k|bLks'df/ /fO{ -Jofs'n dfOnf_ /fli6«o ufg ;of}F y'Fuf km"nsf xfdL, Pp6} dfnf g]kfnL ;fj{ef}d eO{ km}lnPsf d]rL–dxfsfnL . k|s[ltsf sf]l6 sf]l6 ;Dkbfsf] cfFrn jL/x¿sf /utn] :jtGq / c6n 1fge"ld, zflGte"ld, t/fO{, kxf8, lxdfn cv08 of] Kof/f] xfd|f] dft[e"ld g]kfn ax'n hflt, efiff, wd{, ;+:s[lt 5g\ ljzfn cu|ufdL /fi6« xfd|f] ho ⁄ ho ⁄⁄ g]kfn .
:jl0f{d n]vs tyf ;Dkfbs l8NnL/fd cof{n ljj|md kf}8]n g]kfnL sIff # k|sfzsM . Publication Pvt. Ltd Publication Pvt. Ltd. klAns];g k|f=ln=
k|sfzs :jl0f{d klAns];g k|f=ln= kf]v/f ;jf{lwsf/ © n]vs tyf k|sfzsdf ;+:s/0f lj=;+= @)&( sDKo'6/ Pjd\ k[i7;Hhf s]bf/ kf}8]n lrqsf/ pd]b kf}8]n ISBN : 978-9937-604-08-6 d'b|s :jl0f{d klAns];g k|f=ln= kf]v/f
xfd|f] egfO cfwf/e"t txdf efiff lzIf0fsf] ljz]if dxŒj x'G5 . xfd|f] b]z g]kfndf clgjfo{ ljifosf ¿kdf g]kfnL efiffsf] k7gkf7g x'g] / of] ljifo k9\g] ljBfyL{x¿dWo] sltkon] klxnf] / sltkon] bf];|f] efiffsf ¿kdf o;sf] cWoog ug]{ x'Fbf g]kfnL efiff ljifosf kf7\o;fdu|Lsf] lgdf{0fdf ljz]if Wofg k'¥ofpg' cfjZos b]lvG5 . cfwf/e"t txsf ljBfyL{x¿df eflifs l;ksf] ljsf; ug]{ / ltgnfO{ eflifs Jojxf/df s'zn agfpg] p2]Zo /flvPcg'¿k ljBfyL{sf] pd]/, eflifs kl/j]z, u|x0f Ifdtf / efjgfTds cj:yf;d]tnfO{ Wofgdf /fvL sIff ;ft;Ddsf ljBfyL{x¿sf nflu ljBdfg kf7\oj|mdcg'¿k …:jl0f{d g]kfnL lstfa sIff !–&Ú tof/ kfl/Psf] 5 . o; j|mddf kf7\oj|mdn] lgb{]z u/]cg'¿k sljtf, syf, k|aGw, ;+jfb, jfbljjfb, kq h:tf ljwfx¿nfO{ kf7\o;fdu|Lsf ¿kdf rog ul/Psf] 5 . kf7x¿ rog ubf{ ljBfyL{x¿df /fli6«otf, ;fdflhstf, sNkgfzLntf, k|s[lt tyf ;dfhk|ltsf] ;r]ttf / ;sf/fTds ;f]rsf] ljsf; xf];\ eGg] s'/fdf ljz]if Vofn ul/Psf] 5 . kf7x¿nfO{ ?lrk"0f{ agfpg lrqfª\sg / ;fh;Hhfdf Wofg lbOPsf] 5 . :t/o'St kf7\o;fdu|Lsf] ;w}F vfFrf] /lx/xg] x'Fbf To;}sf] kl/k"lt{ x]t' of] kf7\o;fdu|L tof/ kfl/Psf] 5 . o; kf7\o;fdu|Ldf efiffsf ;'gfO, af]nfO, k9fO / n]vfO l;ksf] ljsf;df 6]jf k'Ug] u/L cEof;x¿ /flvPsf 5g\ . kf7\oj|mdåf/f lglb{i6 efifftŒjnfO{ cEof; v08df ;d]l6Psf] 5 . k7gkf7gdf ;lhnf] xf];\ eGg] x]t'n] sIff $ b]lv dflysf kf7x¿sf k"j{ cEof;sf ¿kdf k"j{1fg v08nfO{ ;dfj]z ul/Psf] 5 . cEof; v08nfO{ lj|mofsnfkd'vL / ljBfyL{ s]lGb|t agfpg] k|of; ul/Psf] 5 . o; kf7\ok':tsdf kf7\oj|md ljsf; s]Gb|åf/f k|sflzt z}nL k'l:tsfcg'¿k j0f{ljGof; tyf kbof]u / kb ljof]u;DaGwL Joj:yf ul/Psf] 5 . o; kf7\ok':tsnfO{ k|sfzgdf Nofpg'cl3 lj1x¿sf] ;Nnfx / ;DalGwt txdf cWofkg ug]{ lzIfsx¿sf] /fo lnP/ tyf ljBfyL{x¿lar ;fdfGo k/LIf0f u/L cfjZos kl/dfh{g ul/Psf] 5 . o; kf7\ok':tsnfO{ x/]s b[li6n] q'l6/lxt / :t/cg'¿k agfpg oyf;Dej k|of; ul/Psf] 5 . eflifs z'4tf, ljifo jf k|:t'lt;DaGwL s'g} klg k|sf/sf q'l6 / sdhf]/L e]l6P hfgsf/L lbP/ ;'wf/ ug]{ cj;/ k|bfg ug'{x'g ;Dk"0f{ lxt}ifL lj1hg, k|a'4 lzIfs / ;r]t ljBfyL{ tyf cleefjs ju{df xflb{s cg'/f]w ub{5f}F . o; kf7\ok':tssf] efiff ;Dkfbgdf ;xof]u k'¥ofO{ kf7\ok':tsnfO{ :t/o'St agfpg cfjZos dfu{bz{g u/fpg'ePsf xfd|f cu|h dfwjz/0f pkfWofo / 8f]n/fh cof{nk|lt ljz]if cfef/ JoSt ub{5f}F . o; kf7\ok':tsdf ;dfj]z ul/Psf sljtf, syf / p4/0fsf ;|i6fk|lt xfdL xflb{s s[t1tf 1fkg ub{5f}F . k':tsx¿sf k|sfzs, d'b|s, lrqsf/, ;+of]hgstf{ / 6ª\s0fstf{k|lt xflb{s wGojfb 6j|mofpFb5f}F . o; kf7\ok':tsnfO{ kf7\o;fdu|Lsf ¿kdf :jLs[t ug]{ kf7\oj|md ljsf; s]Gb|k|lt xflb{s cfef/ JoSt ub{5f}F . n]vsåo
ljifo;"rL ljifoIf]q k[i7;ª\Vof d / d]/f] kl/jf/ ! d]/f] b}lgs hLjg @) xfd|f] ;d'bfo #( d]/f] ljBfno %& xfd|f jftfj/0f && l;h{gfsf vfgL !)% d]/f] l;h{gf !@! xfd|f] ;+:s[lt !#* ;~rf/, k|ljlw / ahf/ !%* xfd|f lj|mofsnfk !&* xfd|f] j/k/sf] ;+;f/ !(^
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 1 ljifoIf]q d / d]/f] kl/jf/ kf7 ! != sljtf ;'Gg'xf];\ / no ldnfO{ ufpg'xf];\ M d]/f] kl/jf/ xh'/af / xh'/cfdf sfsf clg sfsL cfdf, af / efO a}gL ;a} slt hftL . a'af aflx/ sfd ug]{ cfdf 3/ wfGg] xh'/af / xh'/cfdf syf w]/} hfGg] . d]/f sfsf s[ifsn] cGg kmnfpg] sfsL d]/L lzIfs agL :s'n k9fpg] gfd d]/f] clgtf xf] k9\b} /dfpFb} slxn] k9\5', slxn] n]V5' snd ;dfpFb} . a'afcfdf lbbLefO ldnL a:5f}F xfdL dfofn' 5g\ d]/f efO lbbL w]/} 1fgL bfh'efO ldnL v]Nbf /dfOnf] dfG5f}F ;ª\uLtfsf] kl/jf/nfO{ ;an] /fd|f] 7fG5g\ . g]kfnLsf o:t} o:t} kl/jf/ x'G5g\ xfF:bfv]l/ ;Fu} xf:5g\ ?Fbf ;Fu} ?G5g\ kl/jf/n] ;dfh aG5 ;dfhn] b]z hxfF hfpFm /fd|f] nfU5 g]kfnLsf] e]if .
2 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # @= lrq x]g{'xf];\ / cfk"mn] hfg]hlt eGg'xf];\ M #= tnsf zAb k9\g'xf];\ / n]Vg'xf];\ M 8f8', kGo'F, yfn, srf}/f, lunf;, s;f}F8L s's/, s/fxL, rSs', r'nf], 8]SrL, cDvf]/f $= tnsf] ;+jfb k9\g'xf];\ M -b]jL u'?cfdf / cldtsf] ljBfnodf e]6 x'G5 _ cldtM gd:sf/ u'?cfdf . u'?cfdfM gd:sf/ cldt . ;Gr} x'g'x'G5 < cldtM ;Gr} 5' u'?cfdf . xh'/nfO{ s:tf] 5 lg < u'?cfdfM dnfO{ klg hftL 5 . tkfO{F+sf] 3/df sf] sf] x'g'x'G5 lg < cldtM d]/f] 3/df d, bfO, lbbL, cfdf, a'af / xh'/cfdf 5f}F . u'?cfdfM cfdfn] s] ug'{x'G5 lg < cldtM cfdfn] hflu/ vfg'x'G5 . u'?cfdf, d ;a}sf af/]df eG5' x} Û
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 3 u'?cfdfM x'G5 cldt, eGg'xf];\ . cldtM d]/f a'afn] Jofkf/ ug{'x'G5 . xh'/cfdf 3/df a:g'x'G5 . 3/ ;kmf ug]{, vfgf agfpg ;xof]u ug]{ cflb 3/sf ;fdfGo sfd xh'/cfdfn] ug{'x'G5 . 6]lnlehgdf wfld{s sfo{qmd klg x]g{'x'G5 . u'?cfdfM tkfO{F+x¿n] 6]lnlehg x]g{'x'Gg < cldtM x]5f}{F lg Û dnfO{ sf6{'g x]g{ dg k5{ . bfO / lbbL c¿ sfo{qmd x]g{'x'G5 . u'?cfdfM labfsf lbg s] ug{'x'G5 lg < cldtM labfsf lbg g'jfOw'jfO u5f}{F . vfgf vfPkl5 3'Dg hfG5f}F . kms]{kl5 vfhf vfP/ k9\g a:5f}F . xfd|f] labfsf] lbg /dfOnf] x'G5 u'?cfdf . u'?cfdfM wGojfb cldt . ca sIffdf hfg'xf];\ x} t Û cldtM x'G5 u'?cfdf . -cldt sIffdf hfG5g\ . u'?cfdf c¿ ljBfyL{;Fu s'/f ug{'x'G5_ %= tnsf zAbnfO{ jfSodf k|of]u ug{'xf];\ M au}Frf, /dfOnf], jgef]h, ;fu;AhL ^= tnsf] jfSo k9\g'xf];\ t M dtLgsIffdfk9\5' . oxfF rf/ cf]6f zAbsf] Pp6} jfSo 5 . ;a} zAbnfO{ Pp6} l8sfdf n]lvPsf] 5 . o;f] ubf{ k9\g cK7\of/f] x'G5 . cy{ a'‰g klg sl7g x'G5 . o;y{ jfSodf /x]sf zAbx¿nfO{ 5'6\6f5'6\6} n]Vg'k5{ . dflysf] jfSodf /x]sf zAbnfO{ 5'6\ofP/ n]Vbf jfSo o:tf] aG5 M d tLg sIffdf k9\5' . tnsf zAbnfO{ 5'6\ofP/ k9\g'xf];\ / n]Vg'xf];\ M s= a'afn]ksfPsf]t/sf/Lld7f]lyof] .
4 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # v= cfdfn]dnfO{kx]Fnf]uGhLNofOlbg'eof] . u= zlgaf/sf]lbgdfxfdLau}Frfdf3'Dguof}F . 3= xfd|f]kl/jf//fd|f]5 . ª= xfdLrf8kj{df/dfOnf]u5f}{F . &= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf jfSo kl/jt{g u/L n]Vg'xf];\ M pbfx/0fM d cfFk vfG5' . – d}n] cfFk vfPF . s= d u[xsfo{ u5{' . ============================ v= d 6]lnlehg x]5{' . ============================ u= d ahf/ hfG5' . ============================ 3= d tLg sIffdf k9\5' . ============================ ª= d cgnfOg k9\5' . ============================ r= d ;'Gtnf l6K5' . ============================ 5= d sk8f nufpF5' . ============================ *= tnsf] cg'R5]b k9\g'xf];\ / ;f]lwPsf k|Zgsf pQ/ lbg'xf];\ M jg w]/} ?vla?jf ePsf] 7fpFnfO{ jg elgG5 . o;nfO{ hª\un klg elgG5 . hª\undf w]/} k|sf/sf ?vla?jf kfOG5g\ . jgdf xfdLn] vfg] kmn klg kfOG5g\ . jgdf ljleGg k|sf/sf hgfj/ klg a:5g\ . tL hgfj/dWo] s'g}n] 3fF;kft / jgsf kmn vfG5g\ . s'g} hgfj/n] eg] c¿ hgfj/nfO{ df/]/ vfG5g\ . c¿ hgfj/nfO{ df/]/ vfg] hgfj/nfO{ lx+;|s k|f0fL elgG5 . lx+;|s eg]sf] lx+;f ug{], df/sf6 ug]{, c¿nfO{ dfg]{ eGg] xf] . jg w]/} hgfj/ / kIfLsf] 3/ klg xf] . jg xl/of] x'G5 . r}t j}zfv dlxgfdf jgsf ?vdf gofF kft knfpF5g\ . Tof] b[Zo /dfOnf] b]lvG5 .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 5 s= jgnfO{ s] elgG5 < c= ?v cf= hª\un O= hgfj/ v= jgdf s] s] kfOG5g\ < c= ds} / la?jf cf= ufO{e}F;L / d[u O= ?vla?jf / 3fF;kft u= 3fF;kft vfg] hgfj/ s'g xf]nf < c= v/fof] cf= af3 O= l;+x 3= lx+;|s eg]sf] s] xf] < c= c¿nfO{ dfg]{ cf= c¿nfO{ dfof ug]{ O= c¿sf] efu vfg] ª= jg s; s;sf] 3/ xf] < c= dflg; / hgfj/sf] cf= d[u / afv|fsf] O= hgfj/ / kIfLsf] r= jgsf ?vdf gofF kft slxn] knfpF5g\ < c= k';, df3df cf= r}q, j}zfvdf O= ;fpg, ebf}df (= l56f] l56f] k9\g'xf];\ M jg dg yf]/} w]/} ?v ;'v kz' kIfL b]z ljb]z dfof k|]d ?g' xfF:g' k9\g' n]Vg' hª\un dª\un ;/f;/ skfsk h'?Ss y'r'Ss
6 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # !)= ldNg] zAb 5fg]/ vfnL 7fpF eg{'xf];\ M s= ufO{n] b'w=============================. - lbG5, lbG5g\_ v= v]tdf wfg=======================. - kmNg'eof], kmNof]_ u= d g]kfnL================================. - k9\5', v]N5'_ 3= jgdf sf]OnL=====================. -s/fpF5', s/fpF5_ ª= v/fof] jgdf=============================. -k9\5, v]N5_ r= gkfs]sf] km;L{ ============== x'G5 . - sfnf], xl/of]_ 5= la?jfdf ======================= /flvG5 . - t]n, kfgL_ !!= tnsf] tflnsfaf6 w]/}eGbf w]/} jfSo agfpg'xf];\ M d bfO lbbL efO alxgL cfdf a'af xh'/cfdf ljBfnodf uLt t/sf/L k9\5' . ufpFl5g\ . k9fpg'x'G5 . ;'G5' . sf6\g'x'G5 . k9\5 . ;'Gg'x'G5 . ksfpF5' . !@= zAb / cy{sf hf]8f ldnfpg'xf];\ M zAb cy{ lx+;|s ;;fgf ?v af;:yfg v]tdf wfg /f]Kg] sfd la?jf c¿nfO{ dfg]{
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 7 /f]kfOF ?v la?jfsf ;fgf xfFuf;lxtsf] kft 8f]sf] a:g] 7fpF :ofpnf kj{ rf8 rf]ofaf6 ag]sf] 3fF;kft /fVg] efF8f] !#= kf7 k9]/ pQ/ n]Vg'xf];\ M xf6ahf/ s'g} lglZrt lbgdf dfq nfUg] ahf/ xf6ahf/ xf] . o:tf] ahf/df dflg;x¿ ljleGg k|sf/sf ;fdfgx¿ lsga]r u5{g\ . ls;fgn] cfk"msxfF pTkfbg ePsf j:t'x¿ xf6ahf/df a]Rg n}hfG5g\ . dflg;x¿ cfk"mnfO{ rflxPsf] ;dfg lsGg klg xf6ahf/ g} hfG5g\ . o;/L j:t' tyf ;fdfg lsGg] a]Rg] 7fpF g} xf6ahf/ xf] . xf6ahf/df lbglbg} rflxg] ;fdfgb]lv kz' rf}kfof;Dd kfOG5g\ . xf6ahf/ ;w}F Ps} 7fpFdf nfUb}g . Ps 7fpFdf s'g} lbg nfU5 . csf]{ 7fpFdf csf]{ lbg nfU5 . xf6ahf/ af/cg';f/ nfUg] u5{ . dflg;n] xf6ahf/af6 cfk"mnfO{ cfjZos kg]{ vfBfGg, kmnkm"n, t/sf/L lsG5g\ . ls;fgn] pTkfbg u/]sf j:t' dflg;n] ;f]em} lsG5g\ . o;df c¿ dflg;n] kmfObf lng kfpFb}gg\ . xf6ahf/ klxn] b]z}e/ nfUYof], clxn] t/fO{sf lhNnfx¿df a9L nfUg] u5{ . k|Zgx¿ M s= xf6ahf/ eg]sf] s] xf] < ================================================================ v= ls;fgn] xf6ahf/df s] a]Rg n}hfG5g\ < ================================================================
8 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # u= xf6ahf/df s] s] kfOG5g\ < ================================================================ 3= clxn] xf6ahf/ sxfF a9L nfU5 < ================================================================ !$= tkfO{F+n] lxhf] laxfgb]lv a]n'sf;Dd s] s] ug{'eof] < ;Demg'xf];\ / sfkLdf ;fg{'xf];\ . !%= ;'g]/ n]Vg'xf];\ M kxf8, kj{t, tfn, kf]v/L, cflbaf6 lg:s]/ lglZrt 7fpFdf aUb} cufl8 a9\g] kfgL gbL xf] . gbL ;fgf / 7'nf u/L b'O{ k|sf/sf x'G5g\ . gbLdf klg k|f0fLx¿ a:5g\ . o:tf k|f0fLnfO{ hnr/ elgG5 . !^= tnsf lrq x]/L j0f{g ug{'xf];\ .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 9 kf7 @ != tnsf] sljtf lzIfsaf6 ;'Gg'xf];\ / no ldnfO{ ufpg'xf];\ M afaf d]/f kms]{kl5 sxLFaf6 xft b'j} yfKg] sfv Kof/f] cfglGbt ;'/lIft nfUg] afaf ;Fu} x'Fbfv]l/ ;+;f/ lht] h:t} ;w}Fel/ /dfO/x"F afsf] sfvdf o:t} . afaf ;fydf x'Fbfv]l/ 8/ x/fpg] ;a} x'G5g\ afafnfO{ dg k/fpg] 5f]/f5f]/L c;n ag"g\ eGg] dgdf /fVg] ;'v lbg] xfdLnfO{ b'Mv cfkm} yfKg] . cfjZos ;fdfgx¿ h'6fP/ lbg] 3/ clg kl/jf/sf] lhDd]jf/L lng] cfsfz h:t} 5ftL pgsf] ;fu/ h:t} dg afaf h:tf] ;+;f/df c¿ eP eg . b'Mv lk/ la;fpg] rf}tf/L x'g\ afaf ;a} s'/f c6fpg] esf/L x'g\ afaf l;sfP/ c;n ;+:sf/ af6f] b]vfpg] afaf xfd|f b]jtf x'g\ cfFvf b]vfpg] .
10 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # @= lrq x]/L j0f{g ug{'xf];\ M #= tnsf] syf k9\g'xf];\ / l7s pQ/df -_ lrXg nufpg'xf];\ M Psfb]zdf Pp6f ;'Gb/ ufpF lyof] . ufpFdf xs]{sf] kl/jf/ klg lyof] . xs]{sf 3/df cf7 hgf dflg; lyP . xs]{, xs]{sL >LdtL ;Ltf, cfdf dgdfof / xs]{sf kfFr hgf 5f]/f5f]/L . xs]{ ldx]g]tL dflg; lyP . pgn] cfˆgf v]taf/Ldf cGg, kmnkm"n / t/sf/L kmnfpFy] . 5f]/f5f]/L ljBfno tyf SofDk; k9\y] . pgLx¿ labfsf lbg afcfdfnfO{ ;3fpFy] . xs]{n] s[lif k];f u/]/} k|z:t k};f sdfPsf lyP . xs]{sf kl/jf/df ;a} hgf v';L / ;'vL lyP . s= xs]{sf kl/jf/df slt hgf dflg; lyP < c= kfFr cf= cf7 O= gf} v= xs]{sL >LdtLsf] gfd s] xf] < c=dgdfof cf= b]jL O= ;Ltf u= xs]{ s:tf dflg; lyP < c= ldlxg]tL cf= cN5L O= d"v{
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 11 3= xs]{n] s;/L k};f sdfPsf lyP < c= hflu/ vfP/ cf= s[lif k];f u/]/ O= ljb]z uP/ ª= xs]{sf ;Gtfg slt lyP < c= kfFr cf= cf7 O= rf/ $= tnsf] ;+jfb k9L ;f]lwPsf k|Zgsf pQ/ lbg'xf];\ M -;ljg k;ndf lrgL lsGg uPsf lyP . k;n] / ;ljgsf] s'/fsfgL_ . ;ljgM gd:sf/ ;fx'hL . k;n] M gd:sf/ ;ljg . cf/fd 5f} < ;ljgM xh'/, cf/fd 5' . ;fx'hL, dnfO{ Ps lsnf] lrgL lbg';\ g . -lrgL hf]Vg yfN5g\, ;ljgn] k;nsf c¿ ;fdfg x]5{g\_ k;n] M nf}, lrgL . ;ljgM -lrgL lnFb}_ slt ?lkofF xf] lg < k;n] M c;L ?lkofF . -;ljgn] k};f lbG5g\_ ;ljgM oxfF t 3/df rflxg] c¿ ;fdfg klg /x]5g\ lg . k;n] M 5g\ afa' . c¿ ;fdfg rflxP klg cfpm x} . ;ljgM x'G5 . -;ljg hfG5g\ _
12 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # k|Zgx¿ M s= ;ljg s] lsGgnfO{ k;n uPsf x'g\ < v= k;ndf s] s] ;fdfg /x]5g\ < u= Ps lsnf] lrgLnfO{ slt ?lkofF /x]5 < 3= k;n]n] hfg] a]nfdf ;ljgnfO{ s] eg] < %= pbfx/0fdf lbP h:t} cg's/0ffTds zAb / lj|mofsf] hf]8f ldnfpg'xf];\ M pbfx/0f M e';'Ss–la;{g' ;'6'Ss aUg' v'/{ cfOk'Ug' 6'Kn'Ss bf}8g' Kof6\6 hfg' ;'n'n' lk6\g' v'?v'? p7\g' h'?Ss xfF:g' d';'Ss cfpg' ^= vfnL 7fpFdf ldNg] zAb /fv]/ syf k"/f ug{'xf];\ M sldnf, cfˆgf], clu, cfFugdf, l/;fP, af6f], b'j} ;fgf] efO =============== v]ln/x]sf] lyof] . efOn] cfFugdf=============b]Vof] . sldnfx¿ ============== a9\g vf]Hb} lyP . efOn] sldnfsf] ============== 5]lslbof] . sldnf ================ . sldnfn] efOsf ============== xftv'6\6fdf 6f]lslbP . efO cflQof] . sldnf =================== af6f] nfu] .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 13 &= vfnL 7fpFdf ldNg] zAb /fvL jfSo k"/f ug{'xf];\ M s= r/f] ============================ p8\of] . -e'/{, d';'Ss_ v= kfgL ====================== au]sf] 5 . -a'?Ss, ;nn_ u= alxgL ======================= xfFl;g\ . -udSs, d';'Ss_ 3= b'MvL dfG5] ================ /f]P . -w'?w'?, km6fkm6_ ª= d';f] ================================ bf}8\of] . -e'/{, v'/{_ r= kfgL ==================== k¥of] . -9sdSs, emdemd_ 5= /d]z ======================== a:of] . -yrSs, snsn_ *= syf k9L ;f]lwPsf k|Zgsf pQ/ lbg'xf];\ M ldqtf Pp6f ?v lyof] . ?vdf r/fn] u'F8 nufPsf] lyof] . ?vsf] km]bdf sldnf] a:Yof] . r/f / sldnf] ;fyL lyP . Pp6fn] csf]{nfO{ ;s];Dd ;xof]u uy]{ . Ps lbg Pp6f s]6f] u'n]nL lnP/ cfof] . p;n] r/fnfO{ tfs]/ xfGg nfUof] . sldnfn] b]Vof] . sldnf] l56f] l56f] lxF8\of] . p;n] s]6fsf v'6\6fdf 6f]lslbof] . s]6fn] P]of Û eg]sf] ;'g]/ r/f] efUof] . r/fsf] Hofg aRof] . csf]{ s'g} lbg sldnf] vfg]s'/f vf]Hg vf]nfsf] tL/df uPsf] lyof] . vf]nfdf af9L cfof] . vf]nfn] sldnfnfO{ aufof] . r/fn] b]Vof] . p;n] Pp6f kft sldnfsf] glhs} /flvlbof] . sldnf] kftdf r9\of] . r/fn] kftnfO{ r'Rrfn] Rofk]/ aflx/ lgsfNof] . sldnfsf] Hofg aRof] .
14 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # k|Zgx¿ M s= r/fn] sxfF u'F8 nufPsf] lyof] < v= sldnfn] s;nfO{ 6f]lslbof] < u= r/fsf] Hofg s;/L aRof] < 3= sldnfnfO{ s;n] arfof] < (= k'lnª\uL / :qLlnª\uL zAbsf hf]8f ldnfpg'xf];\ M sfsf xh'/cfdf afaf aHo} xh'/a'af sfsL gflt lbbL afh] 7'nLcfdf bfO alxgL efO gfltgL 7'nfa'af cfdf !)= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf jfSo kl/jt{g u/L n]Vg'xf];\ M d tLg sIffdf k9\5' . – xfdL tLg sIffdf k9\5f}F . s= ;fgf] efO cfof] . ================================ v= tF sxfF hfg nfu]sf] xf];\ < ========================== u= rNnfn] rf/f] vfof] . ============================== 3= pgn] u[xsfo{ u/]sf 5g\ . ========================== ª= ;f]gfdn] kmnkm"n lsg] . ========================== r= pm sIffsf] 1fgL ljBfyL{ xf] . ==========================
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 15 !!= tnsf] cg'R5]b k9L k|Zgsf pQ/ lbg'xf];\ M efG;f sf]7f vfgf ksfpg] sf]7fnfO{ efG;f sf]7f elgG5 . efG;f sf]7fdf ksfpg] / vfg] efF8fs'F8f tyf j:t'x¿ /x]sf x'G5g\ . efG;f sf]7fdf vfgf agfpg] r'nf] x'G5 . g]kfnLsf w]/} 3/sf efG;fdf r'nf] afNgsf nflu bfp/fsf] k|of]u ul/G5 . slt dflg;n] Uof;sf] k|of]u ub{5g\ . s]xL dflg;n] lah'nLn] klg vfgf agfpF5g\ . efG;fdf w]/} k|sf/sf efF8fs'F8fsf] k|of]u x'G5 . s's/, s;f}F8L, yfn, srf}/f, lunf;, rDrf, cflb ;a}h;f] dflg;sf efG;fdf k|of]u x'g] efF8fs'F8f x'g\ . s;}n] efG;fdf s';L{ 6]ansf] k|of]u u5{g\ . sltkon] u'G›L cf]5\ofpF5g\ . vfgf ks]kl5 efG;fdf a;]/ vfgf vfOG5 . kl/jf/sf ;a} ;b:o hDdf eP/ vfgf vfFbf /dfOnf] x'G5 . k|Zgx¿ M s= s:tf] sf]7fnfO{ efG;f sf]7f elgG5 < v= w]/} g]kfnLsf 3/df r'nf] afNg s] k|of]u ul/G5 < u= efG;fdf k|of]u x'g] s'g} tLg cf]6f efF8fsf] gfd n]Vg'xf];\ < 3= efG;f sf]7fdf slta]nf /dfOnf] x'G5 <
16 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # !@= tnsf k|Zgsf] pQ/ n]Vg'xf];\ M s= tkfO{F+sf] gfd s] xf] < ============================================ v= tkfO{F+sf a'afsf] gfd s] xf] < ============================================ u= tkfO{F+sL cfdfsf] gfd s] xf] < ============================================ 3= tkfO{F+sf a'afsf] kmf]g g+= slt xf] < ========================================= ª= tkfO{F+ slt jif{sf x'g'eof] < ============================================ r= tkfO{F+sf] k"/f 7]ufgf n]Vg'xf];\ . ============================================ 5= tkfO{F+nfO{ s'g ljifo a9L k9\g dg nfU5 < ============================== !#= lzIfsaf6 ;'g]/ n]Vg'xf];\ M xfdL rf8 eg]kl5 c;fWo} v';L x'G5f}F . rf8df cfkmGt;Fu e]6 ug{ kfOG5 . rf8df ld7f vfg]s'/f vfg kfOG5 . gofF sk8f nufpg klg kfOG5 . To;}n] rf8 /dfOnf] nfU5 . rf8sf lbg laxfg}b]lv xfdL pT;flxt x'G5f}F / /dfpF5f}F . !$= vfnL 7fpFdf ldNg] zAb /fvL syf k"/f ug{'xf];\ M 8'ª\uf zlgaf/sf] lbg lyof] . g/]z========tfndf uP . tfn ======== ;'Gb/ lyof] . g/]znfO{=========8'ª\uf rnfpg dg nfUof] . pgn] glhs} /x]sf =========;f]w] . af]6] sfsfn] eGg'eof], æafa', ltdLn] ==========rnfpg ;Sb}gf} .Æ g/]zn] ============u/] . x}g sfsf d 8'ª\uf rnfpg ============. g/]z 8'ª\ufdf r9] . pgn] 8'ª\uf ======== vf]h] t/ ;s]gg\ . To;kl5 pgn] af]6] sfsfnfO{ g} ======= rnfpg nufP / tfn ======3'd] .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 17 lj|mofsnfk s= tnsf] cg'R5]b k9]/ ;'gfpg'xf];\ M s/];faf/Ldf t/sf/L 5g\ . t/sf/L tfhf / :jflbnf 5g\ . ToxfF ;fu, l;dL, af]8L, nf}sf, sfFqmf], s/]nf / l3/f}Fnf 5g\ . ;'lgtfnfO{ t/sf/L dg k5{ . ;'lgtf ;do ;dodf t/sf/L af/Ldf hflG5g\ . cfdfn] t/sf/L /f]k]sf], uf]8]sf] ;'lgtfnfO{ /fd|f] nfU5 . pgL cfdfnfO{ ;xof]u ug{ vf]lH5g\ . v= cufl8 ldNg] cIf/ /fvL zAb agfpg'xf];\ M ===========6'Ss ===========/{ ===========Kn'Ss ===========6'6' ===========n'n' ===========?v'? ===========?Ss ===========;'Ss u= jfSodf k|of]u ug{'xf];\ M ;'/lIft – ================================================= ldlxg]tL – ================================================= ;fdfg – ================================================= P]of Û – ================================================= 3= jfSodf /x]sf zAbnfO{ 5'6\ofP/ n]Vg'xf];\ M c= g/]z8'ª\ufrnfpgkm]jftfnuP . cf= sldnfn]s]6fsf]v'6\6fdf6f]lslbof] .
18 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # O= afafn]3/sf]lhDd]jf/Llng'x'G5 . O{= cl/ª\ufnn]efOsfv'6\6fdflrlnlbof] . p= s/];faf/Ldft/sf/Lkmn]sf5g\ . ª= zAb / cy{sf hf]8f ldnfpg'xf];\ M zAb cy{ ;fu/ O{Zj/, eujfg\ b]jtf vf]nf jf gbLsf] lsgf/ k|z:t w]/} tL/ pT;fx kfPsf], xf};nf lnPsf] pT;flxt ;d'› r= Psjrgsf jfSonfO{ ax'jrg agfpg'xf];\ M c= ;fyL k9\g cfPsf] 5 . ============================================== cf= d kfs{df uPF . ============================================== O= s]6fn] /fd|f] sfd u5{ . ============================================== O{= pxfF c;n x'g'x'G5 . ============================================== 5= ;'g]/ pQ/ lbg'xf];\ M dnfO{ kl/jf/df w]/} hgf dflg; hDdf x'Fbf /dfOnf] nfU5 . ;a} cfcfˆgf sfddf Jo:t eP klg labfsf lbg ;a} Ps} 7fpFdf eOG5 . dnfO{ cfdfa'afsf k];f / hflu/sf s'/f ;'Gbf /dfOnf] nfU5 . bfOlbbLn] k9fOsf s'/f ug{'x'G5 .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 19 dnfO{ ;fyLsf s'/f / k9fOsf s'/f ug{ dg k5{ . d t df]afOn / 6]lnlehgsf s'/f klg u5{' . d d]/f] kl/jf/;Fu v';L 5' . c= s'g lbg kl/jf/sf ;a} hgf Ps 7fpFdf hDdf eOG5 < ================================================================ cf= cfdfa'afn] s] s'/f ug{'x'G5 < ================================================================ O= k9fOsf s'/f s;n] ug'{x'G5 < ================================================================ h= tnsf zAb vfnL 7fpFdf e/L cg'R5]b k"/f ug'{xf];\ M kmnkm"nsf, v';L, lbg, 3/, afaf, pBfg, cfdf, kmf]6f labfsf] =========== lyof] . zf/bf ========== ;Fu pBfgdf 3'Dg uOg\ . =========== w]/} /fd|f] lyof] . ToxfF =========== la?jf / ;'Gb/ d"lt{x¿ lyP . zf/bfn] =========== klg lvlrg\ . pgn] =========== uP/ =========== nfO{ ;a} s'/f ;'gfOg\ . pgsf s'/f ;'g]/ afaf Hofb} =========== x'g'eof] .
20 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # ljifoIf]q d]/f] b}lgs hLjg kf7 # != tnsf] sljtf ;'Gg'xf];\ / no ldnfP/ ufpg'xf];\ M d]/f] b}lgsL ;ft ah] p7\g] ;w}F lbglbg}sf] afgL d]/f] afgL b]vL cfdf eGg'x'G5 1fgL p7]kl5 lgTo sd{ xftd'v w'g] tftf] kfgL, b'w vfO{ lstfa sfkL 5'g] . k9L n]vL Ps}l5g v]Ng] d]/f] afgL ædf]afOn / sDKo'6/df gx/fpm x} gfgLÆ eGb} cfdf 8fSg'x'G5 efG5f sf]7flt/ vfgf vfO{ k'Ug] u5{' :s'n kf];fs lg/ . lbglbg} :s'n hfg] /dfOnf] afgL dfof ug]{ u'?cfdf 5f]/L h:t} 7fgL xF;fO{ xF;fO{ u'?afn] k9fPsf] b]vL ;a} s'/f /fV5' d t b}lgsLdf n]vL . :s'n 5'6\6L ePkl5 ;/f;/ 3/ ;/;kmfO u/]kl5 ævfhf tof/ 5 / <Æ eGb} k:5' efG5f sf]7f vfhf vfgnfO{ d]/f] lbg o;/L g} laT5 ;fyLefO .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 21 @= tnsf] lrq x]/L j0f{g ug{'xf];\ M #= j0f{ hf]8]/ k9\g'xf];\ / n]Vg'xf];\ M r u d gL gf gf t tL gL k p kf gfr ============================== ============================ ============================== ============================ ============================== ============================ ============================== ============================ ==============================
22 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # $= tnsf] cg'R5]b k9]/ zAb / lrqsf hf]8f ldnfpg'xf];\ M ufpFdf Pp6f 3/ lyof] . 3/ k'/fgf] lyof] . 3/sf] 5fgf / kfnL b'j}df lgnf l6gx¿ lyP . s]6fs]6Lx¿ cfFugdf v]Ng] / lkF9Ldf k9\g] uy]{ . e/v/ cIf/ l;Sg] s]6fs]6Lx¿ kf6Ldf w'nf] /fv]/ cIf/ n]Vg] cEof; uy]{ . pgLx¿ kf6Lsf] w'nf] df6fdf cf}Fnfn] n]v]/ cIf/ agfpFy] . 3/ glhs}sf] au}Frfdf km"n km'n]sf lyP . km"nsf 5]pdf kftLsf af]6 klg lyP . s'v'/fsf rNnfx¿ cfFugdf rf/f] l6Ky] . s'v'/fn] km'n klg kf/]sf lyP . kfnL kfln kf6L kftL k'mn k"mn
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 23 %= tnsf] z'esfdgf kq k9\g'xf];\ / s'g} rf8kj{df lbOg] z'esfdgf kq tof/ ug{'xf];\ M xflb{s z'esfdgf gofF jif{ @)&( sf] kfjg cj;/df xfdL xfd|f u|fxs, z'elrGts / ;Dk"0f{ b]zjf;Lx¿df ;':jf:Yo, bL3f{o' / pQ/f]Q/ k|ultsf] dª\undo z'esfdgf JoQm ub{5f}F . /fh]z cu|jfn cWoIf g]kfn l:6n k|f=ln= lj/f6gu/ ^= tnsf] ;+jfb k9\g'xf];\ / l7s pQ/df √ lrXg nufpg'xf];\ M -/fd' gf} jif{sf eP . pgL cfbz{ df=lj=sf] sIff tLgdf k9\5g\ . Ps lbg pgsf] bfFt b'Vof] . cfdfn] c:ktfn k'¥ofpg'eof] . /fd' / 8fS6/sf] s'/fsfgL_ /fd'M 8fS6/, gd:sf/ Û 8fS6/M gd:sf/ afa' Û s] eof] ltdLnfO{ < /fd'M d]/f] bfFt b'Vof] . 8fS6/M v} x]/f}F t, s'g bfFt b'v]sf] xf] < -/fd' cfF u5{g\ . 8fS6/n] bfFt x]5{g\ ._ ltd|f t ;a} bfFt lalu|Psf 5g\ . b'v]sf] bfFt ls/fn] vfPsf] 5 . ltdL a9L u'lnof] s'/f vfG5f} < /fd'M xh'/ 8fS6/ . dnfO{ u'lnof ld7fO{ c;fWo} dg k5{ . d ld7fO{ w]/} vfG5' . 8fS6/M ld7fO{ vfPkl5 d'v s'Nnf u5f}{ ls ub}{gf} < /fd'M ulb{gF . 8fS6/M bfFt df‰5f} < /fd'M slxn]sfxLF . 8fS6/M /fd', ltd|f] bfFt b'v]sf] oxL eP/ xf] . vfg]s'/f vfPkl5 d'v /fd|f];Fu
24 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # s'Nnf ug{'k5{ . w]/} u'lnof] s'/f vfg'x'Fb}g . laxfg / a]n'sf vfgf vfPkl5 bfFt df‰g'k5{ . a'‰of} < /fd'M a'em]F . 8fS6/M ltd|f oL bfFtx¿ km'lSnP/ gofF knfpF5g\ . tL bfFtsf] klg ;/;kmfO / x]/rfx u/]gf} eg] ltdLnfO{ ufx|f] x'G5 . /fd'M ca tkfO{Fn] eg]h:t} bfFtsf] ;/;kmfOdf Wofg lbG5' . -8fS6/ /fd'sf] bfFt lgsfNg nfUg'x'G5 ._ s= /fd' lsg c:ktfn uP < c= sfg b'v]/ cf= bfFt b'v]/ O= cfFvf b'v]/ O{= Hj/f] cfP/ v= b'v]sf] bfFtdf s] ePsf] 5 < c= ls/fn] vfPsf] 5 cf= rls{Psf] 5 O= /ut cfPsf] 5 O{= ;kmf ePsf] 5 u= /fd'nfO{ s] c;fWo} dg k5{ < c= /f]6L cf= cgf/ O= rsn]6 O{= :ofp 3= bfFt lbgdf sltk6s df‰g'k5{ < c= tLg cf= rf/ O= Ps O{= b'O{
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 25 &= pN6f] cy{ lbg] zAb n]Vg'xf];\ M df]6f] kftnf] /fd|f] =========== cUnf] =========== lz/ =========== 1fgL =========== laxfg =========== yf]/} =========== *= bfFtsf] ;/;kmfOdf Wofg glbg] xf] eg] s] s:tf ;d:of cfpnfg\ < sfkLdf n]v]/ lzIfsnfO{ b]vfpg'xf];\ . (= tnsf zAbn] PseGbf w]/} cy{ lbG5g\ . k9\g'xf];\ / a'‰g'xf];\ M b'wdfly nfUg] hfnf] lsGt', k/Gt' t/ kft lr7L kq jif{ Ps hftsf] ?v ;fn hafkm lbzf pQ/ dx;'n l9kL s/ xft, kfv'/f Ps k|sf/sf] vfg]s'/f e'hf
26 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # !)= b'O{ cf]6f cy{;Fu hf]8f ldnfpg'xf];\ M k]6L kfgL tfGg] oGq a; s?jf dlxgf bfn agfpg] u]8fu'8L df]6/ sDd/df afFWg] j:t' 3/sf jl/kl/sf] l8n df; cDvf]/f kmnfdsf] b'O{v'6\6] lsnf !!= n]Vo lrXgsf] hf]8f ldnfpg'xf];\ M . cNklj/fd < p4/0f Ú k"0f{lj/fd æ Æ lj:doflbaf]ws Û k|Zgjfrs !@= tnsf] cg'R5]b k9L ljZjsf 7fpFdf tkfO{F x'g'ePsf eP s] ug{'x'GYof] < n]Vg'xf];\ M zlgaf/sf] lbg lyof] . ljZj rf}/df v]Ng uPsf lyP . crfgs kfgL k¥of] . jl/kl/ cf]t nfUg] 7fpF lyPg . ljZj;Fu 5ftf klg lyPg . ljZjsf ;fyLn] 5ftf cf]9] . ljZjn] ;fyL;Fu ;xof]u dfu]gg\ . ljZj kfgLdf ?em] .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 27 !#= l56f] l56f] k9\g'xf];\ M lx;fa– lstfa cl;gf– kl;gf r}t–j}zfv hf8f]–udL{ ?v–;'v 5ftf–gftf ;fyL–kfyL kfgL–gfgL /dfOnf]–3dfOnf] afu–af3 vf]nf–gfnf cDaf–vDaf !$= tnsf zAbnfO{ jfSodf k|of]u ug{'xf];\ M ljif M ============================================================== la; M ============================================================== kfnL M ============================================================== kfln M ============================================================== km"n M ============================================================== k'mn M ============================================================== h"g M ============================================================== h'g M ============================================================== !%= ;'Gg'xf];\ / pQ/ lbg'xf];\ M Psk6s b'O{ cf]6f d[ux¿n] b'w ttfP/ s'/fpgL agfP . s'/fpgL afF8]/ vfg] qmddf pgLx¿sf] lardf ljjfb eof] . a/fa/ efu nufpg ;s]gg\ . pgLx¿n] s'/fpgL efu nufpg afFb/nfO{ eg] . afFb/n] Pp6f t/fh'df s'/fpgL /fVof] . s'/fpgL a/fa/ ePg . afFb/n] a9L eP lt/sf] s'/fpgL cfkm"n] lgsfNb} vfFb} u¥of] . p;n] h'g efudf a9L x'GYof] pxL efuaf6 lgsfNb} vfFb} uYof]{ . o;f] ubf{ s'/fpgL 36\b} uof] . d[ux¿n] afFb/sf] a7\ofOF a'em] / afFb/nfO{ nv]6] . ar]sf] s'/fpgL pgLx¿n] cfkm}n] afF8]/ vfP .
28 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # s= d[un] s] agfP < v= d[un] s'/fpgL efu nufOlbg s;nfO{ eg] < u= afFb/n] s] u¥of] < 3= d[un] afFb/nfO{ lsg nv]6] < !^= tnsf zAbdf …k|Ú / …pkÚ hf]8]/ gofF zAb agfpg'xf];\ M -sf/, xf/, of]u, rf/, b]z, jf;, s/0f _ k|±sf/–k|sf/ pk±sf/–pksf/ !&= k9\g'xf];\ / pQ/ lbg'xf];\ M k'Ug sl7g x'g] 7fpFnfO{ b'u{d elgG5 . g]kfnsf w]/} ufpFx¿ b'u{d 5g\ . b'u{d 7fpFsf afnaflnsfn] w]/} b'Mv kfpF5g\ . pgLx¿nfO{ k9\g klg ufx|f] x'G5 . ljBfno;Dd k'Ug w]/} ;do lxF8\g'k5{ . pgLx¿n] k9\g] kf7\ok':ts ;dodf g} ljBfnodf k'Ub}gg\ . pgLx¿n] eg] h:tf] sk8f nufpg klg kfpFb}gg\ . la/fdL x'Fbf c:ktfndf hfg klg kfpFb}gg\ . ;'ud 7fpFsf dflg;n] pgLx¿nfO{ ;xof]u ug{'k5{ . ;xof]u ug{' dflg;sf] st{Jo xf] . afa'gfgLx¿, tkfO{Fx¿n] klg 7'nf] ePkl5 b'u{dsf afnaflnsfx¿nfO{ ;xof]u ug{'xf];\ x} t Û s= s:tf] 7fpFnfO{ b'u{d elgG5 < v= b'u{dsf afnaflnsfnfO{ k9\g lsg ufx|f] x'G5 < u= b'u{d 7fpFdf kf7\ok':ts ;dodf gk'Ug'sf] sf/0f s] xf] < 3= dflg;sf] st{Jo s] xf] < ª= tkfO{Fx¿nfO{ b'u{d 7fpFsf afnaflnsfx¿nfO{ lsg ;xof]u ug{'xf];\ elgPsf] xf] < !*= tkfO{Fn] uPsf] zlgaf/ s] ug{'eof] < sfkLdf n]v]/ lzIfsnfO{ b]vfpg'xf];\ .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 29 kf7 $ ! no ldnfP/ ufpg'xf];\ cl;gf – ;'/h pkfWofo cfsfzaf6 em/]/ 7'nf] cfjfh u/]/ 7'nf, ;fgf, dl;gf k/] cfh cl;gf . cl;gfn] xfg]5 v';f{gLsf] af]6df lxnf] eof] esf/f] kfgL k:of] uf]7df . sfutL lg emf/]5 ;a} l/Q} kf/]5 l3/f}Fnfsf] la?jf r'6L r'6L df/]5 . o;kfln lg cfdfsf] v]/ uof] kl;gf cfpF5 a]nf a]nfdf b'Mv lbg cl;gf .
30 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # @ tnsf] lrq x]/L j0f{g ug{'xf];\ . #= b}lgs hLjgdf k|of]u x'g] gfk tf}n;Fu ;DalGwt j:t' lrGg'xf];\ . 9s t/fh' kfyL dflysf j:t'dWo] tkfO{F+n] k|of]u ug]{ s'g} j:t' 5g\ < 5g\ eg] ltgsf af/]df ;fyLnfO{ ;'gfpg'xf];\ .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 31 $= l56f] l56f] k9\g'xf];\ M ;do af/ dlxgf ;]s]G8 cfOtaf/ j}zfv dª\l;/ ldg]6 ;f]daf/ h]7 k'; 3G6f dª\unaf/ c;f/ df3 lbg a'waf/ ;fpg kmfu'g xKtf laxLaf/ ebf} r}t dlxgf z'qmaf/ c;f]h jif{ zlgaf/ sflt{s %= tnsf k|Zgsf] pQ/ n]vL b}lgsL k"/f ug{'xf];\ M u'?dfM tkfO{F laxfg slt ah] p7\g'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM p7]kl5 s] s] sfd u{g'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM ljBfnodf s'g s'g ljifo k9\g'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM 3/df s]xL ;xof]u ug{'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM ljBfnodf slt ah] cfOk'Ug'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM lbge/ s'g s'g ljifo k9\g'eof] < ljBfyL{M ============================================================ u'?dfM ljBfnoaf6 3/ uPkl5 s] s] ug{'eof] < ljBfyL{M ============================================================
32 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # ^= cg's/0ffTds zAbnfO{ lj|mof;Fu hf]8f ldnfpg'xf];\ . Kof6\6 lxF8\g' ;/f;/ pk|mg' emdemd lk6\g' a'?Ss vfg' yrSs kfgL kg{' skfsk a:g' e';'Ss aUg' ;nn la;{g' &= tnsf] lr7L k9L ;f]lwPsf ;xL pQ/ 5fg]/ n]Vg'xf];\ M ldlt M– @)&( sflt{s !( Kof/L ;fyL, s[ltsf, e/tk'/–!*, lrtjg w]/} w]/} ;Demgf . s[ltsf, d oxfF ;Gr} 5' . ltdLnfO{ klg ;Gr} xf]nf . xfdL kl/jf/sf kfFr hgf ;b:o x]6f}F8f 3'Dg cfPsf 5f}F . x]6f}F8f kxf8sf] sfvdf /x]sf] ;'Gb/ ahf/ /x]5 . oxfF w]/} k|sf/sf pBf]ux¿ /x]5g\ . x]6f}F8f ahf/sf] ;'Gb/tf zAbdf JoQm ug{ ;lsgF . of] ahf/sf] glhs} ;lxb :df/s kfs{ /x]5 . cfxf Û ToxfFsf] ;'Gb/tf b]v]/ d w]/} nf]lePF . k|fs[lts jgsf lardf s[lqd kfs{n] ;a}sf] dg nf]EofPsf] 5 . 9'ª\ufdf vf]lkPsf ;lxbsf d"lt{n] oxfFsf] ;'Gb/tf a9fPsf] 5 . olt dfq xf]Og, oxfF ;'Gb/ /ª\uLrª\uL k"mnx¿n] 9flsPsf] ;'Gb/ au}Frf 5 . o;sf] xftfleq ;fgf] lrl8ofvfgf 5 . nf]enfUbf hª\unL hgfj/x¿ 3'dlkm/ u/]sf] b]Vbf t dg} cfglGbt x'G5 . jgef]h :yn klg ;kmf / Jojl:yt /x]5 . xfdL ca ;fFem 3/ kms{g] xf] . ldn];Dd ltdL klg x]6f}F8f 3'Dg hfpm x} t . pxL ltd|L Kof/L ;fyL d]3f kf08]
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 33 s_ lr7L s;n] n]v]sf] xf] < c= d]3f cf= s[ltsf O= ;gd O{= ljgf v_ lr7L s;nfO{ n]lvPsf] xf] < c= ljgo cf= d]3f O= s[ltsf O{= ljsNk u_ lr7Ldf s'g 7fpFsf af/]df n]lvPsf] 5 < c= bfª cf= lrtjg O= sf7df8f}F O{= x]6f}F8f 3_ n]lvsf s] b]v]/ w]/} nf]leOg\ < c= x]6f}F8f ahf/ cf= ;lxb kfs{sf] ;'Gb/tf O= gbL O{= df5f ª= lrl8ofvfgfsf hgfj/ s:tf /x]5g\ < c= nf]enfUbf cf= 6f7faf7f O= /ª\uLrª\uL O{= 8/nfUbf *= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf pQ/ cfpg] k|Zg agfpg'xf];\ M pbfx/0fM k|ZgM tkfO{F+sf] gfd s] xf] < pQ/M d]/f] gfd ddtf rf}w/L xf] . s_ ============================================================= . d tLg sIffdf k9\5' . v_ ============================================================= . d]/f a'af ljb]zdf sfd ug{'x'G5 . u_ ============================================================= .
34 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # d]/f] ljBfno ag]kfdf 5 . 3_ ============================================================= . ;u/dfyf ljZjsf] ;a}eGbf cUnf] lxdfn xf] . ª_ ============================================================= . gf/fo0fL gbL g]kfnsf] ;a}eGbf 7'nf] gbL xf] . r_ ============================================================= . hgsk'/ wfd wg'iff lhNnfdf /x]sf] 5 . (= ;'g]/ pQ/ lbg'xf];\ M k9fO ljZj, ljhof / ljZjfGt sIffsf ;a}eGbf ldNg] ;fyL x'g\ . pgLx¿ ljBfnodf w]/} ;do ;Fu;Fu} x'G5g\ . lzIfsn] k9fPsf] s'/f a'em] ga'em]sfdf 5nkmn u5{g\ . Ps k6s lzIfsn] u/]sf] lx;fa / ljZjn] u/]sf] lx;fa Pp6} ePg . pgn] ljhof / ljZjfGtnfO{ of] s'/f eg] . tLg} hgfn] lx;fa ubf{ klg lzIfsn] u/]sf] lx;fa;Fu ldn]g . ljZjfGtn] ul0ft lzIfsnfO{ of] s'/f atfP . lzIfsn] of] lx;fa b'O{ tl/sfn] ug{ ldN5 eGg'eof] . ljZjsf] lx;fa klg ldn]sf] 5 eGg'eof] . ;a} hgf v';L eP . s_ sIffsf ;a}eGbf ldNg] ;fyLx¿ sf] sf] x'g\ < v_ ljZjn] ljhof / ljZjfGtnfO{ s'g s'/f eg] < u_ lx;fa s;/L ug{ ;lsg] /x]5 < 3_ ljZjsf] lx;fa ldn]sf] /x]5 t < !)= pbfx/0fdf lbP h:t} jfSodf k|of]u ug{'xf];\ M e';'Ss – la;{g'M– d}n] l;sfPsf s'/f efOn] e';'Ss la;]{5g\ . d';'Ss – xfF:g'M–
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 35 w'?w'? – ?g'M– skfsk – vfg'M– ;/f;/ – hfg'M– Kof6\6 – km'6g'M– !!= zAb lrg]/ vfgL 7fpF eg{'xf];\ M 7f8f] #= a6'sf] -efF8f ljz]if_ %= ;x/ ^= k"mn /f]Kg] efF8f &= ;a} eGbf cUnf] lxdfn *= tnfp (= rnfv !!= kmfObf t];f]{ != k9\g] dflg; @= k9fpg] JolSt $= v]tL ug]{ JolSt *= k|l;4 ;x/ (= lxF8\g] 7fpF !)= kf]v/L !@= s'g} Ps y/ ! lj @ lz # s $ ls % g ^ u & ; * kf] ( af !) t !! nf !@ yf !@= h:tfsf] To:t} ;fg{'xf];\ M df}/L Ps k|sf/sf] ls/f xf] . o;n] 6f9f k'u]/ k"mnsf] /; NofpF5 . k"mnsf] /; hDdf u/]/ df}/Ln] dx agfpF5 . dx z'4 / kljq j:t' xf] . k"hfcfhf ubf{ k~rfd[t agfpg dx rflxG5 . dx sltko /f]usf nflu cf}iflw klg aG5 . dx :jflbnf] x'g'sf ;fy} kf}li6s klg x'G5 .
36 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # !#= cfk"m 3'Dg uPsf 7fpFsf] j0f{g ub}{ ;fyLnfO{ lr7L n]Vg'xf];\ . !$= lrq agfP/ /ª eg{'xf];\ M cfFk ufh/ s'v'/f s's'/
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 37 lj|mofsnfk s_ ;fyLn] ;'Gg] u/L k9\g'xf];\ M df}/Lsf] 3f/df /fgL, sdL{ / efn] u/L tLg k|sf/sf df}/L x'G5g\ . /fgL df}/L Pp6f 3f/df Pp6f dfq x'G5 . of] cGo df}/LeGbf 7'nf] x'G5 . /fgL df}/Ln] km'n kf5{ . km'naf6 aRrf hGdG5g\ . ;fgf ;fgf aRrf 7'nf ePkl5 df}/L x'G5g\ . /fgL df}/Ln] 3f/sf df}/LnfO{ sfd u/fpF5 . /fgL df}/L gePsf] 3f/df cGo df}/L klg a:b}gg\ . v_ jfSodf k|of]u ug{'xf];\ M b}lgsL =============================== lgTosd{ ============================== s;f}F8L =============================== dfdf3/ ============================== u_ vfnL 7fpFdf ldNg] lrXg /fvL jfSo k"/f ug{'xf];\ M - Û , < . _ c_ d laxfg ;ft ah] p7\5' ======================== cf_ cfdfn] bfn ========= eft / t/sf/L agfpg'eof] . O_ xh'/n] 3/sf s] s] sfd ug{'x'G5 ================== O{_ cfxf ==================== slt /dfOnf] 8fF8f] /x]5 . 3_ hf]8f ldnfpg'xf];\ M e';'Ss hfg' d';'Ss la;{g' w'?w'? lk6\g' skfsk xfF:g' ;/f;/ ?g' Kof6\6 vfg'
38 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # ª_ tnsf jfSonfO{ k'lnª\uL agfpg'xf];\ M s_ ufO{n] 3fF; vfof] . v_ alxgL ljBfno uOg\ . u_ efph"n] ld7fO lbg'eof] . 3_ s]6L af7L 5] . r_ ;'g]/ pQ/ n]Vg'xf];\ M /fd ;'6'Ss 3/af6 lg:Sof] . pm ;/f;/ ;8sdf uof] . ;8sdf ;'n'n' u'8]sf] a; 6Ss /f]lsof] . /fd a;df r9\of] . pm ljBfnodf k'Uof] . sIffdf y'k'Ss a:of] . u'?cfdf sIffdf k;]kl5 h'?Ss p7\of] . p;n] gd:sf/ u¥of] . /fdnfO{ u'?dfn] g]kfnL ljifo v'?v'? k9fpg'x'G5 . g]kfnL ljifodf sljtf / syf w]/} 5g\ . c_ /fd 3/af6 s;/L lg:Sof] < ====================================================================== cf_ p7\g' lj|mof;Fu ldNg] cg's/0ffTds zAb s'g xf] < ====================================================================== O_ /fdnfO{ g]kfnL ljifo lsg dg k5{ < ================================================================== 5_ tnsf jfSonfO{ ldnfP/ n]Vg'xf];\ M d tLg sIffdf k9\5 . d]/f w]/} ;fyLx¿ 5 . zf/bf d]/f] dg kg]{ ;fyL xf] . p;n] klg tLg sIffdf k9\5 . xfdLnfO{ lzIfsn] dfof u5{ . xfdL klg lzIfsnfO{ cfb/ ug{'x'G5 .
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 39 ljifoIf]q kf7 % != no ldnfP/ ufpg'xf];\ M ;d'bfo xfdL dflg; ;fdflhs k|f0fLleq k5f}{F kl/cfpFbf c¿nfO{ ;xof]u u5f}{F ;dfhdf ldnL a:g] /fd|f] afgL l;S5f}F b'Mv ;'v ;f6\5f}F xfdL u'gsf] u'g lt5f}{F . w]/} hft w]/} efiff ldlnh'nL a:5f}F ljsf;sf of]hgfdf ;a} sDd/ s:5f}F P]Frf]k}Frf] ;/;fk6L lng] lbg] u5f}{F d]nfkft sfd wGbf ;w}F cl3 ;5f}{F . ;'v kbf{ /dfpF5f}F w]/} v';L eO{ b'Mv kbf{ ;fy lbG5f}F 3/ 3/ uO{ Ps hftsf] ;+:s[ltdf csf]{ ;fd]n eO{ z'e ;Gb]z lbG5f}F xfdL ljZjel/nfO{ . o;/L g} rn]sf] 5 xfd|f] ;d'bfo ;xof]uL ldng;f/ /fd|f] ;d'bfo ;fyL ltd|f] ;dfh klg o:t} xf]nf kSs} xfd|f] ;dfh b]Vbfv]l/ ;f/f ;+;f/ 5Ss} . xfd|f] ;d'bfo
40 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # @= lrq x]/L j0f{g ug{'xf];\ M #= zAbaf6 j0f{ 5'6\ofP/ n]Vg'xf];\ M c;n c ; n lgb|f ljj|md ;/f;/ k|f0fL b'Mv ;+:s[lt ;Gb]z $= tnsf] ;+jfb k9\g'xf];\ M -ljBfnosf] rf}/df d]lngf / ;f}uftsf] e]6 x'G5_ ;f}uftM gd:sf/ d]lngf . ;Gr} < d]lngfM gd:sf/ ;f}uft . d ;Gr} 5' . ltdL lg < ;f}uftM d klg ;Gr} 5' . d o; 7fpFdf ev{/ cfPsfn] dnfO{ o; 7fpFsf af/]df s]xL atfb]pm g . d]lngfM ;f}uft, of] 7fpF hf]d;f]d xf] . hf]d;f]d d':tfª lhNnfsf] ;b/d'sfd xf] . ;f}uftM o; 7fpFdf s:tf dflg;sf] a;f]af; /xsf] 5 t < d]lngfM o; 7fpFsf d"njf;Lx¿ ysfnL, u'?ª cflb x'g\ . oxfF lxdfn, kxf8 / t/fO{sf dflg; klg a:5g\ . ;f}uftM s;/L lg <
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 41 d]lngfM ltdL g} eg g . ltdL bfªsf] dflg; klg t d':tfª cfof} lg Û ;f}uftM d]/f a'afn] oxfF Jofkf/ ug]{ ePsfn] d oxfF cfPsf] x'F . clg ltd|f] d"n 3/ sxfF xf] t < d]lngfM d]/f] 3/ Onfd lhNnfdf k5{ . d]/L cfdfn] oxfF hflu/ vfg'x'G5 . To;}n] d oxfF cfPsL lg . oxfF t b]zsf ljleGg 7fpFsf dflg; cfP/ a;]sf 5g\ . sf]xL hflu/, sf]xL Jofkf/ sf]xL pBf]u / sf]xL s[lif ug{sf nflu cfPsf x'g\ . clg hf] hxfFaf6 cfP klg pgLx¿ oxfF ldn]/ a;]sf 5g\ lg . ;f}uft M wGojfb d]lngf Û dnfO{ of] 7fpF / oxfF a;f]af; ug]{ dflg;sf af/]df atfOlbof} . d]lngf M x'G5, ;f}uft ca sIffdf hfcf}F . -b'j} hgf sIffdf hfG5g\ ._ %= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf zAbnfO{ kl/jt{g ug{'xf];\ M Psjrg ax'jrg d xfdL ljBfyL{ ljBfyL{x¿ efO =============== ltdL =============== xh'/ =============== lbbL =============== cfdf =============== b]z =============== :ofp =============== ;dfh ===============
42 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # ^= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf zAbnfO{ kl/jt{g ug{'xf];\ M k'lnª\u :qLlnª\u 5f]/f] 5f]/L dfdf =============== efO =============== ufos =============== a:5g\ =============== xfF;] =============== vfP =============== x'g] 5g\ =============== ;fgf] =============== &= pbfx/0fdf lbP h:t} tnsf zAbnfO{ kl/jt{g ug{'xf];\ M k9\ k9\5' k9]F k9\g] 5' vf hf n]v\ ;'g\ 3'd\ xfF;\ uf lxF8\ af]n\
:jl0f{d g]kfnL M sIff – # 43 *= vfnL 7fpFdf ldNg] n]Vo lrXg /fVg'xf];\ / sfkLdf ;fg{'xf];\ M -. < Ú æ Æ Û _ s= tkfO{F+ slt jif{sf x'g'eof] ===== v= u'?dfn] eGg'eof] ========== bLIff, ltdL oxfF cfpm ====== u= a'af ====== d k/LIffdf ;kmn ePF . 3= u'?ª ====== /fO{ / du/sf cfcfˆg} efiff 5g\ . (= zAb / cy{sf] hf]8f ldnfpg'xf];\ . zAb cy{ ;fdflhs ;xefuL u'g ;dfh;Fu ;DalGwt k}Frf] ;fk6L ;fd]n /xg], a:g] sfd 5Ss} pksf/, enfO a;f]af; crDd} !)= tnsf] sf]7]kbaf6 rf8kj{ / hftsf gfd vf]h]/ n]Vg'xf];\ M b xf lt h / pF ef} nL b z}F xf a' 4 k" l0f{ df df lt / gf If a| Xd 0f O b 3 tL{ qL Nxf] ;f / ;f h g} k" l0f{ df sf dL sL{ ln Da' yf ? g] jf / pF wf} nL /f O{ lj|m :d ;
44 :jl0f{d g]kfnL M sIff – # !!= tnsf zAbnfO{ ldNg] ;d"xdf /fv]/ sfkLdf ;fg{'xf];\ M wfg, nf}sf, lstfa, l3/f}Fnf, sf]bf], v/a'hf, :ofp, SofNs'n]6/, 6';f, s]/f, s'l/nf], cfn', hf}, sfkL, leG8L, tf]/L, snd, dfs{/, cª\u'/, ux'F, kf7\oj|md, ds}, Kofh, Pef]sf8f], cfFk, kmfk/ z}lIfs ;fdu|L cGg kmnkm"n t/sf/L !@= syf k9\g'xf];\ / ;f]lwPsf k|Zgsf pQ/ lbg'xf];\ M sfnLu08sL gbL lyof] . gbL 7'nf] lyof] . gbL kf}8]/ tg{ ;lsFb}gYof] . dflg;x¿ 8'ª\uf r9]/ jf/kf/ ub{y] . c;f]hsf] dlxgfdf tLg hgf ljåfg\ gbLsf tL/df cfP . Ps hgf a'9f dflg; gbL 5]pdf a;]sf lyP . ljåfg\x¿n] pgnfO{ ;f]w], æltdL oxfF lsg a;]sf] <Æ pgn] …ofq'nfO{ 8'ª\uf rnfP/ jf/kf/ u/fpg a;]sf] x'FÚ eg] . tL dflg;n] pgnfO{ …slt k9]sf 5f} <Ú eg]/ klg ;f]w] . pgn] cfkm"n] slQ klg gk9]sf] s'/f atfP . tL dflg;x¿n] cfkm"n] w]/} k9]sf] / cfkm" ljåfg\ ePsf] s'/f atfP . pgLx¿n] gk9]sf dflg;sf] hLjgsf] s'g} sfd 5}g eg] . tL dflg;x¿sf s'/f ;'g]/ a'9f dflg;nfO{ emgSs l/; p7\of] . pgn] eg], æd]/f] hLjgsf] sfd 5 . tkfO{F+x¿ hlt k9] klg Tof] 1fgsf cfwf/df sfnLu08sL gbL kf/ ug{ ;Sg'x'G5 <Æ pgsf s'/f ;'g]/ tL dflg;x¿n] gbL tg]{ pkfo ;f]r] . jl/kl/ k'n lyPgg\ . kf}8]/ gbL kf/ ug{ ;lsFb}gYof] . j[4 gaf]nL a;] . gbL tg{ g;s]kl5 tL ljåfg\x¿sf] 3dG8 ;]nfof] . cfk"mx¿ h;/L klg kfl/ hfg} kg]{ ePsfn] ljåfg\x¿n] j[4;Fu dfkmL dfu] . pgn] 8'ª\ufdf r9fP/ ljåfgx¿nfO{ kfl/ k'¥ofOlbP .