ว
- กองลูกเสือสารอง ทารูปวงกลมใหญ่
- หมวกที่ติดเคร่ืองหมายลูกเสือสารองแลว้ เครื่องหมายท่ีลูกเสือสารองที่จะติดเหนือกระเป๋ า
เส้ืออยทู่ ่ีผกู้ ากบั
- ธงประจากอง ( ถา้ มี ) ใหร้ องผกู้ ากบั ถือไวใ้ นท่าตรงนอกวงกลม
- ลูกเสือใหม่อยนู่ อกวงกลม ( แต่งเครื่องแบบครบ เวน้ แต่เคร่ืองหมายกบั หมวกอยทู่ ี่ผกู้ ากบั )
ดา้ นหลงั ของหมู่ท่ีตนจะเขา้ ไปอยู่
- ผกู้ ากบั เรียกลูกเสือใหมเ่ ขา้ มาในวงกลมหนา้ ผกู้ ากบั ( หากหลายคนใหเ้ ขา้ แถวหนา้ กระดาน )

62

- ผกู้ ากบั สอบถามลูกเสือใหม่ ดงั น้ี
ผ้กู ำกบั “ เจา้ ตอ้ งการเป็นลูกเสือสารองใช่ไหม ”
ลูกเสือใหม่ “ ใช่ครับ ”
ผู้กำกบั “ เจา้ เขา้ ใจกฎ คาปฏิญาณ การทาความเคารพ และการทาแกรนด์ฮาวลห์ รือไม่ ”
ลกู เสือใหม่ “ ขา้ เขา้ ใจและปฏิบตั ิได้ ”
ผู้กำกบั “ กฎมีวา่ อยา่ งไร ”
ลกู เสือใหม่ “ ขอ้ 1 ลูกเสือสารองทาตามลูกเสือรุ่นพี่ ”

“ ขอ้ 2 ลูกเสือสารองไม่ทาตามใจตนเอง ”
ผู้กำกบั ถา้ เช่นน้นั จะใหเ้ ชื่อไดห้ รือไมว่ า่

“ ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ ”
“ ขอ้ 2 ขา้ จะยดึ มน่ั ในกฎของลูกเสือสารองและบาเพญ็ ประยยชน์ต่อผอู้ ่ืนทุกวนั ”
ลูกเสือใหม่ ทาวนั ทยาหตั ถ์ “ ขา้ สญั ญาวา่ ”
“ ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ ”
“ ขอ้ 2 ขา้ จะยดึ มนั่ ในกฎของลูกเสือสารองและบาเพญ็ ประยยชน์ต่อผอู้ ื่นทุกวนั ”
ผ้กู ำกบั “ เจา้ จงรักษาคามน่ั สัญญาของเจา้ ไวใ้ หม้ น่ั ต่อไป บดั น้ีเจา้ ไดเ้ ขา้ เป็นลูกเสือสารอง
และเป็นสมาชิกผหู้ น่ึงของคณะพีน่ อ้ งลูกเสือแห่งยลกอนั ยงิ่ ใหญแ่ ลว้ ”
- ผกู้ ากบั มอบเครื่องหมายลูกเสือสารองสาหรับติดเหนือกระเป๋ าและมอบหมวกให้ลูกเสือ
รับมาสวมเอง ลูกเสือทาวนั ทยหตั ถแ์ ละลดมือลง แลว้ สัมผสั มือผกู้ ากบั ในกรณีที่ผกู้ ากบั
กลุ่มเป็นประธานหรือเชิญผอู้ ื่นเป็นประธานควรใหท้ าหนา้ ท่ีมอบเครื่องหมายแทนผกู้ ากบั
ข้นั ตอนน้ี
- เสร็จแลว้ ลูกเสือใหม่ทากลบั หลงั หนั ทาความเคารพลูกเสือเก่าดว้ ยท่าวนั ทยหตั ถ์ ลูกเสือ
เก่ารับการเคารพดว้ ยท่าวนั ทยหตั ถเ์ ช่นกนั แลว้ ลดมือลงพร้อมกนั ( ยดยไม่ตอ้ งสงั่ )
- ผกู้ ากบั ส่ังลูกเสือใหม่เขา้ ประจาท่ี ยดยส่ังวา่ “ ลูกเสือใหม่เข้ำประจำหมู่ – วิ่ง ” ลูกเสือ
ใหม่วงิ่ เขา้ ประจาหมขู่ องตน ( ซ่ึงจดั แบง่ ไวเ้ รียบร้อยแลว้ )
- เสร็จสิ้นดว้ ยการทาแกรนดฮ์ าวล์
 ยงั ไม่มกี องลกู เสือ
- ลูกเสือใหม่ท้งั หมดเขา้ แถวเป็ นแถวตอนหมู่หน้าผูก้ ากบั แต่งเครื่องแบบครบ เวน้ แต่
เครื่องหมายและหมวกอยทู่ ่ีผกู้ ากบั
- หมวกที่ติดเครื่องหมายลูกเสือสารองแลว้ เคร่ืองหมายท่ีลูกเสือสารองท่ีจะติดเหนือกระเป๋ า
เส้ืออยทู่ ่ีผกู้ ากบั
- ธงประจากอง ( ถา้ มี ) ใหร้ องผกู้ ากบั ถือไวใ้ นทา่ ตรงนอกวงกลม

63

- ผกู้ ากบั เรียกลูกเสือใหม่ออกมายืนหนา้ ผกู้ ากบั คร้ังละหมู่ ยดยออกคาส่ังวา่ “ หมู่สี ...... ”
ใหห้ มู่สีน้นั ออกมายนื เป็นแถวหนา้ กระดาน

- ผกู้ ากบั สอบถามลูกเสือใหม่ ( เหมือนอยา่ งมีกองลูกเสืออยกู่ ่อนแลว้ )
- เมื่อผกู้ ากบั หรือประธานมอบเคร่ืองหมายลูกเสือสารองและหมวกและสัมผสั กบั ลูกเสือ

ใหม่แลว้ ให้ลูกเสือใหม่ไปเขา้ แถว เตรียมเป็ นรูปวงกลม ( หมายความว่าเม่ือทุกหมู่เขา้
แถวเรียบร้อยแลว้ จะเป็นรูปวงกลมลอ้ มรอบผกู้ ากบั ) ยดยออกคาส่ังวา่ “ ลูกเสือใหม่เข้ำ
ประจำท่ี – วงิ่ ” ลูกเสือใหมว่ ง่ิ ไปที่ของตน ( ซ่ึงผกู้ ากบั นดั หมายไวก้ ่อน )
- เสร็จสิ้นดว้ ยการทาแกรนดฮ์ าวล์
แนวทำงในกำรปฏิบัตทิ ไ่ี ม่ควรลมื
1. ขณะที่ลูกเสือกล่าวคาปฏิญาณต่อหนา้ ผกู้ ากบั น้นั ผกู้ ากบั ทาวนั ทยหตั ถร์ ับ ( 2 นิ้ว ) ส่วน
รองผกู้ ากบั หรือผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสืออื่น ๆ แสดงรหสั ลูกเสือ ( 3 นิ้ว )
2. ลูกเสือที่ได้กระทาพิธีปฏิญาณตนแล้วขณะท่ีลูกเสือใหม่กหล่าวคาปฏิญาณน้ันต้องทา
วนั ทยหตั ถด์ ว้ ย ลูกเสือผใู้ ดยงั ไมไ่ ดป้ ฏิญาณตน ไม่ตอ้ งทาคงยนื ตรงเฉย ๆ
3. การส่ังให้แถวแยก หมายความว่า แยกไปเรียนวิชาอื่นก่อน ให้ส่ังว่า “ แพค แยก ”
ลูกเสือทาขวาหนั แลว้ แยกไป
4. การสั่งให้เลิกแถว หมายความว่า เลิกจากการเรียนแล้ว หรือปิ ดการประชุมให้สั่งว่า
“ แพค เลกิ ” ลูกเสือทาวนั ทยหตั ถ์ แลว้ ขวาหนั เลิกแถวไป

พธิ ีประดบั ดำวดวงท่ี 1

เม่ือลูกเสือสอบไดว้ ชิ าดาวดวงท่ี 1 ครบแลว้ ใหท้ าพิธีประดบั ดาวดวงที่ 1 ใหป้ ฏิบตั ิดงั ต่อไปน้ี
1. กองลูกเสือสารองทารูปวงกลมใหญ่
2. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองอยกู่ ลางวงกลม มีรองผกู้ ากบั ยนื อยนู่ อกวงกลมหลงั ผกู้ ากบั
3. หมวกท่ีติดดาวดวงที่ 1 แลว้ อยทู่ ี่ผกู้ ากบั
4. ผกู้ ากบั ประกาศใหก้ องรู้ จะกระทาพิธีประดบั ดาวดวงท่ี 1
5. ผกู้ ากบั เรียกลูกเสือที่จะไดด้ าวดวงที่ 1 มายนื หนา้ ผกู้ ากบั ( ซ่ึงขณะน้นั ตา่ งก็ยนื อยใู่ นหมู่ของตน )
6. ผกู้ ากบั อธิบายความหมายของดาวดวงที่ 1 ใหล้ ูกเสือทราบ ดาวดวงท่ี 1 “ เปรียบเสมือน
ลูกเสือได้ลืมตำข้ำงหน่ึงขึ้นแล้ว ซึ่งจะทำให้ฉลำดขึ้น จึงขอให้เอำใจใส่ เรียนรู้ในสิ่งที่
จะต้องกระทำให้ดที สี่ ุด ” และสง่ั สอนลูกเสือ ฯ
7. ผกู้ ากบั มอบเคร่ืองหมายใหล้ ูกเสือ ลูกเสือรับหมวกมาสวมเอง แลว้ ทาวนั ทยหตั ถผ์ กู้ ากบั
8. ผกู้ ากบั แสดงความยนิ ดีดว้ ยการสัมผสั มือกบั ลูกเสือ

64

พธิ ีประดบั ดำวดวงที่ 2

เม่ือลูกเสือสอบไดว้ ชิ าดาวดวงที่ 2 ครบแลว้ ใหท้ าพธิ ีประดบั ดาวดวงที่ 2 ใหป้ ฏิบตั ิดงั ตอ่ ไปน้ี
1. กองลูกเสือสารองทารูปวงกลมใหญ่
2. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองอยกู่ ลางวงกลม มีรองผกู้ ากบั ยนื อยนู่ อกวงกลมหลงั ผกู้ ากบั
3. หมวกท่ีติดดาวดวงท่ี 2 แลว้ อยทู่ ี่ผกู้ ากบั
4. ลูกเสือที่จะไดร้ ับดาวดวงที่ 2 มายนื อยตู่ รงหนา้ ผกู้ ากบั ในแถววงกลม ( แมจ้ ะมีหลายหมู่หลายคนก็

ใหม้ ายนื อยรู่ วมกนั หนา้ ผกู้ ากบั )
5. ผกู้ ากบั อธิบายความหมายของดาวดวงที่ 2 ใหล้ ูกเสือทราบ “ บัดนี้ตำท้ังสองข้ำงได้ลืมขึน้ อย่ำง

แจ่มใสเหมือนกับดำว สำมำรถทีม่ องเห็นอะไรโดยเร็วและแจ่มแจ้ง เตรียมพร้อมทีจ่ ะกระทำสิ่งที่
พงึ กระทำ ให้มองไปรอบ ๆ และดูว่ำจะสำมำรถช่วยเหลือผู้อื่นได้อย่ำงไร ต่อไปจะได้เป็ นลูกเสือที่
เก่งและมีประโยชน์ต่อผ้หู นึ่ง ให้หมน่ั ศึกษำหำควำมรู้ในวชิ ำพเิ ศษ ”
6. ผกู้ ากบั ส่ังให้ลูกเสือท่ีประดบั ดาวทบทวนคาปฏิญาณอีกคร้ังหน่ึง ยดยส่ังวา่ “ เพ่ือเป็ นที่แน่ใจว่า
เจา้ ยงั คงจาคาปฏิญาณของเจา้ ได้ ขอใหเ้ จา้ ทบทวนคาปฏิญาณอีกคร้ังหน่ึง ” และลูกเสือกล่าว
คาปฏิญาณ ยดยการทาวนั ทยหตั ถแ์ ละกล่าววา่ “ ขา้ สญั ญาวา่ ”
“ ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ ”
“ ขอ้ 2 ขา้ จะยดึ มนั่ ในกฎของลูกเสือสารองและบาเพญ็ ประยยชนต์ ่อผอู้ ่ืนทุกวนั ”
7. ผกู้ ากบั มอบหมวกใหล้ ูกเสือ ลูกเสือรับไปสวม แลว้ ทาวนั ทยหตั ถผ์ กู้ ากบั
8. ผกู้ ากบั แสดงความยนิ ดีดว้ ยการสัมผสั มือกบั ลูกเสือ
9. ลูกเสือท่ีไดร้ ับดาวดวงที่ 2 กลบั หลงั หนั วง่ิ เขา้ ที่ของตน ( แถวหนา้ ผกู้ ากบั ไมใ่ ช่หมตู่ น )
10. กองลูกเสือแสดงความยนิ ดีดว้ ยการทาแกรนดฮ์ าวล์ ลูกเสือท่ีไดร้ ับดาวดวงท่ี 2 เป็ นผรู้ ้อง “ จงทาดี
จงทาดี จงทาดี ” ( ถา้ มีหลายคนกใ็ หร้ ้องพร้อมกนั ท้งั หมด )

65

พธิ ีประดบั ดำวดวงที่ 3

เมื่อลูกเสือสอบไดว้ ชิ าดาวดวงที่ 3 ครบแลว้ ใหท้ าพธิ ีประดบั ดาวดวงท่ี 3 ใหป้ ฏิบตั ิดงั ตอ่ ไปน้ี
1. จดั ลูกเสือที่จะรับดาวดวงที่ 3 ใหย้ นื อยใู่ นแถววงกลมติดนายหมบู่ ริการทางดา้ นขวาตรงหนา้ ผกู้ ากบั
2. กองลูกเสือสารองทาแกรนดฮ์ าวล์ นายหมูบ่ ริการเป็นผรู้ ้อง “ จงทาดี จงทาดี จงทาดี ”
3. หมวกท่ีติดดาวดวงท่ี 1 , 2 และ 3 แลว้ อยทู่ ี่ผกู้ ากบั
4. ผูก้ ากบั เรียกลูกเสือท่ีจะรับดาวดวงที่ 3 ท้งั หมดมายืนในวงกลมตรงหน้าผูก้ ากบั เป็ นแถวหน้า

กระดานแถวละไม่เกิน 6 คน
5. ผกู้ ากบั อธิบายความหมายของดาวดวงท่ี 3 ให้ลูกเสือทราบ “ บัดนี้ลูกเสือสำรองทุกคนกไ็ ด้เติบโต

และเรียนรู้เร่ืองรำวของกำรทจี่ ะเป็ นลูกเสือทด่ี ีแล้ว และเช่ือม่ันในตัวเองว่ำจะสำมำรถนำเอำควำมรู้
ทม่ี ีอย่ทู ำประโยชน์แก่ตนและผ้อู นื่ ได้ ” และใหย้ อวาทสั่งสอนแลว้ สั่งใหล้ ูกเสือกล่าวคาปฏิญาณอีก
คร้ังหน่ึง
6. ผกู้ ากบั มอบหมวกให้ลูกเสือ ลูกเสือรับไปสวมเองแลว้ ทาความเคารพผกู้ ากบั ผกู้ ากบั แสดงความ
ยนิ ดีดว้ ยการสัมผสั มือกบั ลูกเสือ
7. ลูกเสือที่ไดร้ ับดาวดวงท่ี 3 กลบั หลงั หนั วงิ่ เขา้ ที่ของตน
8. ลูกเสือทุกคนในแถววงกลม สัมผสั มือแสดงความยินดีกบั ลูกเสือท่ีไดร้ ับดาวดวงที่ 3 ( ให้เวียน
จากซา้ ยไปขวา )
9. กองลูกเสือสารองทาแกรนด์ฮาวลแ์ สดงความยนิ ดีอีกคร้ังหน่ึง ให้ลูกเสือท่ีไดร้ ับดาวดวงท่ี 3 เป็ น
ผรู้ ้อง “ จงทาดี จงทาดี จงทาดี ” พร้อม ๆ กนั

66

พธิ ีสง่ ลกู เสอื สารองไปเปน็ ลูกเสอื สามญั

พธิ ีส่งลกู เสือสำรองไปเป็ นลูกเสือสำมญั ใหป้ ฏิบตั ิดงั ตอ่ ไปน้ี
1. กองลูกเสือสารองจดั แถวเป็นรูปวงกลมใหญ่ กองลูกเสือสามญั จดั แถวเป็นรูปเกือกมา้
2. ระหวา่ งกองท้งั สองมีการแบ่งเขตแดน ( อาจจะใชเ้ ชือก ไมพ้ ลองหรือยรยปนู ขาวไวก้ ไ็ ด้ )
3. กองลูกเสือท้งั สองกองมีธงประจากอง ป้ ายคาขวญั และอยใู่ นแดนของตนให้รองผกู้ ากบั
เป็ นคนถือไว้
4. กองลูกเสือสารองทาแกรนดฮ์ าวล์
5. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองอธิบายความหมายของการทาพิธีส่งลูกเสือ – เนตรนารี สารองไปเป็ น
ลูกเสือ – เนตรนารี สามญั ให้กองของตนทราบ “ การเขา้ ไปเป็ นลูกเสือสามญั น้นั เป็ น
การผจญภยั อนั ย่ิงใหญ่เสมือนไดท้ ่องเที่ยวไปในป่ าดงพงพี และตาก็จะมองเห็นส่ิงท่ีน่า
พิศวงหลายอย่างและกาลงั เดินไปสู่ดินแดนของการเป็ นลูกเสือที่กวา้ งขวางย่ิงข้ึนไปอีก
จะตอ้ งใช้หัวคิดและยืนด้วยลาแขง้ ของตนเอง จะตอ้ งบงั คบั ตวั เอง ตอ้ งมีความมานะ
อดทนอย่างแทจ้ ริงและสม่าเสมอ จะไดเ้ ป็ นลูกเสือท่ีสามารถและทาประยยชน์ไดอ้ ย่าง
แทจ้ ริง หวงั ว่าจะไม่ลืมเวลาท่ีได้อยู่กับกองลูกเสือสารอง ต่อไปในวนั หน่ึงข้างหน้า
ขอใหม้ ียอกาสกลบั มายงั กองลูกเสือสารองอีก เพื่อช่วยเหลือลูกเสือสารองอ่ืน ๆ ให้ลืมตา
ในป่ าดงพงพีเช่นเดียวกนั ”
6. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองเรียกลูกเสือที่จะส่งไปเป็ นลูกเสือสามญั ออกมายืนหนา้ ผกู้ ากบั แลว้
ให้ทบทวนคาปฏิญาณอีกคร้ังหน่ึง ยดยส่ังวา่ “ เพ่ือเป็ นท่ีแน่ใจว่า เจา้ ยงั จาคาปฏิญาณ
ของเจา้ ได้ ขอให้เจา้ ทบทวนคาปฏิญาณอีกคร้ังหน่ึง ” และลูกเสือกล่าว คาปฏิญาณ ยดย
การทาวนั ทยหตั ถแ์ ละกล่าววา่ “ ขา้ สญั ญาวา่ ”
“ ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ ”
“ ขอ้ 2 ขา้ จะยดึ มน่ั ในกฎของลูกเสือสารองและบาเพญ็ ประยยชน์ต่อผอู้ ่ืนทุกวนั ”
7. ลูกเสือกลบั หลงั หนั ไปร่าลาลูกเสือเฉพาะในหมู่ของตน ยดยการสัมผสั มือแลว้ กลบั มายืน
หนา้ ผกู้ ากบั กองลูกเสือสารองเปล่งเสียง “ ไชยย ” 3 คร้ัง
8. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองสั่งเปิ ดทางเพอ่ื นาลูกเสือออกไปหาผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั ที่เส้นก้นั แดน
9. ผกู้ ากบั ลูกเสือสารองจะแนะนา และฝากฝังลูกเสือสารองกบั ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั แลว้ นา
ลูกเสือสารองขา้ มแดนไป ( ถา้ หากลูกเสือสารองผใู้ ดไดร้ ับเครื่องหมายลูกเสือสัมพนั ธ์ก็
ใหก้ ระยดดขา้ ม )
10. ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั นาลูกเสือสารองผนู้ ้นั ไปแนะนาใหร้ ู้จกั นายหมทู่ ่ีลูกเสือจะเขา้ ไปอยู่
11. นายหม่ลู ูกเสือสามญั แนะนาใหล้ ูกเสือสารองรู้จกั ลูกเสือสามญั ในหม่ทู ่ีตนเขา้ ไปอยนู่ ้นั

67

12. พิธีเสร็จสิ้นดว้ ยการเปล่งเสียงร้องของลูกเสือสามญั หรือไชยย 3 คร้ัง

รำยละเอยี ดของหลกั สูตรลูกเสือสำมญั
มหี ลกั สูตรดงั นี้

*******

ลกั ษณะเคร่ืองหมำย
ทาดว้ ยผา้ สีกากี รูปยล่ ยาว 4 ซม. กวา้ ง 2.5 ซม. มีรูปตราคณะลูกเสือแห่งชาติสีแดง แต่ไม่มี
แถบคาขวญั และมีคาวา่ “ลูกเสือ” สีแดงติดท่ีก่ึงกลางกระเป๋ าเส้ือขา้ งซา้ ย
หลกั สูตร
1. ควำมรู้เกย่ี วกบั กระบวนกำรลกู เสือ

1.1 ประวตั ิสงั เขปของลอร์ดเบเดน – ยพเอลล์
1.2 พระราชประวตั ิสังเขป ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยหู่ วั
1.3 ววิ ฒั นาการของขบวนการลูกเสือไทยและลูกเสือยลก
1.4 การทาความเคารพ การแสดงรหสั การจบั มือซา้ ย และคติพจน์ของลูกเสือ
2. คำปฏญิ ำณและกฎของลูกเสือสำมัญ

เขา้ ใจและยอมรับคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือสามญั
3. กจิ กรรมกลำงแจ้ง

มีส่วนร่วมในกิจกรรมของหมูห่ รือกองลูกเสือนอกสถานท่ี
4. ระเบยี บแถว

4.1 ทา่ มือเปล่า
4.2 ท่าถือไมพ้ ลอง
4.3 การใชส้ ญั ญาณมือและนกหวดี
4.4 การต้งั แถวและการเรียกแถว

68

ลกั ษณะเครื่องหมำย
ทาดว้ ยผา้ สีกากี รูปไต ยาว 4.5 ซม. กวา้ ง 2.5 ซม. มีคาวา่ “ลูกเสือ” สีเหลืองเหนือกรอบสีแดง

ในกรอบสีแดงมีคาวา่ “เสียชีพอยา่ เสียสัตย”์ สีเหลือง ติดท่ีแขนเส้ือขา้ งซา้ ย ก่ึงกลางไหล่กบั ศอก
หลกั สูตร

1. กำรรู้จักดูแลตนเอง
1.1 บรรจุสิ่งของต่าง ๆ ลงในเครื่องหลงั สาหรับการไปอยคู่ า่ ยพกั แรมปลายสปั ดาห์
1.2 เตรียมเคร่ืองปัจจุบนั พยาบาลเป็นส่วนตวั สาหรับการเดินทางไกล
1.3 ก่อไฟ ปรุงเครื่องดื่มร้อน ปรุงอาหารง่าย ๆ นอกสถานที่
1.4 กางเตน็ ทส์ าหรับพกั แรมในการเดินทางใกล
1.5 ออกไปอยคู่ ่ายพกั แรมอยา่ งนอ้ ยหน่ึงคืน

2. กำรช่วยเหลอื ผ้อู น่ื
2.1 รู้จกั วธิ ีปฏิบตั ิต่อบาดแผล แมลงสตั วก์ ดั ต่อย แดดเผา ไฟไหม้ น้าร้อนลวกและการเป็นลม
2.2 แสดงความสามารถในการช้ีทางให้แก่คนต่างถ่ิน และมีความรู้พอสมควรเก่ียวกบั การ
บริการขนส่งสาธารณะของทอ้ งถ่ินที่หนา้ สนใจหรือที่สาคญั ของถอ้ งถิ่น รวมท้งั ตาบลที่อยู่
ของแพทย์ สถานีตารวจ สถานีดับเพลิง สถานที่ต้งั ยทรศพั ท์สาธารณะและสถานที่
ราชการต่าง ๆ

3. กำรเดนิ ทำงไกลไปยงั สถำนทต่ี ่ำง ๆ
3.1 รู้ทิศ 8 ทิศ รู้วธิ ีวางแผนที่ใหถ้ ูกทิศทางและรู้จกั การใชเ้ ขม็ ทิศ
3.2 แสดงวา่ เขา้ ใจเร่ืองมาตราส่วนเคร่ืองหมายต่าง ๆ ที่ใชก้ นั เป็ นธรรมเนียมในการทาแผนท่ี
ยดยอธิบายประกอบเส้นทางระยะส้นั ที่กาหนดใหต้ ามแผนที่
3.3 เดินทางไกลไปกลับระยะทาง 10 กิยลเมตร กับเพ่ือนคนหน่ึงซ่ึงมีอายุรุ่นราวคราว
เดียวกนั และเมื่อกลบั มาแลว้ ให้รายงานต่อผูก้ ากบั ลูกเสือดว้ ยวาจาถึงวตั ถุประสงค์ ที่ได้
กระทาสาเร็จในระหว่างการเดินทาง (เช่น สเก็ตช์ภาพ หรือได้รับความรู้พิเศษเก่ียวกบั
สถานที่บางแห่งหรือบุคคล)
3.4 แสดงวา่ รู้จกั และเขา้ ใจกฎจราจรตลอดจนเครื่องหมายท่ีใชใ้ นการจราจร

69

3.5 ศึกษาเรื่องราวเก่ียวกบั ต่างประเทศ 1 ประเทศ หาทางที่หนา้ สนใจในการท่ีจะเดินทางไป
ยงั ประเทศน้นั และเล่าให้ลูกเสือในหมู่ของตนทราบถึงสิ่งสาคญั ต่าง ๆ ท่ีหวงั วา่ จะไดพ้ บ
เห็นที่นน่ั

4. ทกั ษะในทำงวชิ ำลกู เสือ
4.1 อธิบายถึงวธิ ีใชแ้ ละเกบ็ รักษามีดและขวาน ใชม้ ีดเหลาใหเ้ ป็ นสมอบกสาหรับขึงเต็นท์หรือ
ใหเ้ ป็นเคร่ืองใชอ้ ยา่ งอื่น ๆ และใชข้ วานสาหรับผา่ ไมเ้ พอ่ื เตรียมก่อไฟ
4.2 แสดงวธิ ีผกู เง่ือน ซ่ึงเป็นประยยชน์ในการอยคู่ ่ายพกั แรม หรือบนเรือ คือ
ก. ผกู เง่ือนดว้ ยเชือกเส้นเดียว หรือสองเส้นที่มีขนาดเดียวกนั (Knots) เช่น เง่ือนประมง
เงื่อนผกู ร่น เง่ือนผกู คนลาก
ข. ผกู เง่ือนดว้ ยเชือกที่มีขนาดตา่ งกนั (Bends) เช่น เงื่อนขดั สมาธิ เงื่อนขดั สมาธิ 2 ช้นั
ค. ผกู เงื่อนดว้ ยเชือกกบั วสั ดุอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง (Hitches) เช่น เงื่อนผกู ซุง เงื่อนตะกรุดเบด็
เง่ือนผกู ร้ัง
ง. ผกู แน่น (Lashings) เช่น ผกู ประกบ ผกู ทแยง ผกู กากบาท สาหรับเงื่อนตามขอ้ ก-ข-
ค อยา่ งละเงื่อน และตามขอ้ ง. ท้งั 3 เง่ือน
4.3 แสดงความรู้ทวั่ ไปและสนใจลกั ษณะเก่ียวกบั อากาศ ยดยเฉพาะท่ีเก่ียวกบั ทอ้ งถ่ินตน

5. งำนอดิเรกและเรื่องทน่ี ่ำสนใจ
แสดงให้หมู่หรือกองลูกเสือของตวั เองเห็นวา่ ตนมีทกั ษะหรือสมรรถภาพพอสมควรใน

งานอดิเรก หรือเร่ืองที่สนใจส่วนตวั เช่น การขี่รถจกั รยาน การวา่ ยน้า ธรรมชาติศึกษา เรื่องราว
เก่ียวกบั กาลอากาศ การรู้จกั ชนิดของเครื่องบิน ดาว การขี่มา้ การทาหุ่นจาลอง การสานตะกร้า
การสะสมแสตมป์ วรรณคดี การวาดภาพ การตกแต่งบา้ น การสร้างเครื่องรับวทิ ยุ การทาเคร่ือง
ไม้ เช่น ประตูหนา้ ต่างและบนั ได

สิ่งเหล่าน้ีเป็นเพียงตวั อยา่ งเท่าน้นั เร่ืองที่น่าสนใจและงานอยา่ งอ่ืนยงั มีอีกมาก
6. คำปฏญิ ำณและกฎของลกู เสือ

สนทนากบั นายหมูข่ องตนเกี่ยวกบั ความเจริญกา้ วหนา้ ของตนในเรื่องวิชาลูกเสือ ตลอดจน
การปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือ กบั การวางแผนเพื่อการเจริญกา้ วหน้าของตนใน
อนาคตดว้ ย
7. ระเบยี บแถว

ทบทวนท่าฝึ กต่าง ๆ ที่กาหนดไวใ้ นหลกั สูตรวิชาลูกเสือตรีและปฏิบตั ิตาม หนงั สือคู่มือ
การฝึกระเบียบแถวลูกเสือ ของสานกั งานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ

70

ลกั ษณะเคร่ืองหมำย
ทาดว้ ยผา้ สีกากี รูปยล่ ยาว 5 ซม. มีรูปตราคณะลูกเสือแห่งชาติ สีแดงและมีคาวา่ “ ลูกเสือ ”

สีเหลือง ติดท่ีแขนเส้ือขา้ งซา้ ยก่ึงกลางไหล่กบั ศอก
หลกั สูตร

1. กำรพง่ึ ตนเอง
1.1 นบั แตเ่ ขา้ เป็นลูกเสือสามญั ไดอ้ ยคู่ ่ายพกั แรมแลว้ ไม่นอ้ ยกวา่ 12 คืน
1.2 วา่ ยน้าไดร้ ะยะทาง 45 เมตร (ผอู้ านวยการกอง กองลูกเสือ ผอู้ านวยการกองลูกเสือจงั หวดั

หรือผอู้ านวยการกองลูกเสืออาเภอ แลว้ แต่กรณีอาจอนุมตั ิสอนวชิ าอยา่ งอ่ืนแทนได)้
1.3 เข้าใจถึงการรักษาตวั ซ่ึงจาเป็ นตอ้ งกระทา รวมท้ังความรู้เก่ียวการท่ีตอ้ งตรากตราจากการ

เปล่ียนแปลงของสภาวะอากาศ สาเหตุของการเจบ็ ป่ วย การป้ องกนั อาการ และการรักษาอยา่ งทนั ทีทนั ใด ก่อนที่จะ
เร่ิมปฏิบตั ิกิจกรรม ซ่ึงมีการผจญภยั เช่น การเล่นเรือใบ การเดินขา้ มเนินเขา และการสารวจน้าเป็นตน้

1.4 รู้จกั ไฟ ดูแลรักษาและระมดั ระวงั อนั ตรายอนั เนิ่งมาจากการนาส่ิงตอ่ ไปน้ีมาใช้
 ตะเกียง และเตาสมยั ใหม่
 ตะเกียงและเตาที่ใชส้ ูบ เช่น ตะเกียงเจา้ พายุ และเตาฟ่ ู
 การใช้ไฟฟ้ าหรือเครื่องมือที่ตอ้ งใช้ไฟฟ้ าในชีวิตประจาวนั เช่น พดั ลม เตารีด
เตาไฟฟ้ า ตเู้ ยน็ วทิ ยุ ยทรทศั น์ เป็นตน้

1.5 ทาเร่ืองต่อไปน้ีอยา่ งใดอยา่ งหน่ึงใหส้ าเร็จ
 รู้จักพิจารณา ในเมื่อจะเลือกสถานที่ต้ังค่ายพักแรมและทารายการอาหาร
( รวมท้งั ปริมาณ ) สาหรับการอยคู่ า่ ยพกั แรมสองคนในวนั หยดุ ปลายสปั ดาห์
 ปรุงอาหาร 2 อยา่ ง สาหรับ 2 คน

2. กำรบริกำร
2.1 สามารถให้คาช้ีแจงอย่างชัดเจนและส้ัน ในเม่ือติดต่อขอความช่วยเหลือจากรถพยาบาล

ตารวจ หรือสถานีดบั เพลิง กบั รู้จกั ว่าควรปฏิบตั ิอยา่ งไรในกรณีท่ีเกิดอุบตั ิเหตุ หรือเหตุฉุกเฉินอย่างอ่ืน
รวมท้งั การช่วยเหลือเน่ืองจากไฟไหม้ การจมน้า การถูกไฟฟ้ าช็อตและแก๊สร่ัว

71

2.2 รู้จกั การปฐมพยาบาล สาหรับกรณีมีเลือดออกภายนอก และอาการช็อค รู้วิธีท่ีถูกตอ้ ง
ในการช่วยใหค้ นหายใจและรู้ถึงอนั ตรายตา่ ง ๆ อนั เก่ียวขอ้ งกบั การเคล่ือนยา้ ยคนเจ็บ ตลอดจนการรู้จกั การ
นาผปู้ ่ วยเจบ็ ส่งยรงพยาบาล

3. กำรผจญภยั
3.1 เดินทางไกลด้วยเท้าหรือยดยทางเรือด้วยความสามารถของตนเองเป็ นระยะทาง 20

กิยลเมตร หรือยดยรถจกั รยาน เป็ นระยะทาง 80 กิยลเมตร และไปอยคู่ ่ายพกั แรมคา้ งคืนกบั ลูกเสือสามญั
คนหน่ึงที่มีอายรุ ุ่นราวคราวเดียวกนั แลว้ บนั ทึกการรายงานยดยยอ่ และกล่าวถึงสิ่งท่ีน่าสนใจ

3.2 ใชเ้ ขม็ ทิศในที่กลางแจง้ เพ่ือทาแบบฝึกหดั ง่าย ๆ เกี่ยวกบั การหาทิศ
3.3 อธิบายระบบเส้นช้นั ความสูง (Countour System) กบั สามารถแจง้ และหาตาแหน่งท่ีต้งั
ยดยอาศยั ระบบพกิ ดั กริด (Grid Reference) ในแผนท่ีของกรมแผนท่ีทหารได้
3.4 เลือกทางานตอ่ ไปน้ีใหส้ าเร็จ 2 อยา่ ง

ก. เขา้ ร่วมกบั หมู่หรือกองลูกเสือของตนในกิจกรรมกลางแจง้ ยดยร่วมกบั ลูกเสือหมู่หน่ึง
จากกองอ่ืน เช่น การอยคู่ ่ายพกั แรม การเดินทางไกล การเล่นในที่กวา้ งหรือการเดินทางสารวจ

ข. เดินทางตามลาพงั หรือกบั เพ่ือนคนหน่ึงที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวกนั ไปยงั สถานที่
น่าสนใจ หรือเดินทางไกลระยะทางไม่นอ้ ยกว่า 40 กิยลเมตร และรายงานด้วยวาจายดยย่อเกี่ยวกบั
เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนในวนั น้นั

ค. พายเรือนงั่ คนเดียว เป็ นระยะทาง 1600 เมตร หรือทาการแล่นเรือใบขนาดเล็กรอบ
ระยะทาง รูปสามเหลี่ยม หรือมีความเขา้ ใจในระบบการผกู เชือกพนั หลกั ให้แน่น ( the belay system )
และไตล่ งตามเส้นเชือกจากท่ีสูง ( abseil ) ระยะ 9 เมตร ยดยถูกตอ้ งตามวธิ ี

ง. ในขณะท่ีไปอย่คู ่ายพกั แรมในต่างประเทศใหใ้ ชเ้ วลา 1 วนั กบั หมู่ของตน หรือกบั
ลูกเสืออีกคนหน่ึงจากกองลูกเสือของตนหรือกองลูกเสือในทอ้ งถิ่น เพ่อื สารวจตาบลหรือหมูบ่ า้ นในทอ้ งถ่ิน
เม่ือกลบั มาแล้วให้รายงานด้วยวาจาว่าได้ทาอะไร พบกบั ใครและมีอะไรบา้ งท่ีไดเ้ รียนรู้เก่ียวกบั ชีวิตใน
ทอ้ งถ่ิน

4. กำรผจญภยั
4.1 ทายครงการบุกเบิก 1 ยครงการใหส้ าเร็จยดยใชก้ ารผกู แน่น ( Lashings ) ท่ีแตกต่างกนั

อยา่ งนอ้ ย 2 วธิ ี และ หรือ ใช้รอกประกอบเชือก ( Blocks and tackle ) เร่ืองน้ียดยปกติควรจะทาเป็ น
ยครงการของหมู่

4.2 แสดงวธิ ีผกู เง่ือนต่างๆ 3 อยา่ ง ที่มีประยยชน์สาหรับช่วยเหลือผทู้ ่ีตกอยใู่ นอนั ตราย เช่น
เง่ือนบ่วงสายธนู เง่ือนบ่วงสายธนูสองช้นั เง่ือนบ่วงสายธนูสามช้นั เง่ือนเกา้ อ้ีและวิธีผกู เชือกพนั หลกั ให้
แน่น ( Belay Procedure ) ที่ถูกตอ้ ง

4.3 ปรุงอาหารแบบชาวป่ า และกินอาหารน้นั กบั ทาท่ีพกั แรมชวั่ คราวและนอนพกั แรมในท่ีพกั
แรมน้นั

72

4.4 รู้จกั กฎแห่งความปลอดภยั ของการใชข้ วาน และรู้จกั วธิ ีการเก็บรักษา เล่ือยและขวานกบั ใช้
เลื่อยหรือขวานสาหรับยคน้ ตน้ ไม้ ริดก่ิงไม้ หรือตดั ไมเ้ น้ือออ่ น

4.5 เลือกทางานตอ่ ไปน้ีใหส้ าเร็จ 2 อยา่ ง
ก. จดั ทาอนุรักษ์ธรรมชาติ เก่ียวกบั นกหรือสัตวเ์ ล้ียง หรือทาการสะสมตวั อย่างใบไม้

และดอกไมเ้ ป็นเวลา 2 เดือน
ข. จดั ทาสถิติกาลอากาศประจาวนั อย่างง่ายเป็ นเวลา 1 เดือนหรือจดั ทาสมุดหมายเหตุ

รายวนั ของหมลู่ ูกเสือเป็นเวลา 2 เดือน
ค. ไปเยือนอาคารหรือสถานท่ีสาคญั แห่งหน่ึงของทอ้ งถ่ินและเขียนรายงานพอสังเขป

บรรยายถึง ประวตั ิและวตั ถุประสงคข์ อง อาคาร หรือสถานที่น้นั หรือนาสารวจบริเวณเล็กๆ แห่งหน่ึงใน
ละแวกบา้ นของตน เช่น บริเวณสองฝ่ังแม่น้า หรือลาคลองระยะทาง 800 เมตร และแผนผงั ขนาดใหญ่
แสดงส่ิงสาคญั ตา่ งๆ ในบริเวณน้นั

ง. ไดร้ ับเคร่ืองหมายวชิ าพเิ ศษลูกเสือสามญั อยา่ งนอ้ ย 2 เครื่องหมาย
จ. แสดงว่า ตระหนักในความจาเป็ นของการอนุรักษ์ธรรมชาติ ยดยมีส่วนร่วมใน
ยครงการอนุรักษธ์ รรมชาติ 1 ยครงการอยา่ งจริงจงั
5. ระเบียบแถว
5.1 ทบทวนท่าฝีกตา่ งๆ ท่ีกาหนดไวใ้ นหลกั สูตรวชิ าลูกเสือตรี ยท

73

ลูกเสือสามญั ท่ีกาลงั เรียนหลกั สูตรลูกเสือยท ลูกเสือเอก อาจสอบวชิ าพิเศษลูกเสือสามญั ไดต้ าม
หลกั สูตรท่ีกาหนดไว้ วิชาพิเศษเหล่าน้ีมุ่งหมายให้ลูกเสือสามญั ไดแ้ สดงออกซ่ึงทกั ษะและความสนใจ
ขอตนเอง กบั เพ่ือให้ได้มีส่วนในการปฏิบตั ิกิจกรรมร่วมกบั ลูกเสืออื่นๆ ด้วย วิชาพิเศษลูกเสือสามญั
มี 54 วชิ า ดงั ตอ่ ไปน้ี

74

75

เกณฑ์ทจี่ ะได้สำยยงยศ
1. สอบไดล้ ูกเสือเอก
2. สอบไดว้ ชิ าพิเศษ 6 วชิ า ซ่ึงมีวชิ าในขอ้ ก และขอ้ ข อยา่ งนอ้ ยขอ้ ละ 1 วชิ า
 นกั ผจญภยั ในป่ า นกั สารวจ นกั บุกเบิก
 ชาวค่าย ผู้ประกอบอาหารในค่าย นักธรรมชาติศึกษา นักดาราศาสตร์เบ้ืองต้น
นกั อุตุนิยมวทิ ยาเบ้ืองตน้

76

พธิ ีกำรต่ำง ๆ มดี งั นีค้ ือ
1. พิธีเข้าประจากอง หรื อเรี ยกว่าพิธีปฏิญาณตน เป็ นสิ่งจาเป็ นอย่างยิ่งเพราะได้กระทา

พธิ ีเขา้ ประจากองแลว้ จึงจะเป็นลูกเสือยดยสมบรู ณ์ได้
เดก็ ตอ้ งเรียนวชิ าลูกเสือตรี และทดสอบวชิ าลูกเสือตรีไดแ้ ลว้ จึงจะทาพธิ ีเขา้ ประกองพิธีเขา้ ประจา

กองเป็นหนา้ ท่ีของกองลูกเสือต่างกองตา่ งจดั ทากนั เอง
2. พิธีส่งลูกเสือสามญั ไปเป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่น้ัน หากลูกเสือ ผูน้ ้นั เคยเป็ นลูกเสือสามญั

มาแลว้ แมม้ ีอายุที่จะเป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ได้ ( อายอุ ยา่ งนอ้ ย 12 ปี 6 เดือน ถึง 18 ปี บริบูรณ์ )
กค็ วรทาพิธีส่งไปเป็นลูกเสือสามญั รุ่นใหญเ่ สีย แตถ่ า้ ไมส่ ะดวกดว้ ยประการใดๆ ก็ดี อาจจะไม่ทากไ็ ด้

แต่ถา้ เด็กไม่เคยเป็ นลูกเสือสามญั มาก่อน ก็ไม่ตอ้ งทาพิธีส่งลูกเสือสามญั ไปเป็ นลูกเสือสามญั รุ่น
ใหญ่ คงจะเขา้ ประจากองอยา่ งเดียว

3. พิธีรับลูกเสือสารองมาเป็ นลูกเสือสามญั เม่ือลูกเสือสารองมีความประสงคท์ ่ีจะทาพิธีส่งมาเป็ น
ลูกเสือสามญั และมีอายุที่จะเป็ นลูกเสือสามญั ( อายอุ ยา่ งนอ้ ย 10 ปี 6 เดือน - 17 ปี บริบูรณ์ ) ก็ควรจดั ทาให้
เขา แต่ถา้ ยอกาสไม่อานวยจะไม่ทากไ็ ด้

4. พิธีเปิ ดประชุมกอง ก่อนจะสอนทุกคร้ังควรมีพิธีเปิ ดประชุมกอง และเม่ือสอนเสร็จก็ควรมีพิธี
ปิ ดประชุมกอง

1. พธิ ีเข้ำประกองลกู เสือสำมญั
พิธีเขา้ ประจากองลูกเสือ หรือเรียกวา่ พิธีปฏิญาณตน ใหป้ ฏิบตั ิดงั ต่อไปน้ี
1. จดั ลูกเสือเก่า ( คือลูกเสือที่ไดป้ ฏิญาณตนแลว้ ) อยา่ งนอ้ ย 6 คน เป็นผแู้ ทนคณะลูกเสือ

แห่งชาติเขา้ แถวหนา้ กระดาน และลูกเสือใหม่ ( คือลูกเสือที่จะปฏิญาณตน ) เขา้ แถวหนา้ กระดาน
เหมือนกนั อยหู่ ลงั ลูกเสือเก่า ( ลูกเสือเก่าและลูกเสือใหมม่ ีพลอง )

2. ผูก้ ากบั ยืนอยู่หน้าแถว มีรองผูก้ ากบั ยืนอยู่ดา้ นขวามือของผูก้ ากบั เพื่อรับฝากพลองกับ
หมวกของลูกเสือใหม่

3. ผู้กากับเรี ยกลูกเสื อใหม่ ( สมมติว่าลูกเสื อใหม่ช่ื อ นายแดง รักไทย ) ว่า
“ นายแดง รักไทย ” ( ถา้ นายแดง รักไทย เคยเป็นลูกเสือสารองมาก่อนก็ใหเ้ รียกวา่ “ลูกเสือแดง รักไทย ”
นายหมู่ท่ีอยหู่ วั แถวลูกเสือผนู้ ้นั กา้ วออกมาขา้ งหนา้ 1 กา้ ว ทาวนั ทยาวธุ พร้อมกบั ขานวา่ “ มาแลว้ ”
และใหน้ ายหมูเ่ รียกชื่อซ้าอีกวา่ “ นายแดง รักไทย ” ขานรับวา่ “ อยู่ ” แลว้ วิ่งออกมามอบพลองกบั หมวก
ไวท้ ่ีรองผกู้ ากบั ( เวลาว่ิงให้ว่ิงหนา้ แถวหมู่ของตนไปทางดา้ นซา้ ยของแถว ) แลว้ ไปยืนหน้าผกู้ ากบั เป็ น
แถวหนา้ กระดานทีละคนจนหมดหมู่ ( คร้ังหน่ึงไม่ควรเกิน 8 คน ) เมื่อหมดคนในหมู่แลว้ ให้นายหมู่ว่งิ ไป
อยหู่ วั แถว

77

4. ผกู้ ากบั เร่ิมทาการสอบถามดงั น้ี
ผกู้ ากบั “ เจา้ เขา้ ใจหรือไมว่ า่ คามน่ั สัญญาของเจา้ คืออะไร ”
ลูกเสือใหม่ “ เขา้ ใจแลว้ คือ ขา้ สัญญาวา่ จะทาอยา่ งไรแลว้ ตอ้ งทาเหมือนปากพดู ทุกอยา่ ง ”
ผกู้ ากบั “ ถา้ เช่นน้นั จะใหเ้ ชื่อไดห้ รือไม่วา่
ขอ้ 1 เจา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์
ขอ้ 2 เจา้ จะช่วยเหลือผอู้ ื่นทุกเมื่อ
ขอ้ 3 เจา้ จะปฏิบตั ิตามกฎของลูกเสือ ”
ลูกเสือใหม่ แสดงรหสั
“ ดว้ ยเกียรติของขา้ ฯ ขา้ สัญญาวา่
ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์
ขอ้ 2 ขา้ จะช่วยเหลือผอู้ ื่นทุกเมื่อ
ขอ้ 3 ขา้ จะปฏิบตั ิตามกฎของลูกเสือ ”
( ขณะท่ีลูกเสือใหม่กล่าวคาปฏิญาณน้ี ลูกเสือเก่าและลูกเสือใหม่ท่ีได้
ปฏิญาณตนแล้วยกพลองมาวางไวก้ ่ึงกลางระหว่างเท้าท้งั สอง พลอง
ส่ วนบนพิงแขนซ้ายซ่ึ งงอเป็ นมุมฉากรอรับอยู่ ) แล้วแสดงรหัส
( ผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือและลูกเสือท่ีอยบู่ ริเวณน้นั แสดงรหสั ดว้ ย )
ผกู้ ากบั “ เจา้ จงรักษาคามนั่ สัญญาของเจา้ ไวใ้ หม้ น่ั ต่อไป บดั น้ีเจา้ ไดเ้ ขา้ เป็นลูกเสือ
สามญั แลว้ และเป็นสมาชิกผหู้ น่ึงของคณะลูกเสือแห่งยลกอนั ยงิ่ ใหญ่แลว้ ”

5. เมื่อสิ้นคาผกู้ ากบั ในขอ้ 4 ใหร้ องผกู้ ากบั นาพลองและหมวกไปมอบใหล้ ูกเสือใหม่
6. เม่ือลูกเสื อใหม่รับพลองและหมวกเรี ยบร้อยแล้ว นายหมู่ส่ังว่า “ ลูกเสื อใหม่
กลบั หลงั หัน ” แลว้ นายหมู่สั่งต่อ “ลูกเสือใหม่ทาความเคารพลูกเสือเก่า วนั ทยาวุธ” ท้งั ลูกเสือใหม่และ
ลูกเสือเก่าทาวนั ทยาวธุ พร้อมกนั นายหมู่สงั่ “เรียบ - อาวธุ ” เมื่อทุกคนเรียบอาวธุ แลว้
7. ผกู้ ากบั สงั่ “ ลูกเสือใหมเ่ ขา้ ประจาหมู่ – วง่ิ ” ใหน้ ายหมู่ลูกเสือใหม่วง่ิ เขา้ ประจาท่ี ( ที่เดิม )
8. เมื่อทุกคนได้ทาพิธี ปฏิญาณตนหมดแล้ว ผู้กากับจัดให้แถวหันหน้าไปทาง
กรุงเทพมหานคร ถา้ อยใู่ นกรุงเทพ ฯ ใหห้ นั หนา้ ไปทางพระบรมมหาราชวงั ผกู้ ากบั วิ่งไปอยหู่ นา้ แถวแลว้
ส่ังวา่ “ ลูกเสือ ถวายความเคารพแด่องคพ์ ระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั – วนั ทยาวุธ ” ลูกเสือทุกคนทา
วนั ทยาวุธ ผูก้ ากบั กล่าวนา “พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ทรงพระเจริญ” ใหล้ ูกเสือทุกคนในท่ีน้นั รับ
“ ไชยย ” พร้อมกนั 3 คร้ัง แลว้ จึงสัง่ “ เรียบ – อาวธุ ” และส่งั แถวลูกเสือกลบั ท่ีเดิม แลว้ จึงสั่งเลิกแถว

………………….เสร็จพิธี…………………

78

พธิ ีส่งตวั ลูกเสือสำมญั ไปเป็ นลกู เสือสำมญั รุ่นใหญ่ ใหป้ ฏิบตั ิดงั ต่อไปน้ี
1 จดั ลูกเสือใหเ้ ขา้ แถวรูปคร่ึงวงกลม 2 วง
- ลูกเสือสามญั วงหน่ึง
- ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่วงหน่ึงหนั หนา้ เขา้ หากนั ระยะห่างพอสมควร
- ตรงกลางระหวา่ งแดนท้งั สองน้นั จะมี
1 ผกู้ ากบั กลุ่ม
2 ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั
3 ผูก้ ากับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ยืนอยู่ ถ้าไม่มีผูก้ ากับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ จะให้

รองผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญแ่ ทนก็ได้
4 และมีนายหมลู่ ูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ท่ีจะรับตวั ลูกเสือใหม่ยนื อยดู่ ว้ ย
5 จะจดั ให้มีธงประจากองลูกเสือสามญั และธงประจากองของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่

อยทู่ างแดนของตนก็ได้
2 ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั นาลูกเสือท่ีจะมอบตวั เป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ มายนื อยตู่ รงหนา้ ผกู้ ากบั

ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่แลว้ กล่าววา่
1 ขา้ นา...(ออกนามลูกเสือ)...ซ่ึงไดเ้ ป็ นลูกเสือสามญั มาหลายปี แลว้ มามอบใหอ้ ยใู่ นกอง

ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ ทา่ นจะรับไวไ้ ดห้ รือไม่
2 ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ตอบวา่ “ขา้ พร้อมที่จะรับ...(ออกนามลูกเสือ)…ไวใ้ นกอง

ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่” แลว้ หนั ไปพูดกบั ลูกเสือใหม่วา่ “ขณะน้ีเจา้ มีอายทุ ี่จะเป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่แลว้
เจา้ เตม็ ใจท่ีจะเป็นลูกเสือสามญั รุ่นใหญใ่ นกองของเราหรือ” ลูกเสือใหม่ ตอบวา่ “ ขา้ เตม็ ใจ ”

3 ผกู้ ากบั กลุ่มพดู กบั ลูกเสือใหมว่ า่ “ การที่เจา้ จะเป็นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่น้นั เจา้ มีหนา้ ที่
สาคญั อีกข้นั หน่ึงท่ีจะตอ้ งปฏิบตั ิต่อไป ขา้ ไดเ้ ห็นผลงานอนั ดีที่เจา้ ไดป้ ฏิบตั ิมาแลว้ และภูมิใจท่ีจะเห็น
ความสาเร็จของเจา้ ในกิจการลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ในอนาคต”

4 ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่พูดกบั ลูกเสือใหม่ว่า “ในนามของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่
ขา้ ยนิ ดีรับเจา้ ไวใ้ นกองของเรา ”

เม่ือผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่กล่าวจบแลว้ สัมผสั มือลูกเสือใหม่แลว้ นาลูกเสือใหม่ไป
มอบตวั ให้นายหมู่ นายหมู่นาลูกเสือใหม่ไปยงั หมู่ของตน อาจจะพาไปแนะนาสมาชิกภายในหมู่ให้ทราบ
ทุกคน แลว้ ใหไ้ ปอยตู่ ิดกบั รองนายหม่เู พื่อใหร้ องนายหมชู่ ่วยฝึกอบรม

79

ขอ้ บงั คบั คณะลูกเสือแห่งชาติ วา่ ด้วยการปกครองหลกั สูตรและวิชาพิเศษลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่
( ฉบบั ที่ 14 ) พ.ศ. 2528 บงั คบั ใชต้ ้งั แตว่ นั ที่ 1 กรกฎาคม 2528

1. กำรเข้ำเป็ นลูกเสือสำมญั รุ่นใหญ่
เดก็ ชายท่ีมีอายุ 14 – 18 ปี หรือยใู่ นช้นั มธั ยมศึกษายดยเฉพาะเด็กหญิง ให้สมคั รเป็ นเนตรนารี

สามญั รุ่นใหญ่และในข้อบังคับที่ทุกแห่งท่ีมีคาว่าลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หมายความรวมถึงเนตรนารี
สามญั รุ่นใหญ่ดว้ ย

2. กองลูกเสือสำมัญรุ่นใหญ่
ประกอบดว้ ยหมลู่ ูกเสือ 2 – 6 หมู่ หมทู่ ่ีหน่ึงมี 4 ถึง 8 คน ถา้ มี 4 กองข้ึนไปจดั เป็นกลุ่มได้

3. ผู้กำกบั และรองผู้กำกบั
ผูก้ ากบั มีอายุไม่ต่ากว่า 23 ปี รองผูก้ ากบั มีอายุไม่ต่ากว่า 21 ปี ผูก้ ากบั ตอ้ งผ่านการอบรม

อยา่ งนอ้ ยข้นั ความรู้เบ้ืองตน้
4. คณะกรรมกำรดำเนินงำนของกอง
ประกอบดว้ ยหวั หนา้ นายหม่แู ละนายหมเู่ ป็นกรรมการฝ่ ายตา่ งๆ
5. กำรฝึ กอบรมลูกเสือสำมญั รุ่นใหญ่
ผูท้ ่ีเป็ นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ จะต้องพยายามฝึ กอบรมตนเองเพ่ือรับเคร่ืองหมายต่าง ๆ

ดงั ต่อไปน้ี
1. เคร่ืองหมายลูกเสือยลก
2. เคร่ืองหมายลูกเสือช้นั พเิ ศษ
3. เครื่องหมายลูกเสือหลวง
4. เครื่องหมายวชิ าพเิ ศษ
5. เครื่องหมายผฝู้ ึกสอน

กำรสอนวิชำ ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ทุกวิชา ให้หัวหน้าสถานศึกษา หรือ สยมสรลูกเสือเป็ น
ผูด้ าเนินการสอบ ยดยแต่งต้งั คณะกรรมการผูท้ รงคุณวุฒิเป็ นคณะกรรมการสอบ เมื่อสอบเสร็จแล้วให้
รายงานเลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ หรือผูอ้ านวยการลูกเสือจงั หวดั แลว้ แต่กรณีเพ่ือ
พจิ ารณาอนุมตั ิประดบั เครื่องหมายน้นั ๆ

1. เครื่องหมำยลกู เสือโลก
เป็นวงกกลมขนาดเส้นผา่ ศูนยก์ ลาง 4.3 เซนติเมตร มีตราหวั ลูกศรสีขาวบนพ้ืนสีม่วง เม่ือทาพิธีเขา้
ประจากองแลว้ ติดที่ก่ึงกลางท่ีกระเป๋ าเส้ือขา้ งซา้ ย มีหวั ขอ้ รายวชิ า ดงั น้ี

80

1. เขา้ ใจเรื่องราวต่อไปน้ีพอสมควร

1.1 กิจการลูกเสือแห่งชาติ

1.2 กิจการคณะลูกเสือยลก ความสัมพนั ธ์ลูกเสือนานาชาติ

1.3 บทบาทตนเองในฐานะลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่

2. ยอมรับและปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือ

3. เขา้ ใจระเบียบแถวตามคู่มือระเบียบแถว

4. กางและร้ือเตน้ ทท์ ี่พกั แรมกบั เพ่ือนลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่อีกคนหน่ึง

5. สาธิตการบรรจุเครื่องหลงั อยา่ งถูกตอ้ งสาหรับการเดินทางแรมคืน

6. ก่อกองไฟกลางแจง้ แลว้ ปรุงอาหารสาหรับ 2 คน

7. สามารถอ่านและใชแ้ ผนที่ เขม็ ทิศและรู้จกั บริเวณที่ตนอยู่

8. สามารถผกู เง่ือน 10 เง่ือน

( พิรอด ขดั สมาธิ กระหวดั ไม้ บ่วงสายธนู ตะกรุดเบ็ด ประมง ผูกซุง ผูกร้ัง ปมตาไก่

ผกู แน่น ( กากบาท / ผกู ทะแยง / ผกู ประกบ )

9. วธิ ีการปฐมพยาบาลในเร่ือง บาดแผลธรรมดา ไฟไหมน้ ้าร้อนลวก เป็ นลม งูกดั แมงมุมกดั

แมลงกดั ต่อย ผวิ หนงั ถลอกและเทา้ แผลง

10. เรื่องท่ีพงึ ระวงั เพื่อความปลอดภยั ทว่ั ไปเกี่ยวกบั กิจกรรมของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่

หมำยเหตุ เพื่อส่งเสริมให้เด็กได้เป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ยดยสมบูรณ์ จึงควรเร่งรัดให้จบภายใน

6 เดือน ( ภาคเรียนท่ี 1 ) ตามขอ้ บงั คบั คณะลูกเสือแห่งชาติ

กองลูกเสือในยรงเรียน เมื่อถึงภาคเรียนท่ี 2 ของปี ที่ 1 (ช้นั ม.1)น้นั ควรเลือกวิชาพิเศษมาสอน

อีก 2 – 3 วิชา และวชิ าพิเศษท่ีจะสอนน้นั ควรสอดคลอ้ งใกลเ้ คียงกบั หลกั สูตรวิชาลูกเสือข้นั พิเศษ หรือ

วชิ าเคร่ืองหมายสายยงยศ เช่น

1. นกั ดาราศาสตร์ 2. นกั อุตุนิยมวทิ ยา 3. การจดั การคา่ ยพกั แรม

4. ผพู้ ทิ กั ษป์ ่ า 5. นกั เดินทางไกล 6. หวั หนา้ คนครัว

7. นกั บุกเบิก 8. นกั สะกดรอย 9. นกั ธรรมชาติวทิ ยา

2. เคร่ืองหมำยสำยยงยศลูกเสือสำมัญรุ่นใหญ่

ลูกเสือที่จะประดบั สายยงยศได้ จะตอ้ ง

1. สอบไดเ้ คร่ืองหมายลูกเสือยลกมาแลว้

2. สอบไดว้ ชิ าพิเศษ “นกั ผจญภยั ”

3. สอบไดว้ ชิ าพเิ ศษอื่นที่กล่าวแลว้ อยา่ งนอ้ ย 2 วชิ า

4. ตอ้ งถกั สายยงยศ (สายหนงั ) ไดด้ ว้ ยตนเอง

ข้อสังเกต ในภาคเรียนที่ 2 ของภาคเรียนท่ี 1 (ช้นั ม.1) อาจมุ่งจดั ใหล้ ูกเสือไดร้ ับสายยงยศได้ยดยเพ่ิมวชิ า

นกั ผจญภยั ข้ึนอีก 1 วชิ า

81

3. วชิ ำเคร่ืองหมำยลกู เสือช้ันพเิ ศษ ติดทก่ี งึ่ กลำงกระเป๋ ำเสื้อข้ำงขวำ

เคร่ืองหมายน้ี มีวชิ าพ้นื ฐาน 6 วชิ า เช่นเดียวกบั วชิ าเคร่ืองหมายลูกเสือหลวง

1. หนา้ ที่พลเมือง 2. สิ่งแวดลอ้ ม 3. การเดินทางสารวจ

4. การแสดงออกทางศิลปะ 5. บริการ 6. ความคิดริเร่ิม

เกณฑ์ทจี่ ะได้รับเคร่ืองหมำยลูกเสือช้ันพเิ ศษ

1. ไดร้ ับเครื่องหมายลูกเสือยลกมาแลว้

2. สอบวิชาพ้ืนฐานได้ 5 วชิ า ยดยจะตอ้ งไดว้ ชิ าการเดินทางสารวจ และวชิ าบริการและวชิ าอ่ืน

อีก 3 วชิ า ซ่ึงลูกเสือเป็นผเู้ ลือก

3. ผา่ นการฝึ กอบรมวิชาความคิดริเร่ิม ซ่ึงตอ้ งเดินทางไกลไปพกั แรม ณ ทอ้ งถ่ินท่ีลูกเสือไม่เคย

ไปยดยไปพกั แรม 1 คืน กบั เพอื่ นอีก 3 คน แบ่งเป็นชุด ๆ ละ 4 คน

การเดินทางไกลที่กล่าวน้ี ตอ้ งมีระยะทางอยา่ งนอ้ ย 8 กิยลเมตร ผ่านเหตุการณ์สมมติอยา่ งนอ้ ย

5 อยา่ ง เช่น ช่วยเหลือผูป้ ระสบภยั หรือมีผูต้ ิดอยใู่ นท่ีสูง การใชเ้ ข็มทิศ การปฏิบตั ิงานในเวลากลางคืน

การแปลรหสั เหตุฉุกเฉินทางน้า ฯลฯ และสถานการณ์ดงั กล่าวให้เวน้ ระยะห่างกนั พอสมควรและลูกเสือ

จาเป็นตอ้ งมีความรู้ในเรื่องแผนท่ีและเขม็ ทิศ การฝึกอบรมความคิดริเร่ิม ตอ้ งมีลกั ษณะเป็ นการทดสอบอยา่ ง

จริงจงั ในเรื่องความต้งั ใจ ความคิดริเริ่มและการพ่ึงตนเอง

4. คณะกรรมการดาเนินงานของกองและผูก้ ากบั เห็นว่าเป็ นผูท้ ่ีสมควรไดร้ ับเคร่ืองหมายลูกเสือ

ช้นั พิเศษ

5. ตอ้ งได้รับอนุมตั ิจากผูอ้ านวยการลูกเสือจงั หวดั หรือเลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือ

แห่งชาติแลว้ แต่กรณี

หมายความวา่ การเรียนการสอน การฝึ กอบรมน้นั ผกู้ ากบั ดาเนินการ แต่การสอบจะตอ้ งแต่งต้งั

คณะกรรมการ การรายงานผล การอนุมตั ิจะต้องผ่านความเห็นชอบของผูก้ ากับ และคณะกรรมการ

ดาเนินงานกองก่อน ไม่เหมือนเคร่ืองหมายลูกเสือยลก

ข้อสังเกต ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ ปี ท่ี 2 (ม.2) ควรจดั สอนให้ไดร้ ับเคร่ืองหมายน้ีและควรจดั สอนวชิ า

พิเศษ “นกั ผจญภยั ” ไปพร้อมกนั กบั การฝึ กอบรม ความคิดริเร่ิมสร้างสรรค์ เพราะหลกั สูตรคลา้ ยกนั มาก

เม่ือลูกเสือไดร้ ับเครื่องหมายลูกเสือช้นั พิเศษ ก็จะไดป้ ระดบั สายยงยศไปดว้ ย

82

วชิ ำเครื่องหมำยลูกเสือหลวง ตดิ ทก่ี ง่ึ กลำงกระเป๋ ำเสื้อข้ำงขวำแทนทล่ี กู เสือช้ันพเิ ศษ

เคร่ืองหมายน้ี มีวชิ าพ้นื ฐาน 6 วชิ า เหมือน “ ลูกเสือช้นั พเิ ศษ ” แตม่ าตรฐานวชิ าสูงกวา่
เกณฑ์ทจ่ี ะได้รับเคร่ืองหมำยลกู เสือหลวง

1. สอบไดเ้ ครื่องหมายลูกเสือช้นั พเิ ศษ
2. สอบได้วิชาพ้ืนฐานในระดับลูกเสือช้ันพิเศษ 3 วิชา ซ่ึงไม่ซ้าวิชาในเคร่ืองหมายช้ันพิเศษ

ท่ีไดร้ ับมาแลว้
3. วชิ าบริการและวชิ าพ้นื ฐานอีก 3 วชิ าในระดบั ลูกเสือหลวง
4. ผา่ นการฝึกอบรมวชิ าการเป็นผนู้ าตามหลกั สูตร
5. ผกู้ ากบั และคณะกรรมการดาเนินงานกอง เห็นวา่ เป็ นผทู้ ่ีปฎิบตั ิตนเป็ นตวั อยา่ งที่ดีตามวิธีการของ

ลูกเสือและสมควรไดร้ ับเครื่องหมายลูกเสือหลวง
6. ผอู้ านวยการลูกเสือจงั หวดั หรือเลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติแลว้ แต่กรณี แต่งต้งั

บุคคลที่เหมาะสมสัมภาษณ์เม่ือเห็นสมควร จะรายงานต่อไปตามลาดบั จนถึงคณะกรรมการบริหาร
ลูกเสื อแห่ งชาติแล้วประธานคณะกรรมการบริ หารลูกเสื อแห่ งชาติ (รัฐมนตรี ว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการ) เป็นผลู้ งนามในประกาศนียบตั ร แสดงวา่ เป็นผไู้ ดร้ ับเครื่องหมายลูกเสือหลวง
ข้อสังเกต ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ปี ท่ี 3 (ม.3) ควรจดั สอนและสอบให้ไดเ้ ครื่องหมายน้ี พร้อมกบั จดั
สอบวชิ าพิเศษที่มีลกั ษณะใกลเ้ คียงกบั หลกั สูตรเพอื่ ท่ีจะให้ลูกเสือไดร้ ับเครื่องหมายวชิ าพิเศษท้งั สิ้น ไม่นอ้ ย
กวา่ 8 วชิ า เพื่อสิทธิบางอยา่ งของลูกเสือดว้ ย

83

เหล่าเสนา เหลา่ สมุทร เหล่าอากาศ

สายยงยศ เคร่ืองหมายชาวเรือ เคร่ืองหมายการบิน

- ไดเ้ ครื่องหมายลูกเสือยลก..หรือ - ไดเ้ คร่ืองหมายลกู เสือเอก..หรือ - ไดเ้ คร่ืองหมายลูกเสือเอก..หรือ

สอบไดเ้ ครื่องหมายลกู เสือยลกแลว้ สอบไดเ้ คร่ืองหมายลกู เสือยลกแลว้ สอบไดเ้ คร่ืองหมายลูกเสือยลกแลว้

- สอบไดว้ ชิ านกั ผจญภยั และวชิ า - สอบไดว้ ชิ านกั ผจญภยั และวชิ า - สอบไดว้ ชิ านกั ผจญภยั และวชิ า

ตอ่ ไปอีก 2 วชิ า ตอ่ ไปอีก 2 วชิ า ต่อไปอีก 2 วชิ า

1. นกั ดาราศาสตร์ 1. ตน้ เดน่  1. ช่างอากาศ

2. นกั อตุ ุนิยมวทิ ยา 2. นายทา้ ยเรือเลก็  2. นกั เครื่องบินเลก็

3. ผจู้ ดั การค่าย 3. ชาวประมง 3. นกั เดินทางไกล

4. ผพู้ ทิ กั ษป์ ่ า 4. นกั ธรรมชาติวทิ ยา 4. นกั อุตนุ ิยมวทิ ยา

5. นกั เดินทางไกล 5. หวั หนา้ คนครัว 5. นกั ธรรมชาติวทิ ยา

6. หวั หนา้ คนครัว 6. นกั อุตนุ ิยมวทิ ยา 6. นกั ดาราศาสตร์

7. นกั บุกเบิก 7. นกั ดาราศาสตร์ 7. วชิ าช่างอากาศเป็ นวชิ าบงั คบั 

8. นกั สะกดรอย 8. นกั พายเรือ

9. นกั ธรรมชาติวทิ ยา  เป็ นวชิ าบงั คบั ใหเ้ ลือกสอบเพียงวชิ าเดียว

เคร่ืองหมายผฝู้ ึ กสอน

เคร่ืองหมายลกู เสือช้นั พิเศษ

เคร่ืองหมายลกู เสือหลวง

เคร่ืองหมำยสำยยงยศลูกเสือสำมัญรุ่นใหญ่
หลกั สูตร
1. ไดเ้ ครื่องหมายลูกเสือเอกหรือลูกเสือยลกมาแลว้
2. สอบไดว้ ชิ านกั ผจญภยั และวชิ าตอ่ ไปน้ี 2 วชิ า คือนกั ดาราศาสตร์ นกั อุตุนิยมวทิ ยา

ผู้จัดค่ายพักแรม ผู้พิทักษ์ป่ า นักเดินทางไกล หัวหน้าคนครัว นักบุกเบิก
นกั สะกดรอย นกั ธรรมชาติวทิ ยา
3. ตอ้ งถกั สายหนงั สายยงยศดว้ ยตนเอง

84

85

86

การสอนวชิ าพเิ ศษลูกเสือท้งั หมดน้ี จะตอ้ งดูกรรมการสอบและรายงานทุกกรณี

87

7. หลกั สูตรวชิ ำพเิ ศษ “ เครื่องหมำยชำวเรือ ”
เป็นหลกั สูตรของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่เหล่าสมุทร จะตอ้ งสอบไดด้ งั น้ี
1. ไดร้ ับเคร่ืองหมายลูกเสือยลกแลว้
2. สอบไดเ้ คร่ืองหมายตน้ เด่น หรือนายทา้ ยเรือเล็กอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง
3. สอบได้เครื่ องหมายชาวประมง นักธรรมชาติวิทยา หัวหน้าคนครัว นักอุตุนิยมวิทยา
นกั ดาราศาสตร์ นกั พายเรือ อยา่ งใดอยา่ งหน่ึงอีก 1 วชิ า

8. หลกั สูตรวชิ ำพเิ ศษ “ เครื่องหมำยกำรบิน ”
เป็นหลกั สูตรของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่เหล่าอากาศ จะตอ้ งสอบไดด้ งั น้ี
1. ไดร้ ับเคร่ืองหมายลูกเสือยลกแลว้
2. สอบไดเ้ คร่ืองหมายช่างอากาศ
3. สอบไดเ้ คร่ืองหมาย นกั เคร่ืองบินเล็ก นกั เดินทางไกล นกั อุตุนิยมวิทยา นกั ธรรมชาติวิทยา
หรืออยา่ งใดอยา่ งหน่ึงอีก 1 วชิ า

9. เคร่ืองหมำยผู้ฝึ กสอน
เป็นเคร่ืองหมายสาหรับลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ ทุกเหล่าจะตอ้ งมีคุณสมบตั ิดงั น้ี
1. เครื่องหมายสายยงยศ หรือ เคร่ืองหมายชาวเรือ หรือเคร่ืองหมายการบิน
2. แสดงให้เห็นว่า มีลกั ษณะเป็ นผูน้ า มีความปรารถนาท่ีจะนาเอาคุณสมบตั ิที่มีอยู่ พร้อมด้วย
วชิ าความรู้ในวชิ าการลูกเสือไปใชเ้ ป็นประยยชนแ์ ก่ลูกเสือ สารองหรือสามญั
3. ตอ้ งไดผ้ า่ นการทดลองปฏิบตั ิหนา้ ท่ีเป็ นผฝู้ ึ กสอน ในกองลูกเสือสารอง หรือกองลูกเสือสามญั
เป็นเวลา 1 เดือนและเตรียมพร้อมที่จะปฏิบตั ิหนา้ ที่ตอ่ ไป
ผกู้ ากบั กลุ่มและผกู้ ากบั ลูกเสือสารอง หรือ ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รับรองวา่ เป็นผทู้ ี่จะทาการฝึกสอนได้
4. กรณีท่ีฝึกสอนในกองลูกเสือสารองตอ้ งแสดงใหป้ ระจกั ษว์ า่
1 เป็ นผมู้ ีความรู้และความสามารถในการสอนดวงดาวที่ 1 – 2 – 3 และเคร่ืองหมาย
วชิ าพิเศษอีก 2 วชิ า
2 มีความรู้ตามหนงั สือคู่มือลูกเสือสารองตามสมควร
3 รู้จกั หน้าท่ีของผูก้ ากบั ลูกเสือสารองและผูบ้ งั คบั บญั ชาลูกเสือสารองอ่ืน ๆ และรู้ถึง
ความแตกต่างของวิธีการฝึ กอบรมของลูกเสือสารองและวิธีการฝึ กอบรมของ
ลูกเสือสามญั
5. ในกรณีท่ีฝึกสอนในกองลูกเสือสามญั จะตอ้ งแสดงใหป้ ระจกั ษว์ า่
1. เป็นผมู้ ีความรู้และความสามารถ ในการสอนวชิ าลูกเสือเอก และวชิ าพเิ ศษลูกเสือสามญั อีก 2 วชิ า
2. มีความรู้ตามหนงั สือ การลูกเสือสาหรับเดก็ ชายพอสมควร
3. รู้จกั หนา้ ที่ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั และผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสืออื่น ๆ ที่ประชุมนายหมู่ตลอดจน
เขา้ ใจระบบหมู่

88

10. ข้อเสนอแนะกำรจัดกำรเรียนกำรสอนลูกเสือสำมญั รุ่นใหญ่ ช้ัน ม.1 – 2 – 3
จดั สอนตามหลกั สูตรและคูม่ ือของกรมวชิ าการ กระทรวงศึกษาธิการ มาตรฐานอาจไม่ถึงช้นั ไดร้ ับ

เคร่ืองหมายลูกเสือช้นั พิเศษ และเครื่องหมายลูกเสือหลวง ผลการเรียนถือวา่ “ ผา่ น ” กิจกรรม หากมีเวลา
เรียนร้อยละ 80 แต่ควรมุ่งเนน้ ให้ไดร้ ับเครื่องหมายวิชาพิเศษไม่นอ้ ยกวา่ 8 วิชา เพ่ือสิทธิพิเศษการเรียนวชิ า
ทหาร พร้อมกนั น้ันก็มุ่งไปที่เคร่ืองหมายสายยงยศ ( เหล่าเสนา ) เคร่ืองหมายชาวเรือ ( เหล่าสมุทร )
และเครื่องหมายการบิน (เหล่าอากาศ)

89

พธิ ีเปิ ด ใหม้ ี การเชิญธง – สวดมนต์ สงบน่ิง – ตรวจ – แยก
1. เปิ ด ผูก้ ากับยืนอยู่หน้าเสาธง ห่างจากเสาธงพอสมควร เรียกลูกเสือเข้าแถวรูปคร่ึงวงกลม
รองผกู้ ากบั ยนื หลงั เสาธงแถวหนา้ กระดานหนั หนา้ เขา้ หาลูกเสือ

2. เชิญธงขนึ้ เมื่อลูกเสือเขา้ แถวเรียบร้อยแลว้ ( เวน้ ระยะระหวา่ งหมู่ 1 ช่วงแขน ) ผกู้ ากบั นดั หมาย
หมู่บริการเชิญธง-นาสวดมนตแ์ ลว้ สั่ง “กอง-ตรงหมู่บริการเชิญธง” สงั่ แลว้ ใหก้ า้ วเฉียงมาทางขวา 2 – 3 กา้ ว
ลูกเสือหมู่บริการ 2 คน ฝากไมง้ ามไวก้ บั คนขา้ งเคียง (สามญั ไมพ้ อง) แลว้ ว่ิงไปพร้อมกนั ท่ีหนา้ เสาธง
ห่างประมาณ 3 ก้าว ทาวนั ทยหัตถ์พร้อมกัน ลดมือลง คนใดคนหน่ึง (นิยมใช้คนทางขวา) ก้าวไป
ขา้ งหนา้ เสาธง 2 กา้ ว เทา้ ชิดซ่ึงจะห่างเสาธง 1 กา้ ว แกเ้ ชือกธง แลว้ ถอยหลงั 2 กา้ ว เขา้ ที่เดิมของตน
ส่งเชือกธงให้อีกคนหน่ึง ( ผืนธงอยกู่ บั คนขวามือ ) เมื่อพร้อมแลว้ ผกู้ ากบั ส่ัง “กอง-วนั ทยา-วธุ ” ลูกเสือทุก
คนทาวนั ทยาวธุ (ผกู้ ากบั รองผกู้ ากบั วนั ทยหตั ถ)์

90

หมู่บริการ (คนเดียว) ข้ึนเพลงชาติวรรคแรก ทุกคนรับพร้อมกันว่า “ เป็ นประชารัฐ…… ”
ขณะข้ึนเพลงชาติ ผูเ้ ชิญธงเริ่มชกั ธง จนเพลงชาติจบ ให้ถึงยอดเสาพอดี ตรงยอดเสาให้กระตุกให้เร็ว
จงั หวะเดียวดว้ ย

ลูกเสือท่ีเชิญธงคนใดคนหน่ึง (นิยมคนขวามือ) นาเชือกธงไปผูกที่ยคนเสาธง การผูกให้กา้ วหนา้
2 กา้ ว เทา้ ชิดและถอยหลงั 2 กา้ ว มาเขา้ ที่เดิมแลว้ วนั ทยหตั ถ์พร้อมกนั ลดมือลง กลบั หลงั หนั วิ่งเขา้ ท่ี
ไปรับไมง้ ่าม ( ไมพ้ ลอง ) จากคนขา้ งเคียงที่ฝากไว้ แลว้ ทาวนั ทยาวธุ ใหเ้ หมือนคนอื่นในแถว

ผกู้ ากบั รองผกู้ ากบั จะลดมือลงจากวนั ทยหัตถ์ พร้อมกบั ผเู้ ชิญธง 2 คน ( หลงั จากผูกเชือกธง
เสร็จแลว้ )

3. สวดมนต์ สงบนิ่ง สวดมนต์ สงบนิ่ง เม่ือ 2 คนท่ีเชิญธงทาวนั ทยาวุธเหมือนทุกคนในแถวคร่ึง
วงกลมแลว้ ผกู้ ากบั สั่ง “เรียบ-อาวธุ -หมู่บริการนาสวดมนต”์ เมื่อสวดมนตจ์ บ สั่ง “สงบน่ิง” ทุกคนให้
สงบนิ่งประมาณ 1 นาที แลว้ สงั่ “สวมหมวก” และสั่ง “ตามระเบียบ-พกั ” จากน้นั ผกู้ ากบั จะกา้ วเขา้ ไปยืน
หนา้ เสาธงตามเดิมแลว้ เชิญรองผกู้ ากบั ตรวจ

สวดมนต์ สงบนิ่ง

4. ตรวจ การตรวจเปิ ดประชุมกอง จะส่ังให้ตรวจอะไรก็ไดเ้ ช่น ความสะอาดของมือ – ปาก – ฟัน –
ผา้ เช็ดหนา้ หรืออุปกรณ์ก็ได้

ก่อนตรวจ รองผกู้ ากบั จะทาความเคารพผกู้ ากบั ก่อน แลว้ เดินตรงไปยงั นายหมู่ของหมู่ท่ีจะตรวจ
ห่างประมาณ 3 กา้ ว ขณะน้นั ลูกเสืออยทู่ ่าพกั ตามระเบียบนายหมู่จะสั่งวา่ “ หมู่..... ตรง วนั ทยา – วุธ ”
รองผกู้ ากบั รับการทาความเคารพและทาวนั ทยหตั ถค์ า้ งไว้ นายหมูจ่ ะลดมือลง กา้ วเขา้ หารองผกู้ ากบั 1 กา้ ว
แลว้ วนั ทยาวธุ กล่าววา่ “ หมู่ ....................... พร้อมที่จะไดร้ ับการตรวจแลว้ ครับ ” กล่าวแลว้ เรียบอาวุธ
( รองผูก้ ากบั ลดมือลงจากวนั ทยาหัตถ์ตอนน้ี ) นายหมู่จะถอยหลงั 1 กา้ ว เพ่ือกลบั เขา้ สู่แถว แลว้ ทา
วนั ทยาวธุ ใหเ้ หมือนคนอื่นๆและนายหมู่จะสัง่ “ เรียบ – อาวธุ ” ใหอ้ ยใู่ นท่าตรงยดยตลอดขณะตรวจ

91

รองผกู้ ากบั จะเริ่มตรวจนายหมู่ก่อน จากน้นั จะสืบเทา้ ไปทางขวาเพื่อตรวจคนอ่ืนๆต่อไป นายหมู่
จะตามไปเร่ือยๆการตามไปก็จะยืนตรงถือไมง้ ่ามแนบลาตวั แล้วกา้ วสืบเทา้ ตามไป รองผูก้ ากบั จะตรวจ
ลูกเสือแตล่ ะคน เม่ือเห็นบกพร่องจะกาชบั ที่นายหมใู่ หไ้ ปตกั เตือนแกไ้ ข

เมื่อตรวจเสร็จถึงคนสุดทา้ ย คือรองนายหมู่ รองผกู้ ากบั จะเดินกลบั ท่ีหวั แถวตามเดิม นายหมู่จะ
เดินตามมายนื ท่ีหวั แถว ( เดินผา่ นหนา้ แถว ) จากน้นั นายหมู่จะส่ังทา “ วนั ทยา – วุธ ” นายหมู่จะกล่าว
ขอบคุณคนเดียว ( กล่าวคนเดียว ) แลว้ สั่ง “ เรียบ – อาวธุ ” และ “ ตามระเบียบ – พกั ”

รองผู้กากับเมื่อตรวจเสร็จแล้ว ก็เคลื่อนย้ายไปตรวจหมู่อ่ืนๆ แล้วตรงมารายงานผู้กากับ
จะรายงาน ณ จุดตรวจ หรือวง่ิ เขา้ มาระยะพอควรก็ได้ การรายงานทาวนั ทยหตั ถ์ – รายงาน – มือลง – กลบั
เขา้ ท่ีในแถวหลงั เสาธง ยดยใครตรวจเสร็จก่อนรายงานก่อนเขา้ ที่ก่อน

การรายงานใหก้ ล่าววา่ “ กระผมไดร้ ับมอบหมายให้ไปตรวจ .............. ของหมู่ ....................
ปรากฎวา่ ........................ ไดก้ าชบั นายหมูแ่ ลว้ ”

ผูก้ ากับจะต้องรับความเคารพ รองผูก้ ากับทุกคร้ัง ทุกคน ท้งั ก่อนไปตรวจและตอนรายงาน
เม่ือรายงานจบกก็ ล่าวขอบคุณทุกคร้ังทุกคนดว้ ย

5. แยก หลงั จากตรวจเสร็จ ผกู้ ากบั จะทบทวน แนะนา ตกั เตือน อีกเล็กนอ้ ยก็ได้ แลว้ สั่งแยกไป
เรียนต่อ การสัง่ แยกให้ส่ังตรงก่อนเพราะลูกเสืออยใู่ นท่าตามระเบียบพกั คือสั่งวา่ “ กอง – ตรง ” และ
“ กอง – แยก ” ลูกเสือจะทาขวาหนั แลว้ แยกกนั ไปอยา่ งอิสระ

92

พธิ ีปิ ด ใหม้ ี นดั หมาย – ตรวจเครื่องแบบ – เชิญธง – เลิก
ผกู้ ากบั เรียงแถวคร่ึงวงกลม เสมือนตอนเปิ ด รองผกู้ ากบั ก็อยใู่ นแถวหนา้ กระดานเช่นเดียวกนั เริ่มดว้ ย
(1) นัดหมำย นดั วา่ หลงั จากเลิกเรียนคร้ังน้ีแลว้ ทาอะไร หรือคราวหนา้ นาอะไรมาสาหรับ
ฝึกคร้ังต่อไปบา้ ง
(2) ตรวจเคร่ืองแบบ เน่ืองจากลูกเสือจะเข้าเรียนวิชาอ่ืน หรือกลับบ้าน ต้องแต่งกาย
ใหเ้ รียบร้อย จึงตอ้ งตรวจเคร่ืองแบบตอนพิธีปิ ด การตรวจเคร่ืองแบบก็ทา เช่นเดียวกบั การตรวจตอนเปิ ด
ประชุมกอง เพียงแต่ตอนตรวจนายหมู่น้นั เมื่อดูเครื่องแบบจากหวั จรดเทา้ แลว้ ให้นายหมู่กลบั หลงั หนั 2
คร้ังเมื่ออยใู่ นทา่ เดิมแลว้ เร่ิมตรวจคนที่ 2-3-4 เรื่อยไป จนถึงรองนายหมู่ นายหมสู่ ืบเทา้ ตามไปตลอด และ
เม่ือตรวจถึงรองนายหมู่แลว้ ตอ้ งออ้ มหลงั แถวตรวจเคร่ืองแบบดา้ นหลงั อีกยดยสืบเทา้ เช่นเดียวกนั ตรวจ
เสร็จนายหมู่สง่ั ทาความเคารพก็รายงานตามปกติ

(3) เชิญธง เม่ือตรวจเสร็จน้ัน ลูกเสือจะอยู่ในท่าพักตามระเบียบ ผู้กากับจะต้องสั่ง
“ กอง – ตรง ” เสียก่อน จึงใหผ้ แู้ ทนหมู่บริการ 2 คน มาชกั ธงลงสั่งแลว้ เดินเฉียงไปทางขวา 2-3 กา้ ว
เมื่อพร้อมแลว้ จึงส่ัง “ กอง – วนั ทยา – วธุ ” ลูกเสือชกั ธงลงเลย ไม่ตอ้ งเป็ นจงั หวะ ไม่ร้องเพลงชำติ
ไม่สวดมนต์ ไม่เป่ ำนกหวดี เสร็จแลว้ กเ็ ขา้ ไปผกู เชือกธงที่ยคนเสา แลว้ วนั ทยหตั ถพ์ ร้อมกนั ลดมือลงกลบั
หลงั หนั วงิ่ เขา้ ที่ (รองผกู้ ากบั และผกู้ ากบั ลดมือลงตอนน้ี)

เม่ือลูกเสือ 2 คนเขา้ ที่ นาไมง้ ่าม ( ไมพ้ ลอง ) มาวนั ทยาวธุ ไวแ้ ลว้ ผกู้ ากบั ส่ัง “ เรียบอาวธุ ”

93

(4) เลกิ ผกู้ ากบั ส่ัง “กอง-เลิก” ( ไม่ตอ้ งสง่ั ตรง เพราะลูกเสือตรงอยแู่ ลว้ ) การเลิกลูกเสือจะทา
วนั ทยาวุธพร้อมกนั ยดยไม่ตอ้ งสั่งแลว้ ขวาหันแยกยา้ ยกนั ไป ( จะกล่าวขอบคุณพร้อมกนั ท้งั สองก็ได้ )
ผกู้ ากบั ทาวนั ทยหตั ถต์ อบลูกเสือดว้ ย
ข้อควรจำ “ ไม่ควรลมื ”

1. การเปิ ด-ปิ ดประชุมกอง ผกู้ ากบั เรียกแถวและทาหนา้ ท่ีเองยดยตลอด รองผกู้ ากบั ยืนแถวหลงั
เสาธงหลงั ผกู้ ากบั

2. การเคารพธงชาติตอนเช้า ในการอยู่ค่ายพักแรม ผู้รียกแถวคือพิธีกร ทาหน้าที่เสมือน
ครูเวรในยรงเรียน ผกู้ ากบั – รองผกู้ ากบั อื่น ๆ ตลอดท้งั ผอู้ านวยการฝึก ( ครูใหญ่ ) ยนื แถวหลงั เสาธง

3. เชิญธงค่ายอบรมลงจากยอดเสา เวลา 18.00 น. ( ธงที่ชกั ข้ึนไว้ ตอนเชา้ ) มีการเป่ านกหวีด
ยาว 3 คร้ัง ส้นั 1 คร้ัง เพราะขณะน้นั ลูกเสือกระจายกนั อยู่ ไมอ่ ยใู่ นแถวควบคุม

การเชิญธงลงตอนปิ ดประชุมกอง ไมเ่ ป่ านกหวดี เพราะทุกคนอยใู่ นแถว ควบคุมและพร้อมแลว้
4. การเปิ ดประชุมกอง มีเพยี งการเชิญธงลงอยา่ งเดียว
5. การอยู่ค่ายพกั แรม / ค่ายอบรม (เลิกค่าย / เลิกอบรม) เป็ นเสาธงใหญ่ จะเริ่มตน้ ด้วย

สวดมนต์ – สงบนิ่ง – เชิญธงลงตามลาดบั

94

พิธีการลูกเสือเป็ นเรื่องสาคญั มากท่ีผูบ้ งั คบั บญั ชาลูกเสือทุกคนตอ้ งเอาใจใส่ และปฏิบตั ิเพราะ
การเป็ นลูกเสือแมว้ ่าเด็กจะเขา้ มาเป็ นลูกเสือดว้ ยความสมคั รใจก็ตาม สิ่งท่ีเด็กจะเกิดความภาคภูมิใจมาก
ที่สุดกต็ อ่ เม่ือเขาไดแ้ ต่งเครื่องแบบ และไดป้ ฏิบตั ิงาน ให้คามน่ั สัญญาต่อผบู้ งั คบั บญั ชาของเขา ความดีใจ
ความภาคภมู ิใจของเขาท่ีมีตอ่ ผบู้ งั คบั บญั ชา และความภาคภูมิใจท่ีผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือมีต่อลูกเสือใตบ้ งั คบั
บญั ชาของเขา เป็นส่ิงท่ีมีคุณคา่ เปรียบไม่ได้

ขา้ ราชการ เจา้ หน้าท่ี คนงาน ลูกจา้ งของหน่วยงานทุกแห่ง เม่ือเขาไดส้ ัมผสั กบั การให้ยอวาท
จากผบู้ งั คบั บญั ชาของเขา ก่อนเขาเขา้ รับปฏิบตั ิหนา้ ที่จิตใจยอ่ มจะเปี่ ยมลน้ ไปดว้ ยความภาคภูมิใจพร้อม
ท่ีจะอุทิศร่างกาย จิตใจเพื่องานของเขาอยา่ งไม่ตอ้ งสงสัยเย่ยี งผคู้ รองตาแหน่งอศั วินท้งั หลาย เมื่อเขาไดใ้ ห้
คาสัตยป์ ฏิญาณต่อพระพกั ตร์พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว ต่อหน้าผบู้ งั คบั บญั ชา ต่อสิ่งศกั ด์ิสิทธ์ิ และ
ต่อบรรดาผูท้ ี่มีเกียรติและลูกเมียก่อนเขาไดร้ ับตาแหน่งอศั วิน เขาจะมีความภาคภูมิใจเป็ นอยา่ งยง่ิ ต่อส่ิงท่ี
เขาไดร้ ับเป็นหลายพนั เทา่ พิธีการลูกเสือเช่นเดียวกนั

อน่ึง ในพิธีการต่าง ๆ ของลูกเสือน้ันเป็ นไปอย่างส้ัน ๆ ง่าย ๆ และ ด้วยใจจริง เป็ นเร่ืองของ
การทาจริงตามขอ้ บงั คบั ฯ ไมใ่ ช่สิ่งสมมติ ผลที่ไดร้ ับจากพิธีการน้นั กค็ ือ

1. ความมีระเบียบเรียบร้อย
2. ไดม้ ียอกาสระลึกถึงและรักษาคามนั่ สัญญา (คาปฏิญาณ)
3. ทาใหเ้ กิดความใกลช้ ิดระหวา่ งผกู้ ากบั รองผกู้ ากบั และลูกเสือในกองของตนเอง
4. ทาใหเ้ กิดความภาคภมู ิใจในเกียรติท่ีไดร้ ับในพธิ ีการน้นั ๆ
พธิ ีกำรของลูกเสือโดยทวั่ ๆ ไปแล้วสำมำรถแบ่งได้ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ
1. พิธีการปกติ คือพิธีการท่ีเป็ นแบบธรรมเนียมของลูกเสือท่ีได้ปฏิบตั ิอยู่เป็ นประจา ได้แก่
การเปิ ด – ปิ ดประชุมกอง ตามขอ้ บงั คบั ขอ้ 292 ซ่ึงตอ้ งปฏิบตั ิเป็นประจาเมื่อมีการเรียนการสอนทุกคร้ัง
2. พิธีการพิเศษ คือพิธีการที่ไม่ไดม้ ีการปฏิบตั ิเป็ นประจา แต่อาจปฏิบตั ิในยอกาสพิเศษ เม่ือถึง
กาหนดเวลา ไดแ้ ก่

2.1 พธิ ีรับลูกเสือสามญั ไปเป็นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่
( การส่งตวั ลูกเสือสามญั มาสามญั รุ่นใหญ่ ดูในพธิ ีลูกเสือสามญั )

2.2 พธิ ีเขา้ ประจากองลูกเสือ ตามขอ้ บงั คบั 295
หมำยเหตุ

1. พิธีเขา้ ประจากองน้ีต่างคนต่างจดั ทาของตนเอง (ไม่ใช่มารวมทากนั เป็ นกลุ่ม) และพิธีน้ี
อาจจะเชิญผปู้ กครองมาร่วมเป็นเกียรติดว้ ยก็ได้

2. ส่วนท่ีไม่มีข้อบังคับและควรทาพิธีการให้กับลูกเสื อของท่านได้ก็คือพิธีประดับ
เครื่องหมายวิชาพิเศษ การประดบั สายสะพายและสายยงยศ ตามขอ้ บงั คบั คณะลูกเสือ
แห่งชาติวา่ ดว้ ยการปกครองฯ พ.ศ. 2509 ขอ้ 294

95

2. พธิ ีเข้ำประจำกองลกู เสือสำมัญรุ่นใหญ่ ( ข้อบังคบั 295 )
พิธีเข้าประจากองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หรือเรียกว่า พิธีปฏิญาณตนของลูกเสือให้ปฏิญาณ

ดงั ต่อไปน้ี
1 กองลูกเสือสามญั รุ่นใหญจ่ ดั แถวเป็นรูปคร่ึงวงกลม ยดยทุกคนมีไมง้ ่าม นายหมู่มีธงประจาหมู่
2 ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญย่ นื อยใู่ นคร่ึงวงกลม
3 ส่วนลูกเสือใหมย่ นื อยนู่ อกวง หลงั หม่ทู ี่จะเขา้ ไปอยู่
4 ผกู้ ากบั เรียกลูกเสือใหม่เขา้ มายนื อยหู่ นา้ ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ แลว้ ถามวา่
- ...( ออกนามลูกเสือ )... “ เตม็ ใจที่จะปฏิบตั ิตน เป็นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่หรือ ”
-ลูกเสือใหมต่ อบวา่ “ ขา้ เตม็ ใจ ”
-ผกู้ ากบั ลูกเสือถามตอ่ ไปวา่ “ เจา้ เขา้ ใจหรือไม่วา่ การที่เจา้ เขา้ มาเป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่

จะตอ้ งปฏิบตั ิตนให้เป็ นตวั อย่างท่ีดีแก่ลูกเสือรุ่นน้องในกลุ่มของเรา ตอ้ งแสดงให้เห็นความกา้ วหนา้ ใน
ชีวติ ลูกเสือของเจา้ และปฏิบตั ิตามกฎและคาปฏิญาณทุกเม่ือ ”

- ลูกเสือใหม่ตอบไปวา่ “ ขา้ ทราบและปฏิบตั ิได้ ”
- ผกู้ ากบั ลูกเสือพดู วา่ “ เจา้ พร้อมท่ีจะยนื ยนั และปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณแลว้ หรือ ”
- ลูกเสือใหมต่ อบวา่ “ ขา้ พร้อมแลว้ ”
- ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่พดู วา่ “ ขอใหเ้ จา้ ทบทวนคาปฏิญาณคร้ังหน่ึง ”
- ลูกเสือใหม่แสดงรหสั แลว้ กล่าววา่ “ ดว้ ยเกียรติของขา้ ฯ ขา้ ฯ สญั ญาวา่ ”
ขอ้ 1 ขา้ จะจงรักภกั ดีตอ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์
ขอ้ 2 ขา้ จะช่วยเหลือผอู้ ่ืนทุกเมื่อ
ขอ้ 3 ขา้ จะปฏิบตั ิตามกฎของลูกเสือ
( ลูกเสือทุกคนรวมท้งั ผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือที่อยใู่ นพิธี ตอ้ งแสดงรหสั ของลูกเสือและจะ
เอามือลงต่อเม่ือลูกเสือกล่าวจบ )
- ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่กล่าววา่ “ ขา้ เชื่อในเกียรติของเจา้ ว่าจะปฏิบตั ิตามคามน่ั
สญั ญาท่ีเจา้ ไดก้ ล่าวไว้ ”
- ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ติดอินธนู ซ่ึงอาจจะมอบใหร้ องผกู้ ากบั ใส่พานถือไวก้ ็ได้
ให้กบั ลูกเสือใหม่ แลว้ กล่าววา่ “ บดั น้ี เจา้ ได้เป็ นลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่และเป็ นสมาชิกผหู้ น่ึงของคณะ
พี่นอ้ งลูกเสือแห่งยลกอนั ยงิ่ ใหญ่แลว้ ขอใหเ้ จา้ ปฏิบตั ิหนา้ ท่ีของลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่และมีความสุขความ
เจริญตลอดกาลนาน ”
5. ในยอกาสน้ี ผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ อาจจะมอบบตั รประจาตวั หรือเคร่ืองหมายอื่นให้แก่
ลูกเสือใหมก่ ็ได้
6. ผกู้ ากบั กลุ่มลูกเสือหรือผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือ จะแสดงความยนิ ดีต่อลูกเสือใหมก่ ไ็ ด้

96

7. ต่อจากน้ี ลูกเสือใหม่กลบั หลงั หนั ไปแสดงความเคารพต่อกองลูกเสือ ดว้ ยท่าวนั ทยหตั ถ์แลว้
กลบั เขา้ ประจาหมู่ของตน เป็นจบพิธี
3. จะกระทำกำรรับตัวลกู เสือสำมัญเข้ำเป็ นลกู เสือสำมญั รุ่นใหญ่เมื่อไร

1. เม่ือผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือสามญั หรือกองลูกเสือสามญั ขอร้อง
2. เม่ือลูกเสือสามญั ผนู้ ้นั สอบไดล้ ูกเสือเอกแลว้
3. เม่ือลูกเสือสามญั คนน้นั มีอายคุ รบ 15 ปี หรืออายุ 14 ปี กบั 6 เดือนแลว้
4. เมื่อลูกเสือสามญั คนน้นั กาลงั ศึกษาอยชู่ ้นั มธั ยมศึกษา
5. ไดร้ ับความยนิ ยอมระหวา่ ง กองลูกเสือสามญั และกองลูกเสือสามญั รุ่นใหญแ่ ลว้
4. จะกระทำพธิ ีกำรรับตวั กนั ทไ่ี หน
1. สถานท่ีซ่ึงกองลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ จะรับลูกเสือใหม่กาหนดข้ึนอาจเป็ นห้องประชุมยรงเรียน
หอ้ งลูกเสือที่มียตะ๊ หมู่บูชาและเคร่ืองสักการะครบและมีเน้ือที่กวา้ งขวางท่ีสามารถทาพิธีไดย้ ดยสะดวก
2. ประราพธิ ีที่จดั ข้ึนในสนามหนา้ ยรงเรียน
5. จะกระทำพธิ ีเข้ำประจำกองลกู เสือสำมัญรุ่นใหญ่ให้แก่ลกู เสือใหม่เม่ือไร
1. เม่ือลูกเสือสามญั คนน้นั ไดย้ นื่ ใบสมคั ร ลส.3 ต่อผกู้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญแ่ ลว้
2. ผูก้ ากบั ลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ท่ีรับใบสมคั รคนน้ัน ได้บรรจุช่ือลงในทะเบียนลูกเสือ ( ลส.8 )
วา่ ใหอ้ ยใู่ นหมู่ใดหมู่หน่ึง และกลุ่มใดกลุ่มหน่ึงท่ีกองลูกเสือกองน้นั สังกดั อยู่ เป็นการเรียบร้อยแลว้
3. เม่ือลูกเสือสามญั รุ่นใหญ่ท่ีไดร้ ับมาใหมไ่ ดร้ ับการฝึกอบรมและสอบไดเ้ ครื่องหมายลูกเสือยลกแลว้
6. จะกระทำพธิ ีเข้ำประจำกองทไี่ หน ( ยปรดดูขอ้ ท่ี 4 )
7. ลูกเสือสำมัญรุ่นใหญ่เข้ำพธิ ีประจำกองทำไม
1. เพื่อให้คาสัตยป์ ฏิญาณหรือคามน่ั สัญญาต่อผูก้ ากบั ว่าจะรับการฝึ กอบรมวิชาลูกเสือดว้ ยจิตใจ
ของลูกเสืออยา่ งแทจ้ ริง ยดยไม่ละเมิดสิทธิของบุคคลอื่น
2. เพ่ือยอมรับปฏิบตั ิตามคาปฏิญาณและกฎของลูกเสือ และยึดถือปฏิบตั ิเป็ นกิจวตั รประจาวนั
เกิดความภาคภมู ิใจในเกียรติที่ตนเองไดร้ ับ และความดีท่ีผอู้ ่ืนยกยอ่ ง
3. เพอ่ื จะบาเพญ็ ตนเพอื่ สาธารณะประยยชน์ และมุง่ ท่ีจะสร้างแต่ความดีตลอดไป
4. เพื่อเผยแพร่กิจการลูกเสือ และสนบั สนุนกิจการลูกเสือแห่งชาติให้เจริญกา้ วหน้ายดยประพฤติ
ปฏิบตั ิเป็นตวั อยา่ งท่ีดีแก่บุคคลอื่น
5. เพ่ือเป็นการฝึกใหร้ ู้จกั หนา้ ที่รับผดิ ชอบ เพือ่ ช่วยรักษาขนบธรรมเนียมประเพณี วฒั นธรรมและ
ป้ องกนั รักษาชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ 3 สถาบนั หลกั ของเราไวต้ ้งั แต่ยงั เป็นลูกเสือ
ข้อเสนอแนะเพม่ิ เติม

1. ใหม้ ีรองผกู้ ากบั ถือพานท่ีใส่อินธนู สาหรับท่ีจะประดบั ใหล้ ูกเสือใหมย่ ดยยนื อยทู่ างขวามือของผกู้ ากบั
2. ใหม้ ีธงประจากองต้งั ไว้ หรือรองผกู้ ากบั เป็นผถู้ ืออยทู่ างซา้ ย ของผกู้ ากบั คือทางขวาของกอง
ลูกเสือที่ทาพิธีน้นั เอง

97

แนวปฏิบัตใิ นกำรประชุมนำยหมู่
จากข้อตกลงแห่งท่ีประชุมคณะผู้ให้การฝึ กอบรม วิชาผูก้ ากับลูกเสือสามัญข้ันความรู้ข้ันสูง

รุ่นท่ี 32 ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ เมื่อวนั ท่ี 10 สิงหาคม 2523 ยดยที่ท่านอาจารยก์ อง วิสุทธารมณ์
ผูต้ รวจการลูกเสือฝ่ ายฝึ กอบรมแห่งชาติ เป็ นประธานในที่ประชุมและในที่ประชุมมีความเห็นชอบใน
แนวทางปฏิบตั ิในการประชุมนายหมลู่ ูกเสือดงั น้ี
ทปี่ ระชุมนำยหมู่

การฝึ กระบบหมู่ของลูกเสือ เป็ นแนวทางที่จะปลูกฝังระบอบประชาธิปไตยให้กบั เด็ก และเป็ น
หลกั สาคญั ของการฝึ กอบรมลูกเสือ จึงเป็ นเรื่องท่ีผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสือ จะตอ้ งเอาใจใส่และฝึ กปฏิบตั ิให้
ถูกตอ้ งตามระเบียบและวธิ ีการดงั น้ี
กำรจัดทป่ี ระชุมนำยหมู่

1. หอ้ งประชุม ในห้องประชุม จดั ให้มียต๊ะหมู่บูชา มีพระพุทธรูป ธงชาติและพระบรมฉายาลกั ษณ์
ของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ าเจา้ อยู่หวั องคพ์ ระผพู้ ระราชทาน
กาเนิดลูกเสือไทยและรูปของลอร์ด เบเดน ยพเอลล์

2. ยต๊ะประชุม ควรจดั ให้มีเก้าอ้ีประชุมตามจานวนของนายหมู่และจดั ท่ีให้นั่งเป็ นพิเศษสาหรับ
ผกู้ ากบั หรือรองผกู้ ากบั ที่จะเขา้ ประชุมดว้ ยในฐานะท่ีปรึกษา ยดยจดั ใหน้ ง่ั อยทู่ างซา้ ยของประธาน

3. การจดั ท่ีนงั่ จะตอ้ งกาหนดไวใ้ ห้ทราบยดยมีการเขียนป้ าย หรือเคร่ืองหมายแสดงไว้ ณ ท่ีน้นั ๆ เช่น
ประธาน เลขานุการ หมู่เสือ หมู่ช้าง หมูไก่ ฯลฯ และผูก้ ากับลูกเสือ ( สามญั รุ่นใหญ่ใช้
กรรมกำรแทนช่ือหมู่ )

4. ผเู้ ขา้ ประชุม
 นายหมูท่ ุกคน ถา้ นายหมู่ไม่อยใู่ หร้ องนายหมู่เขา้ ประชุมแทน
 ผกู้ ากบั ลูกเสือ ถา้ ผกู้ ากบั ลูกเสือไมอ่ ยใู่ หร้ องผกู้ ากบั เขา้ ประชุมแทน
 ผทู้ รงคุณวฒุ ิที่กองลูกเสือเชิญมาเพื่อแนะนาวชิ าการ เป็นคร้ังคราว
 การเลือกประธานและเลขานุการท่ีประชุมทาได้ 2 วธิ ี
ก. ท่ีประชุมเลือกประธานและเลขานุการ อยใู่ นตาแหน่งประธานและเลขาตามเวลาที่กาหนด
ไว้ 3 เดือน หรือ 6 เดือน เมื่อครบกาหนดแลว้ ควรมีการเลือกกนั ใหม่
ข. ใหน้ ายหม่หู มุนเวยี นกนั เป็นประธาน เลขานุการ ของท่ีประชุมคนละหน่ึงเดือน

98

5. ท่ีประชุมนายหมู่ลูกเสือ มีหนา้ ท่ี
 พิจารณากิจกรรมเกี่ยวกบั กองลูกเสือ
 จดั รายการกิจกรรมของกองลูกเสือ
 พิจารณาการบริหารภายในกองลูกเสือ
 ควบคุมการรับ-จา่ ย เงินของกองลูกเสือ

ข้อควรปฏบิ ัติทส่ี ำคญั ๆในกำรประชุมนำยหมู่
6. การเขา้ ห้องประชุม เลขานุการเขา้ ก่อนแลว้ จึงเชิญนายหมู่ต่างๆเขา้ ห้อง จากน้ันก็เป็ นประธาน
ท่ีปรึกษาจะเป็นคนสุดทา้ ย
7. การปฏิบตั ิก่อนเข้าน่ังประจาท่ีของตนตอ้ งเซ็นช่ือ ไหวพ้ ระและแสดงความเคารพต่อชาติและ
พระมหากษัตริย์ ยดยการ( ไหวพ้ ระ / วนั ทยหัตถ์ / วนั ทยหัตถ์ ) ยกเวน้ ประธานจะต้องไป
จุดธูปเทียนและกราบที่หนา้ พระ
8. การเปิ ดประชุม เม่ือพร้อม ประธานลุกข้ึนยนื หนั หนา้ เขา้ ท่ีประชุม ย่ืนมือขวาออกไปขา้ งหนา้ 45
องศาแสดงรหัสลูกเสือ แล้วกล่าวว่า “ บัดนี้สมำชิกของท่ีประชุม ได้มำครบองค์ประชุมแล้ว
ข้ำพเจ้ำขอเปิ ดกำรประชุม ขอให้สมำชิกท้งั หลำย ได้ใช้สิทธิและเสรีภำพของท่ำนโดยเสรีภำพ และ
ขอให้ถือว่ำกำรประชุมนีเ้ ป็ นควำมลบั ไม่เปิ ดเผย ” เมื่อประธานกล่าวจบ สมาชิกทุกคนยนื ข้ึนพร้อม
ท้งั ยกมือขวาแสดงรหสั ลูกเสือ ( แบบใหค้ าปฏิญาณลูกเสือ ) แลว้ กล่าวพร้อมกนั วา่ “ ข้ำพเจ้ำจะถือ
ว่ำกำรประชุมนีเ้ ป็ นควำมลบั ไม่เปิ ดเผย เว้นไว้แต่จะได้รับควำมเห็นชอบจำกทปี่ ระชุม ” เสร็จแลว้
ประธานนงั่ ลงสมาชิกนงั่ ลงพร้อมกนั จากน้นั จึงใหด้ าเนินการตอ่ ไป จนหมดวาระการประชุม
9. การพดู ในที่ประชุม ก่อนพดู ตอ้ งยกมือ ขออนุญาต เมื่อประธานอนุญาตจึงจะพูดไดแ้ ละจะตอ้ งพูด
กบั ประธานทุกคร้ัง เมื่อเวลาพดู นง่ั ไม่ตอ้ งยนื
10. การนดั หมายเรียกประชุม เป็นหนา้ ท่ีของเลขานุการท่ีจะแจง้ นดั หมายไป
11. การจดั ระเบียบวาระการประชุม เป็นหนา้ ที่ของเลขานุการยดยประสานงานกบั ประธาน เรื่องที่จดั เขา้
วาระประชุม ควรเป็นเร่ืองท่ีเกี่ยวกบั หนา้ ท่ีความรับผดิ ชอบในกองลูกเสือ
- จดั ทากาหนดการฝึกอบรม
- การอยคู่ ่ายพกั แรม
- การเงิน
- การลงยทษ
- การใหร้ างวลั
- การแกป้ ัญหาต่างๆ ฯลฯ
รายงานการประชุมของนายหมู่ ผูเ้ ขา้ ร่วมประชุมจะตอ้ งถือเป็ นความลบั ไม่เปิ ดเผย เวน้ แต่จะ

ไดร้ ับความเห็นชอบจากที่ประชุม

99

การจดรายงานการประชุม เป็ นหนา้ ท่ีของเลขานุการ จะตอ้ งเป็ นผจู้ ดและจดั ทารายการประชุม
บนั ทึกลงในสมุดและสาเนาแจง้ ใหผ้ เู้ ขา้ ประชุมทราบ

ผดู้ ารงตาแหน่งประธานที่ประชุมนายหมู่ เป็นบุคคลที่กากบั แตง่ ต้งั จากนายหมู่ ที่นายหมู่ส่วนมาก
เห็นชอบดว้ ย

เลขานุการของท่ีประชุม ประธานที่ประชุมเป็ นผูแ้ ต่งต้งั จากนายหมู่ยดยให้นงั่ อยู่ทางซ้ายของ
ประธาน ( เลขาฯ เป็นผเู้ ชิญนายหมู่ท่ีเขา้ ประชุมทีละคนจนถึงประธาน แลว้ จึงเชิญผกู้ ากบั เป็นคนสุดทา้ ย )

ผกู้ ากบั ลูกเสือ ที่เขา้ ประชุม ไม่มีสิทธิออกเสียงในท่ีประชุม แต่มีสิทธิยบั ย้งั การกระทาใดๆท่ีผู้
กากบั เห็นวา่ ถา้ ปล่อยใหท้ าไปตามขอ้ ตกลง ของท่ีประชุมแลว้ อาจก่อใหเ้ กิดผลเสียข้ึนได้

12. การปิ ดประชุม ประธานลุกข้ึนยนื ตรงยน่ื มือขวาออกไปขา้ งหนา้ 45 องศา แสดงรหสั ลูกเสือ แลว้
กล่าวว่า “ ข้ำพเจ้ำขอปิ ดกำรประชุม” ประธานกล่าวจบ นายหมู่ทุกคนยืนตรงทาวนั ทยหัตถ์ต่อ
ประธาน ประธานทาวนั ทยหตั ถต์ อบ

13. การออกจากห้องประชุม ออกตามลาดบั ดงั น้ี ที่ปรึกษาออกก่อน จากน้นั ก็เป็ นประธาน นายหมู่
ต่างๆ ยดยปฏิบตั ิพิธีการ ( ไหวพ้ ระ,การทาความเคารพชาติและพระมหากษตั ริย์ ) เช่นเดียวกบั
การเขา้ หอ้ งประชุมและเลขานุการจะออกเป็นคนสุดทา้ ย

หมำยเหตุ ในการประชุมนายหมู่
กรณีที่นายหมู่คนหน่ึงคนใดไม่มาที่กองลูกเสือในวนั ประชุมให้รองนายหมู่เขา้ ประชุมแทน รองนายหมู่
มีสิทธิแสดงความคิดเห็นและออกเสียงลงคะแนนไดเ้ ช่นเดียวกบั นายหมู่

ตวั อย่ำงกำรจัดโต๊ะประชุม

ทเี่ ซ็นช่ือ ผบ.
ทวี่ ำงหมวก 100
ทวี่ ำงอำวธุ

ประตู