แผนการสอนเครื่องยนต์สันดาปภายใน

แผนการจดั การเรียนรู้มุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

รหสั 3101-2002 วชิ า งานเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน
หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพช้นั สูง พุทธศกั ราช 2557

ประเภทวชิ า ช่างอตุ สาหกรรม
ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2563

จัดทาโดย

นายพพิ ฒั น์ ตอ้ งเช้ือ
แผนกวชิ าช่างยนต์

ฝ่ ายวชิ าการ วทิ ยาลยั เทคนิคสว่างแดนดนิ
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

คานา

แผนการสอนน้ีจดั ทาข้ึนตามหลกั สูตรของสานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เพื่อใช้เป็ น
แนวทางในการสอนประกอบวชิ า เครื่องยนตภ์ ายในสันดาป รหสั 3101-2002 ตามหลกั สูตรประกาศนียบตั ร
วิชาชีพช้นั สูง พุทธศกั ราช 2557 และสามารถนาไปปรับใชส้ อนในวิชา ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั ช่างยนตไ์ ด้อีกดว้ ย
เพราะทุกวชิ ามีจุดประสงคแ์ ละคาอธิบายรายวชิ าใกลเ้ คียงกนั

แผนการสอนน้ีเป็นกาหนดการดาเนินการสอนของครู ซ่ึงจะตอ้ งนาไปปรับใชต้ ามสภาพความเป็ น
จริงจึงจะทาให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพแบ่งออกเป็ น 13 หน่วย ใชส้ อนคร้ังละ 1 หน่วย ๆ ละ 3
คาบ ในแต่ละหน่วยจะประกอบดว้ ยแผนการสอนและเอกสารประกอบการสอนครบถว้ น

แผนการสอนเล่มน้ีมีความสมบูรณ์ตามลกั ษณะของแผนการสอนที่ดีซ่ึงประกอบดว้ ย หวั ขอ้ เรื่อง
สาระสาคญั จุดประสงคก์ ารเรียนการสอน เน้ือหาสาระ กิจกรรมการเรียนการสอน ส่ือการเรียนการสอน
การวดั ผลและประเมินผล งานท่ีมอบหมายและบันทึกหลังการสอน มีส่ือประกอบการสอนและมี
แบบทดสอบแทรกทุกแผน่ ผสู้ อนจึงหวงั เป็นอยา่ งยงิ่ วา่ แผนการสอนเล่มน้ีจะเป็นประโยชนอ์ ยา่ งย่งิ ต่อการ
เรียนการสอนของคณะครู – อาจารย์ และผทู้ ่ีสนใจ

(นายพิพฒั น์ ตอ้ งเช้ือ)
ครูผสู้ อน

สารบญั

คานิยม ................................................................................................................................ หนา้
คานา....................................................................................................................................
สารบญั ................................................................................................................................. ก
ลกั ษณะรายวชิ า.................................................................................................................... ข
ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้.................................................................................... ค
ตารางแบ่งหน่วย………………………… ………………………………………………... ง
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 1 เรื่องระบบของหน่วย (System Of Units) จ
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 2 เรื่องหลกั การพืน้ ฐานทางเทอร์โมไดนามกิ ส์ ฟ
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 3 เร่ืองก๊าซสมบูรณ์ 1
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 4 เรื่องกฎทางเทอร์โมไดนามคิ 18
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 5 เร่ืองกระบวนการเปลยี่ นแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด 42
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 6 เร่ืองกระบวนการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด (ต่อ) 63
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 7 เร่ืองกระบวนการเปลย่ี นแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด (ต่อ) 81
แผนการจัดการเรียนรู้ทส่ี ัปดาห์ 8 เรื่องวฏั จักรของคาร์โนต์ 100
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 9 เรื่องวฏั จักรอ๊อตโต 121
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 10 เร่ืองวฏั จักรอ๊อตโต (ต่อ) 140
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 11 เร่ืองวฏั จักรอ๊อตโต (ต่อ) 155
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 12 เรื่องวฏั จักรดเี ซล 175
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 13 เรื่องวฏั จักรดเี ซล (ต่อ) 198
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 14 เรื่อง วฏั จักรดีเซล (ต่อ) 220
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 15 เร่ืองวฏั จักรผสม 243
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 16 เร่ืองวฏั จักรผสม (ต่อ) 265
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ที่ 17 เรื่องวฏั จักรผสม (ต่อ) 284
แผนการจัดการเรียนรู้สัปดาห์ท่ี 18 เร่ืองวฏั จักรผสม (ต่อ) 309
342
363

เครื่องยนต์สันดาปภายใน

รหัส 3101-2002 วชิ า เครื่องยนต์สันดาปภายใน 3/3 คาบ/ช่ัวโมง

จุดประสงค์รายวชิ า
1. เพื่อใหม้ ีความเขา้ ใจหลกั การทางานของเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีนและดีเซล
2. เพือ่ ใหส้ ามารถคานวณส่วนผสมเช้ือเพลิงกบั อากาศ การสิ้นเปลืองเช้ือเพลิงและ
ประสิทธิภาพของความร้อน
3. เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจหลกั การและวธิ ีแกไ้ ขการเกิดมลภาวะจากยานยนต์
4. เพอ่ื ใหม้ ีกิจนิสัยในการคน้ ควา้ หาความรู้เพ่ิมเติม

มาตรฐานรายวชิ า
1. เขา้ ใจหลกั การทางานของเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีนและดีเซล
2. คานวณประสิทธิภาพทางความร้อน
3. วเิ คราะห์ปัญหาท่ีเกิดจากมลภาวะยานยนต์
4. วเิ คราะห์หาส่วนประกอบของแกส๊ ไอเสียท่ีเกิดจากการสันดาป
5. คานวณหาส่วนผสมระหวา่ งเช้ือเพลิงกบั อากาศ

คาอธิบายรายวชิ า
ศึกษาหลกั การเบ้ืองตน้ ของเทอร์โมไดนามิกส์และการประยกุ ตใ์ ชง้ านของเคร่ืองยนตส์ นั ดาป

ภายในวฏั จกั รการทางานของเครื่องยนตก์ ารผสมกนั ระหวา่ งเช้ือเพลิงกบั อากาศการสิ้นเปลืองช้ือเพลิง
ประสิทธิภาพความร้อน การฉีดเช้ือเพลิง การสันดาป โครงสร้างลกั ษณะการออกแบบหอ้ งสันดาป การเกิด
มลภาวะจากยานยนต์ การแกไ้ ขการน๊อกของเครื่องยนต์ และการทางานของเครื่องยนตโ์ รตาร่ี

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสปั ดาห์ 3 ชวั่ โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาค

เรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนท่ี 1 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายระบบหน่วยและความสมั พนั ธ์ได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง
ชื่อหน่วยการสอน ระบบของหน่วย (System Of Units)
2.ผเู้ รียนสามารถแปลงหน่วยไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
หน่วยการสอนท่ี 2
ช่ือหน่วยการสอน หลกั การพืน้ ฐานทางเทอร์โม 3.ผเู้ รียนสามารถยา้ ยสมการไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ไดนามกิ ส์
4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
หน่วยการสอนที่ 3
ชื่อหน่วยการสอน ก๊าซสมบูรณ์ (Perfect Gas) 5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)
1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของเคร่ืองยนตส์ นั ดาป
ภายในไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของระบบทางเทอร์โม
ไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของงานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)

1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของก๊าซสมบูรณ์
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถใชส้ ูตรไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่าต่างๆของก๊าซไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสัปดาห์ 3 ชวั่ โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนที่ 4 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายกฎทางเทอร์โม
ชื่อหน่วยการสอน กฎทางเทอร์โมไดนามกิ ส์ ไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่าตา่ งๆไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

4.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง)

หน่วยการสอนท่ี 5 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของกระบวนการ
ช่ือหน่วยการสอน กระบวนการเปลย่ี นแปลงต่าง ๆ ปริมาตรคงที่และความดนั คงท่ีไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ในระบบปิ ด
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่าของกระบวนการปริมาตรคงที่
และความดนั คงท่ีไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูตอ้ ง

4.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสัปดาห์ 3 ชว่ั โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนที่ 5 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของกระบวนการ
ช่ือหน่วยการสอน กระบวนการเปลย่ี นแปลงต่าง ๆ อุณหภูมิคงท่ีและอะเดียบาติกไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ในระบบปิ ด
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่าของกระบวนการอุณหภมู ิคงท่ี
และอะเดียบาติกไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูตอ้ ง

4.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอนท่ี 5 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของกระบวนการโพลี
ชื่อหน่วยการสอน กระบวนการเปลย่ี นแปลงต่าง ๆ ทรอปิ คไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ในระบบปิ ด
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาคา่ ของกระบวนการโพลีทรอปิ ค
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชวั่ โมงต่อสัปดาห์ 3 ชว่ั โมง รวม 54 ชว่ั โมงต่อภาค

เรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนท่ี 6 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของวฎั จกั รคาร์โนตไ์ ด้
ชื่อหน่วยการสอน วฏั จักรของคาร์โนต์ (Carnot อยา่ งถกู ตอ้ ง
Cycle) 2.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่าของวฎั จกั รคาร์โนต์ ไดอ้ ยา่ ง
ถกู ตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง
6.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
7.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
8.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของ

หน่วยการสอนท่ี 7 วฎั จกั รออ๊ ตโตไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle) 2.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาคา่ กระบวนการ1-2และ

2-3 ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

5.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง

6.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

7.มีความรับผิดชอบ ตามงานที่มอบหมาย

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ชื่อวชิ า เครื่องยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสัปดาห์ 3 ชว่ั โมง รวม 54 ชว่ั โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนท่ี 7 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ชื่อหน่วยการสอน วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle) 2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่ากระบวนการ3-4และ
4-1 ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

6.มีความรับผิดชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอนที่ 7 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle)
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาคา่ กระบวนการ1-2และ

2-3 ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง

5.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

6.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

7.มีความรับผิดชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสัปดาห์ 3 ชว่ั โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนที่ 8 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของ
ชื่อหน่วยการสอน วฏั จักรดีเซล (Diesel cycle) วฎั จกั รดีเซลไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่ากระบวนการ1-2และ
2-3ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง
6.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
7.มีความรับผิดชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอนที่ 8 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรดีเซล (Diesel cycle) 2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาคา่ กระบวนการ3-4และ
4-1ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
6.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ชื่อวชิ า เคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชว่ั โมงต่อสปั ดาห์ 3 ชวั่ โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนที่ 8 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ชื่อหน่วยการสอน วฏั จักรดีเซล (Diesel cycle)
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

5.ผเู้ รียนสามารถทาขอ้ สอบไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

6.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอนท่ี 9 1.ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของ
ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรผสม วฎั จกั รผสมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาคา่ กระบวนการ1-2และ
2-3ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง
7.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
6.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ช่ือวชิ า เครื่องยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชวั่ โมงต่อสัปดาห์ 3 ชวั่ โมง รวม 54 ชว่ั โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนท่ี 9 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ชื่อหน่วยการสอน วฏั จักรผสม 2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาค่ากระบวนการ3-4และ

4-1ของวฎั จกั รไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถูกตอ้ ง
5.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

6.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอนที่ 9 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรผสม
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบฝึ กหดั ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการ
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง)

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหสั วชิ า 3101 – 2002 ชื่อวชิ า เครื่องยนตส์ ันดาปภายใน

จานวนหน่วยกิต 3 หน่วยกิต จานวนชวั่ โมงต่อสัปดาห์ 3 ชว่ั โมง รวม 54 ชวั่ โมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนท่ี 9 1.ผเู้ รียนสามารถเขียน P-V ไดอะแกรมไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ช่ือหน่วยการสอน วฏั จักรผสม
2.ผเู้ รียนสามารถคานวณหางานสุทธิไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.ผเู้ รียนสามารถคานวณหาประสิทธิภาพทางความร้อนได้
อยา่ งถกู ตอ้ ง

4.ผเู้ รียนสามารถทาแบบทดสอบไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานท่ีมอบหมาย (บูรณาการปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง)

หน่วยการสอน

รหัสวชิ า 3101-2002 วชิ า เครื่องยนต์สันดาปภายใน

วชิ าเคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน รหสั วชิ า 3101-2002

จานวน 54 ชว่ั โมง 3 หน่วยกิต

สัปดาห์ท่ี ชื่อหน่วย / รายการสอน ชวั่ โมง
3
หน่วยท่ี 1 ระบบของหน่วย (System Of Units)
3
1.1 หน่วยเอส.ไอ. พ้นื ฐาน
3
1 1.2 หน่วย เอส.ไอ. อนุพนั ธ์

1.3 คาอุปสรรคของหน่วย เอส.ไอ.

1.4 แบบฝึกหดั ที่ 1

หน่วยท่ี 2 หลกั การพืน้ ฐานทางเทอร์โมไดนามกิ ส์

2.1 ระบบเปิ ด (Close System)หรือระบบควบคุมมวล

2.2 ระบบเปิ ด (Open System) หรือระบบควบคุมปริมาตร

2.3 งานเนื่องจากการไหล (Flow Work) หรืองานจากการแทนที่

2.4 พลงั งานศกั ย(์ Potential Energy)

2.5 พลงั งานจลย์ (Kenetic Enerfy)
2 2.6 พลงั งานความร้อน (Heat Energy)

2.7 ความจุความร้อนจาเพาะปริมาตรคงท่ี

2.8 ความจุความร้อนจาเพาะที่ความดนั คงที่

2.9 ปริมาตรจาเพาะ (Specific Volume)

2.10 เอนทาลปี (Entalpy)

2.11 แบบฝึกหดั ที่ 2

หน่วยท่ี 3 ก๊าซสมบูรณ์ (Perfect Gas)

3.1 กฎของไอดีลกา๊ ซ

3 3.2 กฎของบอยล์ (Boyle’s Law)

3.3 กฎของชาร์ล (Charles’ Law)

3.4 สมการสภาวะของไอดีกา๊ ซ

3.5 แบบฝึกหดั 3

3.6 แบบทดสอบคร้ังที่ 1

วชิ าเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน รหสั วชิ า 3101-2002

จานวน 54 ชว่ั โมง 3 หน่วยกิต

สัปดาห์ที่ ชื่อหน่วย / รายการสอน ชว่ั โมง
3
หน่วยท่ี 4 กฎทางเทอร์โมไดนามคิ

4.1 กฎขอ้ ท่ีศูนยข์ องเทอร์โมไดนามิค

4 4.2 กฎขอ้ ที่หน่ึงของเทอร์โมไดนามิค
4.3 กฎขอ้ ที่หน่ึงสาหรับระบบปิ ดหรือระบบที่ไมม่ ีการไหล

4.4 แบบฝึกหดั 4

5 หน่วยท่ี 5 กระบวนการเปลยี่ นแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด 3
5.1 กระบวนการปริมาตรคงที่ 3

5.2 กระบวนการความดนั คงท่ี

5.3 แบบฝึกหดั 5

หน่วยท่ี 5 กระบวนการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด
5.4 กระบวนการอุณหภูมิคงที่

6 5.5 กระบวนการอะเดียบาติก
5.6 แบบฝึกหดั 6

หน่วยที่ 5 กระบวนการเปลีย่ นแปลงต่าง ๆ ในระบบปิ ด 3
5.7 กระบวนการโพล่ีทรอปิ ค 3

7 5.8 แบบฝึกหดั ที่ 7
5.9 แบบทดสอบคร้ังท่ี 2

หน่วยท่ี 6 วฏั จักรของคาร์โนต์ (Carnot Cycle)
6.1 กระบวนการ 1-2 เป็นการขยายตวั แบบไอโซเทอร์มอล
6.2 กระบวนการ 2-3 ขยายตวั แบบอะเดียบาติก

8 6.3 กระบวนการ 3-4 เป็นการอดั ตวั แบบไอโซเทอร์มอล
6.4 กระบวนการ 4-1 อดั ตวั แบบอะเดียบาติก
6.5 แบบฝึกหดั ที่ 8
6.6 แบบทดสอบคร้ังท่ี 3

วชิ าเคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน รหสั วชิ า 3101-2002

จานวน 54 ชว่ั โมง 3 หน่วยกิต

สปั ดาห์ที่ ชื่อหน่วย / รายการสอน ชว่ั โมง

หน่วยที่ 7 วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle) 3

7.1 กระบวนการ 1-2 เป็นการวดั กาซตามกฎ pvr = c
9 7.2 กระบวนการ 2-3 เป็นการเพิ่มความร้อน ณ ปริมาตรคงที่

7.3 แบบฝึกหดั

หน่วยที่ 7 วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle)

10 7.4 กระบวนการ 3-4 เป็ นกระบวนการขยายตวั ของกาซตามกฎ PVr=C 3

7.5 กระบวนการ 4-1 เป็นการปล่อยหรือคา่ ยความร้อนออกในช่วง

ปริมาตรคงที่

7.6 ความร้อนถ่ายเทเขา้ และความร้อนถ่ายเทออก

7.7 แบบฝึกหดั

หน่วยที่ 7 วฏั จักรอ๊อตโต (Otto cycle)

7.8 งานสุทธ์ิของวฏั จกั รออตโต

11 7.9 ประสิทธิภาพทางความร้อนของวฏั จกั รออตโต 3
7.10 ความดนั ยงั ผลเฉลี่ยของวฏั จกั รออตโต

7.11 แบบทดสอบคร้ังที่ 4

หน่วยท่ี 8 วฏั จักรดเี ซล (Diesel cycle) 3
8.1 กระบวนการ 1-2 จดั เตรียมอะเดียบาตริก ตามกฎ PVk = C

12 8.2 กระบวนการ 2 – 3 รับความร้อนโดยความดนั คงท่ี
8.3 แบบฝึกหดั

หน่วยท่ี 8 วฏั จักรดีเซล (Diesel cycle)
8.3 กระบวนการ 3–4 ขยายตวั แบบจะเดียมาติคคามกฎ PV k= C

13 8.4 กระบวนการ 4-1 เป็นการปล่อยหรือคา่ ยความร้อนออกในช่วง 3
ปริมาตรคงท่ี
8.5 แบบฝึกหดั

วชิ าเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน รหสั วชิ า 3101-2002

จานวน 54 ชว่ั โมง 3 หน่วยกิต

สัปดาห์ที่ ช่ือหน่วย / รายการสอน ชวั่ โมง
3
หน่วยที่ 8 วฏั จักรดเี ซล (Diesel cycle)

8.6 งานสุทธ์ิของวฏั จกั รดีเซล

14 8.7 ประสิทธิภาพทางความร้อนของวฏั จกั รดีเซล

8.8 ความดนั ยงั ผลเฉล่ียของวฏั จกั รดีเซล

8.9 แบบทดสอบคร้ังที่ 4

หน่วยท่ี 9 วฏั จักรผสม 3
9.1 กระบวนการ 1-2 การอดั ตวั แบบไอเซนทรอปิ ก 3

15 9.2 กระบวนการ 2-3 การรับความร้อนภายใตป้ ริมาตรคงที่
9.3 แบบฝึกหดั

หน่วยท่ี 9 วฏั จักรผสม
9.5 กระบวนการ 3-4 การรับความร้อนภายใตค้ วามดนั คงที่

16 9.6 กระบวนการ 4-5 การขยายตวั แบบไอเซนทรอปิ ก
9.7 แบบฝึกหดั

หน่วยท่ี 9 วฏั จักรผสม

9.8 กระบวนการ 5-1 การถ่ายเทความร้อนทิ้งภายใตป้ ริมาตรคงที่

17 9.9 งานสุทธ์ิของวฏั จกั รผสม 3
9.10 ประสิทธิภาพทางความร้อนของวฏั จกั รผสม

9.11 แบบฝึกหดั

หน่วยท่ี 9 วฏั จักรผสม 3
18 9.12 ความดนั ยงั ผลเฉลี่ยของวฏั จกั รผสม

9.13 แบบทดสอบคร้ังท่ี 6

สัปดาห์ที่ 1
แผนบทเรียนหน่วยท่ี 1

เรื่อง
ระบบหน่วย

แผนการจดั การเรียนรู้ แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

รหสั วชิ า 3101-2002 วชิ า งานสันดาปภายใน

หน่วยที่ 1 ชื่อหน่วย ระบบหน่วย

ชื่อเรื่อง ระบบหน่วย จานวน 3 ช่ัวโมง

1. สาระสาคญั

1. หน่วย SI พ้นื ฐานมีหน่วยหลกั เบ้ือตน้ อยทู่ ้งั หมด 7 หน่วย
2. หน่วย SI อนุพนั ธ์เป็นหน่วยผสมโดยนาเอาพ้ืนฐานหลายหน่วยมาใชร้ ่วมกนั ซ่ึงไดม้ าจากผลคูณหรือ

ผลหารของหน่วยพ้นื ฐานโดยตรง
3. คาอุปสรรคของหน่วย SI จะเป็นตวั กาหนดใหห้ น่วย SI ใหญ่ข้ึนหรือเล็กลง

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1. บอกชื่อของหน่วยพ้นื ฐานท้งั 7 หน่วยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. บอกสัญญาลกั ษณ์ของหน่วย SI อนุพนั ธ์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. อธิบายคาอุปสรรคของหน่วย SI จะเป็นตวั กาหนดใหห้ น่วย SI ใหญ่ข้ึนหรือเล็กลง

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ทว่ั ไป
1. นกั ศึกษาสามารถบอกชื่อของหน่วยพ้ืนฐานท้งั 7 หน่วยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นกั ศึกษาสามารถบอกสัญญาลกั ษณ์ของหน่วย SI อนุพนั ธ์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. นกั ศึกษาสามารถอธิบายคาอุปสรรคของหน่วย SI จะเป็นตวั กาหนดใหห้ น่วย SI ใหญ่ข้ึนหรือเลก็ ลง

ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. สามารถบอกชื่อของหน่วยพ้ืนฐานท้งั 7 หน่วยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. สามารถบอกสัญญาลกั ษณ์ของหน่วย SI อนุพนั ธ์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. สามารถเปล่ียนหน่วยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

4. หวั ข้อเร่ือง/เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้

4.1 ด้านความรู้
- หน่วยเอสไอ SI Units (System Internal Units) หน่วย SI พ้นื ฐาน
- หน่วยเอสไอ SI Units (System Internal Units) หน่วย SI อนุพนั ธ์
- หน่วยเอสไอ SI Units (System Internal Units) หน่วย SI เสริมและคาอุสรรค

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏบิ ัติ
- การนาระบบหน่วยไปใชใ้ นการคานวณ

4.3 ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรับผิดชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาที่ กาหนด
- ความสนใจใฝ่ รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพ่มิ เติม , การกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยสมั พนั ธ์ : ยอมรับความคิดเห็นผอู้ ื่น
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสัตยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุที่เหมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้า ทกุ คร้ังท่ีเลิกใช้
- ความกตญั ญูกตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

5. กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ข้นั ตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ข้นั ตอนการเรียนหรือกจิ กรรมของผู้เรียน
ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที )
1. นกั เรียนรู้จกั การสนั ดาปภายในหรือไม่ ใช่ทาอะไร 1. ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคิดเห็นตามหวั ขอ้ ที่
2. นกั เรียนรู้จกั หน่วย SI Units นี่หรือไม่ ใช่ทาอะไร ครูชกั ถาม
3. นกั เรียนรู้จกั การเปลี่ยนหน่วยน่ีหรือไม่ ใช่ทาอะไร
ข้นั การสอน (2 ชว่ั โมง ) 1. ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยาย
1. ครูอธิบายระบบหน่วย SI Units 2. ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึก
2. ครูยกตวั อยา่ งความดนั มีหน่วยเป็นอะไร
เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
3. ครูยกตวั อยา่ งความยาวมีหน่วยเป็นอะไร 3. ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึก

4. ครูใหน้ กั ศึกษาออกมาแสดงการเปลี่ยนหน่วย เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
5. ครูเปิ ดโอกาสใหน้ กั ศึกษาชกั ถามขอ้ สงสยั 4. ผเู้ รียนออกมาแสดงการเปล่ียนหน่วย
6. ครูสุมถามนกั ศึกษา 5. ผเู้ รียนชกั ถามขอ้ สงสยั
ข้นั พยายาม (40 นาที ) 6. ผเู้ รียนตอบคาถามตามหวั ขอ้ ท่ีครูซกั ถาม
1. ครูใหท้ าแบบฝึกหดั ที่ 1.1
ข้นั สรุป ( 10 นาที ) 7. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั ท่ี 1.1
1. ครูใหส้ ่งแบบฝึกหดั
2. ครูเฉลยแบบทดสอบ 1. ผเู้ รียนนาแบบทดสอบส่ง
3. ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เติม 2. ผเู้ รียนทราบเฉลย
3. ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟัง

6. ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้

6.1 สื่อส่ิงพมิ พ์
1. หนงั สืองานสนั ดาปภายใน
2. เอกสารประกอบการสอน
3. แบบฝึกหดั 20 ขอ้

6.2 ส่ือโสตทศั น์
-

6.3 สื่อของจริง
-

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้

7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตึกวทิ ยบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์

7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฎั มหาสารคาม
3. ร้าน Internet

8. งานทมี่ อบหมาย

8.1 ก่อนเรียน
-

8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนจดคาอธิบาย ประกอบการบรรยายของครู
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบทดสอบ

8.3 หลงั เรียน
- ใหผ้ เู้ รียนเฉลยแบบทดสอบ
- ใหผ้ เู้ รียนไปศึกษา เรื่อง กฎของเทอร์โมไดนามิกส์ มาลว่ งหนา้

9. ผลงาน/ชิ้นงาน ทเ่ี กดิ จากการเรียนรู้ของผู้เรียน

-

10. เอกสารอ้างองิ

คานึง สาขากร และคณะ. การเกดิ มลภาวะจากยานยนต์. กรุงเทพฯ: อมรินทร์การพมิ พ์, 2526
จานง นนั ทนาวนิ ิจกลุ . งานเครื่องยนต์ดีเซล. สานักงานพมิ พ์ศูนย์ส่งเสริมวชิ าการ, 2536
ชนะชยั กสิภาร์. เครื่องยนต์สันดาปภายใน. พมิ พ์คร้ังท่ี8, กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์ชวนพิมพ์

11. การบูรณาการ/ความสัมพนั ธ์กบั รายวชิ าอ่ืน

วชิ า เทอร์โมไดนามิกส์ เร่ือง กฎทางเทอร์โมไดนามิกส์

12. หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

12.1 ก่อนเรียน
- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

12.2 ขณะเรียน
- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

12.3 หลงั เรียน
- แบบทดสอบ

13. รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียน

13.1 คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั ิงานกลุ่ม ร้อยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

13.2 คะแนนคุณธรรมและ จริยธรรม ร้อยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบียบ วินยั ร้อยละ 5

- ความรับผดิ ชอบ ร้อยละ 5

- ความซ่ือสตั ย์ ร้อยละ 5

การประเมินผล นาคะแนนที่ไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยึดหลกั เกณฑ์การประเมินผลของวทิ ยาลยั เทคนิค
มหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน

80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

แผนการสอน หน่วยท่ี 1 หนา้ ท่ี 1

วชิ า งานเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 1
ชื่อหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชว่ั โมง

บทนา
(Introduction)

ระบบของหน่วยและความสัมพนั ธ์ (System Of Units and Convention)

ระบบของหน่วย (System Of Units)
หน่วยที่นิยมใชก้ นั ในงานดา้ นวศิ วกรรม ช่วงแรกเป็นหน่วยองั กฤษ (British System) เรียกวา่ U.S.

Costomary System (USCS) แตต่ ่อมานานาชาติไดม้ ีการตกลงเร่ืองหน่วยท่ีใชใ้ นงานดา้ นวศิ วกรรมใหเ้ ป็ น
มาตรฐานท่ีเรียกวา่ ระบบหน่วยเอส.ไอ. หรือ SI Unit ยอ่ มาจาก (System Internal units) ซ่ึงปัจจุบนั น้ีในส่วนของ
ตาราและงานดา้ นวศิ วกรรม นิยมใชห้ น่วย เอส.ไอ.

หน่วยเอส.ไอ. SI Units (System Internal Units) ประกอบไปด้วย
หน่วยพ้นื ฐาน หน่วยอนุพนั ธ์ หน่วยเสริม และคาอุปสรรค ยงั มีหน่วยอ่ืน ๆ อีกท่ียอมใหใ้ ชร้ ่วมกบั
หน่วยเอส.ไอ.

หน่วยเอส.ไอ. พืน้ ฐานมีหน่วยหลกั เบื้องต้นอยู่ท้งั หมด 7 หน่วย ได้แก่

ปริมาณ ชื่อหน่วย สัญลกั ษณ์
1. ความยาว (leght) วดั เป็น เมตร(Metre) (m)
2. มวล (Mass) วดั เป็น กิโลกรัม (Kg)

3. เวลา (Time) (Kilogram) (S)
4. กระแสไฟฟ้า วดั เป็น วนิ าที(Second) (A)
วดั เป็น แอมแปร์
(Electric Current) (K)
5. อุณหภูมิเทอร์โมไดนามิกส์ (Ampere)
วดั เป็น เคลวนิ (Cd)
(Termodynamics Temperature)
6. ความเขม้ ของแสง (Kelvin) (mol)
วดั เป็น แคนเดลลาร์
(Luminous Intensity)
7. จานวนสาร (Candala)
วดั เป็น โมล (Mole)
(Amount of Substance)

แผนการสอน หน่วยท่ี 1 หนา้ ที่ 2

วชิ า งานเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน สอนคร้ังท่ี 1

ช่ือหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชว่ั โมง

หน่วยเอส.ไอ.อนุพนั ธ์ เป็ นหน่วยผสมโดยนาเอาพ้นื ฐานหลายหน่วยมาใชร้ ่วมกนั ซ่ึงไดม้ าจากผลคูณหรือผลหาร

ของหน่วยพ้นื ฐานโดยตรง เช่น หน่วยพ้ืนท่ี (m2) ไดม้ าจาหน่วยความยาว (Length)(m) คูณดว้ ยความยาว

(Length)(m) และหน่วยความเร็วที่มีหน่วยเป็น เมตร/วนิ าที (m/s) ซ่ึงหน่วยเมตร และวนิ าที เป็นหน่วยพ้นื ฐานดงั

ตวั อยา่ งท่ีนิยมใชก้ นั ในปัจจุบนั

ปริมาณ ชื่อหน่วย สัญลกั ษณ์

1. พ้ืนที่ วดั เป็ น ตารางเมตร (m2)

2. ปริมาตร วดั เป็ น ลูกบาศก์ เมตร (m3)

3. ความเร็ว วดั เป็ น เมตร/วนิ าที (m/s)

4. ความเร็วเชิงมมุ วดั เป็ น เรเดียน/วนิ าที (rad/s)

5. ความเร่ง วดั เป็ น เมตร/วนิ าที2 (m/s2)

6. ความเร่งเชิงมุม วดั เป็ น เรเดียน/วนิ าที2 (rad/s2)

7. โมเมนต์ วดั เป็ น นิวตนั /เมตร (Nm)

8. ความเคน้ วดั เป็ น นิวตนั /ตารางเมตร (N/m2)

9. โมเมนตต์ ้มั วดั เป็ น กก.ม/วนิ าที (Kgm/s)
10. Second Moment Of Area วดั เป็ น เมตร4 (m4)

11. Moment Of Inertia วดั เป็ น กก.ม2 (Kgm2)

หน่วย เอส.ไอ. อนุพนั ธ์ทม่ี ชี ่ือเรียกใหม่เลยเช่น

ปริมาณ ชื่อหน่วย สัญลกั ษณ์

1. ความถี่ วดั เป็ น เฮิร์ตซ์(hertz) Hz

2. แรง วดั เป็ น นิวตนั (Newton) N

3. งาน,พลงั งาน,ปริมาณความร้อน วดั เป็ น จูล(Joule) J

4. กาลงั วดั เป็ น วตั ต(์ watt) W

5. ปริมาณไฟฟ้า วดั เป็ น คูลอมบ(์ Coulomb) C

6. ศกั ดาไฟฟ้า ความต่างศกั ย์ วดั เป็ น โวลต(์ Volt) V

แรเคลื่อนไฟฟ้า

7. ความจุไฟฟ้า วดั เป็ น ฟารัด(Farad) F

8. ความตา้ นทานไฟฟ้า วดั เป็ น โอห์ม(Ohm) 

แผนการสอน หน่วยที่ 1 หนา้ ที่ 3
วชิ า งานเครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 1
ชื่อหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชวั่ โมง

ปริมาณ ชื่อหน่วย สัญลกั ษณ์
9. ฟลกั ซ์แม่เหลก็ วดั เป็ น วเี บอร์(Weber) Wb
10. ความหนาแน่นฟลกั ซแ์ มเ่ หลก็ วดั เป็ น เทสลา(Tesla) T
11. อินดกั แตนซ์ วดั เป็ น เฮนรี่(Henry) H
12. ฟลกั ซ์ความสวา่ งหรือฟลกั ซ์แสง วดั เป็ น ลูเมน(Lumen) Lm
13. ความสวา่ ง วดั เป็ น ลกั ซ์(Lux) Lx

หน่วยเอส.ไอ.อนุพนั ธ์ทม่ี ชี ่ือเรียกใหม่เลยเช่น
1. เรเดียน (Radian) rad เป็ นหน่วยวดั มุมระนาบ (Plane angle)
2. สเตอเรเดียน(Steradian) Sr เป็ นหน่วยวดั มุมตนั (Solid angle)
คาอปุ สรรคของหน่วย เอส.ไอ. จะเป็นตวั กาหนดใหห้ น่วยเอส.ไอ. ใหญข่ ้ึน หรือเลก็ ลงโดยจะใชต้ วั คูณ
ประไวข้ า้ งหนา้ ของหน่วยน้นั ๆ คาอุปสรรคที่ใชเ้ ป็นคาฝรั่งเศสท้งั สิ้น

คาอปุ สรรค(Prefix) สญั ลกั ษณ์(Symbol) ตวั คูณ(Factor)
เทอรา(Tera) T 1012= 1 000 000 000 000
จิกะ(Giga) G 109 = 1 000 000 000
เมกะ(Mega) M 106 = 1 000 000
กิโล(Kilo) K 103 = 1 000
เฮกโต(Hecto) h 102 = 100
เดคะ(Deka) da 101 = 10
เดซิ(Deci) d 10-1 = 0.1
เซนติ (Centi) C 10-2 = 0.00 1
มิลลิ(Milli) m 10-3 = 0.000 1
ไมโคร(Micro) 10-6 = 0.000 000 1
นาโน (Nano) μ 10-9 = 0.000 000 000 1
พโิ ค(Pico) η 10-12= 0.000 000 000 000 1

p

แผนการสอน หน่วยท่ี 1 หนา้ ท่ี 4
วชิ า งานเครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 1
ช่ือหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชว่ั โมง

หน่วยอ่ืนทย่ี อมให้ใช้ร่วมกบั หน่วยเอส.ไอ.

หน่วย สญั ลกั ษณ์ ค่าในหน่วย SI
min
นาที h 1 min = 60 s
ชวั่ โมง d
วนั 1 h = 3600 s
องศา 0
ลิปดา 1 d = 86400
ฟิ ลิปดา .
ลิตร .. 10 = (π /180)rad )
บาร์ l 1. = (π /10800)rad )
บรรยากาศ bar
องศาเซลเซียส atm 1.. = (π / 648000)rad )
Atomic Mass Unit 0C
Electron Volt u 1 l = 10-3 m3
กิโลวตั ตช์ วั่ โมง eV
กิโลเมตรต่อชวั่ โมง kWh 1 bar = 105 N/m2
km/h
1 atm = 1.01325105 Pa

00C = 273.15 K

1 u = 1.6605655 105 Pa

1 cU = 1.602 1892  10-19 J

1 kWh = 3.6 106 J

1 km/h = 1 m/s
3.6

ความสัมพนั ธ์ของหน่วย (Conversion Of Unit) การทางานเชิงวศิ วกรรมและดา้ นช่างมีความจาเป็ นที่

จะตอ้ งใช้ หน่วยองั กฤษ (British System) และหน่วย เอส.ไอ. SI Units จะตอ้ งใชท้ ้งั สองหน่วย ซ่ึงจาเป็ นอยา่ งมากที่

จะตอ้ งเขา้ ใจความสมั พนั ธ์ของท้งั สองหน่วย เช่น

ปริมาณ ช่ือหน่วย (SI Units) ค่าของการเปล่ียนหน่วย

(Quantity) (U.S. Customary Units) (U.S.Equivalent)(SI Equivalent)

พ้นื ท่ี (Area) m2(ft2) 10.76 ft2(0.0929 m2)

m2(in2) 1550 in2(0.0929 m2)

แรง (Force) N(lb) 0.2248 lb (4.4482 N)

ความยาว(Length) m(ft) 3.2808 ft (03.3084 m)

m(in) 39.3701 in (0.0254 m)

แผนการสอน หน่วยท่ี 1 หนา้ ท่ี 5
สอนคร้ังที่ 1
วชิ า งานเครื่องยนตส์ ันดาปภายใน จานวน 3 ชวั่ โมง

ช่ือหน่วย ระบบหน่วย ค่าของการเปลี่ยนหน่วย
(U.S.Equivalent)(SI Equivalent)
ปริมาณ ชื่อหน่วย (SI Units) 2.2051 lb(0.4535 lg)
(Quantity) (U.S. Customary Units) 0.7376 lb.ft(1.3558 N.m)
มวล (Mass) 8.8496 lb.in(0.1130 N.m)
โมเมนต์ (Moment) Kg(lb)
N.m(lb.ft) 2.4025106 in4(0.4165 μ m4 )
โมเมนตค์ วามเฉื่อย(Moment Of N.m(lb.in)
Inertia) m4(in4) 0.7376 ft.lb/s (1.3558 W)
กาลงั (Power) 1.3410 hp (0.7457 Kw)
W(ft.lb/s)
ความดนั และความเคน้ Kw(hp) 0.145 103 Psi(6.895 Kpa)
(Pressure Or Stress) Pa (Psi)
ความหนืด (velocity) 3.2808 ft/s (0.3048 m/s)
ปริมาตร(Volume) m/s(ft/s) 35.3147 ft3 (0.0283 m3)
งานและพลงั งาน m3(ft3) 0.7376 ft.lb (1.3558 J)
(Work and Energy) J(ft.lb)

แผนการสอน หน่วยที่ 1 หนา้ ท่ี 6
วชิ า งานเครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 1
ช่ือหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชวั่ โมง

Example 1. จงแสดงความสัมพนั ธ์ ของหน่วย จากระบบ USCS ใหเ้ ป็ นระบบ SI
ตวั อยา่ ง 50 Cm เป็ น m

วธิ ีทา สูตร 100 Cm = 1 m
เมื่อ 50 Cm = ? m

= 0.5 m

ตอบ 0.5 m
1. 5 m เป็ น mm ……………………………………………………………………….
2. 1,200 mm เป็ น m ………………………………………………………………............
3. 10 m2 เป็ น mm2 ……………………………………………………………………….
4. 100 mm2 เป็ น m2 ……………………………………………………………………….
5. 9 bar เป็ น N/m2 ……………………………………………………………………….
6. 10 N/m2 เป็ น bar ……………………………………………………………………….
7. 5 Mpa เป็ น N/m2 ……………………………………………………………………….
8. 0.5 GN เป็ น N …………………………………………………………………..
9. O.1 bar เป็ น KN/m2 …………………………………………………………………..
10. 15 GN/m2 เป็ น N/mm2 …………………………………………………………………
11. 0.002 MN/mm2 เป็ น N/m2 ………………………………………………………………
12. 0.49 เป็ น % …………………………………………………………………..
13. เป็ น

จงแสดงวธิ ีทาการเปล่ียนหน่วย

14. 321.7 KPa เป็ น bar……………………………………………………………………..

15. 5 Kg เป็ น N ……………………………………………………………………..

16. 0.5 m เป็ น Cm ……………………………………………………………………..

17. 1 atm เป็ น KPa ……………………………………………………………………..

18. 25 เป็ น K ……………………………………………………………………..

19. 300 K เป็ น ……………………………………………………………………..

20. 1 Km/h เป็ น m/s ……………………………………………………………………..

แผนการสอน หน่วยท่ี 1 หนา้ ที่ 7
วชิ า งานเคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน สอนคร้ังท่ี 1
ช่ือหน่วย ระบบหน่วย จานวน 3 ชวั่ โมง

เฉลยแบบฝึ กหัด

1. 5 m เป็น mm 5x103 = 5,000 mm

2. 1,200 mm เป็น m 1,200 103 = 1.2 m

3. 10 m2 เป็ น mm2 10x106 = 10,000,000 mm2

4. 100 mm2 เป็ น m2 100 106 = 0.0001 m2

5. 9 bar เป็ น N/m2 9 x 105 = 900,000 N/m2

6. 10 N/m2 เป็น bar 10 105 = 0.0001 bar

7. 5 Mpa เป็ น N/m2 5 x 106 = 5000,000 N/m2

8. 0.5 GN เป็น N 0.5 x 109 = 500,000,000 N

9. O.1 bar เป็ น KN/m2 0.1 x 102 = 10 KN/m2

10. 15 GN/m2 เป็ น N/mm2 15 x 103 = 15,000 N/mm2

11. 0.002 KN/mm2 เป็ น N/m2 0.002 x 109 = 2,000,000 N/m2

12. 0.49 เป็น % 0.49 x 100 = 49 %

13. เป็น

จงแสดงวธิ ีทาการเปลี่ยนหน่วย

14. 321.7 KPa เป็น bar 321.7 102 = 3.217 bar

15. 5 Kg เป็น N

16. 0.5 m เป็น Cm 0.5 x 100 = 50 Cm

17. 1 atm เป็น KPa 1.01325 x 102 = 101.325 KPa

18. 25 เป็น K 25 + 273.2 = 298.2 K

19. 300 K เป็น 300-273.2 = 26.8

20. 1 Km/h เป็น m/s 1 3.6 = 0.277 m/s

บนั ทกึ ผลหลงั การจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ

รายการ ระดบั การปฏิบัติ
5432 1

ด้านการเตรียมการสอน

1. จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสัย

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ สื่อ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

4. มีวธิ ีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อช่วยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมที่ส่งเสริมใหผ้ ูเ้ รียนคน้ ควา้ เพื่อหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคิด ( คิดวเิ คราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตุน้ ใหผ้ ูเ้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภูมิปัญญา/บูรณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเมื่อนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานใหเ้ หมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดูแลผเู้ รียน อยา่ งทวั่ ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่ีกาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ่ือที่เหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผูเ้ รียน

17. ใชส้ ่ือ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เช่น บุคคล สถานที่ ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเล็กทรอนิกส์ และอินเทอร์เน็ต เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมินผล

18. ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพสิ ยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ่ีเก่ียวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั ิ 5 = ปฏิบตั ิดีเยย่ี ม 4 = ปฏิบตั ิดี 3 = ปฏิบตั ิพอใช้ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลยี่

บันทึกหลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพี่ บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวดั และประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..
ด้านอื่นๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ) ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ลงชื่อ ........................................................................ ครูผสู้ อน
(....................................................................)

ตาแหน่ง .......................................................................

บนั ทกึ การนิเทศและติดตาม

วนั -เดือน-ปี เวลา รายการนิเทศและตดิ ตาม ช่ือ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

สัปดาห์ที่ 2
แผนบทเรียน

เรื่อง
หลกั พืน้ ฐานทางเทอร์โมไดนามกิ ส์

แผนการจดั การเรียนรู้ แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

รหสั วชิ า 3101-2002 วชิ า งานสันดาปภายใน

หน่วยที่ 2 ช่ือหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์

ช่ือเรื่อง หลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ช่ัวโมง

1. สาระสาคญั

1. เครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน หมายถึง เคร่ืองยนตท์ ี่มีการการเผาไหมเ้ กิดข้ึนในเคร่ืองยนตโ์ ดยตรง

ในกระบอกสูบหรือหอ้ งเผาไหม้

2. เครื่องยนตส์ นั ดาปภายนอก หมายถึง เครื่องยนตท์ ี่มีการเผาไหมเ้ กิดข้ึนภายนอกเคร่ืองยนต์ เช่น
เคร่ืองจกั รไอน้า

3. เทอร์โมไดนามิกส์ เป็นวทิ ยาศาสตร์แขนงหน่ึงที่วา่ ดว้ ยการเปล่ียนแปลงพลงั งานต่างๆจากรูป

หน่ึงไปอีกรูปหน่ึง

4. ระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์ คือสารที่อยภู่ ายในขอบเขต ระบบแบ่งออกเป็น 2 ระบบ

5. พลงั งาน คือ ความสามารถของวตั ถุหริสารในการทางานไดจ้ าการกระทาของพลงั งานมีหลาย

รูปแบบ เช่น พลงั งานกล,พลงั งานไฟฟ้า,พลงั งานเคมี,พลงั งานความร้อน,พลงั งานภายใน,พลงั งานนิวเคลียร์

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1.สามารถอธิบายความหมายของเคร่ืองยนตส์ นั ดาปไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.สามารถอธิบายหลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.สามารถอธิบายระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.สามารถอธิบายความหมายของพลงั งานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ทวั่ ไป
1.สามารถอธิบายความหมายของเคร่ืองยนตส์ ันดาปไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.สามารถอธิบายหลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.สามารถอธิบายระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.สามารถอธิบายความหมายของพลงั งานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง)

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1.สามารถอธิบายความหมายของเคร่ืองยนตส์ ันดาปไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.สามารถอธิบายหลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.สามารถอธิบายระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4.สามารถอธิบายความหมายของพลงั งานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5.มีความรับผดิ ชอบ ตามงานที่มอบหมาย (บูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง)

4. หวั ข้อเรื่อง/เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้

4.1 ด้านความรู้
- เครื่องยนตส์ นั ดาปภายใน
- หลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์
- ระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์
- พลงั งาน
- กระบวนการ

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏบิ ตั ิ
- การคานวณสมการของพลงั งาน

4.3 ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรับผิดชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ี กาหนด
- ความสนใจใฝ่ รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพ่มิ เติม , การกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคิดเห็นผอู้ ่ืน
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซ่ือสัตยส์ ุจริต : ไมน่ าผลงานผอู้ ื่นมาแอบอา้ งเป็นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุที่เหมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้า ทุกคร้ังท่ีเลิกใช้
- ความกตญั ญูกตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

5. กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ข้ันตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ข้ันตอนการเรียนหรือกจิ กรรมของผ้เู รียน

ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 2. ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคิดเห็นตาม
1. นกั เรียนรู้จกั เครื่องยนตส์ ันดาปภายใน หรือไม่ ใชท้ า หวั ขอ้ ท่ีครูชกั ถาม

อะไร
2. นกั เรียนรู้จกั เครื่องยนตส์ นั ดาปภายนอก หรือไม่ ใชท้ า

อะไร
3. นกั เรียนรู้จกั พลงั งานหรือไม่ ใชท้ าอะไร

ข้นั การสอน (2 ชว่ั โมง ) 8. ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยาย
7. ครูอธิบายหลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ 9. ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึก
8. ครูสาธิตการเขียนสมการ
เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
9. ครูเปิ ดโอกาสใหช้ กั ถามขอ้ สงสัย 10. ผเู้ รียนชกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม (20 นาที) 4. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั
1. ครูใหท้ าแบบฝึกหดั
1. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั ส่ง
ข้ันสรุป ( 50 นาที ) 2. ผเู้ รียนทราบเฉลย
4. ครูใหส้ ่งแบบฝึกหดั 3. ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟัง
5. ครูเฉลยแบบฝึกหดั
6. ครูสรุปเน้ือหาเพิม่ เติม

6. ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้

6.1 ส่ือสิ่งพมิ พ์
4. หนงั สืองานสนั ดาปภายใน
5. เอกสารประกอบการสอน
6. แบบฝึกหดั 3 ขอ้

6.2 ส่ือโสตทศั น์
-

6.3 ส่ือของจริง
-

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้

7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตึกวทิ ยบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์

7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฎั มหาสารคาม
3. ร้าน Internet

8. งานทมี่ อบหมาย

8.1 ก่อนเรียน
-

8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนจดคาอธิบาย ประกอบการบรรยายของครู
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบฝึกหดั

8.3 หลงั เรียน
- ใหผ้ เู้ รียนเฉลยแบบฝึกหดั
- ใหผ้ เู้ รียนไปศึกษา เรื่อง กฎของเทอร์โมไดนามิกส์ มาลว่ งหนา้

9. ผลงาน/ชิ้นงาน ทเี่ กดิ จากการเรียนรู้ของผู้เรียน

-

10. เอกสารอ้างองิ

ชนะชยั กสิภาร์. เคร่ืองยนต์สันดาปภายใน. พมิ พ์คร้ังท่ี8, กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์ชวนพมิ พ์
มนตรี พิรุณเกษตร. เทอร์โมไดนามิกส์.พมิ พ์คร้ังที่2, กรุงเทพฯ: วทิ ย์พฒั น์
รุ่งสุรีย์ ใจเข่ือนแกว้ . เคร่ืองยนต์สันดาปภายในและภายนอก. พมิ พ์คร้ังที่7, กรุงเทพฯ: ซีเอด็ ยูเคช่ัน
วนิ ิจ นิวาศะบุตร. การวเิ คราะห์การสันดาป. พมิ พ์คร้ังที่7, กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์เจริญธรรม, 2527

11. การบูรณาการ/ความสัมพนั ธ์กบั รายวชิ าอ่ืน

วชิ า เทอร์โมไดนามิกส์ เรื่อง กฎทางเทอร์โมไดนามิกส์

12. หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

12.1 ก่อนเรียน

- สังเกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

12.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

12.3 หลงั เรียน

- แบบฝึกหดั

13. รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียน

13.1 คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั ิงานกลุ่ม ร้อยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

13.2 คะแนนคุณธรรมและ จริยธรรม ร้อยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบียบ วินยั ร้อยละ 5

- ความรับผิดชอบ ร้อยละ 5

- ความซ่ือสตั ย์ ร้อยละ 5

การประเมินผล นาคะแนนท่ีได้จากการวดั ผลมาประเมิน โดยยึดหลักเกณฑ์การประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน

80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

แผนการสอน หน่วยท่ี 2

วชิ า งานสนั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 1
ช่ือหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชว่ั โมง

เครื่องยนต์สันดาปภายใน
เครื่องยนตค์ วามร้อนมีการสันดาป แบง่ ออกเป็ น 2 ประเภท คือ

- เคร่ืองยนตส์ ันดาปภายใน (Internal Combustion Engine)
- เครื่องยนตส์ ันดาปภายนอก (External Combustion Engine)

เคร่ืองยนต์สันดาปภายใน
หมายถึง เครื่องยนตท์ ่ีมีการเปาไหมเ้ กิดข้ึนภายในเครื่องยนตโ์ ดยตรงในกระบอกสูบหรือห้องเผา

ไหมท้ ี่ออกแบบโดยเฉพาะ เช่น เครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน, เครื่องยนตด์ ีเซล, เครื่องยนตโ์ รตารี่, เครื่องกงั หนั
แกส๊ ความร้อนจากการเปาไหมข้ องเช้ือเพลิงจะทาใหแ้ กสมีความดนั สูง และขยายตวั ภายในกระบอกสูบ
ผลกั ดนั ใหล้ ูกสูบเคล่ือนที่และถ่ายทอดมาหมุนเพลาขอ้ เหวย่ี ง แลว้ จึงตอ่ เพลาออกมาใชง้ านภายนอก

เคร่ืองยนต์สันดาปภายนอก

หมายถึง เคร่ืองยนตท์ ่ีมีการเผาไหมเ้ กิดข้ึนภายนอกเครื่อง เช่น เครื่องจกั ไอน้า, การสนั ดาปของ
เช้ือเพลิงจะเกิดที่หมอ้ ตม้ น้า (Boiler) ทาใหน้ ้าเป็นไอและมีความดนั สูงไปผลกั ดนั ลูกสูบของเคร่ืองจกั รไอ
น้าใหเ้ คลื่อนที่หรือเอาไอน้าท่ีมีความดนั สูงน้ีไปผลกั ดนั ใบพดั ของเครื่องกงั หนั ไอน้า

ในการศึกษาทฤษฎีของเครื่องยนตส์ ันดาปภายใน จาเป็นที่จะตอ้ งรู้พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิค
อยา่ งดีพอสมควร เพราะการทางานของเคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายในจะเกี่ยวขอ้ งกบั ความร้อนโดยตรง

พืน้ ฐานทางเทอร์โมได้นามิค
เทอร์โมไดนามิค เป็นวทิ ยาศาสตร์แขนงหน่ึงท่ีวา่ ดว้ ยการเปลี่ยนแปลงพลงั งานต่าง ๆ จากรูปหน่ึง
ไปอีกรูปหน่ึง การศึกษาทางดา้ นวศิ วกรรมจะนาประโยชนข์ องการเปลี่ยนพลงั งานความร้อนเป็นพลงั งานกล
โดยอาศยั เครื่องยนตค์ วามร้อน(Heat Engine) หรือเปล่ียนพลงั งานกลใหเ้ ป็นพลงั งานความร้อนโดยอาศยั ใช้
Heat Pump ความร้อนปกติท่ีไดจ้ ากการสนั ดาปของเช้ือเพลิง (ของแขง็ , ของเหลว หรือแกส๊ ) จะส่งผา่ นสาร
ตวั กลางหรือสารทางาน (Working Substance) ทาใหส้ ารทางานมีอุณหภูมิสูงข้ึนพลงั งานความร้อนน้ีจะถูก
เปล่ียนเป็นพลงั งานกลโดยโดยการขยายตวั ของสารทางานผลกั ดนั ใหล้ ูกสูบเคลื่อนที่ พลงั งานส่วนที่เหลือ
จากการผลกั ดนั ลูกสูบจะถูกถ่ายเทไปสู่ภายนอกท่ีอุณหภูมิที่ต่ากวา่ สารทางานที่ใชท้ วั่ ๆ ไป เป็นของไหล
(Fluid) ซ่ึงอาจจะเป็ นกาซหรือของเหลว ส่วนผสมระหวา่ งอากาศและเช้ือเพลิงจะเป็ นสารทางานใน
เคร่ืองยนตส์ นั ดาปภายใน และไอน้าจะเป็นสารทางานในเครื่องจกั รไอน้า หรือเคร่ืองกงั หนั ไอน้า วชิ าเทอร์
โมไดนามิคน้ีใหป้ ระโยชนใ์ น การวเิ คราะห์หาปริมาณความร้อนท่ีเปล่ียนแปลงในกระบวนการต่าง ๆ ซ่ึงถา้
ทราบสภาวะเร่ิมตน้ และสภาวะสุดทา้ ยของกระบวนการหน่ึงกจ็ ะสามารถใชห้ ลกั เกณฑท์ างเทอร์โมไดนามิค
วเิ คราะห์ปริมาณความร้อนถ่ายเทท้งั หมดในกระบวนการน้นั ได้

แผนการสอน หน่วยที่ 2
วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 2
ช่ือหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชว่ั โมง

ระบบทางเทอร์โมไดนามิค
ระบบ (System) คือ สารที่อยภู่ ายในเส้นขอบเขต (Boundary) ท่ีพิจารณา ซ่ึงส่วนท่ีอยภู่ ายนอก

เส้นขอบเขต คือ สิ่งแวดลอ้ ม (Surroundings) ปฏิกิริยาระหวา่ งระบบกบั สิ่งแวดลอ้ มจะเป็นตวั ควบคุม
พฤติกรรมของระบบ ระบบทางเทอร์โมไดนามิคแบ่งออกไดเ้ ป็น 2 ระบบ ไดแ้ ก่

1. ระบบเปิ ด (Close System) หรือระบบควบคุมมวล

ระบบน้ีคือส่วนของกาซที่อยภู่ ายในซ่ึงถูกลอ้ มรอบดว้ ยเส้นเขตบรรจุในกระบอกสูบ ถา้ ใหค้ วามร้อน
จากภายนอกเขา้ สู่ระบบ อุณหภูมิของกาซจะเพม่ิ ข้ึนเกิดการขยายตวั และมีความดงั สูงผลกั ดนั ใหล้ ูกสูบ
เคล่ือนที่เล่ือนข้ึนขณะเดียวกนั น้ีเส้นขอบเขตของระบบก็จะเลื่อนข้ึนตามไปดว้ ยทาใหเ้ กิดงานเน่ืองจากการ
เคล่ือนท่ีของกาซและความร้อนจากกาซ(ระบบ) ถ่ายเทออกผา่ นเส้นขอบเขต แต่มวลของกาวจะเทา่ เดิม
ดงั น้นั จึงเรียกระบบน้ีอีกอยา่ งวา่ ระบบควบคุมมวล

แผนการสอน หน่วยที่ 2
วชิ า งานสนั ดาปภายใน สอนคร้ังท่ี 2 หนา้ 3
ชื่อหน่วย หลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชวั่ โมง

2. ระบบเปิ ด (Open System) หรือระบบควบคุมปริมาตร
2.1 ระบบเปิ ดไหลสองทาง

2.2 ระบบเปิ ดไหลทางเดียว

ในระบบน้ีมวลของสารจะผา่ เขา้ ออกจากระบบและจะเกิดงานหรือความร้อนจากระบบดว้ ย ดงั รูป
เป็นไดอะแกรมแสดงอากาศท่ีมีความดนั ต่าเขา้ เคร่ืองอดั อากาศ (Air Compressor) และอากาศท่ีมีความดนั สูง
ออกจากเคร่ืองอดั อากาศ อากาศภายในเครื่องอดั อากาศเป็ นระบบงานเขา้ สู่ระบบโดยผา่ นเพลาขบั จาก
มอเตอร์ และความร้อนที่เกิดจากการอดั ตวั ของอากาศจะถ่ายเทผา่ นผนงั ของกระบอกสูบเคร่ืองอดั อากาศ

งาน เครื่องหมาย ความร้อน เคร่ืองหมาย
งานเขา้ สู่ระบบ - ความร้อนเขา้ สู่ระบบ +
งานออกจากระบบ + ความร้อนออกจากระบบ -

แผนการสอน หน่วยท่ี 2

วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังท่ี 2 หนา้ 4

ชื่อหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชว่ั โมง

งาน (Work) คือ ผลคูณของแรงและระยะทางท่ีวตั ถุเคลื่อนที่ตามแนวแรงน้นั มีหน่วยเป็นนิวตนั -เมตร

(N-m) หรือ จูล (J)

1 KJ = 103 J = 103 N.m.

1 KJ = 1 Kcal
4.1868

งานเนื่องจากการไหล (Flow Work) หรืองานจากการแทนท่ี
งานในทางเทอร์โมไดนามิคจะเก่ียวขอ้ งกบั การเปล่ียนแปลงปริมาตรของของไหล เนื่องจากมี

การอดั และขยายตวั ของสารทางาน ดงั น้นั งานท่ีเกิดข้ึนก็คือ ผลคูณของความดนั และปริมาตรที่เปลี่ยนแปลง
W = P(V2 – V1) มีหน่วยเป็น นิวตนั -เมตร (N-M) หรือ จูล (J)

สมมติใหอ้ ากาศในกระบอกสูบถูดอดั ตวั ดว้ ยลูกสูบ ซ่ึงจะทาใหเ้ กิดแรงกระทาบนหวั ลูกสูบ
เมื่อทาการปล่อยใหล้ ูกสูบเคล่ือนที่ถอยหลงั ไดเ้ ป็นระยะทาง เพือ่ ท่ีจะทาใหค้ วามดนั ในกระบอกสูบคงที่เท่า
เดิม

งานท่ีเกิดข้ึน = แรง  ระยะทางท่ีลูกสูบเคล่ือนที่
W = PA L
= P(AL)
= P(V2-V1)

แผนการสอน หน่วยท่ี 2
วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังท่ี 2 หนา้ 5
ชื่อหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชวั่ โมง

เมื่อ AL = ปริมาตรท่ีลูกสูบเคล่ือนท่ี ซ่ึงเรียกวา่ Swept volume หรือ Storke Volume

P

V1 V2 V

แผนภาพน้ีแสดงกรณีท่ีอากาศขยายตวั แบบความดนั คงที่
ในกรณีที่แผนภาพความดนั มีลกั ษณะโคง้ ดงั รูปขา้ งลา้ งน้ี ซ่ึงแผนภาพท่ีไดจ้ ากการขยายตวั ของ
กาซเกิดข้ึนในเคร่ืองจกั รความร้อน กราฟเป็ นเส้นโคง้ ระหวา่ งความดนั เดิม และปริมาตรเดิมเมื่อเกิดการ
ขยายตวั จนถึงสภาวะสุดทา้ ยมีค่าความดนั และปริมาตร ในกรณีท้งั ความดนั และปริมาตรต่างกเ็ ปล่ียนแปลง
ท้งั คู่ การหางานจาการแทนท่ีเม่ือหาจากแผนภาพน้ี งานที่ไดจ้ ะเท่าพ้ืนที่ใตเ้ ส้นโคง้ ซ่ึงจะตอ้ งใชค้ วามรู้ใน
เร่ือง

P

P1

P2

V

V2 V1

งานทก่ี าลงั ขยายตวั 1W2 =

แผนการสอน หน่วยท่ี 2
วชิ า งานสนั ดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 6
ชื่อหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชวั่ โมง

กาลงั งาน (Power)

กาลงั งาน = งาน
 P=
พลงั งาน (Energy) เวลา
w
t มีหน่วยเป็ น (วตั ต)์

คือ ความสามารถของวตั ถุหรือสารในการที่จะทางานได้ ซ่ึงสามารถดูไดจ้ ากการกระทาของ

พลงั งานมีหลายรูปแบบ เช่น พลงั งานกล, พลงั งานไฟฟ้า, พลงั งานเคมี, พลงั งานความร้อน, พลงั งาน

ภายใน, พลงั งานนิวเคลียร์

พลงั งานกล (Mechanical Energy) มี 2 ชนิด คือ

1. พลงั งานศักย์(Potential Energy)

คือ พลงั งานท่ีเกิดจากความต่างศกั ยร์ ะหวา่ งสองจุด พลงั งานศกั ยเ์ พ่ิมมากยง่ิ ข้ึนถา้ ความสูง

แตกตา่ งกนั มากท้งั น้ีเน่ืองจากแรงดึงดูดของโลกกระทาต่อวตั ถุใหเ้ กิดความเร่งสู่จุดศูนยก์ ลางจากกฎของนิว

ตนั F = mgz

PE = FZ

P.E. = mgz มีหน่วยเป็นนิวตนั - เมตร หรือ จูล

g = อตั ราเร่งเน่ืองจากความโนม้ ถ่วงของโลกมีคา่ = 9.80665 เมตร/วนิ าที2

m = มวลของวตั ถุ (ก.ก.)

z = ความสูงจากระดบั อา้ งอิง (เมตร)

2. พลงั งานจลย์ (Kenetic Enerfy)

คือ พลงั งานที่เกิดจากการเคล่ือนท่ีของวตั ถุมีคา่ เทา่ กบั

K.E = mc2 มีหน่วยเป็นจูล (J)
2
c = ความเร็วของวตั ถุ (เมตร/วนิ าที)

แผนการสอน หน่วยที่ 2
วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 7
ชื่อหน่วย หลกั พ้ืนฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชว่ั โมง

พลงั งานภายใน (Internal Energy)

คือ พลงั งานที่เกิดข้ึนภายในโมเลกุลของสาร เป็ นคุณสมบตั ิเฉพาะเมื่อสารเปล่ียนสภาวะมีคา่
เทา่ กบั ผลคูณของปริมาณความร้อนจาเพาะและอุณหภูมิที่เปล่ียนแปลงของสารน้นั

พลงั งานภายในท้งั หมดของสารแทนดว้ ย U
พลงั งานภายในจาเพาะ มีคา่ เทา่ กบั พลงั งานภายใน/มวลสาร 1 กิโลกรัม แทนดว้ ย μ

พลงั งานความร้อน (Heat Energy)
ในระหวา่ งที่ของไหลเคล่ือนท่ีผา่ นระบบ ของไหลอาจจะไดร้ ับความร้อนจากบริเวณรอบ ๆ ระบบ

หรือคายความร้อนจากระบบออกสู่ภายนอก ปริมาณความร้อนน้ีหาไดจ้ าก
Q = m.c.t
m = มวลของของไหล(กิโลกรัม)
c = ความจุความร้อนจาเพาะ(กิโลจูล/กิโลกรัม-เคลวนิ )
t = อุณหภูมิ K

ความจุความร้อนจาเพาะ (Specific Heat Capacity)
คือ จานวนความร้อนท่ีทาให้สารมีมวล 1 หน่วย มีอุณหภูมิเปลี่ยนไปจากเดิม 1 องศา กาซจะมี

ความจุความร้อน 2 ลกั ษณะ คือ
1. ความจุความร้อนจาเพาะที่ปริมาตรคงที่ cv
2. ความจุความร้อนจาเพาะที่ความดนั คงท่ี cp

แผนการสอน หน่วยท่ี 2
วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 8
ช่ือหน่วย หลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชวั่ โมง

ความจุความร้อนจาเพาะปริมาตรคงท่ี
คือ จานวนความร้อนท่ีตอ้ งการท่ีจะทาใหก้ าซท่ีมีมวล 1 หน่วย มีอุณหภูมิเปล่ียนไป 1 องศา

เม่ือไดร้ ับความร้อนท่ีปริมาตรคงท่ี ใชส้ ัญลกั ษณ์ cv

จากรูปกาซบรรจุในภาชนะมีฝาปิ ดแน่นเมื่อใหค้ วามร้อนแก่ภาชนะจะทาใหก้ าซมีอุณหภูมิและความดนั

เพิ่มข้ึน
ถา้ ให้ m = มวลของกาซ (Kg)

T1 = อุณหภูมิของกาซขณะเร่ิมตน้ (K)
T2 = อุหณภูมิสุดทา้ ยของกาซ (K)
ความร้อนที่ตอ้ งการท่ีจะทาใหก้ าซมีอุณหภูมิเปลี่ยนจาก T1 เป็น T2 จะเทา่ กบั

Q = mcv(T2-T1)
สงั เกตวา่ กาซเม่ือไดร้ ับความร้อนปริมาตรคงที่ จะไม่มีงานเกิดข้ึน พบลงั งานความร้อนท้งั หมดจะ
ทาใหก้ าซมีอุณหภูมิและความดนั เพิม่ ข้ึน ความร้อนท่ีกาซไดร้ ับน้ีจะทาให้ พลงั งานภายในของกาซเพิ่มข้ึน

แผนการสอน หน่วยที่ 2

วชิ า งานสันดาปภายใน สอนคร้ังที่ 2 หนา้ 9
ชื่อหน่วย หลกั พ้นื ฐานทางเทอร์โมไดนามิกส์ จานวน 3 ชวั่ โมง

ความจุความร้อนจาเพาะทคี่ วามดนั คงท่ี
คือ จานวนความร้อนท่ีตอ้ งการที่จะทาใหก้ าซซ่ึงมีมวล 1 หน่วย มีอุหณภูมิเปลี่ยนไป 1 องศา

ท่ีความดนั คงที่ ใชส้ ัญลกั ษณ์ cp

พจิ ารณากาวบรรจุอยใู่ นภาชนะที่มีฝาปิ ด ซ่ึงสามารถเล่ือนข้ึนลงได้ ถา้ กาซไดร้ ับความร้อนจะทาใหอ้ ุณหภูมิ

และความดนั เพมิ่ ข้ึน เน่ืองจากมีฝาปิ ดอยนู่ ้นั สามารถเลื่อนได้ ดงั น้นั ความดนั ที่เกิดจะคงท่ี

ถา้ ให้ m = มวลของกาซ (kg)

T1 = อุณหภูมิของกาซขณะเร่ิมตน้ (0K)
T2 = อุณหภูมิสุดทา้ ยของกาซ (0K)
ความร้อนท่ีจะทาใหก้ าซมีอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงจาก T1 เป็น T2 จะเทา่ กบั

Q = mcp(T2-T1)
เม่ือกาซไดร้ ับความร้อนที่ความดนั คงที่ ความร้อนน้ีจะทาใหเ้ กิด

1. อุณหภูมิกาซเพ่มิ ข้ึน ทาใหพ้ ลงั งานภายในของกาซเพ่ิมข้ึนดว้ ยมีค่า

2. เกิดงานเน่ืองจากการขยายตวั ของกาซ W = P (V2-V1)
V1 = ปริมาตรของกาซเม่ืออุณหภูมิ T1
V2 = ปริมาตรของกาซเมื่ออุณหภูมิ T2