knLcefYa0ohkCC39kX2g3joV8Eg0RqHyXwNgi7P1

Guidelines for OIT

2022

ขอแนะนําการเปดเผยขอมูลสาธารณะ
สําหรับองคกรปกครองสวนทองถ่ิน
ประจําปง บประมาณ พ.ศ. 2565

สำนกั พัฒนาและสงเสรมิ ธรรมาภิบาล
สำนักงานคณะกรรมการปองกันและปราบปรามการทจุ รติ แหงชาติ

Guidelines for OIT 2022 1

2 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�น่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

“ เปิิดเผย โปร่ง่ ใส 3
ตรวจสอบได้้
”Guidelines for OIT 2022

Guidelines for OIT 2022
ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้อ้ มููลสาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�่น
ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ข้้อมููลทางบรรณานุกุ รมของสำนักั หอสมุดุ แห่ง่ ชาติิ
National Library of Thailand Cataloging in Publication Data
สำนักั พััฒนาและส่ง่ เสริมิ ธรรมาภิิบาล.
Guidelines for OIT 2022 : ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น
ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565.-- นนทบุรุ ีี : สำนักั งานคณะกรรมการป้อ้ งกันั และปราบปรามการทุจุ ริติ แห่ง่ ชาติิ
(สำนัักงาน ป.ป.ช.), 2565.
150 หน้้า.
1. การเปิิดเผยข้้อมูลู . 2. การปกครองท้อ้ งถิ่่น� . I. ชื่อ่� เรื่�อ่ ง.
352.14
ISBN 978-616-8280-09-6

จัดั ทำโดย สำนัักงานคณะกรรมการป้อ้ งกันั และปราบปรามการทุุจริติ แห่่งชาติิ (สำนักั งาน ป.ป.ช.)
สำนักั พััฒนาและส่่งเสริิมธรรมาภิบิ าล
เลขที่่� 361 ถนนนนทบุุรีี ตำบลท่า่ ทราย อำเภอเมืืองนนทบุรุ ีี จัังหวัดั นนทบุุรีี 11000
โทรศััพท์์ 0 2528 4800 ต่่อ 7121, 7122 โทรสาร 02 528 4038
เว็็บไซต์์ www.nacc.go.th
เลขมาตรฐานสากลประจำหนัังสืือ ISBN 978-616-8280-09-6

ที่ป่� รึกึ ษา พลเอก บุณุ ยวัจั น์ ์ เครืือหงส์์ กรรมการป้อ้ งกันั และปราบปรามการทุุจริติ แห่ง่ ชาติิ
นายอุุทิศิ บััวศรี ี รองเลขาธิกิ ารคณะกรรมการ ป.ป.ช.

ผู้้�จัดั ทำ บรรณาธิิการที่่�ปรึกึ ษา นายบุุญแสง ชีีระภากร ผู้้�ช่่วยเลขาธิิการคณะกรรมการ ป.ป.ช.
นางจงกลณี ี กมลวิิเศษกุลุ ผู้�อำนวยการสำนักั พัฒั นาและส่่งเสริิมธรรมาภิบิ าล
บรรณาธิิการบริิหาร นางภััทริยิ า เมฆวณิชิ ย์ ์ ผู้�อำนวยการกลุ่�มส่ง่ เสริิมธรรมาภิบิ าลภาครัฐั
บรรณาธิิการ นายสกลเกีียรติ ิ ศานติินิริ ัันดร เจ้า้ พนัักงานป้อ้ งกัันการทุจุ ริติ ชำนาญการ
ผู้้�ช่ว่ ยบรรณาธิิการ นายสุุทััศน์ ์ สมน้้อย เจ้้าพนัักงานป้้องกันั การทุจุ ริติ ชำนาญการ
นายพรเวช มั่่น� ไทรทอง เจ้้าพนักั งานป้อ้ งกัันการทุุจริิตชำนาญการ

เอกสารเล่่มนี้้�จััดทำขึ้น�้ ด้ว้ ยงบประมาณแผ่น่ ดินิ “ห้า้ มจำหน่า่ ย”
สามารถดาวน์โ์ หลดเอกสารดิิจิทิ ััลฉบับั นี้้ไ� ด้้

ดาวน์์โหลดที่น�่ ี่�่

4 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�่น ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

คำ� น�ำ
ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น ประจำปีี
งบประมาณ พ.ศ. 2565” (Guidelines for OIT 2022) จััดทำขึ้�้นโดยมีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อส่่งเสริิม
ให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นได้้เข้้าใจถึึงหลัักการและความสำคััญของการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ
ตลอดจนเกิิดการปรัับกระบวนทััศน์์ในการดำเนิินงานขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นให้้ตระหนัักถึึง
การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะเพื่อ่� ความโปร่ง่ ใส ตรวจสอบได้ ้ อันั เป็น็ กลไกสำคัญั ประการหนึ่่ง� ในการส่ง่ เสริมิ
ธรรมาภิบิ าลและพัฒั นาระบบป้อ้ งกันั การทุจุ ริติ ขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� โดยมุ่�งหมายให้คู้่�มือฉบับั นี้้�
เป็น็ เครื่อ่� งมืือในการแนะนำการดำเนินิ งานขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ เพื่อ�่ ยกระดับั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู
สาธารณะให้้เกิิดความโปร่่งใสเกิิดประโยชน์์สููงสุุดต่่อประชาชน โดยนำเสนอข้้อแนะนำ/แนวทางในการ
เปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะ (Open Data Integrity and Transparency Assessment : OIT) ตามตััวชี้ว� ัดั
ที่่� 9 การเปิิดเผยข้อ้ มููล (ประกอบด้ว้ ย ข้อ้ มููลพื้้น� ฐาน การบริิหารงาน การบริิหารงบประมาณ การบริหิ าร
และพััฒนาทรััพยากรบุุคคล และการส่่งเสริิมความโปร่่งใส) และตััวชี้�วััดที่่� 10 การป้้องกัันการทุุจริิต
(ประกอบด้้วย การดำเนิินการเพื่�่อป้้องกัันการทุุจริิต และมาตรการภายในเพื่่�อป้้องกัันการทุุจริิต)
ภายใต้้การประเมิินคุุณธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของหน่่วยงานภาครััฐ (Integrity and
Transparency Assessment หรืือ ITA) ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
สำนักั งาน ป.ป.ช. หวังั เป็น็ อย่า่ งยิ่ง� ว่า่ คู่่�มืือฉบับั นี้้จ� ะเป็น็ ประโยชน์ต์ ่อ่ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่�
ในการนำไปประยุุกต์์ใช้้เป็็นแนวทางการพััฒนาระบบป้้องกัันการทุุจริิตผ่่านกลไกการเปิิดเผยข้้อมููล
สาธารณะ รวมถึึงส่่งผลต่อ่ การยกระดับั ผลการประเมินิ ITA ขององค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่น� ต่่อไป

คณะผู้้�จััดทำ
ธันั วาคม 2564

Guidelines for OIT 2022 5

ส่ว่ นที่�่ 1 องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�น่ กัับการเปิดิ เผยข้อ้ มููลสาธารณะ หน้า้
1.1 ทำไมองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�นต้อ้ ง “เปิิดเผยข้้อมูลู สู่�สาธารณะ” 7
1.2 “หลักั การพื้้น� ฐาน” ในการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะขององค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น่� 7
1.3 สถานการณ์ก์ ารเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะของท้อ้ งถิ่่น� ไทย กัับเป้า้ หมาย “ความโปร่่งใส” 8
ที่่�ต้้องไปให้้ถึึง 9

ส่่วนที่�่ 2 การดำเนิินการเพื่อ�่ ยกระดัับการเปิิดเผยข้อ้ มููลสาธารณะ 13
สำหรัับองค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ 13
2.1 ความเข้า้ ใจเบื้้อ� งต้น้ เกี่�ยวกับั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะตามแบบวััด OIT 14
2.2 ประเด็็นปััญหาการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะตามแบบวัดั OIT 14
2.3 ข้้อแนะนำการดำเนินิ การเพื่�่อยกระดัับการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ

ส่่วนที่่� 3 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่�น 20
3.1 ข้้อแนะนำการเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะ ตามตััวชี้ว� ัดั ของการประเมินิ ITA 22
ตััวชี้�วััดที่่� 9 การเปิิดเผยข้อ้ มูลู 22
ตััวชี้�วััดย่อ่ ยที่่� 9.1 ข้อ้ มููลพื้้�นฐาน 22
ตัวั ชี้ว� ัดั ย่อ่ ยที่่� 9.2 การบริิหารงาน 40
ตัวั ชี้�วััดย่่อยที่่� 9.3 การบริิหารเงิินงบประมาณ 64
ตััวชี้�วััดย่่อยที่่� 9.4 การบริหิ ารและพัฒั นาทรััพยากรบุคุ คล 82
ตััวชี้�วััดย่่อยที่่� 9.5 การส่่งเสริิมความโปร่ง่ ใส 94
ตััวชี้�วััดที่่� 10 การป้้องกัันการทุจุ ริิต 106
ตััวชี้�วััดย่อ่ ยที่่� 10.1 การดำเนิินการเพื่�อ่ ป้้องกัันการทุจุ ริติ 106
ตััวชี้�วััดย่่อยที่่� 10.2 มาตรการภายในเพื่�่อป้อ้ งกัันการทุจุ ริิต 128
3.2 เทคนิิคการตอบแบบวััด OIT ผ่่านระบบ ITAS 134

ส่่วนที่่� 4 สื่อ่� การเรีียนรู้�ธรรมาภิบิ าลเพื่่�อยกระดัับผลการประเมิิน ITA 140
สำหรัับองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น�่

บรรณานุกุ รม 142

ภาคผนวก 144

6 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่น�่ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ส่่วนที่�่ องค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�น
กับั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ
1

1.1 ทำำ�ไมองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่�นต้้อง “เปิดิ เผยข้้อมููลสู่่�สาธารณะ”

องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นเป็็นหน่่วยงานของรััฐตามการจััดระเบีียบบริิหารราชการส่่วนท้้องถิ่่�น มีีอำนาจหน้้าที่่�
รับั ผิดิ ชอบการจััดบริกิ ารสาธารณะขั้�นพื้้�นฐานให้้แก่่ประชาชนในแต่่ละท้้องถิ่่น� การดำเนิินงานขององค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�น
ล้้วนมีีความใกล้้ชิิดและมีีผลกระทบโดยตรงกัับวิิถีีชีีวิิตของประชาชนในพื้้�นที่่� ซึ่่�งประชาชนมีีความคาดหวัังให้้องค์์กรปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่่�นบริิหารงานและปฏิิบััติิหน้้าที่่�ด้้วยความสุุจริิต เปิิดเผย โปร่่งใส ตรวจสอบได้้ ดัังนั้้�น องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น
จึึงมีีหน้้าที่่�ประการสำคััญในการดำเนิินงานด้้วย “ความโปร่่งใส” เพื่�่อให้้เกิิดความเชื่่�อมั่่�นและความไว้้วางใจจากประชาชน
โดยมีกี ลไกที่่ส� ำคัญั คืือ “การเปิิดเผยข้อ้ มูลู ข่่าวสาร” ของหน่ว่ ยงาน เพื่อ่� ให้้สาธารณชนได้้รัับทราบ
รัฐั ธรรมนูญู แห่ง่ ราชอาณาจัักรไทย มาตรา 59 กำหนดเป็น็ หน้้าที่่ข� องรััฐในการเปิดิ เผยข้้อมููลข่่าวสาร โดยกำหนดให้้
“รััฐต้อ้ งเปิดิ เผยข้้อมูลู หรืือข่า่ วสารสาธารณะในครอบครองของหน่่วยงานของรัฐั ที่ม�่ ิิใช่ข่ ้้อมูลู เกี่่�ยวกับั ความมั่่น� คงของรัฐั
หรืือเป็็นความลัับของทางราชการตามที่่�กฎหมายบััญญััติิ และต้้องจััดให้้ประชาชนเข้้าถึึงข้้อมููลหรืือข่่าวสารดัังกล่่าวได้้
โดยสะดวก”
อีีกทั้้�ง มาตรา 253 ยัังได้้เน้้นย้้ำถึึงการสร้้างความโปร่่งใสในการดำเนิินงานขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นที่่�จะต้้อง
เปิิดเผยข้้อมููลข่่าวสารต่่อสาธารณชนด้้วย โดยกำหนดให้้ “ในการดำเนิินงาน ให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น สภาท้้องถิ่่�น
และผู้�บริิหารท้้องถิ่่�นเปิิดเผยข้้อมููลและรายงานผลการดำเนิินงานให้้ประชาชนทราบ รวมตลอดทั้้�งมีีกลไกให้้ประชาชน
ในท้อ้ งถิ่่�นมีีส่ว่ นร่่วมด้้วย”
ยิ่�งไปกว่่านั้้�นในปััจจุุบัันที่่�เทคโนโลยีีได้้เข้้ามาเป็็นส่่วนหนึ่่�งของวิิถีีชีีวิิตของประชาชน องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น
พึึงต้้องพััฒนาการบริิหารงานไปสู่่�การเป็็นองค์์กรดิิจิิทััลที่่�สามารถสนองตอบต่่อความต้้องการ ปััญหาและความเดืือดร้้อน
ของประชาชนอย่า่ งทันั ท่ว่ งทีี เพื่อ�่ อำนวยความสะดวกให้ป้ ระชาชนสามารถติดิ ต่อ่ /ขอรับั บริกิ าร/ค้น้ หาข้อ้ มูลู ขององค์ก์ รปกครอง
ส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ได้ใ้ นทุกุ ที่่ท� ุกุ เวลา โดยพระราชบัญั ญัตั ิกิ ารบริหิ ารงานและการให้บ้ ริกิ ารภาครัฐั ผ่า่ นระบบดิจิ ิทิ ัลั พ.ศ. 2562 มาตรา 17
ได้ก้ ำหนด “ให้ห้ น่ว่ ยงานของรัฐั จัดั ทำข้อ้ มูลู ที่ต่� ้อ้ งเปิดิ เผยตามกฎหมายว่า่ ด้ว้ ยข้อ้ มูลู ข่า่ วสารของราชการในรูปู แบบดิิจิิทัลั
ต่่อสาธารณะ โดยต้้องให้้ประชาชนทั่่�วไปสามารถเข้้าถึึงได้้อย่่างเสรีีโดยไม่่เสีียค่่าใช้้จ่่าย และสามารถนำไปเผยแพร่่
ใช้ป้ ระโยชน์์ หรืือพัฒั นาบริิการและนวัตั กรรมในรูปู แบบต่า่ งๆ ได้”้ ดังั นั้้น� องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� จึึงมีหี น้า้ ที่่ใ� นการพัฒั นา
ช่่องทางสำหรัับเปิิดเผยข้้อมููลข่่าวสารเพื่�่อให้้สาธารณชนได้้รัับทราบ โดยเฉพาะอย่่างยิ่�งในการพััฒนาและปรัับปรุุงเว็็บไซต์์
ของหน่่วยงานให้้มีีความทัันสมััย และดำเนิินการเปิิดเผยข้้อมููลข่่าวสารในรููปแบบดิิจิิทััลบนเว็็บไซต์์หลัักของหน่่วยงานให้้เป็็น
ปััจจุุบััน กล่่าวอีีกนััยหนึ่่�งคืือ เว็็บไซต์์ของหน่่วยงานเปรีียบเสมืือนที่่�ทำการบนโลกออนไลน์์ ซึ่่�งองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น
พึึงต้อ้ งพัฒั นาให้ม้ ีเี สถียี รภาพ มีคี วามทันั สมัยั และมีกี ารปรับั ปรุงุ ข้อ้ มูลู ข่า่ วสารบนเว็บ็ ไซต์ใ์ ห้ถ้ ูกู ต้อ้ ง เป็น็ ปัจั จุบุ ันั อยู่�ตลอดเวลา
“การเปิิดเผยข้้อมููลข่่าวสาร” จึึงเป็็นหน้้าที่่�พื้้�นฐานตามกฎหมายที่่�องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นต้้องดำเนิินการ
ทั้้ง� นี้้� เพื่อ่� ให้เ้ กิดิ ความโปร่ง่ ใส แสดงถึึงความรับั ผิดิ ชอบต่อ่ การปฏิบิ ัตั ิหิ น้า้ ที่่ � รวมทั้้ง� เป็น็ การสร้า้ งการมีสี ่ว่ นร่ว่ มให้ป้ ระชาชนได้ร้ ่ว่ ม
ตรวจสอบและแสดงความคิดิ เห็็นต่อ่ การดำเนิินงานขององค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�่น อัันจะก่อ่ ให้้เกิิดความเชื่่อ� มั่่�นและไว้้วางใจ
จากประชาชนในพื้้�นที่่ต� ่อ่ การบริิหารงานและปฏิิบัตั ิหิ น้า้ ที่่ข� ององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่ ได้้ดียีิ่ง� ขึ้�้น

Guidelines for OIT 2022 7

1.2 “หลักั การพื้�น้ ฐาน” ในการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่น�

“ข้อ้ มูลู ข่า่ วสารสาธารณะ” คืือ ข้อ้ มูลู ข่า่ วสารของราชการที่เ�่ ปิดิ เผยเป็น็ การทั่่ว� ไปโดยที่ป่� ระชาชนไม่ต่ ้อ้ งร้อ้ งขอ1
หรืืออาจกล่า่ วได้ว้ ่า่ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ ง “เปิดิ เผยข้อ้ มูลู เป็น็ หลักั ปกปิดิ เป็น็ ข้อ้ ยกเว้น้ ” ซึ่่ง� ข้อ้ มูลู ข่า่ วสารสาธารณะ
ตามที่่�พระราชบััญญััติิข้้อมููลข่่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 กำหนดไว้้ คืือ ข้้อมููลข่่าวสารที่่�หน่่วยงานต้้องนำไปลงพิิมพ์์
ในราชกิจิ จานุเุ บกษา ตามมาตรา 7 เช่น่ โครงสร้า้ ง อำนาจหน้้าที่่� สถานที่่�ติิดต่่อ กฎ/ระเบีียบที่่�เกี่ย� วข้อ้ ง เป็น็ ต้้น และข้้อมูลู
ข่่าวสารที่่�หน่่วยงานของรััฐต้้องจััดให้้มีีไว้้เพื่่�อให้้ประชาชนเข้้าตรวจดููได้้ ตามมาตรา 9 เช่่น ผลการพิิจารณาที่่�มีีผลโดยตรง
ต่อ่ เอกชน แผนงาน โครงการ และงบประมาณรายจ่่ายประจำปี ี คู่่�มืือหรืือคำสั่ง� เกี่ย� วกับั วิิธีกี ารปฏิิบััติิงานของเจ้า้ หน้า้ ที่่�ของรััฐ
เป็็นต้น้
จากคำนิิยามข้้างต้้น สะท้้อนให้้เห็็นหลัักการสำคััญว่่า “องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นจะต้้องเปิิดเผยข้้อมููลเป็็นปกติิ
(Default) ในรูปู แบบที่ป่� ระชาชนสามารถนำไปใช้ไ้ ด้ท้ ันั ทีีโดยไม่ต่ ้้องร้อ้ งขอ (Open system, Open access)” ซึ่่ง� หลััก
ดัังกล่่าวเป็็นหนึ่่�งในหลัักการพััฒนาระบบราชการ 4.0 ที่่�มุ่�งหมายให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นมีีระบบราชการที่่�เปิิดกว้้าง
มีีความเปิดิ เผยโปร่ง่ ใสในการทำงาน โดยบุคุ คลภายนอกสามารถเข้า้ ถึึงข้อ้ มูลู ข่่าวสารและสามารถเข้้ามาตรวจสอบการทำงาน
ขององค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�นได้2้
นอกจากนี้้� ในการเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะบนเว็็บไซต์์ขององค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ประกาศคณะกรรมการพัฒั นา
รัฐั บาลดิจิ ิทิ ัลั เรื่อ�่ ง มาตรฐานและหลักั เกณฑ์ก์ ารเปิดิ เผยข้อ้ มูลู เปิดิ ภาครัฐั ในรูปู แบบข้อ้ มูลู ดิจิ ิทิ ัลั ต่อ่ สาธารณะ ได้ก้ ำหนดนิยิ าม
ของ “ข้้อมููลเปิิดภาครััฐ” (Open Government Data) ว่่าเป็็นข้้อมููลที่่�หน่่วยงานของรััฐต้้องเปิิดเผยต่่อสาธารณะ
ตามกฎหมายข้้อมููลข่่าวสารของราชการในรููปแบบข้้อมููลดิิจิิทััล โดยจะต้้องเป็็นข้้อมููลที่่�ประชาชน “สามารถเข้้าถึึงและใช้้ได้้
อย่า่ งเสรีี ไม่จ่ ำกัดั แพลตฟอร์ม์ ไม่่เสีียค่่าใช้้จ่่าย เผยแพร่่ ทำซ้้ำ หรืือใช้้ประโยชน์ไ์ ด้โ้ ดยไม่่จำกัดั วัตั ถุุประสงค์์”3
ทั้้�งนี้้� องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นควรคำนึึงถึึงคุุณลัักษณะของข้้อมููลที่่�จะนำมาเปิิดเผยสู่�สาธารณะด้้วย4 โดยข้้อมููล
ดังั กล่่าวจะต้อ้ งมีลี ัักษณะเป็็นข้อ้ มูลู ที่่ม� ีคี วามครบถ้ว้ น “สมบูรู ณ์”์ (Complete) พร้อ้ มใช้้งาน และไม่่มีีข้อ้ มูลู ส่ว่ นหนึ่่�งส่่วนใด
ขาดหายไป รวมทั้้�งต้้องไม่่เป็็นข้้อมููลส่่วนบุุคคล ข้้อมููลความมั่่�นคง หรืือมีีข้้อยกเว้้นในการเปิิดเผยข้้อมููล “เป็็นปััจจุุบััน”
(Timely) มีีการปรัับปรุุงข้้อมููลและเปิิดเผยในเวลาเร็็วที่่�สุุดเท่่าที่่�เป็็นไปได้้ “เข้้าถึึงได้้ง่่าย” (Accessible) โดยผู้้�มีีส่่วนได้้
ส่่วนเสีียทั้้�งภายในและภายนอกหน่่วยงานสามารถค้้นหา เข้้าถึึง เข้้าใช้้งานข้้อมููลได้้โดยง่่าย หลากหลายช่่องทางผ่่านเว็็บไซต์์
ของหน่ว่ ยงานหรืือสื่อ่� สังั คมออนไลน์ข์ องหน่ว่ ยงาน เป็น็ ต้น้ รวมถึึงควรจัดั ทำข้อ้ มูลู ในลักั ษณะหรืือรูปู แบบที่่ค� อมพิวิ เตอร์ส์ ามารถ
ประมวลผลได้้ หรืือ “อ่่านได้้ด้้วยเครื่�่อง” (Machine-readable) โดยผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียทั้้�งภายในและภายนอกสามารถ
นำข้อ้ มูลู ดัังกล่า่ วไปใช้ง้ านต่่อได้้ เช่น่ ไฟล์ส์ กุลุ CSV หรืือ XLSX เป็็นต้น้ โดยเฉพาะอย่่างยิ่�งข้้อมูลู ที่่�เกี่�ยวข้อ้ งกัับงบประมาณ
การจััดซื้�อจััดจ้้าง และข้้อมููลทางสถิิติิหรืือตััวเลข เพื่่�อนำไปสู่่�การปรัับปรุุงและพััฒนาหน่่วยงาน และเป็็นการสนัับสนุุน

1สำนัักงานคณะกรรมการข้้อมููลข่่าวสารของราชการ, ข้้อมููลข่่าวสารสาธารณะตามพระราชบััญญััติิข้้อมููลข่่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540
(ซีแี อนด์์เอ็น็ บุ๊๊ค� , 2561) 6.
2สำนัักงานคณะกรรมการพััฒนาระบบราชการ, “คู่่�มืือการประเมิินสถานะของหน่่วยงานภาครััฐในการเป็็นระบบราชการ 4.0”
<https://www.opdc.go.th/content/Mjc3Mg>, สืืบค้้นเมื่�่อ 22 มกราคม 2564.
3ข้อ้ 2 ของประกาศคณะกรรมการพััฒนารัฐั บาลดิิจิทิ ััล เรื่อ�่ ง มาตรฐานและหลัักเกณฑ์์การเปิิดเผยข้้อมูลู เปิดิ ภาครััฐในรูปู แบบข้อ้ มููลดิจิ ิิทัลั
ต่อ่ สาธารณะ
4คณะกรรมการพััฒนารััฐบาลดิิจิิทััล ได้้ประกาศมาตรฐานรััฐบาลดิิจิิทััลว่่าด้้วยแนวทางการเปิิดเผยข้้อมููลเปิิดภาครััฐในรููปแบบดิิจิิทััล
ต่่อสาธารณะ โดยกำหนดคุณุ ลัักษณะของข้้อมูลู เปิิดภาครััฐ 10 ประการ ได้้แก่่ สมบูรู ณ์์ (Complete) ปฐมภููมิิ (Primary) เป็็นปััจจุบุ ันั (Timely)
เข้้าถึึงได้ง้ ่า่ ย (Accessible) อ่า่ นได้้ด้้วยเครื่่�อง (Machine-readable) ไม่่เลืือกปฏิิบััติิ (Non-discriminatory) ไม่จ่ ำกัดั สิทิ ธิิ (Non-proprietary)
ปลอดสิิทธิิในทรัพั ย์์สิินทางปัญั ญา (License-free) คงอยู่่�ถาวร (Permanence) ไม่ม่ ีคี ่า่ ใช้จ้ ่า่ ย (Free of charge)
8 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มููลสาธารณะสำหรับั องค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

และส่่งเสริิมให้้ประชาชนทั่่�วไปหรืือสาธารณชนสามารถใช้้ประโยชน์์จากข้้อมููลที่่�องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นเผยแพร่่ได้้ง่่าย
ยิ่ง� ขึ้้น� อีีกด้้วย5
กล่่าวโดยสรุุปคืือ การเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นในช่่องทางต่่างๆ โดยเฉพาะอย่่างยิ่�ง
บนเว็็บไซต์ข์ องหน่่วยงาน องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�น่ จำเป็็นต้อ้ งคำนึึงถึึงหลักั การต่่างๆ ที่่�ได้้กล่่าวมาข้า้ งต้น้ รวมถึึงคุุณภาพ
ของข้อ้ มูลู ข่า่ วสาร ความง่า่ ยและความสะดวกในการเข้า้ ถึึงข้อ้ มูลู ข่า่ วสารของประชาชนด้ว้ ย เพื่อ�่ ให้ก้ ารเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะนั้้น�
จะสามารถก่อ่ ให้้เกิดิ ประโยชน์์แก่่ประชาชนได้้อย่า่ งแท้้จริิง

1.3 สถานการณ์์การเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะของท้อ้ งถิ่�่นไทย กัับเป้้าหมาย “ความโปร่่งใส” ที่ต่� ้อ้ งไปให้้ถึึง

ยุุทธศาสตร์์ชาติิ (พ.ศ. 2561 - 2580) ได้้กำหนดให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นต้้องมีีการพััฒนาและปรัับระบบ
การบริหิ ารจััดการให้้ไปสู่่�เป้า้ หมายที่่ส� ำคัญั คืือ “การเป็็นหน่ว่ ยงานภาครัฐั ที่่ม� ีคี วามโปร่ง่ ใส ปลอดจากการทุจุ ริติ และประพฤติิ
มิิชอบ” ด้้วยการปรัับเปลี่่�ยนองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นให้้เป็็นภาครััฐที่่�เปิิดกว้้าง มีีความเปิิดเผย โปร่่งใสในการทำงาน
เปิิดโอกาสให้้บุุคคลภายนอกสามารถเข้้าถึึงข้้อมููลข่่าวสารของทางราชการ มีีส่่วนร่่วมในการดำเนิินการ ตลอดจนสามารถ
ตรวจสอบการทำงานขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�น่ ได้้ อาจกล่่าวได้ว้ ่า่ กลไกสำคัญั ในการพัฒั นาองค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่น�
ไปสู่่�เป้้าหมาย “ความโปร่ง่ ใส” ดังั กล่า่ วคืือ “การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ”
กลไกในการยกระดับั “การเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะ” เพื่อ่� สร้้างความโปร่่งใสขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่�นที่่�สำคััญ
ประการหนึ่่ง� คืือ การประเมินิ “แบบวัดั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ (Open Data Integrity and Transparency Assessment
หรืือ OIT)” ซึ่่�งเป็็นหนึ่่�งในเครื่�่องมืือของ “การประเมิินคุุณธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของหน่่วยงานภาครััฐ”
(Integrity and Transparency Assessment : ITA) อัันเป็็นมาตรการในการป้อ้ งกันั การทุุจริิตเชิิงรุุกที่่�มุ่�งหมายให้ห้ น่่วยงาน
ภาครััฐทุุกแห่่งมีีการพััฒนาและยกระดัับการบริิหารจััดการให้้เป็็นไปอย่่างมีีธรรมาภิิบาล มีีคุุณธรรมและความโปร่่งใส
และปราศจากการทุุจริิต โดยการประเมิิน ITA ประกอบด้้วย 10 ตััวชี้�วััด ผ่่าน 3 เครื่่�องมืือสำคััญ ได้้แก่่ แบบวััดการรัับรู้�
ของผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ภายใน (IIT) แบบวัดั การรับั รู้้�ของผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ภายนอก (EIT) และแบบวัดั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ
(OIT) โดยแผนแม่บ่ ทภายใต้ย้ ุทุ ธศาสตร์์ชาติ ิ ประเด็็น การต่่อต้า้ นการทุจุ ริิตและประพฤติิมิิชอบ ได้้กำหนดเป็็นตััวชี้ว� ัดั ที่่ส� ำคัญั
คืือ ในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565 ร้อ้ ยละ 80 ของหน่ว่ ยงานภาครััฐที่่�เข้้ารับั การประเมินิ ITA ต้อ้ งมีผี ลการประเมิินผ่่านเกณฑ์์ที่่�
85 คะแนนขึ้น้� ไป และภายในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2580 หน่ว่ ยงานภาครัฐั ทุกุ แห่ง่ ที่่เ� ข้า้ รับั การประเมินิ ITA ต้อ้ งมีผี ลการประเมินิ
ผ่่านเกณฑ์์ที่่� 90 คะแนนขึ้น�้ ไป

ตัวั ชี้้ว� ััด ค่า่ เป้า้ หมาย
ปีี 2561 - 2565 ปีี 2566 - 2570 ปีี 2571 - 2575 ปีี 2576 - 2580
ร้อ้ ยละ
ของหน่ว่ ยงาน ร้อ้ ยละ 80 ร้อ้ ยละ 100 ร้อ้ ยละ 80 ร้้อยละ 100
ที่�่ผ่่านเกณฑ์์ (85 คะแนนขึ้�้นไป) (85 คะแนนขึ้้น� ไป) (90 คะแนนขึ้น�้ ไป) (90 คะแนนขึ้�น้ ไป)
การประเมิิน ITA

5เอกสารรายละเอียี ดการประเมินิ คุณุ ธรรมและความโปร่ง่ ใสในการดำเนินิ งานของหน่ว่ ยงานภาครัฐั Integrity and Trasparency Assessment
ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

Guidelines for OIT 2022 9

จากผลการประเมิิน ITA ตั้้ง� แต่ป่ ีีงบประมาณ พ.ศ. 2561 - 2564 พบว่า่ องค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�่นมีีผลการประเมินิ
ITA ในภาพรวม ดังั นี้้�

จำำ�นวน อปท. ที่�ผ่ ่า่ นเกณฑ์์การประเมิิน ITA คะแนน ITA เฉลี่่�ยของ อปท.

70 65 100 85 85 85
60 85 65.13
50 50 47.27 80.63
80 66.9
66.11
40 35
60
30 8.05
20 20 2562 10.35 40

10 7.3 (632 แห่่ง) 2563 2564 20
0 2561 2562 2563 2564
(813 แห่่ง) (3,711 แห่ง่ )
2561

(573 แห่่ง)

ร้้อยละของ อปท. ที่่�มีีผลการประเมินิ ITA ผ่า่ นเกณฑ์์ คะแนนเฉลี่ย� ของ อปท.
ร้อ้ ยละของเป้า้ หมายที่่ก� ำหนด คะแนนเป้้าหมายที่่�กำหนด

เมื่อ่� พิจิ ารณาผลการประเมินิ ITA ขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ในช่ว่ ง 4 ย้อ้ นหลังั ตั้้ง� แต่ป่ ีงี บประมาณ พ.ศ. 2561 - 2564
พบว่่ายัังไม่่มีีปีีใดที่่�องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นมีีผลการประเมิิน ITA ผ่่านเกณฑ์์ตามตััวชี้�วััดของแผนแม่่บทภายใต้้
ยุทุ ธศาสตร์ช์ าติิ ประเด็น็ การต่่อต้า้ นการทุุจริติ และประพฤติิมิิชอบ แต่อ่ ย่่างไรก็็ดีี ผลการประเมินิ ITA ขององค์์กรปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่่�นมีีแนวโน้้มและทิิศทางที่่�แสดงถึึงการพััฒนาขึ้�้นอย่่างต่่อเนื่�่อง ทั้้�งจำนวนองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นที่่�ผ่่านเกณฑ์์
และคะแนนเฉลี่�ยในภาพรวมดีขี ึ้้�นในทุกุ ปีที ี่่�มีีการประเมินิ โดยเฉพาะอย่า่ งยิ่�ง ในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 ที่่�มีีการพัฒั นาขึ้น้�
จากปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563 อย่่างก้้าวกระโดด จากจำนวนหน่่วยงานที่่�ผ่่านเกณฑ์์เพีียงร้้อยละ 10.35 (813 หน่่วยงาน)
เป็็นร้้อยละ 47.27 (3,711 หน่ว่ ยงาน) รวมถึึงคะแนนเฉลี่ย� จาก 66.9 คะแนน เป็็น 80.63 คะแนน ซึ่่ง� นัับว่า่ องค์์กรปกครอง
ส่ว่ นท้้องถิ่่�นมีกี ารปรัับปรุุง พััฒนาและยกระดัับการดำเนินิ งานให้เ้ ป็น็ ไปตามหลัักธรรมาภิบิ าลได้ด้ ีขี ึ้น้�
เมื่อ�่ พิจิ ารณาจากภาพรวมผลการประเมินิ ITA ขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 จำแนก
ตามเครื่�่องมืือการประเมินิ พบว่า่ แบบวััดการรับั รู้้�ของผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสียี ภายใน (IIT) มีีคะแนนเฉลี่�ย 87.86 คะแนน แบบวัดั
การรัับรู้้�ของผู้้�มีีส่ว่ นได้ส้ ่่วนเสียี ภายนอก (EIT) มีคี ะแนนเฉลี่�ย 87.26 คะแนน และแบบวัดั การเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT)
มีคี ะแนนเฉลี่�ย 70.25 คะแนน

10 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มููลสาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

แผนภููมิิเปรีียบเทีียบคะแนนเฉลี่่�ยของ อปท.
จำำ�แนกตามเครื่่�องมืือการประเมิิน ITA

100 84.60 87.86 81.89 87.26 70.25 ปีี 2563
50 ปีี 2564

42.38

0

IIT EIT OIT

โดยเมื่่�อเปรีียบเทีียบกัับผลการประเมิินในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563 พบว่่า แบบวััดการรัับรู้้�ของผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย
ภายใน (IIT) มีคี ะแนนเฉลี่ย� เพิ่่ม� ขึ้น�้ เล็ก็ น้อ้ ยเพียี ง 3.26 คะแนน เช่น่ เดียี วกับั แบบวัดั การรับั รู้้�ของผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ภายนอก (EIT)
ที่่�มีีคะแนนเฉลี่�ยเพิ่่�มขึ้�้น 5.37 คะแนน สำหรัับแบบวััดการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT) นั้้�น มีีคะแนนเฉลี่�ยเพิ่่�มขึ้้�น
ถึึง 27.87 คะแนน
จากคะแนนเฉลี่�ยผลการประเมิิน ITA ในเครื่�่องมืือแบบวััดการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT) ดัังกล่่าว เห็็นได้้ว่่า
“การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ” นับั เป็น็ กุญุ แจสำคัญั ในการยกระดับั ผลการประเมินิ คุณุ ธรรมและความโปร่ง่ ใสในการดำเนินิ งาน
ของหน่ว่ ยงานภาครัฐั (ITA) ขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ให้ม้ ีผี ลคะแนนผ่า่ นเกณฑ์ก์ ารประเมินิ ที่่ก� ำหนด (85 คะแนนขึ้น้� ไป)
ทั้้ง� นี้้� การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะตามเครื่อ�่ งมืือ “แบบวัดั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ” (OIT) เป็น็ การวางหลักั เกณฑ์์
การประเมินิ เกี่ย� วกับั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะให้ม้ ีคี วามสอดคล้อ้ งตามเจตนารมณ์ข์ องรัฐั ธรรมนูญู กฎหมาย และหลักั เกณฑ์์
ที่่เ� กี่�ยวข้้อง โดยพิิจารณาจากการตรวจสอบระดัับการเปิดิ เผยข้อ้ มููลขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่ ควบคู่�ไปกัับความสะดวก
ของประชาชนในการเข้้าถึึงข้อ้ มูลู ข่่าวสารสาธารณะนั้้น� ผ่่านทางเว็บ็ ไซต์ท์ างการของหน่ว่ ยงาน อัันประกอบด้้วย 2 ตััวชี้�วัดั
(ตัวั ชี้ว� ััดละ 100 คะแนน) ได้้แก่่
- ตัวั ชี้้ว� ัดั ที่�่ 9 การเปิดิ เผยข้้อมููล ประกอบด้ว้ ย 5 ประเด็น็ ย่อ่ ย 1) ข้้อมูลู พื้้�นฐาน 2) การบริหิ ารงาน 3) การบริิหาร
งบประมาณ 4) การบริหิ ารและพััฒนาทรััพยากรบุคุ คล และ 5) การส่่งเสริมิ ความโปร่ง่ ใส
- ตััวชี้้�วััดที่่� 10 การป้้องกัันการทุุจริิต ประกอบด้ว้ ย 2 ประเด็็นย่อ่ ย 1) การดำเนิินการเพื่่�อป้อ้ งกัันการทุุจริติ และ
2) มาตรการภายในเพื่อ่� ป้อ้ งกันั การทุจุ ริติ
โดยเมื่่อ� พิจิ ารณาผลการประเมินิ ITA ตามแบบวััดการเปิดิ เผยข้อ้ มููลสาธารณะ (OIT) ขององค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�น่
ตั้ง� แต่่ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2561 - 2564 ปรากฏรายละเอียี ดคะแนน OIT เฉลี่�ยในภาพรวม ดังั นี้้�

คะแนน คะแนนเฉลี่ย�่ แบบวััดการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะ (OIT) ของ อปท.
100
80 72.90 76.11 ตััวชี้�วัดั ที่่� 9 การเปิิดเผยข้้อมูลู
61.32 51.15 ตััวชี้ว� ัดั ที่่� 10 การป้้องกันั การทุจุ ริติ
60 44.81 64.38
40 57.83
33.61
20

0
2561 2562 2563 2564

Guidelines for OIT 2022 11

จากข้อ้ มูลู ดังั กล่า่ ว พบว่า่ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� มีกี ารยกระดับั ผลคะแนนเฉลี่ย� ในด้า้ นการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ
ตามแบบวััดการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะ (OIT) ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564 สููงที่่�สุุด ตั้้ง� แต่่ปีงี บประมาณ พ.ศ. 2561 เป็น็ ต้น้ มา
โดยมีผี ลคะแนนเฉลี่�ยในตััวชี้ว� ัดั ที่่� 9 การเปิดิ เผยข้้อมููล 76.11 คะแนน และตัวั ชี้ว� ัดั ที่่� 10 การป้้องกันั การทุจุ ริิต 64.38 คะแนน
ซึ่ง� สะท้อ้ นให้เ้ ห็น็ ว่า่ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ มีกี ารตื่น่� ตัวั และให้ค้ วามสำคัญั ในการปรับั ปรุงุ และพัฒั นาการดำเนินิ การเปิดิ เผย
ข้อ้ มูลู สาธารณะบนเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่ว่ ยงานให้ด้ ียีิ่ง� ขึ้น�้ แต่อ่ ย่า่ งไรก็ด็ ีี ผลคะแนนเฉลี่ย� ตามตัวั ชี้ว� ัดั ของการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ
ดัังกล่่าวขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นยัังอยู่�ในระดัับที่่�ต่่ำกว่่าเกณฑ์์ (85 คะแนนขึ้�้นไป) องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น
ยัังต้้องเร่่งพััฒนาและปรัับปรุุงกลไกการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะของหน่่วยงานอย่่างต่่อเนื่�่องจริิงจััง เพื่่�อยกระดัับหน่่วยงาน
ไปสู่่�เป้้าหมาย “ความโปร่่งใส” เปิิดกว้้างให้้ทุุกภาคส่่วนสามารถเข้้าถึึงข้้อมููลข่่าวสารขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น
ได้อ้ ย่า่ งสะดวก เพื่อ่� ให้เ้ กิดิ การมีสี ่ว่ นร่ว่ มในการดำเนินิ งานและการตรวจสอบจากประชาชนในพื้้น� ที่่� ตลอดจนผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี
ทุุกฝ่า่ ยต่่อไป
...

12 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่น่� ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ส่่วนที่่� การดำำ�เนิินการเพื่่อ� ยกระดัับ
การเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำำ�หรับั
2 องค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่น�

ในส่่วนที่่� 2 เป็น็ การนำเสนอแนวทางการดำเนินิ การเพื่�่อยกระดัับผลการประเมิิน ITA โดยเฉพาะประเด็น็ การเปิิดเผย
ข้อ้ มูลู สาธารณะ โดยกล่า่ วถึึงประเด็น็ ปัญั หาเกี่ย� วกับั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ตามแบบวัดั OIT
ในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 ที่่ผ� ่า่ นมา ว่า่ มีปี ัจั จัยั ใดที่่ค� วรจะต้อ้ งปรับั ปรุงุ พัฒั นาและเร่ง่ ดำเนินิ การให้เ้ กิดิ ความสมบูรู ณ์ ์ รวมทั้้ง�
นำเสนอข้้อแนะนำในการบริิหารจััดการเพื่่�อยกระดัับการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นให้้ประสบ
ผลสำเร็็จ โดยองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นสามารถนำไปประยุุกต์์ใช้้ให้้เกิิดความเหมาะสมตามขนาด ศัักยภาพและทรััพยากร
ของหน่่วยงานได้้ต่่อไป

2.1 ความเข้า้ ใจเบื้�อ้ งต้้นเกี่ย่� วกับั การเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะตามแบบวัดั OIT

แบบวัดั การเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ (Open Data Integrity and Transparency Assessment) หรืือ แบบวััด
OIT เป็็นการตรวจสอบระดัับการเปิิดเผยข้้อมููลขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นบนหน้้าเว็็บไซต์์หลัักขององค์์กรปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่่�นตามองค์์ประกอบข้้อมููลที่่�กำหนด ควบคู่ �ไปกัับความสะดวกของประชาชนทั่่�วไปที่่�จะสามารถเข้้าถึึงข้้อมููลดัังกล่่าว
ได้โ้ ดยง่า่ ยจากหน้า้ เว็บ็ ไซต์ข์ ององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ซึ่่ง� องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ต้อ้ งแสดงหลักั ฐานการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู
ผ่่านการระบุุ URL ที่่เ� ชื่่อ� มโยงไปยัังเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่่วยงาน โดยทำการประเมิินใน 2 ตััวชี้ว� ััด ได้้แก่่
- ตััวชี้้�วััดที่�่ 9 การเปิิดเผยข้้อมููล มีีวััตถุุประสงค์์เพื่�่อประเมิินการเผยแพร่่ข้้อมููลที่่�เป็็นปััจจุุบัันบนเว็็บไซต์์ของ
องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ในการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู ให้ส้ าธารณชนได้ร้ ับั ทราบ 5 ประเด็น็ สำคัญั คืือ ข้อ้ มูลู พื้้น� ฐาน การบริหิ ารงาน
การบริิหารเงิินงบประมาณ การบริิหารและพััฒนาทรััพยากรบุุคคล และการส่่งเสริิมความโปร่่งใส ซึ่่�งการเปิิดเผยข้้อมููล
ในประเด็็นข้้างต้้น เป็น็ การแสดงให้เ้ ห็น็ ถึึงความโปร่่งใสในการบริหิ ารงานและการดำเนินิ งานขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น
- ตััวชี้้�วััดที่�่ 10 การป้้องกัันการทุุจริิต มีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อประเมิินการเผยแพร่่ข้้อมููลที่่�เป็็นปััจจุุบัันบนเว็็บไซต์์
ขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น ในการเปิิดเผยการดำเนิินการให้้สาธารณชนได้้รัับทราบใน 2 ประเด็็น คืือ การดำเนิินการ
เพื่�่อป้้องกัันการทุุจริิต และมาตรการภายในเพื่่�อป้้องกัันการทุุจริิต ซึ่่�งการเปิิดเผยข้้อมููลในประเด็็นข้้างต้้นแสดงถึึงการให้้
ความสำคััญต่่อผลการประเมิิน ITA ของหน่่วยงาน อัันจะนำไปสู่่�การพััฒนาเพื่่�อยกระดัับการดำเนิินงานให้้มีีความโปร่่งใส
ด้้วยการจััดทำมาตรการส่่งเสริิมความโปร่่งใสภายในหน่่วยงานขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น รวมทั้้�งการกำกัับติิดตาม
การนำไปสู่่�การปฏิิบััติอิ ย่่างเป็น็ รูปู ธรรม

Tips & Tricks : มาตรการส่ง่ เสริิมคุณุ ธรรมและความโปร่่งใส “หัวั ใจสำคัญั ของการประเมิิน ITA”
การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะตามตัวั ชี้ว� ัดั ที่่� 10 การป้อ้ งกันั การทุจุ ริติ ได้ม้ ีกี ารกำหนดให้อ้ งค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ จัดั ทำ “มาตรการส่ง่ เสริมิ
คุณุ ธรรมและความโปร่ง่ ใสของหน่่วยงาน” ในข้้อ O42 ซึ่่ง� เป็็นข้อ้ ที่่อ� งค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�นต้้องให้้ความสำคััญและดำเนิินการเป็น็ ลำดับั แรก
เพื่อ่� วิเิ คราะห์ผ์ ลการประเมินิ ITA ในปีที ี่่ผ� ่า่ นมา มองหาข้อ้ บกพร่อ่ งหรืือจุดุ ด้อ้ ยของหน่ว่ ยงาน และนำไปกำหนดเป็น็ มาตรการหรืือแนวทางปฏิบิ ัตั ิิ
เพื่�่อส่่งเสริิมคุุณธรรมและความโปร่่งใสของหน่่วยงานให้้ดีีขึ้�้น ทั้้�งในการสร้้างการรัับรู้้�ของผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียภายใน (IIT) และผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย
ภายนอก (EIT) ผ่่านการพัฒั นากลไกการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT) ของหน่่วยงานไปยังั ผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ของหน่่วยงานและสาธารณชน
เมื่่�อได้้กำหนดมาตรการหรืือแนวทางฯ ในข้้อ O42 แล้้ว หน่่วยงานจะต้้องมีีการดำเนิินการตามมาตรการหรืือแนวทางฯ ดัังกล่่าว
อย่่างจริิงจัังตามข้้อ O43 และต้้องเผยแพร่่ผลการดำเนิินงานต่่อสาธารณชนผ่่านทางเว็็บไซต์์หลัักของหน่่วยงานด้้วย อาจกล่่าวได้้ว่่า ข้้อ O42
และข้้อ O43 นัับเป็็น “หััวใจสำคััญของการประเมิิน ITA” ที่่�จะช่่วยส่่งเสริิมให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นได้้พััฒนาและยกระดัับคุุณธรรม
และความโปร่ง่ ใสของหน่่วยงานให้บ้ รรลุุเป้้าหมายเกณฑ์์การประเมินิ ITA (85 คะแนนขึ้�น้ ไป) ที่่�กำหนดไว้้ต่่อไป

Guidelines for OIT 2022 13

2.2 ประเด็น็ ปัญั หาการเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะตามแบบวััด OIT

ในการตรวจประเมินิ เครื่อ�่ งมืือแบบวัดั การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ หรืือ แบบวัดั OIT พบประเด็น็ ปัญั หาในการดำเนินิ การ
เปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะขององค์ก์ รปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่ ดัังต่่อไปนี้้5�
1. องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ไม่ใ่ ห้ค้ วามสำคัญั ในการประเมิิน ITA กล่า่ วคืือ ผู้�บริหิ ารท้อ้ งถิ่น�่ ไม่ม่ ีกี ารมอบหมายงาน
หรืือกำกัับติิดตามการดำเนิินการอย่่างชััดเจนหรืือขาดผู้้�รัับผิิดชอบในกระบวนการประเมิิน ส่่งผลให้้ดำเนิินการได้้ไม่่ถููกต้้อง
ตามขั้�นตอน กรอบระยะเวลา หรืือไม่่ส่ง่ ข้้อมููลในการตอบแบบวััด OIT จึึงไม่ไ่ ด้้คะแนนในข้อ้ นั้้�นๆ
2. องค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�นเปิิดเผยข้้อมูลู ไม่่ถูกู ต้อ้ งตามหลักั เกณฑ์์ที่ก่� ำหนด กล่่าวคืือ เปิดิ เผยข้้อมูลู ไม่ค่ รบถ้ว้ น
และไม่่สอดคล้้องตามองค์์ประกอบด้้านข้้อมููลในแต่่ละข้้อคำถามที่่�กำหนด มัักเกิิดจากองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น
ขาดการบริิหารจััดการในการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะอย่่างเป็็นระบบและมีีประสิิทธิิภาพ รวมถึึงขาดการตรวจสอบกลั่ �นกรอง
ข้้อมูลู จากผู้�บริหิ ารท้้องถิ่่�นก่อ่ นตอบแบบวััด OIT
3. องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นเปิิดเผยข้้อมููลที่่�ไม่่ได้้อยู่�บนเว็็บไซต์์หลััก กล่่าวคืือ ตอบแบบวััด OIT โดยใช้้ URL
ของเว็็บไซต์์อื่่�นที่่�ไม่่ได้้เชื่�่อมโยงไปยัังข้้อมููลบนเว็็บไซต์์หลัักของหน่่วยงาน มัักเกิิดจากองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นไม่่มีีเว็็บไซต์์
ของหน่ว่ ยงาน หรืือเว็บ็ ไซต์ข์ ององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� มีขี นาดพื้้น� ที่่ไ� ม่เ่ พียี งพอต่อ่ การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู และให้บ้ ริกิ ารผ่า่ นทาง
ระบบสารสนเทศ จึึงใช้้ URL ของ Facebook หรืือใช้้ URL ของ Google Drive ในการตอบแบบวัดั OIT ซึ่่�งกรณีดี ัังกล่า่ ว
ถืือเป็น็ การตอบแบบวัดั OIT ที่่ไ� ม่่ สอดคล้อ้ งกับั หลักั เกณฑ์ข์ องการประเมินิ ITA เนื่อ�่ งจากไม่ส่ ามารถเชื่อ�่ มโยงไปยังั เว็บ็ ไซต์ห์ ลักั
ของหน่่วยงานได้้ และต้้องมีีการขอสิิทธิ์์�ในการเข้้าถึึงข้้อมูลู อีกี ด้ว้ ย
4. องค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น�่ มีีปััญหาด้้านเทคนิิคในการเปิิดเผยข้้อมููล กล่า่ วคืือ URL ที่่�ใช้้ในการตอบแบบวัดั OIT
มีคี วามขัดั ข้อ้ งในการเข้า้ ถึึงข้อ้ มูลู ทำให้ผู้้�ตรวจประเมินิ ไม่ส่ ามารถทำการตรวจประเมินิ ได้ ้ ซึ่่ง� องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� จำเป็น็
ต้้องตรวจสอบการเข้้าถึึงข้้อมููลก่่อนส่่งคำตอบ และต้้องคงไว้้ซึ่�งสภาพของข้้อมููลและ URL จนกว่่าจะได้้มีีการตรวจประเมิิน
เรียี บร้อ้ ยแล้ว้ ปัญั หาดังั กล่า่ วมักั เกิดิ จากการขาดทรัพั ยากรในด้า้ นเทคโนโลยีสี ารสนเทศ อาทิิ งบประมาณในการบริหิ ารจัดั การ
ระบบสารสนเทศของหน่่วยงาน บุุคลากร รวมถึึงปััญหาการดููแลและบริิหารจััดการระบบสารสนเทศของผู้้�รับผิิดชอบเว็็บไซต์์
จึึงทำให้้เกิิดปััญหาการขััดข้้องของเว็็บไซต์์องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น เช่่น ปััญหาโดเมนเว็็บไซต์์หมดอายุุหรืืออยู่่�ระหว่่าง
การต่่อสััญญาจ้้างดููแลเว็็บไซต์์ ปััญหาการถููกไวรััสคุุกคามระบบเซิิร์์ฟเวอร์์ของเว็็บไซต์์ ซึ่่�งกรณีีดัังกล่่าว องค์์กรปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่�่นต้้องเร่่งตรวจสอบข้้อขััดข้้อง และประสานผู้้�ที่่�เกี่�ยวข้้องให้้ดำเนิินการแก้้ไขให้้เว็็บไซต์์กลัับมาใช้้งานได้้ตามปกติิ
เพื่�่อให้ผู้้�ตรวจประเมิินสามารถตรวจประเมินิ ได้้ และประชาชนสามารถเข้้าถึึงข้้อมููลบนเว็บ็ ไซต์ไ์ ด้้โดยเร็ว็

2.3 ข้อ้ แนะนำำ�การดำำ�เนิินการเพื่่�อยกระดัับการเปิดิ เผยข้อ้ มููลสาธารณะ

การดำเนิินการระดับั นโยบาย องค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�น่ ควรดำเนิินการดัังนี้้�
1. ผู้�บริหิ ารท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ งกำกับั ติดิ ตามให้ท้ ุกุ ส่ว่ นงานที่่ม� ีหี น้า้ ที่่ใ� นการให้บ้ ริกิ ารประชาชน หรืือมีกี ารดำเนินิ งานเกี่ย� วข้อ้ ง
กับั ข้้อมูลู ข่า่ วสารสาธารณะ ดำเนิินการจัดั ทำและเปิดิ เผยข้อ้ มูลู บนหน้้าเว็็บไซต์ข์ ององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�น่ ให้้เป็็นปััจจุุบััน
ครบถ้้วน ตามกฎหมาย ระเบีียบ หลัักเกณฑ์์และมาตรฐานที่่�กำหนด เพื่อ�่ ความโปร่ง่ ใสและประโยชน์์ของประชาชนเป็็นหลักั
2. ผู้�บริหิ ารท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ งพัฒั นาและยกระดับั การให้บ้ ริกิ ารของหน่ว่ ยงานให้เ้ ท่า่ ทันั ต่อ่ สถานการณ์แ์ ละความเปลี่่ย� นแปลง
ต่า่ งๆ ที่่เ� กิดิ ขึ้น�้ เพื่อ่� ให้ส้ ามารถตอบสนองต่อ่ ปัญั หาและความต้อ้ งการของประชาชนได้อ้ ย่า่ งสะดวกรวดเร็ว็ ตลอดจนสร้า้ งความ
โปร่่งใสและความเสมอภาคในการให้บ้ ริกิ าร มีีการลดการใช้้ดุุลพิินิิจของเจ้้าหน้้าที่่� เพื่�อ่ ก่อ่ ให้้เกิิดความเชื่่�อมั่่น� และไว้ว้ างใจจาก
ประชาชนในพื้้น� ที่่� เช่น่ มีีระบบการให้บ้ ริกิ ารออนไลน์์ หรืือ E-service บนเว็บ็ ไซต์์ขององค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น โดยต้อ้ งมีี
การประชาสััมพันั ธ์์ช่่องทางการขอรัับบริิการออนไลน์ใ์ ห้้ประชาชนได้ร้ ับั ทราบอย่่างกว้้างขวาง

5 สำนัักประเมินิ คุุณธรรมและความโปร่ง่ ใส สำนักั งาน ป.ป.ช., “รายงานผลการประเมินิ คุุณธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของ
หน่่วยงานภาครัฐั ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2563 และ พ.ศ. 2564”
14 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่�่น ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

3. ผู้้�บริิหารท้้องถิ่่�นต้้องพัฒั นาเว็็บไซต์์ของหน่่วยงาน ให้ม้ ีีความพร้้อมทั้้�งในแง่่ของระบบที่่ท� ัันสมััย บุคุ ลากรที่่�มีีความรู้�
ความสามารถ และงบประมาณที่่�เพีียงพอต่่อการบริิหารจััดการ เพื่่�อก่่อให้้เกิิดการให้้บริิการสาธารณะและการเผยแพร่่ข้้อมููล
ข่่าวสารที่่�มีีความรวดเร็็วและเป็็นปััจจุุบััน โดยเว็็บไซต์์ขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นจะต้้องมีีขนาดพื้้�นที่่�ที่่�เพีียงพอ
ต่อ่ การเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะและการให้บ้ ริกิ ารประชาชนจำนวนมากได้อ้ ย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิภิ าพ

การดำเนิินการในทางปฏิิบััติิ องค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�นควรดำเนิินการดังั นี้้�

ล�ำดบั การดำเนิินการ เครื่�่องมืือ/แหล่่งข้อ้ มูลู

1 ผู้�บริหิ ารท้้องถิ่น�่ /บุุคลากรขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่น� ศึึกษาข้อ้ มูลู จากคู่�มือการประเมินิ
ต้อ้ งศึึกษาและทำความเข้้าใจในการประเมิิน ITA ได้แ้ ก่่ คุณุ ธรรมและความโปร่่งใสในการ
ITA คืืออะไร ดำเนินิ งานของหน่ว่ ยงานภาครัฐั สำนักั งาน
ความสำคััญของการประเมิิน ป.ป.ช. ได้ท้ ี่่� https://itas.nacc.go.th
ประโยชน์์ของการประเมิิน ITA สอบถามข้้อมููลการประเมินิ ITA
หลัักเกณฑ์ก์ ารประเมิิน ได้้ที่่� Line @ITAS
ปฏิิทิินการประเมิิน

2 ผู้�บริิหารท้อ้ งถิ่่�น ควรแต่ง่ ตั้ง� คณะทำงานเพื่�อ่ สนัับสนุนุ /ส่่งเสริมิ ตัวั อย่า่ งคำสั่ง� แต่ง่ ตั้ง� คณะทำงาน
การยกระดัับผลการประเมินิ ITA โดยคณะทำงานดัังกล่่าว สนับั สนุนุ /ส่ง่ เสริมิ การยกระดับั ผล
ควรมาจากผู้�แทนกอง/สำนักั /หน่ว่ ยงานที่่เ� กี่ย� วข้อ้ งที่่ม� ีคี วามสำคัญั การประเมินิ ITA โปรดดููรายละเอีียด
ในการขัับเคลื่�่อนการดำเนิินงานด้้านคุุณธรรมและความโปร่่งใส จากตัวั อย่า่ งคำสั่ง� แต่ง่ ตั้ง� คณะทำงาน
ขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ด้า้ นต่า่ ง ๆ เช่น่ การคลังั กฎหมาย ท้้ายตารางนี้้�
นโยบายและแผน ทรััพยากรบุคุ คล ผู้้�ดููแลเว็็บไซต์์ (Admin)

Guidelines for OIT 2022 15

ลำดัับ การดำเนิินการ เครื่่อ� งมืือ/แหล่ง่ ข้้อมูลู

3 คณะทำงานฯ ดำเนิินการตามอำนาจหน้้าที่่�และกรอบเวลา ผลคะแนน ITA ปีีงบประมาณ
โดยต้้องนำผลคะแนนการประเมิินในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2564
มาพิิจารณาวิิเคราะห์์หาข้้อบกพร่่องจากการทำงานในปีีที่่�ผ่่านมา คู่�มื อแนวทางการดำเนิินงานของ
และร่่วมกัันกำหนดแนวทางในการดำเนิินงานเพื่�่อยกระดัับ/ องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นเพื่่�อยกระดัับ
ปรัับปรุุง/พััฒนาการดำเนิินงาน ซึ่่�งต้้องกำหนดผู้้�รัับผิิดชอบ/ ผลการประเมินิ ITA ประจำปีงี บประมาณ
วิิธีีการปฏิิบััติิงาน/แนวทางในการกำกัับดููแลและรายงานผล พ.ศ. 2565 (แบบวััดการรัับรู้้�ของผู้้�มีีส่ว่ น
การดำเนินิ การอย่า่ งเป็็นรููปธรรม (O42) ได้้ส่่วนเสีียภายในและภายนอก : IIT
ทั้้�งนี้้ � คณะทำงาน/คณะกรรมการฯ ควรประชุมุ ตัวั ชี้�วัดั ที่่� 1-5 & EIT ตััวชี้ว� ัดั ที่่� 6-8)
อย่่างน้อ้ ย 3 ระยะ ดังั นี้้�
ก่อ่ นการประเมิิน เพื่อ�่ เตรียี มการ/กำหนดแนวทางในการ
ยกระดัับฯ
ระหว่า่ งการประเมิิน เพื่่�อติิดตามการดำเนินิ งาน
หลัังการประเมิิน เพื่�่อรัับทราบรายงานผล
การดำเนิินงาน/ปััญหาและอุุปสรรคในการดำเนิินการเพื่่�อเตรีียม
การประเมินิ ในปีตี ่อ่ ไป ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููล
สาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่่วน
ท้้องถิ่�น่ (Guidelines for OIT 2022)

คู่่�มืือ ตััวอย่า่ ง

คู่�มือแนวทางยกระดับั ธรรมาภิบิ าล
สำหรับั องค์ก์ รปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น

วีดี ิทิ ัศั น์ส์ ื่อ�่ การเรียี นรู้้�การเปิดิ เผย
ข้อ้ มููลสาธารณะสำหรัับหน่ว่ ยงานของรัฐั

16 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�น่ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตัวั อย่า่ งคำำ�สั่่�งแต่่งตั้้�งคณะทำำ�งานสนัับสนุุน/ส่ง่ เสริิมการยกระดัับผลประเมิิน ITA
-ตััวอย่่าง-

คำสั่ง� องค์์การบริิหารส่ว่ นจัังหวัดั /เทศบาล/องค์์การบริหิ ารส่ว่ นตำบล
ที่่� .........../2565

เรื่อ�่ ง แต่่งตั้ง� คณะทำงาน/คณะกรรมการ6
เพื่�่อสนับั สนุุนการประเมินิ คุุณธรรมและความโปร่ง่ ใสในการดำเนินิ งาน

ของ...(ชื่่อ� องค์ก์ รปกครองส่่วนท้้องถิ่น่� )...
ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. ....

-----------------------------------------

ตามที่่�แผนแม่บ่ ทภายใต้้ยุุทธศาสตร์ช์ าติ ิ ประเด็็น การต่อ่ ต้้านการทุจุ ริติ และประพฤติิมิิชอบ (พ.ศ. 2561 – 2580)
ได้้กำหนดให้้การประเมิินคุุณธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของหน่่วยงานภาครััฐเป็็นหนึ่่�งในตััวชี้ �วััดของแผนย่่อย
การป้้องกันั การทุุจริติ และประพฤติมิ ิิชอบ โดยในระยะแรกได้้กำหนดให้้ภายในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565 หน่ว่ ยงานที่่เ� ข้้าร่ว่ ม
การประเมิินคุณุ ธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของหน่ว่ ยงานภาครััฐ จำนวนไม่น่ ้อ้ ยกว่่าร้้อยละ 80 จะต้อ้ งมีีผลการ
ประเมินิ ผ่่านเกณฑ์ท์ ี่่� 85 คะแนนขึ้�น้ ไป นั้้น�
...(ชื่่�อองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น)... จึึงเห็็นความสำคััญของการประเมิินฯ ดัังกล่่าว เปรีียบเสมืือนเครื่่�องมืือตรวจ
สุขุ ภาพองค์ก์ รประจำปีี เพื่่อ� ให้้ทราบถึึงสถานะและปััญหาการดำเนิินงานด้า้ นคุุณธรรมและความโปร่ง่ ใสขององค์ก์ ร ซึ่่�งจะช่ว่ ย
ให้ส้ ามารถนำไปใช้ใ้ นการปรับั ปรุงุ พัฒั นาองค์ก์ รให้ม้ ีปี ระสิทิ ธิภิ าพในการปฏิบิ ัตั ิงิ าน การให้บ้ ริกิ ารสามารถอำนวยความสะดวก
และตอบสนองต่่อประชาชนได้้ดีียิ่�งขึ้้�น ซึ่่�งสอดคล้้องกัับนโยบายกระทรวงมหาดไทย กรมส่่งเสริิมการปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น
และจัังหวััด จึึงแต่่งตั้�งคณะทำงานเพื่�่อยกระดัับผลการประเมิินคุุณธรรมและความโปร่่งใสในการดำเนิินงานของ ...(ชื่�่อองค์์กร
ปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น)... ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. ... โดยมีีองค์ป์ ระกอบคณะทำงาน และอำนาจและหน้า้ ที่่� ดัังนี้้�

องค์ป์ ระกอบ7
1) นายกองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น่� ประธานคณะทำงาน
2) รองนายกองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ รองประธานคณะทำงาน
ตามที่่น� ายกองค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�น่ มอบหมาย
3) ปลััดองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่น� คณะทำงาน
4) ผู้�อำนวยการกอง/สำนััก ที่่เ� กี่ย� วข้้อง คณะทำงาน
(เช่่น คลังั กฎหมาย ทรััพยากรบุุคคล)

6 องค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�นสามารถปรัับเปลี่่ย� นโดยจะใช้้ คำว่า่ “คณะทำงาน” หรืือ “คณะกรรมการ” หรืือคณะบุุคคลที่่�เรียี กชื่�่ออย่่างอื่่�น
ก็็ได้้ตามความเหมาะสมของแต่ล่ ะแห่ง่
7 จำนวนองค์ป์ ระกอบของคณะทำงาน/คณะกรรมการสามารถปรับั ปรุงุ ได้้ตามความเหมาะสมขึ้้�นอยู่่�กับั บริิบท ขนาด อััตรากำลังั และ
ศักั ยภาพขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่น� แต่ล่ ะแห่่ง

Guidelines for OIT 2022 17

5) หัวั หน้้าสำนักั งานปลััด คณะทำงานและเลขานุกุ าร
6) เจ้า้ หน้า้ ที่่8� ในสัังกััดสำนัักงานปลััด/กอง/สำนักั สัังกััดละ 1 คน9 ผู้้�ช่่วยเลขานุุการ
ตามที่่�นายกองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�นมอบหมาย
อำนาจและหน้้าที่1�่ 0
1) วิิเคราะห์์ผลการประเมิิน ITA ในปีีงบประมาณที่่�ผ่่านมา เพื่�่อพิิจารณาหาจุุดบกพร่่องและแนวทางการแก้้ไข
และพััฒนาผลคะแนนการประเมินิ ITA ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
2) ศึึกษากรอบแนวทางการประเมินิ ITA ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 และปฏิทิ ินิ การประเมินิ ITA เพื่่�อนำมา
กำหนดนโยบาย/มาตรการ รวมทั้้�งแผนงานเพื่่�อยกระดับั การดำเนินิ งานขององค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�่น
3) ดำเนินิ การกำกับั ดูแู ลและติดิ ตามการดำเนินิ การตามมาตรการ/แผนงานการยกระดับั ผลคะแนนการประเมินิ ITA
ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ดัังนี้้�
3.1) ก่่อนการประเมิิน เพื่�่อเตรียี มความพร้อ้ มในการประเมิิน
3.2) ระหว่่างการประเมิิน เพื่่อ� ติิดตาม/แก้้ไขปัญั หาที่่�เกี่�ยวข้อ้ งกัับการประเมิิน
3.3) หลังั การประเมินิ เพื่อ่� สรุปุ ผลพร้อ้ มทั้้ง� ปัญั หาและอุปุ สรรคในการดำเนินิ การขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่
3.4) ประกาศผลคะแนนการประเมินิ ITA อย่า่ งเป็็นทางการ เพื่่�อวิเิ คราะห์์ข้้อบกพร่่องและกำหนดแนวทาง/
แผนงานเพื่อ่� พััฒนา/รักั ษาระดัับผลคะแนนการประเมิิน ITA ในปีีงบประมาณต่่อไป
4) มอบหมายหน่่วยงานและบุุคลากรดำเนิินการสนัับสนุุนการประเมิิน ITA ขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นตาม
กรอบเวลาปฏิทิ ินิ ที่่�สำนักั งาน ป.ป.ช. กำหนด
5) เปิดิ เผยผลการดำเนิินการของคณะทำงาน/คณะกรรมการ ผ่า่ นเว็บ็ ไซต์์ขององค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น่�
6) ดำเนิินการอื่่�นใดตามที่่�คณะทำงาน/คณะกรรมการ มอบหมายโดยให้้คณะทำงาน/คณะกรรมการ มีีวาระตั้�งแต่่
วัันที่่ค� ำสั่ง� แต่ง่ ตั้ง� เป็น็ ต้้นไป จนถึึง...11
ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้เ� ป็น็ ต้น้ ไป

สั่�ง ณ วัันที่่�
เปิิดเผย โปร่ง่ ใส
(นายเปิิดเผย โปร่่งใส)
นายกองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่

...

8 เจ้้าหน้้าที่่�ในสังั กัดั ต้้องมีีความสามารถประสานงานและเป็น็ ผู้้�ช่ว่ ยเลขานุุการเพื่่อ� รวบรวมข้้อมููลเอกสารต่า่ ง ๆ ตามหลัักเกณฑ์อ์ งค์ป์ ระกอบ
ข้อ้ มูลู แต่่ละข้อ้ คำถาม o1-o43 จากต้น้ สังั กััดของตนได้้ เช่่น ข้้อ o10 แผนดำเนินิ งานประจำปีี เจ้้าหน้า้ ที่่ท� ี่่�ได้ร้ ับั มอบหมายที่่�ได้้รัับการแต่่งตั้�ง
เป็น็ คณะทำงาน/คณะกรรมการ ซึ่่ง� อาจจะเป็น็ ผู้้�รับั ผิดิ ชอบด้้านแผนจะต้้องนำเอกสารตามองค์ป์ ระกอบหลัักเกณฑ์์นำขึ้้�นเว็บ็ ไซต์์ หรืือนำเสนอ
ต่อ่ ที่่ป� ระชุมุ เพื่่อ� พิจิ ารณาดำเนินิ การพิิจารณาเห็็นชอบนำไปเผยแพร่ต่ ่อ่ สาธารณะต่่อไป
9 จำนวนเจ้า้ หน้า้ ที่่ท� ี่่�ได้ร้ ัับมอบหมายขึ้�้นอยู่่�กัับความเหมาะสมขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น และจะระบุเุ ป็น็ ชื่อ�่ และตำแหน่ง่ หรืือไม่ก่ ็ไ็ ด้้
10 อำนาจและหน้า้ ที่่�สามารถปรับั ปรุุงเพิ่่ม� เติมิ ได้้ตามความเหมาะสม ให้้เกิดิ ความชัดั เจน มีปี ระสิิทธิิภาพในการขัับเคลื่�อ่ นการประเมินิ ITA
ภายในองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�่นแต่่ละแห่ง่
11 วาระของคณะทำงาน/คณะกรรมการสามารถปรัับปรุุงเปลี่่�ยนแปลงได้ต้ ามความเหมาะสม อาจกำหนดช่่วงเวลา หรืือไม่่กำหนดช่่วงเวลา
ก็ไ็ ด้้ หากไม่ก่ ำหนดระยะเวลาก็็ไม่ต่ ้อ้ งระบุปุ ีีงบประมาณ ในที่่�เรื่่�องคำสั่ง�

18 ข้้อแนะนำการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

Guidelines for OIT 2022 19

ส่ว่ นที่่� ข้อ้ แนะนำำ�การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ
สำำ�หรับั องค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่�น
3

ส่่วนที่่� 3 เป็็นการแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะตามหลัักเกณฑ์์การประเมิิน ITA ในตััวชี้�วััดที่่� 9 การเปิิดเผย
ข้อ้ มูลู และตัวั ชี้ว� ััดที่่� 10 การป้้องกันั การทุุจริติ ตามแบบวัดั การเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT) ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
เพื่่�อให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นนำไปประยุุกต์์ใช้้เป็็นแนวทางในการพััฒนาและปรัับปรุุงการดำเนิินงานเพื่่�อยกระดัับ
การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู บนเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่ว่ ยงาน ตลอดจนได้ร้ ับั ทราบข้อ้ ควรปฏิบิ ัตั ิแิ ละข้อ้ ควรระวังั ในการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู ตามตัวั ชี้ว� ัดั
ดัังกล่่าว ตั้้�งแต่่ข้้อคำถาม O1 ถึึง O43 อัันจะช่่วยส่่งผลให้้เกิิดการพััฒนาระบบการบริิหารจััดการขององค์์กรปกครอง
ส่ว่ นท้อ้ งถิ่�น่ ให้้บรรลุเุ ป้า้ หมายการเป็น็ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่น�่ ที่่�มีคี วามโปร่่งใส เปิิดเผย และตรวจสอบได้้
โดยข้้อแนะนำฯ ในส่่วนที่่� 3 นี้้� ไม่่ได้้ผููกพัันหรืือผููกมััดให้้องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องดำเนิินการตามรููปแบบ
ที่่�นำเสนอแต่่อย่่างใด องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นสามารถประยุุกต์์ใช้้เป็็นแนวทางในการจััดทำข้้อมููลและเปิิดเผยข้้อมููล
ตามตัวั ชี้�วัดั ที่่� 9 และตัวั ชี้�วััดที่่� 10 ในรูปู แบบอื่่น� ๆ ที่่�เหมาะสมและครอบคลุมุ ตามหลักั เกณฑ์ก์ ารประเมินิ ITA แต่่ทั้้ง� นี้้ต� ้้องมีี
การเปิดิ เผยข้อ้ มูลู บนหน้า้ “เว็บ็ ไซต์ห์ ลักั 12” ของหน่ว่ ยงาน โดยที่่ร� ะบุุ URL คำตอบที่่แ� สดงตำแหน่ง่ ของข้อ้ มูลู ที่่� “ประชาชนทั่่ว� ไป
สามารถเข้า้ ถึงึ ได้โ้ ดยง่า่ ย” และการแสดงข้อ้ มูลู ดังั กล่า่ วจะต้อ้ งมีี “องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มูลู ถูกู ต้อ้ งและครบถ้ว้ น” ตามหลักั เกณฑ์์
ที่่�ข้อ้ คำถามแบบวัดั การเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะ (OIT) กำหนด
ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 การประเมินิ แบบวัดั การเปิิดเผยข้้อมูลู สาธารณะ (OIT) มีกี ารเปลี่่ย� นแปลงรายละเอียี ด
ขององค์์ประกอบด้้านข้้อมููลในบางข้้อคำถาม องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นต้้องศึึกษาข้้อคำถามตามหลัักเกณฑ์์ให้้ครบถ้้วน
ก่อ่ นดำเนินิ การในขั้้น� ตอนต่่อไป

ยกตัวั อย่่างข้้อคำถามที่�่มีีการปรับั เพิ่�่มเติิม : ข้อ้ คำถาม O12 รายงานผลการดำเนิินงานประจำปีี

ข้อ้ คำถาม O12 : ปีี 2564 ข้้อคำถาม O12 : ปีี 2565

o แสดงผลการดำเนิินงานตามแผนดำเนิินงานประจำปีี o แสดงผลการดำเนินิ งานตามแผนดำเนินิ งานประจำปีี
o มีีข้้อมููลรายละเอีียดสรุุปผลการดำเนิินงาน เช่่น o มีีข้้อมููลรายละเอีียดสรุุปผลการดำเนิินงาน อย่่างน้้อย
ผลการดำเนิินการโครงการหรืือกิิจกรรม ผลการใช้้จ่่าย ประกอบด้้วย ผลการดำเนิินการโครงการหรืือกิิจกรรม
งบประมาณ ปััญหา อุุปสรรค ข้้อเสนอแนะ ผลสััมฤทธิ์์� ผลการใช้จ้ ่า่ ยงบประมาณ ปัญั หา อุปุ สรรค และข้อ้ เสนอแนะ
ตามเป้้าหมาย เป็น็ ต้น้ o เป็็นรายงานผลของปีี พ.ศ. 2564
o เป็็นรายงานผลของปีี พ.ศ. 2563

12เว็็บไซต์์หลักั หมายถึึง เว็บ็ ไซต์์หลัักขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่น� ที่่�ใช้ใ้ นการสื่อ�่ สารต่่อสาธารณะ
20 ข้้อแนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตามตััวอย่่างจะเห็็นได้้ว่่า รายละเอีียดขององค์์ประกอบด้้านข้้อมููลของข้้อ O12 ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
มีีการเปลี่่ย� นแปลงถ้้อยคำเป็็น “อย่่างน้อ้ ยประกอบด้้วย” ซึ่่ง� หน่่วยงานจะต้อ้ งจััดทำข้อ้ มููลรายงานผลการดำเนิินงานประจำปีี
โดยมีีรายละเอีียดครบถ้ว้ นในทุกุ หัวั ข้อ้ ต่่อไปนี้้�
1. ผลการดำเนินิ การโครงการหรืือกิจิ กรรม
2. ผลการใช้จ้ ่่ายงบประมาณ
3. ปััญหาและอุุปสรรค
4. ข้อ้ เสนอแนะ
หากข้อ้ มูลู รายงานผลการดำเนินิ งานประจำปี ี ขาดรายละเอียี ดหัวั ข้อ้ หนึ่่ง� ข้อ้ ใดดังั กล่า่ วถืือว่า่ ไม่ค่ รบองค์ป์ ระกอบข้อ้ มูลู
จะทำให้ไ้ ม่ไ่ ด้ค้ ะแนนในข้อ้ คำถามนี้้�

Tips & Tricks : องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ งศึึกษาและยึึดถืือหลักั เกณฑ์ก์ ารเปิดิ เผยข้อ้ มูลู สาธารณะ (OIT) ตามคู่�มือการประเมินิ ITA
ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เป็น็ หลัักในการจััดทำและเปิิดเผยข้อ้ มููลบนเว็บ็ ไซต์์หลัักของหน่ว่ ยงาน

...

Guidelines for OIT 2022 21

3.1

ข้้อแนะนำำ�การเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะ ตามตัวั ชี้ว้� ััดของการประเมิิน ITA

ตัวั ชี้�้วััดที่�่ 9 การเปิิดเผยข้อ้ มูลู (ข้อ้ คำำ�ถาม O1 - O33)

ตัวั ชี้�้วัดั ย่อ่ ยที่�่ 9.1 ข้อ้ มูลู พื้�น้ ฐาน (ข้อ้ คำำ�ถาม O1 - O9)
ข้้อมูลู พื้น้� ฐาน

ข้อ้ ประเด็็นการประเมิิน องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มููล

๐ แสดงแผนผัังแสดงโครงสร้้างการแบ่่งส่่วนราชการของหน่ว่ ยงาน
๐ แสดงตำแหน่่งที่่�สำคััญและการแบ่่งส่่วนงานภายใน ยกตััวอย่่างเช่่น
O1 โครงสร้้าง สำนััก กอง ศูนู ย์์ ฝ่่าย ส่่วน กลุ่�ม เป็็นต้น้

(กรณีีองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นให้้แสดงแผนผัังโครงสร้้าง ทั้้�งฝ่่ายการเมืือง
และฝ่า่ ยข้า้ ราชการประจำ)

ตััวอย่่างการเปิดิ เผยข้้อมูลู
รูปู แบบที่�่ 1 : จัดั ทำแผนผัังโครงสร้้างฯ เผยแพร่บ่ นหน้้าเว็็บไซต์์ในรููปแบบที่่แ� สดงให้เ้ ห็็นได้้ในทันั ทีี

22 ข้้อแนะนำการเปิดิ เผยข้้อมููลสาธารณะสำหรับั องค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�น่ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตัวั อย่่างการเปิิดเผยข้้อมููล
รููปแบบที่่� 2 : จัดั ทำข้้อมููลแผนผัังโครงสร้้างฯ เป็น็ รูปู แบบไฟล์เ์ อกสาร แล้ว้ นำมาเผยแพร่่บนเว็บ็ ไซต์ห์ น่ว่ ยงาน

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมููล : โครงสร้้าง

ควรปฏิิบััติิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องจััดทำโครงสร้้างการแบ่่งส่่วนราชการเป็็น “แผนผััง” (Flow Chart) ที่่�ชััดเจน
โดยสามารถดำเนินิ การในลัักษณะอย่า่ งใดอย่า่ งหนึ่่ง� ดังั นี้้�
(1) รูปู แบบที่่� 1 : จััดทำแผนผังั โครงสร้้างฯ เผยแพร่บ่ นหน้้าเว็็บไซต์์ในรููปแบบที่�แ่ สดงให้เ้ ห็น็ ได้ใ้ นทันั ทีี หรืือ
(2) รููปแบบที่�่ 2 : จััดทำแผนผัังโครงสร้้างฯ เป็็นรููปแบบไฟล์์เอกสาร (เช่่น ไฟล์์ .pdf) แล้้วนำมาเผยแพร่่
บนเว็็บไซต์์หลัักของหน่ว่ ยงาน ในกรณีีนี้้�ควรตอบด้ว้ ย URL ของหน้า้ เว็บ็ ไซต์์ก่่อนที่่�จะเชื่�อ่ มโยงไปยัังไฟล์เ์ อกสารดังั กล่า่ ว
และ URL ของไฟล์ด์ ังั กล่่าวด้้วย
ควรระวััง
อย่่าใช้้ประกาศ เรื่�่อง กำหนดโครงสร้้างการแบ่่งส่่วนราชการเพีียงอย่่างเดีียวมาตอบ โดยไม่่ได้้แสดงโครงสร้้างที่่�เป็็น
“แผนผังั ”

Guidelines for OIT 2022 23

ข้อ้ ประเด็็นการประเมิิน องค์์ประกอบด้้านข้้อมููล

๐ แสดงข้อ้ มููลผู้�บริหิ ารสููงสุดุ และผู้�ดำรงตำแหน่่งทางการบริหิ ารของ
หน่ว่ ยงาน อย่า่ งน้อ้ ยประกอบด้ว้ ย ผู้�บริหิ ารสูงู สุดุ และรองผู้�บริหิ ารสูงู สุดุ
๐ แสดงข้้อมููล อย่า่ งน้อ้ ยประกอบด้้วย ชื่อ�่ -นามสกุลุ ตำแหน่ง่ รูปู ถ่า่ ย
O2 ข้อ้ มููลผู้�บริิหาร และช่อ่ งทางการติดิ ต่่อของผู้�บริิหารแต่่ละคน

(กรณีีองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นให้้แสดงข้้อมููลทั้้�งผู้ �บริิหารในฝ่่าย
การเมืืองและฝ่า่ ยข้้าราชการประจำ)

ตัวั อย่่างการเปิดิ เผยข้้อมูลู

24 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�น่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ข้้อแนะนำในการเปิิดเผยข้อ้ มููล : ข้อ้ มูลู ผู้�บริิหาร
ควรปฏิิบัตั ิิ
การแสดงข้อ้ มูลู ผู้�บริหิ ารขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ต้อ้ งมีที ั้้ง� “ผู้�บริิหารฝ่า่ ยข้า้ ราชการการเมืือง” และ “ผู้�บริิหาร
ฝ่า่ ยข้้าราชการประจำ” ให้้ครบถ้้วนทุกุ ตำแหน่่ง ดังั นี้้�
1) ผู้�บริิหารฝ่า่ ยข้า้ ราชการการเมืือง ได้้แก่่
(1) นายกองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่น�่
(2) รองนายกองค์์กรปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�น
2) ผู้�บริิหารฝ่่ายข้้าราชการประจำ ได้แ้ ก่่
(1) ปลัดั องค์์กรปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่�่น
(2) รองปลััดองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�่น
กรณีีผู้�บริิหารขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น ดำรงตำแหน่่งครบวาระ พ้้นจากตำแหน่่ง หรืืออยู่่�ระหว่่างการเลืือกตั้�ง
ให้้แสดงข้อ้ มููลของผู้�ที่�ปฏิบิ ัตั ิิหน้า้ ที่่แ� ทนผู้้�บริิหารในขณะนั้้�น
การแสดงข้อ้ มููลผู้�บริหิ ารแต่ล่ ะคน ต้้องครบถ้ว้ นทั้้ง� 4 องค์ป์ ระกอบ ได้้แก่่
1) ชื่อ�่ -นามสกุุล 2) ตำแหน่่ง 3) รูปู ถ่า่ ย 4) ช่อ่ งทางการติดิ ต่่อ
“ช่่องทางการติิดต่่อ” คืือ ช่่องทางที่่�ให้้ผู้�มารัับบริิการ รวมถึึงเจ้้าหน้้าที่่�ภายในหน่่วยงาน สามารถสื่่�อสารกัับผู้�บริิหาร
ของหน่ว่ ยงานได้โ้ ดยตรง โดยระบุุช่อ่ งทางการติิดต่่อในลักั ษณะอย่า่ งหนึ่่�งอย่่างใด ดัังนี้้�
1) “สายตรงผู้�บริิหาร” ซึ่่ง� เป็น็ หมายเลขโทรศัพั ท์เ์ ลขานุกุ ารของผู้�บริหิ าร/ส่ว่ นงาน ที่่ม� ีไี ว้ส้ ำหรับั ติดิ ต่อ่ ผู้�บริหิ ารหน่ว่ ยงาน
โดยเฉพาะ หรืือ
2) “อีีเมล์ถ์ ึึงผู้�บริิหาร” ซึ่่�งป็น็ อีีเมล์ท์ ี่่�มีีไว้้สำหรับั ติดิ ต่อ่ ผู้�บริหิ ารหน่ว่ ยงานโดยเฉพาะ หรืือ
3) “หมายเลขโทรศัพั ท์ส์ ่ว่ นตัวั หรืืออีีเมล์์ส่่วนตััว” ของผู้�บริหิ ารแต่ล่ ะคน หรืือ
4) “ช่อ่ งทางส่ง่ ข้อ้ ความถึงึ ผู้�บริิหาร” ซึ่่ง� เป็น็ ช่อ่ งทางในลักั ษณะหรืือรูปู แบบเดียี วกับั ช่อ่ งทางการร้อ้ งเรียี น/ร้อ้ งทุกุ ข์์
(แต่่ไม่ใ่ ช่่ช่่องทางการร้อ้ งเรีียน/ร้้องทุุกข์)์

ควรระวังั
“ช่อ่ งทางการติดิ ต่อ่ ของผู้�บริิหาร” ต้อ้ งไม่ใ่ ช่ช่ ่อ่ งทางเดีียวกันั กับั ช่อ่ งทางการติดิ ต่อ่ ทั่่ว� ไปของหน่ว่ ยงาน เช่น่ หมายเลข
โทรศัพั ท์์ Call Center หมายเลขโทรศัพั ท์ร์ ับั เรื่อ�่ งร้อ้ งเรียี น/ร้อ้ งทุกุ ข์์
ไม่่มีีการปรัับปรุุงข้้อมููลผู้�บริิหารในเว็็บไซต์์ของหน่่วยงาน เช่่น ขาด ชื่�่อ-สกุุล ผู้้�บริิหาร / ขาดรููปถ่่ายของผู้�บริิหาร/
ขาดช่อ่ งทางการติดิ ต่อ่ / ขาดข้อ้ มูลู ผู้�บริหิ ารฝ่า่ ยการเมืือง / ขาดข้อ้ มูลู ผู้�บริหิ ารฝ่า่ ยข้า้ ราชการประจำ

Guidelines for OIT 2022 25

ข้อ้ ประเด็็นการประเมิิน องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มููล

O3 อำนาจหน้า้ ที่่� ๐ แสดงข้้อมููลหน้า้ ที่่�และอำนาจของหน่ว่ ยงานตามที่่�กฎหมายกำหนด

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้้อมููล
รููปแบบที่�่ 1 : เผยแพร่่ข้้อมูลู อำนาจหน้้าที่่�ของหน่ว่ ยงานบนหน้า้ เว็บ็ ไซต์ใ์ นรูปู แบบที่่�แสดงให้้เห็็นได้ใ้ นทันั ทีี

รููปแบบที่�่ 2 : จัดั ทำข้้อมูลู อำนาจหน้้าที่่�ของหน่ว่ ยงานเป็น็ รูปู แบบไฟล์เ์ อกสาร แล้้วนำมาเผยแพร่่บนเว็บ็ ไซต์ห์ ลััก

26 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่น� ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมูลู : อำนาจหน้้าที่�่
ควรปฏิิบัตั ิิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องระบุุอำนาจและหน้้าที่่�ตามกฎหมายจััดตั้�งองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น และกฎหมาย
กำหนดแผนและขั้�นตอนการกระจายอำนาจให้แ้ ก่่องค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�่น
องค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�่นสามารถเปิดิ เผยข้อ้ มููลอำนาจหน้้าที่่�ของหน่่วยงานในลักั ษณะอย่่างใดอย่่างหนึ่่ง� ดังั นี้้�
(1) รููปแบบที่�่ 1 : เผยแพร่่ข้้อมููลอำนาจหน้้าที่�่ของหน่่วยงานบนหน้้าเว็็บไซต์์ในรููปแบบที่�่แสดงให้้เห็็นได้้
ในทัันทีี หรืือ
(2) รููปแบบที่�่ 2 : จััดทำข้้อมููลอำนาจหน้้าที่�่ของหน่่วยงาน เป็็นรููปแบบไฟล์์เอกสาร แล้้วนำมาเผยแพร่่บน
เว็็บไซต์์หลััก ในกรณีีนี้้�ควรตอบด้้วย URL ของหน้้าเว็็บไซต์์ก่่อนที่่�จะเชื่่�อมโยงไปยัังไฟล์์เอกสารดัังกล่่าว และ URL
ของไฟล์ด์ ังั กล่่าวด้้วย

ควรระวััง
อย่า่ นำอำนาจและหน้า้ ที่ข่� องส่ว่ นงานภายในมาตอบ เช่น่ หน้า้ ที่่ข� องสำนักั ปลัดั หน้า้ ที่่ข� องกองคลังั หน้า้ ที่่ข� องกองช่า่ ง
หน้า้ ที่่ข� องกองสวัสั ดิกิ ารสังั คม

Guidelines for OIT 2022 27

ข้้อ ประเด็น็ การประเมิิน องค์์ประกอบด้า้ นข้้อมูลู

แผนยุทุ ธศาสตร์์ ๐ แสดงแผนการดำเนินิ ภารกิจิ ของหน่ว่ ยงานที่่ม� ีีระยะมากกว่่า 1 ปีี
หรืือแผนพัฒั นาหน่ว่ ยงาน ๐ มีขี ้้อมูลู รายละเอีียดของแผนฯ อย่า่ งน้อ้ ยประกอบด้้วย ยุทุ ธศาสตร์์
O4 หรืือแนวทาง เป้า้ หมาย และตัวั ชี้�วัดั

๐ เป็น็ แผนที่่�มีรี ะยะเวลาบัังคัับใช้ค้ รอบคลุุมปี ี พ.ศ. 2565

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้้อมููล

28 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่�น่ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ข้้อแนะนำในการเปิิดเผยข้อ้ มูลู : แผนยุุทธศาสตร์์ หรืือแผนพััฒนาหน่่วยงาน
ควรปฏิิบัตั ิิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นสามารถใช้้แผนพััฒนาท้้องถิ่�่น (พ.ศ. 2561 - 2565) ที่่�ได้้จััดทำตามขั้�นตอนกระบวนการ
และหลัักเกณฑ์์ตามระเบีียบกระทรวงมหาดไทย ว่่าด้้วยการจััดทำแผนพััฒนาขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น พ.ศ. 2548
และที่่แ� ก้้ไขเพิ่่�มเติิม ตอบข้้อคำถามนี้้� โดยต้อ้ งมีเี งื่อ� นไขครบถ้ว้ นดัังนี้้�
1) แผนพััฒนาท้อ้ งถิ่�่นที่่�แสดงต้อ้ งมีีระยะมากกว่่า 1 ปีขี ึ้้น� ไป
2) แผนพััฒนาท้อ้ งถิ่น�่ ที่่แ� สดงต้้องมีีระยะเวลาบัังคัับใช้้ครอบคลุุมปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
3) แผนพััฒนาท้้องถิ่�น่ ที่่�แสดงต้้องมีีรายละเอีียดให้้ครบถ้ว้ น ดัังต่่อไปนี้้�
(1) ยุทุ ธศาสตร์์หรืือแนวทางของแผนฯ
(2) เป้า้ หมายของแผนฯ
(3) ตัวั ชี้้�วััดของแผนฯ

ควรระวังั
อย่า่ ตอบด้ว้ ยแผนฯ ที่่ม� ีแี ต่ห่ น้า้ ปก โดยไม่ม่ ีีรายละเอีียดของแผนฯ และ/หรืือมีีรายละเอีียดไม่ค่ รบถ้ว้ นตามองค์ป์ ระกอบ
ข้อ้ มูลู ที่ก�่ ำหนด
อย่า่ ตอบด้ว้ ยแผนดำเนินิ งานประจำปี ี ซึ่่ง� เป็น็ แผนที่่ม� ีรี ะยะเวลาดำเนินิ การ 1 ปีเี ท่า่ นั้้น�

Guidelines for OIT 2022 29

ข้้อ ประเด็น็ การประเมิิน องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มููล

แสดงข้อ้ มูลู การติดิ ต่อ่ ของหน่่วยงาน อย่่างน้้อยประกอบด้ว้ ย
๐ ที่่�อยู่�หน่่วยงาน
O5 ข้้อมููลการติดิ ต่อ่ ๐ หมายเลขโทรศััพท์์
๐ E-mail
๐ แผนที่่ต�ั้�ง

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้้อมูลู

30 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรัับองค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น่� ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ข้อ้ แนะนำในการเปิิดเผยข้้อมููล : ข้อ้ มูลู การติิดต่อ่
ควรปฏิิบัตั ิิ
องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ งแสดงข้อ้ มูลู การติดิ ต่อ่ หน่ว่ ยงานไว้บ้ นเว็บ็ ไซต์ใ์ ห้ค้ รบทั้้ง� 4 องค์ป์ ระกอบ โดยควรแสดงไว้้
ในหน้้าเดีียวกันั ได้้แก่่
1) ที่อ�่ ยู่�
2) หมายเลขโทรศััพท์์
3) E-mail
4) แผนที่�่ตั้้�งของหน่่วยงาน
ข้อ้ มููลที่่�อยู่�ไปรษณีีย์์อิเิ ล็ก็ ทรอนิกิ ส์์ ต้อ้ งระบุุเป็น็ E-mail หน่่วยงานเท่่านั้้น�
การแสดงแผนที่่�ตั้�งหน่ว่ ยงานสามารถแสดงเป็น็ Google Map หรืือรูปู ภาพแสดงแผนที่่ก� ็็ได้้
กรณีีแสดงแผนที่่ต�ั้ง� หน่่วยงานเป็น็ Google Map ต้อ้ งแสดงการปัักหมุดุ แผนที่่�หน่่วยงานให้้ถูกู ต้้อง

ควรระวััง
ไม่ด่ ำเนินิ การปรับั ปรุงุ ข้อ้ มูลู ติดิ ต่อ่ หน่ว่ ยงานให้เ้ ป็น็ ปัจั จุบุ ันั และมีีข้อ้ มูลู ไม่ค่ รบถ้ว้ นทั้้ง� 4 องค์ป์ ระกอบ เช่น่
ไม่แ่ สดงข้อ้ มูลู ที่่อ� ยู่่�ของหน่ว่ ยงาน
ไม่แ่ สดงข้อ้ มูลู หมายเลขโทรศัพั ท์ข์ องหน่ว่ ยงาน
ไม่แ่ สดง E-mail ของหน่ว่ ยงาน หรืือนำ E-mail ส่ว่ นตัวั ของเจ้า้ หน้า้ ที่่ม� าแสดง
ไม่แ่ สดงแผนที่่� / ไม่ป่ ักั หมุดุ ในแผนที่่� / ปักั หมุดุ ไม่ถ่ ูกู ต้อ้ ง
อย่า่ นำกล่อ่ งข้อ้ ความมาแสดงแทน E-mail ของหน่ว่ ยงาน

Guidelines for OIT 2022 31

ข้อ้ ประเด็น็ การประเมิิน องค์์ประกอบด้้านข้อ้ มููล

O6 กฎหมายที่เ่� กี่�ย่ วข้อ้ ง o แสดงกฎหมายที่่�เกี่�ยวข้้องกัับการดำเนิินงานหรืือการปฏิิบััติิงานของ
หน่ว่ ยงาน

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้อ้ มููล

32 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรับั องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่น ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ตัวั อย่่างการเปิดิ เผยข้้อมููล

ข้อ้ แนะนำในการเปิิดเผยข้้อมููล : กฎหมายที่�่เกี่ย�่ วข้อ้ ง
ควรปฏิิบััติิ
องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ต้อ้ งแสดงกฎหมายที่เ�่ กี่ย�่ วข้อ้ งกับั การดำเนิินงานหรืือปฏิิบัตั ิงิ านขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่�
บนเว็บ็ ไซต์์ของหน่ว่ ยงาน

ควรระวััง
อย่า่ นำกฎหมายที่่ไ� ม่เ่ กี่ย� วข้อ้ งกับั การดำเนินิ งานหรืือปฏิบิ ัตั ิงิ านขององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� มาแสดง
นำเนื้้อ� หาของกฎหมายมาแสดงไม่ต่ รงตามหัวั ข้อ้ ชื่อ�่ ของกฎหมาย

Guidelines for OIT 2022 33

การประชาสัมั พันั ธ์์ องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มูลู
o แสดงข้้อมููลข่่าวสารต่่างๆ ที่่�เกี่�ยวข้้องกัับการดำเนิินงานตามอำนาจ
ข้้อ ประเด็น็ การประเมิิน หน้้าที่่ห� รืือภารกิิจของหน่่วยงาน
o เป็น็ ข้อ้ มููลข่่าวสารที่่เ� กิดิ ขึ้้�นในปีี พ.ศ. 2565
O7 ข่่าวประชาสัมั พันั ธ์์
ตััวอย่่างการเปิดิ เผยข้อ้ มูลู

ประกาศองค์ก์ ารบริิหารส่ว่ นตำบลเหมาะ

ประกาศองค์์การบริิหารส่ว่ นตำบลเหมาะ

34 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มููลสาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น�่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมููล : ข่า่ วประชาสัมั พัันธ์์
ควรปฏิิบััติิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องเผยแพร่่ประชาสััมพัันธ์์ข้้อมููลข่่าวสารต่่างๆ ที่�่เกี่�่ยวกัับการดำเนิินงานตามภารกิิจ
ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ผ่่านเว็บ็ ไซต์ข์ ององค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น�่ ให้้ประชาชนได้ร้ ับั ทราบ และนำ URL ที่่แ� สดงถึึง
การเผยแพร่ข่ ้้อมูลู การดำเนินิ งานมาตอบในข้อ้ O7

ควรระวังั
เผยแพร่เ่ พียี งข้อ้ มูลู การจัดั ซื้อ� จัดั จ้า้ ง โดยไม่ม่ ีีการเผยแพร่ข่ ้อ้ มูลู การดำเนิินงานในด้า้ นอื่น�่ ๆ
ไม่ม่ ีกี ารนำเข้า้ ข้อ้ มูลู ข่า่ วสารเกี่ย� วกับั การดำเนินิ งานในปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565 ไว้บ้ นเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่ว่ ยงาน

Guidelines for OIT 2022 35

การปฏิิสัมั พัันธ์ข์ ้อ้ มูลู องค์์ประกอบด้้านข้อ้ มูลู
o แสดงตำแหน่่งบนเว็็บไซต์์ของหน่่วยงานที่่�บุุคคลภายนอกสามารถ
ข้้อ ประเด็น็ การประเมิิน สอบถามข้้อมููลต่่างๆ ได้้ และหน่่วยงานสามารถสื่�่อสารให้้คำตอบกัับ
ผู้�สอบถามได้้ โดยมีีลัักษณะเป็็นการสื่�่อสารได้้สองทางทางหน้้าเว็็บไซต์์
O8 Q&A ของหน่่วยงาน (Q&A) ยกตััวอย่่างเช่่น Web board, กล่่องข้้อความ
ถาม-ตอบ, Messenger Live Chat, Chatbot เป็็นต้น้

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้อ้ มููล

36 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรับั องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่น�่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ข้้อแนะนำในการเปิดิ เผยข้อ้ มููล : Q&A
ควรปฏิิบััติิ
Questions and Answers หรืือ Q&A หมายถึึง ช่อ่ งทางที่ผ�่ ู้้�รับั บริิการสามารถสอบถามข้อ้ มูลู ต่า่ งๆ ได้้ และหน่ว่ ยงาน
สามารถสื่่�อสารให้้คำตอบหรืือโต้้ตอบกัันได้้ผ่่านทางเว็็บไซต์์ของหน่่วยงานได้้ทัันทีี (2 Way Communication)
ซึ่ง� จะแตกต่่างจากคำถามที่่พ� บบ่่อย (Frequently Asked Questions : FAQs) ที่่เ� ป็็นการสื่อ�่ สารทางเดียี ว
Q&A ต้อ้ งเป็น็ ช่อ่ งทางที่่ใ� ช้ส้ ำหรับั การสนทนา ถาม-ตอบในเรื่อ�่ งที่เ�่ กี่ย่� วข้อ้ งกับั การดำเนิินงานขององค์ก์ รปกครองส่ว่ น
ท้้องถิ่�น่ สำหรับั ประชาชน โดยต้อ้ งอยู่�บนเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่่วยงาน
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นควรจััดให้้มีีบุุคลากรรัับผิิดชอบในการตอบข้้อซัักถามของผู้้�รัับบริิการอย่่างสม่่ำเสมอ โดยมีี
การสื่อ�่ สารคำตอบที่่ถ� ููกต้อ้ งรวดเร็็ว เพื่อ�่ ให้ผ้ ู้้�รัับบริิการนั้้�นได้ร้ ัับทราบและคลายข้้อสงสััย
องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้้องถิ่่�นต้้องจััดการช่่องทาง Q&A หรืือกระดานสนทนาบนหน้า้ เว็็บไซต์์ให้ม้ ีคี วามเรีียบร้้อย ไม่่ให้ม้ ีี
ข้้อความที่่ไ� ม่่เกี่ย� วข้้องกับั การดำเนินิ งานปรากฏอยู่� เช่น่ ข้้อความโฆษณา/ฝากร้า้ น /เว็บ็ พนััน เป็็นต้้น

ควรระวััง
มีหี น้า้ เว็บ็ ไซต์ถ์ าม-ตอบ แต่ไ่ ม่ส่ ามารถใช้ส้ อบถามข้อ้ มูลู ได้จ้ ริงิ
ไม่ม่ ีคี ำตอบจากองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� มีแี ต่ค่ ำถามจากประชาชน
ตััวอย่่างที่่�ไม่่ใช่่ Q&A ที่่�องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นมัักเข้้าใจผิิดนำมาใช้้ตอบข้้อคำถาม O8 เช่่น Facebook, Line,
ช่อ่ งทางการร้อ้ งทุกุ ข์/์ ร้อ้ งเรียี น, อีเี มล์ห์ น่ว่ ยงาน, แบบประเมินิ ความพึึงพอใจ

Guidelines for OIT 2022 37

ข้อ้ ประเด็็นการประเมิิน องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้้อมููล

o แสดงตำแหน่ง่ บนเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่ว่ ยงานที่่ส� ามารถเชื่อ�่ มโยงไปยังั เครืือ
O9 Social Network ข่า่ ยสังั คมออนไลน์ข์ องหน่ว่ ยงาน ยกตัวั อย่า่ งเช่น่ Facebook, Twitter,

Instagram เป็็นต้น้

ตััวอย่า่ งการเปิดิ เผยข้้อมููล

38 ข้้อแนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรับั องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�น่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมูลู : Social Network
ควรปฏิิบััติิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นต้้องแสดงช่่องทางในการเข้้าถึึง Social Network ของหน่่วยงาน ผ่่านทางเว็็บไซต์์หลััก
ของหน่่วยงาน โดยอาจนำ Social Network นั้้�น มาแสดงไว้้บนเว็็บไซต์์โดยตรง หรืืออาจแสดงเป็็นแบนเนอร์์เพื่่�อเข้้าถึึง
Social Network ต่่อไป
องค์์กรปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่่�นจะต้อ้ งใช้้ URL หน้า้ เว็็บไซต์ห์ ลัักของหน่่วยงาน ที่�แ่ สดงถึงึ การเชื่อ�่ มโยงไปยัังเครืือข่่าย
สังั คมออนไลน์์ (Social Network) ในการตอบข้อ้ คำถามนี้้�
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องตรวจสอบการเข้้าถึึง Social Network จากหน้้าเว็็บไซต์์ของหน่่วยงานว่่าประชาชน
จะสามารถเข้้าถึึงได้จ้ ริงิ ในทุกุ แอปพลิิเคชันั (Application)
Social Network ต้้องเป็็นบััญชีีทางการขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น ที่่�นำเสนอข้้อมููลข่่าวสารดำเนิินงาน
ในภาพรวมของหน่ว่ ยงาน
กรณีี Social Network อยู่�ในหน้า้ แรกของเว็็บไซต์์หลััก (Home Page) หน่ว่ ยงานควรระบุคุ ำอธิบิ ายเพิ่่ม� เติมิ ประกอบ
คำตอบ โดยบรรยายให้้เห็็นว่า่ Social Network อยู่�ในตำแหน่ง่ /บริเิ วณใดของหน้้า Home Page

ควรระวังั
ห้า้ มใช้้ URL ของ Social Network โดยตรงในการตอบข้อ้ คำถาม เนื่อ่� งจาก URL ดังั กล่า่ วไม่ใ่ ช่่ URL ของเว็บ็ ไซต์ห์ ลักั
ของหน่ว่ ยงาน
อย่า่ นำ Social Network ที่่เ� ป็น็ บัญั ชีหี น่ว่ ยงานภายใน/บัญั ชีสี ่ว่ นตัวั ของผู้�บริหิ ารหรืือเจ้า้ หน้า้ ที่่อ� งค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่�
มาตอบ

Guidelines for OIT 2022 39

ตััวชี้้�วััดย่่อยที่�่ 9.2 การบริิหารงาน (ข้อ้ คำ�ำ ถาม O10 - O17)
การดำำ�เนิินงาน

ข้อ้ ประเด็น็ การประเมิิน องค์์ประกอบด้้านข้้อมูลู

o แสดงแผนการดำเนินิ ภารกิจิ ของหน่่วยงานที่่ม� ีรี ะยะ 1 ปีี
o มีขี ้อ้ มูลู รายละเอียี ดของแผนฯ อย่า่ งน้อ้ ยประกอบด้ว้ ย โครงการหรืือ
O10 แผนดำเนิินงานประจำปีี กิจิ กรรม งบประมาณที่่ใ� ช้้ ระยะเวลาในการดำเนิินการ

o เป็น็ แผนที่่�มีีระยะเวลาบัังคับั ใช้้ในปี ี พ.ศ. 2565

ตััวอย่า่ งการเปิดิ เผยข้อ้ มููล

40 ข้อ้ แนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มููลสาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ตััวอย่่างการเปิิดเผยข้อ้ มูลู

ข้้อแนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมูลู : แผนดำเนิินงานประจำปีี
ควรปฏิิบััติิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องแสดงแผนการดำเนิินงานในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ตั้�งแต่่เดืือนตุุลาคม 2564
ถึึง เดืือนกันั ยายน 2565) โดยมีีข้้อมูลู รายละเอีียดของแผนฯ อย่า่ งน้้อยประกอบด้้วย
1) โครงการหรืือกิิจกรรม
2) งบประมาณที่ใ�่ ช้้
3) ระยะเวลาในการดำเนิินการ

ควรระวััง
อย่า่ เผยแพร่แ่ ผนดำเนินิ งานประจำปีทีี่่ม� ีรี ายละเอีียดไม่ค่ รบถ้ว้ น ตามองค์ป์ ระกอบด้า้ นข้อ้ มูลู ที่ก�่ ำหนด เช่น่ มีแี ต่ป่ ก คำนำ
สารบัญั แต่ไ่ ม่ม่ ีรี ายละเอียี ดเนื้้อ� หาของแผน / มีรี ายละเอียี ดชื่อ�่ โครงการหรืือกิจิ กรรม แต่ไ่ ม่ม่ ีขี ้อ้ มูลู งบประมาณ และระยะเวลา
ในการดำเนินิ การ

Guidelines for OIT 2022 41

ข้อ้ ประเด็น็ การประเมิิน องค์์ประกอบด้า้ นข้อ้ มููล

o แสดงความก้้าวหน้้าในการดำเนินิ งานตามแผนดำเนินิ งานประจำปีี
ในข้อ้ O10
รายงานการกำกัับติิดตาม o มีีเนื้้�อหาหรืือรายละเอีียดความก้้าวหน้้า อย่่างน้้อยประกอบด้้วย
O11 การดำเนิินงานประจำปีี ความก้า้ วหน้า้ การดำเนินิ การแต่ล่ ะโครงการ/กิจิ กรรม และรายละเอียี ด
รอบ 6 เดืือน งบประมาณที่่ใ� ช้ด้ ำเนิินงาน
o สามารถจััดทำข้้อมููลเป็็นแบบรายเดืือน หรืือรายไตรมาส หรืือราย
6 เดืือน ที่่ม� ีขี ้อ้ มูลู ครอบคลุมุ ในระยะเวลา 6 เดืือนแรกของปี ี พ.ศ. 2565

ตัวั อย่่างการเปิดิ เผยข้้อมููล

เทศบาลตำบลโปร่่งใส.go.th/strategy?cid=5

ประกาศเทศบาลตำบลโปร่่งใส เรื่อ�่ ง ประกาศใช้้แผนการดำเนิินงาน ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ.2565
เพิ่่ม� เติิม ฉบัับที่�่ 3 (1.37 MB. ดาวน์์โหลด 6)
สรุุปรายงานผลการดำเนิินงาน รอบ 6 เดืือน ประจำปีงี บประมาณ 2565 (ระหว่า่ งเดืือนตุุลาคม
2564 - มีีนาคม 2565) (2.03 MB. ดาวน์์โหลด 6)
ประกาศใช้แ้ ผนดำเนิินงาน ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ.2565 เพิ่ม่� เติิม ฉบัับที่�่ 2 ของเทศบาลตำบล
โปร่่งใส (2.03 MB. ดาวน์์โหลด 6)

รายงานผลการด�ำเนินงาน
รอบ ๖ เดอื น

ประจำ� ปีงบประมาณ พ.ศ.๒๕๖๕

(ระหว่่างเดืือนตุลุ าคม ๒๕๖๔ - มีนี าคม ๒๕๖๕)

เทศบาลต�ำบลโปร่งใส

กองวิชิ าการและแผนงาน
ฝ่่ายแผนงานและงบประมาณ

42 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่่วนท้้องถิ่่น� ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตััวอย่่างการเปิดิ เผยข้้อมูลู

เทศบาลตำบลโปร่่งใส.go.th/file/com_strategy/2022-05.pdf

ปีีงบประมาณ ๒๕๖๕ ไตรมาสที่�่๑ - ๒ (ตุุลาคม ๒๕๖๔ - มีีนาคม ๒๕๖๕)

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้อ้ มููล : รายงานการกำกัับติดิ ตามการดำเนิินงานประจำปีี รอบ 6 เดืือน
ควรปฏิิบัตั ิิ
รายงานการกำกับั ติดิ ตามการดำเนินิ งานประจำปี ี รอบ 6 เดืือน ต้อ้ งเป็น็ การแสดงให้เ้ ห็น็ ความก้า้ วหน้า้ ในการดำเนินิ งาน
ในช่่วง 6 เดืือนแรกของปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 (ตั้�งแต่่เดืือนตุุลาคม 2564 ถึึงเดืือนมีีนาคม 2565) โดยเนื้้�อหา/
รายละเอีียดของรายงานฯ อย่า่ งน้อ้ ยต้้องประกอบด้้วย
1) ความก้า้ วหน้้าการดำเนิินการในแต่ล่ ะโครงการ/กิิจกรรม
2) รายละเอีียดงบประมาณที่่ใ� ช้้ดำเนิินการ
โดยองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นควรนำเสนอให้้เห็็นว่่าแต่่ละโครงการ/กิิจกรรมดำเนิินการไปแล้้วมากน้้อยเพีียงใด
เมื่่�อเทีียบกัับแผนการดำเนิินงาน
รายงานกำกัับติดิ ตามฯ ในข้้อ O11 ต้้องมีีความสอดคล้้องกัับแผนดำเนิินงานประจำปีี ในข้้อ O10

ควรระวังั
นำรายงานการกำกัับติิดตามฯ ที่�่มีีเนื้้�อหาหรืือรายละเอีียดความก้้าวหน้้าไม่่ครบถ้้วนมาแสดง เช่่น รายงานผล
เพียี งงบประมาณที่่ใ� ช้เ้ ท่า่ นั้้น�
แสดงรายงานข้อ้ มูลู ไม่ค่ รบ 6 เดืือน เช่น่ นำเสนอเพียี งรอบ 3 เดืือน/ไตรมาส 1
ห้า้ มแสดงข้อ้ มูลู รายงานฯ ที่ไ่� ม่ส่ อดคล้อ้ งกับั แผนดำเนิินงานประจำปีี ในข้อ้ O10
กรณีอี งค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น่� ไม่ไ่ ด้เ้ ปิดิ เผยข้อ้ มูลู ในข้อ้ O10 จะทำให้ไ้ ม่ไ่ ด้ค้ ะแนนในข้อ้ O11 ไปด้ว้ ย

Guidelines for OIT 2022 43

ข้้อ ประเด็น็ การประเมิิน องค์ป์ ระกอบด้้านข้้อมูลู

o แสดงผลการดำเนิินงานตามแผนดำเนินิ งานประจำปีี
o มีีข้อ้ มููลรายละเอียี ดสรุปุ ผลการดำเนิินงาน อย่า่ งน้อ้ ยประกอบด้้วย
O12 รายงานผลการดำเนิินงานประจำปีี ผลการดำเนิินการโครงการหรืือกิิจกรรม ผลการใช้้จ่่ายงบประมาณ
ปัญั หา อุุปสรรค และข้้อเสนอแนะ
o เป็็นรายงานผลของปี ี พ.ศ. 2564

ตัวั อย่า่ งการเปิิดเผยข้อ้ มููล

44 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้้อมููลสาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่�น ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตััวอย่่างการเปิิดเผยข้้อมููล

Guidelines for OIT 2022 45

ข้อ้ แนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมูลู : รายงานผลการดำเนิินงานประจำปีี
ควรปฏิิบัตั ิิ
ข้อ้ O12 เป็น็ การรายงานผลการดำเนิินงานตามแผนดำเนิินงานประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 ขององค์ก์ รปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่น่� (ตั้�งแต่่เดืือนตุุลาคม 2563 ถึึง เดืือนกัันยายน 2564)
ข้อ้ มูลู รายละเอีียดของรายงานฯ ควรมีีเนื้้อ� หาอย่่างน้อ้ ยประกอบด้ว้ ย
1) ผลการดำเนิินการโครงการหรืือกิิจกรรม
2) ผลการใช้จ้ ่า่ ยงบประมาณ
3) ปััญหา อุปุ สรรค
4) ข้้อเสนอแนะ
กรณีีองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นใช้้รายงานผลการดำเนิินงานประจำปีีที่่�มีีชื่่�อเป็็นอย่่างอื่�่นควรมีีการอธิิบายในช่่อง
“คำอธิิบายเพิ่่ม� เติิม”
ควรระวััง
อย่า่ นำรายงานฯ ของปีงี บประมาณอื่น่� มาใช้ใ้ นการตอบข้อ้ คำถามนี้้�
อย่า่ นำผลการดำเนิินงานในแต่ล่ ะเดืือน/ไตรมาส มารวบรวมเป็น็ คำตอบ โดยไม่ไ่ ด้ม้ ีีการวิิเคราะห์ห์ รืือจัดั ทำ/เพิ่ม�่ เติิม
ข้อ้ มูลู รายละเอีียดให้ค้ รบถ้ว้ นตามรายละเอีียดที่ก่� ำหนดไว้้

46 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่น� ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

Guidelines for OIT 2022 47

การปฏิิบัตั ิิงาน องค์ป์ ระกอบด้า้ นข้้อมูลู
o แสดงคู่่�มืือหรืือแนวทางการปฏิิบััติิงานที่่�เจ้้าหน้้าที่่�ของหน่่วยงาน
ข้้อ ประเด็็นการประเมิิน ใช้ย้ ึึดถืือปฏิิบัตั ิิให้เ้ ป็น็ มาตรฐานเดียี วกันั
o มีีข้้อมููลรายละเอีียดของการปฏิิบััติิงาน อย่่างน้้อยประกอบด้้วย
O13 คู่่�มืือหรืือมาตรฐานการปฏิิบัตั ิงิ าน เป็็นคู่่�มืือปฏิิบััติิภารกิิจใด สำหรัับเจ้้าหน้้าที่่�หรืือพนัักงานตำแหน่่งใด
และกำหนดวิิธีกี ารขั้้�นตอนการปฏิบิ ััติอิ ย่า่ งไร
o จะต้อ้ งมีีอย่่างน้้อย 1 คู่่�มืือ

ตััวอย่า่ งการเปิิดเผยข้้อมููล

48 ข้้อแนะนำการเปิิดเผยข้อ้ มูลู สาธารณะสำหรับั องค์ก์ รปกครองส่่วนท้อ้ งถิ่น�่ ประจำปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ตััวอย่่างการเปิิดเผยข้้อมููล

Guidelines for OIT 2022 49

ข้้อแนะนำในการเปิดิ เผยข้้อมูลู : คู่่�มืือหรืือมาตรฐานการปฏิิบััติิงาน
ควรปฏิิบัตั ิิ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�นต้้องจััดทำและนำเข้้าคู่่�มืือหรืือมาตรฐานการปฏิิบััติิงานตามภารกิิจของหน่่วยงานไว้้
บนเว็บ็ ไซต์ข์ องหน่ว่ ยงาน อย่า่ งน้อ้ ย 1 คู่่�มืือการปฏิิบัตั ิงิ าน เพื่อ่� เป็น็ แนวทางในการปฏิบิ ัตั ิงิ านสำหรับั เจ้า้ หน้า้ ที่ข่� ององค์ก์ ร
ปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่่น� เพื่อ�่ ใช้้ยึึดถืือปฏิิบััติิเป็น็ มาตรฐานเดีียวกันั
ข้้อมููลรายละเอีียดของคู่่�มืือหรืือมาตรฐานฯ ต้้องมีรี ายละเอีียดอย่่างน้อ้ ยในประเด็น็ ดัังต่อ่ ไปนี้้�
1) เป็็นคู่่�มืือหรืือมาตรฐานฯ สำหรัับใช้ใ้ นการงานปฏิิบััติิงานตามภารกิิจ
2) เป็็นคู่่�มืือหรืือมาตรฐานฯ สำหรัับเจ้า้ หน้า้ ที่่�หรืือพนัักงาน
3) กำหนดวิิธีีการขั้้น� ตอนการปฏิิบัตั ิิงานไว้ใ้ นคู่่�มืือหรืือมาตรฐานฯ
องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�่นอาจศึึกษาค้้นคว้้ามาตรฐานการปฏิิบััติิงานในด้้านต่่างๆ ได้้จากเว็็บไซต์์ของกรมส่่งเสริิม
การปกครองท้้องถิ่่�น แล้้วนำข้้อมููลที่่�ได้้มาประยุุกต์์จััดทำเป็็นคู่่�มืือหรืือมาตรฐานการปฏิิบััติิงานของหน่่วยงานตนเอง
(หน่ว่ ยงานต้้องจััดทำเอง)
ควรระวังั
ไม่น่ ำคู่่�มืือหรืือมาตรฐานการให้บ้ ริิการ ตามข้อ้ คำถาม O14 มาตอบข้อ้ คำถามนี้้�
ไม่ม่ ีกี ารเผยแพร่คู่่�มือหรืือมาตรฐานการปฏิบิ ัตั ิงิ านตามภารกิจิ ของหน่ว่ ยงานไว้บ้ นหน้า้ เว็บ็ ไซต์์

50 ข้อ้ แนะนำการเปิดิ เผยข้้อมูลู สาธารณะสำหรัับองค์ก์ รปกครองส่่วนท้้องถิ่�น่ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565