แผนจัดการเรียนรู้วิชาสังคมป.5 เทอม 1 ปี 2566

เรื่อง ไตรสิกขา คำสั่ง ให้นักเรียนเสนอแนวทางในการปฏิบัติตนตามหลักไตรสิกขาลงในแบบบันทึก 1. ศีลปฏิบัติโดย ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 2. สมาธิปฏิบัติโดย ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 3. ปัญญาปฏิบัติโดย ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 4. ประโยชน์ของการปฏิบัติตนตามหลักไตรสิกขา ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ใบงานที่ 8

สัปดาห์ที่ 9 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา โอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวงเป็นหลักคำสอนที่ให้ปฏิบัติตนงดเว้น หรือห่างไกลจาก การทำความชั่วทั้งปวง 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายหลักธรรมโอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวง (K) 2. จำแนกหลักธรรมโอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวงมาปฏิบัติในชีวิตประจำวัน (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ในการปฏิบัติตนตามหลักธรรมโอวาท 3 (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น เบญจศีล และอบายมุข 4 พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูคัดเลือกผู้แทนนักเรียนอ่านสถานการณ์เรื่อง คนดีของสังคมให้เพื่อนฟัง จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ดังนี้ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักธรรมคำสอนของศาสนาต่างๆ เรื่อง โอวาท 3

1) สถานการณ์ดังกล่าวเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับอะไร (การปฏิบัติตนเป็นคนดีของธงชัย) 2) ถ้านักเรียนเป็นเจ้าของกระเป๋าจะรู้สึกอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ดีใจที่ได้รับกระเป๋าเงินคืน) 3) นักเรียนคิดว่าถ้าเจ้าของกระเป๋าไม่ได้รับกระเป๋าเงินคืนจะเป็นอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เจ้าของกระเป๋าได้รับ ความเดือดร้อน) 4) ถ้านักเรียนเก็บกระเป๋าเงินได้จะปฏิบัติอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ คืนกระเป๋าเงินแก่เจ้าของ) 5) ถ้าทุกคนปฏิบัติตนเหมือนธงชัย จะเกิดผลอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ทุกคนจะอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า การปฏิบัติของธงชัยเป็นการปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอนของศาสนา ดังนั้นนักเรียนควร ปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอน เพื่อนำไปเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต 2. ให้นักเรียนศึกษาหลักธรรมโอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวง จากนั้นร่วมกันสนทนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) หลักธรรมโอวาท 3 มีความเป็นมาอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ โอวาท 3 มาจากคำว่า โอวาทปาฏิโมกข์ที่ พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนาประทานแก่พุทธสาวกพระอรหันต์ 1,250 องค์เพื่อเป็นหลักคำสอนในการใช้ประกาศ พระพุทธศาสนา ทรงแสดง ณ สวนเวฬุวันของพระเจ้าพิมพิสาร ในวันเพ็ญเดือน 3 มาฆบูชา) 2) โอวาท 3 ข้อที่ 1 ทรงสอนว่าอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ สอนให้งดเว้นจากการทำความชั่วทั้งปวง) 3) โอวาท 3 ข้อที่ 1 การไม่ทำความชั่วทั้งปวง มีหลักธรรมใดบ้างที่ควรนำมาปฏิบัติ(เบญจศีล และอบายมุข 4) 4) เบญจศีล หมายถึงอะไร และปฏิบัติอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เบญจศีล คือ ศีล 5 ข้อ คุณธรรมเบื้องต้นสำหรับ มนุษย์โดยการปฏิบัติดังนี้ 1. เว้นจากการฆ่าหรือเบียดเบียนสัตว์ 2. เว้นจากการเอาสิ่งของที่เป็นของผู้อื่น 3. เว้นจากการประพฤติผิดในสามีภรรยาหรือบุตรของผู้อื่น 4. เว้นจากการพูดเท็จ 5. เว้นจากการดื่มสุราหรือเสพของมึนเมา) คนดีของสังคม ครอบครัวของธงชัยมีฐานะยากจน หลังเลิกเรียนในตอนเย็นธงชัยมักไปช่วยแม่ขายผักที่ตลาดสด ในขณะที่เดิน เข้าไปตลาด ธงชัยเห็นกระเป๋าเงินตกอยู่ริมทางเดิน เมื่อมองเห็นว่าไม่มีใครอยู่บริเวณนั้น ธงชัยจึงเดินเข้าไปเก็บกระเป๋า เงินและเปิดดูจึงพบว่าภายในกระเป๋ามีเงินอยู่จำนวนมากธงชัยจึงคิดว่าเจ้าของกระเป๋าคงกำลังเดือดร้อนที่ทำกระเป๋า เงินหล่นหาย ดังนั้นธงชัยจึงไปขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ตำรวจเพื่อตามหาเจ้าของกระเป๋า เมื่อเจ้าของกระเป๋า ได้รับกระเป๋าพร้อมกับเงินคืนแล้วได้ขอบคุณธงชัย ทุกคนที่ทราบเรื่องราวต่างก็ชื่นชมธงชัยที่ปฏิบัติตนเป็นคนดีทาง ชุมชนจึงมอบรางวัลซึ่งเป็นทุนการศึกษาให้แก่ธงชัยในฐานะที่ปฏิบัติตนเป็นคนดีของสังคม

5) การปฏิบัติตนตามหลักเบญจศีลมีผลดีอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ทำให้การดำเนินชีวิตของคนมีความสุข สังคม เกิดความสงบสุขไม่เบียดเบียนกัน) 6) อบายมุข 4 หมายถึงอะไร และควรปฏิบัติตนอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ อบายมุข หมายถึงหนทางแห่งความ เสื่อม 4 ประการ เป็นสิ่งที่ควรงดเว้น ได้แก่ การเป็นนักเลงหญิง นักเลงสุรา นักเลงการพนัน และคบคนชั่วเป็นมิตร สิ่ง เหล่านี้ควรหลีกเลี่ยงไม่ไปยุ่งเกี่ยว เพราะเป็นเหตุแห่งการเสียทรัพย์โรคติดต่อ เสียอนาคต) 3. ให้แบ่งนักเรียนออกเป็น 6 กลุ่ม ตามหัวข้อธรรมโอวาท 3 ข้อที่ 2 การทำความดีให้ถึงพร้อม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 เบญจธรรม กลุ่มที่ 2 บุญกิริยาวัตถุ3 กลุ่มที่ 3 อคติ4 กลุ่มที่ 4 อิทธิบาท 4 กลุ่มที่ 5 ความกตัญญูกตเวทีต่อพระพุทธศาสนา กลุ่มที่ 6 มงคลชีวิต 4. โดยให้นักเรียนนำเสนอเป็นรายงานการศึกษาแล้วออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน มอบหมายเป็นการบ้านกลุ่มให้นักเรียน ร่วมกันไปศึกษาค้นคว้า เพื่อออกมานำเสนอในชั่วโมงต่อไป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูคัดเลือกนักเรียนที่มีความประพฤติที่เป็นแบบอย่างได้มา 3 คน โดยให้นักเรียนทั้ง 3 คน เล่าถึงประสบการณ์การทำ ความดีของตนเองให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน จบแล้วครูแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม และให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้ คำถาม ดังนี้ 1) การทำความดีมีประโยชน์ต่อตนเองและบุคคลอื่น ๆ อย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ทำให้ตนเองมีความสุข และ เป็นการเผื่อแผ่ความสุขไปยังบุคคลอื่นได้ด้วย) 2) นักเรียนมีแนวทางที่จะทำความดีอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ขยันศึกษาเล่าเรียน เชื่อฟังพ่อแม่ครูอาจารย์ ช่วยเหลืองานพ่อแม่และทำประโยชน์ให้กับโรงเรียนและชุมชน) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูให้กลุ่มนักเรียนที่ได้รับมอบหมายนำเสนอรายงานให้ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน โดยให้กลุ่มที่ 1 หลักธรรมเบญจ ธรรม เป็นกลุ่มแรกจบการนำเสนอของกลุ่มที่ 1 ให้ครูอธิบายเพิ่มเติม และให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม และสรุปเป็นแผนภาพลงบนกระดาน ดังนี้หลักธรรมเบญจธรรม มีความสำคัญต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร 2. ครูนักเรียนกลุ่มที่ 2 หลักธรรมบุญกิริยาวัตถุ3 ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน จบการนำเสนอครูอธิบายเพิ่มเติม แล้วให้ นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้หลักธรรมบุญกิริยาวัตถุ3 ส่งเสริมให้ผู้ปฏิบัติทำความดีอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ทำให้เป็นบุคคลผู้รู้จักเสียสละทำประโยชน์ต่อส่วนรวม เป็นผู้มีระเบียบวินัยทางกาย วาจาและใจ เป็นผู้มี จิตใจที่สุขุมและมีปัญญา)

3. ให้นักเรียนกลุ่มที่ 3 หลักธรรมอคติ4 ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน จบการนำเสนอครูอธิบายเพิ่มเติม แล้วให้นักเรียน ร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม และสรุปเป็นแผนภาพลงบนกระดาน 4. ให้นักเรียนกลุ่มที่ 4 หลักธรรมอิทธิบาท 4 ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน จบแล้วครูอธิบายเพิ่มเติม แล้วให้นักเรียน ร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม และสรุปเป็นแผนภาพลงบนกระดาน 5. ครูให้นักเรียนกลุ่มที่ 5 ที่ได้รับมอบหมายหลักธรรม กตัญญูกตเวทีต่อพระพุทธศาสนาออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียนเมื่อ จบการนำเสนอของนักเรียนกลุ่มที่ 5 ครูอธิบายเพิ่มเติม ครูนักเรียนกลุ่มที่ 6 หลักธรรม มงคล 38 ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน จบ การนำเสนอของนักเรียนครูอธิบายเพิ่มเติมแล้วให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ร่วมกันแสดงความคิดเห็น นักเรียนทำชิ้นงานที่ 9 เรื่อง หลักธรรมโอวาท 3 2. ครูประเมินนักเรียนตรวจใบงานและตรวจแบบฝึกหัด การสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายหลักธรรมโอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวง 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกหลักธรรมโอวาท 3 การไม่ทำความชั่วทั้งปวงมา ปฏิบัติในชีวิตประจำวัน 1. ชิ้นงานที่ 9 เรื่อง หลักธรรม โอวาท 3 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ใน การปฏิบัติตนตามหลักธรรม โอวาท 3 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) สถานการณ์เรื่อง คนดีของสังคม 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่ 9 เรื่อง หลักธรรมโอวาท 3 คำสั่ง ให้นักเรียนยกตัวอย่างหลักธรรมโอวาท 3 มา 1 หลักธรรม เสนอแนวทางปฏิบัติตนตามหลักธรรมและผลที่เกิดขึ้น ลงในแผนภาพ ชื่อหลักธรรม แนวทางการปฏิบัติ ผลที่เกิดขึ้น

สัปดาห์ที่ 10 โรงเรียนขจรเกียรติพัฒนา แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/7 ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด พุทธศาสนสุภาษิต เป็นคติธรรมทางพระพุทธศาสนา พุทธศาสนิกชนควรศึกษาเพื่อนำไปใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในการ ดำเนินชีวิต 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายของพุทธศาสนสุภาษิต (K) 2. นำเสนอแนวทางการปฏิบัติตนตามพุทธศาสนสุภาษิต (P) 3. เห็นความสำคัญและประโยชน์การปฏิบัติตนตามพุทธศาสนสุภาษิต (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พุทธศาสนสุภาษิต - บุคคลจะล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร - ปัญญาคือแสงสว่างในโลก พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักธรรมคำสอนของศาสนาต่างๆ เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต

1. ครูนำบัตรคำสุภาษิตคำไทย มาติดที่บนกระดาน พร้อมอธิบายความหมาย ตัวอย่างสุภาษิตคำไทย 5) ถ้าทุกคนปฏิบัติตนเหมือนธงชัย จะเกิดผลอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ทุกคนจะอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ขั้นจากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนา แสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) สุภาษิตคำไทย มีจุดมุ่งหมายอย่างไร สื่อให้เห็นอะไร (ตัวอย่างคำตอบ เพื่อสอนและเตือนสติในการดำเนินชีวิต สื่อให้เห็นถึงวิถีชีวิตของสังคมไทย บ่งบอกให้รู้ว่าสุภาษิตคำไทย มีความเป็นมาจากการนำเอาหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา มาใช้เพื่อเตือนสติของคนในสังคม) 2. ครูอธิบายความรู้เกี่ยวกับคำว่าสุภาษิต และพุทธศาสนสุภาษิตให้นักเรียนฟัง จากนั้นร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครู ใช้คำถาม ดังนี้ 1) สุภาษิตและพุทธศาสนสุภาษิตแตกต่างกันอย่างไร (สุภาษิต หมายถึงถ้อยคำที่กล่าวดีแล้ว ส่วนพุทธศาสน สุภาษิต หมายถึง พุทธวจนะ (คำกล่าวของพระพุทธเจ้า) หรือสุภาษิตที่เกิดจากหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นคำสอนที่ ควรปฏิบัติตาม) 3. ครูนำเสนอพุทธศาสนสุภาษิต 4. แล้วให้นักเรียนฝึกอ่านพุทธศาสนสุภาษิต จากนั้นครูยกตัวอย่างการปฏิบัติตนที่สอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตให้ นักเรียนฟังและร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสุภาษิตคำไทย กับพุทธศาสนาสุภาษิต โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พุทธศาสนสุภาษิตนี้สอนให้ปฏิบัติอย่างไร (คนจะผ่านพ้นความยากลำบากได้เพราะความเพียร) 2) นักเรียนจะนำข้อคิดพระพุทธศาสนสุภาษิต วิริเยนทุกฺขมจฺเจติมาใช้อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ใช้กับการศึกษา เล่าเรียน การทำงาน เพราะความเพียรพยายามเท่านั้นที่จะทำให้เราฟันฝ่าปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ไปได้) ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ครูทบทวนบทเรียนแล้วนำเสนอพุทธศาสนสุภาษิต ฝนทั่งให้เป็นเข็ม ขี่ช้างจับตั๊กแตน ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ งมเข็มในมหาสมุทร ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ ปญฺญา โลกสฺมิปชฺโชโต

2. แล้วให้นักเรียนอ่านพุทธศาสนสุภาษิต จากนั้นครูยกตัวอย่างการปฏิบัติตนที่สอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตให้นักเรียน ฟัง แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พุทธศาสนสุภาษิต ปญฺญา โลกสฺมิปชฺโชโต ให้ข้อคิดหรือหลักปฏิบัติอย่างไร (ปัญญา คือ แสงสว่างในโลก) 2) นักเรียนจะนำข้อคิดหรือหลักปฏิบัติมาใช้ในการดำเนินชีวิตอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ปัญญา เปรียบดังแสง สว่างหรือเป็นทรัพย์ที่ติดตัวของแต่ละคน สามารถใช้ในการกำหนดการดำเนินชีวิต แก้ไขปัญหาต่าง ๆ ให้สำเร็จลุล่วงไปได้) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนสุภาษิตโดยให้นักเรียนร่วมกันสรุปแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการ ปฏิบัติตนตามพุทธศาสนสุภาษิต จากนั้นครูบันทึกเป็นแผนภาพลงบนกระดาน วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ เพียรทางการศึกษา เพียรพยายามพัฒนาตน เพียรพยายามเอาชนะ อุปสรรค เพียรทางการทำงาน ปญฺญา โลกสฺมิปชฺโชโต ใช้ปัญญาในการแก้ปัญหา ศึกษาเพิ่มความรอบรู้ ใช้ปัญญาในการแก้ปัญหา ใช้ปัญญาเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น

ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้พุทธศาสนสุภาษิตเป็นคติธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรศึกษาเพื่อให้เข้าใจความหมายที่ ถูกต้อง และสามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องเหมาะสม 2. ครูประเมินนักเรียนตรวจแบบฝึกหัด สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายความหมายของ พุทธศาสนสุภาษิต 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. นำเสนอแนวทางการปฏิบัติ ตนตามพุทธศาสนสุภาษิต 1. แบบฝึกหัด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นความสำคัญและ ประโยชน์การปฏิบัติตนตาม พุทธศาสนสุภาษิต 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บัตรคำสุภาษิตคำไทย 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

สัปดาห์ที่ 11 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและ ศาสนาอื่นมีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/7 ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด หลักธรรมเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม เป็นการนำหลักธรรมโอวาท 3 มาเป็นหลักปฏิบัติเพื่อพัฒนาตนให้มีความ สมบูรณ์พร้อมทั้งกาย วาจา และใจ และนำหลักธรรมมาพัฒนาสภาพแวดล้อมให้น่าอยู่อาศัย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายหลักธรรมเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม (K) 2. จำแนกหลักธรรมเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม (P) 3. เห็นคุณค่าในการพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อมตามหลักธรรม โอวาท 3 พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักธรรมคำสอนของศาสนาต่างๆ เรื่อง หลักธรรมเพื่อพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม

1. ครูนำภาพบุคคล 5 วัย คือ 2. ครูติดที่บนกระดาน จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) ในวัยเด็กนักเรียนมีใครดูแล (พ่อแม่) 2) วัยนักเรียนมีหน้าที่อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ศึกษาเล่าเรียนปฏิบัติตามคำสั่งสอนพ่อแม่ ครูอาจารย์) 3) ถ้านักเรียนต้องการเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ดีสำเร็จการศึกษาและมีหน้าที่การงานที่ดีนักเรียนจะนำแนวทางหลักธรรม โอวาท 3 มาพัฒนาตนอย่างไร (ให้ครูสรุปการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนเป็นแผนภาพลงบนกระดาน) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนศึกษาเรื่องสิ่งแวดล้อม จากนั้นครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) สิ่งแวดล้อมหมายถึงอะไร ประกอบด้วยอะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ หมายถึง สภาพแวดล้อมที่อยู่รอบ ๆ ตัวเรา เช่น ที่อยู่อาศัย ผู้คนรอบข้าง โรงเรียน วัด ชุมชน แม่น้ำ ภูเขา ป่าไม้) 2) มีความสำคัญอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ เป็นสถานที่พักอาศัย ทำการงาน ใช้สำหรับเป็นประโยชน์ใช้สอย ต่าง ๆ ทำให้เราสามารถดำรงชีวิตต่อไปได้) 3) เมื่อสิ่งแวดล้อมมีความสำคัญและคุณประโยชน์มากมาย ดังนั้น เราควรจะพัฒนาสิ่งแวดล้อมโดยอาศัยหลักธรรม โอวาท 3 มาใช้อย่างไรบ้าง (ให้ครูสรุปการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนเป็นแผนภาพลงบนกระดาน) ขั้นอธิบายความเข้าใจ 2. ครูทบทวนบทเรียนและเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัยตาง ๆ โดยครูตอบขอสงสัยและอธิบายเพิ่มเติม 3. ครูใหความรูแกนักเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนาเรื่อง การปฏิบัติตนเพื่อพัฒนา สิ่งแวดลอม ครูสุมถามนักเรียน 2–3 คน ใหตอบคําถามเพื่อทดสอบความเขาใจของนักเรียน 4. ครูอธิบายสรุปเกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนาเรื่อง การปฏิบัติตนเพื่อพัฒนาสิ่งแวดลอม ให นักเรียนบันทึกขอสรุปลงในสมุด ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูใหนักเรียนรวมกันแสดงความคิดเห็นวา นักเรียนเคยปฏิบัติตนหรือเขารวมกิจกรรมที่เปนการพัฒนาสิ่งแวดลอมหรือ ไม อยางไร 2. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมที่เกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา แลวชวยกันเฉลยคําตอบที่ ถูกตอง 3. ครูสั่งงานเพิ่มเติมใหนักเรียนเลือกวาดภาพที่เกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนาเพื่อพัฒนาตนเอง และสิ่งแวดลอม คนละ1 ภาพ พรอมตกแตงและระบายสีใหสวยงาม วัยเด็ก วัยนักเรียน วัยนักศึกษา วัยสำเร็จการศึกษารับปริญญา วัยทำงาน

ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูเรื่อง พัฒนาตนเองและสิ่งแวดลอม โดยใหนักเรียนบันทึกขอสรุปลงในแบบบันทึก ความรูหรือสรุปเปนแผนที่ความคิดหรือผังมโนทัศนลงในสมุด พรอมตกแตงใหสวยงาม และทำแบบฝกทักษะ รายวิชาพื้นฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป. 5 เพื่อประเมินผลการเรียนรูดานความรู 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายหลักธรรมเพื่อ พัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแ น ก ห ลั ก ธรรม เพื่ อ พัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม 1. แบบฝึกหัด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าในการพัฒนา ตนเองและสิ่งแวดล้อม 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) ภาพบุคคล 5 วัย 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

สัปดาห์ที่ 12 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือ ตัวชี้วัด ป.5/1 จัดพิธีกรรมตามศาสนาที่ตนนับถืออย่างเรียบง่ายมีประโยชน์และปฏิบัติตนถูกต้อง 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด หน้าที่ชาวพุทธ ต้องรู้จักการจัดพิธีกรรมตามหลักพระพุทธศาสนาที่เรียบง่าย มีประโยชน์และปฏิบัติถูกต้อง 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายหน้าที่ชาวพุทธ การจัดพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา (K) 2. จำแนกการจัดพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา (P) 3. เห็นคุณค่าและรักษาธรรมปฏิบัติของพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่สืบไป (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การจัดพิธีกรรมตามหลักพระพุทธศาสนา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเข้าร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) นักเรียนเคยเข้าร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาหรือไม่ (ตัวอย่างคำตอบ เคย/ ไม่เคย) 2) นักเรียนปฏิบัติตนอย่างไรในการเข้าร่วมพิธีกรรมดังกล่าว(ตัวอย่างคำตอบ ไม่พูดคุยเสียงดัง สำรวมกาวาจา) ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ เรื่อง หน้าที่ชาวพุทธ

ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ให้นักเรียนร่วมกันอ่านเนื้อหาเรื่อง พิธีกรรมที่ถูกต้องตามหลักพระพุทธศาสนา 2. ครูทำบัตรคำชื่อพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาและแบ่งช่องบนกระดานออกเป็น 3 ช่อง เขียนชื่อประเภทของ พิธีกรรมไว้ในช่องว่าง จากนั้นให้นักเรียนนำบัตรคำมาติดลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กัน บุญพิธี ทานพิธี กุศลพิธี 3. เมื่อนักเรียนร่วมกันจัดบัตรคำเสร็จให้ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับพิธีกรรมในทางพระพุทธศาสนา จากนั้นให้นักเรียน ร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาหมายถึงอะไร มีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ระเบียบแบบแผนที่ชาว พุทธได้ปฏิบัติสืบทอดกันมา มีความสำคัญเพื่อเป็นการส่งเสริมความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา) 2) พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาที่ถูกต้องนั้นจะต้องปฏิบัติอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เน้นความประหยัดเรียบง่าย ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่ทำให้ตนเองเดือดร้อน ถูกต้องตามหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา) ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูใหนักเรียนดูวีดิทัศนเกี่ยวกับการจัดพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาของชาวพุทธ เชน การจัดพิธีทําบุญขึ้นบานใหม การจัดพิธีทําบุญอัฐิ การจัดพิธีอุปสมบท 2. ครูใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ4–6 คน แตละกลุมรวมกันวิเคราะหและแสดงความคิดเห็นในประเด็นที่กําหนดใหจาก วีดิทัศน 1) เราไดความรูอะไรบางจากวีดิทัศน บาง 2) การจัดพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาในวีดิทัศนถูกตองตามแนวทางของพระพุทธศาสนาหรือไมอยางไร 3) เราสามารถนําคุณลักษณะขอใดของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกตใชในการจัดพิธีกรรมทาง พระพุทธศาสนาไดบาง และประยุกตใชออยางไร ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูแนะนําใหนักเรียนนําความรูเกี่ยวกับหน าที่ชาวพุทธไปประยุกต ใชในการดําเนินชีวิตประจําวันรวมทั้งนําไปเผยแพร ให บุคคลอื่น เชน บุคคลในครอบครัว เพื่อนบาน คนในชุมชน ไดรูและเขาใจ งานแต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่ งานบวช งานศพ การถวายสังฆทาน การถวายอาหาร พิธีรักษาศีล อุโบสถ ทอดกฐิน พิธีประกาศตนเป็นพุทธมามกะ

ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูเกี่ยวกับหนาที่ชาวพุทธเรื่อง การจัดพิธีกรรมตามหลักพระพุทธ-ศาสนา โดยให นักเรียนสรุปเปนแผนที่ความคิดหรือผังมโนทัศนลงในสมุด พรอมตกแตงใหสวยงามครูสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายหน้าที่ชาวพุทธ การ จัดพิธีกรรมทาง พระพุทธศาสนา 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกการจัดพิธีกรรมทาง พระพุทธศาสนา 1. แผนที่ความคิดหรือผังมโนทัศน 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและรักษาธรรม ปฏิบัติของพระพุทธศาสนาให้ ดำรงอยู่สืบไป 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บัตรคำพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา 2) วีดิทัศนเกี่ยวกับการจัดพิธีกรรมทางศาสนาของชาวพุทธ 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

สัปดาห์ที่ 13 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือ ตัวชี้วัด ป.5/3 มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดีตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด มรรยาทของชาวพุทธ ชาวพุทธควรศึกษาและปฏิบัติอย่างถูกต้องเหมาะสมเพื่อจรรโลงรักษาวัฒนธรรมที่ดีงามทาง พระพุทธศาสนา 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายหลักปฏิบัติตามมรรยาทของชาวพุทธ (K) 2. จำแนกหลักปฏิบัติตามมรรยาทของชาวพุทธมาปฏิบัติได้ถูกต้องเหมาะสม (P) 3. เห็นคุณค่าและรักษาการปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพุทธ (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การกราบพระรัตนตรัย การไหว้บิดามารดา ครู อาจารย์ ผู้ที่เคารพนับถือและการกราบศพ พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูนํานักเรียนไปที่ห องประชุมและใหนักเรียนสวดมนตไหวพระ นั่งสมาธิ3 นาที และแผเมตตา 2. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัยตาง ๆ โดยครูตอบขอสงสัยและอธิบายเพิ่มเติม ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ เรื่อง มารยาทชาวพุทธ

ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนส่งผู้แทนนักเรียนชาย 1 คนและนักเรียนหญิง 1 คน ออกมาแสดงวิธีการกราบพระรัตนตรัยแบบ เบญจางคประดิษฐ์เป็นแบบอย่างให้เพื่อนในชั้นเรียนดูจากนั้นครูสังเกตการปฏิบัติของนักเรียน พร้อมอธิบายเพิ่มเติมถึงการ ปฏิบัติตนดังกล่าวว่าปฏิบัติได้ถูกต้องหรือไม่ พร้อมให้คำแนะนำเพิ่มเติม 2. ให้นักเรียนที่เหลือในห้องจัดกลุ่มละ 4 คน ออกมาปฏิบัติหน้าชั้นเรียนจนครบทุกกลุ่ม และให้นักเรียนร่วมกันแสดง ความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามดังนี้ 1) การกราบเบญจางคประดิษฐ์มีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นการแสดงความเคารพต่อพระ รัตนตรัย ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะทาง ด้านวัฒนธรรมของไทยที่สืบทอดจากพระพุทธศาสนา) 2) ทำไมการกราบพระรัตนตรัยจึงเรียกว่า“เบญจางคประดิษฐ์” (ตัวอย่างคำตอบ หมายถึง การกราบที่ประกอบไป ด้วยองค์ 5 คือเข่าทั้งสอง มือทั้งสอง และหน้าผากหนึ่ง) 3) ระหว่างชายและหญิงปฏิบัติเหมือนกันหรือต่างกันอย่างไร (ต่างกันตรงท่านั่งชายนั่งท่าเทพบุตร คือ นั่งคุกเข่าปลายเท้าตั้ง นั่งบนส้นเท้า หญิงนั่งท่าเทพธิดา คือ นั่งคุกเข่าปลายเท้าราบ นั่งบนส้นเท้า แต่การกราบปฏิบัติ เหมือนกันทั้งชายและหญิง) ชั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาเนื้อหา มรรยาทของชาวพุทธ ดังนี้ 1) การไหว้และกราบพระสงฆ์ 2) การไหว้และการกราบผู้ใหญ่ 3) การไหว้บุคคลผู้เสมอกัน 4) การแสดงความเคารพศพ 2. จากนั้นแบ่งกลุ่มนักเรียน กลุ่มละ 3-4 คน ฝึกปฏิบัติตนตามหลักมรรยาทของชาวพุทธ โดยครูเป็นผู้ประเมินผล การปฏิบัติ บ ัน ท ึก ล ง ใ น ต า ร า ง บันทึก กลุ่ม ที่__________ผลการปฏิบัติ ดี พอใช้ ควรปรับปรุงแก้ไข วิธีการไหว้และกราบ ผลการปฏิบัติ ถูกต้อง ไม่ถูกต้อง 1. การไหว้พระสงฆ์ 2. การไหว้ผู้ใหญ่ 3. การไหว้บุคคลเสมอกัน 4. การกราบเบญจางคประดิษฐ์ 5. การกราบผู้ใหญ่ 6. การกราบศพ 1) ศพพระ 2) ศพบุคคล แบบบันทึกการไหว้และการกราบ

ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติตามหลักมรรยาทของ ชาวพุทธ โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) การปฏิบัติตามหลักมรรยาทของชาวพุทธมีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นการรักษาธรรมเนียม ประเพณีปฏิบัติที่ดีงามทางพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่) 2) มีคุณค่าต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ทำให้ผู้ปฏิบัติรู้จักการแสดงการปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อบุคคลอื่น มีสัมมาคารวะ รู้จักการประพฤติอ่อนน้อมถ่อมตน มีความสำรวมทางกาย วาจาและใจ) 2. ครูอธิบายความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับรอบรู้อาเซียน ดังนี้ 1) มรรยาท คือ สิ่งดีงาม แสดงถึงความเป็นระเบียบเรียบร้อยของชุมชนหรือเป็นเอกลักษณ์ประจำชาตินั้น ๆ ยกตัวอย่าง มรรยาทที่ควรและไม่ควรปฏิบัติ เมื่อไปเที่ยวที่ประเทศลาว ดังนี้ ลาวทักทายกันด้วยคำว่า “สบายดี” พร้อมกับยิ้ม แต่ไม่นิยมแตะเนื้อต้องตัวกัน การพนมมือ เป็นประเพณีการทักทายของชาวลาวคล้ายกับไทยการใช้เท้าทำอย่างอื่น นอกเหนือจากการเดินและเล่นกีฬาแล้วถือเป็นเรื่องที่ “หยาบคาย” มากสำหรับชาวลาว เพราะเท้าถือว่าเป็น “ของต่ำ”การใช้ มือจับศีรษะของผู้อื่น หรือตะโกนเสียงดัง ถือว่าไม่สุภาพการเปลือยกายหรือกอดจูบกันในที่สาธารณะนั้นไม่ควรปฏิบัติการถ่ายรูป ชาวลาวต้องขออนุญาตจากบุคคลนั้นก่อนว่ายินยอมให้ถ่ายรูปหรือไม่ 3. วัดหรือสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ของคนชาวลาว จึงจำเป็นต้องแต่งกายให้สุภาพเรียบร้อยก่อนเข้า วัดหรือสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทุกครั้ง ขั้นตรวจสอบผล 1. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้ 1) ชาวพุทธที่ดีควรศึกษาและปฏิบัติตนตามหลักมรรยาทของชาวพุทธอย่างถูกต้องเหมาะสม เพื่อรักษาและสืบทอด วัฒนธรรมประเพณีปฏิบัติที่ดีงามทางพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่สืบไป 2. สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มและตรวจใบงานที่ 12

6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายหลักปฏิบัติตาม มรรยาทของชาวพุทธ 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกหลักปฏิบัติตาม มรรยาทของชาวพุทธมา ปฏิบัติได้ถูกต้องเหมาะสม 1. ใบงานที่ 10 เรื่อง มารยาท ของชาวพุทธ 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและรักษาการ ปฏิบัติตนตามมรรยาทชาว พุทธ 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) การแสดงวิธีการปฏิบัติตนตามหลักมรรยาทของชาวพุทธของนักเรียนหน้าชั้นเรียน 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่10 เรื่อง มรรยาทของชาวพุทธ คำสั่ง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3 – 4 คน ร่วมฝึกปฏิบัติการไหว้และการกราบที่ถูกต้อง ตามหัวข้อที่กำหนดให้ แล้วบันทึกผลการปฏิบัติ โดยเขียนเครื่องหมาย ลงในตารางตามความเป็นจริง การปฏิบัติตนด้วยการไหว้และกราบตามมรรยาทของชาวพุทธสอดคล้องกับคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ในข้อใด ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง รักความเป็นไทย วิธีการไหว้และกราบ ผลการปฏิบัติ ถูกต้อง ไม่ถูกต้อง 1. การไหว้พระสงฆ์ 2. การไหว้ผู้ใหญ่ 3. การไหว้บุคคลเสมอกัน 4. การกราบเบญจางคประดิษฐ์ 5. การกราบผู้ใหญ่ 6. การกราบศพ 1) ศพพระ 2) ศพบุคคล แบบบันทึกการไหว้และการ กราบ

สัปดาห์ที่ 14 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจิตตาม แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด การสวดมนต์ไหว้พระสรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติให้ถูกต้องเพื่อให้จิตใจสงบสุข และเป็นการแสดงความเคารพพระรัตนตรัย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายวิธีการสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา (K) 2. ปฏิบัติตนโดยการสวดมนต์ไหว้พระในชีวิตประจำวัน (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ของการสวดมนต์ไหว้พระ (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระ รัตนตรัยและแผ่เมตตา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การบริหารจิตและเจริญปัญญา เรื่อง การสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา

1. ครูสอบถามนักเรียนในชั้นเรียน ดังนี้ 1) ใครสวดมนต์ไหว้พระเป็นประจำบ้าง (ให้นักเรียนแสดงตนโดยการยกมือ จากนั้นครูเลือกผู้แทนนักเรียนอย่าง น้อย 2 คน ออกมาสวดมนต์หน้าชั้นเรียน) 2. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับการสวดมนต์ไหว้พระโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) นักเรียนสวดมนต์ไหว้พระในเวลาใดบ้าง (เช้าและก่อนนอน) 2) เมื่อสวดมนต์ไหว้พระแล้วรู้สึกอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ รู้สึกสบายใจ มีสมาธิ) 3) การสวดมนต์ไหว้พระเป็นประจำก่อให้เกิดผลอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ จิตใจสงบ มีสมาธิไม่ฟุ้งซ่าน) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ให้ครูนำบทสวดมนต์ คือ บทนมัสการพระพุทธ (นโม) บทนมัสการพระรัตนตรัย (อะระหังฯ) บทสรรเสริญพระ รัตนตรัย (อิติปิโสฯ) บทแผ่เมตตา (สัพเพสัตตา) 2. แจกให้นักเรียนเพื่อฝึกท่องบทสวดมนต์โดยครูเป็นผู้ท่องเป็นแบบอย่างให้นักเรียนฟัง จากนั้นให้นักเรียนฝึกท่องโดย พร้อมเพรียงกัน 3. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ฝึกท่องบทสวดมนต์และออกมาปฏิบัติหน้าชั้นเรียน ทีละกลุ่ม โดยครู ตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. เมื่อจบการสวดมนต์ของนักเรียนทุกกลุ่ม ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) นักเรียนทราบหรือไม่ว่าการสวดมนต์ไหว้พระและแผ่เมตตามีจุดประสงค์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เพื่อเป็นการ ฝึกสติให้เป็นพื้นฐานเพื่อให้เกิดสมาธิในการดำเนินชีวิตประจำวัน) 2) การสวดมนต์ไหว้พระมีคุณค่าต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นการฝึกจิตของตนให้มีสติสัมปชัญญะ เป็นการปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีได้บำเพ็ญบุญโดยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย ทำให้จิตมีความเมตตาปรารถนาดี ต่อผู้อื่น) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้ครูอธิบายถึงอานิสงส์ของการแผ่เมตตาให้นักเรียนฟัง ดังนี้ อานิสงส์การแผ่เมตตา ในสมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ เชตวันมหาวิหาร เมืองสาวัตถีทรงปรารภถึง “เมตตาสูตร” แก่ภิกษุ ทั้งหลายว่า ภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์การแผ่เมตตามี11 ประการ ดังนี้ 1. หลับเป็นสุข 2. ตื่นเป็นสุข 3. ไม่ฝันร้าย 4. เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย 5. เป็นที่รักของอมนุษย์ทั้งหลาย 6. เทวดาย่อมรักษา 7. ไฟ ยาพิษ ศัสตราไม่ล่วงเกิน 8. จิตเกิดสมาธิเร็ว 9. สีหน้าผ่องใส 10. เวลาตายไม่หลงสติ 11. เมื่อยังไม่บรรลุธรรมย่อมเข้าถึงพรหมโลกชั้นสูง

ขั้นตรวจสอบผล 1. จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) เมื่อนักเรียนรู้คุณค่าและประโยชน์ของการสวดมนต์ไหว้พระและแผ่เมตตา นักเรียนจะปฏิบัติตนอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ จะปฏิบัติเป็นกิจวัตรประจำวัน) 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ 1) การสวดมนต์ไหว้พระสรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา เพื่อเป็นการฝึกสติให้เป็นพื้นฐานของการดำเนิน ชีวิตประจำวันอย่างมีความสุขตามแนวทางของพระพุทธศาสนา 10. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้การสวดมนต์ไหว้พระและแผ่เมตตา สามารถ พัฒนาตนให้เป็นผู้มีความสมบูรณ์พร้อมทางด้านใดบ้าง 11. ครูให้นักเรียนทำชิ้นงานที่ 13 เรื่อง การสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตาสังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมและตรวจใบงาน 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายวิธีการสวดมนต์ ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระ รัตนตรัยและแผ่เมตตา 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. ปฏิบัติตนโดยการสวดมนต์ ไหว้พระในชีวิตประจำวัน 1. ใบงานที่ 11 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ ของการสวดมนต์ไหว้พระ 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บทสวดมนต์ไหว้พระและแผ่เมตตา 2) เรื่องเมตตาสูตร อานิสงส์การแผ่เมตตา 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต

8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่11 เรื่อง การสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัย คำสั่ง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน ฝึกกล่าวบทสวดมนต์และแผ่เมตตาโดยพร้อมเพรียงกัน แล้วให้ครูเป็น ผู้ประเมินผลโดยเขียนเครื่องหมายลงในแบบบันทึกและตอบคำถาม การกล่าวบทสวดมนต์ ผลการปฏิบัติ ถูกต้อง ไม่ถูกต้อง 1. บทสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย 2. บทสวดไตรสรณคมณ์ 3. บทสวดแผ่เมตตา แบบบันทึกการสวดมนต์และแผ่เมตตา 1. นักเรียนมีสมาธิในการกล่าวบทสวดมนต์ และแผ่เมตตาหรือไม่ มี ไม่มี 2. นักเรียนรู้สึกอย่างไร เมื่อกล่าวบทสวดมนต์ และแผ่เมตตา _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________

สัปดาห์ที่ 15 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจิตตาม แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด การพัฒนาจิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา เป็นการฝึกจิตให้มีสติสัมปชัญญะ เกิดสมาธิและปัญญา 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิ และปัญญา (K) 2. นำวิธีการปฏิบัติการพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนาไปใช้ในชีวิตประจำวัน (P) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ของการพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิ และปัญญา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นกระตุ้นความสนใจ 1. ครูจัดทำบัตรคำและแถบประโยค แล้วติดบนกระดาน ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปี่ที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่6 การบริหารจิตและเจริญปัญญา เรื่อง การพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา

บัตรคำ แถบประโยค ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูให้นักเรียนศึกษาค้นคว้าความหมายของบัตรคำแล้วนำแถบประโยคมาติดให้ตรงกับความหมายของบัตรคำ 2. ให้นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) นักเรียนเคยฝึกสมาธิหรือไม่ (ตัวอย่างคำตอบ เคยฝึกนั่งสมาธิ) 2) การนั่งสมาธิมีประโยชน์ต่อนักเรียนอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ทำให้มีสมาธิในการเรียนหนังสือ) 3. ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาวิธีปฏิบัติตนในการบริหารจิตและเจริญปัญญา และให้ครูอธิบายพร้อมกับสาธิตวิธีการนั่งสมาธิ จากนั้นให้นักเรียนฝึกปฏิบัติเป็นเวลา 10 นาที 4. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากการนั่งสมาธิ โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) ขณะที่นั่งสมาธินักเรียนรู้สึกอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เกิดความสงบ ไม่คิดฟุ้งซ่าน) 2) การฝึกสมาธิช่วยให้เกิดประโยชน์แก่นักเรียนในด้านใดบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ การศึกษาเล่าเรียน การใช้ ชีวิตประจำวัน) 3) ถ้าสมมุติว่านักเรียนปฏิบัติฝึกสมาธิเป็นประจำอย่างต่อเนื่อง จะมีผลอะไรที่เป็นประโยชน์เกิดกับตัวของนักเรียน เองบ้าง (ให้ครูสรุปการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนเป็นแผนภาพ) 5. ให้ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน เพื่อฝึกปฏิบัติการพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา ดังนี้ กลุ่มที่1 ฝึกสมาธิโดยการยืน เดิน นั่ง และนอน กลุ่มที่2 ฝึกสมาธิโดยการกำหนดรู้ความรู้สึกทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ กลุ่มที่3 ฝึกสมาธิในการอ่าน ฟัง คิด ถาม และเขียน ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ให้แต่ละกลุ่มศึกษาวิธีการปฏิบัติของตน จากนั้นครูให้กลุ่มที่ 1 ออกมาปฏิบัติโดยกลุ่มที่เหลือเป็นผู้สังเกตการณ์ ให้ครู เป็นผู้ให้คำแนะนำเพิ่มเติมก่อนการปฏิบัติโดยใช้คำถาม ดังนี้ 1) การยืนสมาธิปฏิบัติอย่างไร (ยืนด้วยอาการที่สำรวม ตัวตรง ก้มหน้าพองาม กำหนดความรู้สึกอยู่กับการยืน) สติ สัมปชัญญะ สมาธิ ปัญญา สำนึกอยู่เสมอว่ามีหน้าที่เรียน หนังสือ รู้ตัวว่ากำลังเดินข้ามถนน ตั้งใจทำงาน ไม่วอกแวก มีความรู้เกี่ยวกับเรื่องราวต่าง

2) การเดินสมาธิปฏิบัติอย่างไร (เดินด้วยความสำรวม มีสติขณะก้าวเดิน) 3) การนั่งสมาธิปฏิบัติอย่างไร (นั่งตัวตรง เท้าขวาทับเท้าซ้าย มือขวาทับมือซ้าย กำหนดดูลมหายใจเข้า-ออก สติ อยู่กับลมหายใจ) 4) การนอนสมาธิปฏิบัติอย่างไร (นอนตะแคงข้างขวา มีสติกำหนดรู้กับการนอน ดูลมหายใจเข้า-ออก) ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. จากนั้นให้นักเรียนกลุ่มที่ 1 ลงมือปฏิบัติโดยปฏิบัติในลักษณะท่าต่าง ๆ 5 นาทีจากนั้นให้ผู้แทนกลุ่มเล่าประสบการณ์ การปฏิบัติให้เพื่อนฟัง กลุ่มที่2 ออกมาปฏิบัติโดยกลุ่มที่เหลือเป็นผู้สังเกตการณ์ ให้ครูเตรียมอุปกรณ์สำหรับใช้ประกอบการปฏิบัติ ดังนี้ กระดาษสีต่าง ๆ น้ำหอม น้ำหวานหรือมะนาว สำลีโดยให้นักเรียนยืนเรียงแถว จากนั้นเริ่มให้นักเรียนยืนสงบนิ่ง 2 นาทีเสร็จ แล้วเริ่มขั้นตอนการปฏิบัติโดยครูใช้คำถามควบคู่กับ การปฏิบัติ ดังนี้ 1) นี่คือสีอะไร (แดง เขียว น้ำเงิน สัมผัสทางตา) จากนั้น ให้นักเรียนคาดปิดตา และเริ่มกิจกรรมต่อ 2) ให้สัญญาณนักเรียนที่สังเกตการณ์ ปรบมือ (สัมผัสทางหู) 3) ให้ดมกลิ่นน้ำหอม หรือแป้ง (สัมผัสทางจมูก) 4) ให้นำน้ำหวานหรือมะนาวแตะปลายลิ้น (สัมผัสทางลิ้น) 5) ให้นำสำลีไปสัมผัสที่แขนหรือใบหน้า (สัมผัสทางกาย) 2. เมื่อได้สัมผัสตามที่ครูกำหนด ให้นักเรียนบอกว่าสิ่งที่สัมผัสมีอะไรบ้าง แล้วรู้สึกอย่างไร จากนั้นครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) การสัมผัสมีสิ่งใดบ้างที่นักเรียนชอบหรือไม่ชอบ (ตัวอย่างคำตอบ ชอบรสน้ำหวาน กลิ่นน้ำหอม ไม่ชอบ มะนาวเปรี้ยว) 2) การชอบหรือไม่ชอบเป็นการสัมผัสทางใด (ตัวอย่างคำตอบ ใจกระทบกับธรรมารมณ์คือ ความรู้สึกที่ผ่านมา จากสัมผัสทั้ง 5 คือ ตา หูจมูก ลิ้น และกาย โดยใจเป็นผู้รับรู้อารมณ์) 3) แล้วนักเรียนจะฝึกใจอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ รู้เท่าทันความรู้สึกของตนเองทั้งชอบ ไม่ชอบ ดีใจ เสียใจ โกรธ กำหนดรู้ให้เท่าทัน ไม่ยึดติดในอารมณ์ทั้งดีและไม่ดีทำให้เป็นผู้มีสติกำหนดรู้เสมอ เราก็จะไม่ตกเป็นทาสของอารมณ์ต่าง ๆ ได้ทำให้เกิดปัญญารู้เท่าทันตามสภาพความเป็นจริง) 3. ให้นักเรียนกลุ่มที่ 3 ออกมาปฏิบัติโดยกลุ่มที่เหลือเป็นผู้สังเกตการณ์ให้ครูนำข่าวสถานการณ์ปัจจุบันมาให้ผู้แทน นักเรียนกลุ่มที่ 3 เป็นผู้อ่านให้เพื่อนฟัง โดยครูคอยสังเกตว่าในระหว่างนั้น นักเรียนส่วนที่เหลือปฏิบัติตนอย่างไรบ้าง เช่น มีสมาธิใน การฟัง การเขียนบันทึก และมีการตั้งโจทย์เพื่อสอบถามข้อสงสัยหรือไม่ โดยให้ครูเป็นผู้สรุปและให้คำแนะนำเพิ่มเติม จากนั้นให้ นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูสรุปเป็นแผนภาพ ขั้นตรวจสอบผล 1. ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้การพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา เป็นการฝึกจิตให้สงบโดย การกำหนดรู้เพื่อให้เกิดปัญญาในการพิจารณาสิ่งต่าง ๆ ให้รู้ตามสภาพความเป็นจริง ทำให้การดำเนินชีวิตมีความสุขสมบูรณ์พร้อม ทั้งกายและใจ

2. ให้นักเรียนแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้นักเรียนจะนำแนวทางการฝึกสมาธิไปปฏิบัติใช้ให้เกิด ประโยชน์ต่อตนเองได้อย่างไร 3. ครูสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมและสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม นักเรียนทำใบงานที่ 14 เรื่อง การพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายความหมายของสติ สัมปชัญญะ สมาธิ และ ปัญญา 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. นำวิธีการปฏิบัติการพัฒนา จิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนาไปใช้ในชีวิตประจำวัน 1. ใบงานที่ 12 เรื่อง การพัฒนา จิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและประโยชน์ ของการพัฒนาจิตตามแนว ทางของพระพุทธศาสนา 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บัตรคำและแถบประโยค 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่12 เรื่อง การพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา คำสั่ง ให้นักเรียนฝึกสมาธิเป็นเวลา 10 นาที แล้วบันทึกผลลงในแบบบันทึกตามความเป็นจริง แบบบันทึกการฝึกสมาธิ 1. วิธีฝึกปฏิบัติ ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2. หลังการปฏิบัติ ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3. ประโยชน์ของการฝึกสมาธิ ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4. การปฏิบัติโดยการฝึกสมาธิสอดคล้องกับคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในข้อใด รักชาติศาสน์กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต ใฝ่เรียนรู้

สัปดาห์ที่ 16 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตน นับถือ ตัวชี้วัด ป.5/2 ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนด และอภิปรายประโยชน์ที่ได้รับจาก การเข้าร่วมกิจกรรม 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เช่น วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชาเป็นวันที่ให้ชาวพุทธระลึกถึงเหตุการณ์ในวันสำคัญทาง พระพุทธศาสนา เพื่อระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยและปฏิบัติตนตามหลักคำสอน 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา (K) 2. จำแนกกิจกรรมการปฏิบัติตนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา (P) 3. เห็นคุณค่าและความสำคัญในการปฏิบัติตนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น วันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นสำรวจค้นหา ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เรื่อง กิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

1. ครูทำบัตรคำชื่อวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาและแถบประโยค จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันจับคู่บัตรคำกับแถบประโยคให้ สัมพันธ์กัน ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาโดยให้นักเรียนส่ง ผู้แทนออกมาเล่าประสบการณ์ การเข้าร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) วันสำคัญทางพระพุทธศาสนามีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นวันที่มีเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ เกิดขึ้น ในสมัยพุทธกาลซึ่งเกี่ยวข้องกับ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์) 2) การจัดให้มีวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาเพื่อจุดประสงค์ใด (ตัวอย่างคำตอบ เพื่อให้ชาวพุทธได้น้อมระลึกนึก ถึง คุณพระรัตนตรัยและนำหลักธรรมมาปฏิบัติในการดำเนินชีวิต) 3) นักเรียนเคยเข้าร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาหรือไม่ วันใดบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ เคยเข้าร่วม กิจกรรมวันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา) 2. ให้นักเรียนร่วมกันอ่านเนื้อหาเรื่อง วันมาฆบูชา จากนั้นครูร้องเพลงมาฆบูชาให้นักเรียนฟังโดยเขียนเนื้อเพลงไว้บน กระดานและให้นักเรียนร้องตาม วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันธรรมสวนะ วันอัฏฐมีบูชา วันที่พระรัตนตรัยครบองค์สาม วันกำหนดประชุมฟังพระธรรมเทศนา เทศนา วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระพุทธเจ้า วันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้า วันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์

เพลงมาฆบูชา มาฆ มาฆบูชา รู้กันว่าวันเพ็ญเดือนสาม คนไทยน้ำใจมาก วันเพ็ญเดือนสามมาทำบุญกัน จาตุรงคสันนิบาตเป็นวันประหลาดน่าอัศจรรย์ พระอรหันต์มาชุมนุมกันตั้งพันกว่าองค์ ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับวันมาฆบูชา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) มีเหตุการณ์สำคัญใดบ้างที่เกิดขึ้นในวันมาฆบูชา (พระอรหันต์ได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้า จำนวน 1,250 องค์มาชุมนุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย ในวันมาฆปุรณมีซึ่งพระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์แก่พระอรหันต์ ทั้งหลาย) 2) นักเรียนปฏิบัติตนอย่างไรในวันสำคัญดังกล่าว (ตัวอย่างคำตอบ ทำบุญตักบาตรรักษาศีล) 2. ให้นักเรียนร่วมกันอ่านเนื้อหาเรื่อง วันวิสาขบูชาจากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) มีเหตุการณ์สำคัญใดบ้างที่เกิดขึ้นในวันวิสาขบูชา (เป็นวันที่พระพุทธเจ้าประสูติตรัสรู้และปรินิพพานในวัน เดียวกันแต่ต่างกันในช่วงปี) 3. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังเพิ่มเติมว่าองค์การสหประชาชาติกำหนดให้วันวิสาขบูชาเป็น วันสำคัญสากลของโลก โดยให้ เหตุผลว่าองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเป็นมหาบุรุษที่มีความเมตตาต่อมวลมนุษย์โดยเปิดโอกาสให้ทุกศาสนาสามารถเข้า มาศึกษาพระพุทธศาสนา เพื่อพิสูจน์หาข้อเท็จจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนา และทรงสั่งสอน พุทธศาสนิกชนโดยใช้ปัญญาธิคุณโดยไม่คิดค่าตอบแทน 4. เมื่อครูอธิบายเสร็จให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ในวันสำคัญทางศาสนาวันมาฆบูชา และวิสาขบูชา ชาวพุทธควรปฏิบัติตนอย่างไรบ้าง (ให้ครูสรุปการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนเป็นแผนภาพลงบนกระดาน) ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ดังนี้ วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นวันที่ชาวพุทธระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย และปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อใช้เป็นหลักปฏิบัติในการดำเนินชีวิตประจำวัน 2. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้วันสำคัญทางพระพุทธศาสนามีความสำคัญต่อ การปฏิบัติตนของนักเรียนอย่างไร นักเรียนทำแบบฝึกหัด ครูสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม

6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบายวันสำคัญทาง พระพุทธศาสนา 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกกิจกรรมการปฏิบัติ ตนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 1. แบบฝึกหัด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าและความสำคัญ ในการปฏิบัติตนในวันสำคัญ ทางพระพุทธศาสนา 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) บัตรคำวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

สัปดาห์ที่ 17 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษาประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/1 ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ในฐานะพลเมืองดี 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด สมาชิกของพลเมืองจะต้องปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่เพื่อให้สังคมสงบสุข 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบาย สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของพลเมือง (K) 2. จำแนกการปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่พลเมือง (P) 3. เห็นความสำคัญในการปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของการเป็นพลเมือง (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่พลเมือง พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นสำรวจค้นหา ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 พลเมืองดีของสังคม เรื่อง สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของพลเมือง

1. ครูเล่าเรื่อง วิมลคนดี ให้นักเรียนฟัง จากนั้นครูให้นักเรียนร่วมกันศึกษา เรื่อง สถานภาพ และบทบาทของพลเมืองจบ แล้วครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับเรื่องของวิมล โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) วิมลมีสถานภาพอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ที่บ้านวิมลมีสถานภาพเป็นลูก ที่โรงเรียนวิมลมีสถานภาพเป็น นักเรียน) 2) วิมลแสดงบทบาทของตนเองอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ที่บ้านวิมลจะช่วยแม่ทำงาน เชื่อและปฏิบัติตามคำ สอนของแม่ ที่โรงเรียนวิมลแสดงบทบาทตนเองโดยการตั้งใจเรียน) จากนั้นครูอธิบายสรุปเพิ่มเติม ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 ศึกษาเรื่องสิทธิของการเป็นพลเมือง กลุ่มที่ 2 ศึกษาเรื่องเสรีภาพของการเป็นพลเมือง กลุ่มที่ 3 ศึกษาเรื่องหน้าที่ของการเป็นพลเมือง 2 โดยให้แต่ละกลุ่มสรุปเป็นบันทึกเพื่อนำเสนอหน้าชั้นเรียน จบการนำเสนอ ครูใช้คำถามให้นักเรียนร่วมกันแสดงความ คิดเห็น ดังนี้ 1) สิทธิโดยชอบนั้นเป็นอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ สิทธิที่ได้รับตามกฎหมาย) 2) สิทธิที่นักเรียนได้รับตามกฎหมายมีอะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ สิทธิความเป็นบุคคลที่กฎหมายรับรอง สิทธิ การได้รับการศึกษา สิทธิได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน เป็นต้น) ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ครูนำบัตรคำเกี่ยวกับสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันนำบัตรคำมาติดให้ตรงกับ ความหมายที่แผนภาพบนกระดาน วิมลคนดี วิมลเป็นเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ทุก ๆ เช้าก่อนไปโรงเรียนวิมลจะช่วยแม่ทำขนมและนำขนมไปส่ง ตามร้านต่าง ๆ แล้วจึงจะอาบน้ำไปโรงเรียน หลังจากเลิกเรียนวิมลก็จะรีบกลับบ้านมาช่วยงานบ้านและเลี้ยงน้องแทน แม่ที่ต้องออกไปขายผัก แม่มักจะบอกวิมลเสมอว่าให้วิมล เป็นเด็กดี และตั้งใจเรียนหนังสือ ถึงแม้ว่าครอบครัวจะ ลำบากแต่เราต้องอดทนเพื่ออนาคตข้างหน้า วิมลเชื่อฟังและปฏิบัติตามคำสั่งสอนของแม่ตลอดมา

ตัวอย่างบัตรคำ/ตัวอย่างแผนภาพ ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของพลเมืองเป็นระเบียบทาง สังคมที่สมาชิกทุกคนจะต้องปฏิบัติตนเพื่อความสงบสุขเรียบร้อยในการอาศัยอยู่ร่วมกัน ในฐานะการเป็นพลเมืองของชาติ ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ นักเรียนจะปฏิบัติตนเป็นคนดีในฐานะสมาชิก ของสังคมและพลเมืองของชาติอย่างไร 2. ครุให้นักเรียนทำใบงานที่ 13 เรื่อง สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของพลเมือง ครูสังเกตพฤติกรรม ของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมการตอบคำถามและการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. อธิบาย สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ ของพลเมือง 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกการปฏิบัติตนตาม สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่พลเมือง 1. ใบงานที่ 13 เรื่อง สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และ หน้าที่ของพลเมือง 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นความสำคัญในการ ปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของ การเป็นพลเมือง 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ลูก ได้รับความเสมอภาคตามกฎหมาย ดูแลรักษาเมื่อพ่อแม่เจ็บป่วย มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น เชื่อและปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพ่อแม่

7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) รื่องเล่า วิมลคนดี 2) บัตรคำ สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่13 เรื่อง สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของพลเมือง คำสั่ง ให้นักเรียนสำรวจสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของตนเอง ในฐานะนักเรียนลงในแผนภาพ สถานภาพ ของนักเรียน “บทบาทของฉันคือ” ___________ ___________ “สิทธิของฉันคือ” ___________ ___________ “เสรีภาพของฉันคือ” ___________ ___________ “หน้าที่ของฉันคือ” ___________ ___________

สัปดาห์ที่ 18 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษาประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/1 ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ในฐานะพลเมืองดี 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด การอยู่ร่วมกันในสังคม สมาชิกทุกคนควรปฏิบัติตามกฎระเบียบของสังคม โดยยึดหลักคุณธรรมเพื่อให้เกิดความสงบสุข ขึ้นในสังคม 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นำเสนอหน้าที่ของพลเมืองดี (K) 2. จำแนกหน้าที่ของพลเมืองดี (P) 3. เห็นคุณค่าของการปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีของสังคม (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หน้าที่ของพลเมืองที่ดีของสังคม พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูสำรวจการปฏิบัติตนของนักเรียน โดยเขียนแบบสำรวจบนกระดาน แล้วบันทึกผลการสำรวจเป็นจำนวนของนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 พลเมืองดีของสังคม เรื่อง หน้าที่และลักษณะของพลเมืองดี

การปฏิบัติตนตามหน้าที่ของพลเมืองดี ผลการปฏิบัติ เป็นประจำ บางครั้ง ไม่เคย 1. แสดงความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ 2. เคารพเชื่อฟัง พ่อแม่ ครูอาจารย์ 3. ปฏิบัติตามกฎจราจร 4. ร่วมปลูกต้นไม้ในชุมชน 5. สนับสนุนสินค้าจากภูมิปัญญาท้องถิ่น 1) ถ้าทุกคนปฏิบัติตนตามแบบสำรวจทุกข้อจะเกิดผลอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ สังคมเกิดความสงบสุข เกิด ความเป็นระเบียบเรียบร้อย) 2) ถ้าทุกคนไม่ปฏิบัติตนตามแบบสำรวจ จะเกิดผลอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ สังคมเกิดความสับสนวุ่นวาย) ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 2. ครูอ่านสถานการณ์ให้นักเรียนฟัง จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันสนทนาว่าสถานการณ์ดังกล่าว สอดคล้องกับหลักธรรมใด สถานการณ์ที่ 1 สถานการณ์ที่ 2 สถานการณ์ที่ 3 ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาโดยครูใช้คำถาม และสรุปการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนเป็นแผนภาพลงบน กระดาน ดังนี้ หน้าที่ของพลเมืองดีจะต้องปฏิบัติตนอย่างไรบ้าง ธีรพงษ์คิดค้นวิธีการกำจัดศัตรูพืช โดยการใช้สมุนไพรแทนการใช้สารเคมี ขนิษฐาแสดงความเคารพครูโดยการไหว้ด้วยความนอบน้อมอยู่เสมอ ปกรณ์ร่วมมือทำงานกลุ่มกับเพื่อน ๆ โดยความเต็มใจ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ ส่วนรวม

ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ หน้าที่ของพลเมืองดี สมาชิกทุกคนควรปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ตามระเบียบทางสังคม และกฎหมาย เพื่อให้เกิดความสงบสุขขึ้นในสังคม ขั้นตรวจสอบผล 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ หน้าที่ของพลเมืองดีมีลักษณะอย่างไรนักเรียน ทำใบงานที่ 16 เรื่อง หน้าที่และลักษณะของพลเมืองดีและสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. นำเสนอหน้าที่ของพลเมือง ดี 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกหน้าที่ของพลเมือง ดี 1. ใบงานที่ 14 เรื่อง หน้าที่และ ลักษณะของพลเมืองดีและสังเกต พฤติกรรมของนักเรียนในการเข้า ร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. เห็นคุณค่าของการปฏิบัติ ตนเป็นพลเมืองดีของสังคม 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) แบบสำรวจ การปฏิบัติตนตามหน้าที่ของพลเมืองดี 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)

ใบงานที่14 เรื่อง หน้าที่และลักษณะของพลเมืองดี คำสั่ง ให้นักเรียนยกตัวอย่างการทำหน้าที่ของพลเมืองดี และบันทึกข้อมูลลงในแบบบันทึก 1. นักเรียนปฏิบัติหน้าที่เป็นพลเมืองดีโดย ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2. การปฏิบัติดังกล่าวก่อให้เกิดประโยชน์อย่างไร ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3. ถ้านักเรียนไม่ปฏิบัติจะก่อให้เกิดผลอย่างไร ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ แบบบันทึกการทำหน้าที่พลเมืองดี

สัปดาห์ที่ 19 โรงเรียนขจรเกียรติโคกกลอย แผนการจัดการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษาประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ป.5/2 เสนอวิธีการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือผู้อื่นจากการละเมิดสิทธิเด็ก 2. สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด การละเมิดสิทธิเด็กเป็นการทำผิดกฎหมาย เด็กที่ถูกละเมิดสิทธิต้องได้รับความคุ้มครองตามสิทธิขั้นพื้นฐานตามกฎหมาย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ยกตัวอย่างการละเมิดสิทธิเด็ก และนำเสนอแนวทางปกป้องคุ้มครองเด็ก (K) 2. จำแนกการละเมิดสิทธิเด็ก และหาแนวทางปกป้องคุ้มครองเด็ก (P) 3. สนใจศึกษาแนวทางปกป้องคุ้มครองเด็กที่ถูกละเมิดสิทธิ (A) 4. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กในสังคมไทย พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 5. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ 1 ขั้นน า ขั้นสำรวจค้นหา 1. ครูอ่านสถานการณ์เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิเด็กให้นักเรียนฟัง ภาคเรียนที่………..… /…………….. ชื่อผู้สอน………………..………………………………………. กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 1 คาบ หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิทธิเด็กและการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กในสังคมไทย เรื่อง สิทธิเด็กและการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กในสังคมไทย

ขั้นสอน ขั้นสำรวจค้นหา 1. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) เด็กในสถานการณ์ถูกละเมิดสิทธิในด้านใดบ้าง อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ สิทธิที่จะมีชีวิต เพราะถูกทำร้าย ร่างกาย) 2) เด็กที่ถูกละเมิดสิทธิได้รับการช่วยเหลืออย่างไร (ได้รับการดูแลจากมูลนิธิคุ้มครองเด็ก) 3) นักเรียนจะมีแนวทางในการช่วยเหลือเด็กที่ถูกละเมิดในสถานการณ์ดังกล่าว อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ แจ้ง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เข้ามาช่วยเหลือเด็กที่ถูกละเมิดสิทธิ) 4) นักเรียนจะมีแนวทางป้องกันตนเองไม่ให้ถูกละเมิดสิทธิเหมือนในสถานการณ์ดังกล่าวอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ไม่พูดคุยกับคนแปลกหน้าและแจ้งผู้ใหญ่ให้ทราบเรื่องเมื่อเห็นเหตุการณ์ผิดปกติ) ขั้นอธิบายความเข้าใจ 1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 4 กลุ่ม แสดงบทบาทสมมุติเกี่ยวกับสิทธิเด็ก และออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน กลุ่มที่ 1 สิทธิที่จะมีชีวิต กลุ่มที่ 2 สิทธิที่จะได้รับการปกป้อง กลุ่มที่ 3 สิทธิที่จะได้รับการพัฒนา กลุ่มที่ 4 สิทธิที่จะมีส่วนร่วม 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปประโยชน์ของการได้รับสิทธิเด็ก โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ 1) สิทธิเด็กมีประโยชน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เด็กได้รับความคุ้มครองอย่างเป็นธรรมป้องกันการละเมิดสิทธิ เด็ก) 3. ให้นักเรียนร่วมกันนำเสนอแนวทางปกป้องคุ้มครองเด็กที่ถูกละเมิดสิทธิ โดยสรุปเป็นแผนภาพ ขั้นสรุป ขั้นขยายความเข้าใจ และ ไม่ให้รับประทานอาหาร หลังจากตรวจค้นบ้าน ตำรวจได้พบเด็กจำนวน 5 คน ซึ่งมีร่างกายซูบผอม และมีร่องรอย ของการถูกทำร้ายร่างกาย ตำรวจได้จับกุมตัวเจ้าของบ้าน ซึ่งให้การว่าได้ชักชวนเด็กเร่ร่อนให้มาทำงาน ซึ่งบอกเด็กว่า เป็นงานที่มีรายได้ดี หลังจากนั้นจึงกักขังเด็กที่มาทำงานไว้และคิดว่าคงจะไม่มีใครสนใจจะตามหาเด็กเร่ร่อนที่หายตัวไป หลังจากนั้นตำรวจได้นำตัวเด็กส่งมูลนิธิคุ้มครองเด็กเพื่อดำเนินการช่วยเหลือขั้นต่อไป ตำรวจได้นำกำลังเข้าตรวจค้นบ้านหลังหนึ่งซึ่งได้รับแจ้งว่ามีการนำเด็กมาเป็นแรงงานเพื่อผลิตตุ๊กตา โดยบังคับให้ เด็กผลิตตุ๊กตาให้ได้อย่างน้อยคนละ 20 ตัวต่อวัน เด็กที่ไม่สามารถผลิตตุ๊กตาได้ตามเป้าจะถูกทำร้ายร่างกายด้วยการทุบตี

1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้การละเมิดสิทธิเด็กเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย เด็กย่อมได้รับความคุ้มครอง ตามกฎหมาย เมื่อถูกละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน 4 ประการ นักเรียนทำใบงานที่ 15 เรื่อง สิทธิเด็กและการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กใน สังคมไทย ขั้นตรวจสอบผล นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ นักเรียนมีแนวทางป้องกันตนเองไม่ให้ถูกละเมิดสิทธิเด็ก ได้อย่างไร ครูตรวจใบงานทื่ 15 เรื่อง สิทธิเด็กและการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กในสังคมไทยและสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนใน การเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 6. การวัดและประเมินผล การวัดและประเมิน จุดประสงค์ วิธีการวัดผล เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผล ความรู้ความเข้าใจ (K) 1. ยกตัวอย่างการละเมิดสิทธิ เด็ก และนำเสนอแนวทาง ปกป้องคุ้มครองเด็ก 1. คำถามกระตุ้นความคิด 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน ทักษะ / กระบวนการ (P) 2. จำแนกการละเมิดสิทธิเด็ก และหาแนวทางปกป้อง คุ้มครองเด็ก 1. ใบงานที่ 15 เรื่อง สิทธิเด็ก และการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็ก ในสังคมไทย 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน คุณลักษณะนิสัย (A) 3. สนใจศึกษาแนวทาง ปกป้องคุ้มครองเด็กที่ถูก ละเมิดสิทธิ 1. สังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม 70% ขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ การประเมิน 7. สื่อ / แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1) สถานการณ์ข่าวการละเมิดสิทธิเด็ก 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) อินเทอร์เน็ต 8. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ………………………………………………………ครูผู้สอน ลงชื่อ………………………………………………………ฝ่ายวิชาการ (……………………………………………………) (……………………………………………………) ลงชื่อ………………………………………………………ผู้บริหาร (……………………………………………………)