134 เฉลย ใบงานที่ 6.5.1 เรื่อง หยาดน้้าฟ้า ค้าชี้แจง : ให้นักเรียนพิจารณาข้อความที่ก้าหนดให้ แล้วน้าข้อความที่ก้าหนดให้เติมลงในประโยค ให้ถูกต้อง ฝน หิมะ ลูกเห็บ เป็นหยาดน้้าฟ้าซึ่งเป็นน้้าที่มีสถานะต่าง ๆ ที่ตกจากฟ้าถึงพื้นดิน ฝน เกิดจากละอองน้้าในเมฆที่รวมตัวกันจนอากาศไม่สามารถพยุงไว้ได้จึงตกลงมา หิมะ เกิดจากไอน้้าในอากาศระเหิดกลับเป็นผลึกน้้าแข็ง รวมตัวกันจนมีน้้าหนักมากขึ้นจนเกิน กว่าอากาศจะพยุงไว้จึงตกลงมา ลูกเห็บ เกิดจากหยดน้้าที่เปลี่ยนสถานะเป็นน้้าแข็งแล้วถูกพายุพัดวนซ้้าไปซ้้ามาในเมฆฝน ฟ้าคะนองที่มีขนาดใหญ่และอยู่ในระดับสูงจนเป็นก้อนน้้าแข็งขนาดใหญ่ขึ้นแล้วตกลงมา หยาดน้ าฟ้า ฝน หิมะ ลูกเห็บ เมฆ ระเหิด ละอองน้ า ไอน้ า น้ าแข็ง พายุ
135 1 2 3 4 5 6 สลากหมายเลข
136 บัตรภาพฝนตก ลูกเห็บตก และหิมะตก
137
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว15102 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้าและลมฟ้าอากาศ เวลา 15 ชั่วโมง เรื่อง วัฏจักรน้้า เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวกันตพร สุดาทิพย์ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.5/3 สร้างแบบจ้าลองที่อธิบายการหมุนเวียนของน ้าในวัฏจักรของน ้า 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการหมุนเวียนของน ้าในวัฏจักรน ้าได้ (K) 2. ปฏิบัติกิจกรรมเพื่อสร้างแบบจ้าลองและใช้แบบจ้าลองอธิบายการเกิดวัฏจักรน ้าได้อย่างถูกต้อง และเป็นล้าดับขั นตอน (P) 3. ให้ความร่วมมือในการท้ากิจกรรมกลุ่มและมีความรับผิดชอบในการส่งงานตรงเวลา (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น วัฏจักรน ้า เป็นการหมุนเวียนของน ้าที่มีแบบรูป ซ ้าเดิม และต่อเนื่องระหว่างน ้าในบรรยากาศน ้าผิวดิน และน ้าใต้ดิน โดยพฤติกรรมการด้ารงชีวิตของพืชและ สัตว์ส่งผลต่อวัฏจักรน ้า พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด วัฏจักรน ้า เป็นการหมุนเวียนของน ้าที่มีแบบรูปซ ้าเดิม และต่อเนื่องระหว่างน ้าในบรรยากาศ น ้าผิวดิน และน ้าใต้ดิน ซึ่งพฤติกรรมในการด้ารงชีวิตของพืชและสัตว์จะส่งผลต่อวัฏจักรน ้า
5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการทดลอง 3) ทักษะการตั งสมมติฐาน 4) ทักษะการท้างานร่วมกัน 5) ทักษะการสร้างแบบจ้าลอง 6) ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 7) ทักษะการจัดกระท้าและสื่อความหมายข้อมูล 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัยรับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. ซื่อสัตย์ สุจริต 4. มุ่งมั่นในการท้างาน
6. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ แผนที่ กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) แนวคิด POE 11 ขั้นที่ 1 การแนะน้าและสร้างแรงกระตุ้น (orientation and motivation) 1.ครูน้าบัตรภาพแหล่งน้้า ฝนตก และดวงอาทิตย์ มาให้ นักเรียนดู โดยครูติดไว้บนกระดาน ดังนี้ 2. จากนั้นครูตั้งประเด็นค้าถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนจาก บัตรภาพ โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความ คิดเห็นอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด ดังนี้ - จากบัตรภาพทั้ง 3 ภาพ นักเรียนคิดว่าเกี่ยวข้องกัน หรือไม่ (แนวตอบ : นักเรียนอาจตอบว่า เกี่ยวข้อง กัน) - บัตรภาพทั้ง 3 ภาพ เกี่ยวข้องกันอย่างไรบ้าง (แนวตอบ : นักเรียนอาจตอบว่า การเกิดฝนซึ่งมี 3 ขั้นตอน โดย ขั้นที่ 1 น้้าในแหล่งน้้าต่าง ๆเมื่อได้รับความร้อนจะ ระเหยกลายเป็นไอน้้าแล้วลอยขึ้นไปในอากาศ ขั้นที่ 2 ไอน้้าในอากาศเมื่อเจออากาศเย็นจะควบแน่นเป็น ละอองน้้า รวมตัวกันเป็นก้อนเมฆ และขั้นที่ 3 เมื่อ เมฆรวมตัวกันจ้านวนมากจนอากาศพยุงน้้าหนักของ ละอองน้้าไม่ไหว จึงตกลงมาเป็นฝนไหลรวมกันลงใน แหล่งน้้า) 3 P O E
3.ครูให้นักเรียนดูภาพแหล่งน้้าตามธรรมชาติ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูถามค้าถามเพื่อกระตุ้น นักเรียนก่อนเข้าสู่เนื้อหาว่า “แหล่งน้้าต่าง ๆ มีความส้าคัญต่อ การเกิดวัฏจักรน้้าหรือไม่ อย่างไร”โดยให้นักเรียนแต่ละคน ร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเพื่อหาค้าตอบ (แนวตอบ : แหล่งน้้าต่าง ๆ มีความส้าคัญต่อการเกิดวัฏจักรน้้า ถ้าไม่มีแหล่งน้้าจะไม่มีน้้าระเหยกลายเป็นไอน้้าขึ้นไปใน บรรยากาศ ท้าให้ไม่มีการหมุนเวียนน้้า) 4.นักเรียนแบ่งกลุ่ม โดยครูเตรียมสลากหมายเลขกลุ่ม 1-6 จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนออกมาหยิบสลาก ซึ่งนักเรียนที่ หมายเลขเดียวกันจะอยู่กลุ่มเดียวกัน ซึ่งแต่ละกลุ่มจะมีสมาชิก ภายใน กลุ่มละ 7 คน ขั้นที่ 2 แนะน้าการทดลอง (Introducing the experiment) 5.ครูจัดเตรียมและแนะน้าวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 4 วัฏ จักรน้้า จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้า ชั้นเรียน ดังนี้ - หนังยาง 1 ถุง - ถุงพลาสติกใส 1 ใบ - กล่องพลาสติกใสใบเล็ก 1 ใบ - กล่องพลาสติกใสใบใหญ่ 1 ใบ - กระดาษแข็งแผ่นใหญ่ 1 แผ่น - น้้า 2 ขวด - น้้าแข็ง 1 ถุง - สีไม้ 1 กล่อง - ดินทราย 1 ถุง - ดินเหนียว 1 ถุง
6.ครูอธิบายการทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐาน โดยสร้าง แบบจ้าลองวัฏจักรน้้า โดยปฏิบัติ ดังนี้ 6.1) ศึกษาขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมจากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 อย่างละเอียด หากมีข้อสงสัยให้สอบถามครู 6.2) ร่วมกันก้าหนดปัญหาและตั้งสมมติฐานในการปฏิบัติ กิจกรรม แล้วบันทึกผลลงในสมุดประจ้าตัวนักเรียน หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 6.3) ร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนให้ครบถ้วนและ ถูกต้องทุกขั้นตอน จากนั้นบันทึกผลลงในสมุดประจ้าตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 3 การท้านาย (ล้วงเอาแนวคิดของผู้เรียน) [Prediction: the elicitation of students' ideas] 7.ครูและนักเรียนร่วมตั้งประเด็นค้าถาม โดยให้นักเรียนแต่ละ กลุ่มร่วมกันอภิปราย แสดงความคิดเห็นเพื่อหาค้าตอบ ดังนี้ - น้้าจากฟ้าที่ตกลงมาสู่พื้นผิวโลกจะถูกกักเก็บในแหล่ง น้้าใดบ้าง (แนวตอบ : แหล่งน้้าผิวดิน เช่น ทะเล แม่น้้า ล้าธาร เป็นต้น และแหล่งน้้าใต้ดิน) - การหมุนเวียนของน้้าเรียกว่าอะไร (แนวตอบ : วัฏจักร ของน้้า) - วัฏจักรน้้า คืออะไร (แนวตอบ : วัฏจักรน้้า คือ การ หมุนเวียนของน้้าอย่างไม่มีที่สิ้นสุด) - การเกิดวัฏจักรของน้้ามีกี่ขั้นตอน อะไรบ้าง (แนวตอบ : การเกิดวัฏจักรของน้้า มี 4 ขั้นตอน ได้แก่
7.1) น้้าในแหล่งน้้าได้รับความร้อนแล้วระเหยเป็นไอ น้้าลอยขึ้นไปในอากาศ 7.2) ไอน้้าควบแน่นเป็นละอองน้้า และรวมตัวเป็นเมฆ 7.3) เมฆมีจ้านวนมากจนอากาศไม่สามารถรับน้้าหนัก ไว้ได้จึงตกลงมาเป็นฝน 7.4) น้้าฝนไหลกลับสู่แหล่งน้้าต่าง ๆ หรือซึมลงใต้ดิน) - ปัจจัยใดบ้างที่มีผลต่อการเกิดวัฏจักรน้้า (แนวตอบ : ความร้อน ลม ป่าไม้ เป็นต้น) ขั้นที่ 4 อภิปรายผลการท้านาย (discussing their prediction) 8. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง วัฏ จักรน้้า และให้ความรู้เพิ่มเติมจากค้าถามของนักเรียน โดยครู ใช้ PowerPoint เรื่อง วัฏจักรน้้า ในการอธิบายเพิ่มเติม ขั้นที่ 5 สังเกตการณ์ (observation) 9. นักเรียนแต่ละกลุ่มท้ากิจกรรมที่ 4 วัฏจักรน้้า จากนั้นบันทึก ผลการท้ากิจกรรมลงตาราง 10. น้าความรู้ที่ได้จากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับวัฏจักรน้้า และ จากการสร้างแบบจ้าลอง แล้วสรุปผลการทดลอง ขั้นที่ 6 อธิบาย (Explanation) 11. น้าเสนอผลการท้ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน จากนั้นร่วมกัน อภิปรายและสรุปผลเกี่ยวกับวัฏจักรน้้า 12. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 3 วัฏจักรน้้า 13. นักเรียนแต่ละคนท้ากิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบค้าถามลงในสมุดประจ้าตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2
14. นักเรียนแต่ละคนเขียนสรุปสาระส้าคัญประจ้า บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ โดยเขียนเป็นแผนผังมโนทัศน์ ลงใน สมุดประจ้าตัวนักเรียน 15. นักเรียนแต่ละคนท้ากิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุดประจ้าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 16. นักเรียนท้าแบบทดสอบหลังเรียนของหน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้าและลมฟ้าอากาศ เพื่อเป็นการวัดความรู้หลังเรียนของ นักเรียน ขั้นที่ 7 เสนอการอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ (Providing the scientific explanation) 18. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน้าเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรม หน้าชั้นเรียน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดจนครบทุกกลุ่ม ใน ระหว่างที่นักเรียนน้าเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนมีความเข้าใจที่ถูกต้อง ขั้นที่ 8 ติดตามผล (Follow-up) 19. นักเรียนแต่ละคนดูตารางตรวจสอบตนเอง จากหนังสือ เรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูถามนักเรียนเป็น รายบุคคลตามรายการข้อ 1-5 เพื่อเป็นการตรวจสอบความรู้ ความเข้าใจของนักเรียนหลังจากการเรียนจบบทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 20. ครูตรวจสอบผลการท้าแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้าและลมฟ้าอากาศ เพื่อตรวจสอบความ เข้าใจหลังเรียนของนักเรียน
21. ครูประเมินผล โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบค้าถาม พฤติกรรมการท้างานรายบุคคล พฤติกรรมการท้างานกลุ่ม และจากการน้าเสนอผลการท้ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน 22. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่ 4 วัฏจักรน้้า ในสมุด ประจ้าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 23. ครูตรวจสอบผลการท้ากิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุด ประจ้าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 24. ครูตรวจผลการท้ากิจกรรมสรุปสาระส้าคัญประจ้า บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศในสมุดประจ้าตัวนักเรียน 25. ครูตรวจสอบผลการท้ากิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ ในสมุดประจ้าตัวนักเรียน หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 26. ครูตรวจชิ้นงาน/ผลงาน จิกซอว์การเกิดวัฏจักรน้้า ของ นักเรียนแต่ละกลุ่ม 27. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับวัฏจักรน้้า ซึ่งได้ ข้อสรุปร่วมกันว่า “วัฏจักรน้้า เป็นการหมุนเวียนของน้้าที่มี แบบรูป ซ้้าเดิม และต่อเนื่องระหว่างน้้าในบรรยากาศน้้าผิวดิน และน้้าใต้ดิน โดยพฤติกรรมการด้ารงชีวิตของพืช และสัตว์ ส่งผลต่อวัฏจักรน้้า”
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1) ผลบันทึกการ ปฏิบัติกิจกรรมที่ 4 วัฏจักรน้้า - ตรวจสมุดประจ้าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ้าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจ้าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ้าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) กิจกรรมสรุป สาระส้าคัญประจ้า บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้า อากาศ - ตรวจสมุดประจ้าตัว - สมุดประจ้าตัว - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) กิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 2 ปรากฏการณ์ลมฟ้า อากาศ - ตรวจสมุดประจ้าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ้าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) การน้าเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการน้าเสนอ ผลงาน/ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - แบบประเมินการ น้าเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) พฤติกรรมการ ท้างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท้างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท้างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7) พฤติกรรมการ ท้างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท้างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท้างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8)คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ท้างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 9. แบบทดสอบ หลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้า และลมฟ้าอากาศ - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้า และลมฟ้าอากาศ - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แหล่งน้้าและลมฟ้า อากาศ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 10.จิ๊กซอว์การ เกิดวัฏจักรน้้า - ตรวจผลงาน จิกซอว์การเกิด วัฏจักรน้้า - แบบประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แหล่งน ้าและลมฟ้าอากาศ 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แหล่งน ้าและลมฟ้าอากาศ 3) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 4 วัฏจักรน ้า 4) PowerPoint เรื่อง วัฏจักรน ้า 5) บัตรภาพแหล่งน ้า ฝนตก และดวงอาทิตย์ 6) สลากแหล่งน ้าต่าง ๆ 7) สมุดประจ้าตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) ห้องสมุด 3)อินเทอร์เน็ต
กิจกรรมที่ เรื่อง วัฏจักรน้้า จุดประสงค์ สร้างแบบจ้าลองและใช้แบบจ้าลองอธิบายการเกิดวัฏจักรน้้า ต้องเตรียมต้องใช้ 1. หนังยาง 1 ถุง 2. น้ า2 ขวด 3. ถุงพลาสติกใส 1 ใบ 4. น้ าแข็ง 1 ถุง 5. กล่องพลาสติกใสใบเล็ก 1 ใบ 6. สีไม้ 1 กล่อง 7. กล่องพลาสติกใสใบใหญ่ 1 ใบ 8. ดินทราย 1 ถุง 9. ถระดาษแข็งแผ ่นใหญ่ 1 แผ ่น 11 10. ดินเหนียว 1 ถุง 11. แหล่งข้อมูล เช ่น หนังสือ อินเทอร์เน็ต ลองท้าดู ตอนที่ 1 1. แบ่งกลุ่ม จากนั้นช่วยกันสืบคันข้อมูลเกี่ยวกับการเกิดและปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดวัฏจักรน้้าแล้วบันทึก ผลลงในสมุด 2. ร่วมกันแสดงความคิดเห็น จากนั้นน้าข้อมูลมาเขียนแผนภาพแสดงการเกิดวัฎจักรน้้าลงในกระดาษ แข็งแผ่นใหญ่ พร้อมตกแต่งให้สวยงาม 3. น้าเสนอแผนภาพแสดงการเกิดวัฏจักรน้้าหน้าชั้นเรียน
ลองท้าดู ตอนที่ 2 1. ร่วมกันตั้งสมมติฐานว่า วัฏจักรน้้าเกิดขึ้นได้อย่างไร 2. ท้าการทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐานโดยใส่ดินเหนียวลงในกล่องพลาสติกใสใบใหญ่ตรงกลาง กล่อง โดยปั้นให้ดินเหนียวมีลักษณะเป็นภูเขาสูงขึ้นมาเกือบถึงปากกล่อง 3. ใส่ดินทรายลงในกล่องพลาสติกใสใบใหญ่ฝั่งซ้ายมือเกือบครึ่งกล่อง จากนั้นใส่น้้าลงไปทั้งฝั่งซ้าย และฝั่งขวาจนเกือบเต็มกล่อง 4. วางกล่องพลาสติกใสใบเล็กลงบนยอดภูเขาที่ปั้นขึ้นในกล่องพลาสติกใสใบใหญ่ แล้วใช้ถุงพลาสติก ใสปิดปากกล่องพลาสติกใสใบใหญ่ให้สนิท และใช้หนังยางมัดให้แน่น 5. ให้วางน้้าแข็งไว้บนถุงพลาสติกใสให้ตรงกับบริเวณปากกล่องพลาสติกใสใบเล็กโดยใส่น้้าแข็งจน ถุงพลาสติกใสหย่อนลงไปในกล่องใบเล็กเล็กน้อย น้าไปตั้งไว้กลางแดดที่ร้อนจัดประมาณ 60 นาที คอยเติมน้้าแข็งไปเรื่อย ๆ จนสังเกตเห็นหยดน้้าตกลงในกล่องพลาสติกใบเล็ก แล้วบันทึกผล 6. น้าเสนอแบบจ้าลองการเกิดวัฎจักรน้้า เพื่ออธิบายการเกิดวัฏจักรน้้าหน้าชั้นเรียน 7. ร่วมกันอภิปรายและสรุปผลการทดลองเกี่ยวกับการเกิดวัฏจักรน้้าภายในชั้นเรียน
ใบบันทึกผลการท้ากิจกรรมที่ 4 เรื่อง วัฏจักรน้้า ตารางบันทึกผลการท้ากิจกรรม ตอนที่ 1 การเกิดวัฏจักรน้้า ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดวัฏจักรน้้า ตารางบันทึกผลการท้ากิจกรรม ตอนที่ 2 แบบจ้าลอง ผลการสังเกต สรุปผลการทดลอง ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................
ใบบันทึกผลการท้ากิจกรรมที่ 4 เฉลย เรื่อง วัฏจักรน้้า ตารางบันทึกผลการท้ากิจกรรม ตอนที่ 1 การเกิดวัฏจักรน้้า วัฏจักรน้้า เกิดจากน้้าในแหล่งน้้าต่างๆ ได้รับความร้อนจากแสงอาทิตย์ แล้วเกิดการระเหยกลายเป็นไอน้้า ลอยขึ้นไปในอากาศ เมื่อไอน้้าลอย ไปกระทบกับความเย็นในอากาศ จะเกิดการควบแน่นกลายเป็นละออง น้้าเล็กๆจ้านวนมากเกาะกลุ่มรวมตัวกันเป็นเมฆ จนอากาศไม่สามารถพยุงไว้ได้ และตกลงมาเป็นฝนไหลลงสู่ แหล่งน้้าต่าง ๆ และเมื่อน้้าจากแหล่งน้้าต่างๆ ได้รับความร้อนจากแสงอาทิตย์ก็จะระเหยกลายเป็นไอน้้าขึ้น ไปในอากาศ และตกลงมาเป็นฝนอีก หมุนเวียนเช่นนี้ไม่สิ้นสุด ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดวัฏจักรน้้า 1. ความร้อน 2. ลม 3. ป่าไม้ ตารางบันทึกผลการท้ากิจกรรม ตอนที่ 2 แบบจ้าลอง ผลการสังเกต มีหยดน้้าเกิดขึ้นบริเวณก้นถุงพลาสติก และมีน้้าอยู่ ภายในกล่องพลาสติกใบเล็ก สรุปผลการทดลอง จากการท้ากิจกรรม พบว่า วัฎจักรน้้าเกิดจากน้้าในแหล่งต่างๆ ได้รับความร้อนจากแสงอาทิตย์ แล้วเกิด การระเหยกลายเป็นไอน้้าลอยขึ้นไปในอากาศ เมื่อไอน้้าไปกระทบกับความเย็นในอากาศจะเกิดการควบแน่น เป็นละอองน้้าเล็ก ๆ จ้านวนมากเกาะกลุ่มรวมตัวกันเป็นเมฆ จนอากาศไม่สามารถพยุงไว้ได้ และตกลงมาเป็น ฝนน้้าเปล่าในแบบจ้าลองแทน แหล่งน้้าต่างๆ น้้าแข็งในแบบจ้าลองแทน ความเย็นในอากาศ และการน้า แบบจ้าลองไปตากแดดเพื่อให้ได้รับความร้อนจากแสงอาทิตย์
1 2 3 4 5 6 สลากหมายเลข
บัตรภาพแหล่งน้ า ฝนตก และดวงอาทิตย์
จิกซอว์การเกิดวัฏจักรน้้า ค้าชี้แจง : นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ 7 คน จากนั้นให้แต่ละกลุ่มน้าความรู้เกี่ยวกับ เรื่อง การเกิดวัฏจักรน้้า มาออกแบบและประดิษฐ์จิกซอว์การเกิดวัฏจักรน้้า ชิ้นงาน/ภาระงาน
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน ่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า เวลา 3 ชั่วโมง เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ เวลา 2 ชั่วโมง โรงเรียนอนุบาลศรีสุทโธ ครูผู้สอน นางสาวกันตพร สุดาทิพย์ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/1 เปรียบเทียบความแตกต่างของดาวเคราะห์และดาวฤกษ์จากแบบจ าลอง 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายลักษณะของดาวเคราะห์และดาวฤกษ์ได้ (K) 2. สร้างแบบจ าลองเพื่ออธิบายการมองเห็นดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ได้ (P) 3. ปฏิบัติกิจกรรมเพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ได้ (P) 4. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ดาวที่มองเห็นบนท้องฟ้าอยู่ในอวกาศซึ่งเป็น บริเวณที่อยู่นอกบรรยากาศของโลก มีทั้งดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์เป็นแหล่งก าเนิดแสงจึงสามารถ มองเห็นได้ ส่วนดาวเคราะห์ไม่ใช่แหล่งก าเนิดแสง แต่สามารถมองเห็นได้เนื่องจากแสงจากดวงอาทิตย์ตก กระทบดาวเคราะห์แล้วสะท้อนเข้าสู่ตา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด
ดาวที่มองเห็นบนท้องฟ้าอยู่ในอวกาศซึ่งเป็นบริเวณที่อยู่นอกบรรยากาศของโลก มีทั้งดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์เป็นแหล่งก าเนิดแสงจึงสามารถมองเห็นได้ ส่วนดาวเคราะห์ไม่ใช่แหล่งก าเนิดแสง 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการส ารวจค้นหา 3) ทักษะการสร้างแบบจ าลอง 4) ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 5) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 6) ทักษะการจัดกระท าและสื่อความหมายข้อมูล 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน แล้วแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ จากนั้นนักเรียนท า แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า เพื่อวัดความรู้เดิมของนักเรียนก่อน เข้าสู่กิจกรรม 2. นักเรียนอ่านสาระส าคัญและดูภาพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล ่ม 2 จากนั้นครูกระตุ้นความสนใจโดยใช้ค าถามว่า “ดาวฤกษ์ หมายถึงอะไร และดาวเคราะห์ หมายถึงอะไร”โดยให้นักเรียนช่วยกันตอบค าถามอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่า ถูกหรือผิด ชั่วโมงที่ 1 ขั้นน ำ
(แนวตอบ : ดาวฤกษ์ หมายถึง ดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง และดาวเคราะห์ หมายถึงดาวที่ไม่มีแสง สว่างในตัวเอง) 3. นักเรียนดูภาพในบทที่ 1 ท้องฟ้าและกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูถามค าถามส าคัญประจ าบทว่า “เราสามารถมองเห็นดาวเคราะห์ได้หรือไม่ อย่างไร” แล้วให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเพื่อหาค าตอบ (แนวตอบ : สามารถมองเห็นดาวเคราะห์ได้ เนื่องจากแสงจากดวงอาทิตย์ตกกระทบดาวเคราะห์ แล้วสะท้อนเข้าสู่ตา) 4. นักเรียนเรียนรู้ค าศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนในบทที่ 1 ท้องฟ้าและกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือ เรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยครูขออาสาสมัครนักเรียน จ านวน 1 คน ให้เป็นผู้อ่านน า และให้นักเรียนที่อยู่ในชั้นเรียนเป็นผู้อ่านตามทีละค า ดังนี้ 5. นักเรียนแต่ละคนท ากิจกรรมน าสู่การเรียน โดยศึกษาข้อมูล แล้วตอบค าถาม ลงในสมุดประจ าตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล ่ม 2 (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล) ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) 1. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 ความแตกต ่างของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - สีไม้ 1 กล่อง - กรรไกร - ตัวเรืองแสง - กาว - กระดาษสีด า - ลูกปัดพลาสติก - กล่องลังเจาะรูด้านข้าง - ไฟฉาย - กระดาษแข็งแผ่นใหญ่ 1 แผ่น 2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม โดยครูเตรียมบัตรภาพดาวเคราะห์ เช่น โลก ดาวอังคาร ดาวศุกร์ และ ดาวเสาร์ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนออกมาหยิบบัตรภาพ ซึ่งนักเรียนที่ได้บัตรภาพเดียวกันจะอยู่ ขั้นสอน Planet ('แพล็นนิท) ดาวเคราะห์ Direction (ดิ 'เร็คชัน) ทิศ Constellation (ค็อนสเต็ล 'เลชัน) กลุ่มดาว
กลุ่มเดียวกัน ซึ่งแต่ละกลุ่มจะมีสมาชิกภายในกลุ่ม 4 คน 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียมอุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนวทางการปฏิบัติกิจกรรม ที่ถูกต้อง 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการมองเห็นดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ จากหนังสือ เรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนสร้างแบบจ าลองการมองเห็นดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ จากนั้นช่วยกันสร้างแบบจ าลองที่ออกแบบไว้ แล้วน าข้อมูลมาเขียนแผนภาพแสดงแบบจ าลอง ลงในกระดาษแข็งแผ่นใหญ่ (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม) ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอแบบจ าลองการมองเห็นดาวฤกษ์และดาวเคราะห์หน้าชั้นเรียน ในระหว่างที่นักเรียนน าเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนมีความเข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ: ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการน าเสนอผลงาน) 7. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายจากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของดาวฤกษ์ และดาวเคราะห์ว่า “จากการปฏิบัติกิจกรรม ให้ไฟฉาย แทนดาวฤกษ์ เพราะมีแสงสว่างในตัวเอง แสงเข้าสู่ตาท าให้เรามองเห็นดาวฤกษ์ได้ ให้วัตถุอื่นที่ไม่มีแสงสว่างในตัวเอง แทนดาวเคราะห์ เพราะไม่มีแสงสว่างในตัวเอง จะต้องอาศัยแสงจากดาวฤกษ์ต้องตกกระทบแล้วสะท้อนเข้าสู่ตา” 8. นักเรียนแต่ละคนท ากิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบค าถาม ลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 9. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ โดยใช้โทรศัพท์มือถือสแกน QR Code เรื่อง ความแตกต ่างระหว ่างดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 10. นักเรียนแต่ละคนศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต ห้องสมุด แล้วเขียนสรุป ชั่วโมงที่ 2 ขั้นสอน
ความรู้ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล) 11. ครูสุ่มเลขที่นักเรียน จ านวน 2 คน ให้ยกตัวอย่างดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ดังนี้ คนที่ 1 ยกตัวอย่างดาวฤกษ์ มา 3ตัวอย่าง คนที่ 2 ยกตัวอย่างดาวเคราะห์ มา 3ตัวอย่าง 12. ครูตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความคิดนักเรียน โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปราย เพื่อหาค าตอบ ดังนี้ - ดาวฤกษ์มีลักษณะอย่างไร (แนวตอบ : ดาวฤกษ์มองเห็นแสงระยับระยิบ) - ดาวเคราะห์มีลักษณะอย่างไร (แนวตอบ : ดาวเคราะห์มองเห็นแสงนวลนิ่ง) 13. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ และให้ความรู้ เพิ่มเติมจากค าถามของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ในการอธิบายเพิ่มเติม 14. นักเรียนแต่ละคนตอบค าถามท้าทายการคิดขั้นสูง จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นนักเรียนแต่ละคนท า ใบงานที่ 7.1.1 เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 15. ครูสุ่มนักเรียน 2 คน ออกมาน าเสนอค าตอบของตนเอง โดยครูให้นักเรียนร่วมกันพิจารณาว่า ค าตอบใดถูกต้อง จากนั้นครูเฉลยค าตอบที่ถูกต้องให้นักเรียน ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูตรวจสอบผลการท าแบบทดสอบก่อนเรียนของหน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า เพื่อตรวจสอบความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียน 2. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบค าถาม พฤติกรรมการท างานรายบุคคล พฤติกรรมการท างานกลุ่ม และจากการน าเสนอผลการท ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน 3. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 4. ครูตรวจสอบผลการท ากิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูตรวจค าถามท้าทายการคิดขั้นสูง ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นสรุป
6. ครูตรวจสอบผลการท าใบงานที่ 7.1.1 เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 7. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “ดาวฤกษ์ เป็นแหล่งก าเนิดแสงจึงสามารถมองเห็นได้ ส่วนดาวเคราะห์ไม่ใช่แหล่งก าเนิดแสง แต่สามารถ มองเห็นได้เนื่องจากแสงจากดวงอาทิตย์ตกกระทบดาวเคราะห์แล้วสะท้อนเข้าสู่ตา”
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินก ่อนเรียน - แบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 7 ดาวบน ท้องฟ้า - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 7 ดาวบน ท้องฟ้า - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า - ประเมินตามสภาพจริง 7.2 ประเมินระหว ่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) กิจกรรมน าสู่ การเรียน - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) ผลบันทึกการ ปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของ ดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) ดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ - ตรวจใบงานที่ 7.1.1 - ใบงานที่ 7.1.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 5) การน าเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน/ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - แบบประเมินการ น าเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) พฤติกรรมการ ท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7) พฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8)คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล ่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 3) ใบงานที่ 7.1.1 เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 4) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 ความแตกต่างของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 5) PowerPoint เรื่อง ดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 6) บัตรภาพดาวเคราะห์ 7) QR Code เรื่อง ความแตกต่างระหว่างดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 8) สมุดประจ าตัวนักเรียน 8.2 แหล ่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) ห้องสมุด 3) อินเทอร์เน็ต
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า เวลา 8 ชั่วโมง เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า เวลา 2 ชั่วโมง โรงเรียนอนุบาลศรีสุทโธ ครูผู้สอน นางสาวกันตพร สุดาทิพย์ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/2 ใช้แผนที่ดาวระบุต าแหน่งและเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า และอธิบายแบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าในรอบปี 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าได้ (K) 2. สืบค้นข้อมูลและสังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าได้ (P) 3. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์มีรูปร่างต่าง ๆ เกิดจาก จินตนาการของผู้สังเกต กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏ ในท้องฟ้าแต่ละกลุ่มมีดาวฤกษ์แต่ละดวงเรียงกัน ที่ต าแหน่งคงที่ และมีเส้นทางการขึ้นและตกต าม เส้นท างเดิมทุกคืน ซึ่งจะป ร ากฏต าแหน่งเดิม การสังเกตต าแหน่งและการขึ้นและตกของดาวฤกษ์ และกลุ่มดาวฤกษ์ สามารถท าได้โดยใช้แผนที่ดาว ซึ่งระบุมุมทิศและมุมเงยที่กลุ่มดาวนั้นปรากฏ ผู้สังเกต สามารถใช้มือในการประมาณค่าของมุมเงยเมื่อสังเกต ดาวในท้องฟ้า พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ดาวฤกษ์ เป็นดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง จัดเป็นแหล่งก าเนิดแสงจึงสามารถมองเห็นเป็นจุดสว่างและ มีแสงระยิบระยับบนท้องฟ้า ในเวลากลางวันจะมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีฟ้า ส่วนในเวลากลางคืนจะมองเห็น กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่อยู่บนท้องฟ้ามีรูปร่างแตกต่างกันออกไป 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการส ารวจค้นหา 3) ทักษะการท างานร่วมกัน 4) ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 5) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 6) ทักษะการจัดกระท าและสื่อความหมายข้อมูล 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัยรับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน จากนั้นครูทบทวนความรู้เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 2. นักเรียนดูภาพกลุ่มดาวบนท้องฟ้า จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครู ชั่วโมงที่ 1 ขั้นน า
ตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนว่า “นักเรียนสังเกตและจินตนาการกลุ่มดาวบน ท้องฟ้าเป็นรูปร่างอะไรบ้าง”โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นอย่าง อิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : กลุ่มดาวบนท้องฟ้าที่สังเกตและจินตนาการ เช่น กลุ่มดาวลูกไก่ ดาวคันไถ เป็นต้น) ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) 1. นักเรียนแต่ละคนศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต แล้วเขียนสรุปความรู้ที่ได้ จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล) 2. ครูตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความคิดนักเรียน โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความ คิดเห็นเพื่อหาค าตอบ ดังนี้ - ในเวลากลางวันเรามองเห็นท้องฟ้าเป็นอย่างไร (แนวตอบ : ท้องฟ้าเป็นสีฟ้า) - ในเวลากลางคืนเรามองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์มีรูปร่างเป็นอย่างไร (แนวตอบ : รูปร่างแตกต่างกันออกไป) - กลุ่มดาวฤกษ์มีเส้นทางการขึ้นและตกเป็นอย่างไร (แนวตอบ : กลุ่มดาวฤกษ์มีเส้นทางการขึ้นและตกในทิศเดิมเสมอ) - เราสามารถใช้อะไรในการสังเกตต าแหน่งการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์ได้ (แนวตอบ : ใช้แผนที่ดาว และใช้มือในการประมาณค่ามุมเงย) 3. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - กระดาษแข็งแผ่นใหญ่ 1 แผ่น - บัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์ 4. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 3-4 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียมอุปกรณ์ ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนว ทางการปฏิบัติกิจกรรมที่ถูกต้อง จากนั้นสมาชิกภายในกลุ่มสังเกตบัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์ แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ที่สังเกตเห็น 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ บนท้องฟ้า แล้วบันทึกผลการศึกษาข้อมูลลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นสอน
7. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อมูลที่แต่ละคนได้จากการสังเกต บัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์และจากการบันทึกผลการศึกษาข้อมูล จากนั้นเขียนสรุปความรู้โดย วาดภาพกลุ่มดาวฤกษ์ลงในกระดาษแข็งแผ่นใหญ่ (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม) ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 8. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอภาพกลุ่มดาวฤกษ์หน้าชั้นเรียน พร้อมบอกชื่อรูปร่างของกลุ่ม ดาวฤกษ์ ในระหว่างที่นักเรียนน าเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนมีความ เข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ: ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการน าเสนอผลงาน) 9. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายจากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ 10. นักเรียนแต่ละคนท ากิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบค าถาม ลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 11. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ จากนั้นร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง รูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ กลุ่มดาวนายพราน และกลุ่มดาวหมีใหญ่ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต แล้วเขียนสรุปความรู้ที่ได้ จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน 12. ครูตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความคิดนักเรียน โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปราย เพื่อหาค าตอบ ดังนี้ - ในคืนเดือนมืดเราสามารถมองเห็นดวงดาวได้ชัดเจนเพราะอะไร (แนวตอบ : เพราะไม่มีแสงสว่างของดวงจันทร์มาบดบังแสงของดาว) - กลุ่มดาวฤกษ์แต่ละกลุ่มมีการเรียงตัวของดาวฤกษ์เป็นอย่างไร (แนวตอบ : กลุ่มดาวฤกษ์แต่ละกลุ่มมีการเรียงตัวกันอย่างคงที่) - ถ้าเราอาศัยอยู่ทางซีกโลกเหนือ เราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวนายพรานได้ช่วงใดบ้าง (แนวตอบ : ในเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม ในช่วงเย็น และปลายเดือนกรกฎาคมถึงเดือน พฤศจิกายน ในช่วงเช้ามืด) - ถ้าเราอาศัยอยู่ทางซีกโลกเหนือ เราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวหมีใหญ่ได้ช่วงใดบ้าง (แนวตอบ : สามารถมองเห็นได้ตลอดทั้งปี) ชั่วโมงที่ 2 ขั้นสอน
13. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า และให้ความรู้ เพิ่มเติมจากค าถามของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า ในการอธิบายเพิ่มเติม ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบค าถาม พฤติกรรมการท างานรายบุคคล พฤติกรรมการท างานกลุ่ม และจากการน าเสนอผลการท ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน 2. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่2สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 3. ครูตรวจสอบผลการท ากิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 4. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับกลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏบนท้องฟ้า ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกัน ว่า “ดาวฤกษ์ในแต่ละกลุ่มมีรูปร่างแตกต่างกัน และเราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์ได้ในเวลาที่ แตกต่างกัน กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่บนท้องฟ้าแต่ละกลุ่มจะมีการเรียงตัวของดาวฤกษ์ อย่างคงที่ จึงท าให้มีรูปร่างเหมือนเดิมทุกคืน และในรอบ 1 ปี เราจะสามารถมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์ ได้ในเวลาแตกต่างกัน” ขั้นสรุป
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1)ผลบันทึกการ ปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของ กลุ่มดาวฤกษ์ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) การน าเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน/ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - แบบประเมินการ น าเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการ ท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 5) พฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6)คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 3) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ 4) PowerPoint เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า 5) สมุดประจ าตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 14 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า เวลา 8 ชั่วโมง เรื่อง การขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์ เวลา 2 ชั่วโมง โรงเรียนอนุบาลศรีสุทโธ ครูผู้สอน นางสาวกันตพร สุดาทิพย์ 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/2 ใช้แผนที่ดาวระบุต าแหน่งและเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า และอธิบายแบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าในรอบปี 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าได้ (K) 2. สืบค้นข้อมูลและสังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้าได้ (P) 3. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์มีรูปร่างต่าง ๆ เกิดจาก จินตนาการของผู้สังเกต กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏ ในท้องฟ้าแต่ละกลุ่มมีดาวฤกษ์แต่ละดวงเรียงกัน ที่ต าแหน่งคงที่ และมีเส้นทางการขึ้นและตกต าม เส้นท างเดิมทุกคืน ซึ่งจะป ร ากฏต าแหน่งเดิม การสังเกตต าแหน่งและการขึ้นและตกของดาวฤกษ์ และกลุ่มดาวฤกษ์ สามารถท าได้โดยใช้แผนที่ดาว ซึ่งระบุมุมทิศและมุมเงยที่กลุ่มดาวนั้นปรากฏ ผู้สังเกต สามารถใช้มือในการประมาณค่าของมุมเงยเมื่อสังเกต ดาวในท้องฟ้า พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ดาวฤกษ์ เป็นดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง จัดเป็นแหล่งก าเนิดแสงจึงสามารถมองเห็นเป็นจุดสว่างและ มีแสงระยิบระยับบนท้องฟ้า ในเวลากลางวันจะมองเห็นท้องฟ้าเป็นสีฟ้า ส่วนในเวลากลางคืนจะมองเห็น กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่อยู่บนท้องฟ้ามีรูปร่างแตกต่างกันออกไป 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการส ารวจค้นหา 3) ทักษะการท างานร่วมกัน 4) ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 5) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 6) ทักษะการจัดกระท าและสื่อความหมายข้อมูล 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัยรับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน จากนั้นครูทบทวนความรู้เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ 2. นักเรียนดูภาพกลุ่มดาวบนท้องฟ้า จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครู ชั่วโมงที่ 1 ขั้นน า
ตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนว่า “นักเรียนสังเกตและจินตนาการกลุ่มดาวบน ท้องฟ้าเป็นรูปร่างอะไรบ้าง”โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นอย่าง อิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : กลุ่มดาวบนท้องฟ้าที่สังเกตและจินตนาการ เช่น กลุ่มดาวลูกไก่ ดาวคันไถ เป็นต้น) ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) 1. นักเรียนแต่ละคนศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต แล้วเขียนสรุปความรู้ที่ได้ จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล) 2. ครูตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความคิดนักเรียน โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความ คิดเห็นเพื่อหาค าตอบ ดังนี้ - ในเวลากลางวันเรามองเห็นท้องฟ้าเป็นอย่างไร (แนวตอบ : ท้องฟ้าเป็นสีฟ้า) - ในเวลากลางคืนเรามองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์มีรูปร่างเป็นอย่างไร (แนวตอบ : รูปร่างแตกต่างกันออกไป) - กลุ่มดาวฤกษ์มีเส้นทางการขึ้นและตกเป็นอย่างไร (แนวตอบ : กลุ่มดาวฤกษ์มีเส้นทางการขึ้นและตกในทิศเดิมเสมอ) - เราสามารถใช้อะไรในการสังเกตต าแหน่งการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์ได้ (แนวตอบ : ใช้แผนที่ดาว และใช้มือในการประมาณค่ามุมเงย) 3. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - กระดาษแข็งแผ่นใหญ่ 1 แผ่น - บัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์ 4. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 3-4 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียมอุปกรณ์ ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนว ทางการปฏิบัติกิจกรรมที่ถูกต้อง จากนั้นสมาชิกภายในกลุ่มสังเกตบัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์ แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ที่สังเกตเห็น 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ บนท้องฟ้า แล้วบันทึกผลการศึกษาข้อมูลลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นสอน
7. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อมูลที่แต่ละคนได้จากการสังเกต บัตรภาพกลุ่มดาวฤกษ์และจากการบันทึกผลการศึกษาข้อมูล จากนั้นเขียนสรุปความรู้โดย วาดภาพกลุ่มดาวฤกษ์ลงในกระดาษแข็งแผ่นใหญ่ (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม) ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 8. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอภาพกลุ่มดาวฤกษ์หน้าชั้นเรียน พร้อมบอกชื่อรูปร่างของกลุ่ม ดาวฤกษ์ ในระหว่างที่นักเรียนน าเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนมีความ เข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ: ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการน าเสนอผลงาน) 9. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายจากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ 10. นักเรียนแต่ละคนท ากิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบค าถาม ลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 11. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ จากนั้นร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง รูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ กลุ่มดาวนายพราน และกลุ่มดาวหมีใหญ่ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต แล้วเขียนสรุปความรู้ที่ได้ จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน 12. ครูตั้งประเด็นค าถามกระตุ้นความคิดนักเรียน โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปราย เพื่อหาค าตอบ ดังนี้ - ในคืนเดือนมืดเราสามารถมองเห็นดวงดาวได้ชัดเจนเพราะอะไร (แนวตอบ : เพราะไม่มีแสงสว่างของดวงจันทร์มาบดบังแสงของดาว) - กลุ่มดาวฤกษ์แต่ละกลุ่มมีการเรียงตัวของดาวฤกษ์เป็นอย่างไร (แนวตอบ : กลุ่มดาวฤกษ์แต่ละกลุ่มมีการเรียงตัวกันอย่างคงที่) - ถ้าเราอาศัยอยู่ทางซีกโลกเหนือ เราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวนายพรานได้ช่วงใดบ้าง (แนวตอบ : ในเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม ในช่วงเย็น และปลายเดือนกรกฎาคมถึงเดือน พฤศจิกายน ในช่วงเช้ามืด) - ถ้าเราอาศัยอยู่ทางซีกโลกเหนือ เราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวหมีใหญ่ได้ช่วงใดบ้าง (แนวตอบ : สามารถมองเห็นได้ตลอดทั้งปี) ชั่วโมงที่ 2 ขั้นสอน
13. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า และให้ความรู้ เพิ่มเติมจากค าถามของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า ในการอธิบายเพิ่มเติม ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบค าถาม พฤติกรรมการท างานรายบุคคล พฤติกรรมการท างานกลุ่ม และจากการน าเสนอผลการท ากิจกรรมหน้าชั้นเรียน 2. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่2สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 3. ครูตรวจสอบผลการท ากิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 4. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับกลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏบนท้องฟ้า ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกัน ว่า “ดาวฤกษ์ในแต่ละกลุ่มมีรูปร่างแตกต่างกัน และเราสามารถมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์ได้ในเวลาที่ แตกต่างกัน กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่บนท้องฟ้าแต่ละกลุ่มจะมีการเรียงตัวของดาวฤกษ์ อย่างคงที่ จึงท าให้มีรูปร่างเหมือนเดิมทุกคืน และในรอบ 1 ปี เราจะสามารถมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์ ได้ในเวลาแตกต่างกัน” ขั้นสรุป
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1)ผลบันทึกการ ปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของ กลุ่มดาวฤกษ์ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจ าตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจ าตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) การน าเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน/ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - แบบประเมินการ น าเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการ ท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 5) พฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6)คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ดาวบนท้องฟ้า 3) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 สังเกตรูปร่างของกลุ่มดาวฤกษ์ 4) PowerPoint เรื่อง กลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า 5) สมุดประจ าตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต