ใบความรู้
เรื่อง การเขยี นจดหมาย
การเขียนจดหมาย
ลักษณะการเขยี นจดหมายตามแบบแผนทนี ยิ ม ได้แก่
๑. คาขน้ึ ตน้ ต้องเหมาะแก่ฐานะและต่าแหนง่ หนา้ ที
๒. การวางรูปแบบจดหมาย ควรจดั วางใหม้ สี ัดส่วนพอเหมาะกับ
หน้ากระดาษ โดยเวน้ ด้านหน้าประมาณ ๑ นว้ิ และเวน้ ด้านหลังประมาณครงึ นิ้ว
๓. สานวนภาษาทใี่ ชใ้ นการเขียน ต้องค่านงึ ถงึ ความสภุ าพ เขียนถกู ต้อง
เหมาะแก่ฐานะ และความสัมพนั ธ์ระหวา่ งบคุ คล
๔. ถา้ ตอ้ งการอวยพรใหเ้ พ่ือนหรือญาตผิ ใู้ หญใ่ นตอนทา้ ยของจดหมาย
ควรอ้างถงึ สงิ ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ เพอื ท่าใหค้ ่าอวยพรมคี วามขลงั และสละสลวย
๕. คาลงทา้ ย ต้องใช้ใหถ้ กู ตอ้ งเละเหมาะแก่ฐานะและบคุ คล
รูปแบบของจดหมาย
๑. รปู แบบของการวางรูปจดหมาย
๑.๑ ทีอยูข่ องผเู้ ขียน อยู่ตรงมุมบนขวาของหน้ากระดาษ โดยเริมเขียนจาก
กึงกลางหน้ากระดาษ โดยเริมเขยี นจากประมาณกงึ กลางหน้ากระดาษ
๑.๒ วนั เดือนปี เขียนเย้ืองทีอยผู่ ูเ้ ขียนมาขา้ งหน้าเล็กน้อย
๑๓ ค่าขน้ึ ตนั อยู่ด้านซา้ ยหา่ งจากขอบกระดาษประมาณ ๑ นิ้ว และเป็นแนวชิด
ดา้ นซ้ายสดุ ของเนอ้ื ความ
๑.๔ เนื้อความ เรมิ เขียนโดยยอ่ หนา้ เลก็ นอ้ ย และควรขนึ้ ย่อหน้าใหม่เมอื ขึ้น
เนอ้ื ความใหม่ นอกจากนี้ตอ้ งเวน้ วรรคตอนให้ถูกตอ้ งดว้ ย
๑.๕ คา่ ลงทา้ ย อยตู่ รงกับวันเดือนปีทเี ขียน
๑.๖ ชือผู้เขยี น เยอื้ งลงมาทางขวามือ ถ้าเขยี นจดหมายถึงบคุ คลทีไมค่ นุ้ เคย
ควรวงเลบ็ ชือทเี ขียนเปน็ ตวั บรรจงด้วย ถา้ เปน็ จดหมายราชการต้องบอกยศ
ต่าแหนง่ ของผ้สู ่งด้วย
ใบความรู้
เรอื่ ง การเขยี นจดหมาย
รูปแบบของคาขน้ึ ต้น สรรพนาม คาลงท้าย
ในการเขยี นจดหมายตอ้ งค่านึงถึงการเขียนค่าขึ้นตน้ ค่าลงทา้ ย และสรรพนาม
ให้ถูกต้อง ดังน้ี
ผู้รับ คณุ พ่อ,คณุ แม่
▶ ค่าขนึ้ ต้น กราบเทา้ ...ทีเคารพอยา่ งสูง
▶ สรรพนาม (ผู้ขยี น) ลูก, หนู, ผม, กระผม, ดิฉัน หรือใช้ชือเลน่ เเทน
▶ สรรพนาม (ผู้รบั ) คุณพ่อ คุณเเม่
▶ คา่ ลงทา้ ย ดว้ ยความเคารพรักอยา่ งสงู
ผรู้ บั พห่ี รือเพื่อนทอ่ี าวโุ สกวา่
▶ คา่ ขน้ึ ตน้ เรียนคณุ พที เี คารพ หรอื กราบ...ทเี คารพ
▶ สรรพนาม (ผู้เขียน) น้อง, ผม, ดฉิ ัน, หนู, หรืออาจใช้ชอื เล่นเเทน
▶ สรรพนาม (ผู้รบั ) คณุ พี, คณุ ...
▶ คา่ ลงทา้ ย ดว้ ยความคารพ, ด้วยความเคารพรัก
ผรู้ บั น้อง หรือเพือ่ น
▶ ค่าขนึ้ ต้น ...นอ้ งรัก หรือ คุณ ...ทรี ัก หรอื (ชอื เล่น) ทีรกั
▶ สรรพนาม (ผ้เู ขียน) ฉัน พี
▶ สรรพนาม (ผู้รับ) เธอ, คุณ, นอ้ ง
▶ ค่าลงท้าย ดว้ ยความรัก, ด้วยความรกั ยงิ , รกั เเละคดิ ถึง
ผรู้ บั บุคคลทัว่ ไป
▶ คา่ ข้นึ ต้น เรียนคุณ...ทีนับถือ หรอื เรียนผู้จัดการบรษิ ทั ... จ่ากัด
▶ สรรพนาม (ผเู้ ขียน) ผม, ดฉิ ัน
▶ สรรพนาม ผ้รู บั ) คณุ , ทา่ น
▶ คา่ ลงทา้ ย ขอแสดงความนบั ถอื
ใบความรู้
เรอื่ ง การเขียนจดหมาย
ผู้รับ พระภิกษุทัว่ ไป
▶ คา่ ขึ้นตน้ นมสั การ...
▶ สรรพนาม (ผู้เขยี น) ผม,กระผม, ดฉิ ัน
▶ สรรพนาม (ผรู้ ับ) ท่าน, พระคณุ ทา่ น, ใต้เท้า, พระคุณเจ้า
▶ ค่าลงท้าย ขอนมัสการมาดว้ ยความเคารพอยา่ งสูง
การจ่าหนา้ ซองจดหมาย
การจา่ หน้าซอง มหี ลักการดังน้ี
๑. ทีอยขู่ องผู้รับ ตอ้ งเรียงลา่ ดบั จากส่วนย่อยไปหาสว่ นใหญ่ได้แก่
- ชือ นามสกุลของผรู้ บั ถ้าเปน็ จดหมายสา่ คัญ เช่น มีธนาณัติ
สอดอยู่ด้วยต้องระบุคา่ น่าหน้าชอื ผู้รบั
- บ้านเลขทีซอย หรอื ต่าบลถนนทีตัง้ ตา่ บล หรือเขวงอ่าเภอ หรอื
เขตจังหวัดและรหัสไปรษณยี ์
๒. ทอี ยขู่ องผู้ส่ง เรยี งลา่ ดับเชน่ เดียวกับผรู้ บั จะเขยี นไวด้ ้านบนซ้ายของตนเอง
๓. คา่ ขน้ึ ตน้ ถา้ เป็นจดหมายสว่ นตวั อาจใช้ค่าวา่ "กรณุ าสง่ " หรอื "นามผรู้ บั “
ถา้ เป็นจดหมายราชการหรือจดหมายธรุ กจิ นยิ มใช้ "เรยี น" จดหมายถึง
พระสงฆ์ทัวไปใช้"นมสั การ"
๔. เเสตมป์ ตอ้ งตดิ สเตมปต์ ามราคาทีกรมไปรษณียฯ์ ก่าหนด เพราะถา้
ตดิ ไม่ครบผู้รบั จะถูกปรบั เปน็ ๒ เท่าของราคาเเสตมปท์ ขี าดไป
ชอ่ื ...................................นามสกลุ ....................................
ชัน้ ....................เลขท่ี...........ครูผู้สอน...................................
ใบกิจกรรม เรื่อง การเขยี นจดหมาย
คาช้แี จง ใหน้ กั เรยี นเขยี นจดหมายลาครู โดยสมมตุ ิวา่ นกั เรยี นทอ้ งเสีย
และปวดท้องมาก รับประทานอาหารไม่คอ่ ยได้ แพทย์ให้หยดุ เรยี นเป็นเวลา
3 วัน พร้อมท้ังจา่ หนา้ ซองใหเ้ รียบรอ้ ย
ชือ่ ...................................นามสกุล....................................
เฉลยชัน้ ....................เลขท่ี...........ครูผูส้ อน...................................
ใบกิจกรรม เร่ือง การเขียนจดหมาย
คาชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนเขยี นจดหมายลาครู โดยสมมตุ วิ ่านกั เรียนทอ้ งเสยี
และปวดท้องมาก รับประทานอาหารไม่คอ่ ยได้ แพทยใ์ หห้ ยุดเรียนเป็นเวลา
3 วัน พร้อมทัง้ จา่ หนา้ ซองใหเ้ รยี บร้อย
ทอี่ ยู่ผเู้ ขียน
วนั เดอื น พ.ศ.
คำข้นึ ตน้
เนื้อควำม
เน้ือควำมอยู่ในดุลยพินิจของครู ผู้สอน
คำลงทำ้ ย
ชอื่ ผเู้ ขียน
เรียน
คุณครูประจำช้นั ประถมศึกษำปีท่ี 3
ช่ือ...........................................นามสกลุ ...............................
ชน้ั ................เลขที่................ครูผสู้ อน...................................
คาช้ีแจง จงเลือกคาตอบทถี่ ูกท่ีสุด แบบฝกึ หัดทา้ ยบท
1. การเขยี นจดหมายถงึ คณุ พ่อคุณแม่ ต้องขน้ึ ตน้ ดว้ ยคาใด
ก. กราบเทา้ คณุ พอ่ คณุ แม่ทีเ่ คารพอย่างสงู ข. สวัสดีคะ่ /ครบั
ค. กราบเท้าคุณพ่อคุณแม่ ง. ถูกทกุ ขอ้
2. การเขียนจดหมายถงึ คณุ พ่อคณุ แม่ ควรลงท้ายด้วยคาใด
ก. รักและคิดถึง ข. รักเสมอ ค. ด้วยความรกั ง. ด้วยความเคารพอย่างสงู
3. การเขียนจดหมายถึงพระภกิ ษุ ตอ้ งข้นึ ตน้ ด้วยคาใด
ก. เรียนเชญิ ข. นมัสการ ค. นมิ นต์ ง. กราบเรียน
4. การเขยี นจดหมายถึง พระภกิ ษุ ควรลงทา้ ยด้วยคาใด
ก. ดว้ ยความเคารพ ข. ขอนมสั การมาดว้ ยความเคารพอยา่ งสูง
ค. ดว้ ยความเคารพอยา่ งสูง ง. ขอนมสั การ
5. ในการเขียนจดหมายลาครู ต้องเขยี นคาลงท้ายวา่ อยา่ งไร
ก. ด้วยความเคารพอย่างสูง ข. รกั และคดิ ถึง
ค. ขอแสดงความนับถอื ง. ดว้ ยความเคารพอย่างยิง่
6. ดวงตราไปรษณยี ากร อยู่สว่ นใดของซองจดหมาย
ก. มุมบนดว้ นขวาสดุ ข. ตรงกลาง
ค. มมุ บนดา้ นซา้ ยสุด ง. ส่วนใดของจดหมายก็ได้
7. ถา้ เราตดิ แสตมป์ไม่ครบราคาตามทีก่ รมไปรษณีย์กาหนด จะโดนปรับกี่เท่าของราคา
แสตมป์ทขี่ าดไป
ก. 1 เทา่ ข. 2 เท่า ค. 3 เท่า ง. 4 เทา่
8. ในการเขยี นจดหมาย ตาแหน่งคาลงท้ายจะตอ้ งตรงกบั อะไร
ก. คาข้นึ ต้น ข. ทอ่ี ยู่ ค. วัน เดอื น ปี ง. เนื้อความ
9. คาใดไม่ใช่สรรพนาม (ผ้รู ับ) ของพระภิกษุ
ก.ทา่ น ข. พระคุณท่าน ค. ใตเ้ ท้า ง. อาตมา
10. ขอ้ ใดไม่ใช่คาลงทา้ ยในการเขยี นจดหมายถงึ เพื่อน
ก. ดว้ ยความรกั ข. ขอแสดงความนับถอื
ค. ด้วยความรกั ยิง ง. รกั เเละคดิ ถงึ
ช่อื ...........................................นามสกุล...............................
เฉลยช้นั ................เลขที่................ครผู สู้ อน...................................
คาชี้แจง จงเลือกคาตอบท่ีถกู ที่สุด แบบฝึกหัดท้ายบท
1. การเขียนจดหมายถงึ คุณพ่อคุณแม่ ต้องขึน้ ตน้ ดว้ ยคาใด
ก. กราบเท้าคุณพ่อคุณแมท่ ่เี คารพอย่างสูง ข. สวสั ดคี ะ่ /ครบั
ค. กราบเท้าคุณพอ่ คณุ แม่ ง. ถกู ทกุ ขอ้
2. การเขียนจดหมายถึงคุณพ่อคุณแม่ ควรลงทา้ ยด้วยคาใด
ก. รักและคิดถึง ข. รกั เสมอ ค. ด้วยความรกั ง. ดว้ ยความเคารพอย่างสูง
3. การเขยี นจดหมายถงึ พระภิกษุ ต้องข้นึ ต้นดว้ ยคาใด
ก. เรยี นเชญิ ข. นมสั การ ค. นิมนต์ ง. กราบเรยี น
4. การเขียนจดหมายถงึ พระภกิ ษุ ควรลงท้ายดว้ ยคาใด
ก. ดว้ ยความเคารพ ข. ขอนมสั การมาด้วยความเคารพอยา่ งสงู
ค. ดว้ ยความเคารพอยา่ งสูง ง. ขอนมัสการ
5. ในการเขียนจดหมายลาครู ตอ้ งเขยี นคาลงทา้ ยว่าอยา่ งไร
ก. ดว้ ยความเคารพอย่างสูง ข. รกั และคดิ ถงึ
ค. ขอแสดงความนบั ถอื ง. ด้วยความเคารพอย่างยงิ่
6. ดวงตราไปรษณยี ากร อยสู่ ่วนใดของซองจดหมาย
ก. มมุ บนด้วนขวาสุด ข. ตรงกลาง
ค. มุมบนดา้ นซ้ายสดุ ง. ส่วนใดของจดหมายก็ได้
7. ถ้าเราตดิ แสตมปไ์ มค่ รบราคาตามที่กรมไปรษณียก์ าหนด จะโดนปรับกเ่ี ทา่ ของราคา
แสตมปท์ ีข่ าดไป
ก. 1 เท่า ข. 2 เทา่ ค. 3 เท่า ง. 4 เท่า
8. ในการเขียนจดหมาย ตาแหนง่ คาลงทา้ ยจะต้องตรงกบั อะไร
ก. คาขึ้นต้น ข. ท่ีอยู่ ค. วนั เดือน ปี ง. เน้ือความ
9. คาใดไม่ใช่สรรพนาม (ผู้รับ) ของพระภิกษุ
ก.ทา่ น ข. พระคุณท่าน ค. ใตเ้ ทา้ ง. อาตมา
10. ข้อใดไม่ใชค่ าลงท้ายในการเขยี นจดหมายถึงเพอื่ น
ก. ดว้ ยความรัก ข. ขอแสดงความนบั ถอื
ค. ด้วยความรกั ยิง ง. รักเเละคิดถงึ