โครงสร้าง และแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 แผนกประถมศึกษา โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา……………… เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 1 ความสำคัญของ ศาสนา มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนา ที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมและหลักในการ พัฒนาชาติไทย พ ระ พุ ท ธศ าสน าเป็ น มรดกทางวัฒนธรรมเป็น หลักในการพัฒนาชาติไทย ก า ร น ำ ห ลั ก ธ ร ร ม ท า พระพุทธศาสนามาเป็นแนว ทางการดำเนินชีวิตจะทำให้ เกิดความสงบสุขขึ้นในสังคม 1 (ส. 1) 35 1 พุทธประวัติและ ศาสนาที่ตนนับ ถือ มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนา ที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/2 สรุป พุท ธป ระวัติ ตั้ งแ ต่ เสด็ จก รุง กบิลพัสดุ์จนถึงพุทธกิจสำคัญหรือประวัติ ศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด พุ ท ธ ป ร ะ วั ติ เ ป็ น ก า ร ศึ ก ษ า ป ร ะ วั ติ ข อ ง พระพุทธเจ้าตั้งแต่เหตุการณ์ หลังประสูติจนถึงการเสด็จ ออกผนวช 1 (ส. 2)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………………เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 2 พุทธสาวก มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติ ตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติ สุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/3 เห็นคุณค่าและประพฤติตนตาม แบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิด จากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด พุทธสาวก คือ ผู้ปฏิบัติตาม หลักคำสอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธจึงควรที่จะศึกษา ประวัติและยึดถือคุณธรรมของ ท่านมาปฏิบัติตามแบบอย่างที่ ดี 1 (ส.3) 2 จูฬเสฏฐิชาดก และวัณณาโรห ชาดก มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติ ตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติ สุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/3 เห็นคุณค่าและประพฤติตนตาม แบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิด จากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด การศึกษาชาดกเรื่องจูฬเสฏฐิ ชาดกและวัณ ณาโรหชาดก สามารถนำคุณธรรมที่ปรากฏใน ชาดกมาปฏิบัติในการดำเนิน ชีวิตประจำวัน 1 (ส.4)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 2 พุทธศาสนิกชน ตัวอย่าง มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมี ศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตาม หลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/3 เห็ น คุ ณ ค่ าและป ระพ ฤติ ตน ต าม แบบอย่างการดำเนินชีวิต และข้อคิด จากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และ ศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหน พุทธศาสนิกชนตัวอย่างเป็น ผู้ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี พุทธศาสนิกชนทุกคนควร ศึกษาเพื่อนำข้อคิดที่ได้ไปเป็น แบบอย่างในการดำเนินชีวิต 1 (ส.5) 3 พระไตรปิฏกและ คัมภีร์ของศาสนา ต่างๆ มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมี ศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตาม หลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/4 อธิบายองค์ประกอบและความสำคัญ ของพระไตรปิฎกหรือคัมภีร์ของศาสนา ที่ตนนับถือ พระไตรปิฎกเป็นคัมภีร์ ร ว บ ร ว ม ค ำ สั ่ง ส อ น ข อ ง พระพุทธเจ้าประกอบด้วยพระ วินัยปิฎกพระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก 1 (ส.6)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 4 พระรัตนตรัย มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจป ระวัติ ความสำคั ญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมี ศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตาม หลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและ ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของ ศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด หลักธรรมทางพระพุทธ ศาสนาพระรัตนตรัยเป็นที่ควร แก่การสักการะบูชาสูงสุดของ พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติด้วย การแสดงความเคารพด้วย ความศรัทธาต่อพระรัตนตรัย มีพระพุทธ พระธรรม และ พระสงฆ์ เป็นต้น 1 (ส.7) 4 ไตรสิกขา มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนา ที่ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและ ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของ ศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ไตรสิกขา เป็นหลักของการ พัฒนาตนให้เป็นผู้สมบูรณ์ พร้อมทั้ง กาย วาจา ใจ และ สติปัญญา 1 (ส.8)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้/ เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 4 โอวาท 3 มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป 5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติ ตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ใน พระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาที่ ตนนับถือตามที่กำหนด หลักธรรมทางพระพุทธ ศาสนาโอวาท 3 การไม่ทำ ความชั่วทั้งปวงเป็นหลักคำ สอนที่ให้ปฏิบัติตนงดเว้น หรือห่างไกลจากการทำ ความชั่วทั้งปวง 1 (ส.9) 4 พุทธศาสน สุภาษิต มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/7 ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตน นับถือเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม พุทธศาสนสุภาษิตเป็นคติ ธรรมทางพระพุทธศาสนา พุทธศาสนิกชนควรศึกษา เพื่อนำไปใช้เป็นแนวทาง ปฏิบัติในการดำเนินชีวิต 1 (ส.10)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน สอบกลางภาคเรียนที่ 1 (ส. 10) 10 คะแนน 4 หลักธรรมเพื่อ พัฒ นาตนเอง และสิ่งแวดล้อม มาตรฐานที่ ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือและศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/7 ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตน นับถือเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม หลักธรรมเพื่ อพั ฒ น า ตนเองและสิ่งแวดล้อมเป็น การนำหลักธรรมโอวาท 3 ม าเป็ น ห ลัก ป ฏิ บั ติ เพื่ อ พัฒนาตนให้มีความสมบูรณ์ พร้อมทั้งกายวาจาและใจ และนำหลักธรรมมาพัฒนา สภาพแวดล้อมให้น่าอยู่ อาศัย 1 (ส.11) 35 5 หน้าที่ชาวพุทธ มาตรฐานที่ ส 1.2 ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ ดีและธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือ ศาสนาที่ตนนับถือ ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 จัดพิธีกรรมตามศาสนาที่ตนนับถืออย่าง เรียบง่ายมีประโยชน์และปฏิบัติตนถูกต้อง หน้าที่ชาวพุทธ ต้องรู้จัก การจัดพิธีกรรมตามหลัก พระพุทธศาสนาที่เรียบง่าย มีป ระโยชน์ และป ฏิ บัติ ถูกต้อง 1 (ส.12)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 5 มารยาทชาว พุทธ มาตรฐานที่ ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิก ชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาที่ตนนับ ตัวชี้วัดที่ ป. 5/2 มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดี ตามที่กำหนด มรรยาทของชาวพุทธชาว พุทธควรศึกษาและปฏิบัติ อย่างถูกต้องเหมาะสมเพื่อ จรรโลงรักษาวัฒนธรรมที่ดี งามทางพระพุทธศาสนา 1 (ส.13) 6 การสวดมนต์ ไหว้พระสรรเสริญ คุณพ ระ รัตนตรัยและแผ่ เมตตา มาตรฐานที่ ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติ ที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ ตนนับถือตามที่กำหนด การสวดมนต์ไหว้พระสรร เสริญคุณพระรัตนตรัยและ แผ่เมตตาพุทธศาสนิกชน ควรปฏิบัติให้ถูกต้องเพื่อให้ จิตใจสงบสุขและเป็นการ แ สด งความ เค ารพ พ ระ รัตนตรัย 1 (ส.14)
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 6 การพัฒนาจิต ตามแนวทาง ของพระพุทธศาสนา มาตรฐานที่ ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติ ที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ ตนนับถือตามที่กำหนด การพัฒนาจิตตามแนวทาง พระพุทธศาสนาเป็นการฝึก จิตให้มีสติสัมปชัญญะเกิด สมาธิและปัญญา 1 (ส.15) 7 กิจกรรมวัน สำคัญทาง พระพุทธศาสนา มาตรฐานที่ ส 1.1 เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิก ชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาที่ตนนับถือ ตัวชี้วัดที่ ป 5/2 ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวัน สำคัญทางศาสนาตามที่กำหนด และอภิปราย ประโยชน์ที่ได้รับ วันสำคัญทาพระพุทธ ศาสนา เช่น วันมาฆบูชาวัน วิสาขบูชาเป็นวันที่ให้ชาว พุทธระลึกถึงเหตุการณ์ใน วันสำคัญทางพระพุทธ ศาสนาเพื่อระลึกถึงคุณของ พระรัตนตรัยและปฏิบัติตน ตามหลักคำสอน 1 (ส.16 )
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 1 สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และ หน้าที่ของ พลเมือง มาตรฐานที่ ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการ เป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรง รัก ษ า ป ร ะ เพ ณี แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ไท ย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคม โลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ในฐานะ พลเมืองดี ส ม า ชิ ก ข อ ง พ ล เมื อ จะต้อง ปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่เพื่อให้สังคมสงบ สุข 1 (ส.17 ) 1 หน้าที่และ ลักษณะของ พลเมืองดี มาตรฐานที่ ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการ เป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรง รัก ษ า ป ร ะ เพ ณี แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ไท ย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคม โลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ในฐานะ พลเมืองดี การอยู่ร่วมกันในสังคม สมาชิกทุกคนควรปฏิบัติ ตามกฎระเบียบของสังคม โดยยึดหลักคุณธรรมเพื่อให้ เกิดความ สงบ สุขขึ้น ใน สังคม 1 (ส.18 )
โครงสร้างการสอน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ …………. ปีการศึกษา………….. เวลา 20 ชั่วโมง หน่วย ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ / เรื่อง มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา(ชม.) / สัปดาห์ น้ำหนัก คะแนน 1 สิทธิเด็กและ การปกป้อง คุ้มครองสิทธิ เด็กในสังคมไทย มาตรฐานที่ ส2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการ เป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรง รักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิต อยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่าง สันติสุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 เสนอวิธีการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือ ผู้อื่นจากการละเมิดสิทธิเด็ก การละเมิดสิทธิเด็กเป็น การทำผิดกฎหมาย เด็กที่ ถูกละเมิดสิทธิต้องได้รับ ความคุ้มครองตามสิทธิขั้น พื้นฐานตามกฎหมาย 1 (ส.19 ) 1 การปกครอง ส่วนท้องถิ่น อำนาจหน้าที่ และความสำคัญ ของการ ปกครองส่วน ท้องถิ่น มาตรฐานที่ ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคม ปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธาและธำรงรักษาไว้ซึ่ง การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตัวชี้วัดที่ ป. 5/1 อธิบายโครงสร้าง อำนาจ หน้าที่และ ความสำคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น อ ง ค์ ก า ร บ ริ ห า ร ส่ ว น จั งห วั ด แ ล ะ อ งค์ ก า ร บริหารส่วนตำบล เป็นการ ปกครองส่วนท้องถิ่นระดับ จังหวัด และระดับตำบล โด ย ผ่ า น ก ร ะ บ ว น ก า ร เลื อ ก ตั้ ง ต า ม ร ะ บ อ บ ป ร ะ ช า ธิ ป ไ ต ย จ า ก ประชาชนในระดับจังหวัด และระดับตำบล 1 (ส.20 ) สอบปลายภาคเรียนที่ 1 (ส. 20) 20 คะแนน
สัปดาห์ที่ 1 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/1 วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมและ หลักในการพัฒนาชาติไทย 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พระพุทธศาสนาเป็นมรดกทางวัฒนธรรม เป็นหลักในการพัฒนาชาติไทย การนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาเป็นแนว ทางการดำเนินชีวิตจะทำให้เกิดความสงบสุขขึ้นในสังคม 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายพระพุทธศาสนาเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและเป็นหลักในการพัฒนาชาติไทย (K) 2. จำแนกมรดกทางวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาและหลักในการพัฒนาชาติไทย (P) 3. เห็นคุณค่าพระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติไทย (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พระพุทธศาสนาเป็นมรดกทางวัฒนธรรมไทย พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน…………………………………………………… กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ และศาสนาที่ตนนับถือ เรื่อง ความสำคัญของศาสนา คาบที่ 1 ขั้นนำ
1. ครูนำภาพเกี่ยวกับโบราณสถานหรือศาสนสถานและโบราณวัตถุที่สำคัญทางพระพุทธศาสนา เช่น พระบรมมหาราชวัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดเบญจมบพิตร พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร พระพุทธชินราช หรือเจดีย์โบราณสถานต่าง ๆ นำมา ให้นักเรียนได้ศึกษาร่วมกันโดยครูใช้คำถามดังนี้ 1) ภาพที่นักเรียนเห็นเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมา จากพระพุทธศาสนา) 2) มีความสำคัญอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ เป็นวัฒนธรรมที่มีคุณค่าต่อสังคมไทยเพราะเป็นประเทศที่ได้ชื่อว่า เป็นเมืองพุทธมีวัฒนธรรมเป็นของตนเอง มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว) ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันทำกิจกรรมภายในห้องเรียน โดยแบ่งนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม แล้วครูนำบัตรคำที่เกี่ยวกับมรดก ทางวัฒนธรรมที่เป็นศาสนสถาน ศาสนวัตถุและวัฒนธรรมที่เป็นมรดกทางด้านจิตใจ มาให้นักเรียนจัดแข่งขันติดบัตรคำที่บน กระดาน โดยครูนำบัตรคำมารวมกันที่ กลางห้องเรียน แบ่งนักเรียนยืนเรียงแถว ให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกเลือกบัตรคำกลุ่มละ 1 คน จนกว่าจะหมดแถว กลุ่มใดเสร็จก่อนชนะ โดยให้ครูแบ่งกระดานเป็น 3 ช่อง เช่น ช่องกลุ่ม ศาสนสถาน กลุ่มศาสนวัตถุและ กลุ่มมรดกวัฒนธรรมด้านจิตใจ แต่ละกลุ่มจะต้องนำเฉพาะบัตรคำที่เกี่ยวกับตนเองไปติดเท่านั้น ถ้านำของกลุ่มอื่นไปติดจะถูกหัก บัตรละ 1 คะแนน ขั้นอธิบายความรู้ 2. หลังจากเสร็จกิจกรรมครูอธิบายเพิ่มเติม จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมไทยที่สืบ ทอดจากพระพุทธศาสนาเป็นแผนภาพลงในสมุด 3. ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาพระพุทธศาสนาเป็นหลักในการพัฒนาชาติไทย จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พระพุทธศาสนามีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นแนวทางปฏิบัติเพื่ความสำเร็จใน ชีวิต) 2) พระพุทธศาสนามีความสำคัญต่อสังคมอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ช่วยให้สังคมเกิดความสงบสุขสามัคคี) 3) สังคมไทยนำอะไรที่สำคัญทางพระพุทธศาสนามาใช้(ตัวอย่างคำตอบนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น ภาวนาอบรมกายให้มีศีล พัฒนาจิตให้เกิดปัญญาหลักไตรสิกขา และอริยสัจ 4 มาพัฒนาตนและสังคม) 4) แล้วหลักธรรมอะไรที่คนไทยนำมาพัฒนาทางด้านจิตใจของผู้คนในสังคมไทย (ตัวอย่างคำตอบ หลักธรรมโอวาท 3 คือ การไม่ทำความชั่ว การทำความดีและการทำจิตใจให้บริสุทธิ์) ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นและสรุปความสำคัญของพระพุทธศาสนาเป็นแผนภาพลงบนกระดาน แล้ว อธิบายเพิ่มเติม ขั้นสอน ขั้นสรุป
ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูแนะนําใหนักเรียนนําความรูเกี่ยวกับความสําคัญของพระพุทธศาสนา ไปเผยแพรใหบุคคลอื่น เชน คนในครอบครัว เพื่อน บาน คนในชุ มชน ไดรูและเขาใจ 2. ครูใหนักเรียนนําความรูเรื่อง ความสําคัญของพระพุทธศาสนา ไปประยุกตใชในชีวิตประจําวันนักเรียนทำชิ้นงานที่ 1 เรื่อง มรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนสถาน ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้พระพุทธศาสนาเป็นมรดกทางวัฒนธรรม และเป็นหลักในการพัฒนาชาติไทย การนำ หลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน จะทำให้สังคมเกิดความสงบสุขร่มเย็น 2. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ 1) พระพุทธศาสนาได้มอบมรดกทางวัฒนธรรมให้แก่สังคมไทยมากมาย นักเรียนจะมีแนวทางธำรงรักษาวัฒนธรรม ให้ดำรงอยู่คู่กับชาติไทยได้อย่างไร 3. ครูตรวจสอบผลการทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อตรวจสอบความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียน 4. ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 5. ครูตรวจใบงาน ที่ 1 เรื่อง มรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสถานและแบบฝึกหัดสังคมศึกษา 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายพระพุทธศาสนาเป็น มรดกทางวัฒนธรรมและเป็น หลักในการพัฒนาชาติไทย 1. บัตรคำและคำถามกระตุ้น ความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกมรดกทางวัฒนธรรม ของพระพุทธศาสนาและหลัก ในการพัฒนาชาติไทย 1. ใบงานที่ 1 เรื่อง มรดก วัฒนธรรมทางพระพุทธศาสน สถาน 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ความสำคัญของพระพุทธศาสนา ต้นกำเนิดมรดกทางวัฒนธรรมไทย เป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย เป็นต้นกำเนิดประเพณีสำคัญ ของไทย เป็นหลักสำคัญในการพัฒนาชาติไทย
คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าพระพุทธศาสนา ในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติ ไทย 1. แบบสังเกตพฤติกรรมการ เข้าร่วมกิจกรรม 2. แบบสังเกตพฤติกรรมการ เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ภาพโบราณสถาน ศาสนสถาน หรือโบราณวัตถุที่สำคัญทางพระพุทธศาสนา 2) บัตรคำมรดกทางวัฒนธรรม 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………
ใบงานที่ 1 เรื่อง มรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา ให้นักเรียนสังเกตภาพพระพุทธศาสนาที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมและตอบคำถาม ภาพที่เห็นเป็นมรดกทางด้านใด_____________________ ______________________________________________ มีความสำคัญอย่างไร _____________________________ ______________________________________________ นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไร ________________________ ______________________________________________ ภาพที่เห็นเป็นมรดกทางด้านใด_____________________ ______________________________________________ มีความสำคัญอย่างไร _____________________________ ______________________________________________ นักเรียนเคยเข้าร่วมกิจกรรมในภาพหรือไม่____________ ______________________________________________ ถ้าเคย นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไร เมื่อเข้าร่วมกิจกรรม ________________________________ _____________________________________________________________________________
สัปดาห์ที่ 2 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/2 สรุปพุทธประวัติตั้งแต่เสด็จกรุงกบิลพัสดุ์จนถึงพุทธกิจสำคัญหรือประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พุทธประวัติ เป็นการศึกษาประวัติของพระพุทธเจ้าตั้งแต่เหตุการณ์หลังประสูติจนถึงการเสด็จออกผนวช 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงการเสด็จออกผนวช (K) 2. เขียนแผนภาพหรือเค้าโครงพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงการเสด็จออกผนวช (P) 3. เห็นคุณค่าการศึกษาพุทธประวัติเพื่อนำมาปฏิบัติให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พุทธประวัติตอนประสูติจนถึงเสด็จออกผนวช พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูนำภาพพระพุทธเจ้าหรือภาพพระพุทธรูปติดไว้บนกระดาน นักเรียนดูภาพบนกระดานและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ และศาสนาที่ตนนับถือ เรื่อง พุทธประวัติและศาสนาที่ตนนับถือ
1) ภาพที่เห็นเป็นภาพของใคร (พระพุทธเจ้า) 2) ก่อนที่จะทรงเป็นพระพุทธเจ้าทรงมีนามเดิมว่าอะไร พระราชบิดา พระราชมารดามีนามว่าอย่างไร (นามเดิม เจ้าชายสิทธัตถะเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะและพระนางสิริมหามายา แห่งกรุงกบิลพัสดุ์) 3) พระราชประวัติตั้งแต่วัยเยาว์จนถึงการเสด็จออกผนวชมีความเป็นมาอย่างไร ให้นักเรียนศึกษาค้นคว้าแล้วสรุป ความรู้เป็นแผนภาพหรือเค้าโครงลงบนสมุดของตนเอง ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนศึกษาแผนภาพแล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) เพราะเหตุใดเจ้าชายสิทธัตถะจึงเสด็จออกผนวช (ตัวอย่างคำตอบ เพื่อแสวงหาหนทางพ้นจากความทุกข์) 2) ทรงใช้เวลาหลังจากผนวชกี่ปีจึงค้นหาหนทางพ้นทุกข์สำเร็จ (ทรงใช้เวลา 6 พรรษา จึงได้พบหนทางดับทุกข์ โดยทรงตรัสรู้อริยสัจ 4 ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า) 2. นักเรียนบันทึกแผนภาพเสร็จ ให้นักเรียนร่วมกันสรุปโดยครูบันทึกผลการสรุปของนักเรียนเป็นแผนภาพลงบนกระดาน ตัวอย่างแผนภาพ 3. ครูนําภาพพุทธประวัติใหนักเรียนดู จากนั้นใหนักเรียนชวยกันตอบคําถามวา บุคคลในภาพคือใครจากนั้นใหความรูแก นักเรียนเกี่ยวกับพุทธประวัติโดยสรุป 4. ครูใหนักเรียนแบ งกลุม กลุมละ 4–6 คน แตละกลุมสงตัวแทน 1 คน ออกมาจับสลากเลือกเรื่องเกี่ยวกับพุทธประวัติ กลุมละ1 เรื่อง จากเรื่องตอไปนี้ 1) สรุปพุทธประวัติ 2) เสด็จกรุงกบิลพัสดุ 3) พุทธกิจสําคัญ สรุป พุทธประวัติ ประสูติได้ 5 วัน พราหมณ์ทำนายว่าจะได้ ตรัสรู้เป็นศาสดาเอกของโลก พระชนมายุ 8 พรรษาศึกษศิลปวิทยา พระชนมายุ 29 พรรษา ทรงมี พระโอรสนามว่า “ราหุล” และเสด็จ ออกผนวช ประสูติได้ 7 วัน พระราชมารดา สวรรคต พระชนมายุ 16 พรรษา อภิเษก สมรสกับพระนางยโสธรา พระชนมายุ 35 พรรษา ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัม พุทธเจ้า ขั้นสอน
5. ครูให แตละกลุมตั้งประเด็นคําถามจากเรื่อง และถามเพื่อนตางกลุมให ชวยกันตอบ 6. ครูใหนักเรียนกลุมที่จับสลากไดเรื่อง สรุปพุทธประวัติ ถามคําถาม ใหเพื่อนตางกลุมชวยกันตอบจากนั้นครูอาจเพิ่มเติม คําถาม เชน เจาชายสิทธัตถะเปนพระโอรสของกษัตริย แตทําไมพระองคจึงตัดสินพระทัยเสด็จออกผนวชใชชีวิตอยู อยางลําบาก 7. ครูกลาวชมเชยนักเรียนกลุมที่ถามคําถาม และนักเรียนที่ชวยกันตอบคําถาม แลวสรุปเพิ่มเติมในสิ่งที่นักเรียนขาดหรือยัง ไมเขาใจ ขั้นอธิบายความรู้ 1. ครูใหนักเรียนกลุมที่จับสลากได เรื่อง เสด็จกรุงกบิลพัสดุและพุทธกิจสําคัญ ถามคําถาม ใหเพื่อนตางกลุมชวยกันตอบ จากนั้นครูอาจเพิ่มเติมคําถาม เชน ทําไมกาฬุทายีอํามาตยจึงไมทูลเชิญพระพุทธเจาเสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุตั้งแตตนเองยังไม ได บวชเปนพระสงฆ ทําไมพระเจาสุทโธทนะจึงทรงกริ้วที่พระพุทธเจาเสด็จเดินรับบิณฑบาตตามถนน ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูแนะนําใหนักเรียนนําความรูเกี่ยวกับพุทธประวัติไปประยุกตใชในการดําเนินชีวิตประจําวันรวมทั้งนําไปเผยแพรให บุคคลอื่น เชน คนในครอบครัว เพื่อนบาน คนในชุมชน ไดรูและเขาใจ 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้ 1) พุทธประวัติเป็นการศึกษาประวัติของพระพุทธเจ้าตั้งแต่เหตุการณ์หลังประสูติจนถึงการเสด็จออกผนวช เพื่อ ประโยชน์ทางการศึกษาและนำข้อคิดมาปฏิบัติให้เกิดประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน 3. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ 1) นักเรียนมีแนวทางนำความรู้จากการศึกษาพุทธประวัติมาพัฒนาการศึกษาของตนเองได้อย่างไร ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูตรวจสอบผลการทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อตรวจสอบความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียน 2. ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 3. ครูตรวจใบงานที่ 1 เรื่อง พุทธประวัติ 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายพุทธประวัติตั้งแต่ ประสูติจนถึงการเสด็จออก ผนวช 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. เขียนแผนภาพหรือเค้าโครง พุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึง การเสด็จออกผนวช 1. ใบงานที่ 2 พุทธประวัติ 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ขั้นสรุป
คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าการศึกษาพุทธ ประวัติเพื่อนำมาปฏิบัติให้เกิด ประโยชน์ต่อตนเอง 1. แบบสังเกตพฤติกรรม การเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ภาพพระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูป 2) บัตรคําถามเกี่ยวกับพุทธประวัติ 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่ 2 เรื่อง พุทธประวัติ ให้นักเรียนสังเกตภาพ อ่านข้อความและตอบคำถาม พระพุทธเจ้าทรงระลึกถึงพระคุณของพระประยูรญาติ จึงได้เสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์ และแสดงธรรม โปรดพระประยูรญาติ เช่น โปรดพระเจ้าสุทโธทนะ พระนางมหาปชาบดีโคตมี 1) พระพุทธเจ้าเสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์เพื่ออะไร __________________________________________ _______________________________________________________________________________ 2) การปฏิบัติของพระพุทธเจ้ามีประโยชน์อย่างไร _________________________________________ _______________________________________________________________________________ 3) นักเรียนจะแสดงความกตัญญูต่อบิดามารดาอย่างไร _____________________________________ ______________________________________________________________________________ พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญประโยชน์ต่อชาวโลก โดยเวลาใกล้รุ่งจะทรงตรวจด้วยญาณว่าจะทรง ไปโปรดผู้ใด 1) การปฏิบัติของพระพุทธเจ้าตรงกับพุทธจริยา 3 ข้อใด___________________________________ 2) การปฏิบัติของพระพุทธเจ้ามีประโยชน์อย่างไร _________________________________________ ______________________________________________________________________________
สัปดาห์ที่ 3 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/3 เห็นคุณค่าและประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พุทธสาวก คือ ผู้ปฏิบัติตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธจึงควรที่จะศึกษา ประวัติและยึดถือคุณธรรมของท่าน มาปฏิบัติตามแบบอย่างที่ดี 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายประวัติพุทธสาวกและนำเสนอคุณธรรมแบบอย่างของพุทธสาวก (K) 2. จำแนกคุณธรรมที่ดีนำมาปฏิบัติตน (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์การปฏิบัติตนตามคุณธรรมของพุทธสาวก (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ประวัติพุทธสาวก พระโสณโกฬิวิสะ พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พุทธสาวก ชาดก และพระพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง เรื่อง พุทธสาวก
1. ครูยกตัวอย่างสถานการณ์ของนันทวัฒน์ให้นักเรียนฟัง จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) การกระทำของนันทวัฒน์ก่อให้เกิดผลอย่างไร (ไม่สามารถทำข้อสอบได้เพราะร่างกายอ่อนเพลีย) 2) นักเรียนเคยปฏิบัติเหมือนนันทวัฒน์หรือไม่ (ตัวอย่างคำตอบ ไม่เคยปฏิบัติ) 3) ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนนันทวัฒน์จะแนะนำนันทวัฒน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ไม่ให้อ่านหนังสืออย่างหัก โหม และต้องพักผ่อนให้เพียงพอ) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันอ่านเนื้อหาเรื่อง ประวัติพุทธสาวกในชุดกิจกรรม จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยครู ใช้คำถาม ดังนี้ 1) พระโสณโกฬิวิสะมีความเป็นเลิศในด้านใด(ด้านปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา) 2) นักเรียนได้ข้อคิดจากการศึกษาประวัติพุทธสาวกอย่างไร (ควรยึดหลักปฏิบัติทางสายกลาง) 3) นักเรียนจะนำข้อคิดที่ได้ไปใช้ในชีวิตประจำวันอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ปฏิบัติสิ่งต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ ไม่ เข้มงวดเกินไปและไม่หย่อนเกินไป) 2. ครูทบทวนบทเรียนและให้นักเรียนแบ่งกลุ่มตามความเหมาะสม ร่วมกันยกตัวอย่างการปฏิบัติโดยยึดหลักทางสายกลางมา คนละ 1 ตัวอย่าง จากนั้นส่งผู้แทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน ขั้นอธิบายความรู้ 1. ให้นักเรียนร่วมกันบอกประโยชน์ของการศึกษาประวัติพุทธสาวก โดยครูเขียนคำตอบลงในแผนภาพ ดังนี้ นันทวัฒน์อ่านหนังสือเพื่อเตรียมสอบอย่างหักโหมโดยอ่านหนังสือทั้งวันทั้งคืนโดยไม่พักผ่อนเมื่อถึงวันสอบ นันทวัฒน์ไม่สามารถทำข้อสอบได้ เพราะร่างกายเกิดความอ่อนเพลีย
ตัวอย่างคำตอบ นําข้อคิดที่ได้มาเป็นแบบอย่าง ในการดําเนินชีวิต ประโยชน์ของการศึกษา ประวัติพุทธสาวก ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ 1) ถ้านักเรียนต้องการประสบความสำเร็จทางการศึกษา นักเรียนจะนำหลักปฏิบัติตามแบบอย่างพระโสณ โกฬิวิสะมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองได้อย่างไร ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ 1) พระโสณโกฬิวิสะ คือ ผู้ประพฤติปฏิบัติตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธควรศึกษาและนำคุณธรรม แบบอย่างมาปฏิบัติเพื่อความสงบสุขในการดำเนินชีวิตประจำวัน 2. ครูตรวจสอบผลการทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อตรวจสอบความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียนและประเมินนักเรียนโดย สังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายประวัติพุทธสาวกและ นำเสนอคุณธรรมแบบอย่างของ พุทธสาวก 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน เกิดความสนุกสนาน ทำให้ทราบประวัติความ เป็นมาของพระพุทธศาสนา ขั้นสรุป
ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกคุณธรรมที่ดีนำมา ปฏิบัติตน 1. ใบงานที่ 3 พุทธสาวก 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์การ ปฏิบัติตนตามคุณธรรมของพุทธ สาวก 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ตัวอย่างสถานการณ์การทำความเพียร 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่3 เรื่อง พุทธสาวก ให้นักเรียนศึกษาประวัติพระโสณโกฬิวิสะ และข้อคิดที่ได้จากการศึกษาแล้วบันทึกลงในแบบบันทึก 1. ข้อคิดที่ได้จากการศึกษาประวัติพระโสณโกฬิวิสะ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 2. แนวทางการนำข้อคิดที่ได้ไปปฏิบัติ ___________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 3. การนำข้อคิดที่ได้ไปปฏิบัติจะก่อให้เกิดผลอย่างไร ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
สัปดาห์ที่ 4 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/3 เห็นคุณค่าและประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด การศึกษาชาดกเรื่อง จูฬเสฏฐิชาดก และวัณณาโรหชาดก สามารถนำคุณธรรมที่ปรากฏในชาดกมาปฏิบัติในการดำเนิน ชีวิตประจำวัน 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายข้อคิดคุณธรรมจากชาดก (K) 2. นำข้อคิดและคุณธรรมมาปฏิบัติในการดำเนินชีวิต (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ในการปฏิบัติตนตามหลักคุณธรรมที่ได้จากการศึกษาชาดก (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ชาดกเรื่อง จูฬเสฏฐิชาดกและ พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูนำเหรียญกษาปณ์และธนบัตรให้นักเรียนดูโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่2 พุทธสาวก ชาดก และพระพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง เรื่อง ชาดก : จูฬเสฏฐิชาดกและวัณณาโรหชาดก
1) นักเรียนได้เงินมาโรงเรียนวันละกี่บาท นักเรียนใช้เงินวันละกี่บาท เงินที่เหลือนักเรียนจะทำอย่างไร 2) นักเรียนคิดว่าเงินเพียงเล็กน้อยจะทำให้เจ้าของกลายเป็นเศรษฐีได้หรือไม่โดยให้นักเรียนบันทึกคำตอบของตนเอง ลงในสมุดบันทึกของแต่ละคนแล้วส่งครู ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ให้นักเรียนศึกษาเรื่อง จูฬเสฏฐิชาดก จากนั้นให้นักเรียนส่งผู้แทนนักเรียน 2 คน ออกมาเล่าชาดกให้เพื่อนฟังหน้าชั้น เรียน จบแล้วครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามดังนี้ จูฬเสฏฐิชาดก 1) ทำไมชายหนุ่มผู้เป็นเด็กรับใช้จึงกลายเป็นเศรษฐี(ตัวอย่างคำตอบ เพราะรู้จักการทำให้ทรัพย์ที่มีมูลค่าเพียง เล็กน้อยเพิ่มมูลค่าทรัพย์ให้มากขึ้นได้โดยใช้สติปัญญาของตนเอง) 2) จูฬกเศรษฐีมีคุณธรรมใด (ตัวอย่างคำตอบ รู้จักกตัญญูเศรษฐีผู้ที่ให้โอกาสตนและมีปัญญาฉลาดสามารถสร้าง ฐานะด้วยทรัพย์ที่มีมูลค่าเพียงเล็กน้อยได้) 3) ชาดกเรื่องนี้ต้องการสอนอะไร (ตัวอย่างคำตอบ ให้รู้จักการใช้ปัญญาในการแสวงหาทรัพย์) 4) จูฬกเศรษฐีเป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียนในเรื่องใด (ตัวอย่างคำตอบ มีความเพียร-พยายามและอดทน) ขั้นอธิบายความรู้ 2. จากนั้นให้นักเรียนส่งผู้แทนนักเรียน 2 คน ออกมาเล่าชาดกให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน จบแล้วครูให้นักเรียนร่วมกันแสดง ความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามดังนี้ วัณณาโรหชาดก 1) ทำไมสุนัขจิ้งจอกต้องออกอุบายให้ราชสีห์และเสือโคร่งแตกแยกกัน (ตัวอย่างคำตอบ เพราะอยากจะกินเนื้อของ ราชสีห์และเสือโคร่ง) 2) ราชสีห์และเสือโคร่งเชื่อในคำยุยงของสุนัขจิ้งจอกหรือไม่ อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ไม่เชื่อ เพราะทั้งสองได้ไป สอบถามกันและกันจึงรู้ความจริงว่าสุนัขจิ้งจอกต้องการให้ทั้งสองแตกความสามัคคีกัน) 3) ชาดกเรื่องนี้ต้องการสอนอะไร (ตัวอย่างคำตอบ ให้รู้จักการใช้สติและปัญญาพิจารณาไตร่ตรองก่อนที่จะเชื่ออะไร) 4) ราชสีห์และเสือโคร่งเป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียนในเรื่องใด (ตัวอย่างคำตอบ ความสามัคคีของหมู่คณะ) 5) การอ่านชาดกมีประโยชน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เกิดความสนุกสนาน และสามารถนำข้อคิดที่ได้มาเป็น แบบอย่างในการดำเนินชีวิต) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัยตาง ๆ จากเรื่องที่ไดรับมอบหมายใหไปอานมา โดยครูตอบขอสงสัยและอธิบาย เพิ่มเติม จากนั้นเลาเรื่องประกอบภาพเกี่ยวกับวัณณาโรหชาดก แลวอาสาสมัครใหนักเรียนออกมาเลาเรื่อง วัณณาโรหชาดกให เพื่อนฟงหนาชั้นเรียน เพื่อเปนการทบทวน
ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูใหนักเรียนชวยกันสรุปความรูวา วัณณาโรหชาดก ใหขอคิดเกี่ยวกับเรื่องอะไร โดยใหนักเรียนเขียนบันทึกลงในสมุด 2. ครูใหนักเรียนทําแบบฝึกหัดฝกทักษะ รายวิชาพื้นฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป. 5 เพื่อประเมินผลการ เรียนรู 3. ครูตรวจแบบแบบฝึกหัดฝกทักษะ และประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายข้อคิดคุณธรรมจาก ชาดก 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. นำข้อคิดและคุณธรรมมา ปฏิบัติในการดำเนินชีวิต 1. ใบงานที 4 ชาดก 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ใน การปฏิบัติตนตามหลักคุณธรรม ที่ได้จากการศึกษาชาดก 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) เหรียญกษาปณ์ธนบัตร 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่ 4 เรื่อง ชาดก ให้นักเรียนเลือกชาดกมา 1 เรื่อง และเสนอแนวทางการปฏิบัติตนตามข้อคิด จากชาดก และบันทึกผล แนวทางการปฏิบัติตามข้อคิด จากชาดกเรื่อง ผลที่เกิดต่อตนเอง _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________
สัปดาห์ที่ 5 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/3 เห็นคุณค่าและประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พุทธศาสนิกชนตัวอย่างเป็นผู้ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีพุทธศาสนิกชนทุกคนควรศึกษาเพื่อนำข้อคิดที่ได้ไปเป็นแบบอย่าง ในการดำเนินชีวิต 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นำเสนอข้อคิดและแบบอย่างการปฏิบัติดีของพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง (K) 2. จำแนกแบบอย่างคุณธรรมมาปฏิบัติในการดำเนินชีวิต (P) 3. เห็นคุณค่าและชื่นชมการเป็นพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ประวัติพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) และอาจารย์เสถียร โพธินันทะ พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พุทธสาวก ชาดก และพระพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง เรื่อง พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง
1. ให้นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พุทธศาสนิกชนที่ดีควรมีลักษณะอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ปฏิบัติตนเป็นคนดีมีจิตใจโอบอ้อมอารี ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ให้นักเรียนอ่านเนื้อหาเรื่อง พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) ทรงมีคุณธรรมในด้านใด (ทรงมีความขยันหมั่นเพียรศึกษาหาความรู้ มีความกตัญญูต่อพระพุทธศาสนา) 2) นักเรียนจะนำคุณธรรมดังกล่าวมาใช้ในชีวิตประจำวันอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ตั้งใจศึกษาเล่าเรียน) 3) นักเรียนได้ข้อคิดจากการศึกษาประวัติอาจารย์เสถียร โพธินันทะ อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นผู้ที่มีความเลื่อมใส ในพระพุทธศาสนาและเผยแผ่คำสั่งสอนของพระพุทธศาสนา ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ครูทบทวนบทเรียน ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ของการศึกษาประวัติพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) การศึกษาประวัติพุทธศาสนิกชนตัวอย่างมีประโยชน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ นำข้อคิดที่ได้จากการศึกษาไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน) 2) ทั้งสองท่านมีลักษณะพิเศษทางด้านคุณธรรมอย่างไร จึงได้รับยกย่องเป็นพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง และเป็น แบบอย่างให้นักเรียนได้ปฏิบัติตาม ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนทำชิ้นงานที่ 5 เรื่อง พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง 2. ครูสอบถามความคิดเห็นของนักเรียน แล้วสรุปเป็นแผนภาพลงบนกระดาน
ตัวอย่างแผนภาพ ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้ 1) พุทธศาสนิกชนตัวอย่างเป็นผู้ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีเราควรศึกษาเพื่อนำข้อคิดที่ได้มาปฏิบัติในการดำเนิน ชีวิตประจำวันให้มีความสุข 2. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ นักเรียนสามารถนำคุณธรรมของพุทธศาสนิกชนตัวอย่างมาปฏิบัติตนให้เป็นนักเรียนตัวอย่างของโรงเรียนได้หรือไม่ ถ้าได้มีแนว ทางการปฏิบัติอย่างไร 3. ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. นำเสนอข้อคิดและแบบอย่าง การปฏิบัติดีของพุทธศาสนิกชน ตัวอย่าง 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกแบบอย่างคุณธรรม มาปฏิบัติในการดำเนินชีวิต 1. ใบงานที่ 5 พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและชื่นชมการ เป็นพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณธรรมแบบอย่าง ของพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง ประพฤติปฏิบัติดีตามหลักคำ สอนทางพระพุทธศาสนา เป็นกำลังสำคัญในการเผยแผ่ พระพุทธศาสนา มีความเสียสละอุทิศตนต่อส่วนรวม เป็นแบบอย่างที่ดีให้ผู้อื่น ปฏิบัติตาม ทำคุณประโยชน์ต่อชาติและศาสนา
7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ภาพพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่5 เรื่อง พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง ให้นักเรียนเสนอแนวทางการปฏิบัติตามข้อคิดที่ได้จากประวัติพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง คือ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) หรืออาจารย์เสถียร โพธินันทะ มา 1 ท่าน และสรุป ลงในแผนภาพ แนวทางการปฏิบัติตามข้อคิดจาก ประวัติพุทธศาสนิกชนตัวอย่าง ผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ _________________________________ การปฏิบัติตนตามแนวทางของพุทธศาสนิกชนตัวอย่างสอดคล้องกับคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในข้อใด ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต
สัปดาห์ที่ 6 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/4 อธิบายองค์ประกอบและความสำคัญของพระไตรปิฎกหรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พระไตรปิฎก เป็นคัมภีร์รวบรวมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ประกอบด้วย พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระ อภิธรรมปิฎก 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก (K) 2. จำแนกพระไตรปิฎก (P) 3. ห็นคุณค่าและความสำคัญของพระไตรปิฎก (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูนำหนังสือตัวอย่างพระไตรปิฏกทั้ง 3 หมวด คือ พระวินัยปิฏก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ให้นักเรียนได้ ศึกษา จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พระไตรปิฏกและคัมภีร์ของศาสนาต่างๆ เรื่อง พระไตรปิฏกและคัมภีร์ของศาสนาต่างๆ
1) นักเรียนรู้หรือไม่พระไตรปิฎกคืออะไร (ตัวอย่างคำตอบ คือ คัมภีร์หรือตำราที่รวบรวมหลักคำสอนทาง พระพุทธศาสนาที่เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า) 2) นักเรียนเคยอ่านพระไตรปิฎกหรือไม่ (ตัวอย่างคำตอบ ไม่เคยอ่าน) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูอธิบายเรื่องพระไตรปิฎกให้นักเรียนฟังเพิ่มเติมว่า พระไตรปิฎกมีความเป็นมาอย่างไรบ้าง 2. ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาเนื้อเรื่องพระไตรปิฎก จากนั้นร่วมกันสนทนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) องค์ประกอบของพระไตรปิฎกมีการแบ่งเป็นกี่หมวดหมู่ อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ แบ่งออกเป็น 3 หมวดหมู่ คือ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก 2) พระวินัยปิฎก หมายถึงอะไร (ตัวอย่างคำตอบ คัมภีร์ที่รวบรวมระเบียบข้อบังคับการปฏิบัติของพระภิกษุและ พระภิกษุณี เช่น ศีล 227 ข้อ ของพระภิกษุ) 3) พระสุตตันตปิฎก หมายถึง (ตัวอย่างคำตอบ คัมภีร์ที่ประมวลหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงยังที่ต่าง ๆ ให้ เหมาะสมแก่บุคคล สถานที่ และเหตุการณ์ มีเรื่องเล่า(ชาดก)ประกอบการแสดงพระธรรมเทศนา) 4) พระอภิธรรมปิฎก หมายถึงอะไร (ตัวอย่างคำตอบ คัมภีร์ที่ประมวลคำสอนที่เป็นหลักธรรม(วิชาการ) ล้วน ๆ ไม่เกี่ยวกับบุคคล เหตุการณ์ และไม่มีเรื่องเล่าประกอบการแสดงพระธรรมเทศนาเป็นหลักธรรมสำหรับผู้มีภูมิธรรมชั้นสูง กล่าวถึง จิต มรรคผล นิพพาน) ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ครูทบทวนบทเรียนครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัยตาง ๆ จากเรื่องที่ไดรับมอบหมายใหไปอานมา โดยครูตอบ ขอสงสัยและอธิบายเพิ่มเติมจากนั้นใหความรูแกนักเรียนเกี่ยวกับพระไตรปฎกเรื่อง ความสําคัญของพระไตรปฎก 2. ครูตั้งประเด็นคําถามใหนักเรียนชวยกันตอบ เชน 1) พระไตรปฎกมีความสําคัญอยางไร 2) ทําไมเราจึงตองศึกษาพระไตรปฎกใหรูและเขาใจที่ถูกตอง ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้องค์ประกอบพระไตรปิฎกเป็นแผนภาพลงบนกระดาน โดยครูคอยตรวจสอบและเขียน อธิบายเพิ่มเติมจากนั้นให้นักเรียนบันทึกแผนภาพลงในสมุดและร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พระไตรปิฎกมีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นคัมภีร์ที่บรรจุคำสอนทั้งหมดของพระพุทธศาสนา พระไตรปิฎกเปรียบเสมือนองค์แทนของพระพุทธเจ้า การอ่านหรือศึกษาพระไตรปิฎกเสมือนฟังธรรมจากพระพุทธเจ้า สามารถนำแนวทางความรู้ที่ได้ศึกษาไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิตให้ประสบกับความสุขได้ตามแต่ละบุคคล)
ขั้นตรวจสอบผล 1. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้ 1) พระไตรปิฎกเป็นคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาที่รวบรวมหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า เพื่อให้พุทธศาสนิกชน นำไปเป็นแนวทางในการปฏิบัติเพื่อความสุขในการดำเนินชีวิตประจำวัน 2. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ 1) พระไตรปิฎกบรรจุคำสอนจากการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า นักเรียนสามารถนำความรู้จากพระไตรปิฎกมาปฏิบัติ ในการดำเนินชีวิตของตนได้อย่างไร 3. ให้นักเรียนทำชิ้นงาน เรื่อง พระไตรปิฎก ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกพระไตรปิฎก 1. ใบงานที่ 6 เรื่อง พระไตรปิฎก 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. ห็นคุณค่าและความสำคัญ ของพระไตรปิฎก 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ตัวอย่างหนังสือพระไตรปิฎก 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่6 เรื่อง พระไตรปิฎก ให้นักเรียนศึกษาพระไตรปิฎก และบันทึกความสำคัญของพระไตรปิฎกลงในแผนภาพ ความสำคัญของพระไตรปิฎก ความสำคัญต่อตนเอง ความสำคัญต่อสังคมไทย ความสำคัญต่อ พระพุทธศาสนา
สัปดาห์ที่ 7 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา พระรัตนตรัย เป็นที่ควรแก่การสักการะบูชาสูงสุดของพุทธศาสนิกชน ควรปฏิบัติด้วยการ แสดงความเคารพด้วยความศรัทธาต่อพระรัตนตรัย มีพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นต้น 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการปฏิบัติตนในการแสดงความเคารพพระรัตนตรัย (K) 2. แสดงวิธีการปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อพระรัตนตรัย (P) 3. เห็นคุณค่าและความสำคัญในการปฏิบัติตนต่อพระรัตนตรัย (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และศรัทธา 4 พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักธรรมคำสอนของศาสนาต่างๆ เรื่อง พระรัตนตรัย
1. ครูใหนักเรียนสวดมนตไหวพระ นั่งสมาธิ3 นาทีและแผเมตตา จากนั้นซักถามนักเรียนวา นักเรียนสวดมนตไหวพระเพื่อ อะไร ให นักเรียนรวมกันแสดงความคิดเห็น 2. ครูสรุปใหนักเรียนฟงวา เราสวดมนตไหวพระเพื่อระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย ไดแก พระพุทธพระธรรม และพระสงฆ จากนั้นเชื่อมโยงความรูไปสูเนื้อหาที่จะเรียน ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูแสดงบัตรคํา พระรัตนตรัย และอานให นักเรียนอานตาม1 เที่ยว แลวชวยกันใหความหมายของพระรัตนตรัย โดยครู เขียนคําตอบของนักเรียนลงบนกระดานดํา 2. ครูใหนักเรียนดูภาพพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ แลวรวมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพ ดังนี้ 1) พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆมีความสําคัญอยางไร 2) เราควรปฏิบัติตนตอพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆตามหลักศรัทธา 4 อยาง 3. ครูสังเกตพฤติกรรมการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน และหลังจากแสดงความคิดเห็นครบทุกประเด็นแลว ครูให นักเรียนบันทึกความรูลงในแบบบันทึกความรู้ 4. ครูทบทวนบทเรียนและให้นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 3 กลุ่ม เพื่อศึกษาเรื่องพระรัตนตรัย ดังนี้ 1. กลุ่มพระพุทธ / ศึกษาและรายงาน พุทธจริยา 3 2. กลุ่มพระธรรม / ศึกษาและรายงาน อริยสัจ 4 และหลักกรรม 3. กลุ่มพระสงฆ์/ ศึกษาและรายงานกิจของพระสงฆ์ 5. ให้นักเรียนศึกษาค้นคว้าและทำรายงานนำเสนอหน้าชั้นเรียน ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูให้นักเรียนกลุ่มที่ 1 ที่ได้รับมอบหมายนำเสนอรายงานเรื่อง พระพุทธ/พุทธจริยา 3 ออกนำเสนอผลการศึกษาหน้าชั้น เรียนเมื่อจบการนำเสนอของกลุ่มที่ 1 ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนถามกลุ่มนักเรียนที่นำเสนอ หน้าชั้นเรียน จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติม และให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการบำเพ็ญพุทธจริยา 3 นักเรียนกลุ่มที่ 2 ที่ได้รับมอบหมายนำเสนอรายงานเรื่อง พระธรรม /อริยสัจ 4 และหลักกรรม ออกนำเสนอผลการศึกษาหน้าชั้นเรียน นักเรียนกลุ่มที่ 3 ที่ได้รับมอบหมายนำเสนอรายงาน เรื่องพระสงฆ์/ กิจของพระสงฆ์ออกนำเสนอผลการศึกษาหน้าชั้นเรียน ขั้นขยายความเข้าใจ 1. เมื่อจบการนำเสนอกลุ่มที่ 3 ให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติม และให้นักเรียนร่วมกันแสดงความ คิดเห็น โดยครูสรุปเป็นแผนภาพลงบนกระดาน
ขั้นตรวจสอบผล 1. ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้พระรัตนตรัย เป็นสิ่งที่ควรแสดงความเคารพด้วยการสักการะบูชาอย่างสูงสุด และปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอนเพื่อให้ประสบกับความสุขในการดำเนินชีวิต 2. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ นักเรียนมีหลักปฏิบัติตนในการแสดงความเคารพ พระรัตนตรัยอย่างไร 3. ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายการปฏิบัติตนใน การแสดงความเคารพพระ รัตนตรัย 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. แสดงวิธีการปฏิบัติตนที่ เหมาะสมต่อพระรัตนตรัย 1. ใบงานที่ 7 เรื่อง พระ รัตนตรัย 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและความสำคัญ ในการปฏิบัติตนต่อพระ รัตนตรัย 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ภาพพระรัตนตรัยหรือพระพุทธรูป 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)
ใบงานที่7 เรื่อง พระรัตนตรัย ให้นักเรียนเสนอแนวทางในการแสดงความเคารพพระรัตนตรัย และบันทึกการปฏิบัติ ตนลงในแบบบันทึก แบบบันทึกผลการปฏิบัติ 1. นักเรียนแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัยอย่างไรบ้าง _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 2. นักเรียนเคยปฏิบัติในโอกาสใดบ้าง _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 3. จากการปฏิบัติดังกล่าวเกิดผลดีต่อตนเองและพระพุทธศาสนาอย่างไร _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 4. การแสดงความเคารพพระรัตนตรัยสอดคล้องกับคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ข้อใด รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้
สัปดาห์ที่ 8 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด ไตรสิกขา เป็นหลักของการพัฒนาตนให้เป็นผู้สมบูรณ์พร้อมทั้ง กาย วาจา ใจ และสติปัญญา 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายไตรสิกขา ศีล สมาธิปัญญา (K) 2. จำแนกไตรสิกขา ในการนำมาปฏิบัติเพื่อพัฒนาตน (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ในการปฏิบัติตนตามไตรสิกขา (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ศีล สมาธิ ปัญญา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูใหนักเรียนสวดมนตไหวพระ นั่งสมาธิ3 นาทีและแผเมตตา ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัยตางซักถาม นักเรียนวา นักเรียนสวดมนตไหวพระเพื่ออะไร ให นักเรียนรวมกันแสดงความคิดเห็น ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักธรรมคำสอนของศาสนาต่างๆ เรื่อง ไตรสิกขา
2. ครูสรุปใหนักเรียนฟงวา เราสวดมนตไหวพระเพื่อระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย ไดแก พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ จากนั้นเชื่อมโยงความรูไปสูเนื้อหาที่จะเรียน ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูนำบัตรคำมาให้นักเรียนร่วมเล่นกิจกรรมหน้าชั้นเรียน โดยครูแบ่งกระดานออกเป็น 3 ช่อง แล้วติดคำว่า ศีล สมาธิ ปัญญา ของแต่ละช่อง โดยแบ่งนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน จากนั้นนำบัตรคำมาเรียงเป็นตัวอย่างให้นักเรียนดูแล้ว คละเคล้ากันรวมไว้กลางห้องเรียน กติกา 1. แข่งขันเรียงบัตรคำให้มีความหมายตรงกับหัวข้อของกลุ่มตนเอง 2. จัดนักเรียนเป็นแถวยาว ออกมาแข่งกลุ่มละ 1 คน จนกว่าจะหมดแถว 3. กลุ่มไหนนำความหมายของกลุ่มอื่นมาติดจะถูกหักแต้มบัตรคำละ 1 คะแนน 4. กลุ่มไหนเรียงถูกมากที่สุดเป็นผู้ชนะ 5. ให้เวลาแข่งขัน 5 นาที ตัวอย่างบัตรคำ 2. เสร็จการแข่งขันครูตรวจสอบความถูกต้องและตัดสินให้คะแนนพร้อมอธิบายแก้ไขเพิ่มเติม ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันศึกษา ไตรสิกขา จากนั้นครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ ศีล สมาธิ ปัญญา การสำรวมกาย รู้และเข้าใจวิชาเรียน ความมีระเบียบ ใจจดจ่อกับการฟัง ตั้งใจเรียน รู้จักการแก้ปัญญา มีวินัยในตนเอง ไม่รังแกผู้อื่น เข้าใจครูอธิบาย มุ่งมั่นในการทำงาน มีการวางแผนก่อนทำงาน ไม่ยุ่งเกี่ยวกับสารเสพติด ไม่พูดจาหยาบคาย มีสติขณะเดินข้ามถนน เพ่งมองขณะครูสอน อ่านหนังสืออย่างตั้งใจ เข้าใจวิธีการหาทรัพย์ มีเหตุผลในการตัดสินใจ
1) ไตรสิกขา มีความหมายอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ไตร แปลว่าสาม สิกขา คือ การศึกษาเรียนรู้และปฏิบัติ ไตรสิกขา จึงหมายถึง การศึกษาเรียนรู้และปฏิบัติ3 อย่างคือ ศีล สมาธิและปัญญา) 2) ไตรสิกขามีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ไตรสิกขาเป็นหลักในการพัฒนาตนให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ พร้อมทั้งกาย วาจา ใจ และสติปัญญา) 3) ศีล หมายถึงอะไร มีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ศีลหมายถึง การสำรวมงดเว้นจากการทำบาปทาง กาย วาจา และใจ มีความสำคัญ ทำให้เราเป็นผู้มีระเบียบวินัย ทำให้สังคมสงบสุข) 4) ปัญญา หมายถึงอะไร สำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ปัญญา หมายถึง ความรอบรู้อันเกิดจากการอบรมกาย วาจา และใจ โดยมีศีล และสมาธิเป็นพื้นฐาน มีความสำคัญ เพราะปัญญาเปรียบเช่นแสงสว่างที่สามารถขจัดความมืดได้ ช่วยให้เราดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 3. ให้นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เป็นแผนภาพลงสมุด ตัวอย่างแผนภาพ ขั้นตรวจสอบผล 4. ครูและนักเรียนนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ ไตรสิกขาเป็นหลักปฏิบัติอบรมกาย วาจา และใจ ให้เป็นผู้สมบูรณ์ พร้อมด้วยสติและปัญญา 5. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้นักเรียนมีหลักในการปฏิบัติตนอย่างไร จึงจะได้ชื่อว่า เป็นผู้สมบูรณ์พร้อมด้วยศีล สมาธิและปัญญา นักเรียนทำชิ้นงานที่ 8 เรื่อง ไตรสิกขา 6. ครูประเมินนักเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล สมาธิ ศีล ปัญญา การส ารวมกาย วาจา ใจ การไม่ท าบาป ทางกาย วาจา ใจ ประพฤติตนตาม ระเบียบ/วินัย กติกาและกฎหมาย มีสติสัมปชัญญะขณะท า พูด คิด จิตใจสุขุม สามารถแก้ปัญหา ต่าง ๆ ได้ จิตตั้งมั่นในการงาน รู้จักการใช้เหตุและผล ความรอบรู้ตามความเป็ นจริง
6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญา 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกไตรสิกขา ในการ นำมาปฏิบัติเพื่อพัฒนาตน 1. ใบงานที่ 8 เรื่อง ไตรสิกขา 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ใน การปฏิบัติตนตามไตรสิกขา 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บัตรคำไตรสิกขา 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)