แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561 - 2564

สรุปนโยบายด้านความปลอดภยั ทางถนนของประเทศเกาหลใี ต้ตามกรอบ 5 เสาหลักของ WHO เสาหลกั
พ.ศ. การดำ� เนินการ 1
2531 พฒั นาระบบฐานข้อมูลการจัดการและวิเคราะห์การเกดิ อุบัติเหตทุ างถนน 4
2533 กำ� หนดให้มขี อ้ บงั คบั ในการคาดเข็มขดั นิรภัยค่หู น้า 4
2533 บงั คับให้มกี ารติดตงั้ ท่ีน่ังพเิ ศษสำ� หรบั เด็กเพือ่ ความปลอดภัย 2
1538 กำ� หนดเขตโรงเรียนปลอดภยั และปรบั ปรงุ ระบบโครงสรา้ งพนื้ ฐานการขนสง่ ทป่ี ลอดภัย 4
2538 การกวดขนั การขอรบั ใบอนุญาตขบั ขโี่ ดยต้องมีการอบรมท้ังภาคทฤษฏีและปฏิบัติ 4
2540 กำ� หนดมาตรการเร่อื งการควบคมุ ความเร็ว 1
2543 เปลย่ี นนิยามการเสยี ชีวติ ในการเกดิ อบุ ตั เิ หตุทางถนน จาก 3 วัน เปน็ 30 วนั 4
2544 บังคับใชก้ ฎหมายเขด็ ขดั นริ ภยั เตม็ รูปแบบ 4
2550 เพม่ิ บทลงโทษและลงทะเบยี นผขู้ บั ขยี่ านพาหนะทเ่ี ส่ียงอันตราย 4
2552 ก�ำหนดคา่ ปรับและเพิม่ บทลงโทษใหร้ นุ แรงแกผ่ ทู้ �ำความผิดคดเี มาแลว้ ขับ

บทวิเคราะห์เพื่อประกอบการจัดทำ� แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน

ประเทศเกาหลีใต้ได้มีการด�ำเนินการด้านความปลอดภัยทางถนนมาอย่างต่อเน่ืองยาวนาน โดยให้ความส�ำคัญ
กับมาตรการในด้านความปลอดภยั ของผใู้ ช้รถใช้ถนนและการจดั การด้าน ความปลอดภยั ทางถนนเป็นหลัก สำ� หรบั การบริหาร
จัดการด้านความปลอดภัยทางถนนท่ีประเทศเกาหลีใต้น�ำมาใช้น้ัน เป็นรูปแบบการแต่งตั้งคณะกรรมการหรือคณะท�ำงาน
ท่ีมีความเช่ียวชาญเฉพาะ ด้านเหมือนกับประเทศไทย โดยคณะกรรมการเหล่าน้ีจะท�ำหน้าที่เทียบเท่าได้กับคณะกรรมการ
ศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนน ซึ่งในประเทศเกาหลีได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการชุดนี้ ต้ังแต่ ค.ศ. 1979 หรือ
พ.ศ. 2522 ในขณะท่ีประเทศไทยหากนับคณะกรรมการศูนย์อ�ำนวยการ ความปลอดภัยทางถนนชุดเดิม ได้มีการแต่งตั้งเมื่อ
พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) หรือช้ากว่ากนั ประมาณ 25 ปี โดยคณะกรรมการชุดนมี้ ีบทบาทอยา่ งมากในการขับเคล่ือนกฎหมาย
ด้านความปลอดภัยในการขนส่งและผลักดันให้เกิดกฎหมายการจัดการด้านอุบัติเหตุตามมาใน พ.ศ. 2524 เพื่อต้องการ
ลดความรุนแรงอนั เน่อื งมาจากสาเหตขุ องการเกดิ อบุ ตั เิ หตุ

ดา้ นแนวโนม้ การลดลงอยา่ งตอ่ เนอ่ื งของจำ� นวนผเู้ สยี ชวี ติ จากสาเหตขุ องการเกดิ อบุ ตั เิ หตใุ นประเทศเกาหลใี ตต้ ง้ั แต่
พ.ศ. 2535 เห็นได้ชัดเจนว่ามาจากความส�ำเร็จของการออกมาตรฐาน ข้อก�ำหนดกฏหมาย และการให้ความส�ำคัญกับการ
ทำ� งานด้านความปลอดภัยทางถนนของประเทศ การมผี รู้ บั ผิดชอบท่ีชดั เจนอย่างสถาบนั การขนส่งแห่งเกาหลีใต้ ที่มีหน่วยวจิ ยั
ดา้ นถนนและการขนส่ง โดยมคี วามรบั ผิดชอบในการวางแผน ปฏิบัตกิ ารเกี่ยวกบั ดา้ นความปลอดภัยและการขนสง่ ตลอดจน
หาประสิทธิภาพของระบบการคมนาคมขนส่งภายในประเทศ แตกต่างกับประเทศไทยที่ถึงแม้จะมีการท�ำงานในรูปแบบคณะ
กรรมการเชน่ เดียวกนั แตเ่ ลขานกุ ารของคณะท�ำงานนนั่ คือ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ซงึ่ สังกดั กระทรวงมหาดไทย

สำ� หรบั มาตรการหลกั ทปี่ ระเทศเกาหลใี ตไ้ ดม้ กี ารพฒั นามาอยา่ งตอ่ เนอ่ื งและสง่ ผลใหเ้ กดิ การลดลงของความสญู เสยี
ได้อย่างชัดเจน คือ การจัดการระบบฐานข้อมูลการเกิดอุบัติเหตุท่ีมีประสิทธิภาพ และ ระบบความเข้มแข็งของกฏหมาย
ทคี่ วบคมุ และลงโทษแกผ่ กู้ ระทำ� ความผดิ ดา้ นพฤตกิ รรมทไี่ มป่ ลอดภยั บนทอ้ งถนน มกี ารกำ� หนดกฎหมายทเี่ อาผดิ ผทู้ ฝี่ า่ ฝนื อยา่ ง
ชัดเจน ตลอดจนมีการน�ำเทคนิคการถ่ายทอดประสบการณ์และความรู้ด้านอุบัติเหตุจราจรให้ความรู้ความเข้าใจถึงประโยชน์
ของกฎหมาย การปลกู จติ สำ� นกึ ทร่ี บั ผดิ ชอบตอ่ สว่ นรวม และการบงั คบั ใชก้ ฎหมายทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพดว้ ยบทลงโทษทรี่ นุ แรง และ
น�ำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพในการจับกุมให้สูงข้ึน ซ่ึงหากเปรียบเทียบกับประเทศไทยเป็นไปได้ยาก เน่ืองจาก
บทลงโทษยังคงอ่อน ไม่มีผู้รับผิดชอบที่ชัดเจนในการให้ความรู้ ส่งผลไปถึงการขาดบุคลากรและอุปกรณ์ในการงานท่ีเพียง
พอ ขาดทักษะในการท�ำงานขาดความก้าวหน้าในสายงาน ขาดการจัดการระบบค่าปรับท่ีมีประสิทธิภาพ ขาดการบูรณาการ

92 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

ระหว่างหน่วยงาน และขาดการน�ำเทคโนโลยีมาใช้ประโยชน์เพื่อทดแทนปัญหาท่ีกล่าวมาท้ังหมดท้ังปัญหาคนกระท�ำผิด
เป็นจ�ำนวนมาก คนท�ำงานไม่เพียงพอไม่สามารถน�ำคา่ ปรบั มาใช้ประโยชน์ เพ่ือลดปญั หาอุปสรรคตา่ งๆ ที่เกดิ ข้ึน

ใจความส�ำคัญที่ต้องน�ำมาใช้ในการพัฒนาแผนโดยเร่งด่วน คือ การเข้มงวดกับการเอาผิดทางกฏหมายกับผู้ขับขี่
ท่ีฝ่าฝืนข้อบังคับทางกฎหมาย การรณรงค์และสร้างความตื่นตัวแก่สังคมออนไลน์ โดยให้ตระหนักถึงความรุนแรงและปัญหา
ด้านความปลอดภัยทางถนน ซ่ึงพบว่าสามารถลดความสูญเสียลงได้อย่างมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับการพัฒนาแผนแม่บท
ความปลอดภัยทางถนนได้เปน็ อยา่ งดี

2.3 การพฒั นา Best Practice Measure สำ� หรบั การทำ� งานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนในตา่ งประเทศ

คณะผูว้ ิจยั ได้พจิ ารณางานศึกษาของสถาบันวจิ ัยเพอื่ การพัฒนาประเทศไทย (2558) เกย่ี วกับการพฒั นาแนวทางจดั ทำ�
มาตรการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนประเทศไทย โดยอาศยั หลกั การดำ� เนนิ มาตรการตน้ แบบ (Best Practice) จากตา่ งประเทศ
ท้ังนี้ ข้อจ�ำกัดของทรัพยากรทางด้านก�ำลังคนและงบประมาณของประเทศ ท�ำให้การด�ำเนินมาตรการด้านความปลอดภัย
ทางถนนจำ� เปน็ ตอ้ งคำ� นงึ ถงึ ความคมุ้ คา่ ของผลทไ่ี ดร้ บั จากการลงทนุ เพอื่ ใหผ้ ทู้ เี่ กย่ี วขอ้ งกบั การทำ� งานดา้ นความปลอดภยั ทางถนน
สามารถน�ำไปใช้ในการตัดสินใจด�ำเนินมาตรการได้ อย่างไรก็ตาม วิธีการดังกล่าวยังมีข้อจ�ำกัดต่อการน�ำมาใช้จริง เพราะ
ในบางครง้ั การกำ� หนดนโยบายดา้ นความปลอดภยั ทางถนนไมไ่ ดเ้ กดิ ขนึ้ ภายใตก้ ารตดั สนิ ใจเพยี งแคผ่ ลประโยชนแ์ ละตน้ ทนุ เทา่ นนั้

Best Practice Measure (BPM) จงึ เปน็ วธิ กี ารศกึ ษาหนงึ่ ทชี่ ว่ ยคน้ หามาตรการ ความปลอดภยั ทส่ี ามารถนำ� ไปใชไ้ ดจ้ รงิ
ซง่ึ เปน็ การศกึ ษาระบบบรหิ ารดว้ ยเทคนคิ วธิ กี ารตา่ งๆ ทท่ี ำ� ใหผ้ ลงานบรรลเุ ปา้ หมายระดบั สงู สดุ BPM จงึ ไมใ่ ชเ่ ปน็ แคเ่ พยี งวธิ กี าร
ท�ำงานที่ดี แตเ่ ป็นการท�ำงานท่ีดีกว่าหรือดที ่สี ดุ ซึง่ มีทั้งการท�ำงานในเชิงระบบบริหาร และเทคนคิ วิธกี ารตา่ งๆ ท�ำให้ผลงานนั้น
บรรลุเป้าหมายสูงสุดด้วย ซ่ึงการพิจารณาเพื่อจัดท�ำมาตรการหรือโครงการด้านความปลอดภัยทางถนนจำ� เป็นต้องพิจารณา
ปัจจยั 3 ช่องทาง ไดแ้ ก่ 1) บุคลากรทเี่ ก่ยี วข้อง 2) ปญั หาอปุ สรรคในการบรหิ ารจดั การ และ 3) แรงขับเคลอื่ นในการบังคบั ใช้
มาตรการ

2.3.1 หลกั การ Best Practice Measure ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนในต่างประเทศ
มาตรการทเี่ หมาะสมทส่ี ดุ กบั การแกไ้ ขปญั หาของแตล่ ะพน้ื ทม่ี คี วามแตกตา่ งกนั ดงั นนั้ ควรทราบขนาดของปญั หา

ที่จะแก้ไข และทราบว่ามาตรการจะสามารถแก้ไขปัญหาที่ก่อให้เกิดความสูญเสียจากอุบัติเหตุทางถนนในสัดส่วนท่ีสูง
ท้ังการบาดเจ็บและเสียชีวิต เนื่องจากมีการก�ำหนดปัญหาที่ต้องการแก้ไขชัดเจน และมีแนวคิดที่ถูกต้องว่ามาตรการจะแก้ไข
ปญั หาที่เกดิ ขึ้นได้อย่างไร ตวั อยา่ งการลดอุบตั เิ หตทุ างถนนตามหลกั การ Best practice เชน่ กรณอี บุ ตั ิเหตุทางถนนบรเิ วณ
จุดกลับรถ หน้าชุมชน สิ่งที่ควรศึกษามี 3 ส่วน คือ 1) จ�ำนวนอุบัติเหตุจากการขับรถด้วยความเร็วเกินก�ำหนดของพื้นที่
ในเขตเทศบาลเพ่ิมข้ึนสัดส่วนเท่าไหร่ต่อปี และคิดเป็นมูลค่าความเสียหายเท่าไหร่ต่อปี 2) ขนาดของปัญหา เช่น สัดส่วน
ของอุบัติเหตุจากสาเหตุดังกล่าวสูงที่สุดในพ้ืนที่หรือไม่ และ 3) การก�ำหนดแนวคิดของมาตรการ เช่น การปิดจุดกลับรถ
หรือการใช้มาตรการชะลอความเร็วสามารถเป็นวิธีการหนึ่งท่ีสามารถคาดหวังผลต่อการสร้างความปลอดภัยได้หรือไม่
จึงจำ� เปน็ ตอ้ งมกี ารประเมนิ ความคุม้ ค่าในการตัดสนิ ใจดำ� เนินมาตรการ

ความคุ้มค่าในการตัดสินใจด�ำเนินมาตรการ สามารถประเมินผลประโยชน์จากการลดอุบัติเหตุและต้นทุน
ที่เกิดขึน้ จากการด�ำเนนิ มาตรการ โดยการเลือกดำ� เนินมาตรการทใี่ หป้ ระโยชน์ มากกว่าต้นทุนท่เี กดิ ขน้ึ และสามารถวิเคราะห์
Cost-Benefit Analysis (CBA) เพอื่ ตดั สนิ ใจเลอื กดำ� เนนิ มาตรการทเ่ี หมาะสม ภายใตข้ อ้ จำ� กดั ดา้ นตน้ ทนุ โดยประเมนิ ในรปู ของ
ตวั เงนิ และการเลอื กดำ� เนนิ มาตรการทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ ภายใตต้ น้ ทนุ ทเ่ี กดิ ขน้ึ สามารถวเิ คราะห์ Cost-Effectiveness Analysis
(CEA) เพ่ือพิจารณาความมีประสิทธิภาพของมาตรการ จากการลดจ�ำนวนอุบัติเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงได้โดยสามารถพิจารณา
ไดท้ ัง้ ก่อนและหลงั ด�ำเนนิ มาตรการ

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 93

นอกจากนี้ การบรรลุผลส�ำเร็จของมาตรการหรือโครงการด้านความปลอดภัยบนท้องถนนต้องสามารถ
ประเมินผลได้ ซ่ึงการประเมินผลของมาตรการสามารถศึกษาได้จากฐานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน โดยการประเมินด้วยวิธี
Cost-Benefit Analysis (CBA) หรือ Cost-Effectiveness Analysis (CEA) ซงึ่ มีการกำ� หนดเปา้ หมายที่สามารถบรรลุผลการ
ประเมนิ ทางสถติ แิ ละสามารถดำ� เนนิ การไดต้ ามเปา้ หมายทต่ี งั้ ไว้ เชน่ ลดจำ� นวนอบุ ตั เิ หตทุ างถนนไดร้ อ้ ยละ 10 ตอ่ ปี ลดจำ� นวน
ผู้เสยี ชีวติ จากอุบตั เิ หตุทางถนนไดร้ อ้ ยละ 50 จากปีฐาน หรือลดจำ� นวนผ้บู าดเจบ็ สาหัสไดร้ ้อยละ 100 จากปีฐาน เป็นตน้

อยา่ งไรกต็ าม การไดร้ บั การยอมรบั จากสาธารณะ (Public acceptability) เปน็ สง่ิ ทจ่ี ำ� เปน็ ตอ้ งไดพ้ จิ ารณาเชน่ กนั
ความยอมรับต่อมาตรการท้ังก่อนและหลังด�ำเนินมาตรการ จึงต้องสร้างความยอมรับจากสาธารณะโดยด�ำเนินการ
ผ่านผู้บังคับบัญชา/ผู้ก�ำหนดนโยบายในพื้นที่ และตัวแทนจากประชาชน อีกทั้งต้องค�ำนึงถึงความย่ังยืนในการปฏิบัติ
(Sustainability) ดว้ ย โดยสามารถดำ� เนนิ งานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนไดอ้ ยา่ งเปน็ ระบบ มคี วามตอ่ เนอ่ื ง สง่ ผลในระยะยาว
และสามารถถ่ายทอดการด�ำเนินงานให้กับต่างพ้ืนท่ีได้ (Transferability) ซ่ึงรายละเอียดเกณฑ์การพิจารณาความเป็น BPM
ของมาตรการสามารถแสดงไดด้ งั ตาราง 2-5

ตาราง 2-5 เกณฑก์ ารพิจารณาความเป็นมาตรการที่เหมาะสมทีส่ ดุ

หลกั BPM คำ� จ�ำกดั ความ เกณฑ์การพิจารณา

(1) Focus of the คณะท�ำงานต้องสามารถก�ำหนด - ต้องสามารถก�ำหนดปญั หาท่ีตอ้ งการจะแก้ไขใหช้ ดั เจน

measure เปา้ หมายทีช่ ดั เจนของมาตรการ - มแี นวคดิ ทถี่ ูกตอ้ งวา่ มาตรการจะแกไ้ ขปญั หาที่เกดิ ข้ึนได้อย่างไร

(2) Size of road คณะท�ำงานต้องทราบ ทราบว่ามาตรการจะต้องแก้ไขปัญหาที่ก่อให้เกิด ความสูญเสีย

safety problem ขนาดของปัญหาทีจ่ ะแก้ไข จากอุบตั ิเหตุทางถนนในสดั สว่ นท่ีสูง ทง้ั การบาดเจบ็ และเสยี ชีวติ

(3) Expected effects คณะท�ำงานต้องสามารถคาดหวัง สามารถประเมินผลของมาตรการเชิงปริมาณที่คาดว่าจะเกิดข้ึน

on safety ผลตอ่ การสรา้ งความปลอดภัย กอ่ นดำ� เนนิ มาตรการ โดยเปน็ ผลต่อจ�ำนวนอบุ ัตเิ หตุ หรือผลตอ่ การ

เปลยี่ นแปลงปจั จัยเสย่ี งตอ่ การเกดิ อุบัตเิ หตุ

(4) Cost and benefits คณะท�ำงานต้องสามารถพิจารณา - สามารถประเมนิ ประโยชนจ์ ากการลดอบุ ตั เิ หตแุ ละตน้ ทนุ ทเ่ี กดิ ขน้ึ

ความคุ้มค่าในการตัดสินใจด�ำเนิน จากการดำ� เนนิ มาตรการ ดว้ ยการวเิ คราะห์ Cost-Benefit Analysis

มาตรการ (CBA)หรอื Cost-Effectiveness Analysis (CEA)

- สามารถพิจารณาได้ทง้ั ก่อนและหลงั ด�ำเนินมาตรการ

(5) Effectiveness มาตรการต้องสามารถบรรลุผล - แนวทางการประเมนิ ผล ประกอบด้วย

ส�ำเรจ็ โดยสามารถประเมินผลได้ (1) การประเมินผลด้านประสิทธิภาพของการด�ำเนินมาตรการ

ด้วยวธิ ี CBA หรอื CEA

(2) การประเมินความสามารถในการบรรลุผล/เป้าหมาย

ของมาตรการ เชน่ ลดจำ� นวนอบุ ตั เิ หตทุ างถนนได้ 10% ตอ่ ปี เปน็ ตน้

- การประเมินดังกล่าวต้องมีการจัดท�ำฐานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน

ที่สามารถประเมินผลของการด�ำเนนิ มาตรการได้

(6) Public มาตรการได้รับการยอมรับจาก - ได้พิจารณาความยอมรับต่อมาตรการท้ังก่อนและหลังด�ำเนิน

acceptability สาธารณะ มาตรการ

- มาตรการสามารถสรา้ งความยอมรบั จากสาธารณะได้ ดังนี้

(1) การยอมรบั จากผบู้ งั คบั บัญชา/ผกู้ ำ� หนดนโยบายในพน้ื ที่

(2) การยอมรบั จากประชาชน

94 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หลกั BPM คำ� จำ� กัดความ เกณฑ์การพิจารณา

(7) Sustainability มาตรการมีความยั่งยืนในการ สามารถด�ำเนินงานด้านความปลอดภัยทางถนนได้อย่างเป็นระบบ

ปฏิบตั ิ มคี วามต่อเนื่อง สง่ ผลในระยะยาว

(8) Transferability สามารถถา่ ยทอดการดำ� เนนิ งานให้ สามารถถ่ายทอดมาตรการให้กับทุกพ้ืนท่ีในจังหวัด จังหวัดที่อยู่

กับตา่ งพืน้ ที่ได้ ติดกัน และจังหวดั ในภาคเดียวกันได้

ทม่ี า: สถาบันวจิ ัยเพอ่ื การพัฒนาประเทศไทย (2558)

2.3.2 การศกึ ษาศกั ยภาพโครงการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของต่างประเทศ
การกำ� หนดมาตรการหรอื โครงการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของสหภาพยโุ รปใชเ้ ครอื่ งมอื การบงั คบั ใชก้ ฎหมาย

ท่ีสามารถเพ่ิมความปลอดภัยทางถนนได้ เม่ือเปรียบเทียบกับมาตรการอ่ืน ซึ่งตัวอย่างของกลไกการแก้ไขปัญหาท่ีผ่านมา
คือการติดตั้งกล้องตรวจจับความเร็วแบบถาวรในแต่ละท้องถิ่นและมีหน่วยงานท้องถิ่นในการด�ำเนินงานจัดท�ำนโยบาย
และแนวทางในการด�ำเนินการ ซ่ึงมีการนำ� ค่ารายไดจ้ ากค่าปรบั ไปใชใ้ นการด�ำเนนิ มาตรการอ่นื ๆ มีองค์ประกอบที่เชอื่ มโยงกนั
อยหู่ ลายมติ ดิ ้วยกัน

องคป์ ระกอบของการทำ� งานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของสหภาพยโุ รป มสี ว่ นประกอบภายใตโ้ ครงสรา้ งสถาบนั
และองค์กร ได้แก่ 1) หนว่ ยงานช่วยเหลอื ผปู้ ระสบภยั จากรถ 2) มาตรการ ท่เี กีย่ วข้องกับผู้ใช้ถนน เช่น การบงั คับใชก้ ฎหมาย
การอบรมและให้ความรู้ และการเปล่ียนพฤติกรรมเพ่ือป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ ฯลฯ 3) มาตรการท่ีเกี่ยวกับยานพาหนะ
เชน่ การบงั คบั ใชก้ ฎหมายเพอ่ื ใหเ้ กดิ ความปลอดภยั ทางถนน การตดิ ตง้ั ระบบ/ อปุ กรณค์ วามปลอดภยั และการกำ� หนด มาตรฐาน
ฯลฯ และ 3) มาตรการท่ีเก่ียวกับถนนและโครงสรา้ งพืน้ ฐาน เช่น การวางผังออกแบบและกอ่ สรา้ ง การตดิ ตั้งระบบ/อุปกรณ์
ความปลอดภัย การบำ� รุงรกั ษา และ Road safety audit/ Road inspection เป็นต้น

Winkelbauer and Machata (2551) น�ำเสนอเกณฑใ์ นการพิจารณาเลอื กมาตรการทด่ี ที ี่สดุ และเหมาะสมท่สี ุด
(Best Practice Measures: BPM) ต่อการแก้ไขปัญหาด้านอุบัติเหตุทางถนนในแต่ละพ้ืนที่ โดยขั้นตอนการศึกษาท่ีส�ำคัญ
คือการคัดเลือกมาตรการที่เหมาะสมท่ีสุดออกจากมาตรการทั้งหมด ซึ่งต้องอาศัยเคร่ืองมือในการจัดกลุ่ม การคัดเลือก
และการจัดอันดับมาตรการ ควบคู่ไปกับการประเมินมาตรการของแต่ละประเทศ ดังน้ัน การรวบรวมข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ
ด้านความปลอดภัยทางถนนในส่วนต่าง ๆ จึงมีความส�ำคัญส�ำหรับการศึกษาในขั้นตอนน้ี ซ่ึงสามารถแบ่งการวิเคราะห์
และสังเคราะหม์ าตรการได้เปน็ 9 ประเด็น ดงั แสดงใน ตาราง 2-6

ตาราง 2-6 ประเภทของมาตรการในการศึกษาของสหภาพยโุ รป

(1) การจัดกิจกรรมและรณรงค์ (Education and campaigns)

(2) การอบรม ทดสอบ และใหใ้ บขบั ข่ี แกผ่ ู้ขับข่ี (Driver training, testing and licensing)

(3) การคัดกรองและเยยี วยาผ้มู ีพฤติกรรมเสย่ี ง (Rehabilitation and diagnostics)

(4) มาตรการดา้ นยานพาหนะ (Vehicles)

(5) มาตรการด้านโครงสรา้ งพ้นื ฐาน (Infrastructure)

(6) มาตรการบังคับใช้กฎหมาย (Enforcement)

(7) การวเิ คราะห์ในรายละเอียดทางสถติ ิ (Statistics and in-depth analysis)

(8) การจดั การเชิงสถาบันของงานความปลอดภัยทางถนน (Institutional organization of road safety)

(9) การตอบสนองตอ่ อุบัติเหตุ (Post-accident care)

ทมี่ า: สถาบันวิจัยเพ่ือการพัฒนาประเทศไทย (2558)

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 95

ทั้งน้ี เคร่ืองมือท่ีใช้ในการศึกษานี้ ประกอบไปด้วยเกณฑ์การแบ่งประเภทของมาตรการหลักมาตรการย่อย
และประเภทกจิ กรรมในแตล่ ะมาตรการยอ่ ย เพอื่ ใชใ้ นการรวบรวม วเิ คราะห์ และสรปุ โครงสรา้ งมาตรการใหเ้ ปน็ ระบบ และเกณฑ์
BPM เพื่อใช้ในการวิเคราะห์และประเมินความเหมาะสมของมาตรการ โดยสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (2558)
ได้สรปุ เกณฑ์การแบง่ ประเภทของมาตรการจากงานศึกษาของ Winkelbauer and Machata (2551) ทส่ี อดคล้องกับบริบท
ของประเทศไทย ดงั ตาราง 2-7

ตาราง 2-7 ประเภทของมาตรการท่ีใชใ้ นการวเิ คราะห์

ประเภทมาตรการหลกั /มาตรการยอ่ ย กิจกรรมแต่ละมาตรการย่อย
(1) การบังคับใช้กฎหมาย (Enforcement)
มาตรการเกย่ี วกบั ความเร็ว - การใชก้ ลอ้ งตรวจจบั ความเร็วแบบถาวร
- การใชก้ ลอ้ งตรวจจับความเรว็ แบบเคล่ือนที่
มาตรการเก่ียวกบั การตรวจจบั แอลกอฮอล์ - การใช้ section speed control
และสารเสพติด - การส่มุ ตรวจด้วยเครือ่ งเปา่ แอลกอฮอล์
- การทดสอบสารเสพติด

มาตรการเกีย่ วกับพฤตกิ รรมผขู้ บั ข่แี ละการให้ใบขับขี่ - การท�ำผดิ กฎจราจร

- การตรวจการมใี บอนุญาตขับข่ี

มาตรการเกี่ยวกบั อุปกรณเ์ พื่อความปลอดภัยในการขบั ขี่ - การบงั คบั ใช้เร่อื งเข็มขดั นิรภัย

- การบังคับใช้เรอื่ งหมวกนิรภัย

มาตรการเกย่ี วกบั ยานพาหนะ - การตรวจสภาพรถ

- การอนุญาตประกอบการขนสง่

มาตรการดา้ นอืน่ ๆ - มาตรการส�ำหรบั ยานพาหนะตา่ งชาติ

(2) การจดั กิจกรรมและการรณรงค์ (Campaigns)

การคาดเข็มขดั นริ ภยั

การสวมหมวกนิรภัย

อปุ กรณ์เพ่อื ความปลอดภยั ในการขับขี่

การจ�ำกดั ความเรว็ ในการขบั รถ

การขบั ขต่ี ามกฎจราจร

การมใี บอนญุ าตขับขี่

การไมใ่ ช้โทรศัพทม์ ือถอื ขณะขับรถ

(3) มาตรการความปลอดภยั ของยานพาหนะ (Vehicles)

การตรวจสภาพยานพาหนะ - การตั้งดา่ นตรวจสภาพรถบนถนนหลวง

- การตรวจสภาพยานยนต์ประจำ� ปี

การบังคับใช้กฎหมายที่เก่ียวกับความปลอดภัยทางถนนจาก - การตรวจน�ำ้ หนักของการบรรทกุ

ยานพาหนะ - การบงั คับใช้เรอ่ื งเขม็ ขัดนิรภยั บนรถส่วนบุคคล

- การบงั คบั ใช้เรอ่ื งเขม็ ขัดนริ ภยั บนรถโดยสารสาธารณะ

- การบังคบั ใช้เร่อื งระบบปอ้ งกันการพลิกคว่ำ� ของรถโดยสาร

- การบงั คับใชเ้ ร่อื งไฟตดิ รถยนตท์ ่สี ่องสวา่ งในเวลากลางวัน

96 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

ประเภทมาตรการหลัก/มาตรการยอ่ ย กจิ กรรมแตล่ ะมาตรการย่อย

- การบังคับใช้อปุ กรณช์ ว่ ยในการคุยโทรศพั ทม์ อื ถือ ขณะขบั รถ

- การตรวจนำ้� หนกั ของการบรรทกุ

การบังคบั เรือ่ งการได้รบั มาตรฐานต่างๆ - การบงั คบั เรอ่ื งการไดร้ บั มาตรฐาน EuroNCAP ของรถสว่ นบคุ คล

- การบังคบั เรื่องการไดร้ ับมาตรฐาน EuroNCAP ของรถโดยสาร

การบงั คบั ใหย้ านพาหนะมรี ะบบปอ้ งกนั การขบั รถขณะมนึ เมา

(4) มาตรการโครงสรา้ งพืน้ ฐานเพือ่ ความปลอดภยั ทางถนน (Infrastructure)
การวางโครงข่ายการใชถ้ นนในเขตเมอื งและชนบท
การก่อสร้างและออกแบบการใช้ถนนในเขตเมอื ง และชนบท
การติดต้ังอุปกรณ์เพ่ือความปลอดภัยบนถนน ในเขตเมือง
และชนบท
การบรหิ ารจดั การด้านการบ�ำรงุ รกั ษา
การตรวจสภาพความปลอดภัยทางถนน

ทีม่ า: สถาบันวิจัยเพอื่ การพัฒนาประเทศไทย (2558)

นอกจากนี้ ความปลอดภยั ของยานพาหนะตอ้ งคำ� นงึ ถงึ การออกแบบยานพาหนะและอปุ กรณเ์ พอ่ื ความปลอดภยั
เนอ่ื งจากมสี ว่ นชว่ ยในการคมุ้ ครองผโู้ ดยสารจากการเกดิ อบุ ตั เิ หตแุ ละปอ้ งกนั การเกดิ ความเสยี หายทร่ี นุ แรงตอ่ ผใู้ ชร้ ถใชถ้ นนนอก
ตวั ยานพาหนะนนั้ การกำ� หนดมาตรการตามหลกั การ BPM ยงั สามารถชว่ ยลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนไดอ้ กี ดว้ ย เชน่ นโยบาย Daytime
Running Lights (DRL) ท่ีด�ำเนินมาตรการให้รถทุกคันเปิดไฟต�่ำ ขณะเดินทางในเวลากลางวัน เพ่ือลดการเกิดอุบัติเหตุ
เนื่องจากการเปิดไฟต�่ำจะช่วยให้ผู้ขับข่ีมีระยะการมองเห็นท่ีปลอดภัย รวมถึงช่วยให้ผู้ใช้รถใช้ถนนมองเห็นรถของผู้อ่ืน
และสามารถปรับพฤติกรรมในการขับขี่เพอื่ หลกี เลย่ี งอุบตั ิเหตไุ ด้ โดยแสดงรายละเอยี ดตามหลกั การ BPM ได้ดังตาราง 2-8

ตาราง 2-8 นโยบาย Daytime Running Lights (DRL) ตามหลกั BPM

หลกั BPM ค�ำจ�ำกดั ความ

(1) การกำ� หนดเปา้ หมายและปญั หา - เป้าหมายคือผขู้ บั ขีแ่ ละเจ้าของรถ

- ขนาดของปญั หาไดร้ บั การคำ� นวณวา่ ประมาณ 1 ใน 3 ของอบุ ตั เิ หตทุ างถนน เกดิ จาก
การชนกนั หลายคันในเวลากลางวนั

(2) ผลดา้ นความปลอดภยั ท่คี าดวา่ จะเกดิ ข้ึน - คาดว่ามาตรการจะสามารถลดจ�ำนวนการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในยุโรป
ลงได้ 50% ในช่วง พ.ศ. 2544-2553

- มาตรการได้รับการประเมินว่าสามารถรักษาชีวิตคนได้ 1,200-2,000 คนต่อปี
ในสหภาพยุโรป

(3) การประเมินผลต่อความปลอดภยั - สามารถลดจำ� นวนอบุ ตั เิ หตทุ เ่ี กดิ จากการชนกนั หลายคนั ในเวลากลางวนั ได้ 5%-15%

- สามารถลดจำ� นวนการเสยี ชวี ิต ลดการบาดเจบ็ และลดความเสยี หายตอ่ ทรพั ยส์ ิน

(4) CBA - ตน้ ทนุ ของมาตรการ คอื การส้ินเปลอื งเชอ้ื เพลิงเพิ่มข้ึน 1.6% และ 0.7% ส�ำหรับรถ
ขนาดเลก็ และขนาดใหญ่ ตามลำ� ดบั

- ประโยชน์ของมาตรการ คอื จำ� นวนอบุ ัติเหตุท่ีลดลง

- อตั ราส่วนระหวา่ งประโยชนแ์ ละตน้ ทุนของแต่ละพื้นท่ีอยรู่ ะหวา่ ง 1.2-7.7

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 97

หลัก BPM ค�ำจ�ำกดั ความ
(5) Effectiveness มาตรการตอ้ งสามารถบรรลผุ ลส�ำเร็จ โดยสามารถประเมนิ ผลได้
(6) การยอมรับ การยอมรับของประชาชนค่อนข้างสูง แต่มีการต่อต้านในช่วงก่อนการบังคับใช้ในบาง
ประเทศ
(7) ความยั่งยืน มาตรการมคี วามย่งั ยืน โดยมีการพัฒนารถทร่ี ะบบการเปดิ ไฟหนา้ อย่างอตั โนมัติ
(8) ถ่ายทอดมาตรการได้ มาตรการมีการถา่ ยทอดจากประเทศทางตอนเหนือของทวปี ไปส่สู ่วนตา่ งๆ ของทวปี

ท่มี า: คณะผวู้ จิ ัย (2560)

2.3.3 สรปุ แนวทางการดำ� เนนิ มาตรการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนตามหลกั การ Best Practice Measure
การตัดสินใจด�ำเนินมาตรการด้านความปลอดภัยทางถนนให้เกิดประสิทธิผลเป็นเร่ืองที่มีความซับซ้อน

ในทางปฏิบัติ เพราะมีความเก่ียวข้องกับหลายภาคส่วน อีกทั้งบ่อยคร้ังที่ผู้ก�ำหนดนโยบายไม่ได้ตัดสินใจด�ำเนินมาตรการ
ท่ีสอดคล้องกบั ความเปน็ จริงและสามารถแกไ้ ขปญั หาทเี่ กดิ ข้ึนได้ ดังนนั้ การสร้างระบบเพือ่ ใชใ้ นการตัดสินใจดำ� เนนิ มาตรการ
จึงมีความส�ำคัญ เนื่องจากการบริหารจัดการเป็นกิจกรรมที่มักมีความเก่ียวข้องกับการตัดสินใจภายใต้ระบบบริหารราชการ
และการเมืองของแต่ละประเทศ และ Winkelbauer and Machata (2551) พบว่า ไม่มีมาตรการใดที่จะบรรลุทุกเงื่อนไข
ของการเป็น Best Practice หากขาดเงื่อนไขท่ีจะท�ำให้การบริหารจัดการด้านความปลอดภัยทางถนน ท้ัง 4 กระบวนการ
ได้แก่ 1) มีการก�ำหนดเป้าหมายในการด�ำเนินงานด้านความปลอดภัยทางถนน 2) มีการจัดท�ำนโยบายและแผนงาน
ด้านความปลอดภัยทางถนน 3) มีการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของการด�ำเนินมาตรการและการประเมินผลของมาตรการ
และ 4) มกี ารจัดสรรทรัพยากรท่ีมปี ระสิทธภิ าพ ซ่ึงเงื่อนไขตา่ ง ๆ ต้องมกี ลไกการเชือ่ มโยงในการด�ำเนนิ งานอยา่ งเปน็ ทางการ
โดยตวั อยา่ งมาตรการท่เี ปน็ Best Practice ของประเทศในสหภาพยโุ รป สามารถสรุปได้ ดงั ภาพ 2-21

ภาพ 2-21 มาตรการทเ่ี ป็น Best Practice ของประเทศในสหภาพยุโรป
ทมี่ า: คณะผูว้ ิจัย (2560)

98 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

การลดความสญู เสยี จากอุบตั ิเหตทุ างถนนในตา่ งประเทศ มคี วามเข้มงวดในการกำ� หนดมาตรการตา่ งๆ ใหบ้ รรลุ
ถงึ เปา้ หมาย แตย่ งั มอี ปุ สรรคทส่ี ำ� คญั เชน่ กนั เนอ่ื งจากอำ� นาจหนา้ ทแี่ ละหนว่ ยงานทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั ปญั หาความปลอดภยั ทางถนน
ทง้ั ในสว่ นกลางและสว่ นทอ้ งถน่ิ ทำ� ใหก้ ารดำ� เนนิ โครงการและมาตรการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนยงั เปน็ ไปในรปู แบบเฉพาะกจิ
ซง่ึ ภายใตป้ ญั หาอปุ สรรคตา่ งๆ รายละเอยี ดเงอื่ นไขทชี่ ว่ ยใหม้ าตรการบรรลปุ ระสทิ ธผิ ลทง้ั 4 กระบวนการ สามารถอธบิ ายไดต้ อ่ ไปน้ี

เงื่อนไขท่ี 1 วิสัยทัศน์ด้านความปลอดภัย จ�ำเป็นต้องมีการสร้างความเข้าในการก�ำหนดเป้าหมายของนโยบาย
ร่วมกันทุกฝ่าย โดยมีเป้าหมายระยะยาวของประเทศต่อการสร้างความปลอดภัยทางถนน เป็นพื้นฐานในการก�ำหนดนโยบาย
ใหม้ ที ศิ ทางในการดำ� เนนิ งาน และเปน็ การกำ� หนดวสิ ยั ทศั นร์ ว่ มกนั ทง้ั ผใู้ ชร้ ถใชถ้ นน ผอู้ อกแบบนโยบาย ผรู้ บั ผดิ ชอบโครงสรา้ ง
พนื้ ฐาน และผผู้ ลติ รถ หลกั การของนโยบายของสหภาพยโุ รปคอื Sustainable Safety และ Vision Zero ซง่ึ เปน็ การสรา้ งระบบ
ของการจราจรทางถนน ให้สามารถขจัดโอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุทางถนนจากความผิดพลาดของมนุษย์ (Human Error)
และลดความเสียหายตอ่ รา่ งกายจากอบุ ัตเิ หตทุ างถนนท่อี าจเกิดข้นึ

เงื่อนไขที่ 2 การสร้างหน้าท่ีและความรับผิดชอบต่อการท�ำงานให้บรรลุเป้าหมายเป็นการจัดท�ำนโยบาย
โดยแปลงวสิ ยั ทศั นไ์ ปสกู่ ารดำ� เนนิ งานไดใ้ นทางปฏบิ ตั ิ ภายใตก้ รอบเวลาทก่ี ำ� หนด ซง่ึ ตอ้ งมกี ารระบแุ ผนงานและความรบั ผดิ ชอบ
ให้แตล่ ะหนว่ ยงาน มีการจดั หาเงินทุนและสรา้ งแรงจงู ใจในการด�ำเนินมาตรการทีม่ ีประสิทธิภาพ รวมถงึ การกำ� หนดเปา้ หมาย
ทงั้ นี้ การตง้ั เปา้ หมายเปน็ การตงั้ เปา้ เชงิ ปรมิ าณทคี่ วรจะทำ� ใหส้ ำ� เรจ็ ภายใตก้ รอบเวลาทกี่ ำ� หนด โดยเปา้ ดงั กลา่ วตอ้ งมคี วามทา้ ทาย
เช่น การตั้งเป้าหมายลดจ�ำนวนผู้เสียชีวิต การตั้งเป้าหมายลดพฤติกรรมเสี่ยงจ�ำนวนผู้ขับขี่ท่ีขับรถเร็วเกินก�ำหนด เป็นต้น
อีกทั้งต้องมีการเชื่อมโยงเป้าหมายของนโยบายความปลอดภัยทางถนนเข้ากับเป้าหมายอ่ืน ๆ ของนโยบายด้านการขนส่ง
เชน่ การกำ� หนดเปา้ หมายดา้ นสงิ่ แวดลอ้ ม เปน็ ตน้ ซง่ึ จะชว่ ยเพมิ่ ความมงุ่ มน่ั ตอ่ การบรรลผุ ลสำ� เรจ็ ของเปา้ หมายความปลอดภยั
ทางถนนได้

เงื่อนไขที่ 3 การวิเคราะห์ประสิทธิภาพของนโยบาย เช่น โครงการ Handbook for Road Safety Measures
(นอรเ์ วย)์ ทไี่ ดจ้ ดั ทำ� คมู่ อื ในการดำ� เนนิ มาตรการ พรอ้ มเครอื่ งมอื ในการประเมนิ ผลของมาตรการรบั ผดิ ชอบคา่ ใชจ้ า่ ยโดยหนว่ ยงาน
ภาครฐั ทด่ี แู ลถนนสาธารณะ(The Public Roads Administration) และโครงการ The Finnish TARVA Programme (ฟนิ แลนด)์
ทม่ี โี ปรแกรม TARVA ในการประเมนิ ผลของมาตรการ เงอื่ นไขสดุ ทา้ ยคอื การจดั สรรเงนิ ทนุ ใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพในแตล่ ะมาตรการ
ต้องแสดงกระบวนการท่ีระบุ ระยะเวลา งบประมาณที่เหมาะสมต่อการติดตามประสิทธิภาพของการใช้จ่ายเพ่ือบรรลุผล

ของมาตรการ และมีการติดตามผลเพอ่ื หลกี เลย่ี งการใช้จ่ายผิดประเภท

2.4 การทบทวนการด�ำเนินการตามกรอบแผนปฏิบตั กิ ารทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน

2.4.1 สาระของแผนปฏิบัติการทศวรรษแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน
แผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน เป็นกรอบแนวทางเพื่อก�ำหนดทิศทางด้านความปลอดภัย

ทางถนนของกรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั และใชจ้ ดั ทำ� แผนงาน/โครงการ/กจิ กรรมแกห่ นว่ ยงานในสงั กดั โดยใชย้ ทุ ธศาสตร์
การดำ� เนนิ งาน ตามแนวทาง 5 เสาหลกั ขององคก์ ารสหประชาชาตทิ กี่ ำ� หนดให้ พ.ศ. 2554-2563 เปน็ ปที ศวรรษแหง่ ความปลอดภยั
ทางถนน (Decade of Action for Road Safety 2011-2020) โดยจะมกี ารแปลงแผนไปสกู่ ารปฏบิ ัตแิ ละสอดคลอ้ งกบั บรบิ ท
ปัญหาของประเทศ เพอื่ น�ำไปสู่การด�ำเนนิ งานใหบ้ รรลุเปา้ หมายของการปอ้ งกันและลดอบุ ัตเิ หตุทางถนนของประเทศต่อไป

2.4.2 แผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภยั ทางถนน จำ� แนกออกเป็น 3 ระยะ คอื 99
แผนระยะสนั้ (1 ป)ี พ.ศ. 2556
แผนระยะกลาง (1-2 ปี) พ.ศ. 2556-2557
แผนระยะยาว (3 ปขี นึ้ ไป) ระหว่าง พ.ศ. 2556-2559

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564

2.4.3 กรอบแนวทางการจัดท�ำแผน
แผนปฏิบัตกิ ารฯ ใชก้ รอบแนวทางตามแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2556-2559 มคี วามสอดคล้อง

กับทศวรรษแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2554-2563 (ดังแสดงในตารางที่ 2.9) จ�ำแนกเป็น 4 ยทุ ธศาสตรส์ ำ� คญั ดงั น้ี

ยทุ ธศาสตร์ที่ 1
การพฒั นาระบบการบริหารจัดการด้านความปลอดภยั ทางถนนสรู่ ะดบั สากล 14 แผนงานฯ

ยทุ ธศาสตร์ที่ 2
การเสริมสร้างความปลอดภยั แบบมุ่งเปา้ 22 แผนงานฯ

ยทุ ธศาสตร์ที่ 3
ลดความเสียหายในปจั จยั เสยี่ งหลักอยา่ งยงั่ ยนื 11 แผนงานฯ

ยุทธศาสตร์ท่ี 4
เสริมสร้างความปลอดภยั ทางถนนในทอ้ งถิ่นอย่างมสี ่วนร่วม 3 แผนงานฯ

ตาราง 2-9 ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งแผนปฏบิ ัติการทศวรรษแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน

แผนปฏิบตั กิ ารฯ เปา้ หมาย ทศวรรษแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2554 - 2563
เสาหลกั 1 เสาหลกั 2 เสาหลกั 3 เสาหลกั 4 เสาหลกั 5

ยุทธศาสตรท์ ี่ 1 การผลักดันให้นโยบาย ทางถนนได้รับ /

ความส�ำคญั จากทุกภาคส่วน และ เกดิ กลไก

การขับเคลื่อนงานด้านความปลอดภัย

ทางถนนอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

ยุทธศาสตรท์ ่ี 2 การผลักดันให้เกิดระบบความปลอดภัย ////

ทงั้ ดา้ นถนนและการสญั จร ดา้ นยานพาหนะ

และด้านผู้ใช้รถใช้ถนน โดยเน้นที่ปัจจัย

เส่ยี งหลกั

ยุทธศาสตร์ท่ี 3 การผลักดันให้เกิดระบบความปลอดภัย ////

ทงั้ ดา้ นถนนและการสญั จร ดา้ นยานพาหนะ

และด้านผ้ใู ช้รถใช้ถนน

ยุทธศาสตร์ท่ี 4 การสรา้ งภาคเี ครอื ขา่ ยการมสี ว่ นรว่ มดำ� เนนิ การ / /

อย่างจริงจังในทศวรรษแห่งความปลอดภัย

ทางถนน

จากตารางท่ี 2.9 แสดงให้เห็นว่าแผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนนเป็นแผนงาน ที่มีการวางกรอบ
การด�ำเนินการแบบบูรณาการและสามารถตอบสนองต่อเป้าหมายยุทธศาสตร์ของทศวรรษ แห่งความปลอดภัยทางถนน
ในหลายระดบั และจำ� เปน็ ตอ้ งอาศยั การดำ� เนนิ การในระดบั นโยบายเพอื่ ใหเ้ กดิ ความรว่ มมอื ระหวา่ งหนว่ ยงานในระดบั ปฏบิ ตั กิ าร
ให้สามารถบรรลุผลการดำ� เนนิ งานในทุกมิติ หมายความวา่ ผลการด�ำเนินการโครงการจะมุ่งเนน้ ไปทีก่ ารสรา้ งระบบและกลไก
ในการขับเคล่ือนงานไม่ว่าจะเป็นระบบข้อมูล กฎหมาย เทคโนโลยี เครือข่าย รวมถึงการเร่งแก้ปัญหาอุบัติเหตุทางถนน
จากปจั จยั เสยี่ งหลกั ไดแ้ ก่ รถจกั รยานยนต์ คนเดนิ เทา้ ดม่ื แลว้ ขบั ความปลอดภยั ในเดก็ รถโดยสารสาธารณะ และมกี ารกระจาย
ความรับผดิ ชอบไปยงั หนว่ ยงานทีเ่ กีย่ วข้องในการดำ� เนินการ

100 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

2.4.4 สรปุ รายงานผลการดำ� เนนิ งานตามแผนปฏบิ ตั ิการทศวรรษแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน
1) ผลการด�ำเนนิ งานตามแผนฯ ในภาพรวม

ตาราง 2-10 สรปุ ผลการดำ� เนนิ งานตามแผนปฏบิ ตั กิ ารดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของกรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั
พ.ศ. 2556 - 2559)

ระยะเวลา แผนการด�ำเนนิ งาน ยงั ไมไ่ ด้ ผลการดำ� เนินงาน ด�ำเนินงาน ร้อยละของโครงการ
(จำ� นวนโครงการ/ ด�ำเนินงาน อยู่ระหว่าง แลว้ เสรจ็ ทดี่ �ำเนินงาน
สน้ั ด�ำเนินงาน แล้วเสร็จ
กลาง กจิ กรรม) 38 10 80 63.28
ยาว 128
27 3 14 31.82
รวม/เฉลย่ี 44
3 0 1 25.00
4 68 95
13 54.55
176

ผลการด�ำเนินงานตามแผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน ในภาพรวมพบว่ามีผลการ
ปฏิบัติงานอยู่ในระดับดี โดยมีผลการด�ำเนินงานที่แล้วจ�ำนวน 95 โครงการ จากโครงการทั้งหมด 176 โครงการเสร็จ
คดิ เป็นร้อยละ 54.55 โดยมรี ายละเอียดดงั นี้

1. ผลการดำ� เนนิ งานตามแผนปฏบิ ตั กิ ารฯ ในระยะสนั้ มจี ำ� นวนโครงการ/แผนงานทง้ั สนิ้ 128 แผนงาน/โครงการ
ซึ่งสามารถดำ� เนนิ งานไดแ้ ล้วเสรจ็ จำ� นวน 80 แผนงาน/โครงการ คิดเป็นรอ้ ยละ 63.28

2. ผลการดำ� เนนิ งานตามแผนปฏบิ ตั กิ ารฯ ในระยะกลาง มจี ำ� นวนโครงการ/แผนงานทงั้ สน้ิ 44 แผนงาน/โครงการ
ซงึ่ สามารถด�ำเนินงานไดแ้ ลว้ เสรจ็ จำ� นวน 14 แผนงาน/โครงการ คิดเปน็ ร้อยละ 31.82

3. ผลการด�ำเนนิ งานตามแผนปฏบิ ตั ิการฯ ในระยะยาว มจี �ำนวนโครงการ/แผนงานทั้งสนิ้
4. แผนงาน/โครงการ ซงึ่ สามารถด�ำเนนิ งานไดแ้ ลว้ เสรจ็ จำ� นวน 1 แผนงาน/โครงการ คดิ เปน็ ร้อยละ 25

จากผลการดำ� เนินการดังกล่าว เมอ่ื พิจารณาจากลกั ษณะแผนงาน/โครงการในแต่ละระยะพบข้อสงั เกต ดงั น้ี
1. โครงการระยะสัน้ เป็นโครงการการศกึ ษา ทบทวน นโยบายและแผนการดำ� เนนิ งาน

เพ่ือจัดท�ำระบบ และกลไก ในการขับเคลื่อนงานด้านความปลอดภัยทางถนน อันได้แก่ ระบบฐานข้อมูล
ในภาพรวมระดบั ประเทศ ระบบฐานขอ้ มลู อบุ ตั เิ หตทุ สี่ ามารถนำ� ไปวเิ คราะหพ์ ฤตกิ รรมการขบั ขท่ี น่ี ำ� ไปสปู่ จั จยั การเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
ทสี่ ำ� คญั การพัฒนาระบบและกลไกด้านงบประมาณในเชงิ บูรณาการ การพัฒนาโครงสรา้ งการบริหารจัดการบังคับใชก้ ฎหมาย
การจดั กจิ กรรมอบรม และการรณรงคต์ า่ งๆ โครงการระยะสนั้ ทด่ี ำ� เนนิ กรจงึ เปน็ โครงการทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การจดั ตง้ั คณะกรรมการ
ตา่ งๆ การศึกษาทบทวน โครงการการดำ� เนนิ งานและการอบรม การรณรงคป์ ระชาสมั พนั ธ์ การขบั เคลื่อนงานความปลอดภยั
ทางถนนในระดบั พนื้ ท่ี โดยมภี าคเี ครอื ขา่ ยจากหนว่ ยงานภาครฐั เอกชน และองคก์ รอสิ ระรว่ มดำ� เนนิ การ แตก่ จิ กรรมทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
กับการน�ำชุดวิชาการ ต้นแบบ หรือประเด็นข้อค้นพบท่ีเก่ียวกับการจัดโครงสร้างและระบบการบริหารจัดการไปสู่การจัดท�ำ
นโยบายและการขับเคล่ือนในภาพรวมระดับประเทศยังมีน้อย ส่งผลให้การพัฒนางานในระดับพ้ืนที่ไม่ได้รับการสนับสนุน
งบประมาณและบุคคลากรในการด�ำเนินงานตามแผนงานที่ก�ำหนดไว้ รวมถึงยังมิได้น�ำระบบมาตรฐานการบริหารจัดการ
ความปลอดภัยทางถนนท่ีเป็นสากลมาประยุกต์ใช้เพื่อให้การท�ำงานด้านการบริหารและการบูรณาการเกิดประสิทธิภาพสูงสุด
สง่ ผลให้การด�ำเนินงานในการแปลงนโยบายไปสกู่ ารปฏิบตั ไิ ม่สามารถดำ� เนินการไดท้ ันที

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 101

2. โครงการระยะกลางเป็นแผนงาน/โครงการ/กิจกรรมในการผลักดนั ให้เกิดนโยบาย
เพ่ือรองรับระบบ/กลไกที่เหมาะสม โดยน�ำผลการศึกษา ทบทวนจากโครงการในระยะสั้นมาจัดท�ำ

เป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย และสามารถน�ำไปใช้เป็นแนวทางในการด�ำเนินการในระดับพื้นท่ีได้อย่างเหมาะสม เช่น การศึกษา
ความเหมาะสมในการแสวงหาแหลง่ ทนุ รว่ มกบั เอกชน เพอ่ื ใหส้ ามารถจดั หาอปุ กรณเ์ ทคโนโลยมี าใชง้ านอยา่ งครอบคลมุ ทกุ พนื้ ท่ี
ที่มคี วามเสีย่ ง โดยเฉพาะเส้นทางสายหลกั เปน็ ตน้ รวมทงั้ การจดั ท�ำขอ้ เสนอเพอ่ื ใหเ้ กิดกลไกในการสนับสนุนการปฏิบัตงิ าน
ในระดบั พน้ื ท่ี รวมถงึ การสนบั สนนุ และผลกั ดนั ใหเ้ กดิ กลไกในการทำ� งานทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ เชน่ การเพม่ิ อตั รากำ� ลงั ใหก้ ารทำ� งาน
ให้กับเจา้ หนา้ ที่ตำ� รวจ การออกกฎหมายกำ� หนดให้รถทีบ่ รรทกุ เด็กเลก็ ตอ้ งมีเบาะทีน่ ั่งสำ� หรบั เด็ก การจดั หาอปุ กรณ์ตรวจจบั
ความเรว็ ใหเ้ พยี งพอต่อการปฏบิ ตั งิ าน เปน็ ต้น

โครงการระยะกลางจึงเป็นโครงการที่เก่ียวข้องกับการพัฒนาระบบฐานข้อมูล กลไกด้านกฎหมาย
การนำ� มาตรฐานความปลอดภยั สำ� หรบั ผโู้ ดยสารทยี่ งั ไมเ่ คยมกี ารนำ� มาใชใ้ นประเทศไทย เชน่ ทน่ี งั่ สำ� หรบั เดก็ รวมถงึ การจดั หา
อุปกรณ์และบุคลากรเพ่ือน�ำไปสู่การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้นและจริงจัง โดยระยะเวลาท่ีผ่านมาพบว่าศูนย์อ�ำนวยการ
ความปลอดภัยทางถนนและหน่วยงานทีเ่ กี่ยวข้องมบี ทบาทส�ำคัญใน

การผลักดันให้เกิดการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ความปลอดภัยทางถนนได้ อย่างดี โดยใช้กลไก
ของคณะกรรมการนโยบายการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนแห่งชาติ (คณะกรรมการ นปถ.) โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือ
รองนายกรฐั มนตรที ไ่ี ดร้ บั มอบหมายเปน็ ประธาน ทำ� ใหท้ กุ ภาคสว่ นเกดิ ความตนื่ ตวั ในการขบั เคลอ่ื นงานในบรรลตุ ามเปา้ หมายได้
รวมถงึ สามารถส่งั กาไปยังระดบั ท้องถน่ิ ใหด้ ำ� เนินการได้ทวั่ ประเทศ

เนื่องจากมีศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนนระดับจังหวัดเป็นกลไกในการบูรณาการการด�ำเนินงาน
ในระดับพ้ืนท่ีและมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานแต่ยังมีข้อจ�ำกัดในเรื่องระบบการบริหารการประชุมที่ใช้ระยะเวลานาน
เนอ่ื งจากตอ้ งผา่ นการกลนั่ กรองจากคณะกรรมการหลายชดุ และ ขาดกลไกการตดิ ตามประเมนิ ผลความสำ� เรจ็ ของการดำ� เนนิ งาน
ตามนโยบายในระดบั พน้ื ที่ เนอ่ื งจากบคุ ลากรทมี่ จี ำ� นวนนอ้ ยและยงั มอี งคค์ วามรเู้ กยี่ วกบั การประเมนิ ผลเชงิ นโยบาย ไมเ่ พยี งพอ

โครงการเกอื บทงั้ หมดทก่ี ลา่ วมาขา้ งตน้ จำ� เปน็ ตอ้ งใชง้ บประมาณในการดำ� เนนิ การจำ� นวนมาก แตง่ บประมาณ
ทไ่ี ดร้ บั การสนบั สนุนเพ่อื ด�ำเนินการตามแผนปฏิบัติการมีจำ� นวนจ�ำกัด โดยเฉพาะอย่างย่งิ งบประมาณท่เี ก่ยี วข้องกับการจดั หา
อุปกรณ์เพ่ือสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมายบางรายการ ไม่เป็นไปตามระเบียบของส�ำนักงบประมาณท�ำให้ไม่สามารถน�ำงบ
ประมาณมาใช้ได้หรือในบางกรณีท่ีองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสามารถด�ำเนินการได้ เช่น การติดต้ังป้ายจราจร แต่ไปขัดกับ
กฎหมายและระเบยี บในการเบกิ จา่ ยเงนิ ทำ� ใหอ้ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ไมส่ ามารถเขา้ มามบี ทบาทในการบรหิ ารจดั การความ
ปลอดภยั ทางถนนในทอ้ งถิน่ ของตนเองได้

นอกจากน้ี การขับเคล่ือนโครงการระยะกลางจ�ำเป็นต้องอาศัยการสั่งการเชิงนโยบายและการบูรณาการ
การทำ� งานจากทกุ ภาคสว่ นอยา่ งจรงิ จงั ตงั้ แตก่ ารกำ� หนดเปา้ หมาย การออกแบบกระบวนการดำ� เนนิ งาน และการกำ� หนดบทบาท
หนา้ ทก่ี ารดำ� เนนิ งานโครงการเพอ่ื นำ� ไปสกู่ ารบรรลเุ ปา้ หมายในการดำ� เนนิ งานรว่ มกนั อยา่ งจรงิ จงั โดยทผ่ี า่ นมากรมปอ้ งกนั และ
บรรเทาสาธารณภัย ซึ่งมีบทบาทเป็นลขานุการศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนนเป็นหน่วยงานภาครัฐในระดับกรม
ที่มบี ทบาทส�ำคัญในการปฏิบัตกิ าร ประสาน ให้การสนบั สนนุ และช่วยเหลือหนว่ ยงานของรฐั องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น และ
หนว่ ยงานภาคเอกชนในการปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั และใหก้ ารสงเคราะหเ์ บอื้ งตน้ แกผ่ ปู้ ระสบภยั ผไู้ ดร้ บั ความเสยี หาย
จากสาธารณภยั แตย่ งั ขาดอำ� นาจหนา้ ทใี่ นการประสานนโยบายระหวา่ งกระทรวง ซงึ่ เปน็ อำ� นาจทแ่ี ทจ้ รงิ ของสาํ นกั งานรฐั มนตรี
ภายใตส้ งั กัดกระทรวงมหาดไทย เนอ่ื งจากการขบั เคลอ่ื นงานดา้ นความปลอดภัยทางถนนเป็นงานท่ีตอ้ งใช้องค์ความรสู้ หสาขา
วชิ าและการขบั เคลอื่ นงานรว่ มกนั จากหลายกระทรวง

102 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3. โครงการระยะยาวเป็นแผนงาน/โครงการที่น�ำไปสู่การติดต้ังระบบมาตรฐานความปลอดภัยทางถนนต่าง ๆ
ไปส่กู ารปฏบิ ตั แิ ละท�ำใหเ้ กิดความยัง่ ยืน เชน่ การสนบั สนุนใหท้ อ้ งถนิ่ มีการจัดทำ� แผนพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะท่สี อดคลอ้ ง
กับการพฒั นาของทอ้ งถ่นิ การปรบั ปรงุ พ.ร.บ. การขนสง่ ทางบก เพือ่ จัดใหม้ ีกองทุนพฒั นาระบบการขนสง่ สาธารณะทางถนน
เปน็ ตน้ โครงการระยะยาวเปน็ โครงการในการกระจายอำ� นาจหนา้ ทกี่ ารบรหิ ารจดั การความปลอดภยั ทางถนนไปในระดบั ทอ้ งถน่ิ
ซ่ึงการกระจายอำ� นาจดงั กลา่ วยงั มีขอ้ จ�ำกดั ดา้ นอ�ำนาจหนา้ ทีตามกฎหมาย ซงึ่ จำ� เป็นต้องมีการทบทวนกฎหมายและฎระเบียบ
ทเ่ี ก่ียวข้องกบั การกระจายอ�ำนาจใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ สามารถดำ� เนินการไดโ้ ดยไมข่ ดั กับกฎหมายทมี่ อี ยู่

2) ผลการดำ� เนนิ งานตามแผนงานฯ รายยุทธศาสตร์

ตาราง 2-11 ผลการด�ำเนนิ งานตามแผนฯ ในภาพรวม (ตามยุทธศาสตร)์

แผนการด�ำเนนิ งาน ผลการดำ� เนนิ งาน
(จ�ำนวน/แผนงาน/
ยทุ ธศาสตร์ โครงการ/กิจกรรม) ยังไมด่ ำ� เนินการ อยู่ระหว่าง ด�ำเนินงาน รอ้ ยละของโครงการ
ด�ำเนินงาน แลว้ เสรจ็ ทดี่ �ำเนินงาน
แลว้ เสร็จ
1 46 16 8 22 47.83
2 75 26 5 44 58.67
3 43 16 0 27 62.79
4 12 10 0 2 16.67
176 68 13 95 53.98
รวม

ผลการด�ำเนินงานตามแผนปฏิบัติการในภาพรวมพบว่า มีแผนการด�ำเนินงานจ�ำนวนท้ังส้ิน 176 โครงการ
โดยมจี ำ� นวนโครงการทด่ี ำ� เนนิ การแลว้ เสรจ็ ทง้ั สน้ิ 95 โครงการ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 53.98 และมโี ครงการทอ่ี ยรู่ ะหวา่ งการดำ� เนนิ งาน
จำ� นวน 13 โครงการ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 7.39 และโครงการท่ียังไมด่ ำ� เนนิ การท้งั ส้นิ 68 โครงการ คิดเป็นรอ้ ยละ 38.64 เมอื่ จำ� แนก
จ�ำนวนแผนการด�ำเนินงานรายยุทธศาสตร์ พบวา่

1. ยุทธศาสตรท์ ่ี 1 พฒั นาระบบบริหารจัดการด้านความปลอดภยั ทางถนนสู่ระดับสากล
มีจ�ำนวนแผนการด�ำเนินงานทั้งสิ้น 46 โครงการ มีแผนการด�ำเนินงานท่ีด�ำเนินงานแล้วเสร็จจ�ำนวน

22 โครงการ คิดเป็นรอ้ ยละ 47.83 มีแผนการดำ� เนินงานท่อี ยรู่ ะหวา่ งดำ� เนนิ งานจ�ำนวน 8 โครงการ คิดเป็นร้อยละ 17.39
และแผนการด�ำเนนิ งานทย่ี ังไม่ได้ดำ� เนินงานจำ� นวน 16 โครงการ ร้อยละ 34.78 เมอ่ื พิจารณาเป้าหมายขอบยุทธศาสตร์ที่ 1
เพ่ือก�ำหนดและพัฒนาให้เกิดระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยทางถนนซึ่งอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของอนุกรรมการ
ด้านการบริหารจดั การความปลอดภัยทางถนนจงึ เปน็ ต้องมี

1.1) โครงสร้างการจัดการเพ่อื ตอบสนองต่อการทำ� งานเชิงบรู ณาการทช่ี ดั เจนและ
เปน็ โครงสรา้ งทสี่ ามารถท�ำใหก้ ารดำ� เนินงานในเชิงนโยบายมคี วามคลอ่ งตวั และการจดั การระดับพ้นื ท่ี

1.2) ระบบข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนท้ังในเชิงภาพรวมและเชิงลึกที่สามารถท�ำนายการเกิดอุบัติเหตุ
รวมถึงการนำ� ข้อมลู มาใชส้ ำ� หรบั การกำ� หนดนโยบายความปลอดภัยทางถนนได้

1.3) กฎหมายทที่ นั สมยั และสามารถบงั คับใชไ้ ด้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ
1.4) ระบบบรหิ ารจดั การเพอื่ การสนบั สนนุ ด้านงบประมาณเชิงบรู ณาการ

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 103

2. ยุทธศาสตรท์ ่ี 2 การเสรมิ สรา้ งความปลอดภัยแบบมุ่งเป้า มีจ�ำนวนแผนการดำ� เนนิ งาน ทั้งสน้ิ 75 โครงการ
มีแผนการด�ำเนินงานที่ด�ำเนินงานแล้วเสร็จจ�ำนวน 44 โครงการ คิดเป็นร้อยละ 58.67 มีแผนการด�ำเนินงานท่ีอยู่ระหว่าง
ด�ำเนินงานจ�ำนวน 5 โครงการ คิดเป็นร้อยละ 6.67 และแผนการด�ำเนินงานท่ียังไม่ได้ด�ำเนินงานจ�ำนวน 26 โครงการ
ร้อยละ 34.67

เม่ือพิจารณาเป้าหมายของยุทธศาสตร์ที่ 2 เพ่ือลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนที่ส�ำคัญ
ไดแ้ ก่ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนในกลมุ่ เปราะบาง (เดก็ และ ผเู้ ดนิ ทางทไี่ มใ่ ชเ้ ครอ่ื งยนต)์ รถจกั รยานยนต์ ดม่ื แลว้ ขบั ความเรว็ รถโดยสาร
สาธารณะ และเทคโนโลยีเพื่อสนับสนนุ ความปลอดภยั ซึ่งมีสว่ นเกย่ี วข้องกบั การดำ� เนินการกับหลายหนว่ ยงาน จงึ เป็นต้องมี

2.1) ระบบขอ้ มลู เฉพาะปจั จยั เสย่ี งทส่ี ามารถทราบไดถ้ งึ สาเหตแุ ละพฤตกิ รรมสำ� คญั ทน่ี ำ� ไปสกู่ ารเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
โดยทผี่ า่ นมามลู นธิ ไิ ทยโรดสภ์ ายใตก้ ารสนบั สนนุ ทนุ จาก สสส. ไดด้ ำ� เนนิ การเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู รายสาเหตไุ ว้ และเปน็ การรายงาน
ทุก 1 หรอื 2 ปี แตย่ ังไมม่ ีการจดั ท�ำเป็นระบบออนไลน์ ท่ีหนว่ ยงานภาครัฐหรือหน่วยงานทเ่ี กีย่ วข้องกับการกำ� หนดนโยบาย
สามารถนำ� ไปในไดอ้ ย่างรวดเรว็

2.2) กฎหมายและเคร่ืองมือในการบังคับใช้กฎหมายเฉพาะประเด็นท่ีทันสมัย และท�ำให้เกิดการบังคับใช้
ทม่ี ปี ระสิทธิภาพ

2.3) การผลักดันข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย/ข้อค้นพบทางวิชาการ/ต้นแบบการจัดการปัญหารายประเด็น
ไปสหู่ น่วยงานหลกั ท่รี บั ผิดชอบแตล่ ะประเดน็

3. ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 ลดความสญู เสยี ในปจั จยั เสย่ี งหลกั อยา่ งยงั่ ยนื มจี ำ� นวนแผนการดำ� เนนิ งานทงั้ สนิ้ 43 โครงการ
มีแผนการด�ำเนินงานที่ด�ำเนินงานแล้วเสร็จจ�ำนวน 27 โครงการคิดเป็นร้อยละ 62.79 มีแผนการด�ำเนินงานที่อยู่ระหว่าง
ดำ� เนนิ งานจำ� นวน 0 โครงการ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0 และแผนการดำ� เนนิ งานทย่ี งั ไมไ่ ดด้ ำ� เนนิ งานจำ� นวน 16 โครงการ รอ้ ยละ 37.21

เมื่อพิจารณาเป้าหมายของยุทธศาสตร์ที่ 3 มุ่งเน้นไปที่ปัจจัยเส่ียงหลัก ได้แก่ คน รถ ถนน ซ่ึงส่วนใหญ่
เปน็ ภารกจิ ทอี่ ยภู่ ายใตอ้ ำ� นาจหนา้ ทขี่ องกระทรวงคมนาคม และในภารกจิ ของสำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาตใิ นประเดน็ ดา้ นกฎหมาย
และการบงั คบั ใช้ จงึ เป็นตอ้ งมี

3.1) ข้อมลู จุดเส่ียงจดุ อันตรายของถนนท่ัวทั้งประเทศท่ีประชาชนสามารถรบั ร้แู ละระวังในการขับข่ี
3.2) มาตรฐานถนนที่ปลอดภัยและระบบการก�ำกับตรวจสอบ ติดตาม และแก้ไขถนนให้ปลอดภัย
รวมถงึ การพัฒนามาตรฐานวชิ าชพี วิศวกรรมความปลอดภัยทางถนนและมีกฎหมายก�ำกับ
3.3) กลไกการควบคมุ กำ� กบั ดแู ล ระบบการจดั การดา้ นความปลอดภยั ของยานพาหนะ และระบบใบอนญุ าต
ขบั ชีท่ ่มี ีคุณภาพ รวมถึง การพฒั นาระบบใบขบั ช่ีระดบั วิชาชพี สำ� หรับรถโดยสารสาธารณะและรถโดยสารเชิงพาณชิ ย์
3.4) ระบบประกันภัย
3.5) การส่ือสาร รณรงค์ ประชาสมั พันธ์เพอื่ สรา้ งทศั นคติที่ดีเก่ยี วกับวัฒนธรรมความปลอดภยั
4. ยุทธศาสตร์ท่ี 4 เสริมสร้างความปลอดภัยทางถนนในท้องถ่ินอย่างมีส่วนร่วมจ�ำนวนแผนการด�ำเนินงาน
ทง้ั สิ้น 12 โครงการ มแี ผนการดำ� เนนิ งานทดี่ �ำเนนิ งานแลว้ เสรจ็ จำ� นวน 2 โครงการ คิดเป็นรอ้ ยละ 16.67 มแี ผนการดำ� เนินงาน
ท่ีอยรู่ ะหว่างด�ำเนนิ งานจำ� นวน 0 โครงการคิดเป็นร้อยละ 0 และแผนการด�ำเนินงานท่ยี งั ไม่ไดด้ �ำเนินงานจ�ำนวน 10 โครงการ
รอ้ ยละ 83.33
เม่ือพิจารณาเป้าหมายขอบยุทธศาสตร์ที่ 4 มุ่งเน้นท่ีการกระจายอ�ำนาจการบริหารจัดการความปลอดภัย
ทางถนนสูร่ ะดับท้องถนิ่ เพ่อื ใหท้ ้องถ่ินสามารถดูแลสภาพแวดลอ้ มและการจดั การอบุ ัตเิ หตทุ างถนนไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว เปน็ ระบบ
และมงี บประมาณและบคุ ลากรในการสนบั สนุนการดำ� เนนิ การอยา่ งเพยี งพอ จงึ จ�ำเป็นต้องมี
4.1) มาตรฐานความปลอดภัยทางถนนส�ำหรับทางหลวงท้องถ่ิน

104 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

4.2) กฎหมายที่ให้อ�ำนาจท้องถิ่นในการบริหารจัดการความปลอดภัยทางถนนตามความเหมาะสมและ
สอดคลอ้ งกับบรบิ ทของทอ้ งถ่นิ

4.3) ระเบียบที่ให้อ�ำนาจท้องถ่ินในการจัดสรรงบประมาณเพ่ือการบริหารจัดการความปลอดภัยทางถนน
ระดับทอ้ งถนิ่

4.4) ระบบและโครงสร้างบุคลากรในการบริหารจัดการเพ่ือการสนับสนุนงานด้านความปลอดภัยทางถนน
ระดบั ท้องถิน่

2.4.5 ปัญหาอุปสรรค และแนวทางแกไ้ ข
ปญั หาอปุ สรรคในการดำ� เนนิ งานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนทผี่ า่ นมา พบวา่ เกดิ ปญั หาทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั การบรหิ าร

จัดการองค์กรและการด�ำเนินงานท้ังด้านงบประมาณ ด้านแผนการด�ำเนินงาน ด้านบุคลากร ด้านกฎหมาย และด้านการ

บริหารจัดการ ดงั แสดงในตารางท่ี 2.12

ตาราง 2-12 ปญั หาอปุ สรรค และแนวทางแกไ้ ขท่ีหน่วยงานเสนอ

รายการ ปญั หา/อปุ สรรค แนวทางแก้ไข

1. ด้านงบประมาณ 1.1 ไมไ่ ด้รบั การจัดสรร งปม. 1.1 ทบทวนกฎหมาย/กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการเบิกจ่าย

1.2 งปม. ไม่เพียงพอ งบประมาณในด้านความปลอดภยั ทางถนน

1.2 วางแผนงานและงบประมาณระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ก่อนปีงบประมาณ เพื่อให้การขับเคลื่อนงานและงบประมาณ

มคี วามสอดคลอ้ งกันและเกดิ impact ในระดับประเทศ

2. ดา้ นแผนการ 2.1 แผนการด�ำเนินงานของแต่ละ 2.1 ควรมหี นว่ ยงานกลางในการทบทวน และวางแผนการดำ� เนนิ งาน

ด�ำเนินงาน หนว่ ยงานไม่เป็นไปในทิศทางเดยี วกัน ระหว่างหน่วยงานร่วมกัน โดยควรจัดท�ำแผนงานท้ังในระยะสั้น

2.2 ขาดการกำ� หนดเปา้ หมายและแผนการ และระยะยาว (5 ป)ี

ด�ำเนินงานระหว่างหน่วยงานร่วมกัน 2.2 ควรมีการทบทวนผลการด�ำเนินงานทุกปี และมีการติดตาม

ประเมินผลเชิงนโยบายอยา่ งต่อเน่ือง

3. ดา้ นบุคลากร 3.1 บคุ ลากรไม่เพยี งพอ 3.1 ทบทวนขีดสมรรถนะหลักขององค์กรและบุคคลากรแต่ละ

3.2 ขาดความรแู้ ละทกั ษะในการปฏบิ ตั งิ าน หน่วยงานและก�ำหนดบทบาทหน้าท่ีขององค์กรและบุคคลากร

ในการด�ำเนนิ การเชิงบรู ณาการรว่ มกนั อยา่ งชัดเจน

3.2 ส่งเสริมผูเ้ ก่ยี วข้องไปศึกษาดงู าน

4. ดา้ นกฎหมาย 4.1 ขาดอ�ำนาจในการดำ� เนนิ การ 4.1 ทบทวนกฎหมาย/กฎระเบยี บ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งเพอื่ ดำ� เนนิ การแกไ้ ข

ตามกฎหมาย กฎหมาย/กฎระเบียบให้สามารถสนับสนุนอ�ำนาจหน้าที่ในการ

ปฏบิ ัติงานได้อย่างเหมาะสม

4.2 เรง่ แก้ไขกฎหมาย

4.3 ออกเปน็ กฎกระทรวงบังคบั ใช้

4.4 ดำ� เนนิ การให้ความรู้

5. ดา้ นการบรหิ าร 5.1 โครงสร้างการบรหิ ารงาน 5.1 ปรับโครงสร้างการบริหารจัดการให้เหมาะสมกับบริบทและ

จดั การ ขาดความยดื หยุ่น และใชร้ ะยะเวลา อำ� นาจหนา้ ทตี่ ามกฎหมาย

ในการด�ำเนินการนาน ส่งผลให้

การกำ� หนดนโยบายล่าช้า

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 105

รายการ ปญั หา/อปุ สรรค แนวทางแกไ้ ข
6 ด้านการส่ือสาร
6.1 ขาดแผนยุทธศาสตร์ด้านการสื่อสาร 6.1 จัดท�ำแผนการสื่อสารประชาสัมพันธ์เพ่ือสร้างวัฒนธรรม

และการประชาสัมพันธ์ต่อประชาชน ความปลอดภัย และความเข้าใจท่ีถูกต้องเกี่ยวกับข้อปฏิบัติ

อยา่ งตอ่ เนอื่ ง โดยเฉพาะการรณรงคส์ อื่ สาร การขบั ขี่ตามกฎหมาย

เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัย และ 6.2 ควรน�ำประเด็นที่เชิงนโยบายท่ี คณะกรรมการอ�ำนวยการ

ความเข้าใจท่ีถูกต้องเกี่ยวกับข้อปฏิบัติ ความปลอดภัยทางถนนก�ำลังจะขับเคลื่อนไปจัดท�ำกิจกรรม

การขับข่ี ตามกฎหมาย การส่ือสารรณรงคป์ ระชาสมั พนั ธ์

6.3 ขอความรว่ มมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะ ภาคเอกชน และ

องคก์ รอิสระในการนำ� นโยบายไปส่อื สาร รณรงค์ ประชาสัมพันธ์

2.5 บทสรปุ

คณะที่ปรึกษาได้ท�ำการทบทวนวรรณกรรมท่ีจ�ำเป็นและเก่ียวข้องกับการจัดท�ำแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน
ทง้ั หมด 4 เรอื่ งสำ� คญั คอื 1) นโยบายและยทุ ธศาสตรด์ า้ นความปลอดภยั ทางถนนระดบั ประเทศและระดบั สากล 2) การทบทวน
ปัจจัยความสำ� เรจ็ ของต่างประเทศ 3) การพฒั นา Best Practice Measure สำ� หรับการท�ำงานดา้ นความปลอดภัยทางถนน
ในต่างประเทศ และ 4) การทบทวนการด�ำเนินการตามกรอบแผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน
โดยมีรายละเอียดดังน้ี

• ผลจากการทบทวนนโยบายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยทางถนน พบว่า ความปลอดภัยทางถนนถูกก�ำหนด

เปน็ คา่ เป้าหมายในเปา้ ประสงคท์ ่ี 3.6 ในหลักการพฒั นาท่ยี งั่ ยืนขององค์การสหประชาชาตใิ นการลดการตายและการบาดเจบ็
จากอบุ ตั ิเหตุทางถนนท่ัวโลกลงครงึ่ หนึ่ง ภายใน พ.ศ. 2563 รวมถงึ การลดปัจจยั เส่ยี งต่อการเกิดอุบัติเหตโุ ดยการพฒั นาเมอื ง
และระบบคมนาคมขนส่งให้มีความปลอดภัยภายใน พ.ศ. 2573 ซ่ึงประเทศไทยได้มีการน�ำหลักการดังกล่าวมาเป็นกรอบ
ในการพัฒนายุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 12 (พ.ศ. 2560 - 2564)
ซ่ึงมีใจความส�ำคัญมุ่งเน้นในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมไปพร้อมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน
โดยการใชเ้ ทคโนโลยีและงานวิจัยเป็นเครื่องมอื ในการพัฒนาดังกลา่ ว

ส�ำหรับประเด็นเร่ืองความปลอดภัยทางถนนในประเทศไทยนั้นได้มีการด�ำเนินการด้านความปลอดภัยทางถนน
มาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ยาวนาน มกี ารจดั ทำ� แผน วางยทุ ธศาสตร์ กลยทุ ธ์ และเปา้ หมาย ซงึ่ เปน็ ไปตามกรอบแนวทางปฏบิ ตั โิ ดยทวั่ ไป
ที่สากลให้การยอมรับ และได้รับการรับรองโดยรัฐบาลผ่านการรับรองแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนนในทุกฉบับท่ีได้มีการ
น�ำเสนอ แต่จากการทบทวนการด�ำเนินการตามกรอบแผนปฏิบัติการทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนนกลับพบว่า
ยงั มชี อ่ งวา่ งในการบริหารจดั การความปลอดภัยทางถนนในระดับประเทศ ไดแ้ ก่

- ดา้ นองคก์ รและโครงสรา้ งการบรหิ ารความปลอดภยั ทางถนน ทยี่ งั ไมเ่ ออ้ื ตอ่ การดำ� เนนิ การแบบบรู ณาการ เนอื่ งจาก
มีข้อจ�ำกัดเกี่ยวกับข้อกฎหมายและระดับการส่ังการที่ยังไม่สามารถสั่งการไปยังกระทรวงอ่ืน ๆ ได้ นอกจากนี้ ยังขาดกลไก
ในการขบั เคลอ่ื นงานวจิ ยั และงานวชิ าการเชงิ นโยบายทส่ี ำ� คญั ทจ่ี ะนำ� ไปสกู่ ารเปลย่ี นแปลงและการสรา้ งวฒั นธรรมความปลอดภยั
เชน่ ระบบติดตามและประเมินผลนโยบายเชิงเศรษฐศาสตร์ เป็นต้น

- ระบบการบริหารจัดการด้านงบประมาณและก�ำลังคนแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ ท�ำให้การจัดสรรงบประมาณท่ีผ่านมา
ไมไ่ ด้ค�ำนึงถึงผลสัมฤทธท์ิ จ่ี ะไดจ้ ากการลงทุน แต่เนน้ จดั สรรในรูปแบบของฟงั กช์ ัน่ การท�ำงานเชิงหน่วยงาน

106 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

- ขาดการลงทุนในด้านของการวิจัย พัฒนา และติดตามประเมินผล ซึ่งท�ำให้ปัญหาท่ีกล่าวมาท้ังหมดไม่ได้รับ
การแก้ไข ยังคงปลอ่ ยให้มอี ยมู่ าโดยตลอด อยา่ งเช่น ITARDA ในญ่ีปุ่น

- แผนการด�ำเนินงานของแต่ละหน่วยงานไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ไม่ต่อเน่ืองและไม่เช่ือมโยงแผนการด�ำเนิน
งานเข้าด้วยกัน ท�ำให้การขับเคลื่อนงานด้านความปลอดภัยทางถนนในบรรลุเป้าหมายส�ำคัญระดับประเทศเป็นไปได้ยาก
เชน่ การปรบั ปรงุ แกไ้ ขกฎหมายจำ� เปน็ ตอ้ งอาศยั การผลกั ดนั จากหลายหนว่ ยงานทงั้ หนว่ ยงานทเี่ ปน็ เจา้ ของกฎหมาย หนว่ ยงาน
ทบี่ งั คบั ใชก้ ฎหมาย หนว่ ยงานทตี่ อ้ งดำ� เนนิ การในการสอ่ื สารสรา้ งความเขา้ ใจกบั สงั คม ยงั ไมส่ ามารถดำ� เนนิ การอยา่ งเปน็ ระบบ
ตั้งแตต่ น้ น�้ำถึงปลายนำ�้ ได้

- ขาดแคลนบคุ ลากรทมี่ คี วามรแู้ ละความเชยี่ วชาญดา้ นความปลอดภยั ทางถนน ทง้ั ในระดบั บรหิ ารและระดบั ปฏบิ ตั กิ าร
รวมถึงการอบรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้และมุมมองด้านความปลอดภัยทางถนนมีอยู่อย่างจ�ำกัดส่งผลให้ผู้ปฏิบัติงานไม่สามารถ
คดิ นอกกรอบและคน้ หานวตั กรรมใหมๆ่ เพอ่ื วางแผนหรอื กำ� หนดมาตรการเพอื่ การตอบสนองตอ่ เปา้ หมายในการลดการบาดเจบ็
และการตายจากอุบัติเหตทุ างถนนได้ นอกจากนี้ยังขาดเครอ่ื งมือเพ่อื นำ� ไปส่กู ารบรหิ ารจดั การที่มีประสทิ ธภิ าพ โดยขาดระบบ
ข้อมลู ทสี่ ามารถนำ� มาใชป้ ระโยชนไ์ ด้อยา่ งสมบูรณเ์ พียงพอ ซง่ึ ทำ� ให้ไมส่ ามารถกระจายตวั ชว้ี ดั ไปในระดบั ตา่ งๆ ทเี่ กีย่ วข้องได้
ทั้งในระดับหน่วยงาน และระดับพื้นที่ และขาดการก�ำหนดเป้าหมาย ตัวชี้วัดที่สามารถวัดได้อย่างถูกต้องและครอบคลุม
ทำ� ใหไ้ ม่สามารถประเมินการท�ำงานที่ด�ำเนินการอยู่ได้อย่างถูกต้อง

- ขาดความเข้าใจในปัญหาเร่ืองความปลอดภัยทางถนนที่ตรงกันทำ� ให้ไม่สามารถบูรณาการการท�ำงานท้ังในระดับ
ปฏิบัตแิ ละนโยบายได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ

• ผลจากการทบทวนปจั จยั ความสำ� เรจ็ ของตา่ งประเทศทงั้ จากประเทศเนเธอรแ์ ลนด์ ประเทศญป่ี นุ่ ประเทศฝรงั่ เศส และ

ประเทศเกาหลีใต้ พบกลไกส�ำคัญท่ีท�ำให้นโยบายด้านความปลอดภัยทางถนนประสบความส�ำเร็จและสามารถลดการเสียชีวิต
และการบาดเจ็บจากอุบตั ิเหตทุ างถนนได้ คือ

- Effective of Lead agency structure – การมกี ลไกโครงสรา้ งการบรหิ ารความปลอดภยั ทางถนนทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ
และทำ� งานควบคกู่ บั หนว่ ยงาน/สถาบนั ทางวชิ าการดา้ นความปลอดภยั ทางถนน ในการกำ� หนดนโยบายเพอื่ ออกแบบมาตรการ
ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพโดยใชฐ้ านขอ้ มลู เชงิ ประจกั ษแ์ ละ เปน็ วทิ ยาศาสตรส์ ามารถพสิ จู นไ์ ด้ เปน็ มาตรการทม่ี รี ปู แบบและกลมุ่ เปา้ หมาย
ท่ีชัดเจน การใช้ข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพท่ีน�ำไปสู่การปรับเปล่ียนนโยบายท่ีส�ำคัญ รวมถึงการมีงบประมาณในการ
สนบั สนุน ทง้ั งานวชิ าการและงานในการขับเคลือ่ นท้งั ระดบั นโยบายและระดบั ปฏิบตั ิ

- Infrastructure control - เน้นการออกแบบโครงสร้างพ้ืนฐานและถนนท่ีปลอดภัย เช่น ประเทศเนเธอร์แลนด์
ใช้มาตรการความปลอดภัยทางถนนท่ีย่ังยืนโดยการสร้างถนนท่ีเอื้อให้เกิดความปลอดภัยและลดความรุนแรงเม่ือเกิดอุบัติเหตุ
รวมถึงการปรบั โครงสรา้ งพื้นฐานทางถนนใหม่

- Advocacy and Law enforcement – การรณรงค์ประชาสัมพันธ์ควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมายท่ีเข้มข้น
เช่น ประเทศเนเธอร์แลนด์ก�ำหนดมาตรการถึงแม้ว่าจะมีรถจ�ำนวนเพ่ิมขึ้นแต่อุบัติเหตุลดลงโดยการลดปัจจัยเส่ียงต่างๆ
เช่น เมาแลว้ ขบั ขับรถเร็ว มาตรการความปลอดภยั ในการเดินทางสำ� หรับเดก็ และผสู้ งู อายุ

- Creative Media – การส่ือสารที่เข้าถึงประชาชนและกลุ่มเป้าหมายจนน�ำไปสู่การปรับเปล่ียนพฤติกรรม
เชน่ ประเทศฝรง่ั เศสใช้มาตรการ Phychological Shock เป็นการสอ่ื สารด้านลบของอุบัติเหตุทางถนนเพ่ือใหผ้ ้ใู ช้รถใช้ถนน
เกดิ ความกลวั

- Community Included – การมสี ว่ นร่วมจากทุกภาคสว่ น

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 107

• นอกจากน้ี คณะท่ีปรึกษายังได้ท�ำการทบทวนหลักการพัฒนา Best Practice Measure ส�ำหรับการท�ำงาน

ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนในตา่ งประเทศอนั จะเปน็ เครอื่ งมอื ทส่ี ำ� คญั สำ� หรบั การประเมนิ มาตรการทสี่ ำ� คญั และมปี ระสทิ ธภิ าพ
สำ� หรับงานด้านความปลอดภัยทางถนน และที่ปรึกษาได้นำ� เง่อื นไขในการพัฒนา Best Practice ท่ีจะน�ำไปส่กู ารบริหารจัดการ
ด้านความปลอดภยั ทางถนนที่มปี ระสิทธภิ าพ ประกอบดว้ ย 4 กระบวนการ ไดแ้ ก่

1) มีการกำ� หนดเปา้ หมายในการดำ� เนนิ งานดา้ นความปลอดภัยทางถนน
2) มกี ารจัดทำ� นโยบายและแผนงานดา้ นความปลอดภัยทางถนน
3) มกี ารวเิ คราะห์ประสทิ ธิภาพของการด�ำเนินมาตรการและการประเมินผลของมาตรการ
4) มีการจัดสรรทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งเงื่อนไขต่างๆ ต้องมีกลไกการเช่ือมโยงในการด�ำเนินงานอย่าง
เปน็ ทางการ

• ผลจากการทบทวนนโยบายทเ่ี กี่ยวข้องกบั ความปลอดภยั ทางถนน ผลการด�ำเนินงานที่ผ่านมา และปัจจยั ความสำ� เรจ็

ของตา่ งประเทศทก่ี ล่าวมาขา้ งตน้ ท่ีปรึกษาจงึ ไดก้ ำ� หนดหลกั การในการจดั ทำ� แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนนใหส้ อดคลอ้ ง
กับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 12 โดยมุ่งเน้นไปที่การบรรลุเป้าหมายส�ำคัญในการลดอัตราการบาดเจ็บ
และการเสียชีวิต โดยอาศัยการพฒั นาใน 6 เรอื่ งสำ� คญั คือ

1) การพัฒนาองค์กรการบริหารความปลอดภัยทางถนนเชิงบูรณาการให้เกิดความเข้มแข็ง และมีประสิทธิภาพ
ควบค่กู บั การจดั ตั้งหน่วยงานทางวชิ าการเพื่อสนับสนุนการด�ำเนนิ งานขององค์กรบรหิ ารความปลอดภัยทางถนนเชิงบูรณาการ
เพ่ือให้เกิดมาตรการท่สี ำ� คญั และมีประสิทธิภาพในการลดการเกิดอบุ ัติเหตทุ างถนนได้อย่างแทจ้ ริง

2) การพัฒนาระบบงบประมาณและทรัพยากรเพ่ือสนบั สนุนงานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนในทกุ มิติ และสามารถ
ทำ� งานเชือ่ มกับนโยบายท่ีเกย่ี วข้องไดอ้ ยา่ งรอบดา้ น

3) การพัฒนา/ปรับปรงุ กฎหมายและกฎระเบยี บท่ีเอื้อต่อการขบั เคล่อื นงานดา้ นความปลอดภยั ทางถนน
4) การผลกั ดนั ใหเ้ กดิ กลไกในการบรหิ ารจดั การและการควบคมุ ใหเ้ กดิ การพฒั นาโครงสรา้ งพนื้ ฐาน โดยเฉพาะระบบ
ขนส่งสาธารณะที่มคี วามปลอดภัย
5) การลงทนุ ดา้ นกำ� ลงั คน การปรบั ปรงุ มาตรฐาน และการพฒั นาระบบแหลง่ ทนุ ทเ่ี ออื้ ตอ่ การทำ� งานในหลายภาคสว่ น
6) การสร้างวิสัยทัศน์ร่วมในการลดความสูญเสียด้วยการลงมือท�ำของแต่ละคน เพื่อความปลอดภัยของตนเอง
และผู้ใช้รถ ใชถ้ นน ร่วมกัน (Vision Zero) ความปลอดภัยเรม่ิ ทตี่ ัวเรา

108 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

บทท่ี 3

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564

3.1 การประเมินสภาพแวดลอ้ มเรอ่ื งความปลอดภยั ทางถนน

3.1.1 จดุ แขง็ ทส่ี ำ� คัญเรอ่ื งความปลอดภัยทางถนนของประเทศไทย
S1: ประเทศไทยมีโครงสร้างการบริหารความปลอดภัยทางถนนระดับชาติ ระดับจังหวัด ระดับอ�ำเภอ และ

ระดับท้องถิ่นตามระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน พ.ศ. 2554 นอกจากนี้
ยังมหี น่วยงานที่เกีย่ วข้องเป็นเครือข่ายในการสนบั สนุนการขบั เคล่อื นงาน ด้านความปลอดภัยทางถนนทคี่ รอบคลุมทัว่ ประเทศ
ทัง้ ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน

S2: การออกแบบโครงสร้างองค์กรน�ำด้านความปลอดภัยทางถนนระดับชาติตามโครงสร้าง 5 เสาหลัก
ความปลอดภัยทางถนนขององคก์ ารสหประชาชาติ โดยมหี น่วยงานท่คี รอบคลุมการขับเคลื่อนงานแบบสหสาขาวชิ าชพี

S3: การดำ� เนนิ การเพอ่ื ลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนเทศกาลปใี หมแ่ ละสงกรานตอ์ ยา่ งสมำ่� เสมอและตอ่ เนอื่ ง ซงึ่ สามารถ
สรา้ งความตน่ื ตวั ในระดับนโยบายและสงั คมในเร่อื งความปลอดภยั ทางถนน

S4: ความปลอดภยั ทางถนนเป็นประเดน็ ท่ไี ดร้ บั ความสนใจจากสงั คมและภาคส่ือ เมอื่ การเกดิ อุบัติเหตุทางถนน
ในครง้ั นนั้ มคี วามสญู เสยี จำ� นวนมาก ซง่ึ เปน็ ชอ่ งทางในการสรา้ งการรบั รแู้ ละเขา้ ใจเกยี่ วกบั ความปลอดภยั ทางถนนไดม้ ากยงิ่ ขน้ึ

S5: เครือข่ายนักวิชาการท่ีเข้มแข็งโดยมีการต่อยอดและขยายองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยทางถนนส�ำหรับ
ประเทศไทยอย่างกว้าง

S6: กฎหมายทค่ี รอบคลมุ และเพียงพอต่อการจดั การความเสีย่ งท่ีมอี ยู่ในปจั จบุ นั
S7: มีแหล่งงบประมาณภายนอกระบบงบประมาณปกติที่สามารถน�ำมาใช้เพ่ือการสนับสนุนการท�ำงาน
เช่น กองทนุ สนบั สนุนการสร้างเสริมสขุ ภาพและกองทนุ เพ่ือความปลอดภยั ในการใชร้ ถใชถ้ นน

3.1.2 จุดอ่อนทสี่ ำ� คญั เรอ่ื งความปลอดภยั ทางถนนของประเทศไทย
W1: หนว่ ยงานทร่ี บั ผดิ ชอบดา้ นความปลอดภยั ทางถนนมอี ยหู่ ลายหนว่ ยงาน และแยกกนั รบั ผดิ ชอบเฉพาะภารกจิ

ของตนเอง ยังขาดการบูรณาการรว่ มกนั เพื่อใหบ้ รรลุเปา้ หมายร่วม
W2: กองบูรณาการความปลอดภัยทางถนน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในฐานะเลขานุการของ

ศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนน ที่มีบทบาทหนึ่งในการเป็นกลไกกลางในการติดตามและกระตุ้นให้เสาหลักต่าง ๆ
ขบั เคลอื่ นไปตามพันธกิจของแต่ละเสาหลกั นนั้ ยังไมม่ อี ำ� นาจหนา้ ทีเ่ ดด็ ขาดในการดำ� เนนิ การตามบทบาทดงั กลา่ วดว้ ยขอ้ จ�ำกดั
ของระดับการส่ังการที่ไม่สามารถส่ังการข้ามกระทรวงได้หากต้องมีการขับเคลื่อนงานจากหลายกระทรวงจะต้องมี
ล�ำดับขั้นตอนในการส่ังการจากกระทรวงต้นสังกัด ซ่ึงเป็นข้ันตอนที่ใช้ระยะเวลาในการด�ำเนินการระยะหน่ึง และบางครั้ง
อาจไมท่ ันต่อสถานการณท์ ่ีตอ้ งการการดำ� เนนิ การอย่างรวดเรว็

W3: การขับเคล่ือนงานด้านความปลอดภัยทางถนนจ�ำเป็นต้องอาศัยบุคลากรท่ีมีองค์ความรู้ที่หลากหลาย
และมีทักษะในการคิดวิเคราะห์เชิงนโยบายท้ังในระดับนโยบายและระดับปฏิบัติการที่แตกต่างกันแต่กลับพบว่า หน่วยงาน
ที่รับผิดชอบดา้ นงานเลขานกุ ารของศูนยอ์ �ำนวยการความปลอดภัยทางถนนขาดการสนบั สนนุ และสง่ เสริมศกั ยภาพการทำ� งาน
ท่เี พยี งพอ อนั ส่งผลกระทบต่อการขับเคลอื่ นงานในลกั ษณะการบูรณาการท�ำงานระหว่างหนว่ ยงานท่เี กย่ี วขอ้ ง

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 109

W4: ระบบการจัดการข้อมูลอุบัติเหตุที่ยังขาดความเป็นเอกภาพและไม่สามารถสะท้อนสถานการณ์อุบัติเหตุ
ระดับชาติได้ ส่งผลต่อการก�ำหนดเป้าหมายและนโยบายด้านความปลอดภัยทางถนนระดับชาติ ซ่ึงเกิดจากการจัดเก็บข้อมูล
แบบแยกส่วนตามความจ�ำเป็นและตวั ชี้วัดของหนว่ ยงานเทา่ นนั้

W5: หน่วยงานภาครัฐท่ีเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยทางถนนส่วนใหญ่ยังคงท�ำงานแบบแยกส่วนตามวิสัยทัศน์
และพันธกจิ ของหนว่ ยงานน้ัน ๆ โดยด�ำเนนิ การตามแผนงานโครงการตามขอ้ มูลของหนว่ ยงาน

W6: ไมม่ แี ผนการสอ่ื สารสาธารณะดา้ นความปลอดภยั ทางถนนระดบั ชาตใิ นเชงิ รกุ สง่ ผลใหห้ นว่ ยงานทเี่ กย่ี วขอ้ ง
กบั การขบั เคลอื่ นงานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนทง้ั ภาครฐั และเอกชน โดยจดั กจิ กรรมรณรงค์ สอื่ สารประชาสมั พนั ธใ์ นลกั ษณะ
แยกสว่ นตา่ งคนต่างท�ำไม่เพยี งพอ และไม่ครอบคลุมทกุ ชอ่ งทางการสื่อสารข้อมลู ไมเ่ ปน็ ไปในทศิ ทางเดยี วกนั อกี ทั้งข้อมลู ยังมี
ความขัดแย้งจนไมส่ ามารถน�ำไปสกู่ ารสรา้ งความตระหนกั และการเปลย่ี นแปลงพฤตกิ รรมของผู้ใชร้ ถใชถ้ นน

W7: ไมม่ อี งคก์ รในการจดั การความรู้ การวจิ ยั และการพฒั นาทชี่ ดั เจน ทำ� ใหก้ ารวจิ ยั และพฒั นาขาดการดำ� เนนิ การ
อย่างต่อเนื่อง และไม่สามารถพัฒนาองค์ความรู้จากการวิจัยไปสู่การถ่ายทอดองค์ความรู้ไปสู่ระดับนโยบายและการปฏิบัติ
ใหก้ ับหน่วยงานทเี่ กี่ยวข้องได้

W8: ขาดการสืบสวนเชิงลึกเพ่ือสร้างความเข้าใจถึงสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุจนน�ำไปสู่การพัฒนานวัตกรรม
ในการลดการเกดิ อุบตั ิเหตุ ลดการบาดเจบ็ และการเสียชีวติ จากอบุ ัตเิ หตุ โดยเฉพาะในกลมุ่ ผูใ้ ชร้ ถใช้ถนนท่เี ปราะบางได้

W9: กฎหมายมีความครอบคลุมแต่ก็มีความขัดแย้งซ่ึงกันและกัน นอกจากน้ียังขาดกฎหมายล�ำดับรอง
ในหลายประเด็น ท�ำให้เกิดความไม่ชัดเจน และสับสนในเชิงปฏิบัติ โดยเฉพาะเม่ือต้องมีการบูรณาการการท�ำงานกัน
ระหวา่ งหนว่ ยงาน เชน่ อตั ราคา่ ปรบั ความผดิ ทซ่ี ำ้� ซอ้ นกนั ของกฎหมายคนละฉบบั การขาดกฎกระทรวง มาตรฐาน แนวปฏบิ ตั ิ
ทช่ี ดั เจนเมอื่ เกดิ การขดั แยง้ หรอื ไมช่ ดั เจนระหวา่ งกฎหมายหรอื อนบุ ญั ญตั ติ า่ ง ๆ

W10: พันธกิจอีกด้านหน่ึงของกองบูรณาการความปลอดภัยทางถนนในการน�ำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ
ในระดับพ้ืนที่ ซ่ึงต้องใช้งบประมาณจ�ำนวนมาก แต่งบประมาณท่ีได้รับในแต่ละปีงบประมาณไม่เพียงพอกับการปฏิบัติงาน
ทกี่ ล่าวมาข้างต้น

W11: งบประมาณจากระบบการจัดสรรงบประมาณตามปกติไม่สอดคล้องกับการขับเคล่ือนงานในระดับพื้นที่
เปน็ ลกั ษณะการปฏบิ ตั งิ านในเชงิ บรู ณาการ และไมม่ กี ารจดั ลำ� ดบั ความสำ� คญั ดา้ นงบประมาณทข่ี า้ มระหวา่ งหนว่ ยงานเชงิ ฟงั กช์ นั
ท�ำใหห้ นว่ ยงานทเี่ กี่ยวขอ้ งไม่สามารถบรู ณาการการทำ� งานร่วมกันได้และท�ำให้ขาดความเช่ือมโยงระหว่างหนว่ ยงานและพน้ื ที่

3.1.3 ปจั จยั คกุ คาม/ความเสย่ี งต่อความส�ำเรจ็ เรือ่ งความปลอดภัยทางถนนของประเทศไทย
T1: ความปลอดภัยทางถนนไมถ่ กู จัดใหเ้ ปน็ ประเดน็ ส�ำคัญในนโยบายของรัฐบาลปัจจบุ ัน
T2: การกระต้นุ การลงทุนและการพัฒนาระบบโครงข่ายถนนเช่ือมโยงการคา้ ในภมู ภิ าคอาเซียนเปน็ การกระตนุ้

ให้มกี จิ กรรมบนถนนมากขน้ึ มีรถบรรทุกใชถ้ นนร่วมกบั รถประเภทอืน่ มากขึ้น
T3: การกระตุน้ เศรษฐกิจการท่องเทีย่ วเปน็ การกระตุน้ ใหม้ ีกิจกรรมบนถนนมากข้นึ และเป็นการเพม่ิ ปรมิ าณรถ

โดยสารนกั ทอ่ งเทย่ี วมากขึน้ รวมถงึ จะมีคนเดินถนนท่เี ป็นนกั ทอ่ งเที่ยวมากขึ้น ซ่งึ เปน็ ปจั จยั เสีย่ งตอ่ การเกิดอบุ ัตเิ หตุทางถนน
T4: การสื่อสารการตลาดของบริษัทรถที่ยังคงเน้นประสิทธิภาพรถในเรื่องความเร็ว ความแรง ของรถท�ำให้

ผู้บริโภคเกิดทัศนคตทิ ่ีผดิ ในการขบั ข่ีทป่ี ลอดภัย
T5: เสถยี รภาพทางการเมืองท่นี ำ� ไปสูก่ ารเปลี่ยนแปลงนโยบายด้านความปลอดภยั ทางถนน
T6: การเปล่ยี นแปลงไปสสู่ งั คมผสู้ งู อายุอันอาจส่งผลต่อการเกดิ อุบตั ิเหตุในผูส้ ูงอายไุ ด้มากขึน้
T7: ขาดความเชื่อมโยงกับวาระการปฏิรูปหลักของประเทศ เช่น การปฏิรูปการจัดการด้านงานจราจรและ

110 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

การบงั คบั ใชก้ ฎหมายของสำ� นักงานต�ำรวจแห่งชาติ การปฏริ ปู การศึกษาให้ทุกคนสามารถเขา้ ถงึ การเรยี นร้ดู า้ นความปลอดภยั
ทางถนนตัง้ แตเ่ ด็ก การปฏิรปู ก�ำลงั คน และการปฏริ ูประบบงบประมาณ

T8: ประชาชนขาดการรับรู้ท่ีถูกต้องเก่ียวกับอุบัติเหตุและความปลอดภัยทางถนน ท�ำให้เกิดกระแสต่อต้าน
ในการบงั คบั ใช้กฎหมาย จนส่งผลกระทบตอ่ การระงบั การขับเคล่อื นนโยบายในหลายประเดน็

T9: ประเดน็ ความปลอดภยั ทางถนนยงั ไมไ่ ดร้ บั ความสนใจจากนกั การเมอื ง บคุ คลสำ� คญั ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การกำ� หนด
นโยบาย สื่อ และสงั คม

3.1.4 ปจั จยั สนบั สนุนและโอกาสเรอื่ งความปลอดภัยทางถนนของประเทศไทย
O1: เรื่องความปลอดภยั ทางถนนได้รบั การบรรจไุ วใ้ นเป้าหมายการพฒั นาอยา่ งยั่งยนื
O2: เรอื่ งความปลอดภยั ทางถนนถกู กำ� หนดเปน็ ตวั ชวี้ ดั ภายใตแ้ ผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาตฉิ บบั ที่ 12
O3: แผนฉบับใหม่จะเป็นแผนฉบับสุดท้ายก่อนส้ินสุดทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนนที่ประเทศไทย

ได้ลงนามร่วมในการขับเคลื่อนทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนนท้ังที่ มอสโก และบราซิเลียจึงมีความจ�ำเป็นจะต้อง
ดำ� เนนิ การใหเ้ กิดเปน็ รปู ธรรมเพอ่ื ให้สามารถตอบกับนานาประเทศได้

O4: ประเทศไทยได้เขา้ รว่ มลงนามในการพัฒนาด้านมาตรฐานยานยนตต์ ามกรอบของ UNECE
O5: ตา่ งประเทศใหค้ วามสนใจเขา้ มาชว่ ยเหลอื ประเทศไทย เนอ่ื งจากมอี ตั ราการสญู เสยี สงู เปน็ อนั ดบั ที่ 2 ของโลก
ทั้งจากองคก์ รระหว่างประเทศ เชน่ องค์การอนามัยโลก (WHO) ธนาคาร เพ่ือการพฒั นาแหง่ เอเชีย (ADB) องคก์ รไมแ่ สวงหา
ผลกำ� ไร เชน่ มลู นธิ บิ ลมู เบริ ก์ (Bloomberg Foundation) องคก์ รความรว่ มมอื ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนโลก (Global Road
Safety Partnership) มูลนธิ เิ พื่อถนนปลอดภัย (Safer Roads Foundation) และประเทศท่ีมคี วามรู้ในเรอ่ื งของการแก้ปัญหา
อบุ ตั ิเหตทุ างถนนตา่ งยินดีเขา้ มาให้ความช่วยเหลอื
Q6: รัฐบาลใหค้ วามส�ำคัญกบั การพัฒนาท่เี ปน็ มติ รกบั สง่ิ แวดล้อม เช่น การเดินทางดว้ ยรถจกั รยาน การพฒั นา
เมืองควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบขนส่งทางรางที่จะส่งผลต่อความต้องการในการเดินทางด้วยรถยนต์ รถจักรยานยนต์
มีความจ�ำเป็นนอ้ ยลง

3.2 วัตถุประสงค์และเป้าหมายของแผนแม่บทฉบับใหม่

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561 - 2564 เป็นการประยุกต์กรอบแนวคิดจากนโยบายท่ีเกี่ยวข้อง
กับความปลอดภัยทางถนนท้ังระดับสากลและระดับประเทศที่ส�ำคัญเพื่อน�ำไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้น ทิศทาง
การพฒั นาของแผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน ฉบบั ท่ี 4 จงึ มงุ่ วางรากฐานและยกระดบั ระบบการจดั การดา้ นความปลอดภยั
ทางถนนของประเทศไทยใหเ้ กดิ ความย่งั ยืนไปพรอ้ มกบั การพฒั นาเศรษฐกิจ สังคม และส่งิ แวดลอ้ มตามหลักการพัฒนาทีย่ ่งั ยนื
ขององคก์ ารสหประชาชาตแิ ละยทุ ธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) ดว้ ยการพฒั นาตามกรอบการขบั เคลอ่ื นทศวรรษ
แห่งความปลอดภัยทางถนน : Decade of Action for Road Safety 2011 - 2020 ภายใต้แนวทาง “ระบบความปลอดภยั ”
(Safe system) โดยมกี รอบวสิ ัยทัศนแ์ ละเปา้ หมายทแ่ี ผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน ฉบบั ที่ 4 ม่งุ ตอบสนองต่อการพฒั นา
ที่ก�ำหนดภายในระยะเวลา 5 ปีข้างหน้า

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 111

ท้ังน้ี แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561 - 2564 เกดิ จากการประเมินสภาพแวดลอ้ ม การขับเคลอ่ื นงาน
ด้านความปลอดภัยทางถนนทั้งจากภายนอกและภายในประเทศท่ีบ่งชี้ถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของประเทศ และการสะท้อนถึง
โอกาสและความเส่ียงในการที่จะผลักดันขับเคล่ือนให้ประเด็นด้านความปลอดภัยทางถนนบรรลุผลได้ภายในระยะเวลา 5 ปี
โดยคำ� นงึ ถงึ การตอ่ ยอดใหเ้ กดิ ผลสมั ฤทธอิ์ ยา่ งตอ่ เนอื่ ง ดงั นน้ั ความปลอดภยั ทางถนนในระยะแผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน
ฉบบั ท่ี 4 จงึ ก�ำหนดวัตถปุ ระสงค์และเปา้ หมาย รวมความปลอดภยั ทางถนน ดงั นี้

3.2.1 วัตถปุ ระสงค์
1) เพื่อให้การบริหารราชการภาครัฐด้านความปลอดภัยทางถนนมีประสิทธิภาพ มีระบบบริหารจัดการ

ความปลอดภยั ทางถนนของประเทศทมี่ คี วามเขม้ แขง็ หนว่ ยงานทเี่ กย่ี วขอ้ งมคี วามพรอ้ มในการปฏบิ ตั ภิ ารกจิ ทไี่ ดร้ บั มอบหมาย
อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพมากย่ิงขนึ้ และมีการทำ� งานเชงิ บูรณาการของภาคีเครอื ขา่ ยดา้ นความปลอดภัยทางถนน

2) เพอื่ ลดอัตราการสูญเสียจากอบุ ัติเหตุทางถนนจากปัจจยั เสยี่ งหลักและก่อใหเ้ กิดคณุ ภาพทด่ี ีของประชาชน
3) เพ่ือให้คนไทยได้รับความเป็นธรรมในการเข้าถึงทรัพยากรและบริการทางสังคมที่มีคุณภาพ มีมาตรฐาน
และปลอดภัย รวมทั้ง ภาคเอกชนและชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการ ส่งเสริม และรับผิดชอบให้เกิดการบริการที่มีคุณภาพ
และปลอดภัย
4) เพื่อวางรากฐานให้คนไทยมีคุณธรรมจริยธรรม มีระเบยี บวนิ ัย และคา่ นยิ มที่ดตี อ่ การใชร้ ถใชถ้ นนทีป่ ลอดภยั

3.2.2 เป้าหมายรวม
เพอ่ื ใหเ้ ปน็ ไปตามวตั ถปุ ระสงคด์ งั กลา่ ว ไดก้ ำ� หนดเปา้ หมายรวมดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของแผนแมบ่ ทความ

ปลอดภยั ทางถนน ฉบับที่ 4 ประกอบดว้ ย
1) มีระบบบริหารจัดการภาครัฐด้านความปลอดภัยทางถนนที่มีประสิทธิภาพ ทันสมัย โปร่งใส ตรวจสอบได้

กระจายอ�ำนาจ และมีส่วนร่วมจากประชาชน มีงบประมาณสนับสนุนการด�ำเนินงานด้านความปลอดภัยทางถนนท่ีเพียงพอ
และเป็นลักษณะงบประมาณแบบบูรณาการ รวมถึงมีองค์กรวิชาการความปลอดภัยทางถนน และบุคลากรภาครัฐที่มีความรู้
ความสามารถดา้ น ความปลอดภัยทางถนนอย่างรอบดา้ นเพม่ิ ขึ้น

2) คนไทยทกุ คนได้รบั การปกป้องและคมุ้ ครองสวัสดภิ าพในการเดินทางทางถนน
ด้วยระบบการจัดการเพื่อลดอัตราการบาดเจ็บและการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนจากปัจจัยเสี่ยงหลัก
ในกลมุ่ ดม่ื แลว้ ขบั การใชค้ วามเรว็ ในการขบั รถทไี่ มเ่ หมาะสม การจดั การกลมุ่ ทม่ี คี วามเปราะบางสงู รวมถงึ สามารถเขา้ ถงึ ระบบ
ที่เอื้อตอ่ ความปลอดภัยทางถนน โดยการสร้างความปลอดภัยในกลมุ่ เด็กดว้ ยการให้ความรู้ และการพัฒนาผู้ขบั ข่ีทีม่ คี ุณภาพ
3) ความเหลื่อมล้�ำในการเข้าถึงการขนส่งสาธารณะลดลง ระบบขนส่งสาธารณะท่ีปลอดภัย และมีมาตรฐาน
ความปลอดภัยสูง ประชาชนทุกคนมโี อกาสในการเข้าถงึ ทรัพยากร และบริการทางสังคมที่มคี ุณภาพอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม
4) สภาพแวดล้อมทางถนนที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อผู้ใช้รถใช้ถนนทุกกลุ่ม มีถนนและสภาพแวดล้อมข้างทาง
ท่ีช่วยลดการบาดเจ็บสาหัสและการตายจากการเกิดอุบัติเหตุทางถนน ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 20 ภายใน พ.ศ. 2563 รวมถึง
การมเี คร่ืองมอื ในการประเมนิ ถนนและสภาพแวดล้อมข้างทางทเ่ี ป็นมาตรฐาน
5) คนไทยมีทัศนคติและพฤติกรรมในการใช้รถใช้ถนนท่ีปลอดภัย เป็นผู้ใช้รถใช้ถนนที่มีวินัย เคารพกฎหมาย
จราจร และมีความรบั ผดิ ชอบในการใชร้ ถใช้ถนนตอ่ สว่ นร่วม

112 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3.3 กรอบแนวคิดในการพฒั นาแผนแม่บทฉบับใหม่

การจดั ทำ� แผนแมบ่ ทฉบบั ใหมจ่ ะใชก้ รอบแนวทางเดยี วกบั กบั กรอบแนวทางในการจดั ทำ� แผนงบประมาณแบบบรู ณาการ
ของสำ� นกั งบประมาณ เพอื่ ใหส้ ามารถเชอื่ มโยงในการจดั ทำ� คำ� ของบประมาณในสว่ นของแผนงาน/โครงการของแตล่ ะหนว่ ยงาน
ในระดบั แผนปฏบิ ัตกิ ารต่อไป

ภาพ 3-1 กรอบการท�ำแผนแม่บทตามแนวทางการท�ำงบประมาณแบบบูรณาการ
โดยโครงสรา้ งของแผนดังแสดงในรูปจะประกอบดว้ ย ยุทธศาสตร์, เป้าหมายของยทุ ธศาสตร์ ตัวชีว้ ดั ระดับยทุ ธศาสตร์
กลยทุ ธแ์ ละแนวทางดำ� เนนิ การ ตวั ชว้ี ดั ระดบั กลยทุ ธ์ และหนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งรบั ผดิ ชอบในแตล่ ะกลยทุ ธ์ หรอื แนวทางดำ� เนนิ การ

3.4 แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน 2561 - 2564

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน 2561 - 2564
วสิ ยั ทัศน์

มุ่งมั่นสู่มาตรฐานการสัญจรทป่ี ลอดภยั ดว้ ยกนั (Committing to Standard of Safe Journey Together)
พันธกิจ

1. เสริมสร้างสมรรถนะให้กับระบบบริหารจัดการภาครัฐด้านความปลอดภัยทางถนน เพ่ือให้เกิดการท�ำงาน
ได้อยา่ งต่อเนือ่ งและยง่ั ยนื

2. ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาคน พัฒนาความรู้ พัฒนามาตรฐาน และนวัตกรรมด้านความปลอดภัยทางถนน
เพอ่ื ลดการสญู เสยี จากอบุ ตั เิ หตทุ างถนน และลดภาระของรฐั จากการสญู เสยี โอกาสทางเศรษฐกจิ ของประเทศดว้ ยการลดจำ� นวน
ผู้พิการและทพุ ลภาพจากอบุ ัตเิ หตทุ างถนน

3. ส่งเสรมิ ใหเ้ กิดรูปแบบการพฒั นาท่ีย่ังยืนด้วยการมีสว่ นร่วมตามแนวทางประชารฐั

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 113

เปา้ ประสงค์

• ระบบบริหารจัดการภาครัฐด้านความปลอดภัยทางถนนมีการท�ำงานในลักษณะบูรณาการทั้งแผนงาน

และงบประมาณทเี่ ขม้ แขง็ และมปี ระสทิ ธภิ าพ และมอี งคก์ รวชิ าการความปลอดภยั ทางถนนในการตดิ ตามและเสนอแนะแนวทาง
ในการขบั เคล่ือนนโยบายดา้ นความปลอดภัยทางถนนที่ส�ำคญั ระดบั ประเทศ

• ประเทศไทยมีระบบขนส่งสาธารณะทางถนนทีม่ มี าตรฐานและปลอดภยั ส�ำหรับคนทกุ กลุม่ อย่างท่วั ถึง
• ประเทศไทยมถี นนและสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและลดความรุนแรงอันเกิดจากการชน
• ภาคเอกชนมสี ว่ นรว่ มในการพฒั นาและสง่ เสรมิ การผลติ ยานพาหนะทม่ี คี วามปลอดภยั ตามมาตรฐานสากลสำ� หรบั

ผใู้ ช้รถใช้ถนนทกุ กลุ่ม

• ประชาชนมีคณุ ภาพชวี ติ ที่ดี ท้งั ดา้ นสุขภาพ ความปลอดภยั และมแี นวทางการใชช้ ีวติ ท่ีเป็นมติ รต่อสิง่ แวดลอ้ ม

เปา้ หมายตวั ชว้ี ัด
ปี อัตราการตายต่อประชากรแสนคน

2561 27.0
2562 24.0
2563 21.0
2564 18.0

ยุทธศาสตรข์ องแผนแม่บท
แผนแมบ่ ทประกอบด้วย 4 ยทุ ธศาสตร์ ได้แก่
ยุทธศาสตร์ท่ี 1 การปฏิรูประบบการจดั การดา้ นความปลอดภัยทางถนน
ยทุ ธศาสตร์ที่ 2 การเสรมิ สรา้ งวัฒนธรรมความปลอดภยั ทางถนนอยา่ งย่ังยนื
ยุทธศาสตรท์ ี่ 3 ประเทศไทยขนส่งทางถนนปลอดภัย 4.0
ยุทธศาสตรท์ ่ี 4 ประชารัฐเพื่อถนนปลอดภัย

ยทุ ธศาสตร์ที่ 1 การปฏิรูประบบการจดั การด้านความปลอดภัยทางถนน

ระบบการจัดการความปลอดภัยขององค์กรหลักที่รับผิดชอบด้านความปลอดภัยทางถนนตามท่ีทางธนาคารโลก
ได้ใหข้ อ้ เสนอไวม้ ที งั้ หมด 6 ดา้ น ประกอบดว้ ย (1) การประสานงานและบรู ณาการการทำ� งาน (Coordination) (2) การท�ำงาน
ด้านกฎหมาย (Legislation) (3) การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากร (Funding and Resource Allocation)
(4) การประชาสัมพนั ธ์ (Promotion) (5) การติดตามประเมินผล (Monitoring and Evaluation) และ (6) การวจิ ัย พัฒนา
และการถา่ ยทอดความรู้ (Research & Development and Knowledge Transfer) โดยการดำ� เนนิ การทงั้ 6 ดา้ นตอ้ งสอดคลอ้ ง
และสนับสนุนซ่ึงกันและกัน ทั้งนี้ ระบบการจัดการความปลอดภัยทางถนนที่ประสบความส�ำเร็จน้ันข้ึนอยู่กับความสัมพันธ์
ของโครงสร้างภาครัฐและนโยบาย (Leadership role) รวมถึงการสนับสนุนจากภาครัฐในด้านงบประมาณ และการพัฒนา
ขีดความสามารถ โดยปัจจัยหลักที่น�ำไปสู่ความส�ำเร็จหรือการจัดการดังกล่าวจ�ำเป็นต้องใช้ทรัพยากรมนุษย์และทรัพยากร
ทางการเงนิ

114 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

อย่างไรก็ตาม ประเด็นความปลอดภัยทางถนนในประเทศไทยเป็นปัญหาท่ีมีผลกระทบต่อประชาชนในหลากหลายมุม
และเก่ียวข้องกับภารกิจของหน่วยงานภาครัฐหลายหน่วยงาน ซึ่งต่างก็มีกฎหมายที่รับผิดชอบเฉพาะภารกิจที่หน่วยงาน
ต้องดำ� เนนิ การ มีการจดั สรรงบประมาณท่ีเปน็ ไปตามยทุ ธศาสตรข์ องรัฐบาลในแตล่ ะปี แต่พบว่า ยงั เป็นการทำ� งานทีแ่ ยกสว่ น
ของแตล่ ะหนว่ ยงานและยงั ไมม่ กี ารบรู ณาการในเชงิ เปา้ หมายรว่ มกนั สง่ ผลตอ่ การประสบปญั หาความตอ่ เนอื่ งในการดำ� เนนิ การ
และปัญหาเชิงปริมาณ คุณภาพ และการบริหารจัดการการแก้ปัญหาท่ีสอดคล้องกับมาตรฐานสากล ท�ำให้มีข้อจ�ำกัด
ในการสนับสนุนการป้องกนั และลดอุบัติเหตุทางถนนระดบั ประเทศใหม้ ีประสิทธิภาพ

ดงั นน้ั การปฏริ ูประบบการจัดการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนในแผนแมบ่ ท พ.ศ. 2560 – 2564 จะมงุ่ เน้นปรับปรุง
ระบบการบริหารความปลอดภัยทางถนนในการส่งเสริมสมรรถนะและขีดความสามารถในการประสานงานและการบูรณาการ
ทำ� งานระหวา่ งภาครฐั ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และหน่วยงานท่ีเก่ยี วขอ้ ง โดยการปรบั ปรุงโครงสร้างองค์กรการจัดการ
ใหม้ คี วามกระชบั และสามารถสง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ การขบั เคลอื่ นนโยบายไปสกู่ ารปฏบิ ตั ไิ ดม้ ากยง่ิ ขนึ้ และสอดคลอ้ งกบั การจดั สรรงบ
ประมาณและทรัพยากรในเชิงบูรณาการ และการปรับปรุงกฎหมาย เพ่ือให้ครอบคลุมภารกิจในการปฏิบัติงานมากยิ่งข้ึน
บนพื้นฐานของการ ใช้ข้อมูลจากระบบฐานข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นมาตรฐาน และน�ำไปสู่กระบวนการส่ือสารท�ำความเข้าใจ
กับหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องให้มีทิศทางในการปฏิบัติงานแนวเดียวกัน การสื่อสารให้สังคมได้เข้าใจและรับทราบถึงความจ�ำเป็น
และความส�ำคัญในการด�ำเนินนโยบายต่าง ๆ และจ�ำเป็นต้องมีการติดตามประเมินผลนโยบายเพื่อน�ำไปสู่กระบวนการ
ในการปรับปรุงการบริหารงานด้านความปลอดภัยทางถนนของภาครัฐให้สอดคล้องกับบริบทของสังคม รวมถึง การถ่ายทอด
องคค์ วามรจู้ ากตน้ แบบการบรหิ ารนโยบายไปสกู่ ารปฏบิ ัติ ทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพตอ่ ไป

ยทุ ธศาสตรน์ เี้ ปน็ ยทุ ธศาสตรท์ ส่ี นบั สนนุ แผนงานหลกั ท่ี 1 และ 2 ของแผนทน่ี ำ� ทางเชงิ กลยทุ ธท์ ศวรรษแหง่ ความปลอดภยั
ทางถนน เพอื่ ตอบสนองต่อเปา้ หมายเชงิ กลยทุ ธ์ในเสาหลกั ที่ 1 ของทศวรรษความปลอดภยั ทางถนนในการผลักดนั ให้นโยบาย
ทางถนนได้รับความส�ำคัญจากทุกภาคส่วน และเกิดกลไกการขับเคลื่อนงานด้านความปลอดภัยทางถนนอย่างมีประสิทธิภาพ
บนพ้นื ฐานองค์ความรูแ้ ละหลักฐานเชงิ ประจักษ์

เปา้ หมายเชงิ ยุทธศาสตร์ มีระบบการจดั การ ระบบงาน ระบบสนบั สนุน ทเ่ี ออื้ ต่อการดำ� เนนิ การแบบบูรณาการอย่าง
ต่อเน่ือง และสามารถวดั ผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ได้

ตัวช้ีวัดเชิงยุทธศาสตร์ ระบบการท�ำงานด้านความปลอดภัยทางถนนมีการบูรณาการให้เกิดประสิทธิภาพและ
ประสทิ ธผิ ลสามารถวัดผลสมั ฤทธ์ิ ทัง้ ในด้านการด�ำเนินการระหวา่ งหนว่ ยงาน ระบบขอ้ มูล งบประมาณ สมรรถนะการท�ำงาน
ของฝ่ายปฏบิ ัติ ในภาพรวมได้

1. วตั ถุประสงค์
1.1 เพอ่ื สง่ เสรมิ ขดี ความสามารถขององคก์ รการบรหิ ารความปลอดภยั ทางถนนใหเ้ กดิ ระบบการจดั การทเ่ี ออ้ื ตอ่ การ

ขบั เคลื่อนนโยบายในเชิงบรู ณาการ
1.2 เพ่ือพัฒนาประสิทธิภาพระบบฐานข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนท่ีได้มาตรฐาน และขยายการใช้ประโยชน์จากระบบ

ฐานขอ้ มลู อบุ ัติเหตุทางถนนไปสู่การส่ือสารประชาสัมพนั ธ์ การใหค้ วามรู้การกำ� หนดแนวทางการปฏบิ ตั ิราชการของหน่วยงาน
ภาครฐั ท่เี ก่ียวข้องร่วมกนั รวมถงึ การต่อยอดการวิจัย และ ความรู้ดา้ นอบุ ัติเหตทุ างถนนในเชงิ นวัตกรรม

1.3 เพอื่ ปรบั ปรงุ กฎหมายใหท้ นั สมยั ในการวางกรอบภารกจิ ตามกฎหมายทเี่ หมาะสมขององคก์ ร ในดา้ นกรอบหนา้ ที่
ตามภารกจิ (Responsibility) ความรบั ผดิ รบั ชอบตอ่ ผลลพั ธ์ (Accountability) การดำ� เนนิ การมาตรการตา่ ง ๆ และการจดั การ
ตามภารกจิ ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง รวมถงึ การปรบั ปรงุ กฎหมายทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั ความปลอดภยั ทางถนนใหส้ ามารถบงั คบั ใชก้ ฎหมายไดอ้ ยา่ ง
มปี ระสิทธภิ าพ

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 115

1.4 เพอื่ สง่ เสริมให้เกดิ กลไกจดั สรรงบประมาณและทรัพยากรในการบรหิ ารความปลอดภัยทางถนนเชิงบรู ณาการ
1.5 เพ่อื เพม่ิ ขดี ความสามารถในการบริหารจัดการความปลอดภัยทางถนนชว่ งเทศกาลอยา่ งบรู ณาการในเชงิ รุก
1.6 เพอื่ พฒั นาหนว่ ยงานดา้ นวชิ าการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนระดบั ประเทศใหม้ บี ทบาทหนา้ ทใี่ นการเสนอแนะ
เชิงนโยบายด้านความปลอดภัยทางถนนต่อรัฐบาล พร้อมท้ัง ติดตามและประเมินการขับเคลื่อนนโยบายด้านความปลอดภัย
ทางถนนระดับประเทศ และเช่ือมโยงองค์กรระหว่างประเทศด้านความปลอดภัยทางถนนในด้านองค์ความรู้ และงานวิจัย
เพ่อื นำ� ไปสู่การปอ้ งกันและลดอบุ ัตเิ หตทุ างถนนส�ำหรบั ประเทศไทย

2. เป้าหมายและตัวชว้ี ดั
เปา้ หมายที่ 1 เพมิ่ ขดี ความสามารถองคก์ รการบรหิ ารความปลอดภยั ทางถนน มเี ปา้ หมายเพอ่ื ปรบั โครงสรา้ งการ

บริหารนโยบายความปลอดภัยทางถนนระดับชาติให้มีความกระชับ และมีเป้าหมายร่วมระหว่างหน่วยงานภาครัฐท่ีเกี่ยวข้อง
ในการลดอบุ ตั ิเหตุทางถนน และเป้าหมายเชงิ บรู ณาการของหน่วยงานภาครฐั ที่เกยี่ วข้องแต่ละหนว่ ยงาน

ตวั ชี้วดั ท่ี 1.1 ลดอนั ดบั ประเทศทม่ี ผี เู้ สยี ชวี ติ จากอบุ ตั เิ หตทุ างถนน และผา่ นเกณฑก์ ารประเมนิ ดา้ นความปลอดภยั
ทางถนนจดั ทำ� โดยองคก์ ารอนามยั โลกทงั้ สถติ ภิ าพรวมและรายปจั จยั เสยี่ งเมอ่ื สนิ้ สดุ แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน ฉบบั ที่ 4

ตัวชว้ี ัดท่ี 1.2 กลไกการบรหิ ารจดั การดา้ นความปลอดภยั ทางถนนรว่ มกนั ระหวา่ งภาครฐั ระดบั ประเทศและทอ้ งถนิ่
ตวั ชว้ี ดั ที่ 1.3 แผนบูรณาการการปฏิบัติราชการด้านความปลอดภัยทางถนนระดับกระทรวง ประกอบด้วย
กระทรวงคมนาคม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศกึ ษาธกิ าร สำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาติ กรมประชาสมั พนั ธ์ กระทรวงสาธารณสขุ
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 1.4 สัดส่วนงบประมาณด้านความปลอดภัยทางถนนในระดับอ�ำเภอและท้องถ่ินได้รับการสนับสนุน
ตามแผนเพิ่มขึ้น
เป้าหมายที่ 2 เพิม่ ประสทิ ธิภาพระบบฐานขอ้ มูลอุบัติเหตทุ างถนน
ตัวชวี้ ดั ที่ 2.1 มีระบบข้อมูลอุบตั ิเหตรุ ะดับชาตแิ ละขอ้ มลู อุบตั ิเหตุเชงิ ลกึ ภายใน 2 ปี
ตวั ชี้วัดที่ 2.2 ขอ้ มลู การเสียชวี ิตจากอบุ ตั ิเหตุเปน็ ไปตามนยิ ามมาตรฐานสากลภายใน 3 ปี
เป้าหมายท่ี 3 การปรบั ปรุงกฎหมายใหท้ นั สมยั
ตวั ชีว้ ัดที่ 3.1 ระดับคะแนนของดัชนีการประเมินด้านกฎหมายด้านความปลอดภัยทางถนนและการบังคับใช้
จัดท�ำโดยองค์การอนามัยโลกอยูใ่ นระดบั ดมี าก
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 3.2 สดั ส่วนการประกาศกฎหมายและอนบุ ญั ญัติเพือ่ นำ� ไปส่กู ารบงั คับใชก้ ฎหมายท่ีมปี ระสิทธภิ าพ
ตวั ชีว้ ดั ท่ี 3.3 สัดสว่ นการบงั คบั ใชก้ ฎหมายด้านความปลอดภัยทางถนนเพมิ่ ขึน้
เป้าหมายที่ 4 เพิม่ สดั สว่ นงบประมาณ ทรพั ยากร และเพ่มิ ประสิทธิภาพการบรหิ ารจดั การดา้ นความปลอดภัย
ทางถนนของภาครัฐ และประสิทธภิ าพการปอ้ งกันอบุ ัติเหตทุ างถนนของประเทศ
ตวั ช้ีวัดท่ี 4.1 เพมิ่ สัดส่วนงบประมาณ และทรพั ยากรดา้ นความปลอดภยั ทางถนนเพม่ิ ข้ึน
ตัวชว้ี ดั ท่ี 4.2 กลไกการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรด้านความปลอดภัยทาถนนในเชิงบูรณาการท่ีมี
ประสทิ ธภิ าพ
ตัวชว้ี ดั ที่ 4.3 สดั สว่ นงบประมาณเชงิ บรู ณาการของภาครฐั ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั ความปลอดภยั ทางถนนเพม่ิ ขน้ึ รอ้ ยละ 50

116 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

เป้าหมายที่ 5 เพิ่มขีดความสามารถการบริหารจัดการความปลอดภัยทางถนนช่วงเทศกาลอย่างบูรณาการ
ทรัพยากรของภาครฐั ในเชงิ รกุ และสามารถลดการสญู เสียจากอุบตั ิเหตทุ างถนนไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ

ตวั ชวี้ ดั ท่ี 5.1 ลดอัตราการเกิดอุบัติเหตุและจ�ำนวนผู้เสียชีวิตลดลงไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 เมื่อเปรียบเทียบกับ
เทศกาลเดียวกันในปีก่อนหน้า และมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเน่ืองไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 เม่ือส้ินสุดแผนแม่บทความปลอดภัย
ทางถนน ฉบับท่ี 4

ตวั ชี้วัดที่ 5.2 งบประมาณดา้ นความปลอดภัยทางถนนเพ่ิมข้นึ
เปา้ หมายที่ 6 พฒั นาหน่วยงานด้านวชิ าการดา้ นความปลอดภัยทางถนนระดับประเทศ

ตวั ชีว้ ัดที่ 6.1 เกิดหนว่ ยงานวชิ าการในการขับเคลอ่ื นนโยบายด้านความปลอดภัยทางถนนระดับประเทศ
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 6.2 ความรว่ มมอื ด้านวชิ าการและงานวิจัยกบั องคก์ รทางวชิ าการทงั้ ในและตา่ งประเทศ

3.กลยุทธ ์
3.1.1 ก�ำหนดบทบาทการท�ำงานของคณะกรรมการนโยบายป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนแห่งชาติ (นปถ.)

ที่ชัดเจนมากย่ิงข้ึน โดยค�ำนึงถึงการบูรณาการการท�ำงานระหว่างหน่วยงาน การบริหารจัดการด้านงบประมาณเชิงบูรณาการ
ในด้านของความปลอดภัยทางถนน และควรกำ� หนดปฏทิ นิ ในการประชมุ ทช่ี ัดเจนในแตล่ ะปี

หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนบั สนนุ -
3.1.2 สร้างกลไกการติดตามประเมินผลที่มีประสิทธิภาพและสามารถจัดท�ำรายงาน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
ใหก้ บั ประธานของ นปถ. ไดโ้ ดยตรง โดยไมจ่ ำ� เปน็ จะตอ้ งผา่ นการพจิ ารณาเสนอของศนู ยอ์ ำ� นวยการความปลอดภยั ทางถนนกอ่ น
เพ่อื สรา้ งความสมดลุ ในการตรวจสอบ ก�ำกบั ดูแลการทำ� งานท่ตี อ่ เน่ือง
หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนับสนุน -
3.1.3 ปรับปรุงระบบการท�ำงานด้านความปลอดภัยทางถนนในลักษณะการบูรณาการให้เกิดประสิทธิภาพและ
ประสิทธิผลสามารถวัดผลสมั ฤทธิ์ ทัง้ ในด้านการดำ� เนนิ การระหวา่ งหน่วยงาน ระบบขอ้ มูล งบประมาณ สมรรถนะการท�ำงาน
ของฝ่ายปฏิบตั ิ ในภาพรวม โดยการปรบั อนกุ รรมการเพ่ือใหส้ อดคล้องกับกรอบภารกิจดา้ นบูรณาการในระดบั นโยบาย 4 ชดุ
ประกอบด้วย (1) อนุกรรมการด้านประสานงานและการงบประมาณ (2) อนุกรรมการด้านกฎหมายและการบังคับใช้
(3) อนกุ รรมการด้านการส่งเสรมิ และรณรงค์ใหค้ วามรู้ และ (4) อนกุ รรมการดา้ นวชิ าการและประเมนิ ผล
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงคมนาคม กระทรวงสาธารณสขุ
ส�ำนักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 117

ภาพที่ 3-2 ขอ้ เสนอการปรับโครงสรา้ งอนกุ รรมการดา้ นความปลอดภัยทางถนน
118 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3.1.4 ปรับปรุงกลไกการปฏิบัติงานของภาครัฐให้มีลักษณะบูรณาการ สามารถส่งเสริมการขับเคลื่อนนโยบาย
ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนไปสกู่ ารปฏบิ ตั ทิ ง้ั ในระดบั กระทรวงและระดบั ภมู ภิ าคทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ และสอดคลอ้ งกบั เปา้ หมาย
ทศวรรษความปลอดภัยทางถนนและทิศทางการพัฒนาประเทศในระยะยาว โดยใช้กลไกภาครัฐท่ีจะสนับสนุนการเช่ือมโยง
การปฏิบัติงานเพ่ือป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนระดับชาติไปสู่ระดับท้องถิ่นให้สามารถบริหารจัดการในพื้นท่ี รวมท้ังการ
ก�ำหนดกฎระเบยี บท่ไี มเ่ ปน็ อุปสรรคหรือเออื้ ต่อการปฏบิ ัติงานในระดับทอ้ งถ่นิ ตลอดจนสนบั สนนุ กลไกการรว่ มมอื กนั ระหวา่ ง
รฐั เอกชนประชาชน และประชาสังคม ในแบบประชารัฐใหเ้ ป็นจุดเชื่อมตอ่ ในการปอ้ งกันและลดอุบตั เิ หตทุ างถนนอยา่ งย่งั ยืน

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง / กรมสง่ เสริมการปกครองทอ้ งถ่ิน)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)
สำ� นกั งานต�ำรวจแหง่ ชาติ
3.1.5 เสริมสร้างขีดความสามารถการบรหิ ารจดั การความปลอดภัยทางถนนระดับท้องถ่นิ โดย
1) ก�ำหนดหลักการและแนวทางในการส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและกรุงเทพมหานครมีอ�ำนาจ
หน้าท่ีในการบริหารความปลอดภัยทางถนนในระดับจังหวัดและท้องถิ่น โดยแก้ไขระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการ
ปอ้ งกนั และลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนใหอ้ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ และกรงุ เทพมหานคร ในการจดั ตงั้ ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารความปลอดภยั
ทางถนนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ศปถ. อปท.) และศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนในเขตกรุงเทพมหานคร
(ศปถ. กทม.) และจัดท�ำแผนปฏิบัติการด้านความปลอดภัยทางถนนระดับท้องถิ่น เพื่อดูแลความปลอดภัยของโครงข่ายถนน
ที่รับผิดชอบ ให้ความรู้และการสร้างความตระหนักแก่ชุมชน การจัดหาบุคลากรด้านการแพทย์ฉุกเฉินท่ีสอดคล้องกับบริบท
ของพื้นท่ี พร้อมกับเกลี่ยหรือโอนบุคลากรและงบประมาณให้สอดคล้องกับภารกิจท่ี ถ่ายโอนไป รวมถึงสามารถมอบอ�ำนาจ
ให้องค์กรพัฒนาเอกชน ธุรกิจเพื่อสังคม ภาคประชาสังคม หรือชุมชนและประชาชนรับไปด�ำเนินการแทนได้ในกรณี
ทีไ่ ม่สง่ ผลกระทบตอ่ ประชาชน และไมน่ �ำไปสู่การทุจรติ
2) กำ� หนดให้ศูนย์อำ� นวยการความปลอดภัยทางถนนระดบั ท้องถิ่นน�ำเสนอข้อมลู จุดเสย่ี งอย่างสมำ่� เสมอ
หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนบั สนุน ส�ำนักงานคณะกรรมการการกระจายอ�ำนาจให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสริมการปกครองท้องถิ่น)
3.1.6 พัฒนาบุคลากรและปฏิรูประบบบริหารจัดการก�ำลังคนภาครัฐด้านความปลอดภัยทางถนนระดับอ�ำนวยการ
และระดับปฏบิ ัติการให้มปี ระสทิ ธิภาพ โดย
1) พัฒนาบคุ ลากรภาครัฐในหน่วยงานทเ่ี ก่ียวข้องในทุกระดบั ใหไ้ ด้รับความรู้ ความสามารถใหส้ อดคล้องกบั
การปฏบิ ตั งิ านดา้ นความปลอดภยั ทางถนน โดยเฉพาะการบรหิ ารนโยบาย เชงิ บรู ณาการ และการปฏบิ ตั งิ านดา้ นความปลอดภยั
ทางถนนในระดับจังหวัด
2) พัฒนาระบบพ่ีเล้ียงในระดับจังหวัด โดยก�ำหนดให้ ศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนนจังหวัด
ทำ� หน้าทพ่ี ่เี ล้ยี งให้กับศนู ยป์ ฏบิ ตั ิการอ�ำเภอ และ ศนู ยป์ ฏิบตั กิ ารทอ้ งถ่ินขนาดใหญ่ เชน่ เทศบาลเมอื ง และมอบให้ศนู ยป์ ฏบิ ตั ิ
การอำ� เภอท�ำหน้าทเี่ ปน็ พีเ่ ล้ียงให้กับศูนยป์ ฏบิ ตั ิการทอ้ งถ่ิน
3) พัฒนาหลักสูตรอบรมให้กับส่วนปฏิบัติการในแต่ละระดับ และก�ำหนดให้เลขานุการความปลอดภัย
ทางถนนในแต่ละระดับต้องไดร้ ับการอบรมในหลักสูตรดังกล่าว
4) จัดสรรงบประมาณเพ่ือสนับสนุนแผนงาน/โครงการ ตามแผนปฏิบัติการด้านความปลอดภัยทางถนน
ของจงั หวัด อำ� เภอ และทอ้ งถน่ิ เพอื่ ใหส้ ามารถด�ำเนินการได้ตลอดทง้ั ปี

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 119

5) วางระบบคา่ ตอบแทนและสทิ ธปิ ระโยชนข์ องขา้ ราชการและเจา้ หนา้ ทข่ี องรฐั ทงั้ ในสว่ นราชการ หนว่ ยงาน
ในกำ� กับของรัฐ และองคก์ รอสิ ระ ให้เหมาะสมตามลักษณะงาน ความเชยี่ วชาญ สมรรถนะ และความสลบั ซบั ซ้อนของงาน

หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง / กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถ่ิน)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)

3.2 การปฏริ ปู ระบบขอ้ มลู อบุ ตั เิ หตทุ างถนน เพอื่ ใหเ้ กดิ ขอ้ มลู อบุ ตั เิ หตทุ างถนนทม่ี คี ณุ ภาพและเปน็ เอกภาพ นำ� ไปสู่
การกำ� หนดนโยบายดา้ นความปลอดภยั ทางถนนระดบั ชาตแิ ละระดบั ทอ้ งถน่ิ ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ และการสอ่ื สารใหค้ วามรแู้ กส่ งั คม
เพอ่ื การเปลยี่ นแปลงไปสูส่ ังคมแหง่ ความปลอดภยั ทางถนน โดย

3.2.1 พัฒนาระบบข้อมลู กลางในการจัดเก็บข้อมูลการเสยี ชีวิต การบาดเจบ็ และ การเกดิ อุบัตเิ หตุอนั เนอ่ื งมาจาก
อบุ ตั เิ หตุทีเ่ ป็นไปตามมาตรฐานสากล โดยการก�ำหนดแนวทางในการบรู ณาการขอ้ มลู จากระบบฐานข้อมลู ระหว่างหน่วยงานที่
มีอยูใ่ นปัจจุบนั ในระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรวี ่าดว้ ยการป้องกันและลดอุบัตเิ หตทุ างถนน

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงสาธารณสุข (กรมควบคุมโรค)
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ
บรษิ ทั กลางคมุ้ ครองผูป้ ระสบภยั จากรถ จ�ำกัด

หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)
3.2.2 จัดตั้งระบบสารสนเทศกลางในการเช่ือมโยงข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน พร้อมก�ำหนดหน่วยงานรับผิดชอบ
หลกั ในการดแู ลระบบฯ รวมถงึ หลกั การ และแนวทางในการใช้ข้อมลู เพ่อื การกำ� หนดนโยบาย และ การสอ่ื สารประชาสัมพันธ์
การใหค้ วามรู้ และการตอ่ ยอดไปส่กู ารวิจยั และ ความร้ดู า้ นอบุ ัตเิ หตทุ างถนนใน เชิงนวัตกรรม

หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนบั สนุน กระทรวงสาธารณสขุ (กรมควบคุมโรค)
สำ� นกั งานต�ำรวจแหง่ ชาติ
บรษิ ัท กลางคมุ้ ครองผปู้ ระสบภยั จากรถ จำ� กัด
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)
กระทรวงดจิ ทิ ัลเพื่อเศรษฐกจิ และสงั คม
3.2.3 พฒั นาระบบจดั เก็บขอ้ มูลสาเหตุการเกดิ อบุ ัติเหตเุ ชงิ ลกึ ภายใตก้ รอบวสิ ยั ทัศน์ ปภ 4.0 โดยการพัฒนาระบบ
ขอ้ มลู และมาตรฐานการจดั เกบ็ ขอ้ มลู สำ� หรบั สาเหตกุ ารเกดิ อบุ ตั เิ หตเุ ชงิ ลกึ พรอ้ มจดั ตงั้ ทมี จดั เกบ็ ขอ้ มลู สาเหตกุ ารเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
น�ำไปสู่การใชข้ อ้ มูลเพอื่ การพัฒนาระบบความปลอดภัยทางถนนให้กับภาครัฐทมี่ ีประสิทธิภาพมากขน้ึ
หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนุน กระทรวงสาธารณสุข (กรมควบคุมโรค)
ส�ำนักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ
บรษิ ัท กลางคุม้ ครองผู้ประสบภยั จากรถ จำ� กดั
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)

120 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3.2.4 กำ� หนดหลกั การ และแนวทางในการพฒั นาและเชอื่ มโยงระบบขอ้ มลู อบุ ตั เิ หตรุ ะดบั ชาตแิ ละพน้ื ที่ โดยกำ� หนด
ในระเบียบและอนุบัญญัติด้านความปลอดภัยทางถนนให้จัดต้ังคณะท�ำงานบูรณาการข้อมูลอุบัติเหตุในระดับจังหวัด อ�ำเภอ
และท้องถิ่น และมีหน้าท่ีในการจัดเก็บข้อมูลการเสียชีวิต การบาดเจ็บ การเกิดอุบัติเหตุ ข้อมูลความเสี่ยงด้าน ถนน คน
และ ยานพาหนะในแต่ละระดับ รวมถึงแนวทางปฏิบัตใิ นการรายงานขอ้ มูลภายในจงั หวัดทุกเดอื น

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนบั สนุน กระทรวงสาธารณสุข (กรมควบคุมโรค)
สำ� นักงานตำ� รวจแห่งชาติ
บริษทั กลางคุ้มครองผปู้ ระสบภัยจากรถ จำ� กดั
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง)
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง / กรมทางหลวงชนบท)

3.3 การปฏริ ูปกฎหมายและการบงั คับใช้ เพื่อกำ� หนดแนวทางในการปฏบิ ัติราชการของหน่วยงานรฐั ทเี่ กี่ยวข้องกบั
ความปลอดภัยทางถนนทที่ ันสมัยและนำ� ไปสูก่ ารบังคับใช้กฎหมายทีม่ ปี ระสทิ ธภิ าพ โดย

3.3.1 ก�ำหนดแนวทางการท�ำงานของกฎหมายท่ีเกี่ยวข้องด้านความปลอดภัยทางถนนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
โดยก�ำหนดหน้าท่ีความรับผิดชอบของอนุกรรมการด้านกฎหมายและการบังคับใช้ในการจัดท�ำแผนปฏิบัติการด้านการปฏิรูป
กฎหมายในระดับ พระราชบัญญัติ และ อนุบัญญัติ ตลอดจนการจัดท�ำมาตรฐาน คู่มือ ท่ีจ�ำเป็นส�ำหรับการเสริมสร้าง
การทำ� งานดา้ นบงั คบั ใชก้ ฎหมายทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ และ เปน็ ไปในทศิ ทางเดยี วกนั รวมถงึ พจิ ารณาและจดั ทำ� ขอ้ เสนอเชงิ นโยบาย
ในการปรับปรุงกฎหมายความปลอดภัยทางถนนเสนอต่อประธานคณะกรรมการนโยบายป้องกันและลดอุบัติเหตุแห่งชาติ
และหนว่ ยงานทีร่ ับผิดชอบกฎหมาย และผลักดันใหเ้ กิดการปรับปรุงกฎหมายนั้น

หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนนุ สำ� นกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง / กรมส่งเสริมการปกครองทอ้ งถน่ิ )
กระทรวงคมนาคม (กรมขนส่งทางบก/กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท)
สำ� นักงานคณะกรรมการควบคุมเครอ่ื งด่ืมแอลกอฮอล์
3.3.2 เสรมิ สรา้ งประสิทธิภาพด้านการบงั คับใช้กฎหมาย โดย
1) ปรับปรุงระบบและแนวทางการบริหารจัดการค่าปรับจากการจราจรในการจัดสรรส่วนแบ่งค่าปรับ
และการนำ� สว่ นแบง่ คา่ ปรบั ไปใชป้ ระโยชนใ์ หเ้ กดิ ความเทา่ เทยี ม เสมอภาคในกลมุ่ ผปู้ ฏบิ ตั ิ หนว่ ยงาน และ มผี ลตอ่ การปอ้ งปราม
ไมใ่ หเ้ กดิ กระทำ� ผดิ ซำ�้ ไดอ้ ยา่ งแทจ้ รงิ รวมถงึ การปรบั ปรงุ ระเบยี บตามพระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. 2522 โดยเพมิ่ รายการ
คา่ ใชจ้ า่ ยในการดำ� เนนิ งาน เปน็ สว่ นหนง่ึ ของการจดั สรรสว่ นแบง่ คา่ ปรบั เพอ่ื นำ� มาใชใ้ นการบรหิ ารจดั การในการปฏบิ ตั ริ าชการ
บงั คบั ใชก้ ฎหมายของเจา้ พนกั งาน
2) การพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมในการบังคับใช้กฎหมาย และการสร้างความร่วมมือกับ
ภาคประชาชนในการใหข้ ้อมูลผูก้ ระท�ำผิดผา่ นระบบสนิ บนนำ� จับ
3) พัฒนาระบบฐานข้อมูลการกระท�ำผิดซ�้ำให้สามารถเช่ือมโยงและสามารถตรวจสอบประวัติการกระท�ำผิด
ระหว่างหนว่ ยงานบงั คับใชก้ ฎหมายในกระบวนการยตุ ธิ รรมได้
4) ก�ำหนดแนวทางในการจัดตั้งศาลจราจรตามข้อเสนอของ สปท. เพื่อน�ำไปสู่การพัฒนากลไกการบริหาร
จัดการการบังคับใชก้ ฎหมายความปลอดภัยทางถนนในการะบวนการยตุ ธิ รรมทมี่ ปี ระสิทธภิ าพ

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 121

5) ศึกษาแนวทางในการเพ่ิมประสิทธิภาพการฟื้นฟูผู้กระท�ำผิดคดีจราจรซ่ึงศาลได้ตัดสินความผิดแล้วเพ่ือ
ปอ้ งกนั การกลับมากระท�ำผดิ ซ้ำ� เช่น กรณีเมาแล้วขับ

6) จัดต้ังคณะท�ำงานส่ือสารสาธารณะความปลอดภัยทางถนน และก�ำหนดยุทธศาสตร์และแผนการส่ือสาร
ในการทำ� ความเขา้ ใจกบั สงั คม ถงึ ความจำ� เปน็ และสรา้ งความเขา้ ใจทถ่ี กู ตอ้ งเกยี่ วกบั การบงั คบั ใชก้ ฎหมายความปลอดภยั ทางถนน

หนว่ ยงานหลกั ส�ำนักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ
หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)
กระทรวงยตุ ิธรรม (กรมคมุ ประพฤต)ิ
ส�ำนักนายกรัฐมนตรี (กรมประชาสัมพันธ)์

3.4 การปฏริ ปู ดา้ นงบประมาณ เพอื่ สง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ กลไกจดั สรรงบประมาณและทรพั ยากรในการบรหิ ารความปลอดภยั
ทางถนนเชิงบูรณาการ โดย

3.4.1 เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการจดั แผนงานโครงการ การจดั สรรงบประมาณ การบรหิ าร และการตรวจสอบกระบวนการ
งบประมาณด้านความปลอดภัยทางถนน เพ่ือให้งบประมาณภาครัฐส่งเสริม คุณภาพชีวิตของประชาชนให้เกิดความปลอดภัย
จากอุบัติเหตุทางถนนและลดความเหล่ือมล�้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลอย่างเต็มที่ โดยให้มีการก�ำหนดกรอบ
การจัดสรรงบประมาณในระยะปานกลางที่มีความชัดเจน การจัดท�ำงบประมาณเชิงบูรณาการและเชิงพ้ืนที่ท่ีมีประสิทธิภาพ
และสอดคล้องกับเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ในการลดอุบัติเหตุทางถนนอย่างแท้จริง รวมท้ังจัดท�ำแผนบูรณาการงบประมาณ
ด้านความปลอดภยั ทางถนน

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง/ กรมสง่ เสริมการปกครองทอ้ งถนิ่ )
กระทรวงคมนาคม (กรมการขนสง่ ทางบก/ กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท)
กระทรวงสาธารณสขุ
ส�ำนกั งานตำ� รวจแหง่ ชาติ
3.4.2 แสวงหาแหลง่ ทนุ ในการท�ำงานท่ีหลากหลาย ต่อเน่ือง และย่ังยืน โดยการพฒั นากองทนุ ด้านความปลอดภยั
ทางถนนจากแหลง่ รายไดภ้ าครัฐท่เี ก่ียวขอ้ งกับความปลอดภยั ทางถนน อาทิ ค่าปรบั ค่าธรรมเนียม คา่ ภาษี เชน่ การระดมทุน
ในการทำ� งานจากภาคอุตสาหกรรมยานยนต์ เชน่ กองทนุ จากการบรจิ าคเงินโดยบริษทั ผ้ปู ระกอบการเมอื่ ขายรถใหมไ่ ด้ 1 คนั
จะบริจาคเข้ากองทุน 30 บาท
หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หน่วยงานสนับสนนุ สำ� นกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
กระทรวงคมนาคม (กรมการขนสง่ ทางบก)
กระทรวงอตุ สาหกรรม
3.4.3 ใช้เคร่ืองมือทางภาษีเพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกิดการผลิตและการบริการที่ส่งเสริมให้เกิดความปลอดภัย
ทางถนน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมการผลติ รถ องค์กรทีเ่ กีย่ วขอ้ งกบั การให้บรกิ ารดา้ นการขนสง่ ทางถนน และบริษัทประกันภยั
เชน่ การลดภาษที น่ี งั่ สำ� หรบั เดก็ รวมทง้ั เพอ่ื เปน็ ชอ่ งทางการเพม่ิ รายไดภ้ าครฐั โดยเรง่ รดั ใหม้ กี ารจดั เกบ็ ภาษหี รอื คา่ ธรรมเนยี ม
ท่ีเก็บจากผลิตภัณฑ์หรือวัตถุดิบที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุทางถนน เช่น การเพ่ิมภาษีในกรณีการผลิตกระบะท่ีมีแคป
และไมม่ ีอปุ กรณเ์ พ่อื ความปลอดภยั ส�ำหรับผู้โดยสาร

122 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงอุตสาหกรรม
กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)
คณะกรรมการกำ� กบั และสง่ เสริมการประกอบธุรกจิ ประกันภัย
สมาคมประกนั ภยั
3.4.4 เรง่ รดั การถา่ ยโอนภารกจิ ดา้ นการปอ้ งกนั และลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ พรอ้ มทงั้
เสริมสร้างศักยภาพให้แก่ท้องถ่ินให้มีความพร้อมในการด�ำเนินภารกิจเพ่ือให้ท้องถ่ินสามารถบริหารจัดการภารกิจได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ
หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนับสนนุ ส�ำนักงานคณะกรรมการการกระจายอำ� นาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่
กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถน่ิ )
3.4.5 สร้างระบบกลไกและเครือข่ายท่ีเข้มแข็งและมีประสิทธิภาพในการเชื่อมโยงความร่วมมือของภาคธุรกิจ
ในการระดมทุนจากภาคอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องในรูปแบบของทุนร่วมจ่าย (matching fund) ส�ำหรับการพัฒนางาน
ด้านความปลอดภัยทางถนนในรูปแบบธุรกจิ เพ่ือสงั คม
หน่วยงานหลกั กระทรวงอตุ สาหกรรม
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
3.4.6 ปรับระบบบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกันระหว่างคณะกรรมศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนนระดับ
จังหวัดในการพัฒนาระบบการป้องกันและลดอบุ ัติเหตุทางถนนตลอดทัง้ ปี ทั้งด้านบุคลากร เครือ่ งมอื /อปุ กรณใ์ นการบังคบั ใช้
กฎหมาย และโครงสร้างพ้ืนฐานท่ีเชื่อมโยงต้ังแต่ระดับชุมชน ต�ำบล อ�ำเภอ และจังหวัดเข้าด้วยกันเพ่ือลดข้อจ�ำกัดและ
เสริมสรา้ งการทำ� งานแบบบูรณาการในพน้ื ที่
หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หน่วยงานสนบั สนนุ ส�ำนักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ
กระทรวงสาธารณสขุ
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง/กรมส่งเสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ )
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)
3.4.7 ปรบั ปรงุ กระบวนการจดั ทำ� แผนพฒั นาระดับพื้นที่ให้เชื่อมโยงตง้ั แตร่ ะดบั ชุมชนถงึ ระดบั จงั หวดั โดย
1) ระดับหมู่บ้าน จัดท�ำแผนชุมชนท่ีใช้ข้อมูลและการมีส่วนร่วมของประชาชนผ่านเวทีประชาคมหมู่บ้าน
รวมทง้ั จดั ทำ� ข้อเสนอแผนงานโครงการทชี่ ุมชนต้องการ
2) ระดับต�ำบล เปิดเวทีประชาคมระดับต�ำบลโดยใช้ศูนย์อ�ำนวยการความปลอดภัยทางถนนระดับต�ำบล
ร่วมกับคณะกรรมการหมู่บ้าน สภาองค์กรชุมชน เข้ามาเป็นกลไกในการให้ค�ำปรึกษาต้ังแต่ระดับหมู่บ้านถึงต�ำบล เพ่ือจัดท�ำ
แผนพัฒนาตำ� บลและเสนอขอรับการจัดสรรงบประมาณจากสภาท้องถน่ิ ระดับต�ำบล
3) ระดบั อำ� เภอ เปน็ หนว่ ยบรู ณาการแผนพฒั นาตำ� บลใหเ้ ปน็ ไปในทศิ ทางทส่ี อดคลอ้ งกบั หลกั การจดั ทำ� แผน
และงบประมาณแบบมีส่วนรว่ ม
4) ระดบั จงั หวดั จัดท�ำแผนป้องกันและลดอบุ ัตเิ หตทุ างถนนระดบั จงั หวัดทสี่ อดคล้องกบั สภาพปัญหา และ
ความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง มีข้อมูลที่โปร่งใสชัดเจน มีกระบวนการท่ีเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่าง
กวา้ งขวาง บรู ณาการขอ้ เสนอแผนงานโครงการตามความตอ้ งการของประชาชนทเ่ี กนิ ขดี ความสามารถขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 123

ระดับต่ำ� กวา่ จังหวดั ขอ้ เสนอแผนงานโครงการของส่วนราชการในพ้นื ท่ี และยทุ ธศาสตร์จังหวดั ท่ีสอดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตร์ชาติ
และนโยบายรัฐบาล โดยแผนป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนระดับจังหวัดควรมีกรอบวงเงินที่ชัดเจนว่าเป็นกรอบวงเงิน
ตามภารกจิ จากกระทรวง และกรอบวงเงินตามคำ� ขอของจงั หวดั เช่น งบประมาณของจังหวัดหรือกลมุ่ จังหวดั

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง/กรมส่งเสรมิ การปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน)

3.5 ปฏิรูปการท�ำงานช่วงเทศกาล 7 วัน เพ่ือเพิ่มขีดความสามารถให้กับภาครัฐในการลดอุบัติเหตุทางถนน
ในชว่ งเทศกาลไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพในระยะเวลาสน้ั โดย

3.5.1 พัฒนาแนวทางการประเมินการด�ำเนินงานด้านความปลอดภัยทางถนนแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ (Performance
base Road Safety Assessment: PRSA) เพ่ือเป็นเคร่ืองมือส�ำคัญในการตัดสินใจเชิงนโยบายของศูนย์อ�ำนวยการความ
ปลอดภัยทางถนนได้อย่างแท้จริง และเป็นเคร่ืองมือในการวางแผนยุทธศาสตร์ระดับจังหวัด รวมท้ังมีกระบวนการพิจารณา
ทคี่ ำ� นงึ ถงึ ผลกระทบอยา่ งรอบดา้ น เพอื่ ใชส้ ำ� หรบั การกำ� หนดนโยบายและมาตรการปอ้ งกนั และลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนชว่ งเทศกาล
ทง้ั ในระดับส่วนกลางและพ้ืนท่ี

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนุน สำ� นักงานตำ� รวจแห่งชาติ
กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง /กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถ่นิ )
กระทรวงคมนาคม
3.5.2 ปรับปรุงกลไกและกระบวนการวิเคราะห์และการพยากรณ์การเกิดอุบัติเหตุทางถนนในช่วงเทศกาล
ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ เพอื่ นำ� ไปสกู่ ารวางแผนในการบรู ณาการระหวา่ งหนว่ ยงานภาครฐั ทเี่ กย่ี วขอ้ งพรอ้ มกบั พฒั นาระบบการตดิ ตาม
ตรวจสอบการด�ำเนินงานตามมาตรการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนแบบทันเวลาเพ่ือวางมาตรการในการป้องกันอุบัติเหตุ
เชิงรุก และควรลดข้ันตอนและระยะเวลาในการปฏิบัติงานในการรวบรวมข้อมูลโดยการใช้เทคโนโลยีในการประมวลผล
ทมี่ ีสมรรถนะสงู และรวดเร็ว
หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนบั สนุน ส�ำนกั งานต�ำรวจแหง่ ชาติ
กระทรวงสาธารณสขุ
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง /กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น)
กระทรวงคมนาคม
3.5.3 จัดท�ำแผนปฏิบัติราชการและงบประมาณแบบบูรณาการเพ่ือป้องกันและลดอุบัติเหตุ ทางถนนช่วงเทศกาล
ระหวา่ งหนว่ ยงานทเี่ กย่ี วขอ้ งทกุ ภาคสว่ น พรอ้ มกำ� หนดเปา้ หมายในการลดอบุ ตั เิ หตุ การบาดเจบ็ และการเสยี ชวี ติ และแผนการ
รณรงค์ ประชาสมั พันธ์ ในแตล่ ะชว่ งเทศกาลร่วมกัน เพอื่ ใหเ้ กดิ ทิศทางในการด�ำเนนิ งานทีเ่ ป็นเอกภาพ และดำ� เนินการรณรงค์
ประชาสัมพันธ์ และสร้างความรู้ความเข้าใจ ในการใช้รถใช้ถนนที่ปลอดภัยให้คลอบคลุม และสอดคล้องกับทุกกลุ่มเป้าหมาย
เปน็ ระยะเวลาไม่นอ้ ยกวา่ 2 สัปดาห์กอ่ นเทศกาล

124 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนบั สนุน ส�ำนกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
กระทรวงสาธารณสขุ
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง /กรมสง่ เสรมิ การปกครองสว่ นท้องถิน่ )
กระทรวงคมนาคม
3.5.4 เพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย โดยการจัดหาเครื่องมือ และกระบวนการบังคับใช้กฎหมายใน
ระดับพื้นท่ี พร้อมท้ังการปรับปรุงระเบียบการใช้งบประมาณส�ำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ครอบคลุมไปถึงการท�ำงาน
แบบบรู ณาการร่วมกบั หน่วยงานอ่ืน หรอื ร่วมกบั ภาคประชาชน เชน่ ดา่ นชุมชน ทง้ั ในช่วงเทศกาลและชว่ งปกติ
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนบั สนุน กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ )
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ
3.5.5 พัฒนาระบบประเมินการท�ำงานในช่วงเทศกาลท่ีมีประสิทธิภาพ ส�ำหรับการปรับปรุงการท�ำงานหลังช่วง
เทศกาล โดยระบบประเมินดังกล่าว สามารถน�ำมาวิเคราะห์การท�ำงานเชิงบูรณาการในพ้ืนที่ ประสิทธิภาพในการด�ำเนิน
มาตรการ ท่ีนอกเหนือไปจากจ�ำนวนการเสียชีวิต การบาดเจ็บ และอุบัติเหตุ หรือ การรายงานกิจกรรมที่ได้ด�ำเนินการ
แต่ไมม่ ีระบบประเมนิ ประสทิ ธิภาพ ประสิทธิผล
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนนุ สำ� นักงานตำ� รวจแหง่ ชาติ
กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง/กรมสง่ เสรมิ การปกครองสว่ นท้องถิน่ )
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)
3.5.6 พฒั นาระบบบรหิ ารจดั การกำ� ลงั คนประจำ� ศนู ยอ์ ำ� นวยการความปลอดภยั ทางถนนชว่ งเทศกาล โดยปรบั ปรงุ
ระเบียบสำ� นักนายกรัฐมนตรวี ่าดว้ ยการปอ้ งกนั และลดอบุ ตั ิเหตุทางถนนให้ศูนยอ์ �ำนวยการความปลอดภัยทางถนนสามารถยมื
ตวั บคุ คลากรจากหนว่ ยงานภาครฐั ทเ่ี กยี่ วขอ้ งมาชว่ ยปฏบิ ตั ริ าชการในชว่ งเทศกาล และจดั แบง่ กำ� ลงั คนในการรบั ผดิ ชอบภารกจิ
ภายใตร้ ปู แบบการทำ� งานทม่ี คี วามแตกตา่ งกนั อยา่ งเหมาะสม เชน่ ใหห้ นว่ ยงานปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ รบั ผดิ ชอบการจดั การจราจร
และ เจ้าหน้าท่ีต�ำรวจรับผิดชอบเฉพาะการบังคับใช้กฎหมายเท่านั้น รวมท้ัง ส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการป้องปราม
ดว้ ยมาตรการทางสังคม เชน่ การจดั ต้ังด่านชมุ ชน
หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนับสนุน สำ� นกั งานต�ำรวจแหง่ ชาติ
กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง/กรมสง่ เสริมการปกครองส่วนท้องถนิ่ )
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)
3.5.7 ส่งเสริมวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนผ่านการสื่อสารสาธารณะท่ีเหมาะสมตามกลุ่มเป้าหมายให้มี
การปรับพฤติกรรมท่ีจะลดการเกิดอุบัติเหตุท้ังต่อตนเองและผู้อื่น รวมทั้งมีการบริหารจัดการความเส่ียงด้านความปลอดภัย
ทางถนนอย่างเป็นระบบ

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 125

หน่วยงานหลัก สำ� นกั นายกรัฐมนตรี (กรมประชาสัมพนั ธ)์
หนว่ ยงานสนบั สนุน กองทนุ สนับสนุนการสรา้ งเสริมสุขภาพ
สำ� นกั งานเครือข่ายลดบุ ตั ิเหตุ มลู นิธเิ มาไม่ขบั

3.6 ปฏิรูปการวิจัยและพัฒนา เพ่ือพัฒนางานวิจัยและงานวิชาการท่ีจ�ำเป็นต่อการก�ำหนดนโยบายเพ่ือน�ำไปสู่
กระบวนการในการปรบั ปรงุ การบรหิ ารงานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของภาครฐั ใหส้ อดคลอ้ งกบั บรบิ ทของสงั คม รวมถงึ การ
ถ่ายทอดองคค์ วามรู้จากตน้ แบบการบรหิ ารนโยบายไปสกู่ ารปฏิบัติที่มปี ระสิทธิภาพ โดย

3.6.1 ผลักดันใหม้ หี นว่ ยงานดา้ นวชิ าการดา้ นความปลอดภยั ทางถนนระดบั ประเทศที่มีบทบาทหนา้ ที่ ดงั น้ี
1) เสนอแนะเชงิ นโยบายดา้ นความปลอดภยั ทางถนนตอ่ รฐั บาล พรอ้ มทง้ั ตดิ ตามและประเมนิ การขบั เคลอื่ น

นโยบายด้านความปลอดภยั ทางถนนระดบั ประเทศ
2) เชือ่ มโยงองค์กรระหวา่ งประเทศด้านความปลอดภยั ทางถนนในด้านองค์ความรู้ และงานวจิ ยั เพอื่ นำ� ไปสู่

การปอ้ งกันและลดอบุ ตั เิ หตุทางถนนส�ำหรับประเทศไทย
3) ศกึ ษาวจิ ยั เชงิ ลกึ เพอื่ พฒั นาหรอื ปรบั ปรงุ กฎเกณฑห์ รอื ประเภทของกฎหมายการประเมนิ ผลกระทบกอ่ น

ประกาศใช้ ใหค้ ำ� ปรกึ ษาเกย่ี วกบั กระบวนการประเมินผลกระทบกับหนว่ ยงานทีเ่ กี่ยวข้อง พิจารณาคณุ ภาพรายงานผลกระทบ
ของการออกกฎหมายของหนว่ ยงานตา่ ง ๆ รวมทงั้ กำ� หนดหลกั เกณฑใ์ นการรบั ฟงั ความคดิ เหน็ ของผทู้ เี่ กย่ี วขอ้ งกบั รา่ งกฎหมาย
ให้หน่วยงานของรัฐถือปฏิบัติให้เป็นแนวทางเดียวกัน และสนับสนุนการให้ข้อมูลแก่ประชาชนหรือผู้ที่อาจได้รับผลกระทบ
จากการร่างกฎหมาย

4) ส่งเสริมให้เกิดการยอมรับการใช้ยานพาหนะ และอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย มีมาตรฐาน และเป็นมิตร
กับผู้ใช้รถใช้ถนน เช่น การสนับสนุนให้เกิดการใช้อุปกรณ์เพ่ือความปลอดภัย และ การสร้างความเช้าใจกับผู้บริโภคในการ
ยอมรบั และใช้อปุ กรณท์ ี่ปลอดภยั

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หน่วยงานสนบั สนนุ สำ� นักงานตำ� รวจแห่งชาติ
กระทรวงสาธารณสขุ
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)
3.6.2 การพัฒนาความร่วมมือด้านความปลอดภัยทางถนนระหว่างประเทศ โดยการแสวงหาแนวทางความร่วมมือ
กับองค์การอนามัยโลก องค์การสหประชาชาติ และสถาบันการศึกษาระหว่างประเทศท่ีมีพันธกิจเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย
ทางถนนและการแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุทางถนน สร้างความรู้ความเข้าใจและแนวทางปฏิบัติท่ีถูกต้องเกี่ยวกับกฎหมายและ
ขอ้ ตกลงระหว่างประเทศให้กับทุกภาคสว่ นท่เี กีย่ วข้อง อาทิ ปัญหาอบุ ตั ิเหตุทางถนนในนกั ทอ่ งเท่ยี วชาวตา่ งชาติ ติดตามและ
เฝา้ ระวังมาตรการปอ้ งกันและลดอบุ ตั ิเหตุ ทางถนนที่อาจสง่ ผลกระทบทางการค้าและการลงทุน ตลอดจนสนับสนุนการศึกษา
งานวจิ ยั เก่ยี วกับพนั ธกรณีด้านอุบตั ิเหตทุ างถนนระหว่างประเทศ
หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนบั สนุน ส�ำนกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
กระทรวงสาธารณสขุ
กระทรวงคมนาคม (กรมทางหลวง/กรมทางหลวงชนบท/กรมการขนสง่ ทางบก)

126 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

ยุทธศาสตรท์ ี่ 2 การเสรมิ สร้างวฒั นธรรมความปลอดภยั ทางถนนอย่างย่ังยนื

อบุ ตั เิ หตทุ างถนนสง่ ผลกระทบตอ่ การพฒั นาประเทศโดยเฉพาะดา้ นสาธารณสขุ โดยรฐั ตอ้ งเสยี งบประมาณในการชดเชย
เชียวยา รวมถึงการรักษาพยาบาลส�ำหรับผู้ประสบเหตุ ซ่ึงยังไม่นับรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและถนนที่เสียหายจากอุบัติเหตุ
ทางถนนในคร้ังหนึ่งๆ ซ่ึงนับเป็นการสูญเสียทางเศรษฐกิจโดยส่งผลกระทบท�ำให้ GDP ของประเทศไทยไทยลดลงไปถึง
เกอื บร้อยละ 3 หรือคิดเปน็ มูลคา่ กว่า 2 แสนล้านบาทตอ่ ปี ซ่งึ เท่ากับการสรา้ งสนามบนิ สวุ รรณภูมอิ ีกแห่งไดท้ กุ ๆ ปี และพบว่า
ประเทศไทยใช้งบประมาณด้านอุบัติเหตุค่อนข้างน้อยเม่ือเทียบกับต่างประเทศหรือเทียบกับมูลค่าความเสียหายท่ีเกิดข้ึน
ประมาณรอ้ ยละ 50 ของเงนิ งบประมาณจะใชเ้ พอ่ื ยทุ ธศาสตรด์ า้ นวศิ วกรรม รองลงมาคอื ใชย้ ทุ ธศาสตรด์ า้ นการบงั คบั ใชก้ ฎหมาย
ยุทธศาสตรด์ ้านการศึกษา ยทุ ธศาสตร์ดา้ นการประเมนิ และท่นี ้อยท่ีสุดคอื ยุทธศาสตรด์ า้ นการแพทย์ฉุกเฉนิ

อย่างไรก็ตาม หลักการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนตามค�ำแนะน�ำขององค์การอนามัยโลกให้ความส�ำคัญกับการ
ปอ้ งกนั ปจั จยั เสยี่ งตอ่ การเกดิ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนใน 3 ระยะ ไดแ้ ก่ ระยะปฐมภมู ิ (Primary Prevention) ระยะทตุ ยิ ภมู ิ (Secondary
Prevention) และ ระยะตติยภูมิ (Tertiary Prevention) และบทเรียนในต่างประเทศแสดงให้เห็นถึงการจัดการความเส่ียง
ต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนโดยให้ความส�ำคัญกับการแก้ไขปัญหาให้กับกลุ่มเส่ียงแบบเฉพาะเจาะจง พร้อมกับการพัฒนา
การใชม้ าตรการทางกฎหมายใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพซง่ึ เปน็ การปอ้ งกนั ปจั จยั การเกดิ อบุ ตั เิ หตใุ นระยะตน้ และเกดิ ความยง่ั ยนื มากกวา่
การแก้ไขปัญหาทางด้านวิศวกรรม โดยเฉพาะการแก้ไขจุดเส่ียงมากนักในปัจจุบันซ่ึงเป็นการแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ ทั้งนี้
เนอ่ื งมาจากการแกไ้ ขปญั หาด้านถนนเป็นส่ิงทป่ี ระเทศเหลา่ น้ันใหค้ วามส�ำคัญและดำ� เนนิ การมาในระยะต้นๆ

ดังนนั้ การเสริมสรา้ งวัฒนธรรมความปลอดภยั ทางถนนอยา่ งย่ังยนื ในแผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2560 –
2564 จึงใช้กรอบของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 12 ยุทธศาสตร์ท่ี 1 การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพ
ทุนมนุษย์ โดยการให้ความส�ำคัญกับการลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ และให้ทุกภาคส่วนค�ำนึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพ
นอกจากนย้ี งั มงุ่ เนน้ การสง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ ความปลอดภยั ในระดบั Primary Prevention ทย่ี งั่ ยนื มากกวา่ การแกไ้ ข หรอื ฟน้ื ฟสู ภาพ
ภายหลังการเกิดอุบัติเหตุทางถนนซึ่งเป็นการแก้ปัญหาอุบัติเหตุท่ีปลายทางไม่ก่อให้เกิดความย่ังยืน โดยการสร้างวัฒนธรรม
ความปลอดภัยทางถนนส�ำหรับประชาชนและผู้ใช้รถใช้ถนนในทุกกลุ่ม ควบคู่ไปกับการจัดการเพื่อลดความสูญเสีย
จากปัจจัยเสี่ยงหลักในการเกิดอุบัติเหตุทางถนน การพัฒนาระบบท่ีเอื้อต่อความปลอดภัยส�ำหรับผู้ใช้รถใช้ถนนท่ีเป็นไปตาม
มาตรฐานสากล

เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ สร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในทุกช่วงวัย ส่งเสริมระบบท่ีเอ้ือต่อความปลอดภัย
ลดปัจจยั เสี่ยงหลักด้วยแนวคดิ เชงิ บูรณาการ วางรากฐานสงั คมแห่งการเรียนรู้

ตัวช้ีวดั เชงิ ยุทธศาสตร์ อตั ราการเสียชวี ติ อุบตั เิ หตทุ างถนนจากปัจจัยเส่ยี งหลักลดลงรอ้ ยละ 25 ใน 5 ปี

1. วตั ถปุ ระสงค์
1.1 เพือ่ เสรมิ สรา้ งวฒั นธรรมความปลอดภยั ทางถนนสำ� หรบั ประชาชนทุกกลมุ่ และทกุ ชว่ งวัย
1.2 เพ่ือปรับปรุงระบบการจัดการปัจจัยเส่ียงหลักที่น�ำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุทางถนน และน�ำไปสู่การลดอัตรา

ความสูญเสียจากพฤติกรรมการขับข่ีที่ไม่เหมาะสม อันได้แก่ เมาแล้วขับ ขับรถเร็ว รถจักรยานยนต์ และความปลอดภัย
ในการเดนิ ทางของเดก็ และเยาวชน

1.3 เพ่อื ปรบั ปรงุ และส่งเสริมระบบการจัดการอุบตั ิเหตทุ างถนนในกลมุ่ นักท่องเทย่ี ว

1 ความปลอดภัยบนท้องถนน…สร้างได้ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ท่ีมา http://blogs.worldbank.org/eastasiapacific/th/thailand-road-safety-will-never-
happen-accident สบื ค้นเมือ่ วนั ท่ี 12 เมษายน 2560
2 โครงการการลงทุนในมาตรการลดอบุ ตั เิ หตุจราจรที่เหมาะสม เพื่อตอบสนองทศวรรษความปลอดภยั . มหาวิทยาลยั นเรศวร (2554)

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 127

2. เป้าหมายและตัวช้ีวัด
เป้าหมายท่ี 1 สร้างพฤติกรรมด้านความปลอดภัยทางถนนในกลุ่มเยาวชน มีเป้าหมายเพื่อการสร้างจิตส�ำนึก

และพฤตกิ รรมการใช้รถใช้ถนนท่ถี ูกตอ้ งตงั้ แต่ปฐมวยั จากการเรียนรทู้ ้ังจากการเรียนในหลกั สตู รและสภาพแวดลอ้ มทางสงั คม
ตวั ชว้ี ดั ที่ 1.1 อตั ราการเกิดอบุ ัตเิ หตทุ างถนนในกลุม่ เยาวชนลดลงอยา่ งต่อเน่ืองไมน่ ้อยกว่า ร้อยละ 5 ต่อปี
ตัวชว้ี ดั ที่ 1.2 จำ� นวนชั่วโมงการเรียนรู้ตามหลกั สตู รของกระทรวงศกึ ษาธกิ ารเพิม่ ขนึ้
ตวั ชว้ี ดั ที่ 1.3 หลักสูตรด้านความปลอดภัยทางถนนท่ีเหมาะสมส�ำหรับแต่ละช่วงวัย ถูกบรรจุเข้าในหลักสูตร

ของกระทรวงศึกษาธกิ าร
ตัวชี้วดั ที่ 1.4 กิจกรรมเรยี นรู้เพ่มิ เติมด้านความปลอดภัยทางถนนในสถานศึกษาเพ่อื เสริมสร้าง
การรบั รู้ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนของเยาวชนเพมิ่ ข้ึน
ตวั ชี้วัดท่ี 1.6 พื้นที่ปลอดภัยทางถนนบริเวณสถานศึกษาและชุมชนที่เอ้ือต่อการสร้างการรับรู้การใช้ถนน

และทางเดินเท้าเพ่ิมขน้ึ
ตวั ชี้วดั ท่ี 1.7 การรับร้ถู ึงสิทธิและหนา้ ทีข่ องการใชถ้ นนและทางเดินเทา้ ท่ีปลอดภยั ของเยาวชน

เป้าหมายท่ี 2 ส่งเสริมวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนในสังคม มีเป้าหมายเพ่ือส่งเสริมความเข้าใจท่ีถูกต้อง
ในการใชร้ ถใชถ้ นนท่ปี ลอดภัย รวมถึงการสร้างจติ สำ� นกึ ขับขี่ปลอดภัย และการมีนำ�้ ใจในการใชร้ ถใช้ถนนในสังคม

ตัวชว้ี ดั ท่ี 2.1 ระดบั คะแนนของดัชนีการรับรู้วฒั นธรรมความปลอดภัยทางถนนเพม่ิ ขึ้นอย่างต่อเนอ่ื ง
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 2.2 สัดส่วนการแสดงความคิดเห็นใน social media ในเชงิ บวกต่อนโยบายและการบงั คับใช้กฎหมาย
ดา้ นความปลอดภยั ทางถนนอย่ใู นระดบั ดี
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 2.3 สดั สว่ นการใหข้ อ้ มลู ขา่ วสารทถ่ี กู ตอ้ งและมปี ระสทิ ธภิ าพผา่ นชอ่ งทางการสอื่ สารหลากหลายรปู แบบ
ตลอดทั้งปี
ตวั ช้ีวดั ท่ี 2.4 การรายงานข่าวด้านอุบตั ิเหตุทางถนนทเ่ี นน้ คุณภาพเชงิ ลกึ เพมิ่ ขนึ้
เปา้ หมายท่ี 3 สง่ เสรมิ ให้เกดิ ผู้ขับข่ีคุณภาพ
ตวั ชว้ี ดั จำ� นวนผขู้ บั ขท่ี ผี่ า่ นการคดั กรองอยา่ งมคี ณุ ภาพไมน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 80 เมอื่ สน้ิ สดุ แผนแมบ่ ทความปลอดภยั
ทางถนน ฉบบั ที่ 4
เปา้ หมายท่ี 4 เพ่มิ ประสทิ ธิภาพการจัดการปจั จยั เส่ยี งหลกั ท่นี �ำไปสูก่ ารเกิดอบุ ตั ิเหตทุ างถนนในผ้ใู ช้รถใชถ้ นน
ทุกกลุ่ม มีเป้าหมายเพ่ือลดอัตราความสูญเสียจากพฤติกรรมการขับขี่ท่ีไม่เหมาะสม อันได้แก่ เมาแล้วขับ ขับรถเร็ว
รถจกั รยานยนต์ และความปลอดภัยในการเดนิ ทางของเดก็ และเยาวชน
ตัวชว้ี ัดที่ 4.1 จ�ำนวนคดีอุบัติเหตุทางถนนจากความเร็วลดลงไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 เม่ือส้ินสุดแผนแม่บท
ความปลอดภยั ทางถนน ฉบบั ที่ 4
ตัวช้ีวดั ที่ 4.2 อตั ราการเกดิ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนในกลมุ่ เดก็ และเยาวชนลดลงอยา่ งตอ่ เนอื่ งไมน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 5 ตอ่ ปี
ตวั ชี้วดั ที่ 4.3 อตั ราการเกิดอุบัติเหตุเมาแล้วขับลดลงอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกวา่ ร้อยละ 5 ตอ่ ปี
ตวั ชี้วัดที่ 4.4 อตั ราการเกดิ อบุ ัตเิ หตุในกลุม่ ผ้ใู ช้รถจักรยานยนต์ลดลงอย่างต่อเนื่องไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 5 ตอ่ ปี
เปา้ หมายที่ 5 ลดและปอ้ งกันความเสีย่ งตอ่ การเกิดอบุ ัติเหตทุ างถนนในกลุม่ นกั ท่องเท่ยี ว
ตวั ชว้ี ัดท่ี 5.1 จ�ำนวนอบุ ตั ิเหตทุ างถนนทเ่ี กิดขึน้ กับนกั ท่องเท่ียวลดลงลดลงไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ 5 ต่อปี
ตัวช้วี ดั ที่ 5.2 สดั สว่ นค่าใช้จา่ ยในการดแู ลรกั ษานกั ท่องเทย่ี วจากอบุ ัตเิ หตุทางถนนลดลง

128 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3. กลยทุ ธ์
3.1 สง่ เสรมิ การเรยี นรแู้ ละสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนในกลุ่มเยาวชน โดย

3.1.1 ปรบั ปรงุ หลกั สตู รดา้ นความปลอดภยั ทางถนนทม่ี คี วามหลากหลายใหม้ เี พยี งหลกั สตู รเดยี วและผลกั ดนั ใหบ้ รรจุ
ในหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ โดยการวิเคราะห์ถึงความเหมาะสมของหลักสูตรในด้านเน้ือหาที่เหมาะสมกับกลุ่มอายุ
ระยะเวลาในการเรียนรูท้ ่ีสมดลุ กบั การเรียนรู้ในกลมุ่ สาระ การเรยี นรอู้ ื่น ๆ ส่อื การเรียนรู้ และระบบการประเมนิ ผลการเรยี นรู้

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงศกึ ษาธิการ
หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตรแ์ ละนวตั กรรม
ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน
สำ� นักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการสง่ เสริมการศึกษาเอกชน
3.1.2 สร้างระบบกลไกและเรือข่ายท่ีเข้มแข็งและมีประสิทธิภาพในการจัดกิจกรรมเรียนรู้เพิ่มเติม เพ่ือเสริมสร้าง
การรบั รดู้ ้านความปลอดภยั ทางถนนของเยาวชนในสถานศกึ ษา
หน่วยงานหลัก กระทรวงศึกษาธิการ
หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงการอดุ มศึกษา วทิ ยาศาสตร์และนวตั กรรม
ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน
สำ� นักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการสง่ เสรมิ การศึกษาเอกชน
3.1.3 พฒั นาระบบบรหิ ารจดั การการเรยี นรดู้ า้ นความปลอดภยั ทางถนนในสถานศกึ ษา โดยการสง่ เสรมิ บทบาทของ
ชมรมผปู้ กครองและครู โรงเรียน และนักเรยี นในการดูแลความปลอดภยั ในการเดินทางสำ� หรบั นักเรยี น
หนว่ ยงานหลัก กระทรวงศึกษาธกิ าร
หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงการอุดมศึกษา วทิ ยาศาสตร์และนวัตกรรม
สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน
ส�ำนกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถิ่น)
3.1.4 ปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่เอ้ือต่อการเรียนรู้ของนักเรียน และเกิดความปลอดภัยในการเดินทาง โดยการ
ปรบั ปรุงภูมทิ ศั น์และสภาพแวดลอ้ มทางถนนในสถานศึกษาและบรเิ วณรอบสถานศึกษาให้มคี วามปลอดภยั เช่น การปรบั ปรุง
ทางเทา้ ทป่ี ลอดภยั การปรบั ปรงุ ทางขบั ขรี่ ถจกั รยาน การตดิ ตง้ั ปา้ ยจราจร การตดิ ตง้ั เครอ่ื งชะลอความเรว็ หนา้ โรงเรยี น เปน็ ตน้
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงศึกษาธกิ าร
หน่วยงานสนบั สนุน กระทรวงคมนาคม
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตรแ์ ละนวัตกรรม
สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน
ส�ำนักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา
สำ� นกั งานคณะกรรมการสง่ เสรมิ การศกึ ษาเอกชน
กระทรวงมหาดไทย (กรมส่งเสรมิ การปกครองทอ้ งถ่นิ )

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 129

3.1.5 จดั ทำ� มาตรการชมุ ชน/สถานศกึ ษาเพ่ือถนนปลอดภัยส�ำหรบั สถานศึกษา
หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนบั สนุน กระทรวงการอดุ มศึกษา วทิ ยาศาสตรแ์ ละนวัตกรรม
กระทรวงมหาดไทย (กรมการปกครอง / กรมสง่ เสริมการปกครองท้องถนิ่ )
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน
สำ� นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา
สำ� นกั งานคณะกรรมการส่งเสรมิ การศึกษาเอกชน

3.1.6 พัฒนาระบบ/กลไกการร้องเรียนเกี่ยวกับจุดเส่ียงหรือความอันตรายจากการเดินทางส�ำหรับนักเรียน
เพอ่ื นำ� ไปสกู่ ารปรบั ปรงุ สภาพแวดลอ้ ม และลดพฤตกิ รรมเสยี่ งตอ่ การเกดิ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนในบรเิ วณโรงเรยี นและรอบสถานศกึ ษา

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนับสนุน กระทรวงการอดุ มศกึ ษา วิทยาศาสตร์และนวตั กรรม
กระทรวงมหาดไทย (กรมส่งเสรมิ การปกครองท้องถน่ิ )
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน
สำ� นกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา
ส�ำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน

3.2 สร้างการเรียนรู้วัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนในสังคมไทย เพื่อส่งเสริมความเข้าใจท่ีถูกต้องในการใช้รถ
ใช้ถนนท่ปี ลอดภยั รวมถงึ การสร้างจติ สำ� นึกขบั ข่ีปลอดภยั และการมีน�้ำใจในการใชร้ ถใชถ้ นนในสงั คม โดย

3.2.1 จัดทำ� ดชั นวี ดั การรบั ร้วู ฒั นธรรมความปลอดภยั (Traffic Safety Culture Index) พรอ้ มกับการพัฒนาระบบ
การตดิ ตามดัชนีการรบั รวู้ ฒั นธรรมความปลอดภยั และรายงานผลให้ประชาชนทราบทุกปี

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนุน ส�ำนักนายกรฐั มนตรี (กรมประชาสัมพนั ธ์)
3.2.2 จดั ทำ� แผนการรณรงค์ ประชาสมั พันธ์ และก�ำหนดประเดน็ การขบั เคลือ่ นนโยบายร่วมกนั เพ่ือใหเ้ กดิ ทิศทาง
ในการด�ำเนินงานท่ีเป็นเอกภาพ และด�ำเนินการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ และสร้างความรู้ความเข้าใจ ในการใช้รถใช้ถนน
ทป่ี ลอดภยั ใหค้ ลอบคลุม และสอดคลอ้ งกับทุกกล่มุ เปา้ หมายอยา่ งต่อเนือ่ ง
หนว่ ยงานหลัก ส�ำนักนายกรฐั มนตรี (กรมประชาสัมพนั ธ์)
หน่วยงานสนบั สนุน กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
กองทุนสนับสนนุ การสร้างเสรมิ สุขภาพ
สำ� นกงานเครือข่ายอุบัตเิ หตุ
มลู นธิ ิเมาไมข่ บั
3.2.3 สร้างเครือข่ายสื่อมวลชน เช่น ส่ือสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ และส่ือสังคมออนไลน์ พร้อมกับพัฒนาระบบ
การส่ือสาระหว่างเครือข่าย เพื่อให้เกิดกระบวนการท�ำงานด้านการสื่อสารสาธารณะท่ีมีประสิทธิภาพ ด้วยข้อมูลท่ีมีคุณภาพ
เพื่อน�ำไปสู่กระบวนการสื่อสารสรา้ งวฒั นธรรมความปลอดภยั ทางถนนในสงั คมท่มี ปี ระสิทธิภาพ

130 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หน่วยงานหลกั ส�ำนกั นายกรฐั มนตรี (กรมประชาสัมพันธ)์
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กองทนุ สนบั สนนุ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ
สำ� นกั งานเครอื ข่ายอุบตั ิเหตุ

มูลนธิ เิ มาไมข่ บั

3.2.4 สนับสนนุ การจัดท�ำระบบฐานขอ้ มลู ข่าวอบุ ตั ิเหตุทางถนน (Media Watch) ซง่ึ เปน็ ข้อมูลเชงิ คณุ ภาพทมี่ ผี ล

ตอ่ การเปลยี่ นแปลงนโยบายทส่ี �ำคัญในระดับประเทศได้
หน่วยงานหลัก ส�ำนกั นายกรฐั มนตรี (กรมประชาสมั พันธ)์
หน่วยงานสนบั สนนุ กองทนุ สนบั สนนุ การสร้างเสรมิ สุขภาพ
ส�ำนกงานเครอื ขา่ ยอุบตั ิเหตุ

มลู นธิ ิเมาไมข่ ับ

3.2.5 จดั ทำ� สือ่ เพ่อื ก่อใหเ้ กดิ การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการใช้รถใช้ถนนที่ปลอดภยั ส�ำหรบั ผู้ใช้รถใช้ถนน
หน่วยงานหลัก ส�ำนกั นายกรัฐมนตรี (กรมประชาสัมพันธ)์
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กองทุนสนบั สนนุ การสรา้ งเสริมสุขภาพ
ส�ำนกงานเครือข่ายอบุ ัตเิ หตุ

มูลนธิ เิ มาไมข่ ับ

3.3 ส่งเสริมคุณภาพผู้ขับขี่ เพื่อสร้างผู้ขับขี่ที่มีความรู้และทัศนคติท่ีดีต่อการขับขี่ท่ีปลอดภัย รวมถึงการมีพฤติกรรม

การขบั ข่ีท่ปี ลอดภัยด้วยการเรยี นรู้ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติทีม่ ีคณุ ภาพตามาตรฐานสากล โดย

3.3.1 ปรับปรุงหลักสูตรอบรมเพ่ือขอรับใบอนุญาตขับขี่ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ที่มีคุณภาพให้สอดคล้อง

กบั ทกั ษะและความรบั ผดิ ชอบทแี่ ตกตา่ งกนั ของรถแตล่ ะประเภท พรอ้ มทง้ั ปรบั ปรงุ กระบวนการทดสอบทง้ั ภาคทฤษฎแี ละภาค

ปฏบิ ัติท่มี ีความเขม้ ขน้ มากขน้ึ

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงคมนาคม (กรมการขนสง่ ทางบก)

หนว่ ยงานสนับสนนุ -

3.3.2 ปรบั ปรงุ หลกั สตู รเพอ่ื ตอ่ ใบอนญุ าตทงั้ ในดา้ นเนอื้ หา และ จำ� นวนชว่ั โมงใหเ้ ขม้ ขน้ และทนั ตอ่ สภาพการจราจร

ในปัจจุบันมากข้ึน รวมถึง ทบทวนความเหมาะสมในการออกใบอนุญาตขับรถในกลุ่มเยาวชน กลุ่มผู้สูงอายุ และกลุ่มท่ีมี

โรคประจ�ำตัวทีอ่ าจส่งผลต่อสมรรถนะในการขับข่ี

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม (กรมการขนสง่ ทางบก)

หนว่ ยงานสนบั สนุน -

3.3.3 จัดท�ำระบบบริหารจัดการในการควบคุมโรงเรียนสอนขับรถให้ครอบคลุมและมีคุณภาพ โดยต้องค�ำนึงถึง

การลดภาระและอุปสรรคในการเข้าถึงการอบรมของผู้เรียน รวมถึง ระยะเวลา และค่าใช้จ่ายในการอบรมท่ีเหมาะสม

และไม่ขัดตอ่ การสรา้ งพฤตกิ รรมและทศั นคตกิ ารไดร้ บั ใบอนุญาตขบั ขี่

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)

หน่วยงานสนับสนนุ -

3.3.4 จดั ใหม้ รี ะบบการฝกึ การรบั รอู้ นั ตราย (Hazard Perception) กบั ผเู้ ขา้ รบั การอบรม เพอื่ ขอหรอื ตอ่ ใบอนญุ าต

เช่นการจดั หาเคร่ืองฝึกหัดขับรถเบอ้ื งต้น

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 131

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)

หนว่ ยงานสนบั สนนุ -

3.3.5 เร่งผลกั ดันให้หลกั สตู รอบรมสำ� หรับผขู้ อรับใบอนุญาตขบั ข่ีมีผลบงั คบั ใช้โดยเร็ว โดยด�ำเนนิ การควบค่กู ับการ

ส่อื สารสาธารณะเพอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจกบั สงั คม เพอ่ื ลดกระแสต่อต้านและทราบถึงวตั ถุประสงค์ที่สำ� คัญของนโยบาย

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)

หนว่ ยงานสนับสนนุ ส�ำนักนายกรัฐมนตรี (กรมประชาสัมพนั ธ์)

3.3.6 จัดท�ำระบบตดั แตม้ และการยดึ ใบอนุญาตขับข่ที ีม่ ีประสิทธภิ าพ ผ่านระบบอเิ ล็กทรอนิกส์

หน่วยงานหลกั สำ� นักงานต�ำรวจแห่งชาติ

หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)

3.3.7 ปรับปรุงกฎหมายและระเบียบ และพัฒนาระบบบริหารจัดการเพื่อรองรับการบังคับใช้กฎหมายใบอนุญาต

ขับขี่ ตามกรอบแนวคิด “ออกยาก ยึดง่าย” เพ่ือสร้างการรับรู้ต่อสังคมถึงการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง และเป็นธรรม

กับประชาชนทุกกลุม่

หนว่ ยงานหลัก สำ� นักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ

หน่วยงานสนบั สนนุ กระทรวงคมนาคม (กรมการขนส่งทางบก)

กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )

3.4 เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการจดั การปจั จยั เสยี่ งหลกั ทน่ี ำ� ไปสกู่ ารเกดิ อบุ ตั เิ หตทุ างถนนในผใู้ ชร้ ถใชถ้ นนทกุ กลมุ่ เพอื่ ลดอตั รา
ความสญู เสียจากพฤตกิ รรมการขับขี่ที่ไมเ่ หมาะสม อันไดแ้ ก่ เมาแล้วขับ ขบั รถเรว็ รถจักรยานยนต์ และความปลอดภัยในการ
เดินทางของเด็กและเยาวชน และ กลุม่ นักท่องเทยี่ ว โดย

3.4.1 เพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายเพ่ือลดปัจจัยเส่ียงหลัก โดยการจัดหาอุปกรณ์การบังคับใช้กฎหมาย
เช่น เครื่องตรวจจับความเร็ว เครื่องตรวจปริมาณแอลกอฮอล์ ที่เพียงพอต่อการท�ำงานในการบังคับใช้กฎหมาย และก�ำหนด
แนวทางใชเ้ ครอ่ื งมอื ในการปฏบิ ตั งิ านของเจา้ หนา้ และการซอ่ มบำ� รงุ ทไ่ี วใ้ นระเบยี บสำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาติ รวมถงึ การปรบั ปรงุ
กฎหมายให้มีบทลงโทษสงู ขนึ้

หน่วยงานหลัก ส�ำนกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
หน่วยงานสนบั สนุน กระทรวงคมนาคม (กรมการขนสง่ ทางบก / กรมทางหลวง /
กรมทางหลวงชนบท)
กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั )
3.4.2 จดั ทำ� แผนระยะสน้ั กลาง และยาว ในการลดความเรว็ ในเขตเมอื งใหส้ อดคลอ้ งกบั บรบิ ทของผงั เมอื งและลำ� ดบั
ช้ันหน้าทข่ี องถนน ของประเทศไทย ท้งั ในด้านกฎหมาย กฎกระทรวงตามพระราชบัญญัติ ทางหลวง หลกั เกณฑ์มาตรฐานการ
จดั การดา้ นวิศวกรรมจราจร การบงั คับใชก้ ฎหมายการ สรา้ งความรู้ ความเข้าใจ
หน่วยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภยั )
หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงคมนาคม
กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสริมการปกครองส่วนทอ้ งถิ่น/กรมโยธาธิการ
และผังเมือง)
ส�ำนกั งานตำ� รวจแห่งชาติ

132 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

3.4.3 พัฒนากลไกและระบบในการเสรมิ สรา้ งความปลอดภัยทางถนนในกลุ่มเด็ก โดยการผลกั ดนั ให้มีการบงั คบั ใช้

รถโรงเรยี นท่ปี ลอดภยั ตามมาตรฐานกรมการขนสง่ ทางบก พัฒนาเส้นทางในการเดินทางไปโรงเรียนทปี่ ลอดภัย (Safe Route

to School) จัดท�ำมาตรฐานท่ีน่ังเด็กและจุดยึดที่นั่งในรถ จัดท�ำมาตรฐานหมวกนิรภัยส�ำหรับเด็ก รวมถึงการรณรงค์

การเสรมิ สรา้ งความปลอดภยั ทางถนนในกลุ่มเด็ก

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย)

หนว่ ยงานสนบั สนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสริมการปกครองสว่ นท้องถิ่น)

กระทรวงคมนาคม

กระทรวงอตุ สาหกรรม

3.4.4 ก�ำหนดแนวทาง และจัดท�ำตัวชี้วัดเชิงคุณภาพการท�ำงานของสถาบันการศึกษาเรื่องความปลอดภัย

ในการเดินทางของนกั เรยี น นกั ศึกษา โดยค�ำนงึ ถึงสภาพบรบิ ทของแต่ละพ้ืนทีท่ ่ีแตกต่างกัน

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงมหาดไทย (กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั )

หนว่ ยงานสนบั สนุน กระทรวงมหาดไทย (กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น)

3.4.5 ก�ำหนดแนวทางปฏิบัติในการทดสอบปริมาณแอลกอฮอล์ส�ำหรับผู้ขับข่ีประสบอุบัติเหตุทุกกรณี

รวมถึง เพิ่มความเข้มข้นในการลงโทษผู้ขับขี่ดื่มแล้วขับ โดยพิจารณาทบทวนความเป็นไปได้ในการควบคุมรถและให้ผู้ท่ี

ไม่ไดด้ ่มื แล้วขบั มาเป็นผ้รู ับรถแทน

หนว่ ยงานหลัก สำ� นักงานตำ� รวจแหง่ ชาติ

หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงสาธารณสุข

กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภยั )

กระทรวงคมนาคม

3.4.6 พัฒนาระบบการฟน้ื ฟูผู้กระทำ� ผดิ ด่ืมแลว้ ขบั โดยกำ� หนดใหม้ ีมาตรฐานหลักสตู รการอบรม แบบเปน็ ล�ำดับขนั้

ตามระดบั ความผดิ ซำ�้ เพม่ิ จำ� นวนบคุ ลากรของกรมคมุ ประพฤตใิ หเ้ พยี งพอตอ่ การดำ� เนนิ การ มกี ารกำ� หนดสดั สว่ นคา่ ปรบั บางสว่ น

มาตงั้ เปน็ กองทนุ เพอ่ื กจิ กรรมการบำ� เพญ็ ประโยชน์ ฟน้ื ฟู และ อบรม ใหส้ อดคลอ้ งกบั สภาพทางเศรษฐกจิ และสงั คมในแตล่ ะพน้ื ที่

หน่วยงานหลัก ส�ำนกั งานต�ำรวจแห่งชาติ

หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงยตุ ิธรรม

3.4.7 ปรบั ปรงุ กฎหมายตามพระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. 2522 เพอ่ื ใหผ้ กู้ ระทำ� ผดิ เปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบคา่ ใชจ้ า่ ย

ในการอบรมในหลักสตู รฟื้นฟูขน้ั สงู เชน่ ผูก้ ระท�ำผิดมากกว่า 3 ครัง้ หรอื ผเู้ สพติด เพือ่ เปน็ การประหยดั ค่าใช้จ่ายของภาครฐั

และสอดคล้องกบั แนวคิดในการลงโทษเพอ่ื ให้สำ� นกึ ผดิ

หน่วยงานหลัก สำ� นักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ

หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงยตุ ธิ รรม

3.4.8 ส่งเสริมให้มีการน�ำเทคโนโลยีมาเป็นเครื่องมือในการบังคับใช้กฎหมาย เช่น อุปกรณ์ตรวจวัดแอลกอฮอล์

ประจำ� รถ และใหพ้ นกั งานขบั รถตอ้ งมกี ารทดสอบให้ผโู้ ดยสารดูกอ่ นออกรถทกุ ครง้ั หรอื อุปกรณต์ รวจจบั ปริมาณแอลกอฮอล์

ก่อนขับข่ีสำ� หรบั รถยนตส์ ว่ นบุคคล เป็นตน้

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงคมนาคม

หนว่ ยงานสนบั สนนุ -

แผนแมบ่ ทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 133

3.4.9 ทบทวนแนวทางในการออกใบอนญุ าตขบั รถสำ� หรบั ผขู้ บั ขที่ เี่ ปน็ เยาวชนและกลมุ่ รถจกั รยานยนตส์ มรรถนะสงู

โดยการปรบั ปรงุ หลกั สตู รการอบรมภาคทฤษฎแี ละภาคปฏบิ ตั ใิ หม้ คี วามเขม้ ขน้ และเหมาะสมกบั ผใู้ ชร้ ถจกั รยานยนตแ์ ตล่ ะกลมุ่

หน่วยงานหลัก กระทรวงคมนาคม

หนว่ ยงานสนับสนนุ -

3.4.10 จ�ำกัดขนาดความแรงของรถจักรยานยนต์ความเร็วต�่ำส�ำหรับผู้ขับขี่ท่ีเป็นเยาวชน โดยปรับปรุงระเบียบ

ข้อบังคับส�ำหรับผู้ขับข่ีเยาวชนพร้อมบทลงโทษส�ำหรับผู้ที่ฝาฝืน โดยให้ผู้ปกครองต้องมีส่วนรับผิดชอบกับการกระท�ำผิด

ของเยาวชน

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนับสนุน -

3.4.11 พัฒนาทักษะการขับข่ีปลอดภัยในกลุ่มผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง และกลุ่มเยาวชน โดยการจัดให้มี

สนามฝกึ ซอ้ มรถจักรยานยนต์ในชุมชนและมีครูฝกึ ท่มี ีทกั ษะดา้ นความปลอดภยั

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนบั สนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมส่งเสรมิ การปกครองท้องถนิ่ )

3.4.12 ปรับปรุงโครงสร้างถนนและสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยส�ำหรับจักรยานยนต์ในเส้นทางท่ีมีอุบัติเหตุ

รถจกั รยานยนตส์ งู พรอ้ มกำ� หนดมาตรฐานการออกแบบชอ่ งทางรถจกั รยานยนตแ์ ละการออกแบบถนนในเขตเมอื งและบนทางหลวง

ทปี่ ลอดภยั สำ� หรับรถจักรยานยนต์ โดยเฉพาะจดุ ที่เปน็ พ้ืนท่ี ทางขา้ ม ทางแยก จุดกลบั รถ

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนบั สนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถ่นิ )

3.5 เพ่ิมประสิทธิภาพในการจัดการอุบัติเหตุทางถนนในกลุ่มนักท่องเท่ียว เพื่อให้เกิดมาตรฐานการท่องเที่ยวทางบก
ท่ีปลอดภัยส�ำหรับนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างชาติ และระบบการจัดการนักท่องเที่ยวให้สามารถเดินทางท่องเที่ยวทางถนน
ไดอ้ ยา่ งปลอดภยั มีทศั นคตทิ ีถ่ ูกต้องต่อการใชร้ ถใช้ถนนเพ่ือการท่องเทยี่ วในประเทศไทย โดย

3.5.1 ปรับปรงุ คณุ ภาพการให้บรกิ ารรถทศั นาจร และ รถเพอ่ื การท่องเท่ียวใหเ้ ป็นไปตามมาตรฐานสากล สามารถ
ตรวจสอบ และปรบั นำ� ไปสกู่ ารพฒั นาคณุ ภาพการใหบ้ รกิ ารท่ดี ขี ึ้น โดย

1) ก�ำหนด และวางแนวทางมาตรฐานคณุ ภาพการบริการรถทศั นาจรทปี่ ลอดภยั อนั ประกอบด้วย มาตรฐาน
ยานพาหนะเพอ่ื การทอ่ งเทยี่ ว มาตรฐานผปู้ ระกอบการ และมาตรฐานพนกั งานขบั รถ ใหไ้ ดม้ าตรฐานและเปน็ ทยี่ อมรบั ในระดบั
สากล รวมถึง การผลักดันและกระตุ้นให้ผู้ให้บริการด้านการขนส่ง เพ่ือการท่องเท่ียวต้องน�ำมาตรฐานดังกล่าวไปปฏิบัติ
อย่างจริงจัง

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย)
หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า
กระทรวงคมนาคม
2) พัฒนาระบบประกันภัยที่เกี่ยวข้องกับอุบัติเหตุทางถนนของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติให้สามารถใช้บริการ
สขุ ภาพท่มี ีคณุ ภาพและมกี ารควบคมุ การใช้บริการอย่างเหมาะสม โดยไมน่ �ำสาเหตุความผดิ มาเป็นองคป์ ระกอบในการพจิ าณา
เช่น การเช่ารถจักรยานยนต์ของนักท่องเที่ยวเม่ือเกิดอุบัติเหตุจะไม่น�ำสาเหตุดังกล่าวมาอ้างเป็นเห็นผลในการไม่จ่ายประกัน
(เอาไวใ้ นยุทธฯ ท่องเทย่ี ว)

134 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หน่วยงานหลกั คณะกรรมการกำ� กับและสง่ เสรมิ การประกอบธุรกจิ ประกันภัย
หน่วยงานสนบั สนุน กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า
บริษัท กลางคมุ้ ครองผปู้ ระสบภัยจากรถ จำ� กดั
สมาคมประกันภยั
3.5.2 ปรบั ปรงุ กฎหมายและระเบยี บท่ีสง่ เสริมให้เกิดความปลอดภัยทางถนนสำ� หรบั นักทอ่ งเท่ยี ว โดย
1) ปรับปรุงกฎหมายและระเบียบท่ีเอ้ือให้เกิดอุตสาหกรรมการบริการรถทัศนาจรที่ปลอดภัยส�ำหรับอนาคต
อาทิ ด้านการส่งเสริมการลงทุนของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ด้านการให้การรับรองและทดสอบมาตรฐานความปลอดภัย
การให้บริการด้านการท่องเท่ียว โดยต้องให้ความส�ำคัญกับการอ�ำนวยความสะดวกและความสอดคล้องกันของกฎหมายและ
ระเบียบที่เก่ียวข้อง และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับสังคมและส่ิงแวดล้อม เพ่ือสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนและสนับสนุน
ใหเ้ กิดการเกือ้ กลู กนั เพื่อความสมดุลของการพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคมท่ีปลอดภัย
หน่วยงานหลัก กระทรวงพาณชิ ย์
หนว่ ยงานสนับสนุน กระทรวงคมนาคม
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
2) ปรบั ปรงุ กฎหมายจราจรทางบกสำ� หรบั นกั ทอ่ งเทย่ี วชาวตา่ งชาตใิ หเ้ ปน็ มาตรฐานเดยี วกบั กฎหมายจราจร
ทางบกทบ่ี ังคบั ใช้ส�ำหรบั ประชาชนชาวไทย
หน่วยงานหลัก ส�ำนกั งานต�ำรวจแห่งชาติ
หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงคมนาคม
กระทรวงการท่องเทย่ี วและกฬี า
3.5.3 ปรับปรุงโครงสร้างพ้ืนฐานและสิ่งอ�ำนวยความสะดวกเพ่ือความปลอดภัยส�ำหรับนักท่องเท่ียว อาทิ
การปรับปรุงมาตรฐานปา้ ยต่าง ๆ ในเมอื งท่องเท่ยี วให้เปน็ ไปตามมาตรฐานสากล
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม
หนว่ ยงานสนับสนุน กระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกฬี า
กระทรวงมหาดไทย
(กรมส่งเสรมิ การปกครองท้องถิน่ )
3.5.4 สง่ เสริมวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนสำ� หรับนักทอ่ งเที่ยวชาวตา่ งชาติ โดยการสร้างความรู้ ความเข้าใจ
เกี่ยวกับกฎหมายจราจร และ การปฏิบัติเพื่อการขับข่ีปลอดภัยส�ำหรับนักท่องเทียวชาวต่างชาติผ่านช่องทางการส่ือสาร
ทีห่ ลากหลาย รวมถงึ การสื่อสารประชาสมั พันธ์และการบังคบั ใชก้ ฎหมายนักทอ่ งเท่ียวใหเ้ ปน็ มาตรฐานเดยี วกับคนไทย
หนว่ ยงานหลกั กระทรวงการทอ่ งเท่ียวและกีฬา
หนว่ ยงานสนับสนนุ กระทรวงคมนาคม
ส�ำนักงานตำ� รวจแหง่ ชาติ
กระทรวงมหาดไทย
(กรมสง่ เสริมการปกครองทอ้ งถนิ่ )

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 135

ยทุ ธศาสตร์ท่ี 3 ประเทศไทยขนส่งทางถนนปลอดภยั 4.0

การขนส่งทางถนนหมายรวมถึงการขนส่งในทุกมิติ ประกอบด้วย การขนส่งคน การขนส่งสินค้าและการบริการ
เพื่อการขนส่ง โดยท่ีผ่านมาพบว่า ประเด็นอุบัติเหตุทางถนนยังให้ความส�ำคัญกับการขนส่งทางถนนในมิติของการขนส่งคน
มากกว่าการขนส่งสินค้า และจากสถิติในรอบ 5 ปีท่ีผ่านกลับพบว่าแนวโน้มการเกิดอุบัติเหตุในมิติการขนส่งสินค้า
กลับมีแนวโน้มเพิ่มมากข้ึน แต่ยังไม่มีนโยบาย และกระบวนการในการป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน ท้ังท่ีการเกิด
อบุ ัติเหตุในการขนส่งสินคา้ ไมเ่ พียงแต่จะสร้างความเสียหายแกธ่ รุ กจิ ของผู้ประกอบการเองเทา่ นนั้ แตย่ ังส่งผลกระทบต่อสงั คม
และเศรษฐกจิ ของประเทศในเรอ่ื งภาพลกั ษณด์ า้ นการทอ่ งเทย่ี วของประเทศ รวมไปถงึ ความสามารถในการแขง่ ขนั ดา้ นโลจสิ ตกิ ส์
ของประเทศ ซ่ึงถือว่าเป็นแหล่งรายได้ที่ส�ำคัญของประเทศ นอกจากนี้ ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 12
ได้ก�ำหนดแนวทางในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีรองรับอุตสาหกรรมอนาคตโดยมุ่งเน้นการลงทุน
เพ่ือสร้างความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพท้ังด้านการคมนาคมขนส่งเพื่อรองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจ
ของประเทศ และการพัฒนาภาคบริการและการท่องเที่ยว ท�ำให้อาจมีการขยายตัวของความต้องการในการใช้การขนส่ง
ทางถนนเพิ่มข้ึนและอาจส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนเพิ่มขึ้น หากไม่มีนโยบายและมาตรการในการเตรียมความพร้อม
เพ่อื รับมอื ตอ่ สถานการณด์ งั กลา่ ว

ดังนัน้ การขนสง่ ทางถนนทป่ี ลอดภัยในแผนแม่บท พ.ศ. 2560 – 2564 จะมงุ่ เน้นการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย
ในการขนส่งทางถนนท้ังโครงข่ายถนน ยานพาหนะ และการพัฒนาบุคคลากรท่ีมีความเช่ียวชาญและเป็นมืออาชีพ
ด้านความปลอดภัย รวมถึงการเดินทางท่ีเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยการประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อเสริมสร้าง
ความปลอดภยั บนทอ้ งถนนในการบรหิ ารจดั การการขนสง่ ทางบก เพอ่ื รองรบั การปรบั ตวั เขา้ สยู่ คุ อตุ สาหกรรม 4.0 ทข่ี บั เคลอื่ น
โดยเทคโนโลยเี ขม้ ขน้ ดจิ ทิ ลั และนวตั กรรมเพอ่ื ยกระดบั การพฒั นาเศรษฐกจิ ของประเทศ นอกจากน้ี ยทุ ธศาสตรน์ ย้ี งั ตอบสนอง
ต่อเปา้ หมายเชงิ กลยทุ ธ์ในเสาหลกั ที่ 2, 3 และ 4 ของทศวรรษความปลอดภัยทางถนนในการลดปจั จยั เส่ียงหลกั ทง้ั ดา้ นถนน
และการสัญจรด้านยานพาหนะ และดา้ นผใู้ ช้รถใชถ้ นน

เป้าหมายเชงิ ยทุ ธศาสตร ์ ยกระดบั มาตรฐานสสู่ ากล สร้างความได้เปรียบด้วยองคค์ วามรู้ สนับสนนุ การน�ำเทคโนโลยี
มาใช้แกป้ ญั หา พฒั นาความเป็นมืออาชีพ และวางรากฐานสกู่ ารพฒั นาท่ยี ง่ั ยืน

ตัวช้ีวดั เชิงยทุ ธศาสตร์ ตน้ ทุนจากภาคขนส่งอนั เนือ่ งมาจากอบุ ตั เิ หตทุ างถนนลดลง

1. วัตถุประสงค์
1.1 เพือ่ ยกระดบั ขดี ความสามารถในการจดั การการขนสง่ ทางถนนทป่ี ลอดภัยและเปน็ มาตรฐานสากล
1.2 เพ่อื ส่งเสรมิ มูลค่าการบรกิ ารการขนส่งทางถนนไปส่บู รกิ ารที่มคี ุณภาพสงู

2. เปา้ หมายและตวั ชี้วดั
เป้าหมายที่ 1 เพ่มิ มลู คา่ การใหบ้ ริการภาคขนสง่ อยา่ งเป็นมอื อาชพี และทันสมยั มีเป้าหมายเพอ่ื สรา้ งมูลคา่ เพิม่

ใหก้ บั สนิ คา้ ประเภทบรกิ ารดา้ นการขนสง่ ทางบกดว้ ยมาตรฐานการประกอบการขนสง่ ผโู้ ดยสารและการขนสง่ สนิ คา้ ทป่ี ลอดภยั
ตวั ชว้ี ัดท่ี 1.1 อัตราการเกดิ อุบัติเหตทุ างถนนในภาคขนสง่ ลดลงอยา่ งน้อยร้อยละ 10 ตอ่ ปี
ตวั ช้วี ัดท่ี 1.2 กลไกการกำ� กับและควบคมุ การให้บริการภาคการขนสง่ ทางถนนทปี่ ลอดภยั
ตัวชว้ี ัดท่ี 1.3 คุณภาพความปลอดภัยในการให้บรกิ ารภาคการขนส่งทางถนนอยู่ในระดบั สงู

136 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

เปา้ หมายท่ี 2 ยกระดับมาตรฐานความปลอดภยั ของยานพาหนะเพือ่ สร้าง มเี ปา้ หมายเพือ่ ปรบั ปรุงและพฒั นา
คุณภาพยานพาหนะในการให้บริการด้านการขนส่งทางบกน�ำไปสู่ความได้เปรียบในการแข่งขันและรองรับการเติบโต
ในกลมุ่ อาเซยี น

ตัวชี้วดั ที่ 2.1 อัตราการเกิดอุบัตเิ หตทุ างถนนในภาคขนสง่ ทม่ี ีสาเหตุจากยานพาหนะลดลง อยา่ งน้อยรอ้ ยละ 10
ต่อปี

ตวั ชว้ี ดั ท่ี 2.2 คณุ ภาพความปลอดภัยยานพาหนะในการให้บริการภาคการขนสง่ ทางถนนอยู่ในระดับสงู
ตวั ชี้วดั ท่ี 2.3 สดั สว่ นการประกาศกฎหมายและอนุบญั ญัติเก่ยี วกบั การให้บรกิ ารภาคการขนส่งทางถนน
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 2.4 สดั สว่ นคดีความบกพร่องจากอปุ กรณ์ส่วนควบเพิ่มขนึ้ ไมน่ อ้ ยกว่ารอ้ ยละ 5 ต่อปี
เป้าหมายที่ 3 ยกระดับถนนท่ีปลอดภัยตามมาตรฐานสากล มีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงโครงสร้างถนนเพ่ือน�ำไปสู่
การลดปัจจยั เสี่ยงตอ่ การเกดิ อบุ ตั ิเหตทุ างถนน และ พฒั นาระบบจดั การถนนท่ีเอ้อื ตอ่ ความปลอดภยั
ตัวชว้ี ดั ท่ี 3.1 กลไกการจดั การถนนและโครงข่ายถนนเพื่อป้องกันการเกดิ อุบัติเหตทุ างถนน
ตัวชี้วัดที่ 3.2 สดั ส่วนถนนและโครงขา่ ยถนนไดร้ บั การปรบั ปรุงและพฒั นาให้เอ้ือต่อความปลอดภยั เพมิ่ ขึน้
เป้าหมายที่ 4 ยกระดับการจัดการการให้บริการการขนส่งทางบกที่ปลอดภัยด้วยนวัตกรรม มีเป้าหมาย
เพ่ือประยุกตใ์ ช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพือ่ เสริมสร้างความปลอดภยั บนทอ้ งถนนนำ� ไปสู่การบังคับใช้กฎหมายที่เปน็ ธรรม
ตัวช้วี ดั ท่ี 4.1 กลไกการจัดการการให้บริการภาคการขนส่งทางถนนท่ีปลอดภัยและการบังคับใช้กฎหมาย
ทม่ี ีประสิทธิภาพ
ตวั ช้ีวัดท่ี 4.2 สดั สว่ นงบประมาณทน่ี ำ� มาในการสนบั สนนุ ดา้ นเทคโนโลยแี ละนวตั กรรม เพอ่ื การบงั คบั ใชก้ ฎหมาย
เพ่ิมขึน้
เปา้ หมายท่ี 5 พัฒนาบคุ ลากรท่มี ีความเช่ยี วชาญและเป็นมืออาชีพดา้ นความปลอดภัย มเี ปา้ หมายเพือ่ พัฒนา
สมรรถนะของบุคคลากรด้านความปลอดภัยทางถนนทั้งภาครัฐสถาบันการศึกษาและภาคเอกชนในการเป็นกลไกส�ำคัญ
ในการตรวจสอบภายนอกด้านความปลอดภัยทางถนน พร้อมทั้งเป็นกลไกทางวิชาการในการปรับปรุงและพัฒนา
ระบบการจัดการการใหบ้ ริการขนส่งทางถนนท่ีประสทิ ธภิ าพ
ตวั ชว้ี ดั ท่ี 5.1 บุคลากรดา้ นความปลอดภัยทางถนนไดร้ ับการพัฒนาร้อยละ 100 ใน 5 ปี
ตวั ชว้ี ัดที่ 5.2 กลไกการตรวจสอบการให้บรกิ ารขนส่งทางถนนและโครงข่ายถนนปลอดภยั ทเี่ ปน็ อสิ ระ
เป้าหมายท่ี 6 ส่งเสริมการเดินทางที่เป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม มีเป้าหมายเพ่ือสนับสนุนให้ประชาชนใช้รูปแบบ
การเดินทางดว้ ยการใชย้ านพาหนะทป่ี ลอดภัยและเปน็ มิตรกับส่งิ แวดล้อม
ตวั ชีว้ ดั ท่ี 6.1 สัดส่วนของผูใ้ ช้ระบบการเดินทางทีเ่ ปน็ มิตรกบั สิ่งแวดลอ้ มเพิม่ ข้ึน
ตัวชว้ี ดั ท่ี 6.2 โครงสร้างถนนที่ได้รับการปรับปรุงหรือจัดสรรให้เอ้ือต่อการเดินทางด้วยรถจักรยาน หรือการ
เดินเท้าเพมิ่ ขึน้

3. กลยุทธ์
3.1 สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าประเภทบริการด้านการขนส่งทางบกด้วยมาตรฐานการประกอบการขนส่งผู้โดยสาร
และการขนส่งสินค้าที่ปลอดภยั (Green Logistics) โดย

3.1.1 ปรับโครงสรา้ งการจัดการในสาขาการใหบ้ รกิ ารขนส่งทางถนนที่มกี ารแยกบทบาทและภารกิจของหนว่ ยงาน
ระดบั นโยบาย หนว่ ยงานกำ� กบั ดแู ล และหนว่ ยปฏบิ ตั ทิ ช่ี ดั เจน และจดั ตง้ั หนว่ ยงาน เพอื่ ทำ� หนา้ ทก่ี ำ� หนดมาตรฐานการใหบ้ รกิ าร
และความปลอดภยั โครงสรา้ งอตั ราคา่ บรกิ ารทเ่ี ปน็ ธรรม การลงทนุ การบำ� รงุ รกั ษา และการบรหิ ารจดั การ ซงึ่ จะชว่ ยสนบั สนนุ

แผนแมบ่ ทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 137

การพฒั นาการใหบ้ รกิ ารขนสง่ ทางถนนใหเ้ ปน็ ธรุ กจิ หลกั ของประเทศ รวมทง้ั พจิ ารณาปรบั ปรงุ กฎหมาย และระเบยี บทเ่ี กยี่ วขอ้ ง

กบั สาขาขนสง่ และการประกอบกจิ การโลจสิ ตกิ สใ์ หท้ นั สมยั สอดคลอ้ งกบั สถานการณใ์ นปจั จบุ นั และมคี วามชดั เจนในทางปฏบิ ตั ิ

รวมทั้งสนบั สนนุ ใหภ้ าคเอกชนเขา้ มามสี ว่ นร่วมในภาคขนส่งเพม่ิ ขนึ้

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หนว่ ยงานสนับสนุน กระทรวงพาณชิ ย์

3.1.2 ยกระดับมาตรฐานการประกอบการขนส่งผ้โู ดยสารและการขนส่งสนิ ค้าให้มี

การขนส่งที่ปลอดภัย โดยการยกระดับด้านมาตรฐานความปลอดภัยในการประกอบกิจการขนส่ง และมาตรฐาน

คุณภาพการใหบ้ รกิ ารและความปลอดภยั ของยานพาหนะประเภทต่าง ๆ อาทิ รถโดยสาร รถขนส่งสินคา้ รถขนส่งวัตถอุ ันตราย

(Q-Mark) ควบคกู่ บั การพฒั นาผปู้ ระกอบการขนสง่ ใหม้ คี วามรคู้ วามสามารถในการบรหิ ารจดั การทเี่ ปน็ ไปตามมาตรฐานคณุ ภาพ

การใหบ้ ริการ และพัฒนาระบบกำ� กบั และควบคุม ผู้ประกอบการ ตลอดจนระบบแรงจงู ใจส�ำหรบั ผู้ประกอบการทด่ี ี

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงพาณิชย์

3.1.3 ยกระดับคณุ ภาพผู้ขับขี่ในภาคขนสง่ เพอ่ื สร้างความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ โดยการพัฒนาระบบ

ตดิ ตามและควบคมุ การขบั ขข่ี องรถขนสง่ สนิ คาและรถขนสง่ ผโู้ ดยสารทท่ี นั สมยั ในรปู แบบ Active System และพฒั นาหลกั สตู ร

ขั้นสูงเพื่อยกระดับการขับรถอย่างปลอดภัย โดยเฉพาะ กลุ่มรถขนส่งวัตถุอันตราย รถฉุกเฉิน รถพยาบาล รถขนส่งระหว่าง

ประเทศ รวมถึงการพฒั นาประสิทธิภาพศนู ยบ์ รหิ ารจดั การเดินรถด้วย GPS ส�ำหรบั การบริหารการขนสง่ และการเดินรถทั่วไป

หนว่ ยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนับสนุน -

3.2 ปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพยานพาหนะในการให้บริการด้านการขนส่งทางบกสู่มาตรฐานสากล โดยการทบทวน
และปรบั ปรงุ กฎหมายสำ� หรบั มาตรฐานขนั้ ตำ�่ ของยานพาหนะใหเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐาน UNECE และหลกั เกณฑก์ ารบรหิ ารจดั การ
ความปลอดภัยรถบรรทุกวัตถุอันตราย รวมถึงก�ำหนดหลักเกณฑ์ที่เหมาะสมในการใช้งานรถท่ีถูกประเภทและปลอดภัย
สำ� หรบั รถนำ� เขา้ มาจำ� หนา่ ยและมาใชใ้ นราชอาณาจกั ร โดยเฉพาะรถในกลมุ่ รถกระบะ นอกจากนี้ ยงั ควรพฒั นาระบบการจดั การ
ในการตรวจสภาพรถให้มีความเหมาะสมและครอบคลุมหลักเกณฑ์ ระเบียบวิธีการในการตรวจสภาพรถ และระบบข้อมูล
ในการตรวจสภาพรถของสถานตรวจสภาพ พรอ้ มจดั ใหม้ หี นว่ ยปฏบิ ตั กิ ารเคลอื่ นทเี่ พอ่ื ตรวจสอบสภาพอปุ กรณส์ ว่ นควบบนถนน
โดยเนน้ บริเวณพืน้ ทีท่ ีม่ คี วามเส่ยี งสงู และมกี ารพฒั นาจดุ ตรวจสภาพรถโดยสารสาธารณะและรถบรรทกุ ถาวร

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม
หน่วยงานสนบั สนนุ -

3.3 พัฒนาโครงข่ายถนนที่ปลอดภัย เพ่ือปรับปรุงโครงสร้างถนนเพื่อน�ำไปสู่การลดปัจจัยเส่ียงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
ทางถนน และ พฒั นาระบบจดั การถนนทเ่ี ออ้ื ตอ่ ความปลอดภยั โดย

3.3.1 พัฒนามาตรฐานล�ำดับช้ันความปลอดภัยทางถนนของประเทศไทยให้สอดคล้องกับสภาพการเติบโต
สองข้างทางของประเทศไทย

3.3.2 ก�ำหนดหลักการและแนวทางในการพัฒนามาตรฐานและระบบตรวจสอบความปลอดภัยทางถนน (Road
Safety Audit) ในข้นั ตอน ศกึ ษาความเป็นไปได้ ขนั้ ตอนการออกแบบ ข้ันตอนการกอ่ สร้าง ขน้ั ตอนการเปดิ ใช้ และขน้ั ตอน

138 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

หลังจากใช้งาน ในระบบโครงข่ายถนนท่ีรับผิดชอบ โดยทางหลวง ทางหลวงชนบท และทางหลวงท้องถ่ิน รวมถึงการพัฒนา

ระบบตรวจสภาพและซ่อมบ�ำรงุ ถนนใหท้ นั ตอ่ การเสือ่ มสภาพ

3.3.3 ปรบั ปรงุ ถนนใหเ้ กดิ ความปลอดภยั โดยการแกไ้ ขจดุ เสย่ี ง จดุ อนั ตราย (Black spot Improvement Program)

และพนื้ ทท่ี ม่ี อี นั ตรายขา้ งทาง รวมทงั้ การกำ� หนดมาตรการเชงิ ปอ้ งกนั เพอ่ื ลดหรอื ชะลอการเกดิ ขนึ้ ของจดุ เสยี่ ง ดว้ ยแนวทางการ

จัดการทางเชอื่ มทางเข้าออก (Access Management)

3.3.4 สง่ เสรมิ การใช้การจดั การสยบจราจร (Traffic Calming) ในพนื้ ทีช่ มุ ชนและเขตเมืองเพือ่ สนบั สนนุ แนวทาง

การลดความเรว็ ในเขตเมอื งเปน็ 50 กโิ ลเมตร/ชั่วโมง

3.3.5 ศกึ ษาวจิ ยั เพอื่ กำ� หนดมาตรฐานดา้ นความปลอดภยั ทางถนนใหมๆ่ เชน่ มาตรฐานการปอ้ งกนั การเกดิ รอ่ งลอ้

มาตรฐานราวกันชนส�ำหรบั รถขนาดใหญ่ มาตรฐานผวิ ทางทมี่ ีความฝดื สูง (High Friction Pavement)

หนว่ ยงานหลัก กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนับสนุน -

3.4 ประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพ่ือเสริมสร้างความปลอดภัยบนท้องถนนและน�ำไปสู่การบังคับใช้กฎหมาย

ท่ีเป็นธรรม โดยการพัฒนาระบบข้อมูลและการตรวจสอบพฤติกรรมการขับข่ีที่ละเมิดและกระท�ำผิดตามกฎหมาย รวมถึง

การกำ� หนดบทลงโทษ ประกอบดว้ ย

3.4.1 พฒั นาระบบเทคโนโลยใี นการอา่ นแผน่ ปา้ ยทะเบยี นอตั โนมตั ิ เพอ่ื ใชใ้ นการกวดขนั วนิ ยั จราจร และการบงั คบั

ใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพมากย่ิงข้นึ (แผน ขบ)

3.4.2 จัดท�ำระบบศูนย์ข้อมูลกลางในการเช่ือมระบบข้อมูลความผิดคดีจราจร ต้ังแต่ ขั้นตอนการเกิดเหตุ

การสอบสวน การด�ำเนินคดี การพิพากษา และการกำ� หนดบทลงโทษ เพอ่ื ความรวดเร็วในการตรวจสอบประวตั กิ ารกระทำ� ผิด

ของคนขับรถทุกประเภท

3.4.3 พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการตรวจสอบความผิดซ้�ำและระบบตัดแต้มแบบทันทีบนถนน โดยการเชื่อมโยงข้อมูล

กับศูนย์ข้อมูลกลางที่จัดตั้งขึ้น ระบบบันทึกสถานะใบอนุญาต ระบบตัดแต้ม เพ่ือใช้เป็นเครื่องมือในการก�ำหนดค่าปรับ

แบบเปน็ ลำ� ดบั ขน้ั ตามระดบั ของความผดิ ซำ้� และการกำ� หนดมาตรการลงโทษเพม่ิ เตมิ เมอ่ื กระทำ� ความผดิ เกนิ จากแตม้ ทก่ี ำ� หนดไว้

3.4.4 พฒั นาเทคโนโลยกี ารบังคบั ใชก้ ฎหมายอตั โนมัติ (Automatic Enforcement) และส่งเสรมิ ให้มีการน�ำมาใช้

งานอย่างท่ัวถงึ และครอบคลุม

3.4.5 ก�ำหนดหลักการและแนวทางปฏิบัติส�ำหรับเจ้าพนักงานในการน�ำเทคโนโลยีมาบังคับใช้อย่างมีประสิทธิภาพ

และเป็นธรรม

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หนว่ ยงานสนับสนนุ ส�ำนักงานต�ำรวจแหง่ ชาติ

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กระทรวงดิจทิ ลั เพอื่ เศรษฐกจิ และสงั คม

3.5 พัฒนาบุคลากรที่มีความเช่ียวชาญและเป็นมืออาชีพด้านความปลอดภัย เพ่ือพัฒนาสมรรถนะของบุคคลากร

ด้านความปลอดภัยทางถนนทั้งภาครัฐ สถาบันการศึกษาและภาคเอกชนในการเป็นกลไกส�ำคัญในการตรวจสอบภายนอก

ดา้ นความปลอดภยั ทางถนน พรอ้ มทงั้ เปน็ กลไกทางวชิ าการในการปรบั ปรงุ และพฒั นาระบบการจดั การการใหบ้ รกิ ารขนสง่ ทางถนน

ท่ปี ระสิทธิภาพ โดย

แผนแม่บทความปลอดภยั ทางถนน พ.ศ. 2561-2564 139

3.5.1 พฒั นาบุคลากรภาครัฐ ทั้งบคุ ลากรของกรมการขนสง่ ทางบกใหม้ ีความรู้ ความสามารถผา่ นการฝกึ อบรมทด่ี ี

ตรงตามสายงาน และบุคลากรกรของหน่วยงานด้านถนนเพื่อให้มีความรู้ ความสามารถในการตรวจสอบความปลอดภัย

ทางถนน และการแก้ไขจุดเส่ียงจดุ อนั ตราย

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หนว่ ยงานสนบั สนนุ -

3.5.2 พฒั นาบคุ ลากรดา้ นความปลอดภยั ในสถาบนั การศกึ ษาและภาคเอกชน โดยการกำ� หนดหลกั การและแนวทาง

ในการก�ำหนดต�ำแหน่งเจ้าหน้าท่ีความปลอดภัยทางถนน (จปถ.) ท้ังในหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ท้ังในด้านกฎหมาย

รองรับ อ�ำนาจ หน้าที่ โครงสร้างองค์กรรับผิดชอบ แนวทางในการก�ำกับ ดูแล ควบคุม และมาตรการสร้างแรงจูงใจส�ำหรับ

ภาคเอกชน รวมทั้งพัฒนาหลักสูตร จัดการอบรม และออกใบรับรองผู้ตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนภายนอก ส�ำหรับ

ด�ำเนินการตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนที่เป็นอิสระ โดยอาจก�ำหนดเป็นกฎกระทรวงในมาตรา 5 ของ พระราชบัญญัติ

ทางหลวง ว่าดว้ ยการตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนโดยหนว่ ยงานอิสระ

หน่วยงานหลัก กระทรวงมหาดไทย (กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั )

หน่วยงานสนับสนุน กระทรวงคมนาคม กระทรวงแรงงาน

กระทรวงศึกษาธิการ

กระทรวงการอดุ มศึกษา วิทยาศาสตร์และนวัตกรรม

กรมสวสั ดิการและค้มุ ครองแรงงาน

คณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน

คณะกรรรมการการอาชีวศึกษา

คณะกรรมการสง่ เสรมิ การศึกษาเอกชน

3.6 สง่ เสรมิ การเดนิ ทางทเ่ี ปน็ มติ รตอ่ สงิ่ แวดลอ้ ม เพอ่ื สนบั สนนุ ใหป้ ระชาชนใชร้ ปู แบบการเดนิ ทางดว้ ยการใชย้ านพาหนะ

ที่ปลอดภัยและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยการเพิ่มทางเลือกรูปแบบการเดินทางท่ีมีความปลอดภัยและมีคุณภาพ ทั้งการให้

บริการรถโดยสารสาธารณะประจ�ำทางโดยการให้ท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วม การส่งเสริมการให้คนหันมาใช้รถจักรยานทดแทน

การใชร้ ถยนต์ การสง่ เสรมิ ระบบขนสง่ สาธารณะในเมอื งภมู ภิ าคเพม่ิ ขนึ้ การจดั ทำ� ประกาศมาตรฐานยานยนตไ์ ฟฟา้ เพอื่ สง่ เสรมิ

การใช้งาน และการพฒั นามาตรการทางภาษี หรือ คา่ ธรรมเนยี มเพื่อจำ� กัดการใช้รถยนต์

หน่วยงานหลกั กระทรวงคมนาคม

หน่วยงานสนับสนนุ กระทรวงมหาดไทย (กรมสง่ เสริมการปกครองทอ้ งถิ่น)

140 Thailand Road Safety Master Plan 2018-2021

ยทุ ธศาสตร์ที่ 4 ประชารัฐเพื่อถนนปลอดภยั

ความปลอดภัยทางถนนเป็นความรับผิดชอบของทุกคน และโดยทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน
ภาคประชาสงั คม และภาคประชาชน เพอ่ื ใหบ้ รรลเุ ปา้ หมายทศวรรษความปลอดภยั ทางถนนของประเทศไทย แนวทางประชารฐั
คือการสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนโดยอาศัยภาครัฐเป็นหน่วยงานในการเช่ือมประสานการท�ำงานบนพื้นฐาน
ของความส�ำเร็จร่วมกัน

ยุทธศาสตร์ท่ี 4 ได้น�ำกรอบแนวทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 12 ยุทธศาสตร์ที่ 1
การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ด้านความปลอดภัยทางถนน โดยเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน
ในการมีส่วนร่วมจัดกิจกรรมสาธารณประโยชน์จัดระเบียบทางสังคมโดยอาศัยแนวร่วมจากทุกภาคส่วนในการสร้างวัฒนธรรม
ความปลอดภยั และเปน็ ยทุ ธศาสตรท์ ส่ี นบั สนนุ แผนงานหลกั ท่ี 1 และ 2 ของแผนทนี่ ำ� ทางเชงิ กลยทุ ธท์ ศวรรษแหง่ ความปลอดภยั
ทางถนน เพื่อตอบสนองต่อเปา้ หมายเชงิ กลยทุ ธ์ใน เสาหลกั ที่ 1 ของทศวรรษความปลอดภยั ทางถนนในการผลกั ดันใหน้ โยบาย
ทางถนนไดร้ ับความส�ำคญั จากทกุ ภาคส่วน และเสาหลักที่ 4 ของทศวรรษความปลอดภัยทางถนน ในการสร้างภาคเี ครอื ขา่ ย
การมีสว่ นร่วมในการด�ำเนินการอยา่ งจรงิ จังในทศวรรษแห่งความปลอดภยั ทางถนน

เปา้ หมายเชิงยทุ ธศาสตร ์ ความปลอดภยั ทางถนนเปน็ หน้าทีแ่ ละความรับผิดชอบของทกุ คน
ตัวชี้วดั เชงิ ยทุ ธศาสตร์ จำ� นวนองค์กรทเ่ี ข้ามามีสว่ นร่วมในการสง่ เสรมิ ความปลอดภัยทางถนนเพ่มิ ขึน้ ทกุ ปี

1. วตั ถปุ ระสงค์
เพอื่ สรา้ งการมสี ว่ นรว่ มจากภาครฐั ภาคเอกชน ภาคประชาสงั คม และภาคประชาชนในการปอ้ งกนั และลดอบุ ตั เิ หตุ

ทางถนนอย่างเปน็ รปู ธรรม

2. เปา้ หมายและตัวชีว้ ัด
เป้าหมายท่ี 1 ส่งเสริมความมีส่วนร่วมเพ่ือลดอุบัติเหตุทางถนนจากทุกภาคส่วน มีเป้าหมายเพื่อก่อให้เกิด

ความรับผิดชอบจากทุกภาคส่วนในการร่วมกันสร้างแนวทางและมาตรการในการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนในบริบท
ทางสังคมในแตล่ ะภาคส่วน

ตัวชว้ี ัดที่ 1.1 อัตราการเกดิ อุบตั เิ หตทุ างถนนในกลุม่ วันแรงงานลดลงอย่างน้อยรอ้ ยละ 2 ตอ่ ปี
ตวั ชี้วัดท่ี 1.2 อัตราการเกิดอบุ ัตเิ หตทุ างถนนในชุมชนลดลงอยา่ งน้อยร้อยละ 5 ตอ่ ปี
ตัวช้วี ัดท่ี 1.3 อตั ราการเกิดอบุ ตั เิ หตุทางถนนในสถานศึกษาลดลงอยา่ งนอ้ ยรอ้ ยละ 5 ตอ่ ปี
ตัวช้ีวัดท่ี 1.4 อตั ราการเกิดอบุ ตั ิเหตทุ างถนนหน่วยงานภาครฐั ลดลงอยา่ งนอ้ ยร้อยละ 5 ตอ่ ปี
ตวั ช้วี ดั ท่ี 1.5 กลไกการมสี ว่ นรว่ มเพ่อื ลดอุบัติเหตุทางถนนจากทุกภาคส่วน

3. กลยุทธ์
3.1 ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนในภาคเอกชน โดยการสนับสนุนให้ภาคเอกชนจัดต้ัง
เครือข่ายภาคเอกชนเพื่อถนนปลอดภัย และจัดท�ำมาตรการองค์กรเพ่ือการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน การส่ือสาร
เพ่อื สง่ เสริมและให้ความร้ใู นการดำ� เนินการมาตรการองคก์ รในภาคเอกชน รวมถงึ ผลกั ดันให้ภาครัฐจดั การประกวดมอบรางวลั
สถานประกอบการดเี ดน่ ดา้ นการดแู ลความปลอดภัยทางถนนภายในองค์กร ทงั้ ในขณะทำ� งาน และนอกเวลางาน

แผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564 141