EO scenariusze-zajec-dziennych-klasa-3-semestr-1-cz2

Temat 88. Uprawiamy sporty 193

51 46 11 53

33 66 56 16 15

26 54 36

32 44 43 23

42 13 61 21

– Na zmianę rzucają trzema kostkami. Wykonują działania na 3 wyrzuconych liczbach w taki PM cz. 1 s. 70 z 1, 2
sposób, aby wynik był równy liczbie zapisanej na wybranym polu (np. jeśli gracz wyrzucił 3, M cz. 1 s. 106–107 z. 5, 7
4 i 6, to wykonuje następujące działania: 3 + 4 = 7; 7 × 6 = 42, a następnie kładzie swoją PM cz. 1 s. 70 z. 3, 4
nakrywkę na polu 42. Wygrywa osoba, która pierwsza położy 3 nakrywki obok siebie w jednej M cz. 1 s. 107 z. 6
linii: poziomo, pionowo lub na skos. Na pustym polu można położyć nakrywkę, jeśli uzyska PM cz. 1 s. 70 z. 5, 6
się wynik podzielny przez 10, np. 20, 50, 10. M cz. 1 s. 107 z. 9, 10
M cz. 1 s. 106–107 z. 1, 8
• Układanie i obliczanie działań na mnożenie i dzielenie w zakresie 100. Porównywanie wartości PM cz.1 s.71 z.7,8,9,10
iloczynów i ilorazów. M cz.1 s.106 z.2,3,4

• Rozwiązywanie zadań, obliczenia pieniężne. Z cz. 2 s. 84 ćw. 1
• Rozwiązanie prostego zadania na mnożenie w zakresie 100, jednostki wagi. Z cz. 2 s. 84 ćw. 2
• Odczytywanie i pisanie dat, obliczenia kalendarzowe z zastosowaniem znaków rzymskich.

Rozwiązywanie zadań.

• Rozwiązywanie zadań z wykorzystaniem jednostek miary – mnożenie, dzielenie, dodawanie
i odejmowanie w zakresie 100, porównywanie różnicowe.

• Rozwiązywanie prostych i złożonych zadań na obliczanie długości boków figur i obwodów figur.
2. Uprawiamy sporty – odkodowanie tematu dnia.

• Dzieci obliczają zapisane na tablicy działania na mnożenie i dzielenie. Wykreślają z tabel-
ki wyniki wraz z odpowiadającymi im literami. Pozostałe litery tworzą hasło: UPRAWIAMY
SPORTY.

47 5 42 81 9 32 56 4 36 7 54 45 3 30 10
U P I R Z A DW I L A KOMY

27 6 4 41 11 8 34 12 5 28 1 62 77 84 72
PA S P ÓWO T R Ą G T N Y Ś

6 · 7 = 3 · 9 = 8 · 7 = 4 · 7 = 5 · 9 =
54 : 6 = 49 : 7 = 18 : 6 = 48 : 8 = 11 · 7 =
44 : 4 = 24 : 2 = 64 : 8 = 74 : 74 = 9·8=
3. Kto, tak jak ja…? – rozmowa o aktywności sportowej uczniów.
• Dzieci siedzą w kręgu. Pośrodku leży duża wskazówka lub inny przedmiot, który może pełnić
jej rolę, np. plastikowa butelka. Zabawę rozpoczyna nauczyciel, mówiąc np.: Kto, tak jak ja,
lubi jeździć na rowerze, niech podskoczy 3 razy. Następnie za pomocą wskazówki wskazuje
ucznia, który mówi o swojej ulubionej aktywności sportowej i podaje zadanie ruchowe do wy-
konania wg wzoru: Kto, tak jak ja…, niech…!
• Dzieci rozmawiają o swojej aktywności sportowej, odpowiadając na pytania: Czym różni się
sport wyczynowy od rekreacyjnej aktywności sportowej? Jakie dyscypliny sportu uprawiacie lub

uprawialiście i ile czasu na to przeznaczacie? W jakich innych formach aktywności ruchowej

bierzecie udział wy i wasza rodzina? Dlaczego aktywność ruchowa jest ważna dla zdrowia?

• Dlaczego warto uprawiać sport? – uzupełnianie zdań na podstawie wybranych skojarzeń. Po-

równywanie dokonanych wyborów.
• Indywidualne ustalenie najlepiej opanowanych umiejętności sportowych i tych, nad którymi
należy jeszcze popracować.
• Swobodne wypowiedzi dzieci na temat swoich umiejętności sportowych.

194 XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

MIĘDZY NAMI 4. „Stanie na głowie” – praca z tekstem M. Węgrzeckiej.
• Czyja to wizytówka? – prezentowanie własnych zainteresowań i uzdolnień.
PZ cz. 2 s. 81 – Dzieci oglądają zgromadzone w klasie wizytówki, wraz z nauczycielem wyjaśniają, czym jest
PZ cz. 2 s. 80 wizytówka, do czego służy, jakie informacje się na niej znajdują.
– Przygotowanie własnych wizytówek (większych niż tradycyjne, np. w formacie A5), na któ-
ćw. 1, 2, 3 rych po jednej stronie będą informacje (pisemne lub w postaci rysunku) o zdolnościach, umie-
PZ cz. 2 s. 81 ćw. 4 jętnościach i zainteresowaniach, a po drugiej – dane personalne.
– Po zakończeniu pracy dzieci próbują odgadnąć autorów poszczególnych wizytówek. Każdy lo-
PZ cz. 2 s. 81 suje jedną i ołówkiem pisze na niej imię dziecka, którego wizytówkę otrzymał. Po zakończonej
pracy dzieci wspólnie weryfikują swoje przewidywania i wpisują pozostałe dane personalne.
• Ukierunkowane słuchanie opowiadania M. Węgrzeckiej „Stanie na głowie” – podkreślenie koń-
cowej wypowiedzi babci i próba uświadomienia, że nie da się być najlepszym we wszystkim.
– Omówienie treści opowiadania, odpowiedzi na pytania: Dlaczego Amelka nie chciała pójść z
mamą i babcią na lodowisko? Czy Amelka chciała się nauczyć stania na głowie, czy stania na
rękach? Co powiedziała Amelce babcia?
– Podkreślenie w tekście wypowiedzi babci i jej odczytanie.
– Odpowiedzi na pytanie: Czy, twoim zdaniem, babcia miała rację?
– Dyskusja na temat zainteresowań bohaterki opowiadania i własnych. Dzieci podają pomysły, jak
Amelka i one same mogą doskonalić swoje umiejętności i rozwijać zainteresowania. Zastanawiają
się, jak można kogoś zachęcić, aby rozwijał swoje zainteresowania zgodnie z predyspozycjami.
– Rozmowa inspirowana pytaniem Czy można być najlepszym we wszystkim?
– Odczytanie tekstu informacyjnego „Nie da się być najlepszym we wszystkim”
– Zapisanie w formie tabeli argumentów dotyczących dobrych i złych stron rywalizacji.

ZA PRZECIW

• Moje mocne strony, jak to widzą inni? – ćwiczenie pomocne w rozpoznawaniu i rozbudzaniu
indywidualnych zainteresowań i upodobań.
– Prezentacja przygotowanych przez nauczyciela plansz z pytaniami dotyczącymi różnych za-
interesowań i umiejętności (na jednej karcie jedna umiejętność) dostosowanych do poziomu
uczniów, np. Kto ładnie rysuje zwierzęta? Kto doskonale pływa? Kto potrafi zreperować rower?
Kto dobrze fotografuje? Kto bardzo szybko biega? Kto piecze pyszne ciastka? Kto zna się na
zdrowym odżywianiu? Kto ciekawie opowiada o swoich podróżach? Kto najlepiej rozwiązuje za-
gadki i zadania logiczne? Kto pięknie recytuje? Kto ładnie śpiewa? Kto jest dobry z matematyki,
z ortografii…? Kto lubi pomagać? Kto jest punktualny? Kto pięknie czyta? Kto ładnie rysuje?
– Przegląd zainteresowań i upodobań koleżanek i kolegów z klasy – dzieci przyklejają karteczki
z imionami koleżanek/kolegów na wybranych planszach zgodnie z własną oceną.

Kto doskonale pływa?

Ewa

Kamil

Temat 88. Uprawiamy sporty 195

– Analiza zakończonej pracy. Zwrócenie uwagi na to, że żadne imię nie powtórzyło się na wszyst- PZ cz. 2 s. 82 ćw. 1
kich planszach (Nikt nie jest najlepszy we wszystkim). Zachęcenie uczniów, którzy sami nie do-
strzegli swoich predyspozycji, ale zostali docenieni przez innych, do rozwijania swoich zdolności. Z cz. 2 s. 85 ćw. 2
• „Wywiad ze sobą samym” – zabawa rozbudzająca potrzebę poznania samego siebie, rozpozna- Z cz. 2 s. 85 ćw. 3
nia własnych upodobań i zainteresowań.
– Przypomnienie, co to jest wywiad, gdzie można się spotkać z taką formą rozmowy i czemu

ona służy.
– Układanie pytań do wywiadu. Przykładowe pytania: Proszę się przedstawić. Jakie jest twoje ulu-

bione zajęcie? Co umiesz dobrze robić? Jak planujesz rozwijać swoje zainteresowania? Z czego

możesz być dumna/dumny? Jaki są twoje marzenia związane z rozwijaniem pasji i zdolności?

– Dzieci dobierają się w pary i przydzielają sobie role: prowadzącego i udzielającego wywiadu.
Osoba prowadząca wywiad ma jak najwięcej dowiedzieć się o swoim koledze, ze szczególnym
uwzględnieniem jego mocnych stron i tego, w czym czuje się najlepszy. Po przeprowadzo-
nym wywiadzie dzieci w parze zamieniają się rolami. Nauczyciel powinien zadbać, aby żadne
dziecko nie zostało bez pary.

– Przeprowadzenie wywiadów w parach. Przypomnienie, że na koniec wywiadu należy podzię-
kować za rozmowę.

– Można zmodyfikować zabawę i przygotować karty z pytaniami, które dzieci same pisemnie uzupeł-
nią. Jednak forma ustna ma dodatkowy walor: dziecko przygotowuje się do wystąpień publicznych.

5. Mieć coś na głowie – ćwiczenia wzbogacające język.
• „Mam jeszcze stanie na głowie” – dzieci wyjaśniają, na czym polegało nieporozumienie spowodo-
wane słowami Amelki. Wskazują na dosłowne i przenośne znaczenie zwrotu: mieć coś na głowie.
• Wyjaśnienie znaczenia związków frazeologicznych – ustalenie wspólnego elementu wszystkich
związków.
• Uzupełnianie zdań wyjaśnianymi powiedzeniami na podstawie opowiadania.
• Tworzenie historyjki z wybranymi powiedzeniami i opowiadanie jej na forum klasy.
• Uczniowie podają przykłady innych powiedzeń, w których występują nazwy części ciała, np.
mieć nosa, leżeć na sercu, mieć dwie lewe ręce, mieć coś z głowy, wpaść w oko, korzystając ze
słowników frazeologicznych.

6. Co robili, co robimy, co będziemy robili? – planowanie zajęć sportowych.
• Co teraz robię? – zagadki pantomimiczne. Dzieci pojedynczo i w parach przedstawiają wybraną
aktywność ruchową. Pozostali nazywają tę aktywność czasownikiem w 2. osobie odpowiednio licz-
by pojedynczej lub mnogiej. Zapisują czasowniki na tablicy pod pytaniami: Co robisz? Co robicie?
• Próba ustalenia, od czego zależy użyta forma czasownika.
• Uzupełnianie brakujących form czasownika biegać.
• Analiza planu zajęć sportowych Amelki i Jaśka. Porównanie ich z własnymi cotygodniowymi
zajęciami sportowymi. Uzupełnianie zdań na podstawie informacji zawartych w planie dzieci.
• Indywidualne planowanie własnych zajęć sportowych na najbliższy tydzień – próba zagospo-
darowania każdego dnia tygodnia.

7. Przygotowanie i pokonywanie zimowego toru przeszkód.
• Dzieci przypominają zasady bezpieczeństwa podczas zabaw zimowych.
• W czterech grupach przygotowują elementy toru przeszkód:
Grupa I – lepi bałwana.
Grupa II – usypuje 5 kopców znajdujących się w jednej linii w odległości 1,5 m od siebie.
Grupa III – lepi tyle śnieżek, ile jest uczniów w klasie.
Grupa IV – zawiesza linę między drzewami na wysokości 80 cm oraz ustawia 5 par sanek jedne
za drugimi, tak aby się stykały.
• Uczniowie pokonują tor przeszkód, zwracając uwagę na dokładność i zachowanie bezpieczeń-
stwa: biegną z linii startu do bałwana i dwukrotnie go obiegają; rzucają śnieżkami do wyzna-
czonego celu (np. do drzewa); przebiegają pod liną, schylając się tak, aby jej nie dotknąć; biegną
slalomem między kopcami; przechodzą po ustawionych rzędem sankach.

196 XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

• Samoocena po przebyciu toru przeszkód.
8. Podsumowanie zajęć – rundka wypowiedzi wyjaśniających, dlaczego warto upra-

wiać sport.
• Siedząc w kręgu, dzieci przekazują sobie jakiś sportowy gadżet (np. piłkę, pałeczkę sztafetową,

ringo) i kolejno mówią, dlaczego warto uprawiać sport.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…

DODATKOWE SYTUACJE DYDAKTYCZNE
JJ Ilustrowanie powiedzeń związanych z częściami ciała.

Każde dziecko wybiera sobie jedno z powiedzeń (swój wybór zachowuje w tajemnicy), dzieli kartkę
z bloku na dwie części i wykonuje dwa rysunki: na jednej części kartki przedstawia dosłowne zna-
czenie powiedzenia, a na drugiej – przenośne. Można (ale nie trzeba) korzystać z formy komiksu.
Gotowe prace zostają umieszczone na wystawce. Koledzy odgadują, jakie powiedzenie wybrali
autorzy poszczególnych prac.

XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

Temat 89. Robimy plany na ferie

ZAPIS W DZIENNIKU
Swobodne wypowiedzi dotyczące planów na ferie zimowe – pisanie kilkuzdaniowej wypowiedzi.
Gromadzenie informacji z różnych źródeł o ośrodkach sportów zimowych w Polsce. Czytanie tekstu
informacyjnego „Sportowa zima”. Wypowiedzi o możliwościach spędzenia ferii zimowych w najbliż-
szej okolicy. Wielka litera w nazwach geograficznych. Utrwalenie pisowni wyrazów z ż wymiennym,
rz po spółgłoskach i rz niewymiennym. Uzupełnianie zdań z lukami. Oferta Klasowego Biura Po-
dróży – wykonanie plakatu reklamowego dowolną techniką.

CELE – PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
– czyta tekst informacyjny o ośrodkach sportów zimowych w Polsce
– wyszukuje w tekście potrzebne informacje
– wypowiada się w mowie i w piśmie o swoich planach na ferie zimowe
– pisze poprawnie wybrane wyrazy z ż wymiennym na g, rz po spółgłoskach i rz niewymiennym
– posługuje się miarami: kilogram i dekagram
– rozwiązuje łamigłówki matematyczne
– wykonuje plakat dowolną techniką

CELE SFORMUŁOWANE W JĘZYKU UCZNIA
– wypowiesz się o swoich planach na ferie
– przeczytasz tekst o ośrodkach sportów zimowych w Polsce
– ustalisz, jak można spędzić ferie w twojej okolicy
– napiszesz nazwy miejscowości wielką literą
– poprawnie napiszesz wyrazy z rz i ż, stosując poznane zasady pisowni
– weźmiesz udział w grupowym wykonaniu plakatu

KRYTERIA OCENIANIA (NACOBEZU)
Podczas zajęć będę zwracać uwagę, czy:
– wypowiadasz się o swoich planach na ferie
– czytasz tekst o ośrodkach sportów zimowych w Polsce
– podajesz sposoby spędzania ferii w twojej okolicy
– piszesz nazwy miejscowości wielką literą
– poprawnie piszesz wyrazy z rz i ż, stosując się do zasad pisowni
– bierzesz udział w grupowym wykonaniu plakatu

Temat 89. Robimy plany na ferie 197

KLUCZOWE PYTANIA
– Dlaczego uczniom potrzebna jest dłuższa przerwa w nauce?
– Dlaczego wiele osób lubi wyjeżdżać w góry?

ŚRODKI DYDAKTYCZNE
PZ cz. 2 s. 83, Z cz. 2 s. 86–88, foldery i plakaty biur podróży, przewodniki turystyczne, druki re-
klamowe związane z turystyką, różne wydawnictwa turystyczne, albumy, fizyczna mapa Polski,
kartki z nazwami miejscowości (do losowania), słowniki ortograficzne, arkusze kartonu, koloro-
wy papier, klej, nożyczki, wycinki z czasopism i inne materiały do wykonania plakatu reklamo-
wego, karteczki samoprzylepne.

PLAN ZAJĘĆ Z cz. 2 s. 87 ćw. 3
1. Witam… – powitanie uczniów przez nauczyciela.
2. Gdzie odpoczywać w czasie ferii? – wprowadzenie do tematu dnia. PZ cz. 2 s. 83
3. Z Klasowym Biurem Podróży na ferie zimowe – przygotowanie do pracy w grupach. PZ cz. 2 s. 83 ćw. 1
4. „Sportowa zima” – praca z tekstem informacyjnym.
5. Wiem, jak to zapisać – utrwalające ćwiczenia ortograficzne.
6. Miejsca zimowego wypoczynku w Polsce – wzbogacanie wiedzy ogólnej.
7. „Tu warto spędzić ferie” – wykonanie plakatu reklamowego dowolną techniką.
8. Podsumowanie zajęć – prezentacje uczniowskich „biur podróży”.

PRZEBIEG ZAJĘĆ
1. Witam… – powitanie uczniów przez nauczyciela.

• Nauczyciel zwraca się do uczniów: Witam tych, którzy chcieliby spędzić ferie zimowe w górach…
(u babci, w domu, w szkole, na zimowisku, na półzimowisku…)

• Uczniowie, którzy poczuli się powitani, zajmują miejsca.
2. Gdzie odpoczywać w czasie ferii? – wprowadzenie do tematu dnia.

• Dzieci wypowiadają się swobodnie o planach związanych z wypoczynkiem w czasie ferii zimowych.
• Indywidualne pisanie kilkuzdaniowej wypowiedzi na temat planów na zimowe ferie z wyko-

rzystaniem podanych pytań.
• Kończenie zdania (rundka): Gdybym mogła/mógł zrealizować swoje marzenia, pojechałabym/

pojechałym…
3. Z Klasowym Biurem Podróży na ferie zimowe – przygotowanie do pracy w grupach.

• Uczniowie ustalają, co chcieliby wiedzieć, zanim wybiorą miejsce wypoczynku, zapisują propo-
zycje na tablicy, np.:
– Gdzie znajduje się miejscowość i jak (czym) można tam dojechać?
– Jakie są możliwości uprawiania sportów zimowych?
– Jakie są inne atrakcje dla dzieci?
– W jakich warunkach można mieszkać?
– Jaki jest koszt pobytu?

• Dzieci dobierają się w grupy – biura podróży.
• Oglądają foldery biur podróży, sprawdzają, jakie informacje się w nich znajdują? Analizują

je pod kątem wcześniej zapisanych pytań. Wyszukują i odczytują odpowiedzi. Wskazują też
dodatkowe informacje.
• Nauczyciel podaje zadanie dla grup: zebranie informacji o jednym z ośrodków sportów zimo-
wych w Polsce i zareklamowanie go.
4. „Sportowa zima” – praca z tekstem informacyjnym.
• Czytanie tekstu informacyjnego o ośrodkach sportów zimowych.
• Podkreślenie w tekście nazw miejscowości i wyszukiwanie ich na mapie.

198 XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

Z cz. 2 s. 86 ćw. 1 • Omawianie pisowni nazw własnych: krain geograficznych (Dolny Śląsk, Mazury), miejscowości
Z cz. 2 s. 86 ćw. 2 (ze szczególnym uwzględnieniem nazw dwuczłonowych), tras narciarskich.
PZ cz. 2 s. 83 ćw. 2, 3
PZ cz. 2 s. 83 ćw. 4 • Dopisywanie pierwszej litery do nazw popularnych zimą miejscowości – zwrócenie uwagi na
pisownię wielką literą nazw dwuczłonowych.
Z cz. 2 s. 88 ćw. 4
Z cz. 2 s. 88 ćw. 5 • Pisemne odpowiedzi na pytania do tekstu „Sportowa zima”.
• Rozmowa na temat możliwości spędzenie wolnego czasu we własnej miejscowości i jej okolicach.
POTYCZKI • Nauczyciel proponuje, żeby uczniowie prowadzili w czasie zimowych ferii dziennik, w których
ORTOGRAFICZNE
PO s. 31 ćw. 4, s. 77 opiszą i zilustrują swoje przygody.
5. Wiem, jak to zapisać – utrwalające ćwiczenia ortograficzne.

• Przypomnienie znanych dzieciom zasad pisowni wyrazów z rz i ż.
• Grupowanie podanych wyrazów z rz i ż zgodnie z zasadami pisowni. Porządkowanie wyrazów

w kolejności alfabetycznej.
• Uzupełnianie zdań wyrazami z mieszanymi trudnościami ortograficznymi: wspólne ustne

uzupełnianie zdań zaproponowanymi wyrazami, zapisanie ich na tablicy, analiza ortograficzna.
Indywidualne pisemne uzupełnianie zdań.
• Tworzenie grupowego słowniczka ortograficznego wyrazów przydatnych w reklamie wypo-
czynku zimowego. Dzieci proponują wyrazy do zapisania w tabelce, np.:

Rz niewymienne Rz po spółgłosce Ż wymienne
marzenie drzwi zjeżdżać
korzystny trzeba
urządzać dobrze podróżować
przebój bieżnia
towarzyszyć potężny

• Uczniowie włączają wyrazy z rz i ż do tekstu reklamowego.
• Potyczki ortograficzne – Bieg po tytuł Klasowego Mistrza Ortografii, decydujące starcie!

Dzieci indywidualnie uzupełniają tekst z lukami (ortografia mieszana) przygotowany stosow-
nie do możliwości i potrzeb zespołu klasowego.
6. Miejsca zimowego wypoczynku w Polsce – wzbogacanie wiedzy ogólnej.
• Grupy losują nazwy miejscowości, które będą reklamować, np. Zakopane, Szklarska Poręba,
Karpacz, Wisła, Białka Tatrzańska (w zależności od zgromadzonych materiałów źródłowych).
• Na podstawie tekstów źródłowych oraz informacji ze stron internetowych uczniowie gromadzą
wiadomości i przygotowują reklamę.
• Włączają do tekstu reklamowego wyrazy z rz i ż.
7. „Tu warto spędzić ferie” – wykonanie plakatu reklamowego dowolną techniką.
• Dzieci wykonują plakaty reklamujące ośrodki wypoczynku zimowego we wcześniej wyłonio-
nych grupach.
• Wybierają dowolną technikę (farby plakatowe, pastele, kolaż, wycinanka itp.) w zależności od
dostępnych materiałów.
8. Podsumowanie zajęć – prezentacje uczniowskich „biur podróży”.
• „Pracownicy” poszczególnych biur podróży przedstawiają swoje oferty. Pokazują plakaty, pro-

ponują atrakcje sportowo-turystyczne, podają koszty wyjazdu. Każde dziecko wybiera 2 oferty
i głosuje na nie, naklejając na plakaty samoprzylepne karteczki. Plakaty zostają umieszczone
na wystawce.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…

DODATKOWE SYTUACJE DYDAKTYCZNE
JJ „Tak spędzę ferie” – zgadywanka pantomimiczna.

Chętne dzieci pokazują ruchem zajęcia, jakie planują wykonywać w czasie ferii. Pozostałe dzieci
starają się zgadnąć, jakie to zajęcia.

Temat 90. Zimowe zabawy 199

XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

Temat 90. Zimowe zabawy

ZAPIS W DZIENNIKU
Wypowiedzi dotyczące zabaw zimowych na podstawie własnych doświadczeń oraz wysłuchanego
fragmentu książki Tove Jansson „Zima Muminków”. Wskazywanie konsekwencji niebezpiecz-
nych zachowań podczas zabaw zimowych. Utrwalenie pisowni wyrazów z ó wymiennym, rz i ż
wymiennymi i niewymiennymi. Sprawdzam siebie – doskonalenie umiejętności językowych. Ob-
liczenia w zakresie 100 z wykorzystaniem czterech działań oraz utrwalające ćwiczenia językowe
i ortograficzne – gra planszowa. „Bezpieczne i zdrowe zabawy zimowe” – wykonanie pracy pla-
stycznej dowolną techniką.

CELE – PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
– słucha tekstu czytanego przez nauczyciela
– wypowiada się na podany temat
– przewiduje konsekwencje niebezpiecznych zabaw zimowych
– wykonuje wskazane ćwiczenia ortograficzne i językowe
– wykonuje obliczenia w zakresie 100 z wykorzystaniem czterech działań
– wykonuje ilustracje dowolną techniką
– dokonuje samooceny i ocenia prace kolegów na podstawie wspólnie ustalonych kryteriów

CELE SFORMUŁOWANE W JĘZYKU UCZNIA
– wysłuchasz opowiadania i wypowiesz się na jego temat
– wypowiesz się na temat zachowania bezpieczeństwa podczas zabaw zimowych
– przygotujesz w grupie grę i weźmiesz w niej udział
– wykonasz ćwiczenia ortograficzne i językowe
– wykonasz obliczenia w zakresie 100 podczas gry planszowej
– wykonasz pracę plastyczną

KRYTERIA OCENIANIA (NACOBEZU)
Podczas zajęć będę zwracać uwagę, czy:
– słuchasz opowiadania czytanego przez nauczyciela
– wypowiadasz się na temat zachowania bezpieczeństwa podczas zabaw zimowych
– przygotowujesz w grupie grę i weźmiesz w niej udział
– wykonujesz wskazane ćwiczenia ortograficzne i językowe
– wykonujesz obliczenia w zakresie 100 podczas gry planszowej
– wykonujesz pracę plastyczną zgodnie z podanym tematem

KLUCZOWE PYTANIA
– Dlaczego zimą może być niebezpiecznie?
– G dzie chętnie byś zaprosiła/zaprosił koleżankę lub kolegą z zagranicy na ferie zimowe
w Polsce?

ŚRODKI DYDAKTYCZNE
Tekst do słuchania „Zima Muminków” (fragm.), Z cz. 2 s. 90–91, koło z kartonu z napisem
ZIMA, kartki z wyrazami kojarzącymi się z zimą, kartki z wyrazami z tekstu opowiadania,
krążki z brystolu, kartki z bloku rysunkowego, kredki, farby, pisaki, kostki do gry, pionki,
materiały do wykorzystania w pracy plastycznej.

200 XVIII krąg tematyczny: Sport to zdrowie

LEKTURY PLAN ZAJĘĆ
1. Zimowe słońce – odkrywanka (ćwiczenie w kategoryzowaniu).
2. Zimowa opowieść – ćwiczenie kreatywności.
3. „Zima Muminków” – praca z opowiadaniem Tove Jansson.
4. Bezpieczeństwo zimowych zabaw – kształtowanie prawidłowych postaw.
5. Niebezpieczna zabawa – odgrywanie scenek dramowych.
6. Sprawdzam siebie – doskonalenie umiejętności językowych.
7. Pisownia wyrazów z ó wymiennym – kule śniegowe.
8. Zimowe zabawy – przygotowanie i rozegranie gry planszowej.
9. „Bezpieczne i zdrowe zabawy zimowe” – wykonanie pracy plastycznej dowolną techniką.
10. Podsumowanie zajęć – „przepisy” na udane ferie.

PRZEBIEG ZAJĘĆ
1. Zimowe słońce – odkrywanka (ćwiczenie w kategoryzowaniu).

Etap 1.
– Uczniowie siedzą w kręgu wokół koła z napisem ZIMA. Losują karteczkę z wyrazem
związanym z zimą (każde słowo należy do innej kategorii, ale uczniowie nie znają tych
kategorii).
– Pierwszy uczeń czyta wylosowane słowo, a następnie umieszcza je przy kole (jak promień
słońca). Kolejny odczytuje swoje słowo i musi zdecydować, czy pasuje do poprzedniego słowa
(czy należy do tej samej kategorii). Jeśli pasuje, kładzie je obok, przedłużając „promień”.
Kategorie i słowa do wylosowania (można dać mniej słów):
POGODA – mróz, śnieg, zawieja, niska temperatura,
SPORT – narciarstwo, łyżwiarstwo, saneczkarstwo, bobsleje,
UBRANIE – kurtka, czapka, rękawiczki, szalik,
ZABAWY – śnieżki, kulig, bałwan, ślizgawka.
Etap 2.
– Uczniowie nazywają utworzone „promienie” – kategorie.
2. Zimowa opowieść – ćwiczenie kreatywności.
• Dzieci siedzą w kręgu. Mają przed sobą kartki z różnymi wyrazami. Są to ważne wyrazy

z opowiadania, które dziś poznają, tematycznie związanego z poprzednim ćwiczeniem. Propo-
nowane wyrazy:

beczka narty kawa pagórek klepki katastrofa ogon most piec kijki woda

• Dzieci wspólnie tworzą zimową historyjkę. Pierwsze dziecko zaczyna słowami: Po śniadaniu…
Następne kontynuuje historię wg własnej inwencji, ale może też wpleść w swoje zdanie jed-
no ze słów kluczy zapisanych na kartkach. Podczas pełnej rundki wszystkie wyrazy z kartek
muszą zostać wykorzystane. Każdy wyraz może być wykorzystany tylko raz. Ostatnie dziecko
powinno ułożyć zdanie kończące historię.

• Po zakończeniu uczniowie wspólnie układają wyrazy z kartek w takiej kolejności, w jakiej
pojawiły się w opowiadaniu.

• Następnie odwracają kartki spodem do góry i wymieniają słowa z pamięci we właściwej kolej-
ności.

3. „Zima Muminków” – praca z opowiadaniem T. Jansson.
• Dzieci słuchają opowiadania czytanego przez nauczyciela.
• Rozmowa sprawdzająca zrozumienie tekstu kierowana pytaniami: Gdzie Muminek i goście
udali się po śniadaniu? Jak ze zjazdem na nartach poradzili sobie Paszczak i Mi? Dlaczego Mu-
minek nie chciał wziąć udziału w zabawie? Jak przebiegał zjazd Muminka i jak się zakończył?
Czy zaproponowany przez Paszczaka sposób nauczenia Muminka jazdy na nartach był trafny?
Dlaczego tak uważacie?

Temat 90. Zimowe zabawy 201

• Wypowiedzi dotyczące podobieństw i różnic między opowiedzianą wcześniej historyjką a frag- Z cz. 2 s. 92–93 ćw. 1-5
mentem powieści T. Jansson. Z cz. 2 s. 90 ćw. 1, 2, 3
Z cz. 2 s. 91 ćw. 4
4. Bezpieczeństwo zimowych zabaw – kształtowanie prawidłowych postaw.
• Nawiązując do opowiadania, uczniowie wypowiadają się o niebezpiecznych zabawach zimo-
wych.
• Tworzenie w grupach listy niebezpiecznych zabaw zimowych lub sytuacji, które zagrażają
bezpieczeństwu. Przypomnienie niebezpiecznej przygody na lodzie opisanej w lekturze „Dzieci
z Bullerbyn”.

5. Niebezpieczna zabawa – odgrywanie scenek dramowych.
Omówienie przedstawionych sytuacji.

6. Sprawdzam siebie – doskonalenie umiejętności językowych.
7. Pisownia wyrazów z ó wymiennym – kule śniegowe.

Każde z dzieci otrzymuje 3 krążki wycięte z brystolu i zapisuje na nich 3 wyrazy: 2 z ó niewy-
miennym i jeden z ó wymiennym. Krążki zostaną później wykorzystane w grze planszowej.
Dzieci wymieniają się nimi z inną grupą.
8. Zimowe zabawy – przygotowanie i rozegranie gry planszowej.
• Dzieci pracują w 4-osobowych grupach. Rysują planszę do gry – ścigankę w kształcie węża. Na

czterech dowolnych polach zapisują cyfry: 1, 2, 3, 4 (będą to pola obowiązkowe – każdy graczy
musi na nich postawić pionek). Na ośmiu rysują koła – kule śniegowe. Krążki z wyrazami kła-
dą jeden na drugim obok planszy.
• Rozpoczynają grę, stawiając pionki na polu startowym. Rzucają kolejno trzema kostkami. Na
wyrzuconych liczbach gracz wykonuje dowolne działanie tak, aby zatrzymać się na premiowa-
nym polu (1, 2, 3, 4) lub polu ze śnieżną kulą. Po zatrzymaniu się na polu premiowanym wy-
konuje ćwiczenie oznaczone tym numerem (jedno z trzech ćwiczeń zamieszczonych w zeszycie
ćwiczeń na s. 88) i otrzymuje po 5 punktów za:
– poprawne połączenie w pary wyrazów anagramów z ó, rz i ż.
– odgadnięcie zagadki i narysowanie rozwiązania.
– wykonanie ćwiczenia doskonalącego spostrzegawczość.
Uwaga! Kiedy dzieci wykonują ćwiczenia, pozostali gracze kontynuują grę. Wspólne spraw-
dzenie poprawności wykonania ćwiczeń i przyznanie punktów nastąpi podczas podliczania
wyników.
• Jeśli gracz zatrzyma się na polu z kulą śnieżną, bierze ze stosu krążek z zapisanymi
wyrazami z ó. Jeśli poprawnie wskaże wyraz z ó wymiennym i poda wyraz objaśniający
jego pisownię, otrzyma 1 punkt. Po dotarciu wszystkich zawodników na metę, uczestnicy
podliczają punkty.
• Wykonanie ćwiczenia na spostrzegawczość, rozszyfrowanie hasła i uzupełnienie nim podanego
zdania.
9. „ Bezpieczne i zdrowe zabawy zimowe” – wykonanie pracy plastycznej dowolną
techniką.
10. Podsumowanie zajęć – „przepisy” na udane ferie.
• Dzieci kolejno udzielają sobie porad, co robić, aby ferie zimowe były udane.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…

DODATKOWE SYTUACJE DYDAKTYCZNE
JJ „Niebezpieczna zabawa” – odgrywanie scenki dramowej.

Dzieci w grupach wybierają i odgrywają scenki przedstawiające niebezpieczne zabawy zimowe.

202 XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

Temat 53. Poznajemy bohaterów lektury „Sposób na Elfa”
(scenariusz alternatywny)

ZAPIS W DZIENNIKU
Poznanie i omówienie bohaterów lektury Marcina Pałasza „Sposób na Elfa”. Swobodne wypowie-
dzi dzieci na temat psów, ich ras i funkcji w społeczeństwie. Pisanie poradnika dla opiekuna psa.
Ćwiczenia w porządkowaniu wyrazów wg alfabetu. Projektowanie i wykonanie plakatu.

CELE – PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
– czyta ze zrozumieniem dłuższe teksty literackie
– wyszukuje w tekście najważniejsze informacje
– dostrzega potrzebę pomagania zwierzętom i ponoszenia za nie odpowiedzialności
– rozumie i właściwie stosuje przysłowia związane z psami
– redaguje tekst informacyjny na określony temat

CELE SFORMUŁOWANE W JĘZYKU UCZNIA
– przeczytasz lekturę ze zrozumieniem
– wyszukasz w tekście najważniejsze informacje na temat psów
– wypowiesz się o konieczności opieki nad zwierzętami
– poznasz przysłowia na temat psów
– napiszesz krótki tekst o tym, jak należy zajmować się psem

KRYTERIA OCENIANIA (NACOBEZU)
Podczas zajęć będę zwracać uwagę, czy:
– czytasz lekturę
– wyszukujesz w tekście informacje na temat psów
– wypowiadasz się o konieczności opieki nad zwierzętami
– podajesz ze zrozumieniem przysłowia o psach
– piszesz krótki tekst o tym, jak należy zajmować się psem

KLUCZOWE PYTANIA
– Dlaczego ludzie powinni opiekować się zwierzętami?

ŚRODKI DYDAKTYCZNE
Z cz. 2 s. 18–19, egzemplarze lektury, prezentacja multimedialna o rasach psów (lub foto-
grafie, np. ze starych kalendarzy ściennych), kartki z literami alfabetu, kartki, materiały
potrzebne do wykonania plakatów, przykładowe poradniki, arkusze papieru w formacie
A4, dowolny utwór muzyczny, paski papieru w dwóch kolorach z zapisanymi przysłowia-
mi o psach i ich wyjaśnieniami.

PLAN ZAJĘĆ
1. „Rasy psów” – gra wprowadzająca do tematu zajęć.
2. Przedstawienie bohaterów książki M. Pałasza „Sposób na Elfa”.
3. Domowi ulubieńcy – prezentacja domowego pupila i tytułowego bohatera lektury.
4. Schroniska – domy niechcianych zwierząt, przygotowanie plakatu.
5. Przygotuj się na przyjęcie nowego domownika – pisanie poradnika.
6. Przysłowia i powiedzenia o psach – rozumienie i używanie w odpowiednich sytuacjach.
7. Podsumowanie zajęć – Czego się dowiedzieliśmy na dzisiejszych zajęciach?

Temat 53. Poznajemy bohaterów lektury „Sposób na Elfa” 203

PRZEBIEG ZAJĘĆ LEKTURY
Z cz. 2 s. 18 ćw. 1.
1. „Rasy psów” – gra (typu „Inteligencja”) wprowadzająca do tematu zajęć. Z cz. 2 s. 18 ćw. 2
• Obejrzenie krótkiej prezentacji multimedialnej lub fotografii przedstawiających różne rasy Z cz. 2 s. 18 ćw. 4
psów. Wyjaśnienie określeń: mieszaniec, kundelek, wielorasowiec. Z cz. 2 s. 18 ćw. 5
• Nauczyciel losuje kolejne kartki z literami alfabetu. Uczniowie jak najszybciej zapisują nazwy ras
psów rozpoczynające się podaną literą. Zapisywanie trwa do momentu, kiedy pierwszych trzech Z cz. 2 s. 18 ćw. 3
uczniów krzyknie hasło „Gotowe”. Po każdej rundzie sprawdzamy wyniki i podajemy punktację:
nazwa, która się nie powtarza u innych – 5 punktów; nazwa, która powtarza się u innych – 3 punk-
ty, brak odpowiedzi – 0 punktów.
• Swobodne wypowiedzi o rasach psów i psach „pracujących” dla ludzi (psy – ratownicy, prze-
wodnicy, pomocnicy policyjni, stróże, terapeuci).

2. Przedstawienie bohaterów książki M. Pałasza „Sposób na Elfa”.
• Głośne indywidualne czytanie strony tytułowej książki.
• Uzupełnienie metryczki lektury
• Rozmowa na temat książki po przeczytaniu tytułu – przypuszczenia dotyczące treści, wyobra-
żanie sobie bohaterów lektury jeszcze przed zapoznaniem się z tekstem.
• Dobieranie imion bohaterów do opisów.
• Wskazanie w opisach bohaterów lektury – imion głównych bohaterów i uzasadnienie swojego wyboru.
• Łączenie początków zdań z właściwymi zakończeniami – przedstawienie początku znajomości
Dużego z Elfem.
• Określanie uczuć towarzyszących bohaterom podczas pierwszego spotkania.
• Wyjaśnienie pisowni wielką literą wyrazów „Młody” i „Duży”.
• Krótkie podsumowanie informacji na temat głównych bohaterów.

3. Domowi ulubieńcy – prezentacja domowego pupila i tytułowego bohatera lektury.
• Wypowiedzi dzieci o ich czworonożnych przyjaciołach z uwzględnieniem wyglądu zewnętrzne-
go, cech charakterystycznych i charakteru.
• Wyszukiwanie w tekście lektury opisów wyglądu Elfa.
• Rysowanie portretu bohatera utworu.
• Opisywanie cech charakteru Elfa z przypomnieniem sytuacji, które te cechy potwierdzają.
• Cechy psów – dobieranie w pary określeń o znaczeniu przeciwnym.
• Pisanie w zeszycie kilkuzdaniowej wypowiedzi o bohaterze lektury z wykorzystaniem poda-
nych określeń.

4. Schroniska – domy niechcianych zwierząt, przygotowanie plakatu.
• Rozmowa o opiece nad zwierzętami domowymi i odpowiedzialności za nie.
• Wyjaśnienie zasad funkcjonowania psów w schronisku na podstawie fragmentów lektury. Podawa-
nie przykładów niekorzystnego i pozytywnego wpływu schroniska na przebywające tam zwierzęta.
• Wolontariusz – kto to taki i kto może nim zostać? – objaśnienie obowiązków i predyspozycji
wolontariuszy. Przypomnienie postaci wolontariuszy przedstawionych w książce: Czym się zaj-
mowali?, W czym pomagali?, Komu byli potrzebni?
• Zwrócenie uwagi na sposób przedstawienia akcji w powieści „Sposób na Elfa” przez dwóch nar-
ratorów (Duży i Elf). Przygotowanie haseł do umieszczenia na plakatach w podobny sposób:
w imieniu człowieka (np. Pomóż zwierzętom przetrwać zimę w schronisku!) oraz w imieniu psa
(np. Pomóż nam przetrwać zimę w schronisku!).
• Wykonanie plakatów zachęcających do pomocy zwierzętom w schroniskach – praca w grupach.
• Rozwieszenie plakatów w szkole.
Uwaga! Musimy określić, czy na plakatach mogą pojawić się hasła dotyczące zbiórki potrzeb-
nych rzeczy, np. karmy, koców. Jeśli się na to zdecydujemy, należy zorganizować akcję przeka-
zania rzeczy do najbliższego schroniska.

5. Przygotuj się na przyjęcie nowego domownika – pisanie poradnika.
• Nauczyciel prezentuje różne poradniki i objaśnia, na czym polega ich specyfika.

204 XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

• Uczniowie losują kartki z tytułem rozdziału, który będą pisać. Proponowane tematy: Wyżywie-
nie, Pielęgnacja i Higiena, Wychowanie, Opieka lekarska, Zabawy i spacery.

• Uczniowie w zespołach (wszyscy z wylosowanym takim samym tematem tworzą zespół) piszą roz-
dział poradnika dla przyszłych opiekunów psów. Możemy zaproponować i ustalić dla wszystkich
taką formę pisania, jakby autorem poradnika był pies (tak jak w książce „Sposób na Elfa”). Dzieci
zapisują informacje na podstawie analizy lektury, własnych doświadczeń, internetu i innych książek.

6. Przysłowia i powiedzenia o psach – rozumienie i używanie w odpowiednich sytuacjach.
• Nauczyciel prezentuje zdania, w których użyto powiedzeń/związków frazeologicznych związa-
nych z psami, a uczniowie próbują je objaśnić swoimi słowami. Wyjaśnienie metaforycznego
znaczenia takich powiedzeń, uświadomienie, że nie można ich rozumieć dosłownie. Przykłado-
we wypowiedzi: Obsługa w tym hotelu z roku na rok schodzi na psy. Psim swędem załatwiłem
tę sprawę. Już od kilku dni jest pogoda pod psem. Piotr dla przyjaciół był wierny jak pies. Pani

Eleonora wciąż wiesza na mnie psy. W szpitalu powiedzieli, że moja rana goi się jak na psie.

Henio jest świetnym wynalazcą, szkoda, że jego pomysły zazwyczaj zdają się psu na buty.

• Łączenie w pary powiedzeń z objaśnieniami. W klasie na podłodze leżą paski papieru w dwóch
kolorach. Na jednych zapisane są przysłowia i powiedzenia, a na drugich ich objaśnienia. Ucznio-
wie poruszają się przy muzyce po całej klasie. W czasie przerwy w muzyce podnoszą paski (moż-
na wziąć tylko jeden). Następnie poszukują osoby z pasującym tekstem i tworzą z nią parę.
Przykładowe pary:

Psim swędem Żyć, wykręcić się od kłopotów łatwo, tanim kosztem.

Pies z nim tańcował Nie dbam o niego, nie zależy mi na nim.

Tu jest pies pogrzebany W tym rzecz, o to właśnie chodzi.

Psy na kimś wieszać Obmawiać kogoś, źle o kimś mówić.

Jak psu z gardła wyciągnięte Niechlujne, pomięte, np. ubranie.

Użyć jak pies w studni Źle wykorzystać czas, nie mieć z niego pożytku.
Wszystko lub coś marnieje, jest coraz gorsze.
Wszystko schodzi na psy Czuć się źle.
Czuć się pod psem Osoba, która sama nie skorzysta, ale innemu nie da.
Pies ogrodnika Nikt nie przyjdzie.
Pies z kulawą nogą nie przyjdzie Bardzo głodny.
Głodny jak pies Nic z tego.
Całuj psa w nos Ktoś przesadnie delikatny, rozpieszczony.
Francuski piesek

• Zabawę można powtórzyć kilkakrotnie, za każdym razem sprawdzając, czy dzieci poprawnie
dobrały się w pary.

7. Podsumowanie zajęć – Czego dowiedzieliśmy na dzisiejszych zajęciach?
• Dzieci siedzą w kręgu i w swobodnej rozmowie wypowiadają się o tym, czego nie wiedzieli o opie-
ce nad zwierzętami domowymi, a dowiedzieli się dzisiaj.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…

DODATKOWE SYTUACJE DYDAKTYCZNE
JJ W ywiad z ekspertem – spotkanie z weterynarzem, wolontariuszem ze schroniska lub

osobą pracującą z psem, np. policjantem.
Dzieci przygotowują i zapisują pytania, które chciałyby zadać zaproszonemu gościowi.
Poszerzenie wiadomości na temat opieki nad zwierzętami domowymi.

Temat 54. Opowiadamy przygody bohaterów lektury 205

JJ Redagowanie poradników dotyczących opieki nad innymi zwierzętami domowymi
– praca w grupach.
Gromadzenie materiałów i informacji na temat chomików, papug, świnek morskich, rybek akwa-
riowych, królików, kotów itd. Zapisywanie informacji o ich budowie i cechach charakterystycznych
oraz jadłospisie, zwyczajach i odpowiedniej higienie. Tworzenie gazetki klasowej z przygotowa-
nych poradników.

XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

Temat 54. Opowiadamy przygody bohaterów lektury
(scenariusz alternatywny)

ZAPIS W DZIENNIKU
Sprawdzenie znajomości treści lektury. Opowiadanie przygód bohaterów. Ustalanie kolejności wy-
darzeń. Tworzenie rysunkowego zapisu przygód.

CELE – PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
– tworzy spójną, wielozdaniową wypowiedź na określony temat
– wskazuje w utworze sytuacje o określonym charakterze
– wyodrębnia wydarzenia w tekście i ustala ich kolejność
− wykonuje ilustracje do treści lektury

CELE SFORMUŁOWANE W JĘZYKU UCZNIA
– opowiesz realne lub wymyślone przygody bohaterów utworu literackiego
– wskażesz w utworze sytuacje, które cię rozśmieszyły, wzruszyły, wzburzyły lub zasmuciły
– ustalisz kolejność wydarzeń w tekście
– wykonasz ilustrację na podany temat

KRYTERIA OCENIANIA (NACOBEZU)
Podczas zajęć będę zwracać uwagę, czy:
– wypowiadasz się na podany temat
– wskazujesz w tekście sytuacje, które cię rozśmieszyły, wzruszyły, wzburzyły lub zasmuciły
– przedstawiasz wydarzenia z lektury we właściwej kolejności
– wykonujesz ilustrację do treści lektury

KLUCZOWE PYTANIA
– Czy człowiek także korzysta z faktu, że przygarnął zwierzę ze schroniska?

ŚRODKI DYDAKTYCZNE
Z cz. s. 21, egzemplarze lektury, karty pracy, rolka papieru do rysowania (ew. kartki posklejane
w długi pas papieru), kredki, karteczki z tytułami ilustracji, rozsypanki zdaniowe (w oddziel-
nych kopertach dla każdego kręgu dzieci), kredki, klej; dodatkowo: kartki, pisaki.

PLAN ZAJĘĆ
1. „Prawda/fałsz” – zabawa sprawdzająca znajomość lektury.
2. Moje refleksje o książce „Sposób na Elfa” – uzupełnienie karty pracy.
3. Tworzymy rysunkową wersję książki – ilustrowanie wylosowanych wydarzeń.
4. „Co było wcześniej, co było potem?” – ustalanie kolejności wydarzeń.
5. „Na jego miejscu” – opowiadanie przygody z punktu widzenia innej osoby.

206 XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

LEKTURY PRZEBIEG ZAJĘĆ

1. „Prawda/fałsz” – zabawa sprawdzająca znajomość lektury.
• Dzieci stoją w rzędzie pośrodku klasy. Nauczyciel informuje, po której stronie klasy mają się
gromadzić dzieci po usłyszeniu prawdziwego zdania na temat lektury, a po której – po usłyszeniu
zdania fałszywego. Następnie podaje zdania. Uczniowie, którzy się pomylą, odchodzą z zabawy.
Uwaga! Każde nowe zdanie rozpoczynamy, gdy już wszystkie dzieci wrócą na środek klasy.
Przykładowe zdania: Elf miał siostrę bliźniaczkę. (Prawda)
Duży wziął Elfa z hodowli. (Fałsz)
Ulubionym przysmakiem Elfa była wędzona makrela. (F)
Elf pomógł w śledztwie dotyczącym okradania piwnic. (P)
Młody zakochał się w dziewczynie o imieniu Kara. (P)
Duży pracował w domu, bo był znanym malarzem. (F)
Elf uratował swojego pana przed atakiem dzika. (P)
Elf myślał, że kiełbasy rosną na drzewach. (P)
• Indywidualne rozwiązanie krzyżówki. Z cz. 2 s. 20 ćw. 1
Dzieci samodzielnie rozwiązują krzyżówkę. Ta osoba, która pierwsza poprawnie wykona zada-
nie, odczytuje głośno kolejne hasła, a pozostali sprawdzają swoje.
• Uzupełnienie hasła (Pies to też członek rodziny) i wyjaśnienie, kto w lekturze wypowiedział to
zdanie i jak można je rozumieć.

2. Moje refleksje o książce „Sposób na Elfa” – uzupełnienie karty pracy.
• Wypowiedzi uczniów na temat wrażeń po przeczytaniu lektury, krótkie recenzje i oceny.
• Samodzielne uzupełnianie karty pracy (wg gotowego wzoru lub zmodyfikowane zgodnie z po-
mysłami uczniów).

Jakie wydarzenia z lektury mnie rozśmieszyły? Co mnie wzruszyło?









Które zdarzenie mnie zasmuciło? Co mnie rozzłościło i wzburzyło?
 








• Porównanie zapisów uczniów, uzasadnianie wyboru w przypadku kontrowersyjnych klasyfikacji.
• Plebiscyt na najśmieszniejszą, najbardziej wzruszającą itd. przygodę. Przeliczenie głosów.
3. Tworzymy rysunkową wersję książki – ilustrowanie wylosowanych wydarzeń.
• Uczniowie losują kartkę z tytułem przygody, którą będą ilustrować.

Temat 54. Opowiadamy przygody bohaterów lektury 207

• Czytanie tytułów wylosowanych przez inne dzieci i analiza, w którym miejscu ciągu wydarzeń
trzeba się ustawić, tak aby w tej zespołowej pracy plastycznej zachowana była chronologia
zdarzeń. Pracę najlepiej wykonać na podłodze na korytarzu lub w wolnej przestrzeni w klasie.

• Wklejenie tytułu na górze kartki i wykonanie rysunku zgodnie z tematem.
Przykładowe tytuły: ELF W SCHRONISKU, SEN ELFA, PRZEPROWADZKA DUŻEGO
I MŁODEGO DO WROCŁAWIA, SPOTKANIE ELFA Z DUŻYM, ELF W NOWYM
DOMU, Z WIZYTĄ U WETERYNARZA, NOCNA AKCJA MŁODEGO, ELF W SKLEPIE.

• Prezentacja pracy w klasie, na korytarzu lub w bibliotece szkolnej.
4. Co było wcześniej, co było potem? – ustalanie kolejności wydarzeń.

• Uzupełnienie planu opowiadania wyrazami w odpowiedniej formie. Z cz. 2 s. 21 ćw. 3
• Uczniowie podzieleni na 5-osobowe zespoły stoją w kręgach w różnych miejscach w klasie. Każ-

dy krąg otrzymuje rozsypankę zdaniową opisującą jedną z przygód bohaterów lektury „Sposób
na Elfa”. Zdania z rozsypanki leżą na podłodze, tekstem do dołu. Na sygnał nauczyciela każde
dziecko podnosi jedną kartkę, czyta zdanie i po zespołowym ustaleniu chronologii zdarzeń
zajmuje właściwe miejsce w szeregu.
• Nauczyciel sprawdza poprawność wykonania zadania i daje sygnał do zmiany miejsc zespołów.
Każda grupa wykonuje zadanie tyle razy, ile rozsypanek przygotował nauczyciel.
Do jednego z kręgów można wykorzystać zdania z ćwiczenia 3.
Przykładowe zdania:
Zespół 1

Duży, Młody i Elf wybierają się do pobliskiego supermarketu na zakupy.
Młody spotyka Karę z Lindą i rozpoczyna rozmowę.
Elf uwalnia się z przegryzionej smyczy.
Podczas rozmowy ze sprzedawczynią Duży zauważa zachwyconego widokiem kiełbasy Elfa.
Młody rozpaczliwe poszukuje Elfa i telefonuje do ojca.

Zespół 2
Duży i Młody rozpoczynają realizację nocnego planu.
Ojciec opuszcza z dachu przywiązanego linami syna.
Chłopak przykleja różę do okna Kary.
Młody zaczepia się o antenę i gubi dolną część garderoby.
Duży wciąga Młodego z powrotem na dach.

Zespół 3
Elf piszczy i wyje na widok śmieciarki.
Duży próbuje namówić pracowników od wywozu śmieci, aby otworzyli klapę ciężarówki.
Czesław w ostatniej chwili ucieka ze śmieciarki.
Elf uspakaja się, gdy kot wydostał się z niebezpiecznej pułapki.
Ludzie cieszą się z powodu uratowania zwierzaka.

208 XI krąg tematyczny: Zwierzęta naszymi przyjaciółmi

Z cz. 2 s. 21 ćw. 3 5. „Na jego miejscu” – opowiadanie przygody z punktu widzenia innej osoby.
Z cz. 2 s. 21 ćw. 5 • Zwrócenie uwagi na sposób przedstawienia wydarzeń w książce: historia jest opowiadana z punk-
tu widzenia Dużego i psa.
• Uzupełnienie planu opowiadania podanymi wyrazami.
• Próby opowiadania wybranej przygody z punktu widzenia innych bohaterów, np. kot Czesław
opowie, jak został uratowany ze śmieciarki, pani ekspedientka opowie o tym, jak zobaczyła psa
wśród innych klientów stoiska z mięsem, a wolontariuszka Diana – o tym, co się działo, kiedy
przywiozła Elfa do nowego domu.
• Wymyślanie nowej przygody psa Elfa i jego siostry.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…

DODATKOWE SYTUACJE DYDAKTYCZNE
JJ Zabawa dramowa.

Odegranie w zespołach ulubionej scenki z książki.
JJ „Zaginął pies” – pisanie ogłoszenia.

• Prezentacja różnych ogłoszeń i przypomnienie charakterystycznych cech ogłoszenia.
• Pisanie ogłoszenia w imieniu Młodego, któremu zaginął Elf podczas rozmowy z Karą.
• Kończenie zdania: Dzisiaj nauczyłam się/nauczyłem się…