คู่มือการปฏิบัติงานไฟฟ้าด้วยดวามความปลอดภัย

ป ลอดภยั ไวก อ
ST กาAรFไฟEฟTาYสวนFภIRูมิภาค
น
Sคมู ือการปฏบิ ัตงิ านดวยความปลอดภัย

การไฟฟา สว นภูมภิ าค เขต ๓ (ภาคกลาง) จงั หวดั นครปฐม

ป ลอดภยั ไวก อ
ST
นกาAรFไฟEฟTาYสวนFภIRูมิภาค
S
การไฟฟาสวนภูมิภาค เขต ๓ (ภาคกลาง) จงั หวัดนครปฐม

ปรับปรงุ ครั้งที่ ๑
วนั ที่ ๕ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๗

คานา

คมู่ ือเลม่ น้ีจัดทาข้ึนตามนโยบายของ อฝ.บก.(ก๓) ที่ตอ้ งการใหม้ ีคมู่ อื มาตรฐาน
การทางานด้วยความปลอดภัย ดา้ นงานกอ่ สรา้ ง ปรับปรงุ บารุงรักษาระบบจาหนา่ ย
และงานแก้กระแสไฟฟา้ ขัดข้อง เพอื่ ใช้ประกอบในการปฏิบัตงิ านของ กฟก.๓ ให้เกิด
ความปลอดภัยย่ิงข้ึนตามเป้าหมาย Zero Accident ของ PEA ซ่งึ คณะทางานท่ี
เกีย่ วขอ้ งแต่ละด้านไดร้ วบรวมข้อมลู จาก กฎ ระเบยี บ วิธีปฏิบตั ิ รวมถงึ สถิติอบุ ตั เิ หตุ
ตา่ งๆ ท่ีเกดิ ขน้ึ จากการปฏิบัตงิ าน มาเรยี บเรยี งให้กระชบั เขา้ ใจงา่ ย และแบง่ เป็นด้าน
ต่างๆ รวม ๘ บท เพือ่ สะดวกรวดเรว็ ในการค้นหา อยา่ งไรกต็ ามขั้นตอนต่างๆ
ทีร่ วมรวมไว้ อาจจะยงั ไมค่ รอบคลมุ ขนั้ ตอนการปฏิบตั ิงานเพื่อความปลอดภัยทง้ั หมด
แตค่ ณะทางานหวังวา่ คมู่ ือเลม่ น้จี ะเป็นจดุ เรม่ิ ตน้ ใหพ้ นกั งานที่เกี่ยวขอ้ งใชป้ ระกอบใน
การปฏบิ ตั งิ าน ดา้ นงานก่อสรา้ ง ปรับปรุง บารงุ รกั ษาระบบจาหนา่ ย และงานแก้
กระแสไฟฟา้ ขัดข้อง ใหเ้ กดิ ความปลอดภัยย่งิ ขนึ้ ท้งั นี้คณะทางานฯ จะไดม้ กี ารปรับปรงุ
แก้ไข คู่มอื นเ้ี พื่อใหส้ อดคล้องกบั สภาวการณ์ และให้ครอบคลมุ การปฏบิ ตั งิ านที่
เกย่ี วขอ้ งทง้ั หมดเปน็ ครง้ั คราวตามความเหมาะสมตอ่ ไป

วนั ที่ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๕๗

รายชื่อคณะทางาน

“ จัดทาคู่มอื การปฏิบตั ิงานด้วยความปลอดภยั ด้านงานก่อสร้าง ปรับปรุง
บารงุ รักษาระบบจาหนา่ ย และงานแกก้ ระแสไฟฟ้าขัดขอ้ ง ”

๑.นายสมชาย รักษส์ ริ ิวิวัฒน์ รฝ.บก.(ก๓) หัวหน้าคณะทางาน
๒.นายวรชยั แกว้ วิจิตร์ วศก.๙ กบล.(ก๓) คณะทางาน
๓.นายสมเกียรติ ศรจี ารพุ ฤกษ์ หผ.คค.กวบ(ก๓) คณะทางาน
๔.นายพยงุ ศกั ด์ิ ดคี า หผ.กย.กบล.(ก๓) คณะทางาน
๕.นายสามารถ สร้อยทอง วศก.๖ ผมม.กบล.(ก๓) คณะทางาน
๖.นายศุกโข กาญจนะ ชก.วบ.กวบ.(ก๓) คณะทางานและเลขานุการฯ
๗.นายภูวดล สขุ สงวน วศก.๔ ผวภ.กวบ.(ก๓) คณะทางานและผู้ช่วยเลขาฯ

  มาตรฐานความปลอดภยั ท่วั ไป
ความปลอดภยั ในงานกอ่ สร้าง ปรบั ปรุงระบบจําหน่าย
  ความปลอดภัยในงานบํารงุ รกั ษา
  ความปลอดภัยในงานฮอทไลน์
  ความปลอดภัยในงานแก้กระแสไฟฟา้ ขดั ข้อง
  ความปลอดภัยในงานมเิ ตอร์ และหมอ้ แปลง
ความปลอดภัยในการใช้ยานพาหนะ เครื่องมอื กล
บทที่ ๑ และเครอ่ื งมอื ก่อสรา้ ง
บทท่ี ๒ การปฐมพยาบาล
บทท่ี ๓
บทท่ี ๔
บทท่ี ๕
บทท่ี ๖
บทที่ ๗

บทท่ี ๘

   

 
 

  หนา้  
๑-๑
สารบญั ๑-๑
๑-๑
บทท่ี ๑ ๑-๑
๑-๒
มาตรฐานความปลอดภยั ทั่วไป  ๑-๒
๑-๒
  ๑-๓
๑-๔
๑.  หลกั ปฏบิ ตั ิทวั่ ไป  ๑-๕
๒.  การปฏบิ ัติงานดว้ ยความปลอดภัย  ๑-๕
๑-๖
  ๒.๑  การอบรมเกย่ี วกบั การปฏบิ ัติงานเพ่ือความปลอดภยั   ๑-๗
  ๒.๒  หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบของผ้คู วบคมุ งาน  ๑-๙
  ๒.๓  คุณสมบัติของพนกั งาน  ๑-๑๒
  ๒.๔  การดมื่ สุราและเสพยาเสพตดิ ให้โทษ  ๑-๑๔
  ๒.๕  เครื่องมือเครอื่ งใชแ้ ละอปุ กรณ ์ ๑-๑๘
  ๒.๖  ระยะปลอดภยั ในการปฏบิ ตั งิ าน  ๑-๒๑
  ๒.๗  การปฏบิ ัติงานบนทสี่ งู   ๑-๒๔
๓.  อปุ กรณป์ อ้ งกนั ภยั สว่ นบคุ คล  ๑-๒๖
  ๓.๑  การแต่งกายปฏบิ ัตงิ าน  ๑-๒๙
  ๓.๒  การปอ้ งกันนยั นต์ า  ๑-๓๓
  ๓.๓  ขาปีนเสา 
  ๓.๔  รองเท้าปีนเสา 
  ๓.๕  รองเทา้ นริ ภยั (Safety Shoes) 
  ๓.๖  เขม็ ขัดและสายกนั ตก (Safety Belts and Safety Straps) 
  ๓.๗  ถุงมือยาง (Rubber Gloves) 
  ๓.๘  หมวกนริ ภัย 
  ๓.๙  ไม้ชักฟวิ ส ์
  ๓.๑๐  ชุดตอ่ ลงดิน 
  ๓.๑๑  อปุ กรณ์ตรวจสอบแรงดนั ไฟฟ้าแรงสูง (Voltage Detector) 
๔.  การเตอื นอันตราย (ปา้ ย,สญั ญาณเตอื น ฯลฯ) 

 
 
 

 

บทท่ี ๒

ความปลอดภัยในงานก่อสร้าง ปรบั ปรุงระบบจาํ หนา่ ย

๑.  แบบมาตรฐานการก่อสรา้ ง   หนา้  
๒.  การปฏบิ ตั ิงานในพื้นท่ีสาธารณะ  ๒-๑
๓.  กอ่ นการปฏบิ ัตงิ านกอ่ สรา้ ง/ปรบั ปรุงระบบจําหน่าย  ๒-๑
๔.  การวัดระยะเพ่ือหาตําแหนง่ เสา และการเลง็ แนว  ๒-๑
๕.  การรายเสา  ๒-๓
๖.  การขดุ หลุม ปกั เสา ถอนเสา  ๒-๔
๗.  การประกอบคอน/ตดิ อุปกรณ์ประกอบหัวเสา  ๒-๔
๘.  การพาดสาย  ๒-๕
๙.  การดบั ไฟปฏบิ ัตงิ าน  ๒-๖
๑๐.  การระดมชุดดับไฟปฏบิ ัตงิ าน  ๒-๖
๒-๖

 
 
 

  หนา้  
๓-๑
บทท่ี ๓ ๓-๒
๓-๔
ความปลอดภยั ในงานบาํ รุงรกั ษา ๓-๕
๓-๕
  ๓-๕
๓-๖
๑.  การตัดต้นไม ้ ๓-๖
๒.  งานเชอื่ มสายแรงสูง 
๓.  งานเปลี่ยนอปุ กรณ์แรงสูงชํารุด 
๔.  งานปักเสาแรงสงู  
๕.  การปฏบิ ัติสายเคเบลิ ใตด้ นิ  
  ๕.๑  การปฏบิ ตั งิ านทบี่ ่อพกั สายเคเบลิ ใต้ดิน (Entering Manholes) 
  ๕.๒  การปฏบิ ัตงิ านกบั สายเคเบิลใตด้ นิ แรงตา่ํ  
  ๕.๓  การปฏบิ ัติงานกบั สายเคเบิลใตด้ นิ แรงสงู  

 

 

 

 

 
 

 
 

  หนา้

บทท่ี ๔ ๔-๑
๔-๑
ความปลอดภยั ในงานฮอทไลน์ ๔-๒

 

๑.  งานฮอทไลน์
๒.  ลกั ษณะงานทีม่ ีข้อจํากดั เน่ืองจากสภาพทไี่ มป่ ลอดภยั ไม่สมควร ปฏบิ ตั งิ าน
๓.  มาตรการป้องกนั อุบตั ิเหตใุ นการปฏบิ ัตงิ านเก่ียวกบั ฮอทไลน์

 

 
 
 

  หน้า

บทท่ี ๕ ๕-๑
๕-๒
ความปลอดภยั ในงานแกก้ ระแสไฟฟ้าขัดขอ้ ง ๕-๒
๕-๔
  ๕-๔
๕-๕
๑. การปลด – สบั ดรอปเอาทฟ์ ิวส์ คทั เอาท์ (Dropout Fuse Cutout) ๕-๖
๒. งานปลดสับ รโี คลสเซอร์ (Recloser) ๕-๖
๓. การปฏบิ ตั ิงานกับรีโคลสเซอร์ (Recloser) ๕-๗
๔. การปลด สับ ดสิ คอนเนคติ้งสวิตซ์ (Disconecting Switch) ๕-๘
๕. การปลด สับ SF6
๖. การปฏบิ ัตงิ านกบั คาปาซเิ ตอร์ (Capacitor) แรงตํ่า  
๗. การปฏบิ ัติงานกับคาปาซิเตอร์ (Capacitor) แรงสงู
๘. การตอ่ สายไฟฟ้าแรงต่ํา
๙. การต่อสายไฟฟ้าแรงสูง
๑๐. การปฏบิ ัติงานกรณเี กิดเสาไฟฟ้าหัก , ล้ม , รถยนต์ชนเสา

 
 
 

  หน้า

บทที่ ๖ ๖-๑
๖-๒
ความปลอดภัยในงานมเิ ตอร์ และหม้อแปลง ๖-๒
๖-๓
  ๖-๔
๖-๕
๑.  การสบั เปลี่ยนมิเตอร์ 1 เฟส  ๖-๖
๒.  การสับเปลย่ี นมเิ ตอร์ ๓ เฟส  ๖-๗
๓.  การสบั เปล่ียน มิเตอรป์ ระกอบ CT. แรงสูง  ๖-๗
๔.  การสบั เปล่ียน มิเตอรป์ ระกอบ CT. แรงต่ํา  ๖-๙
๕.  ข้อควรระวังในการปฏบิ ตั งิ านกับมิเตอร ์ ๖-๙
๖. การ ปลดโหลด ดา้ นแรงต่าํ และปลด Drop Out Fuse ด้านแรงสงู ๖-๑๑
๗. การ Short Ground ด้านแรงตํ่า ๖-๑๒
๘. การปลดสาย เขา้ - ออก บชุ ช่งิ แรงต่าํ – แรงสงู ๖-๑๒
๙. การวดั ค่าความเปน็ ฉนวนของขดลวด ๖-๑๓
๑๐. การสบั เปลย่ี น – บาํ รงุ รักษาชุดกระเปาะ Silica gel
๑๑. การทดสอบนํา้ มันหม้อแปลงและระดับนํา้ มันหมอ้ แปลง  
๑๒. การทดสอบค่าความตา้ นทานดิน
๑๓. การสบั ไฟฟา้ เข้าหมอ้ แปลง
๑๔. การปฏบิ ตั ิงานกับหม้อแปลงกระแส (Current Transformers)
๑๕. การปฏบิ ตั งิ านกบั หมอ้ แปลงแรงดนั (Potential Transformers)

 
 
 

 

บทที่ ๗

ความปลอดภยั ในการใชย้ านพาหนะ เคร่ืองมอื กล และเครอื่ งมอื กอ่ สรา้ ง

  หน้า

๑.  การใชร้ ถยนต์  ๗-๑
๗-๑
  ๑.๑  การตรวจเชค็ รถยนต์ประจําวนั โดยผขู้ ับขี่   ๗-๒
๗-๒
  ๑.๒  ความปลอดภัยในการขบั ขี่ ระยะเบรก   ๗-๒
๗-๓
  ๑.๓  การแซง  ๗-๓
๗-๓
  ๑.๔  ผขู้ บั ขี่ขับรถจากทางลาดชันหรือภเู ขา  ๗-๕
๗-๘
  ๑.๕  การขบั รถสวนกนั   ๗-๙
๗-๑๐
๒.  การใชร้ ถเครน 
๗-๑๑
  ๒.๑  ขั้นตอนวธิ ีปฏิบตั ิในการใช้งานเครนแขง็   ๗-๑๑
๗-๑๑
  ๒.๒  ข้นั ตอนวิธีปฏิบตั ใิ นการใชง้ านเครนแข็งติดต้ังสวา่ นขดุ เจาะ   ๗-๑๒

  ๒.๓  ขน้ั ตอนปฏบิ ตั งิ านใชร้ ถเครนพบั  

  ๒.๔  ข้นั ตอนปฏบิ ตั ิงานใช้รถพว่ ง 

  ๒.๕  การขบั รถผ่านทางรว่ มทางแยกทเ่ี ปน็ ทางเอกตดั กนั  

    และไม่ปรากฏสัญญาณ หรอื เคร่อื งหมายจราจร 

  ๒.๖  เมอื่ ขบั ขพี่ บรถฉุกเฉิน 

๓.  การใช้เคร่อื งมือกอ่ สร้าง 

  ๓.๑  ขัน้ ตอนในการใชง้ าน และบํารงุ รกั ษาคมี บบี หลอดตอ่ สาย 

  ๓.๒  วิธกี ารปฏบิ ัตใิ นการใช้งานค๊อฟฟง่ิ ฮอ้ ย  

 

 

 
 

 
 
 

  หน้า

บทที่ ๘ ๘-๑ 
๘-๑ 
การปฐมพยาบาล ๘-๑ 
๘-๕
  ๘-๕

๑.  ความมงุ่ หมายในการปฐมพยาบาล  ๘-๖
๒.  การชว่ ยเหลอื พนักงานทไ่ี ดร้ ับบาดเจ็บ  ๘-๗
๓.  การรักษาบาดแผลชนดิ ต่างๆ และการห้ามเลือด  ๘-๗
๔.  การปฐมพยาบาลและวธิ ีชว่ ยให้ลมหายใจ 
๕.  การปฐมพยาบาลคนกระดกู หักหรอื เคล็ด (Bone Fractures or ๘-๘
๘-๙
Sprains) 
๖. การปฐมพยาบาลผูส้ ดู แก๊สพิษ (Gas Poisoning) ๘-๙
๗. การชว่ ยเหลอื และการปฐมพยาบาลคนจมนํ้า (Drowning)
๘. การปฐมพยาบาลผทู้ ่เี ป็นลมเน่อื งจากพษิ แดด และความรอ้ น ๘-๑๑
๘-๑๖
(Sun Stroke and Heat Stroke) ๘-๒๐
๙. การปฐมพยาบาลผ้ชู อ็ ค (Shock) ๘-๒๐
๑๐. การปฐมพยาบาลผู้ไดร้ ับบาดเจบ็ จากการถูกกระแสไฟฟ้าดดู และฟา้ ผ่า
 
(Electric Shock & Lightning)
๑๑. การช่วยใหล้ มหายใจโดยวิธีเปา่ ปากผปู้ ่วย  

(Mouth-to-Mouth Resuscitation Method)  
๑๒. การผายปอดโดยท่ผี ปู้ ว่ ยนอนราบกบั พนื้
๑๓. การช่วยการหายใจบนยอดเสา (Pole Top Resuscitation Method)
๑๔. การนวดหวั ใจภายนอก (External Heart Compression)
๑๕. แนวทางปฏบิ ัติของสํานักงาน

 
 
 



บทท่ี ๑
หลกั ปฏบิ ัติเพอ่ื ความปลอดภัยโดยทั่วไป

๑. หลกั ปฏิบตั ทิ ่ัวไป
พนกั งานทุกคนควรยึดหลักความปลอดภัยไว้เสมอ ใหต้ งั้ ใจปฏิบตั งิ านได้รับมอบหมายดว้ ยความ

รอบคอบ ไม่ทางานโดยเส่ียงตอ่ อนั ตราย ฝึกฝนการปฏบิ ัติงานใหถ้ ูกวธิ ีเพ่อื ความปลอดภยั และใหถ้ ือ
เป็นหน้าทีข่ องทกุ คนทีจ่ ะต้องรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบถึงสภาพของเคร่อื งมือ อปุ กรณ์ และ
วัสดตุ า่ งๆ ซง่ึ เหน็ ว่าไม่ปลอดภัย และจะเป็นอันตรายต่อเพอ่ื นรว่ มงานและประชาชนทวั่ ไป
๒. การปฏิบตั งิ านดว้ ยความปลอดภยั

๒.๑ การอบรมเกี่ยวกับการปฏิบัติงานด้วยความปลอดภยั
จดั ใหม้ ีการอบรมเก่ียวกบั การปฏิบัติงานดว้ ยความปลอดภัย รวมทั้งการปรึกษาหารือกันถงึ
วิธกี ารปฏิบัตงิ านดว้ ยความปลอดภัยเป็นคร้งั คราว เพ่อื ใหพ้ นักงานทกุ คนได้แลกเปลีย่ นความคดิ เห็น
และเสรมิ สร้างระบบการปฏิบตั ิงานใหม้ ปี ระสิทธิภาพและปลอดภัยยิง่ ข้ึน
๒.๒ หนา้ ทร่ี ับผิดชอบของผู้ควบคมุ งาน
ผ้คู วบคุมงาน หมายถึง บคุ คลท่ไี ด้รับมอบหมายให้มหี น้าทค่ี วบคุมการปฏบิ ตั ิงานมีหนา้ ท่ี
รบั ผดิ ชอบในการปฏิบัตงิ านทุกอย่าง และให้ถอื วา่ การป้องกนั อบุ ัติเหตุเปน็ หน้าทสี่ าคัญอย่างหนงึ่ ซ่ึง
จะตอ้ งรบั ผิดชอบ ตลอดจนรบั พิจารณารายงานซ่ึงคนงาน หรือบคุ คลอ่นื รายงานให้ทราบถงึ อนั ตราย
ท่ีจะเกิดขนึ้ ในระหว่างปฏิบัตงิ านน้นั
หน้าที่รับผิดชอบของผ้คู วบคุมงาน คอื

๒.๒.๑ การชแี้ จงงาน ก่อนจะเรม่ิ ปฏิบัตงิ านทุกคร้ัง ผคู้ วบคมุ งานจะตอ้ งเรียก
พนกั งานหรือคนงานมาประชมุ พรอ้ มกนั ชแ้ี จงใหท้ ุกคนเข้าใจความมงุ่ หมายของงาน หนา้ ที่ทจ่ี ะตอ้ ง
ทา ความย่งุ ยาก และอนั ตรายที่อาจจะเกดิ ขึน้ และรู้จักวธิ ีแก้ไขปญั หานัน้ ๆ

๑-๑

๒.๒.๒ การควบคมุ
- ผคู้ วบคุมงาน จะตอ้ งอยู่ดูแลการปฏิบัติงานอย่างใกลช้ ดิ ตลอดเวลา และหากมีความจาเป็น
ไม่สามารถอยู่ได้ ตอ้ งมอบหมายให้ผหู้ นงึ่ ผใู้ ดดูแลแทน พร้อมท้ังรายงานใหผ้ ้บู งั คบั บญั ชาทราบ
- ดูแลอยา่ ให้คนงานหยอกล้อ เลน่ ชกต่อย หรือแกล้งกนั ในขณะ ปฏบิ ตั ิงาน
- เมอื่ เห็นวา่ ผูป้ ฏิบัตงิ านคนใดไม่เหมาะสมกับงาน หรอื ไมต่ ัง้ ใจปฏิบัติงาน ให้พิจารณาความ
เหมาะสมและรายงานผบู้ งั คับบญั ชาทราบ
- ตรวจสอบ ดูแลรกั ษาเครื่องมือ อปุ กรณ์ และวัสดุทกุ ชิ้นอยใู่ นสภาพท่ีดี และปลอดภัย
และ นาไปใช้ให้ถกู ต้อง
๒.๓ คณุ สมบตั ิของพนกั งาน
พนกั งานทีจ่ ะปฏบิ ตั ิงานอยา่ งใดอย่างหนึง่ ต้องเปน็ ผูม้ ีความรคู้ วามสามารถและควรผ่านการ
ฝึกอบรมหรือเคยปฏบิ ัตงิ านนั้นๆ จึงจะใหป้ ฏบิ ัตงิ านได้ เช่น การปฏิบตั ิงานดา้ นสายอากาศ การ
ปฏิบตั ิงานเกย่ี วกบั สายเคเบลิ ใตด้ นิ การปฏบิ ัติงานทสี่ ถานีเปลีย่ นแรงดัน การปฏิบตั ิงานในโรงจักร
และโรงงาน การใช้ยานพาหนะหรอื เครื่องมอื กลเป็นต้น
๒.๔ การดืม่ สุราและเสพยาเสพตดิ ใหโ้ ทษ
ห้ามผ้ปู ฏิบัติงานดม่ื สุราหรือเสพยาเสพตดิ ใหโ้ ทษและสิ่งมึนเมาอ่นื ๆ ไมว่ ่าชนิดใด ในขณะ
ปฏิบัติหนา้ ที่หรือดูแลรับผิดชอบทรพั ยส์ นิ ของการไฟฟ้าสว่ นภมู ิภาค
๒.๕ เคร่อื งมอื เคร่ืองใช้และอุปกรณ์

๒.๕.๑ พนกั งานจะตอ้ งใชเ้ ครอ่ื งมือใหถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสมกบั งานที่ทา
๒.๕.๒ เครอ่ื งมือท่ีใชพ้ ลงั งานไฟฟา้ ทุกชนดิ ให้ต่อสายลงดินเสมอ
๒.๕.๓ อย่านาเทปวัดทีเ่ ป็นโลหะไปใชใ้ กล้สายไฟหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไม่มีฉนวนหมุ้

โดยมิดชดิ

๑-๒

๒.๕.๔ เก็บรักษาเคร่อื งมือเครอื่ งใชแ้ ละอุปกรณ์ให้อยูใ่ นสภาพดี และวางไว้ให้เป็น
ระเบยี บไม่เกะกะ ไมก่ ่อให้เกดิ อันตรายต่อผู้อื่น

๒.๕.๕ พนกั งานทุกคนทีพ่ บเหน็ เคร่อื งมอื เครื่องใชห้ รืออุปกรณช์ ารดุ ซ่งึ อาจจะ
ก่อให้เกิดอนั ตราย หรอื ความเสยี หายต่อกจิ การของการไฟฟ้าสว่ นภูมภิ าค ให้
รายงานผู้บงั คับบัญชาทนั ที และผไู้ ด้รบั รายงานจะตอ้ งหาทางแกไ้ ขโดยดว่ น

๒.๖ ระยะท่ีปลอดภัยในการปฏบิ ัตงิ าน
พนักงานทกุ คนจะตอ้ งไมเ่ ข้าใกล้หรอื ปฏิบัติงานใกล้สายไฟ หรอื อุปกรณ์ไฟฟ้าทีย่ ังมี

กระแสไฟฟ้าอยแู่ ละยงั ไมไ่ ดป้ ิดกนั ไว้ โดยจะต้องไมใ่ หส้ ว่ นใดสว่ นหนึง่ ของร่างกายเขา้ ใกล้เกนิ กวา่
ระยะที่กาหนด ดงั ต่อไปนี้

๑-๓

แรงดนั -โวลท์ ระยะท่ใี กลท้ ี่สดุ -เมตร

๔๐๐ - ๓,๕๐๐ ๐.๕๐

๑๑,๐๐๐ - ๓๓,๐๐๐ ๑.๐๐

๖๖,๐๐๐ - ๑๐๐,๐๐๐ ๑.๗๕

๑๑๕,๐๐๐ - ๒๓๐,๐๐๐ ๓.๐๐

๒.๗ การปฏิบตั ิงานบนท่สี งู

๒.๙.๑ ก่อนท่ีจะอนุญาตใหข้ ึน้ ปฏิบตั งิ านบนเสา บันได นั่งรา้ น หรือสิ่งก่อสร้างอ่ืนๆ

ทีส่ งู ผคู้ วบคุมงานตอ้ งม่นั ใจว่าสง่ิ เหล่านัน้ แขง็ แรงพอ ถา้ ไม่แน่ใจควรจะมี

การยดึ หรือค้าไว้ให้ปลอดภัย

๒.๙.๒ ก่อนขน้ึ เสาพนกั งานต้องมั่นใจวา่ ตนมีความรู้เรือ่ งวงจรไฟฟา้ ขนาด

แรงดนั ไฟฟ้าตลอดจนอุปกรณ์ทจี่ ะปฏบิ ตั ิงานนน้ั และควรรวู้ า่ ถ้าเกิดผดิ ปกติ

จะต้องแก้ไขอย่างไร

๒.๙.๓ พนักงานต้องไม่ขึน้ หรอื ลงเสาพร้อมกนั หลายคน ใหค้ นหนึ่งข้นึ ถงึ ยอดเสา

หรอื ลงถงึ พื้นดนิ กอ่ นแลว้ คนตอ่ ไปจงึ จะขน้ึ หรือลง

๒.๙.๔ การปฏิบตั งิ านกับสายหรืออปุ กรณ์ที่ยังมีกระแสไฟฟา้ พนักงานผ้ปู ฏบิ ตั งิ าน

จะตอ้ งอยตู่ า่ กว่าสายหรืออปุ กรณ์น้นั ถ้าสามารถจะกระทาได้

๑-๔

๓. อปุ กรณ์ปอ้ งกนั ภัยสว่ นบคุ คล
๓.๑ การแตง่ กายปฏิบัตงิ าน
๓.๑.๑ พนักงานทกุ คนตอ้ งแต่งกายให้เหมาะสมกบั งาน ทีไ่ ด้รับมอบหมายใหป้ ฏบิ ัติ
๓.๑.๒ ไมค่ วรสวมเสอ้ื ผ้าท่ีหลวมรุม่ รา่ ม ใสเ่ สื้อปลอ่ ยแขน ปล่อยชายเส้ือร่มุ ร่าม เขา้
ใกล้เครือ่ งจกั รที่กาลังหมุนอยู่
๓.๑.๓ ในการปฏิบตั ิงานต้องสวมถงุ มอื และสวมหมวกนิรภัยทกุ คร้งั
๓.๑.๔ ในงานสับ-ปลดสวิตชแ์ รงสงู ควรสวมถุงมอื ปอ้ งกันไฟฟา้
๓.๑.๕ ตอ้ งสวมรองเทา้ ให้มขี นาดพอเหมาะ และผูกเชือกรองเท้าเรยี บรอ้ ย

๑-๕

๓.๒ การปอ้ งกันนยั นต์ า
เพอ่ื ปอ้ งกนั นัยนต์ าไม่ให้ไดร้ ับอนั ตรายจากวัตถุชนิ้ เล็กๆ หรือของเหลวที่เปน็ อันตรายกระเด็น

เขา้ นยั นต์ า จะต้องสวมเครื่องปอ้ งกนั นยั น์ตา คือตามชนดิ ของงานทท่ี า ซ่งึ ผ่านการรบั รองแล้ว
การปฏิบัตงิ านเกีย่ วกบั สิง่ ต่อไปนี้ ควรสวมเครอ่ื งป้องกันนยั นต์ า
๓.๒.๑ การพน่ สีหรือการทาสบี นวัตถุใดๆ
๓.๒.๒ เม่ือใช้เคร่ืองฝนหรือขัดถู
๓.๒.๓ การเจาะหรอื บด หนิ อิฐ คอนกรตี โลหะ
๓.๒.๔ การเชอ่ื ม ตดั หรือเผา
๓.๒.๕ ขณะเตมิ สารเคมีในเคร่ืองมอื ดบั เพลิง
๓.๒.๖ ขณะเลม็ กง่ิ ไม้
๓.๒.๗ ขณะยก หรือเตมิ น้ากล่นั แบตเตอรี่ และทางานเกยี่ วกับน้ากรด

๑-๖

๓.๓ ขาปีนเสา
๓.๓.๑ การตรวจสอบก่อนการใช้งาน

- ตรวจสอบสภาพขาปีนเสา โดยดเู ดือยรอยเช่ือม ว่ามีรอยแตกรา้ วหรอื ไม่ ถา้ มีหา้ ม
นาไปใชง้ าน

- ตรวจสอบหว่ งรอ้ ยเชือก และตวั เชอื กว่ามรี อยขาดหรอื ไม่ ถ้ามหี า้ ม
นาไปใชง้ าน

- ตรวจสอบว่าเหลก็ ขาปนี เสาทใี่ ชเ้ สียบในรูเสา คด,งอ หรือไม่

๑-๗

๓.๓.๒ การดูแลบารงุ รกั ษา

- ล้างทาความสะอาดด้วยน้า แล้วเช็ดใหแ้ ห้ง และชโลมด้วยนา้ มนั เพอ่ื ป้องกันสนิม

- เกบ็ ในทแี่ ห้ง โดยวางหรือแขวนไว้
๓.๓.๓ การใชง้ าน

- ใช้ร่วมกับรองเท้าหมุ้ ส้นเพ่อื การปฏิบัติงานปนี เสา และยนื ปฏบิ ัตงิ านบนเสา

๑-๘

- ผูกเชือกรัดกับรองเทา้ ให้แน่นเพ่อื ใหส้ ามารถยืนปฏิบตั ิงานบนเสาได้สะดวก

หมายเหตุ เม่อื ตรวจพบวา่ ขาปนี เสาที่ชารดุ ไมเ่ หมาะแก่การนาไปใช้งาน ให้ทาลายและ
เบกิ ใหมแ่ ล้วนามาใช้ทดแทน
๓.๔ รองเทา้ ปีนเสา (Lineman’s boots , Pole hiker)
๓.๔.๑ การตรวจสอบกอ่ นการใช้งาน

- ตรวจสอบสภาพพนื้ และส้นรองเท้าว่ายงั มัน่ คงและแขง็ แรง

- ตรวจสอบสภาพรรู ้อยเชือกวา่ มรี อยขาดหรอื ไม่

๑-๙

- ตรวจสอบสภาพเชือกวา่ มรี อยฉกี ขาดหรอื ไม่
๓.๔.๒ การดูแลบารงุ รกั ษา

- อย่าเก็บในทช่ี ืน้

- ทาความสะอาดตามความเหมาะสม

- จัดวางให้เปน็ ระเบยี บ หรอื แขวนไว้

๑ - ๑๐

๓.๔.๓ การใช้งาน
- ใช้ผกู ร่วมกบั ขาปีนเสา เพื่อปนี เสา คอร.
หมายเหตุ เมอ่ื ตรวจพบว่ารองเท้าปนี เสาชารดุ ไมเ่ หมาะแกก่ ารนาไปใชง้ าน ให้ทาลาย
และเบกิ ใหม่ให้อยใู่ นดุลพินจิ ของผคู้ วบคุมงาน

๑ - ๑๑

๓.๕ รองเทา้ นิรภัย (SAFETY SHOES)
๓.๕.๑ การตรวจสอบกอ่ นการใชง้ าน

- ตรวจสอบสภาพพ้ืนและหวั รองเท้าว่าหนังท่ีหุ้มมีรอยฉกี ขาดหรอื ไม่

- ตรวจสอบสภาพรูร้อยเชือกว่า อยู่ในสภาพดหี รอื ไม่

- ตรวจสอบเชอื กว่ามรี อยฉกี ขาดหรอื ไม่

๑ - ๑๒

๓.๕.๒ การดูแลบารงุ รักษา

- อยา่ เก็บในท่ชี ืน้

- ทาความสะอาดตามความเหมาะสม

- จัดวางให้เป็นระเบยี บ หรือแขวนไว้
๓.๕.๓ การใชง้ าน

๑ - ๑๓

- ใช้งานในกรณที ีพ่ ้ืนท่ีมสี ่ิงแหลมคม

- ใช้งานในกรณีท่ีเกี่ยวกบั ของหนัก

หมายเหตุ เม่ือตรวจพบวา่ รองเท้านิรภัยทช่ี ารุด ไม่เหมาะแก่การนาไปใช้งาน ให้
ทาลายและเบกิ ใหมแ่ ลว้ นามาใช้ทดแทน
๓.๖ เขม็ ขดั และสายกนั ตก (Safety Belts and Safety Straps)

๓.๖.๑ การตรวจสอบการใชง้ าน

- ตรวจดวู ่าช่องใส่เครอื่ งมือและหว่ งกลมสาหรับห้อยเคร่อื งมอื มสี ภาพสมบูรณ์ดี
หรือไม่

๑ - ๑๔

- ตรวจสอบส่วนท่ีเป็นโลหะ เช่น หวั เข็มขัด,ห่วง D-Ring หากมีรอยร้าวหรอื สภาพไม่
สมบูรณ์ อยา่ นาไปใชง้ าน

- ตรวจดูสายกนั ตกดา้ นท่ีเสียดสีกับเสาว่ามรี อยสกึ ถงึ แถบสแี ดง (Red Safety
Center Plies) หรือยงั ถา้ ถงึ แถบสแี ดงให้เปลย่ี นใหม่ หา้ มใช้เดด็ ขาด

- ตรวจดตู ะขอของสายกันตก (Hook) ว่าลน้ิ ลอ็ ค (Keeper) แนบสนทิ กับปากตะขอ
และเม่ือกดลงแลว้ ดดี คนื กลบั ถงึ ปากตะขอหรือไม่ ถ้าไมส่ มบูรณ์ อยา่ นาไปใช้งาน

๑ - ๑๕

- ใสล่ น้ิ ล็อคกับห่วง D-Ring โดยใหล้ ้นิ ลอ็ คหนั ออกดา้ นนอกทั้งสองดา้ น เพ่อื ให้มองเหน็ ลิน้ ล็อค
ดีดกลบั ไดส้ ุดหรอื ไม่ และควรใชส้ ายกนั ตกเพียงดา้ นเดียวตลอด

๓.๖.๒ การดูแลบารงุ รักษา

- หลงั การใชง้ าน ควรจัดเก็บใหเ้ รยี บร้อยโดยวิธกี ารแขวน

- หลกี เลี่ยงการจัดเกบ็ ในที่ ที่มีความช้ืน

๑ - ๑๖

- หลงั ใช้งานควรทาความสะอาดตามความเหมาะสม
๓.๖.๓ การใช้งาน

- ใช้งานในกรณีทางานบนท่สี ูง

- คล้องสายกนั ตกกับจุดที่มัน่ คงทุกครั้งท่ีทางานบนที่สงู

- ปรับความยาวสายกนั ตกให้มีความเหมาะสมกบั สภาพการยนื ปฏบิ ตั ิงาน เพ่อื ใหย้ นื
ปฏิบัติงานไดส้ ะดวก

๑ - ๑๗

หมายเหตุ เม่ือตรวจพบวา่ เขม็ ขดั นริ ภยั และสายกนั ตกทช่ี ารุดไม่เหมาะแกก่ าร
นาไปใช้งาน ใหท้ าลายและเบกิ ใหมแ่ ลว้ นามาใชท้ ดแทน
๓.๗ ถงุ มอื ยาง (Rubber Gloves)
๓.๗.๑ การตรวจสอบก่อนการใช้งาน

- ตรวจสอบการรวั่ ของถงุ มือยาง โดยจับที่ขอบถงุ มอื ยางแล้วมว้ น จากนัน้ ให้บีบและ
ตรวจพร้อมฟังดวู า่ ถุงมอื รว่ั หรอื ไม่ ถา้ ร่วั ห้ามนาไปใช้งาน

- ตรวจสอบผิวถงุ มอื ยาง ถ้ามีรอยขดี ข่วนเป็นรอยลึกเขา้ ไปในเนอ้ื ยาง ห้ามใช้งาน

๑ - ๑๘

- ถุงมอื ยางทเ่ี ปียก ต้องเช็ดให้แหง้ ก่อนนาไปใชง้ าน
๓.๗.๒ การดแู ลบารุงรกั ษา

- ลา้ งทาความสะอาดด้วยน้าสบตู่ ามความเหมาะสม เชด็ ใหแ้ หง้ และใชแ้ ปง้ โรย

- จัดเก็บถุงมอื ยางและถุงมอื หนงั ในถงุ เก็บและจดั เก็บในที่ ท่ีเหมาะสม

- ในกรณเี ปียกนา้ จะตอ้ งทาให้แห้งกอ่ นจดั เกบ็ ใส่ถุงเกบ็

๑ - ๑๙

- อยา่ เกบ็ ใกลข้ องมคี ม
๓.๗.๓ การใชง้ าน

- ใชส้ วมมือเพ่อื ปฏบิ ัตงิ านท่มี ีกระแสไฟฟ้า

- สวมถุงมือยางร่วมกับถุงมอื หนงั ทกุ ครั้ง

๑ - ๒๐

หมายเหตุ เม่ือตรวจพบว่าถงุ มือยางท่ีชารุด ไมเ่ หมาะแกก่ ารนาไปใช้งาน ให้ทาลายและเบิกใหม่
แลว้ นามาใช้ทดแทน

๓.๘ หมวกนิรภยั (Safety Helmet)
๓.๘.๑ การตรวจสอบก่อนการใชง้ าน

- ตรวจสอบรองในหมวกว่าสามารถปรับไดแ้ ละไม่ฉีกขาดหากปรับไม่ได้ หรือฉีกขาด
ให้จดั หามาเปล่ยี นใหม่

- ตรวจสอบสภาพภายนอกด้วยสายตาว่ามรี อยแตกบิ่นหรอื รอยร้าว หรือไม่ ถ้ามไี ม่
ควรนามาใชง้ าน

๑ - ๒๑

- ตรวจสอบสายรัดคางวา่ มีหรอื ไม่ ชารุดหรอื ไม่ ถา้ ไมม่ หี รอื ชารดุ ให้เปล่ียนใหม่
๓.๘.๒ การดแู ลบารุงรักษา
- ไมค่ วรเก็บหรอื วางไว้ในท่มี ีความร้อน
- จัดใหเ้ ปน็ ระเบียบ วางไว้หรือแขวนไว้

๑ - ๒๒

- ทาความสะอาดด้วยน้าสบู่ ตามความเหมาะสม
๓.๘.๓ การใช้งาน

- ปรับรองในหมวกใหใ้ สพ่ อดีกบั รูปศรี ษะ

- ปรับสายรัดคางให้กระชับ เพื่อบงั คับไมใ่ หห้ มวกหลดุ จากศรี ษะ

- ใช้สวมใสป่ ้องกนั ศีรษะทกุ ครงั้ ที่ปฏบิ ัตงิ านบนเสา หรอื เข้าไปภายในบริเวณท่ีมี
ส่ิงของอาจหลน่ จากท่สี งู ได้

๑ - ๒๓

หมายเหตุ เมื่อตรวจพบว่าหมวกนริ ภยั ท่ีชารดุ ไมเ่ หมาะแกก่ ารนาไปใช้งาน ให้ทาลาย
และเบิกใหม่แล้วนามาใช้ทดแทน

๓.๙ ไมช้ ักฟิวส์ (Spliced disconnect stick)
๓.๙.๑ การตรวจสอบก่อนการใชง้ าน

- ตรวจสอบสภาพผิวของไม้ชกั ฟิวส์ ว่ามีรอยถลอกถึงผวิ ชั้นในหรือไม่ ถ้ามีห้าม
นาไปใช้งาน

- ตรวจสอบหวั ของไมช้ กั ฟวิ ส์วา่ มรี อยร้าวหรือไม่ และ ข้อตอ่ วา่ ต่อแข็งแรงหรอื ไม่

๑ - ๒๔

๓.๙.๒ การดูแลบารงุ รักษา

- ใชผ้ ้าเชด็ ทาความสะอาดไม้ชกั ฟวิ ส์แล้วเกบ็ หากไม้ชกั ฟวิ ส์สกปรกหรอื เลอะ ให้ล้าง
นา้ แล้วเชด็ ให้สะอาดและแหง้

- ให้เกบ็ ไมช้ กั ฟิวสไ์ วใ้ นถงุ หนงั หรอื ถุงผา้ ใบ หรือวางบนแร็ค (Rack) หรอื พิงเก็บให้
เรียบรอ้ ย อย่าให้เปียกชน้ื
๓.๙.๓ การใช้งาน

- ใช้ปลด-สับ อปุ กรณไ์ ฟฟ้า เช่น Drop out fuse cutout , Disconnecting Switch ,
LT แรงตา่ หากขณะใชง้ านสภาพอากาศเปียกชน้ื มากหรือมีฝนตกให้สวมถุงมอื ยางด้วย
ขณะใช้งาน

๑ - ๒๕

หมายเหตุ เมอื่ ตรวจพบวา่ ไม้ชกั ฟิวส์ทีช่ ารดุ ไม่เหมาะแก่การนาไปใชง้ านให้ทาลายและ
เบิกใหมแ่ ล้วนามาใช้ทดแทน
๓.๑๐ ชุดต่อลงดนิ (Shorting unit)
๓.๑๐.๑ การตรวจสอบก่อนการใช้งาน

- ตรวจสอบสภาพท่ัวไปของผิวไม้ช๊อตกราวด์ ว่ามีการแตกชารดุ หรอื ไม่ ถ้ามีหา้ ม
นาไปใช้งาน

- ตรวจสภาพของ Ground clamp ว่ายังขนั ได้แนน่ หรือไม่

๑ - ๒๖

- ตรวจสอบสภาพของสายกราวด์ และแทงกราวด์ ว่าอยูใ่ นสภาพไมช่ ารุด เชน่
สายไมข่ าด
๓.๑๐.๒ การดูแลบารงุ รักษา

- ทาความสะอาดตามความเหมาะสม

- เกบ็ อุปกรณ์ทั้งชุดใหอ้ ยู่รวมกนั และวางหรือแขวนเกบ็ ใหเ้ รยี บรอ้ ย

๑ - ๒๗

๓.๑๐.๓ การใช้งาน

- ใช้ติดต้งั ในระบบจาหน่ายหรือระบบสายส่ง โดยกอ่ นติดตั้งตอ้ งตรวจสอบให้แนช่ ดั
ว่า ไมม่ ีกระแสไฟฟา้ แลว้

- ใหป้ ักแทง่ กราวดใ์ ห้เรียบร้อย แล้วประกอบสายลงดนิ กบั แท่งกราวด์ จากนั้นให้นาชดุ
กราวดไ์ ปต่อกับสายไฟฟา้ โดยใหจ้ ับท่ดี า้ มฉนวน หา้ มสมั ผัสกับสายกราวด์

- ขณะตอ่ สายกราวด์ หา้ มผู้ใดไปจับสายกราวด์ หรอื แทง่ กราวด์

๑ - ๒๘

- หลังปฏิบัติงานเสร็จ เมอื่ จะเกบ็ ชุดกราวดใ์ หป้ ลดชุดกราวด์ท่สี ายไฟฟ้าออกก่อน โดยจับที่
ด้ามฉนวน จากน้นั จึงปลดทแ่ี ทง่ กราวด์

หมายเหตุ - เมอ่ื ตรวจพบว่าชุดต่อลงดนิ ทช่ี ารุด ไมเ่ หมาะแกก่ ารนาไปใชง้ านใหท้ าลาย
และเบิกใหม่แล้วนามาใช้ทดแทน

- อา้ งอิงตามค่มู อื การติดต้ังเครอ่ื งมอื ตอ่ สายลงดิน แผนกวิชาการความปลอดภัย
กองมาตรฐานความปลอดภัย ฝ่ายมาตรฐานและความปลอดภัย SB1-B01-5201
๓.๑๑ อุปกรณต์ รวจสอบแรงดนั ไฟฟ้าแรงสูง (Voltage Detector)
๓.๑๑.๑ การตรวจสอบก่อนการใช้งาน

- ตรวจสอบแบตเตอรี่ วา่ อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน หรือมแี รงดนั พอหรือไม่

๑ - ๒๙

- ทดสอบวา่ ตวั อปุ กรณส์ ามารถทางานได้ตามปกติ โดยกดทป่ี มุ่ ทดสอบ แลว้ ดูว่ามี
สญั ญาณเสยี ง / แสง หรอื ทงั้ สองอยา่ งหรอื ไม่ ถ้าไม่มี ห้ามนาไปใช้งาน

- ตรวจสอบสภาพพนื้ ผวิ ของดา้ มจับ ว่ามรี อยถลอกถงึ ผิวช้ันในหรือไม่ ถา้ มหี ้ามใช้
เดด็ ขาด
๓.๑๑.๒ การดแู ลบารุงรักษา

- ใช้ผ้าเช็ดทาความสะอาด Voltage detector แลว้ เกบ็ ใหเ้ รียบรอ้ ย สาหรบั ไม้ฉนวนหาก
สกปรกมากใหล้ ้างน้าแล้วเชด็ ใหแ้ หง้ ก่อนเก็บให้เรียบรอ้ ย

๑ - ๓๐

- ให้เก็บไวใ้ นถงุ หนัง หรอื ถงุ ผา้ ใบ หรอื วางบนแร็ค (Rack) หรือพิงเก็บใหเ้ รยี บร้อย
อย่าใหเ้ ปียกชน้ื
๓.๑๑.๓ การใชง้ าน

- ให้จับที่ดา้ มฉนวนเทา่ น้นั แล้วนาไปสัมผสั กับสายแรงสงู เพ่อื ตรวจวัดว่า มคี ่า
แรงดันไฟฟา้ หรือไม่

- ในกรณีสภาพอากาศชืน้ หรอื เปียก ใหส้ วมถงุ มอื ยางดว้ ยขณะใชง้ าน

๑ - ๓๑

หมายเหตุ เมอ่ื ตรวจพบวา่ อปุ กรณ์ตรวจสอบแรงดนั ไฟฟ้าแรงสูงชารุดไม่เหมาะแกก่ ารนาไปใช้
งานใหต้ ดิ ปา้ ยไวท้ ีอ่ ุปกรณ์ตรวจสอบแรงดันไฟฟา้ แรงสูงนนั้ ๆ และแยกเก็บต่างหาก

ชดุ ต่อสายลงดนิ และ Voltage detector เปน็ อุปกรณด์ า้ นความปลอดภยั ทม่ี คี วามสาคัญ
มาก ต้องมใี ช้งานทุกชุดทป่ี ฏบิ ตั งิ านกบั ระบบไฟฟา้ และตอ้ งตรวจสอบให้มสี ภาพดพี ร้อมใชง้ าน
อย่เู สมอ

๑ - ๓๒

๔. การเตือนอนั ตราย ( ป้าย,สญั ญาณเตอื น ฯลฯ )

๑ - ๓๓

๑ - ๓๔

๑ - ๓๕