แผนการสอน คณิตศาสตร์ ป.3 เล่ม3

แผนการจดั การเรยี นรู้
หนว่ ยการเรยี นรู้ คณติ ศาสตร์
กลุม่ สาระการเรยี นรูค้ ณติ ศาสตร์ ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 3

บทท่ี 11 การวัดน้าํ หนัก (1) จ�ำ นวน 3 ช่ัวโมง

มาตรฐานการเรยี นรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เข้าใจพืน้ ฐานเกย่ี วกบั การวัด วัดและคาดคะเนขนาดของสงิ่ ทต่ี อ้ งการวดั และน�ำ ไปใช้

2. ตัวช้วี ัด
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/7 เ ลือกใช้เครื่องช่ังท่ีเหมาะสม วัดและบอกนํ้าหนักเป็นกิโลกรัมและขีด กิโลกรัม
และกรัม

สาระส�ำ คัญ

การวดั น้ําหนกั สงิ่ ตา่ ง ๆ สามารถทำ�ได้โดยใช้เครอ่ื งชง่ั นาํ้ หนกั ซงึ่ มหี นว่ ยมาตรฐานเป็นกิโลกรมั เปน็ ขดี และ
เป็นกรัม และน้ําหนัก 1 ขดี เท่ากบั 100 กรมั นํ้าหนกั 1,000 กรมั เท่ากับ 1 กโิ ลกรัม

การชงั่ นํ้าหนักส่งิ ตา่ ง ๆ ควรเลอื กเคร่ืองชัง่ น้าํ หนกั ให้เหมาะสมกับส่ิงทชี่ งั่ และตอ้ งคำ�นึงถึงพกิ ดั ของเคร่อื ง
ช่ังนัน้ ว่าสามารถรบั นํ้าหนกั สูงสุดไดเ้ ทา่ ไร

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. ส ามารถวดั และบอกน้ําหนักเป็นกิโลกรมั และขดี กโิ ลกรัมและกรัมได้
2. ส ามารถน�ำ ความรู้เรือ่ งการวดั น้ําหนักไปใช้ในชวี ติ ประจ�ำ วนั ได้
3. ส ามารถอธิบายความแตกตา่ งของเครอื่ งช่งั นา้ํ หนักได้
4. สามารถเลือกใชเ้ ครื่องชั่งนาํ้ หนักไดถ้ ูกต้องและเหมาะสม

สาระการเรียนร้แู กนกลาง

การเลอื กเครอื่ งช่งั ทเี่ หมาะสม

กระบวนการจดั การเรยี นรู้ 51

1. ข้ันนำ�เข้าสูบ่ ทเรยี น
ค ุณครใู หน้ ักเรยี นจบั คู่กับเพอื่ น เคล่ือนไหวตามจงั หวะเพลง “แอปเปลิ มะละกอ กลว้ ย ส้ม” โดยทำ�ทา่
ทางดังนี้
ถา้ พูดวา่ “แอปเปิล” ให้ปรบมือตัวเอง
พูดวา่ “มะละกอ” ให้ตบเขา่
พูดว่า “กล้วย” ให้ปรบมือเพอ่ื น
พูดวา่ “สม้ ” ใหต้ บเขา่

2. ข้ันนำ�เสนอความรู้
1. คุณครูสอนเรื่อง การวัดนํ้าหนักเป็นกิโลกรัมและขีด กิโลกรัมและกรัม โดยเตรียมเครื่องชั่งน้ําหนัก
สปริง เครอ่ื งชงั่ น้ําหนักตัวแบบใช้ตวั เลข และของจริงทีจ่ ะน�ำ มาช่งั เชน่ ฟักทอง แตงโม สม้ แคร์รอต
บรษิ ทั ธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสิทธิ์ © 2564

เป็นต้น พร้อมกับแจกใบงาน “เคร่ืองชั่งจำ�ลอง” (ใบงานท้าย
แผนฯ) ให้นักเรียนทุกคน ทบทวนเร่อื งกิโลกรัมและกรมั ดว้ ยกัน
ใหน้ กั เรยี นสงั เกตเครอ่ื งชงั่ นาํ้ หนกั สปรงิ วา่ มสี ว่ นส�ำ คญั อะไรบา้ ง
อธิบายคำ�ว่ากิโลกรัมและขีดคืออะไรอีกคร้ัง จากน้ันให้นักเรียน
label บอกว่าตรงไหนคือกิโลกรัมและตรงไหนคือขีดกำ�กับไว้
(ดงั ภาพ)
2. สุ่มนักเรียนออกมาช่ังนํ้าหนักฟักทอง แตงโม ส้ม แคร์รอต
และอ่านนํ้าหนักท่ีช่ังได้ เช่น ฟักทองหนัก 4 กิโลกรัม 4 ขีด
คณุ ครูให้นกั เรียนสังเกตว่าฟกั ทองหนัก 4 กิโลกรัม 4 ขีด เขม็
ชนี้ ํา้ หนกั นา่ จะอยูต่ รงไหน เม่ือทราบแลว้ ให้เขียนบอกน้าํ หนกั
ฟักทองลงในโพสต์อิทติดกำ�กับไว้ในภาพเคร่ืองช่ังจำ�ลอง ทำ�
ดว้ ยกระบวนการเดยี วกนั จนชง่ั ของครบทกุ อย่าง (ดังภาพ)
3. คณุ ครแู สดงเครอื่ งชง่ั นา้ํ หนกั ตวั แบบใชต้ วั เลขของจรงิ ใหน้ กั เรยี นดู
ใหน้ กั เรยี นออกมาชงั่ นาํ้ หนกั ตวั ทกุ คน เมอ่ื ทราบแลว้ เขยี นนา้ํ หนกั
ของตัวเอง ลงในเครื่องช่ังนํ้าหนักตัวจำ�ลองในใบงาน เช่น
ชั่งได้ 34.6 อธิบายว่าตัวเลขหน้าจุดบอกน้ําหนักเป็นกิโลกรัม
ตวั เลขหลงั จดุ บอกนา้ํ หนกั เปน็ กรมั หรอื ขดี ใหน้ กั เรยี นเขยี นก�ำ กบั
ไว้ (ดงั ภาพ)
4. คุณครตู ง้ั คำ�ถามชวนสงสัยว่า ในชีวติ ประจำ�วนั ของนกั เรียนเคยเห็น
เครื่องชง่ั น้าํ หนกั เป็นตัวเลขแบบนที้ ไ่ี หนบา้ ง อาจแสดงภาพใบเสร็จ
ซอื้ ของ ฉลากสนิ คา้ ตา่ ง ๆ หรอื ใชภ้ าพในหนงั สอื เรยี นหนา้ 62 แสดง
บนจอ แล้วใหน้ กั เรียนบอกนาํ้ หนักในภาพพร้อมกนั
5. ส อนเรอื่ ง การเลอื กเครอ่ื งชงั่ ทเี่ หมาะสม โดยแสดงภาพเครอ่ื งชง่ั ตา่ ง ๆ
ในหนังสอื เรยี นหน้า 65-66 บนกระดานหรือแสดงบนจอ (ดังภาพ)
อธบิ ายว่าเคร่ืองชง่ั นนั้ เรยี กว่าอะไรและอธบิ ายเรื่องพิกดั น้าํ หนกั
6. คณุ ครตู ดิ ภาพเครอ่ื งชง่ั นา้ํ หนกั แตล่ ะชนดิ ไวบ้ นกระดานเตรยี มไว้ ตดั
ใบงาน “ใชเ้ ครอ่ื งชง่ั นา้ํ หนกั แบบไหนด”ี (ใบงานทา้ ยแผนฯ) ท�ำ เปน็
การด์ ภาพ แจกใหน้ กั เรียนค่ลู ะ 1 ภาพ ชว่ ยกนั พิจารณาภาพนัน้ วา่
ควรใช้เครื่องช่ังน้ําหนักแบบใดจึงจะเหมาะสม นำ�ภาพท่ีได้ไปคู่กับ
เครื่องชั่งน้ําหนักบนกระดาน (ดังภาพ) สรุปร่วมกัน
ว่า แต่ละภาพที่นำ�มาติดน้ันเหมาะสมกับเครื่องชั่ง
นํ้าหนักแต่ละประเภทหรอื ไม่ อย่างไร และการเลือก
เคร่อื งชั่งทเ่ี หมาะสม ตอ้ งพิจารณาว่าสิง่ น้ันมีนํา้ หนกั
เกินพกิ ัดของเครอ่ื งช่งั หรือไม่
3. ข้นั ลงมือเรยี นรู้
1. ค ุณครูแจกใบงาน “จับคู่บอกน้ําหนัก 1-2”
(ใบงานทา้ ยแผนฯ) ให้นกั เรียนทุกคน ตัดใบงานเป็นการด์ เตรยี มไว้
2. น ักเรียนดูนํ้าหนักของเคร่ืองช่ังในตาราง แล้วหาการ์ดท่ีบอกน้ําหนัก
ตรงกบั เครอ่ื งชง่ั นน้ั น�ำ มาวางไวค้ กู่ นั (ดงั ภาพ) เสรจ็ แลว้ จบั คกู่ บั เพอื่ น
ตรวจสอบความถกู ตอ้ งร่วมกัน
3. ทำ�แบบฝกึ หดั ในหนงั สือเกง่ คณติ คิดเลขเป็น เลม่ 3 หนา้ 63-64 และ
67-68

บรษิ ทั ธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 52

4. ขนั้ สรปุ ความรู้
1. คณุ ครใู หน้ กั เรยี นดเู ครอ่ื งชง่ั จ�ำ ลองของตวั เองทท่ี �ำ เสรจ็ แลว้ ในขน้ั น�ำ เสนอความรู้ แลว้ สรปุ กบั นกั เรยี น
วา่ เคร่อื งชัง่ แบบเข็ม เราจะอ่านนาํ้ หนักจากเขม็ ชี้บนหนา้ ปัด สว่ นเคร่อื งชัง่ แบบใชต้ ัวเลข เราจะอ่าน
น้าํ หนักได้จากตัวเลขบนเคร่ืองช่งั โดยตัวเลขหนา้ จุดบอกน้ําหนกั เปน็ กิโลกรมั และตัวเลขหลังจดุ บอก
นํา้ หนกั เปน็ ขีดหรอื เปน็ กรมั
2. การเลอื กเครอื่ งชงั่ นา้ํ หนกั ทเ่ี หมาะสมนน้ั ควรพจิ ารณากอ่ นวา่ สงิ่
ทเี่ ราจะชัง่ ตอ้ งมีน้าํ หนกั ไม่เกินพิกัดของเคร่ืองช่ัง

5. ขัน้ ประยกุ ต์ใชค้ วามรู้
1. ใ ห้นกั เรยี นจับคู่กนั แจกใบงาน “เครื่องชง่ั น้าํ หนกั ท่เี หมาะสม”
(ใบงานท้ายแผนฯ) ใหค้ ลู่ ะ 1 แผ่น
2. ดูพิกดั ของเครือ่ งชั่งนํ้าหนักแต่ละประเภท แล้วชว่ ยกันคดิ ว่า เรา
สามารถชงั่ นา้ํ หนกั ของสง่ิ ใดทเ่ี หมาะสมไดบ้ า้ ง เลอื กวาดรปู 1 รปู
พร้อมกับเขียนนา้ํ หนักของส่ิงทวี่ าดก�ำ กบั ไว้ด้วย (ดังภาพ)
3. แ ตล่ ะคนู่ �ำ ใบงานทท่ี �ำ เสรจ็ แลว้ ออกมาน�ำ เสนอใหเ้ พอ่ื นดหู นา้ หอ้ ง

เครือ่ งมือ - ส่ือการเรยี นรู้

1. สอื่ จริง เช่น ฟักทอง แตงโม สม้ แครร์ อต เครื่องชัง่ สปริง เครื่องช่ังน้าํ หนกั ตวั แบบใชต้ วั เลข
2. ใบงาน “เครือ่ งชง่ั จ�ำ ลอง” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรยี นรู)้
3. ใบงาน “ใชเ้ ครอื่ งช่ังนํ้าหนกั แบบไหนด”ี (ใบงานทา้ ยแผนการจดั การเรยี นรู)้
4. ใบงาน “จับค่บู อกนํ้าหนัก 1-2” (ใบงานท้ายแผนการจดั การเรยี นร้)ู
5. ใบงาน “เครอื่ งชง่ั น้ําหนักท่เี หมาะสม” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรียนร)ู้
6. หนังสือเรียนชดุ เกง่ คณติ คดิ เลขเปน็ ป.3 เล่ม 3

การวัดและประเมินผล

1. สังเกตพฤตกิ รรมการเรียนรขู้ องนักเรียน
2. ประเมินผลจากคะแนนการทำ�แบบฝึกหัด/ใบงาน ของนกั เรียน
(การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลยี่ นไดต้ ามความเหมาะสม บางชนั้ เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
ก่อนเรยี น - หลงั เรียน แบบประเมนิ การท�ำ กจิ กรรมกลุม่ ฯลฯ)

บรษิ ัทธารปัญญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 53

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 11 (1) :

เครือ่ งชงั่ จ�ำ ลอง

ต ัดตามรอยประ เพอื่ ใช้ทำ�กจิ กรรมในขนั้ น�ำ เสนอความรู้

7 ก0ก. 1
62

543

บรษิ ัทธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธ์ิ © 2564 54

ปลาห ันกใบงานประกอบแผนการจดั การเรยี นรู้ บทท่ี 11 (1) : ้ขาวโพดห ันก
1 ิกโลกรัม 2 ขีด 18 กิโลกรัม 660 ก ัรม
ใชเ้ ครือ่ งชั่งแบบไหนดี
ัฟกทองห ันก พลอยหนัก
3 ิกโลก ัรม 7 ีขด คุณครูเตรยี มไว้ ใหน้ กั เรยี นใช้ท�ำ กิจกรรมใชเ้ ครอ่ื งช่งั นาํ้ หนักแบบไหนดี 37 ิกโลก ัรม

บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 55

่ทอคอนกรีตห ันกใบงานประกอบแผนการจดั การเรยี นรู้ บทท่ี 11 (1) : รถบรรทุกห ันก
340 กิโลก ัรม 7,200 ิกโลก ัรม
ใชเ้ ครือ่ งชั่งแบบไหนดี
32 ิกโลกะกรัหม่ํลา4ป0 ีล0 กรัม รถแทรกเตอ ์รห ันก
คุณครูเตรยี มไว้ ใหน้ กั เรยี นใช้ท�ำ กิจกรรมใชเ้ ครอ่ื งช่งั นาํ้ หนักแบบไหนดี 2,650 กิโลกรัม

บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 56

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทที่ 11 (1) :

จบั คูบ่ อกนํา้ หนกั 1

ต ดั ตามรอยประ แล้วนำ�การด์ บอกน้าํ หนกั มาวางใหต้ รงกับเครื่องชงั่ ทม่ี ีนํ้าหนกั เทา่ กนั

นํา้ หนกั เป็นกิโลกรัมและกรัม กิโลกรัมและขีด

42.5 7 ก0ก. 1 2.7 kg
62

543

18.2 kg

38.9 7 ก0ก. 1
62

543

7 ก0ก. 1 1.6 kg 12000 kg
62

543

บรษิ ทั ธารปัญญา จ�ำ กัด สงวนลขิ สทิ ธิ์ © 2564 57

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 11 (1) :

จบั คู่บอกนาํ้ หนกั 2

ต ดั ตามรอยประ แล้วนำ�การด์ บอกน้ําหนักไปวางให้ตรงกบั เครื่องช่งั ทมี่ ีนาํ้ หนกั เท่ากนั

38 กิโลกรัม 18 กิโลกรมั 4 กิโลกรมั
900 กรมั 200 กรมั 8 ขดี

5 กิโลกรัม 42 กิโลกรัม 12,000
7 ขีด 500 กรมั กิโลกรัม

2 กิโลกรัม 3 กิโลกรัม 1 กิโลกรมั
700 กรมั 1 ขีด 600 กรัม

บรษิ ทั ธารปัญญา จำ�กดั สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 58

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทที่ 11 (1) :

เครื่องช่งั นา้ํ หนกั ทเ่ี หมาะสม

เขียนพกิ ดั ของเครือ่ งชั่ง แลว้ เขียนช่อื และบอกนาํ้ หนักสงิ่ สามารถชงั่ บนเคร่อื งช่งั ได้ลงในชอ่ งว่าง

พกิ ดั 7 กิโลกรัม

7 ก0ก. 1
62

54 3

พกิ ัด 100 กิโลกรมั

พกิ ัด 5,000 กิโลกรมั

พกิ ัด 80,000 กิโลกรมั

kg

พกิ ัด 120 กิโลกรมั

บรษิ ทั ธารปัญญา จ�ำ กัด สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 59

แผนการจัดการเรียนรู้
หนว่ ยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์
กลุม่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 3

บทที่ 11 การวดั น้ําหนกั (2) จำ�นวน 3 ชั่วโมง

มาตรฐานการเรียนรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพื้นฐานเก่ยี วกบั การวดั วดั และคาดคะเนขนาดของส่ิงที่ตอ้ งการวัดและนำ�ไปใช้

2. ตัวช้วี ัด
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/8 คาดคะเนนา้ํ หนกั เป็นกิโลกรมั และเป็นขดี

สาระส�ำ คญั

การคาดคะเนนํ้าหนัก เปน็ การประมาณค่านา้ํ หนักใหใ้ กลเ้ คียงกบั ค่าจริง โดยไมใ่ ชเ้ คร่ืองชั่งนา้ํ หนัก ซ่งึ อาจ
ใช้วธิ ีคาดคะเนดว้ ยสายตาหรือเปรยี บเทยี บกับส่ิงที่ร้นู ํ้าหนกั อย่แู ลว้

กรมั กโิ ลกรมั และเมตริกตนั เป็นหน่วยน้าํ หนักทมี่ คี วามสมั พันธ์กนั โดย 1,000 กรมั เทา่ กับ 1 กิโลกรัม
1,000 กโิ ลกรมั เท่ากบั 1 เมตริกตัน

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. สามารถคาดคะเนน้าํ หนักเป็นกิโลกรมั และเปน็ ขดี ได้
2. สามารถคาดคะเนน้ําหนกั ของสง่ิ ตา่ ง ๆ ในชีวติ ประจ�ำ วนั ได้
3. ส ามารถบอกนํา้ หนกั โดยใช้ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งหน่วยความยาวได้
4. ส ามารถเปลย่ี นหน่วยนํ้าหนกั โดยใชค้ วามสัมพันธ์ระหว่างหนว่ ยความยาวได้

สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง

1. คาดคะเนน้ําหนกั เป็นกิโลกรมั และเป็นขีด
2. การเปรียบเทียบน้ําหนักโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างกโิ ลกรมั กบั กรัม เมตริกตันกับกิโลกรมั

กระบวนการจดั การเรียนรู้

1. ขั้นน�ำ เข้าสู่บทเรยี น
1. ค ณุ ครใู ห้นักเรียนท�ำ กิจกรรม “ชงั่ อะไรได้บ้าง” โดยคณุ ครู
วาดวงกลมบนกระดานหรือแสดงบนจอ (คุณครูสามารถ
แสดงเคร่ืองชั่งแบบอื่นได้) จากนั้นให้นักเรียนเขียนช่ือส่ิง
ต่าง ๆ ที่นักเรียนเคยชั่ง หรือเคยเห็นในชีวิตจริง ลงใน
โพสตอ์ ทิ แลว้ น�ำ มาตดิ ในวงกลม หรอื คณุ ครเู ปน็ คนเขยี นลง
ในวงกลมเอง (ดงั ภาพ)
2. คุณครูอ่านสงิ่ ทน่ี กั เรียนเขยี น ถามนกั เรียนว่าเคยช่งั ทีไ่ หน
หรือเคยเห็นคนอื่นชั่งท่ีไหนเม่ือไหร่ เพื่อให้นักเรียนรู้ว่า
อะไรบ้างท่ีเราจะสามารถช่ังได้

บรษิ ัทธารปัญญา จำ�กดั สงวนลขิ สทิ ธิ์ © 2564 60

2. ข้นั น�ำ เสนอความรู้ 61
1. ส อนเรอื่ ง การคาดคะเนนา้ํ หนกั เปน็ กโิ ลกรมั และเปน็ ขดี โดยคณุ ครเู ตรยี มเครอ่ื งชง่ั แบบสปรงิ 1 เครอื่ ง
และผักผลไม้ เชน่ แตงกวา แตงโม กะหล่าํ ปลี สม้ แอปเปลิ เป็นต้น ให้นักเรยี นลองคาดคะเนนํา้ หนกั
ของผักผลไม้แต่ละชนิด โดยเขียนน้ําหนักท่ีคาดคะเนลงในโพสต์อิท แล้วนำ�ไปติดกำ�กับไว้ท่ีผักผลไม้
แตล่ ะชนดิ (โพสตอ์ ิท 1 ใบ/1 ชนิด)
2. คุณครูอธิบายว่า นํ้าหนักที่ทุกคนเขียนมาน้ัน เราเรียกว่า การคาดคะเนน้ําหนักให้ใกล้เคียงกับ
นา้ํ หนกั จรงิ โดยไมใ่ ชเ้ ครอ่ื งชงั่ จากนนั้ ใหต้ วั แทนนกั เรยี นออกมาชงั่ นาํ้ หนกั จรงิ ดพู รอ้ มกนั วา่ นาํ้ หนกั ท่ี
คาดคะเนไวน้ ั้นใกลเ้ คียงกบั นาํ้ หนกั จรงิ หรือคลาดเคล่อื นไปเท่าไหร่
3. ส อนเร่ือง ความสัมพันธ์ระหว่างกรัมกับกิโลกรัม โดย
สมมติสถานการณ์ว่า น้าพลอยจะทำ�ปลาน่ึงมะนาวและ
อยากไดป้ ลาหนกั ไม่เกิน 3 กโิ ลกรัม นา้ พลอยต้องซื้อปลา
ตวั ไหนระหวา่ ง ปลาหนกั 2,800 กรมั หรอื หนกั 3,100 กรมั
นักเรียนไม่สามารถตอบได้ในทันที เพราะต้องเปล่ียน
หน่วยให้เป็นกิโลกรัมก่อน อธิบายให้นักเรียนเข้าใจ โดย
ตดิ แถบความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งกรมั กบั กโิ ลกรมั บนกระดาน
หรือแสดงบนจอ (ดงั ภาพ) ใหน้ ักเรยี นดูวา่ ถ้าเปล่ียนปลา
หนกั 2,800 กรมั และ 3,100 กรมั จะไดป้ ลาหนกั กก่ี โิ ลกรมั และเปลย่ี นจากกโิ ลกรมั เปน็ กรมั ไดอ้ ยา่ งไร
ยกตัวอย่างเพม่ิ เตมิ 4-5 ตวั อย่างบนกระดาน ใหน้ กั เรียนเขา้ ใจมากข้ึน
4. ส อนเรอ่ื ง ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งกโิ ลกรมั กบั ตนั โดยตดิ ภาพ
รถยนต์บนกระดาน อธิบายว่ารถยนต์คนั นห้ี นักประมาณ
1,000 กิโลกรัม หรือ 1 ตัน ต้ังคำ�ถามชวนสงสัยว่า
ถา้ รถยนตห์ นกั 2,100 กโิ ลกรมั จะเทา่ กบั กต่ี นั จากนนั้ ตดิ
แถบความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งกโิ ลกรมั กบั ตนั บนกระดานหรอื
แสดงบนจอ ใหน้ กั เรยี นสงั เกตความสมั พนั ธ์ จากนน้ั คณุ ครู
แสดงการเปลยี่ นหน่วยความสัมพนั ธ์ (ดังภาพ)
5. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 3-4 คน แจกบัตรภาพรถบรรทุก
รถยนต์ รถดบั เพลิง รถจักรยานยนต์ ใหก้ ลมุ่ ละ 1 ภาพ (ใบงานท้ายแผนฯ) คุณครูแสดงภาพสะพาน
แล้วสมมติสถานการณ์ว่า สะพานแห่งน้ีรับน้ําหนักได้สูงสุด 10 ตัน ยานพาหนะคันไหนสามารถขับ
ขา้ มสะพานนไี้ ดบ้ า้ ง ใหน้ กั เรยี นสงั เกตวา่ หนว่ ยนาํ้ หนกั ของยานพาหนะและสะพานไมเ่ หมอื นกนั ตอ้ ง
เปล่ียนหน่วยก่อน แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาเปล่ียน
หนว่ ยนํา้ หนัก พรอ้ มกับบอกว่ายานพาหนะนน้ั สามารถขับขา้ ม
สะพานได้ไหม เพราะอะไร

3. ขัน้ ลงมอื เรยี นรู้
1. ค ณุ ครเู ตรยี มเครอ่ื งชง่ั สปรงิ 2-3 เครอ่ื ง ฟกั ทอง หวั ไชเทา้ มะมว่ ง
มะละกอ ฝรงั่ หรอื ผกั ผลไมต้ ามฤดกู าล 5 อยา่ ง วางไวเ้ ปน็ ฐาน ๆ
2. ใหน้ กั เรยี นแบง่ กลมุ่ 3-4 คน แจกใบงาน “การคาดคะเนนา้ํ หนกั
เปน็ กโิ ลกรมั และเปน็ ขดี ” (ใบงานทา้ ยแผนฯ) ใหน้ กั เรยี นทกุ คน จากนนั้
ให้นักเรียนช่วยกันคาดคะเนน้ําหนักของผักผลไม้แต่ละฐาน แล้วชั่ง
น้ําหนักจริง บันทึกลงในใบงาน (ดังภาพ) เสร็จแล้วพูดคุยร่วมกันว่า
แตล่ ะกล่มุ คาดคะเนใกลเ้ คยี งหรือคลาดเคลอื่ นไปเทา่ ไหร่
3. ทำ�กิจกรรมท่ี 1 ในหนังสือเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 74
“ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยนํ้าหนัก” (ดาวน์โหลดใบงานจาก
QR Code ดังภาพ)

บรษิ ทั ธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564

4. ท �ำ แบบฝึกหดั ในหนังสอื เกง่ คณติ คิดเลขเป็น เลม่ 3 หน้า 70, 72 และ 75-76
4. ขนั้ สรุปความรู้

1. ค ณุ ครแู สดงแถบตัวเลขแสดงความสัมพนั ธร์ ะหว่างหนว่ ยนา้ํ หนกั 1,000 กรัม = 1 กิโลกรัม 1,000
กิโลกรัม = 1 ตัน ติดไว้บนกระดาน เพ่อื สรุปความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งกรมั และกโิ ลกรัม และความสมั พนั ธ์
ระหวา่ งกโิ ลกรมั และตนั รว่ มกนั อกี ครงั้ โดยเขยี นหรอื แถบประโยค เชน่ 2,000 กโิ ลกรมั แลว้ ใหน้ กั เรยี น
ชว่ ยกันบอกว่าเท่ากับกต่ี นั เปน็ ต้น

2. แ จกใบงาน “สรุปความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยนํ้าหนัก”
(ใบงานท้ายแผนฯ) ให้นักเรียนตัดใบงานตามรอยประ
ติดภาพปลา ภาพรถบรรทุกด้านหน้าใบงาน เขียนความ
สัมพันธ์ระหว่างหน่วยน้ําหนัก แล้วติดใบงานในสมุดให้มี
ลักษณะเปิดได้ แล้วเปล่ียนความสัมพันธ์ระหว่างหน่วย
นา้ํ หนกั ท่ีกำ�หนดใหใ้ นสมุด (ดังภาพ)

5. ขัน้ ประยกุ ตใ์ ช้ความรู้
1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 3 คน แจกใบงาน “เกมเปลย่ี นความสัมพนั ธ์
ของนํา้ หนัก” (ใบงานท้ายแผนฯ) และลกู เตา๋ กล่มุ ละ 1 ลูก
2. นักเรียนสลับกันทอยลูกเต๋า แล้วเดินไปตามช่องให้เท่ากับจำ�นวน
ทท่ี อยลกู เตา๋ ได้ หยดุ ทช่ี อ่ งไหนใหบ้ อกความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งหนว่ ย
นา้ํ หนกั ของชอ่ งนน้ั เชน่ หยดุ ทชี่ อ่ ง 4,800 กรมั ใหบ้ อกวา่ 4,800 กรมั
เทา่ กับ 4 กิโลกรมั 800 กรมั หรอื 7 กิโลกรัม 100 กรมั เท่ากบั
7,100 กรัม เปน็ ต้น ถา้ คนไหนตอบผดิ ให้เดินถอยหลงั ตามจำ�นวน
ที่ทอยลูกเต๋าได้ แล้วสลับให้คนถัดไปเป็นคนเล่น ใครถึงจุดสิ้นสุด
ก่อนเปน็ ผชู้ นะ

เครือ่ งมอื - สอ่ื การเรียนรู้

1. บตั รภาพ บตั รตัวเลข
2. แถบตัวเลขแสดงความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งหนว่ ยนาํ้ หนกั
3. ใบงาน “การคาดคะเนนาํ้ หนกั เป็นกโิ ลกรัมและเป็นขีด” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรยี นร)ู้
4. ใบงาน “ความสัมพนั ธ์ระหว่างหนว่ ยนา้ํ หนกั ” (ดาวน์โหลดใบงานจาก QR Code ในหนังสือ)
5. ใบงาน “สรปุ ความสมั พนั ธ์ระหว่างหนว่ ยนา้ํ หนัก” (ใบงานทา้ ยแผนการจดั การเรียนร)ู้
6. ใบงาน “เกมเปลย่ี นหนว่ ยความสัมพันธ์ของนาํ้ หนัก” (ใบงานท้ายแผนการจดั การเรียนรู)้
7. ลกู เต๋า
8. หนงั สือเรยี นชดุ เกง่ คณิต คดิ เลขเปน็ ป.3 เลม่ 3

การวดั และประเมินผล

1. สังเกตพฤติกรรมการเรยี นรู้ของนักเรยี น
2. ประเมนิ ผลจากคะแนนการท�ำ แบบฝกึ หดั /ใบงาน ของนักเรยี น
(การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลยี่ นไดต้ ามความเหมาะสม บางชน้ั เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
ก่อนเรียน - หลงั เรยี น แบบประเมินการท�ำ กจิ กรรมกลุ่ม ฯลฯ)

บริษัทธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 62

8,500 กิโลกรมั
1,300 กิโลกรัม

บรษิ ทั ธารปัญญา จำ�กัด สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 63

16,000 กิโลกรัม
101 กิโลกรัม

บรษิ ทั ธารปญั ญา จ�ำ กัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2564 64

่ัชงจริงใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทท่ี 11 (2) :

ิกโลก ัรม ีขดการคาดคะเนนาํ้ หนักเป็นกิโลกรมั และเป็นขดี

คาดคะเนต ดั ตามรอยประ แล้วบนั ทึกน้าํ หนักสิง่ ของทีค่ าดคะเนและช่ังจริงลงในใบงาน

ิกโลก ัรม ขีด บริษทั ธารปญั ญา จ�ำ กัด สงวนลิขสทิ ธ์ิ © 2564 65

ช่ือ ่สิงของ ่ที ่ชัง

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทที่ 11 (2) :

สรุปความสัมพันธร์ ะหวา่ งหนว่ ยน้ําหนกั

ตดั ตามรอยประ เขียนความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งหน่วยนาํ้ หนักไว้ด้านหนา้ ใบงาน ติดลงในสมุด แลว้ เขยี นตวั อยา่ งความ
สัมพนั ธล์ งในสมดุ

ความสัมพนั ธ์ระหว่างหน่วยนาํ้ หนกั

7 ก0ก. 1 kg
62
รถบรรทุกหนกั
543 8 ตนั 450 กิโลกรัม

ปลาหนกั
2,800 กรัม

บรษิ ัทธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสิทธิ์ © 2564 66

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทที่ 11 (2) :

เกมเปล่ียนหนว่ ยความสมั พันธ์ของนํา้ หนัก

ทอยลูกเตา๋ แล้วเดินช่องตามจำ�นวนทท่ี อยได้ จากนน้ั เปล่ียนความสมั พันธ์ของนํ้าหนกั ที่ก�ำ หนดให้

1 ตัน 12,000 จุดสิน้ สดุ
70 กิโลกรมั กิโลกรัม
3 ตนั 5 ตนั
412 กิโลกรัม 220 กิโลกรมั

4,300
กิโลกรัม

7 กิโลกรมั 5 กิโลกรัม 10,000
100 กรัม 200 กรมั กรัม

2,000 4,800 7,250
กรมั กรมั กรัม
12 กิโลกรัม
500 กรมั

จุดเริ่มตน้

บริษัทธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธ์ิ © 2564 67

แผนการจัดการเรียนรู้
หนว่ ยการเรยี นรู้ คณติ ศาสตร์
กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์ ชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 3

บทท่ี 11 การวดั น้าํ หนัก (3) จ�ำ นวน 3 ชว่ั โมง

มาตรฐานการเรยี นรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เข้าใจพนื้ ฐานเกย่ี วกบั การวัด วดั และคาดคะเนขนาดของสิ่งทต่ี อ้ งการวดั และน�ำ ไปใช้

2. ตวั ชว้ี ดั
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/9 เปรียบเทียบนํ้าหนักระหว่างกิโลกรัมกับกรัม เมตริกตันกับกิโลกรัม จาก
สถานการณ์ตา่ ง ๆ

สาระส�ำ คัญ

การเปรยี บเทยี บนา้ํ หนกั เปน็ กโิ ลกรมั กบั กรมั หรอื ขดี เมตรกิ ตนั กบั กโิ ลกรมั ทมี่ หี นว่ ยเหมอื นกนั สามารถเปรยี บ
กนั โดยดนู ํา้ หนกั ในหน่วยแรกกอ่ น ถา้ นํ้าหนกั ในหน่วยแรกเท่ากัน ให้ดหู นว่ ยถัดไป

การเปรียบเทียบน้ําหนักท่ีมีหน่วยต่างกัน ต้องเปลี่ยนหน่วยให้เป็นหน่วยเดียวกันก่อน โดยใช้ความสัมพันธ์
ระหวา่ งหน่วยนา้ํ หนัก แล้วนำ�น้ําหนกั มาเปรียบเทียบกัน

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1. สามารถเปรียบเทยี บน้ําหนกั ทมี่ หี น่วยเดียวกนั ได้
2. สามารถเปรยี บเทยี บนาํ้ หนักที่มีหน่วยตา่ งกันได้ โดยใช้ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งหนว่ ยนา้ํ หนกั

สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

การเปรยี บเทียบน้าํ หนักโดยใชค้ วามสมั พันธร์ ะหวา่ งกิโลกรัมกับกรมั เมตรกิ ตันกบั กิโลกรมั

กระบวนการจัดการเรียนรู้

1. ขั้นนำ�เขา้ สบู่ ทเรียน
1. คณุ ครูให้นกั เรยี นเล่นเกม “เปา่ ย้งิ ฉบุ ” โดยรอ้ งเพลงพร้อมกับกระโดดไปตามเน้อื รอ้ ง “ทางซา้ ย ๆ ๆ
ทางขวา ๆ ๆ ข้างหน้า ข้างหลัง ขา้ งหนา้ ๆ ๆ เจอใครขวางหน้าใหเ้ ปา่ ยิ้งฉบุ ”
2. เมือ่ รอ้ งจบ ใหน้ กั เรียนเป่ายง้ิ ฉบุ กับคนท่ียนื อยตู่ รงหนา้ ใครแพ้ใหไ้ ปตอ่ หลงั คนทช่ี นะ จากน้นั ให้ร้อง
เพลงใหม่ แลว้ ท�ำ ด้วยกระบวนการเดมิ จนหมดเวลา (กิจกรรมนีค้ วรท�ำ ไม่เกิน 5 นาท)ี แถวของใคร
ยาวที่สุดเปน็ ผูช้ นะ

2. ขั้นน�ำ เสนอความรู้
1. ค ุณครูสอนเรื่อง การเปรียบเทียบน้ําหนักที่มีหน่วยเหมือนกัน
โดยแสดงบตั รภาพผกั ผลไม้ สตั ว์ บนกระดานหรอื บนจอ สมมติ
สถานการณว์ ่า น้าํ หวานไปซื้อผกั ที่ห้างสรรพสินคา้ มา 3 ชนดิ
แตล่ ะชนดิ มนี า้ํ หนกั ทตี่ า่ งกนั ผกั ชนดิ ใดทมี่ นี าํ้ หนกั มากกวา่ หรอื
น้อยกว่ากันบ้าง ถามนักเรียนว่ามีวิธีการเปรียบเทียบอย่างไร
บริษัทธารปัญญา จำ�กดั สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 68

สังเกตจากอะไร แสดงความคิดเหน็ รว่ มกนั
2. คุณครูแสดงวิธีการเปรียบเทียบนํ้าหนักบนกระดาน (ดังภาพ) สรุปร่วมกันกับนักเรียนว่า ถ้าหน่วย

นาํ้ หนักเหมอื นกัน ใหเ้ ปรยี บเทียบกันได้เลย ถ้ามหี น่วยน้ําหนักสองหนว่ ย ใหเ้ ปรยี บเทียบหน่วยแรก
ก่อน สง่ิ ใดนาํ้ หนกั มากกวา่ แสดงวา่ ส่ิงนนั้ หนักกว่า แตถ่ ้าหน่วยแรกมีนา้ํ หนักเท่ากัน ให้เปรยี บเทยี บ
หน่วยถดั ไป
3. ส อนเรื่อง การเปรียบเทียบนํ้าหนักท่ีมีหน่วยไม่เหมือนกัน
โดยแสดงภาพรถบรรทุกและรถผสมคอนกรีต พร้อมนํ้าหนักบน
กระดานหรือบนจอ (ดังภาพ) แล้วให้นักเรียนสังเกตว่า หน่วย
นํ้าหนักไม่เหมือนกัน เปรียบเทียบกันไม่ได้ ต้องเปล่ียนหน่วย
นํ้าหนักให้เหมือนกันก่อน แลว้ ค่อยนำ�มาเปรยี บเทียบกัน
4. ค ุณครอู ธบิ ายการเปลยี่ นหน่วยนํ้าหนกั บนกระดาน ให้นกั เรยี นดู
(ดังภาพ) แล้วสรุปกับนักเรียนว่า ถ้าหน่วยนํ้าหนักไม่เหมือนกัน
ต้องเปลี่ยนหน่วยให้เหมือนกันก่อน โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยน้ําหนัก แล้วจึงนำ�มาเปรียบ
เทียบกัน
5. ค ุณครยู กตวั อยา่ งการเปรียบเทยี บหน่วยน้ําหนกั อ่นื ในหนังสอื เรยี นหน้า 77-78 เพื่อใหน้ กั เรียนได้ฝกึ
เปรยี บเทียบ การเปลีย่ นหน่วยนํ้าหนักแบบอนื่ ดว้ ย
3. ขน้ั ลงมอื เรยี นรู้
1. ใ ห้นักเรียนทำ�กิจกรรมท่ี 2 ในหนังสือเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3
หน้า 74 “การเปรียบเทียบน้ําหนัก” (ดาวน์โหลดใบงานจาก
QR Code ดังภาพ)
2. ท �ำ แบบฝึกหัดในหนงั สอื เก่งคณติ คิดเลขเป็น เลม่ 3 หนา้ 79-81
4. ขน้ั สรุปความรู้
1. คุณครูสรุปวิธีการเปรียบเทียบน้ําหนักท่ีมีหน่วยเหมือนกัน
หน่วยไม่เหมือนกัน และวิธีเปล่ียนหน่วยน้ําหนักโดยใช้
ความสัมพนั ธร์ ะหว่างหนว่ ยนา้ํ หนัก
2. แ จกใบงาน “สรุปการเปรียบเทียบนํ้าหนัก” (ใบงานท้าย
แผนฯ) ให้นักเรียนทุกคน เพื่อเขียนสรุปการเปรียบเทียบ
นํ้าหนักลงในใบงาน (ดังภาพ)
5. ข้นั ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรู้
1. ใ หน้ กั เรยี นแบ่งกลุ่ม 4 คน คุณครูแจกใบงาน “รถบรรทุก
คันไหน” (ใบงานท้ายแผนฯ) ให้แต่ละกลุ่มตัดใบงานเป็น
รถบรรทกุ 4 คนั และภาพสง่ิ ของเตรียมไว้
2. นักเรียนช่วยกันดูว่ารถแต่ละคันสามารถรับนํ้าหนักได้
สูงสุดเท่าไร จากน้ันดูภาพส่ิงของแต่ละอย่างว่าสามารถ
ขนขึ้นรถบรรทุกคันไหนได้ โดยใชว้ ธิ ีเปรยี บเทียบนํ้าหนกั
แล้วนำ�ภาพส่ิงของวางแยกไว้ประจำ�รถบรรทุกแต่ละคัน
(ดงั ภาพ)
3. เ สร็จแล้ว ให้แต่ละกลุ่มเฉลยคำ�ตอบ และร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่ามีวิธีการเปรียบเทียบอย่างไร
ถ้าหน่วยนาํ้ หนักไมเ่ หมอื นกนั ต้องท�ำ อยา่ งไร

บริษทั ธารปัญญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 69

เครื่องมือ - สื่อการเรยี นรู้

1. ใบงาน “การเปรียบเทียบนํ้าหนัก” (ดาวน์โหลดใบงานจาก QR Code ในหนังสือ)
2. ใบงาน “สรปุ การเปรยี บเทียบน้ําหนัก” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรียนร้)ู
3. ใบงาน “รถบรรทุกคันไหน” (ใบงานทา้ ยแผนการจดั การเรียนร)ู้
4. หนังสอื เรียนชดุ เก่งคณติ คดิ เลขเปน็ ป.3 เล่ม 3

การวดั และประเมนิ ผล

1. สังเกตพฤตกิ รรมการเรยี นรขู้ องนกั เรยี น
2. ประเมนิ ผลจากคะแนนการท�ำ แบบฝึกหัด/ใบงาน ของนกั เรียน
( การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลย่ี นไดต้ ามความเหมาะสม บางชน้ั เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
ก่อนเรียน - หลงั เรยี น แบบประเมินการท�ำ กจิ กรรมกลุ่ม ฯลฯ)

บริษัทธารปัญญา จำ�กัด สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 70

การเปรยี บเทยี บนํา้ หนกั

20 กิโลกรัม 8 ขดี 4,910 กิโลกรมั
ใบงานประกอบแผนการจดั การเรยี นรู้ บทท่ี 11 (3) :20 กิโลกรมั 6 ขีด4 ตนั 190 กิโลกรัม

สรุปการเปรียบเทยี บนํา้ หนกั

ต ดั ตามรอยประ เปรยี บเทียบนาํ้ หนัก โดยเขยี นเครื่องหมาย > < แล้วเขียนขนั้ ตอนการเปรยี บเทยี บลงในใบงาน

บรษิ ทั ธารปัญญา จำ�กดั สงวนลิขสิทธิ์ © 2564 71
7 กิโลกรัม 600 กรมั 7,060 กรัม 8 ตัน 750 กิโลกรมั 18 ตัน

ข้นั ตอนการเปรยี บเทยี บ

1 หน่วยเหมือนกนั
2 หนว่ ยไมเ่ หมือนกัน

20 กิโลกรัม 6 ขีด การเปรียบเทยี บนา้ํ หนัก 4 ตนั 190 กิโลกรัม

20 กิโลกรมั 8 ขีด 4,910 กิโลกรมั

7 กิโลกรมั 600 กรมั 7,060 กรมั 8 ตนั 750 กิโลกรมั 18 ตนั

ข้นั ตอนการเปรียบเทยี บ

1 หน่วยเหมือนกนั
2 หน่วยไม่เหมอื นกนั

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทท่ี 11 (3) : สินค้า ้ตองมี ํน้าห ันก
ไ ่มเ ิกน 200 ิกโลกรัม
รถบรรทุกคันไหน

ต ัดภาพรถบรรทุกและสิง่ ของเปน็ การด์ จากน้นั เปรียบเทยี บนา้ํ หนกั

สนิ คา้ ตอ้ งมนี าํ้ หนกั
ไมเ่ กิน 50 กิโลกรัม

สินคา้ ตอ้ งมนี ้ําหนกั
ไมเ่ กิน 75,000 กรัม

สนิ ค้าต้องมนี ํ้าหนัก
ไมเ่ กนิ 100 กิโลกรัม

บริษทั ธารปัญญา จำ�กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 72

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 11 (3) :

รถบรรทกุ คนั ไหน

ต ัดใบงานตามรอยประ จากน้นั เปรียบเทียบน้ําหนกั วา่ ส่ิงของแต่ละการด์ สามารถขนขึน้ รถบรรทกุ คันไหนได้

หนกั 71 กิโลกรัม หนัก 115 กิโลกรัม หนกั 18 กิโลกรัม

หนกั 8,000 กรัม หนัก 6,600 กรมั หนัก 76 กิโลกรัม

หนัก 60 กิโลกรัม หนกั 52,000 กรมั หนกั 85,000 กรมั

หนกั 150 กิโลกรมั หนกั 105 กิโลกรมั หนัก 80 กิโลกรมั

บริษทั ธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 73

แผนการจดั การเรียนรู้
หน่วยการเรยี นรู้ คณิตศาสตร์
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี 3

บทที่ 11 การวดั นาํ้ หนัก (4) จ�ำ นวน 3 ช่ัวโมง

มาตรฐานการเรยี นรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพนื้ ฐานเกย่ี วกบั การวดั วัดและคาดคะเนขนาดของสง่ิ ท่ตี ้องการวดั และน�ำ ไปใช้

2. ตัวชีว้ ัด
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/10 แ สดงวิธีหาคำ�ตอบของโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับนํ้าหนักที่มีหน่วยเป็นกิโลกรัมกับ
กรมั เมตริกตันกับกิโลกรัม

สาระสำ�คัญ

การหาผลบวกหรือผลลบเกยี่ วกับความยาว ท�ำ ได้โดยนำ�ความยาวในหนว่ ยเดยี วกนั มาบวกหรือลบกัน
การหาผลคูณหรือผลหารเก่ยี วกบั นาํ้ หนัก ต้องคูณหรอื หารน้าํ หนกั ไปทีละหน่วย

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

1. ส ามารถอธิบายและหาผลบวก ลบ คณู หารของนํ้าหนักเป็นกโิ ลกรัมและกรัมหรือขีดได้
2. สามารถอธิบายและหาผลบวก ลบ คณู หารของนาํ้ หนักเป็นเมตริกตนั กบั กโิ ลกรมั ได้

สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

การแกโ้ จทย์ปัญหาเกย่ี วกบั นา้ํ หนกั

กระบวนการจดั การเรียนรู้

1. ขั้นน�ำ เข้าสูบ่ ทเรียน
1. คุณครใู หน้ กั เรยี นน่ังเป็นวงกลม แบมือซ้ายไปดา้ นขา้ ง นว้ิ ช้ดี ้านขวาจ้ิมไปทม่ี อื ซา้ ยของเพือ่ นข้าง ๆ
จากน้ันคณุ ครูและนักเรยี นร้องบทรอ้ งเลน่
“จี จ่อ เจ๊ยี บ มะรุบมะเรี้ยบแชว่ บั
ต๊กุ แกไลง่ ับ ปดิ ประตูปงึ ปงั
ตาแป๊ะขายหมู ใส่ตมุ้ หูข้างเดยี ว
มาน่ังจ๋อแจ๋ สาระแพแชว่ ับ”
พรอ้ มกนั เม่อื ร้องถึงค�ำ สุดสุดทา้ ยของแตล่ ะบรรทดั ใหง้ บั นิว้ มือเพอ่ื นที่อยบู่ นฝา่ มือซ้ายเรา สว่ นน้ิว
ช้ขี วาตอ้ งรบี ดึงออกอย่าให้เพ่อื นงบั นวิ้ เราได้
2. ใครโดนงับให้ออกจากการเล่นไป กิจกรรมน้ีควรทำ� ประมาณ 5 นาที เม่ือหมดเวลา คนที่เหลืออยู่
เปน็ ผ้ชู นะ

2. ขนั้ น�ำ เสนอความรู้
1. คณุ ครูสอนเร่อื ง การบวกเก่ยี วกับนํา้ หนกั โดยสมมติสถานการณว์ ่า นา้ แดนไปซือ้ แตงโมท่ตี ลาด 2 ลกู
ลูกแรกหนกั 2 กิโลกรมั 300 กรัม ลกู ท่ีสองหนัก 2 กโิ ลกรมั 800 กรมั น้าแดนซื้อแตงโมหนกั ทงั้ หมด
บริษทั ธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 74

เทา่ ไร ให้นักเรียนร่วมกนั แสดงความคิดเหน็ วา่ จะหาค�ำ ตอบอยา่ งไร
2. ค ุณครูติดภาพและแถบตัวเลขแสดงนํ้าหนักบนกระดาน เพ่ือ

แสดงวิธีการบวกเกี่ยวกับน้ําหนักให้นักเรียนดูก่อน (ดังภาพ)
พร้อมอธิบายวา่ เราต้องน�ำ น้ําหนักในหน่วยเดยี วกนั มาบวกกนั
3. ผลบวกทไ่ี ดค้ อื 4กโิ ลกรมั 1,100กรมั คณุ ครอู ธบิ ายวา่ 1,000กรมั
เท่ากับ 1 กิโลกรัม ต้องนำ�ไปบวกกับ 4 กิโลกรัม ดังน้ัน
น้าแดนซื้อแตงโมทัง้ หมด 5 กโิ ลกรัม 100 กรัม ลองเปลย่ี นเป็น
ตวั เลขอน่ื และหนว่ ยนา้ํ หนกั อนื่ ดว้ ย โดยใชก้ ระบวนการเดยี วกนั แลว้ ใหน้ กั เรยี นออกมาเขยี นแสดงวธิ ี
การบวกบนกระดาน
4. สอนเร่ือง การลบเก่ียวกับน้ําหนัก โดยแสดงภาพคนกำ�ลัง
หาปลา สมมติสถานการณ์ว่า วันแรกชาวประมงหาปลาได้
5 ตัน 500 กิโลกรัม วันที่สองหาได้ 3 ตัน 200 กิโลกรัม
สองวนั นห้ี าปลาไดต้ า่ งกนั เทา่ ไร นกั เรยี นจะหาค�ำ ตอบไดอ้ ยา่ งไร
เขยี นแสดงวธิ กี ารลบเกยี่ วกบั นาํ้ หนกั บนกระดาน (ดงั ภาพ) และ
ยกตัวอย่างเพิ่มเตมิ อาจใช้โจทยใ์ นหนงั สือเรียนหนา้ 85 พร้อม
กบั แนะน�ำ วธิ ีการกระจาย
5. สอนเรอื่ ง การคณู เก่ยี วกบั นํ้าหนกั โดยตดิ ภาพตะกร้าใส่ส้มบนกระดาน สมมติสถานการณว์ า่ ปา้ จี๊ด
เกบ็ สม้ ใส่ตะกรา้ ตะกร้าละ 15 กิโลกรมั 500 กรมั ถา้ เกบ็ ได้ 3 ตะกร้า ป้าจด๊ี เก็บส้มได้ท้งั หมดเท่าไร
ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าจะหาคำ�ตอบอย่างไร ในกรณีที่นักเรียนตอบว่านำ�มาบวกกัน
ลองใหน้ กั เรยี นออกมาบวกบนกระดานใหด้ กู อ่ น แลว้ อธบิ ายเพม่ิ เตมิ วา่ การน�ำ มาบวกกนั ตอ้ งบวกหลาย
ครง้ั แตถ่ า้ เอามาคณู กนั จะได้คำ�ตอบทีแ่ ม่นยำ�และเรว็ กว่า เพราะการคณู กค็ อื การบวกซ้ําจำ�นวนเดิม
6. คณุ ครเู ขยี นแสดงวธิ กี ารคณู เกยี่ วกบั นาํ้ หนกั ใหน้ กั เรยี นดผู ลคณู
ท่ไี ดค้ ือ 45 กโิ ลกรัม 1,500 กรัม อธิบายวา่ กรณที ่ีหน่วยกรัมมี
ผลคูณตั้งแต่ 1,000 ขึ้นไป ใหเ้ ปลยี่ นหน่วยในขัน้ ตอนนี้ นัน่ คอื
1,500 กรัม คอื 1 กิโลกรัม 500 กรัม น�ำ 1 กโิ ลกรัม ไปรวมกับ
45 กิโลกรัม จะได้ 46 กิโลกรัม ดังนน้ั ป้าจด๊ี เก็บสม้ ได้ทั้งหมด
46 กิโลกรัม 500 กรัม (ดังภาพ) จากนั้นให้ตัวแทนนักเรียน
ออกมาหาผลคณู บนกระดาน โดยใชส้ ถานการณเ์ ดมิ แตเ่ ปลย่ี น
จำ�นวนตะกรา้ เปน็ 4 5 หรอื 6 ตะกรา้ แทน
7. ส อนเร่ือง การหารเกีย่ วกบั นํา้ หนัก โดยตดิ ภาพถ่ัวเหลืองและ
ถัง 3 ใบ บนกระดาน สมมตสิ ถานการณว์ า่ คุณครูต้องการแบง่
ถว่ั เหลือง 16 กโิ ลกรัม 800 กรมั ใสถ่ งั 3 ถงั ถงั ละเทา่ ๆ กัน
แต่ละถังจะได้ถ่ัวเหลืองหนักเท่าไหร่ นักเรียนจะหาคำ�ตอบ
ดว้ ยวิธใี ด
8. คุณครูเขียนแสดงการหารเก่ียวกับน้ําหนักบนกระดาน พร้อม
อธิบายว่าเราต้องหารไปทีละหน่วย ถ้าหารแล้วมีเศษให้นำ�
เศษไปรวมกับหน่วยท่ีเหลือ ดังน้ันแต่ละถังจะได้ถั่วเหลืองหนัก
5 กิโลกรัม 600 กรัม (ดังภาพ) สรปุ กับนกั เรยี นว่าการคณู และ
การหารตอ้ งคณู และหารไปทีละหนว่ ย
3. ข้นั ลงมอื เรยี นรู้
1. คณุ ครแู จกใบงาน “การด์ บวก ลบ คณู หารเกย่ี วกบั นาํ้ หนกั 1-2”
(ใบงานทา้ ยแผนฯ) ใหน้ กั เรยี นทกุ คน ตดั ใบงานตามรอยประ เพอื่
ท�ำ เปน็ การด์ ดภู าพในการด์ แตล่ ะใบ แลว้ เขยี นตวั เลขนาํ้ หนกั ของ

บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กัด สงวนลขิ สิทธิ์ © 2564 75

ผลไมท้ ่ีกำ�หนดให้ แล้วหาผลบวก ลบ คณู หาร (ดังภาพ)
2. จ ับค่กู ับเพ่ือน พูดคุยกนั ถึงวิธกี ารคิดในแตล่ ะข้อและตรวจสอบความถกู ตอ้ งร่วมกนั
3. ทำ�แบบฝกึ หดั ในหนงั สือเกง่ คณิต คิดเลขเปน็ เล่ม 3 หน้า 83-84, 86-87, 89-90 และ 93-94
4. ขัน้ สรปุ ความรู้
1. ค ณุ ครูร่วมกนั สรปุ กับนกั เรยี น เรอื่ ง การบวก ลบ คูณ หารเกยี่ วกับน้ําหนกั ดังนี้

- การบวกต้องน�ำ หน่วยเดียวกนั มาบวกกัน ถา้ ผลบวกสามารถเปลยี่ นหนว่ ยได้ ใหเ้ ปลี่ยนหนว่ ยในข้นั
สุดทา้ ย
- การลบตอ้ งนำ�หนว่ ยเดียวกันมาลบกนั ถ้าไมส่ ามารถลบกันได้
ให้กระจายจากหน่วยแรกมาเพิม่
- การคูณตอ้ งคณู ไปทลี ะหนว่ ย ถา้ ผลคูณสามารถเปลีย่ นหนว่ ย
ได้ ให้เปล่ียนหนว่ ยในขัน้ สุดทา้ ย
- การหารต้องหารไปทลี ะหน่วย ถา้ ผลหารมเี ศษใหน้ ำ�ไปรวมกบั
หน่วยถัดไป
2. คณุ ครแู จกใบงาน “สรปุ การบวก ลบ คณู หารเกย่ี วกบั นา้ํ หนกั ”
(ใบงานทา้ ยแผนฯ) ให้นักเรยี นทุกคน เขยี นสรุปการบวก ลบ คูณ
หาร เกี่ยวกับน้ําหนักตามความเข้าใจของตัวเองลงในโพสต์อิท
จากน้นั เลือกโจทยจ์ ากในหนังสือเรยี นหน้า 82-94 มาเขยี นลงใน
ใบงาน (ดงั ภาพ)
5. ขัน้ ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรู้
1. ใ ห้นักเรียนจับคู่กัน คุณครูแจกใบงาน “ฉันหนักเท่าไหร่ 1-2”
(ใบงานท้ายแผนฯ) ใหน้ ักเรียนช่วยกนั หาคำ�ตอบวา่ สตั วท์ ่อี ยูใ่ นภาพ
มนี า้ํ หนกั เทา่ ไร ระบายสชี อ่ งนน้ั (ดงั ภาพ) เสรจ็ แลว้ พดู คยุ กนั วา่ มวี ธิ ี
การหาคำ�ตอบอยา่ งไร
2. ค ณุ ครสู มุ่ นกั เรยี นเฉลยค�ำ ตอบทลี ะคู่ แลว้ บอกวธิ กี ารหาค�ำ ตอบของ
ตวั เอง เพ่ือตรวจสอบความถกู ตอ้ งและแสดงความเหน็ ร่วมกนั

เครื่องมือ - สอื่ การเรยี นรู้

1. บัตรภาพ บตั รตัวเลข แถบตวั เลขนํา้ หนัก
2. ใบงาน “การด์ บวก ลบ คณู หารเก่ียวกบั นํ้าหนัก 1-2” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรียนรู)้
3. ใบงาน “สรุปการบวก ลบ คูณ หารเก่ยี วกับน้าํ หนัก” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรียนรู้)
4. ใบงาน “ฉนั หนักเทา่ ไหร่ 1-2” (ใบงานท้ายแผนการจดั การเรยี นรู้)
5. หนังสอื เรียนชดุ เกง่ คณิต คิดเลขเป็น ป.3 เลม่ 3

การวัดและประเมนิ ผล

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนกั เรียน
2. ประเมินผลจากคะแนนการท�ำ แบบฝกึ หดั /ใบงาน ของนักเรยี น
( การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลยี่ นไดต้ ามความเหมาะสม บางชนั้ เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
กอ่ นเรียน - หลังเรยี น แบบประเมินการท�ำ กจิ กรรมกลุม่ ฯลฯ)

บริษทั ธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลขิ สิทธิ์ © 2564 76

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรยี นรู้ บทท่ี 11 (4) :

การด์ บวก ลบ คณู หารเกย่ี วกบั นํา้ หนกั 1

ต ดั ตามรอยประ เพอื่ ใช้เป็นขอ้ มูลในการหาผลบวก ลบ คูณ หาร

1 กิโลกรัม 2 ขดี

5 กิโลกรัม 5 ขีด 4 กิโลกรัม 250 กรัม 2 กิโลกรมั 900 กรัม

15 กิโลกรมั 180 กรมั 55 กิโลกรมั 715 กรมั 30 กิโลกรัม 400 กรมั

บริษัทธารปัญญา จำ�กัด สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 77

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทที่ 11 (4) :

การด์ บวก ลบ คูณ หารเกยี่ วกบั นํา้ หนัก 2

ตดั ตามรอยประ ดูนํ้าหนกั ผลไม้ในร้านคา้ ทีก่ ำ�หนดให้ จากนนั้ หาผลบวก ลบ คูณ หาร ของแตล่ ะการ์ด

12

กิโลกรัม ขดี กิโลกรัม กรมั

+−

3 กิโลกรมั กรมั 4

หรือ × กิโลกรัม กรัม
6
7 50 715

5 กิโลกรัม กรมั 6

กิโลกรมั กรัม

+−

หรอื

บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 78

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทท่ี 11 (4) :

สรปุ การบวก ลบ คณู หารเกย่ี วกับนา้ํ หนัก

เ ขยี นสรปุ การบวก ลบ คณู หารลงในโพสต์อิท แล้วนำ�มาติดไวใ้ นช่อง จากนั้นเขียนตวั อย่างโจทย์ลงในใบงาน

+− ×÷

บริษัทธารปัญญา จำ�กดั สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 79

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทท่ี 11 (4) :

ฉนั หนกั เทา่ ไหร่ 1

ตัดตามรอยประ อา่ นข้อมูลทก่ี ำ�หนดให้ แล้วหาน้าํ หนักของสัตวแ์ ตล่ ะชนดิ ในแต่ละการด์

ฉนั หนักเทา่ ไหร่

1. ไม่ใช่ 45 กิโลกรัม 375 กรัม บวก 34 กิโลกรมั 125 กรมั
2. ไ ม่ใช่ 497 กิโลกรมั 500 กรัม หารด้วย 5

89 กิโลกรมั 99 กิโลกรมั 79 กิโลกรมั
500 กรมั 500 กรัม 500 กรัม

ฉันหนกั เท่าไหร่

1. ไม่ใช่ 1 ตนั 625 กิโลกรัม คูณ 2
2. ไม่ใช่ 17 ตนั 920 กิโลกรัม หารด้วย 4

4 ตนั 3 ตนั 3 ตัน
480 กิโลกรมั 580 กิโลกรัม 250 กิโลกรมั

ฉนั หนักเท่าไหร่

1. ไม่ใช่ 130 กิโลกรมั 320 กรมั บวก 150 กิโลกรมั 280 กรัม
2. ไม่ใช่ 402 กิโลกรมั ลบด้วย 146 กิโลกรมั 600 กรมั
290 กิโลกรัม 255 กิโลกรัม 280 กิโลกรมั
600 กรัม 400 กรมั 600 กรมั

บรษิ ทั ธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 80

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรยี นรู้ บทที่ 11 (4) :

ฉนั หนักเทา่ ไหร่ 2

ตดั ตามรอยประ อา่ นขอ้ มลู ทกี่ ำ�หนดให้ แล้วหานาํ้ หนกั ของสัตว์แตล่ ะชนิดในแตล่ ะการ์ด

ฉันหนักเท่าไหร่

1. ไม่ใช่ 2 ตัน 800 กิโลกรัม ลบดว้ ย 1 ตนั 350 กิโลกรมั
2. ไ ม่ใช่ 1 ตนั 200 กิโลกรมั บวก 1 ตัน 450 กิโลกรมั

1 ตัน 2 ตนั 1 ตัน
450 กิโลกรมั 650 กิโลกรัม 500 กิโลกรัม

ฉนั หนกั เท่าไหร่

1. ไม่ใช่ 120 กิโลกรัม 20 กรัม คูณ 6
2. ไ ม่ใช่ 900 กิโลกรัม 125 กรัม ลบด้วย 249 กิโลกรัม 790 กรัม

720 กิโลกรัม 690 กิโลกรมั 650 กิโลกรมั
120 กรมั 750 กรัม 335 กรัม

ฉันหนักเท่าไหร่

1. ไม่ใช่ 42 กิโลกรมั 88 กรัม คณู 5
2. ไม่ใช่ 435 กิโลกรัม 480 กรัม หารดว้ ย 3
145 กิโลกรมั 190 กิโลกรมั 210 กิโลกรมั
160 กรมั 800 กรัม 440 กรัม

บริษทั ธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 81

แผนการจดั การเรยี นรู้
หน่วยการเรยี นรู้ คณิตศาสตร์
กลุม่ สาระการเรียนรูค้ ณติ ศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 3

บทท่ี 11 การวัดน้าํ หนกั (5) จำ�นวน 3 ชั่วโมง

มาตรฐานการเรยี นรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพน้ื ฐานเกี่ยวกบั การวดั วัดและคาดคะเนขนาดของสิ่งทตี่ ้องการวัดและนำ�ไปใช้

2. ตวั ชว้ี ัด
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/10 แสดงวิธีหาคำ�ตอบของโจทย์ปัญหาเก่ียวกับน้ําหนักที่มีหน่วยเป็นกิโลกรัมกับ
กรมั เมตริกตนั กับกิโลกรมั

สาระสำ�คัญ

การแก้โจทยป์ ญั หาทำ�ไดโ้ ดยอา่ นท�ำ ความเขา้ ใจปญั หา วางแผนแกป้ ญั หา หาคำ�ตอบ และตรวจสอบความ
สมเหตสุ มผลของค�ำ ตอบ

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

1. สามารถวิเคราะหโ์ จทย์ปญั หาการบวก ลบ คูณ หารเก่ียวกับนา้ํ หนกั ได้
2. สามารถเขยี นแสดงวธิ ีทำ�ของโจทย์ปัญหาการบวก ลบ คูณ หารเก่ียวกบั นํา้ หนักได้
3. สามารถพิจารณาความสมเหตสุ มผลของโจทยป์ ญั หาและคำ�ตอบได้

สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

การแกโ้ จทย์ปญั หาเกี่ยวกับนํา้ หนัก

กระบวนการจดั การเรยี นรู้

1. ขน้ั น�ำ เข้าส่บู ทเรยี น
1. ค ณุ ครูให้นักเรียนเล่นเกม “ใบ้คำ�จากภาพ” โดยแบง่ นักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม
2. ใหต้ วั แทนแตล่ ะกลมุ่ ออกมาวาดภาพบนกระดานจากภาพทคี่ ณุ ครใู หด้ ู เชน่ ภาพกระตา่ ย นกั เรยี นตอ้ ง
วาดภาพกระตา่ ยให้เพอ่ื น ๆ ในกลุม่ ทาย กลมุ่ ไหนตอบได้ก่อน กลุ่มนน้ั ได้คะแนน และกลุม่ ท่ีตอบได้
มากทีส่ ุด เป็นผชู้ นะ

2. ข้ันน�ำ เสนอความรู้
1. ค ณุ ครสู อนเรอื่ ง โจทยป์ ญั หาการบวกและการลบเกยี่ วกบั นาํ้ หนกั
โดยตดิ ภาพรถบรรทกุ บนกระดาน สมมตสิ ถานการณว์ า่ รถลงุ มา
บรรทกุ ทรายหนกั 2 ตนั 250 กโิ ลกรมั รถลงุ ไกบ่ รรทกุ ทรายหนกั
3 ตัน 800 กิโลกรัม รถสองคนั บรรทุกทรายหนักรวมกนั เทา่ ไร
พร้อมกับติดแถบประโยคบนกระดาน (ดงั ภาพ)

บรษิ ทั ธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 82

2. ถ ามนกั เรยี นวา่ โจทยน์ บ้ี อกอะไร (สง่ิ ทโี่ จทยบ์ อก) และโจทยถ์ ามอะไร (สง่ิ ทโ่ี จทยถ์ าม) คณุ ครหู ยบิ แถบ
ประโยคมาติดไวบ้ นกระดาน (ดงั ภาพ) ใหน้ ักเรียนช่วยกนั คิดว่าจะหาคาํ ตอบด้วยวิธไี หน มวี ธิ คี ดิ หรือ
สงั เกตจากคำ�ว่าอะไร

3. ค ุณครูแสดงวิธีหาคำ�ตอบบนกระดาน โดยวาดบาร์โมเดลช่วยคิด
แล้วแสดงวธิ ีท�ำ ให้นกั เรียนดูผลบวกที่ได้ คือ 5 ตนั 1,050 กิโลกรมั
อธิบายว่า ในกรณีท่ีผลบวกของหน่วยกิโลกรัมมีผลบวกต้ังแต่
1,000ขนึ้ ไป ใหเ้ ปลย่ี นหนว่ ยในขน้ั ตอนนนี้ น่ั คอื 1,050กโิ ลกรมั คอื 1ตนั
50 กโิ ลกรมั น�ำ ไปรวมกบั 5 ตนั จะได้ 6 ตัน ดงั นัน้ ค�ำ ตอบก็คอื 6 ตัน
50 กโิ ลกรัม (ดงั ภาพ)

4. ลองเปลย่ี นเปน็ โจทยป์ ญั หาการลบ โดยใชโ้ จทยใ์ นหนงั สอื เรยี น หนา้ 96
แลว้ สอนดว้ ยกระบวนการเดยี วกนั พรอ้ มกบั อธบิ ายวา่ ถา้ โจทยป์ ญั หา
ลบกนั ไมไ่ ดใ้ หก้ ระจายจากหนว่ ยแรกมา แลว้ คอ่ ยน�ำ นาํ้ หนกั ในหนว่ ย
เดยี วกนั มาลบกนั

5. ส อนเร่ือง โจทย์ปัญหาการคูณและการหารเก่ียวกับนํ้าหนัก โดยติด
ภาพช้างบนกระดาน สมมติสถานการณ์ว่า ช้างของลุงต๋ีกินอาหาร
วนั ละ 300 กโิ ลกรัม ในเวลา 5 วนั ช้างของลงุ ตกี๋ นิ อาหารไปทัง้ หมด
เทา่ ไร พร้อมกบั ติดแถบประโยคบนกระดาน (ดังภาพ)

6. ถามนกั เรยี นวา่ โจทยบ์ อกอะไรบา้ ง (สง่ิ ทโ่ี จทยบ์ อก) โจทยถ์ ามอะไรบา้ ง
(สิ่งที่โจทย์ถาม) ให้นักเรียนช่วยกันตอบพร้อมกับหยิบแถบประโยค
มาตดิ แยกไวบ้ นกระดาน (ดงั ภาพ) ถามนกั เรยี นวา่ จะหาค�ำ ตอบไดอ้ ยา่ งไร มวี ธิ คี ดิ หรอื สงั เกตจากอะไร
วาดบาร์โมเดลช่วยคิด เขียนแสดงวิธีทำ�บนกระดาน ให้สังเกตผลคูณท่ีได้ พร้อมกับอธิบายเร่ือง
การเปลี่ยนหน่วยในข้นั ตอนสดุ ทา้ ย (ดังภาพ)

7. เปล่ียนโจทย์ปัญหาบนกระดานเป็นโจทย์ปัญหาการหาร โดยใช้โจทย์ในหนังสือเรียนหน้า 102 ให้
นกั เรยี นสงั เกตแลว้ ตอบวา่ ในโจทยป์ ญั หาการหารมกั จะมคี �ำ วา่ อะไรทเี่ ปน็ ค�ำ ส�ำ คญั (keyword) ทที่ �ำ ให้
รวู้ า่ จะตอ้ งใชว้ ธิ กี ารหารในการหาค�ำ ตอบ คณุ ครสู อนดว้ ยกระบวนการเดมิ พรอ้ มกบั อธบิ ายวา่ ถา้ หาร
แลว้ มีเศษใหน้ �ำ เศษไปรวมกบั หนว่ ยถดั ไป ดงั ทเี่ คยเรียนการหารมาแลว้

3. ขน้ั ลงมือเรยี นรู้
1. ใ ห้นกั เรียนจับคู่กัน แจกใบงาน “จ๊กิ ซอวโ์ จทย์ปญั หา 1-2” (ใบงาน
ทา้ ยแผนฯ) ใหน้ กั เรยี นชว่ ยกนั ตดั ใบงานออกเปน็ การด์ กองคละกนั ไว้
แล้วจับคู่การ์ดโจทย์ปัญหา วิธีหาคำ�ตอบ และคำ�ตอบให้เข้าคู่กัน
(ดังภาพ)
2. น กั เรยี นเปลยี่ นกนั เฉลยคลู่ ะ1โจทย์เพอ่ื ตรวจสอบความถกู ตอ้ งรว่ มกนั
เสร็จแลว้ แบง่ โจทยก์ นั คนละ 4 โจทย์ แล้วตดิ ลงในสมุดตัวเอง
3. ท �ำ แบบฝกึ หดั ในหนังสอื เก่งคณติ คดิ เลขเป็น เลม่ 3 หนา้ 97-100
และ 103-106

4. ขัน้ สรุปความรู้
1. ค ุณครูเขียนเคร่ืองหมายบวก ลบ คูณ หาร เตรียมไว้บนกระดาน แจกโจทย์ปัญหาให้คู่ละ 1 โจทย์
(เลือกใช้โจทย์ปญั หาในหนังสอื ) ให้นักเรยี นชว่ ยกันพิจารณาว่าเป็นโจทย์ปัญหาอะไร
2. น กั เรยี นอา่ นโจทยป์ ญั หาใหเ้ พอ่ื นฟงั ทลี ะคู่ ถามนกั เรยี นวา่ รไู้ ดอ้ ยา่ งไรวา่ เปน็ โจทยป์ ญั หาอะไร มวี ธิ กี าร
คดิ หรอื สงั เกตอย่างไร จากนั้นนำ�โจทย์ไปตดิ ไว้ใต้เครื่องหมายทีค่ ณุ ครเู ขยี นไวบ้ นกระดาน
3. สรุปร่วมกันกับนักเรียนอีกครั้งว่า โจทย์ปัญหาประกอบไปด้วยอะไรบ้าง มีวิธีสังเกตหรือขั้นตอนการ
แก้โจทย์ปญั หาการบวก ลบ คณู หาร อยา่ งไร มคี ำ�สำ�คัญ (keyword) อะไรบ้าง

บรษิ ัทธารปัญญา จำ�กดั สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 83

4. ใ หน้ กั เรียนทำ� Math Review ในหนังสอื หน้า 107 เพื่อสรุปความร้เู รื่องการวดั น้าํ หนกั
5. ขน้ั ประยุกตใ์ ช้ความรู้

1. ใหน้ ักเรียนจบั คู่กัน คณุ ครูแจกใบงาน “โจทยป์ ัญหาถกู หรอื ผิด 1-2” (ใบงานทา้ ยแผนฯ) ให้นกั เรยี น
ช่วยกันพิจารณาว่าโจทย์ปัญหาในการ์ดแต่ละใบน้ันถูกหรือผิด
แลว้ แยกวางไว้ (ดังภาพ)

2. น ักเรียนเลือกอา่ นโจทย์ปญั หาคลู่ ะ 1 โจทย์ แลว้ บอกว่าถกู หรือ
ผิด ถ้าโจทย์ไหนผิดให้ร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าโจทย์นั้น
ผิดเพราะอะไร แล้วให้นักเรียนลองสร้างโจทย์ปัญหาข้ึนมาใหม่
อ่านให้เพื่อนฟัง เพื่อช่วยกันตรวจสอบว่ามีความสมเหตุสมผล
หรอื เปน็ ไปได้หรอื ไม่

เคร่ืองมือ - สอ่ื การเรียนรู้

1. บตั รภาพ บัตรตัวเลข
2. แถบประโยค
3. ใบงาน “จิ๊กซอวโ์ จทย์ปญั หา 1-2” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรียนรู้)
4. ใบงาน “โจทยป์ ญั หาถูกหรอื ผิด 1-2” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรียนร)ู้
5. หนังสอื เรยี นชดุ เก่งคณิต คดิ เลขเป็น ป.3 เล่ม 3

การวัดและประเมินผล

1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนรขู้ องนักเรยี น
2. ประเมินผลจากคะแนนการทำ�แบบฝกึ หดั /ใบงาน ของนกั เรียน
(การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลย่ี นไดต้ ามความเหมาะสม บางชน้ั เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
ก่อนเรยี น - หลงั เรียน แบบประเมินการทำ�กิจกรรมกลมุ่ ฯลฯ)

บริษัทธารปัญญา จ�ำ กดั สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 84

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทท่ี 11 (5) :

จ๊กิ ซอว์โจทยป์ ญั หา 1

ตัดตามเสน้ ทึบ แลว้ จับคูโ่ จทยป์ ญั หา วิธกี ารหาคำ�ตอบ และค�ำ ตอบให้เขา้ คู่กัน

1 เดอื นทแี่ ลว้ โตโต้หนกั กิโลกรัม กรมั
39 กโิ ลกรมั 400 กรมั
39 400 +
เดอื นน้ีหนักเพม่ิ ขึน้ 2 กโิ ลกรัม 2 700
700 กรมั เดอื นนโ้ี ตโต้หนักเท่าไร
41 1100

42 กโิ ลกรัม 100 กรมั

2 สวนปา้ พรเกบ็ เงาะได้ 120 กิโลกรมั กรัม
กโิ ลกรัม สวนลงุ ชัยเก็บเงาะได้
120 0−
น้อยกวา่ 14 กิโลกรัม 850 กรัม สวน 14 850
ลงุ ชยั เก็บเงาะไดเ้ ทา่ ไร 150
105

105 กโิ ลกรมั 150 กรมั

3 แม่ซื้อเนือ้ หมมู า 7 แพก็ แต่ละ กิโลกรัม กรัม
แพ็กหนัก 750 กรมั
750 ×
แม่ซอ้ื เนอ้ื หมมู าทัง้ หมด 7
ก่กี ิโลกรมั กกี่ รมั
5250

5 กิโลกรัม 250 กรัม

บรษิ ัทธารปญั ญา จำ�กดั สงวนลิขสทิ ธ์ิ © 2564 85

ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทท่ี 11 (5) :

จิก๊ ซอวโ์ จทยป์ ญั หา 2

ตดั ตามรอยประ แล้วเขยี นสรา้ งโจทยป์ ัญหา

4 พอ่ ค้าแบ่งแตงโม 3 ตนั 135 ตนั กิโลกรมั
กโิ ลกรัม ใสร่ ถกระบะ 3 คัน
33 135
คันละเทา่ ๆ กนั แตล่ ะคันจะ
บรรทกุ แตงโมหนกั เท่าไร 1 45

1 ตนั 45 กิโลกรัม

5 รถตู้หนกั 1 ตัน 840 กโิ ลกรัม ตัน กิโลกรัม
รถแทรกเตอร์หนักกวา่ รถตู้
1 840 +
810 กโิ ลกรมั รถแทรกเตอร์ 810
หนกั ก่ตี นั กีก่ โิ ลกรมั
1 1650

2 ตนั 650 กิโลกรัม

6 ฮปิ โปโปเตมัสหนัก 1,500 ตัน กิโลกรมั
กโิ ลกรมั หมขี าวหนกั
1 500 −
600 กโิ ลกรัม สัตวท์ ง้ั สอง 600
หนกั ตา่ งกนั เทา่ ไร 900

900 กโิ ลกรมั

บริษัทธารปัญญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 86

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทท่ี 11 (5) :

สรา้ งโจทย์ปญั หาถูกหรือผิด 1

ต ดั ตามรอยประ อ่านโจทยป์ ญั หาว่าถูกหรอื ผิด แลว้ แยกวางเรียงกนั ไว้

เมอื่ วานแม่คา้ ขายสม้ ได้ 70 1 ชาวประมงหาปลาได้วันละ 2

กโิ ลกรัม วนั นขี้ ายไดม้ ากกว่า 2,670 กโิ ลกรมั ถ้าหาปลา
เมือ่ วาน 15 กโิ ลกรัม 8 วัน ชาวประมงจะหาปไู ด้วนั
วันนี้แมค่ ้าขายส้มได้ ละกกี่ โิ ลกรัม
กีก่ ิโลกรมั
รถบรรทุกและทรายหนกั 4
ช้างกินอาหารวนั ละ 320 3
กิโลกรัม ในเวลา 9 วนั 10 ตัน 200 กิโลกรัม ถา้ ทราย
ชา้ งกินอาหารไป หนกั 2 ตนั 800 กิโลกรมั
ทง้ั หมดเทา่ ไร รถบรรทุกหนัก
เทา่ ไร
โตโนม่ ีนํา้ หนัก 66 กิโลกรัม 5
500 กรัม ตน้ กลา้ มีนํ้าหนกั ชาวสวนเกบ็ เงาะได้ 950 6
น้อยกวา่ โตโน่ 700 กรมั
นนทม์ ีนํ้าหนกั เท่าไร กิโลกรมั ตอ้ งการแบ่งใสร่ ถ
กระบะ 4 คนั เทา่ ๆ กนั แต่ละ
คันจะบรรทุกเงาะ
หนกั เท่าไร

บริษัทธารปัญญา จำ�กดั สงวนลิขสิทธ์ิ © 2564 87

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทท่ี 11 (5) :

สร้างโจทยป์ ญั หาถูกหรอื ผดิ 2

ต ัดตามรอยประ อ่านโจทย์ปัญหาวา่ ถูกหรือผดิ แลว้ แยกวางเรียงกนั ไว้

วนั น้รี า้ นหมูอว้ นท�ำ ลูกชน้ิ ได้ 7 ปที ีแ่ ลว้ ลุงโจขายขา้ วโพดได้ 8

600 กิโลกรัม ขายให้รา้ นค้า 8 ตนั 900 กโิ ลกรัม ปนี ี้
8 ร้าน รา้ นละ ๆ เท่ากัน ขายไดม้ ากกวา่ ปที ่แี ลว้
แตล่ ะรา้ นจะไดล้ กู ชน้ิ 600 กโิ ลกรมั ปีนี้ลงุ โจ
กก่ี โิ ลกรัม ขายทุเรยี นไดก้ ่กี โิ ลกรัม

✓ถกู ✗ ผดิ

บริษัทธารปญั ญา จำ�กดั สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 88

แผนการจัดการเรียนรู้
หนว่ ยการเรยี นรู้ คณติ ศาสตร์
กลมุ่ สาระการเรยี นรคู้ ณิตศาสตร์ ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 3

บทที่ 12 การวัดปรมิ าตร (1) จ�ำ นวน 3 ชั่วโมง

มาตรฐานการเรยี นรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพ้นื ฐานเก่ียวกบั การวัด วัดและคาดคะเนขนาดของสง่ิ ท่ีตอ้ งการวดั และนำ�ไปใช้

2. ตัวชวี้ ดั
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/11 เลือกใช้เคร่ืองตวงที่เหมาะสม วัดและเปรียบเทียบปริมาตร ความจุเป็นลิตร
และมิลลิลิตร

สาระสำ�คัญ

การวดั ปรมิ าตรของของเหลวและความจขุ องภาชนะ สามารถวดั ไดโ้ ดยใชถ้ ว้ ยตวงทมี่ หี นว่ ยมาตรฐานในการ
วดั ซง่ึ มหี นว่ ยลติ รและมลิ ลลิ ติ รเปน็ หนว่ ยมาตรฐานในการบอกปรมิ าตรหรอื ความจขุ องภาชนะและ 1,000 มลิ ลลิ ติ ร
เทา่ กับ 1 ลิตร

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

1. สามารถวัดและบอกปรมิ าตรเป็นมลิ ลิลติ รได้
2. สามารถวัดและบอกปรมิ าตรเปน็ ลิตรและมลิ ลิลิตรได้
3. ส ามารถอธบิ ายการวดั และหาความจุของภาชนะได้

สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

การวัดปรมิ าตรและความจเุ ปน็ ลติ รและมลิ ลิลติ ร

กระบวนการจัดการเรียนรู้

1. ขั้นนำ�เขา้ สบู่ ทเรียน
1. ใหน้ กั เรยี นท�ำ กจิ กรรม “โยนลกู บอลเกบ็ คะแนน” โดยน�ำ ตะกรา้ หรอื ถงั มาวางเรยี งกนั เปน็ แถวตอนลกึ
จ�ำ นวน 5 ใบ (ใหม้ รี ะยะหา่ งกนั ตามความเหมาะสม) และก�ำ หนดถงั แรกแทน 10 คะแนน ถงั ถดั ไปเปน็
20 30 40 50 คะแนน ตามลำ�ดบั
2. ค ุณครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม แจกลูกปิงปองให้นักเรียนคนละ 1 ลูก แล้วให้นักเรียนแข่งกัน
โยนลกู ปิงปองให้ลงถงั (แตล่ ะคนจะมสี ทิ ธ์ิโยนแค่ 1 ครงั้ ) กล่มุ ไหนเก็บคะแนนได้เยอะกว่า กลมุ่ นัน้
เปน็ ฝา่ ยชนะ

2. ขน้ั น�ำ เสนอความรู้
1. คุณครูสอนเร่ือง การวัดปริมาตรและความจุเป็นมิลลิลิตร โดย
ตดิ บตั รภาพเค้ก ไอศกรีม และคกุ กี้บนกระดาน (ดงั ภาพ) สมมติ
สถานการณว์ า่ คณุ แมต่ อ้ งการใชน้ มสดท�ำ เคก้ ไอศกรมี และคกุ กี้
โดยใชน้ มสดในปรมิ าตร 500 มลิ ลลิ ติ ร 90 มลิ ลลิ ติ ร 350 มลิ ลลิ ติ ร
บริษทั ธารปัญญา จ�ำ กัด สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 89

2. ค ณุ ครใู หน้ ักเรยี นแบ่งกลมุ่ 3-4 คน คณุ ครแู จกถว้ ยตวงของจรงิ ขนาด 100, 500, 1,000 มิลลลิ ิตร
และนมสดปรมิ าตร 1 ลิตร ให้แตล่ ะกลุม่ และแจกใบงาน “ถ้วยตวงจ�ำ ลอง” (ใบงานทา้ ยแผนฯ) ให้
นกั เรียนทกุ คน แลว้ อธิบายวา่ ถ้วยตวงแตล่ ะขนาดมรี อยขีดและตวั เลขบอกระดบั แตล่ ะถ้วยตวงตวง
ปริมาตรได้เท่าไรบา้ ง ใหน้ ักเรยี นสงั เกตถ้วยตวงของจรงิ หรอื ดูในใบงานไปพรอ้ มกนั

3. จากน้ันให้นักเรียนตวงปริมาตรของนมสดในการทำ�เค้ก
ปริมาตร 500 มิลลิลติ ร แล้วใหน้ ักเรียนสังเกตว่านมจะ
อยู่ท่ีระดับรอยขีดใด เสร็จแล้วให้นักเรียนระบายสีบอก
ระดบั 500 มลิ ลลิ ติ รและเขยี นบอกปรมิ าตรในใบงานดว้ ย
(ดังภาพ) ทำ�ด้วยกระบวนการเดียวกันจนครบ คุณครู
สรุปร่วมกันกับนักเรียนว่านมสดหรือของเหลวที่เราวัด
นัน้ เรียกว่า ปรมิ าตร

4. สอนเรื่อง ความจุของภาชนะ โดยติดบัตรภาพภาชนะที่มี
ของเหลวอยู่เต็มพอดีหรือใช้สื่อจริง ได้แก่ กระป๋องนํ้าอัดลม
ขวดนาํ้ ส้ม เหยือกนํา้ แกลลอนนม บนกระดาน พร้อมกับเขียน
ปริมาตรของของเหลวที่อยู่ในภาชนะนัน้ (ดงั ภาพ)

5. ให้นักเรียนสังเกตว่าแต่ละภาชนะในบัตรภาพบนกระดานมี
ปริมาตรของเหลวอยู่เต็มภาชนะ แล้วอธิบายว่านํ้าอัดลมเต็ม
กระปอ๋ งมีปรมิ าตร 250 มลิ ลิลิตร ดังนัน้ กระปอ๋ งน้ําอัดลมนี้มี
ความจุ 250 มลิ ลลิ ติ ร เพราะความจขุ องภาชนะเทา่ กบั ปรมิ าตรของของเหลวทเี่ ตม็ ภาชนะพอดี จากนนั้
อธิบายให้นกั เรยี นจนครบทกุ ภาชนะ และสรปุ กบั นักเรยี นอีกครงั้ วา่ ปริมาตรคือของเหลวทอี่ ย่ภู าชนะ
ความจขุ องภาชนะเทา่ กบั ปรมิ าตรของของเหลวท่ีเต็มภาชนะพอดี

6. ส อนเรอ่ื ง การวดั และความจุเป็นลติ รและมลิ ลิลิตร โดยติดบัตรภาพน้าํ ซปุ และถว้ ยตวงบอกปรมิ าตร
บนกระดาน สมมติสถานการณ์ว่า แมต่ ม้ นา้ํ ซุปเพือ่ ทำ�สุกี้ 1 หมอ้
นา้ํ ซุปในหมอ้ มีปรมิ าตรเท่าไหร่ ให้นักเรียนสังเกตถว้ ยตวง แล้ว
รว่ มกันแสดงความคดิ เห็นว่ามีปรมิ าตรเทา่ ไร

7. จ ากนน้ั คณุ ครเู ขยี นแสดงการบอกปรมิ าตรเปน็ ลติ รและมลิ ลลิ ติ ร
บนกระดาน (ดังภาพ) อธบิ ายว่า 1,000 มิลลิลติ ร เทา่ กับ 1 ลิตร
ดังนั้นนํ้าซุปในหม้อมีปริมาตร 1 ลิตร 450 มิลลิลิตร แล้ว
ยกตัวอย่างเพ่ิมเติมบนกระดาน 2-3 ตัวอย่าง เพื่อให้นักเรียน
เขา้ ใจมากขึ้น

3. ข้ันลงมอื เรียนรู้
1. ใหน้ กั เรยี นท�ำ กจิ กรรมที่ 1 ในหนงั สือเก่งคณติ คิดเลขเป็น เล่ม 3
หนา้ 113 “การด์ บอกปรมิ าตร” (ดาวนโ์ หลดใบงานจาก QR Code
ดังภาพ)
2. ท ำ�แบบฝกึ หดั ในหนังสือเก่งคณติ คดิ เลขเป็น เลม่ 3 หน้า 110-111
และ 114-115

4. ขั้นสรุปความรู้
ค ณุ ครแจกใบงาน “สรปุ ปริมาตรและความจุ” (ใบงานท้ายแผนฯ)
ให้นักเรียนดูข้อมูลท่ีกำ�หนดให้ แล้วระบายสีถ้วยตวงเพ่ือบอก
ปรมิ าตร และเขยี นบอกปริมาตรและความจใุ นใบงาน จากนน้ั เขยี น
สรปุ วา่ ปรมิ าตรคอื อะไร ความจขุ องภาชนะมวี ธิ หี าอยา่ งไร (ดงั ภาพ)

บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กัด สงวนลขิ สทิ ธิ์ © 2564 90

5. ข้นั ประยุกต์ใช้ความรู้
1. ค ณุ ครเู ตรยี มภาพสนิ คา้ (อาจหาภาพจากหนงั สอื พมิ พห์ รอื แคตตาลอ็ กสนิ คา้ ) ทม่ี ปี รมิ าตรเปน็ มลิ ลลิ ติ ร
และเป็นลติ รและมลิ ลลิ ติ ร แจกให้นักเรียนคนละ 2 ภาพ และแจกกระดาษ A5 ใหค้ นละ 2 แผ่น
2. ใ ห้นักเรียนติดภาพสินค้าลงกระดาษ A5 แล้ววาดถ้วยตวงแสดงปริมาตรของสินค้านั้นลงในช่องว่าง
เสรจ็ แลว้ ให้จับคูก่ บั เพ่อื น พดู คุยกนั เชน่ สินคา้ นั้นมีปริมาตรเท่าไร ถ้วยตวงจะอยใู่ นรอยขดี ระดับใด
ใช้ถว้ ยตวงขนาดใดบา้ ง เป็นตน้ (นกั เรียนอาจวาดถ้วยตวงแตกตา่ งกนั อาจไมใ่ ช่เครอื่ งตวงที่เหมาะสม
แต่ใหส้ ังเกตวา่ นักเรยี นบอกปรมิ าตรถกู หรอื ไม่)

เคร่อื งมือ - สอ่ื การเรยี นรู้

1. บัตรภาพ บัตรตวั เลข
2. ส่อื จรงิ ได้แก่ ถ้วยตวงขนาด 100, 500, 1,000 มิลลิลิตร ภาชนะ เชน่ กระปอ๋ งนา้ํ อดั ลม ขวดนาํ้ ส้ม ฯลฯ
3. ใบงาน “ถ้วยตวงจ�ำ ลอง” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรียนร้)ู
4. ใบงาน “การ์ดบอกปรมิ าตร” (ดาวนโ์ หลดใบงานจาก QR Code ในหนังสือ)
5. ใบงาน “สรปุ ปริมาตรและความจุ” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรียนรู)้
6. หนังสือเรียนชุด เก่งคณติ คดิ เลขเป็น ป.3 เล่ม 3

การวัดและประเมนิ ผล

1. สังเกตพฤตกิ รรมการเรยี นรูข้ องนักเรียน
2. ประเมนิ ผลจากคะแนนการท�ำ แบบฝกึ หดั /ใบงาน ของนกั เรียน
( การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลยี่ นไดต้ ามความเหมาะสม บางชน้ั เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
กอ่ นเรยี น - หลังเรียน แบบประเมนิ การท�ำ กิจกรรมกลุ่ม ฯลฯ)

บริษทั ธารปัญญา จ�ำ กัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2564 91

ร ะบายสบี อกปริมาตรของของเหลว และเขยี นบอกปรมิ าตร
ใบงานประกอบแผนการจัดการเรยี นรู้ บทท่ี 12 (1) :
1000 ml 900 500 ml 100 ml
ถว้ ยตวงจำ�ลอง800
500 ml 700 400 90
บรษิ ทั ธารปัญญา จำ�กดั สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 92600 300 70
200 50
400 100 30
300 10
200
100

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทที่ 12 (1) :

สรปุ ปรมิ าตรและความจุ

ต ัดตามรอยประ ระบายสถี ้วยตวง แลว้ เขียนสรุปปรมิ าตรและความจลุ งในใบงาน

น้ําส้มเตม็ เหยอื ก
ตวงได้ 2 ลติ ร 550 มลิ ลลิ ติ ร

1000 ml 900 1000 ml 900 500 ml 100 ml
800 800
500 ml 700 500 ml 700 400 90
600 600 300 70
200 50
400 400 100 30
300 300 10
200 200
100 100

นาํ้ ส้มเต็มเหยอื กมีปริมาตร
เหยือกนี้มคี วามจุ
ปริมาตรคือ
ความจุของภาชนะเทา่ กบั

นํา้ ส้มเต็มเหยอื ก
ตวงได้ 2 ลิตร 550 มลิ ลลิ ติ ร

1000 ml 900 1000 ml 900 500 ml 100 ml
800 800
500 ml 700 500 ml 700 400 90
600 600 300 70
200 50
400 400 100 30
300 300 10
200 200
100 100

น้าํ สม้ เตม็ เหยือกมปี รมิ าตร
เหยือกน้มี ีความจุ
ปรมิ าตรคอื
ความจขุ องภาชนะเทา่ กบั

บริษัทธารปัญญา จำ�กัด สงวนลิขสทิ ธิ์ © 2564 93

แผนการจัดการเรียนรู้
หนว่ ยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์
กล่มุ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์ ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 3

บทท่ี 12 การวดั ปริมาตร (2) จ�ำ นวน 3 ชัว่ โมง

มาตรฐานการเรียนรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพืน้ ฐานเก่ยี วกับการวดั วัดและคาดคะเนขนาดของสง่ิ ทต่ี อ้ งการวัดและนำ�ไปใช้

2. ตัวชวี้ ดั
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/11 เ ลือกใช้เคร่ืองตวงที่เหมาะสม วัดและเปรียบเทียบปริมาตร ความจุเป็นลิตร
และมลิ ลิลิตร
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/12 ค าดคะเนปริมาตรและความจเุ ปน็ ลิตร

สาระส�ำ คญั

การเลอื กเครอื่ งตวงทเี่ หมาะสมกบั สง่ิ ทตี่ อ้ งการตวง ท�ำ ใหส้ ามารถวดั และบอกปรมิ าตรหรอื ความจไุ ดถ้ กู ตอ้ ง
และการตวงนอ้ ยคร้ังท�ำ ใหผ้ ลการตวงแมน่ ยำ�ยิ่งข้นึ

การคาดคะเนเป็นประมาณค่าให้ใกล้เคียงค่าจริง โดยไม่ใช้เครื่องตวงในการวัด ซึ่งสามารถคาดคะเนด้วย
สายตาหรอื เปรียบเทยี บกบั สง่ิ ทรี่ ู้ปริมาตรอยูแ่ ล้ว

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. ส ามารถอธบิ ายความแตกต่างของเคร่ืองตวงแตล่ ะชนิดได้
2. ส ามารถเลอื กใช้เครอื่ งตวงที่เหมาะสมกบั สิ่งที่ต้องการได้
3. ส ามารถนำ�ความรู้เร่อื งการคาดคะเนปริมาตรไปประยุกตใ์ ช้ในชวี ติ ประจำ�วันได้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง

1. การเลือกเคร่อื งตวงท่ีเหมาะสม
2. การคาดคะเนปรมิ าตรและความจเุ ปน็ ลิตร

กระบวนการจดั การเรยี นรู้

1. ข้ันนำ�เขา้ สบู่ ทเรียน
1. ค ุณครูให้นักเรียนเล่นเกม “กระซิบ” โดยแบ่งนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม ยืนเข้าแถวเรียงกันไว้
(แถวตอนลึก) จากน้ันให้นักเรียนที่ยืนคนแรกของแถวออกไปอ่านประโยคท่ีคุณครูตรียมไว้ เช่น
“เรือลอยเคว้งคว้างอยู่ท่ามกลางสายฝนทำ�ให้ผู้คนอกส่ันขวัญแขวน” แล้วให้นักเรียนพูดส่งต่อกันไป
เร่ือย ๆ จนถงึ คนสดุ ทา้ ย
2. ใ หค้ นทีอ่ ยทู่ า้ ยแถวบอกว่าประโยคน้นั คืออะไร กลุ่มที่พดู ใกลเ้ คยี งหรอื ถกู ตอ้ งที่สดุ เปน็ ผชู้ นะ

บริษทั ธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 94

2. ขัน้ น�ำ เสนอความรู้
1. ค ุณครูสอนเรื่อง การเลือกเคร่ืองตวงที่เหมาะสม โดยใช้สื่อจริง และ
แสดงภาพเครื่องตวงของแห้งและเคร่ืองตวงของเหลวให้นักเรียนดูบน
กระดานหรอื บนจอ (ดงั ภาพ) อธบิ ายวา่ เครอ่ื งตวงเครอ่ื งตวงแตล่ ะชนดิ
คอื อะไร มีก่ีขนาด อะไรบา้ ง
2. คณุ ครเู ตรยี มน้าํ แดง นมสด นมขน้ หวาน น้ําเปลา่ ไวห้ น้าชัน้ เรยี น
ให้นกั เรยี นแบ่งกลุ่ม 4-5 คนท�ำ กจิ กรรม “นมชมพ”ู โดยติดบตั ร
ภาพนมชมพูและส่วนผสมบนกระดานหรือแสดงบนจอ (ดังภาพ)
สมมติสถานการณ์ว่าวันนี้นักเรียนเป็นพ่อค้าแม่ค้าขายนมชมพู
ต้องใชส้ ว่ นผสมอะไรบ้าง และควรเลอื กใช้เครื่องตวงแบบใดถึงจะ
เหมาะสม (เคร่ืองตวงของแห้งหรือของเหลว)
3. ค ุณครแู จกถว้ ยตวงขนาด 50, 100, 500, 1,000 มิลลลิ ิตร และแก้วสำ�หรับชงนมชมพูให้แต่ละกลมุ่
จากน้นั ใหน้ ักเรยี นสังเกตวา่ ต้องใช้นํา้ แดงปริมาตร 80 มลิ ลิลิตร ถามนกั เรยี นวา่ ควรใชถ้ ้วยตวงขนาด
ไหน เพราะอะไร แลว้ ใหน้ กั เรยี นรว่ มกนั แสดงความคดิ เห็น
4. ค ณุ ครูหยบิ ถว้ ยตวงขน้ึ อธิบายว่า ถ้าเราใชถ้ ้วยตวงขนาด 50 มลิ ลิลติ ร ตอ้ งตวง 2 คร้งั ถ้าใชถ้ ้วยตวง
ขนาด 100 มิลลิลติ ร ตวงเพียง 1 ครัง้ ดังนั้นใชถ้ ว้ ยตวงขนาด 100 มิลลลิ ิตร เหมาะสมท่สี ดุ เพราะ
การตวงหลายครั้งจะทำ�ให้ผลการตวงคลาดเคล่ือนได้ ในส่วนผสมอ่ืนคุณครูใช้กระบวนการเดียวกัน
เมอื่ อธบิ ายเสรจ็ แลว้ ใหน้ กั เรยี นออกมาตวงสว่ นผสมทลี ะกลมุ่ แลว้ สรปุ รว่ มกนั วา่ การเลอื กเครอ่ื งตวง
ตอ้ งสังเกตจากอะไรบา้ ง และการตวงหลายครัง้ จะเป็นอยา่ งไร คณุ ครูยกตวั อย่างเพ่มิ เตมิ บนกระดาน
อาจใชส้ ถานการณ์ในหนงั สือเรยี นหนา้ 117-118
5. คณุ ครสู อนเรอ่ื ง การคาดคะเนปรมิ าตรและความจเุ ปน็ ลติ ร โดยเตรยี มนาํ้ ดงั นี้ 1) นา้ํ ผลไมก้ ลอ่ งความจุ
1 ลติ ร 2) นมแกลลอนความจุ 2 ลิตร 3) นาํ้ ส้มเต็มเหยอื กความจุ 3 ลิตร 4) โอวลั ตินเตม็ แกลลอน
ความจุ 4 ลิตร ไว้หน้าหอ้ ง และแจกใบงาน “คาดคะเนปรมิ าตรและความจเุ ปน็ ลิตร” (ใบงานท้าย
แผนฯ) ให้นักเรียนทุกคน
6. ใ ห้นักเรียนสังเกตปริมาตรและความจุของส่ิงท่ีคุณครูเตรียมมาว่าน่าจะมีปริมาตรและความจุเท่าไร
แลว้ บนั ทกึ ลงในชอ่ งคาดคะเนใบงาน คณุ ครอู ธบิ ายวา่ ปรมิ าตรและความจทุ น่ี กั เรยี นเขยี นนนั้ เราเรยี ก
ว่า การคาดคะเนปริมาตรและความจุ ซง่ึ เปน็ การประมาณคา่ โดยไม่ใช้เครอ่ื งตวง

3. ข้นั ลงมือเรียนรู้
1. ใ หน้ กั เรยี นแบง่ กลมุ่ 4 กลมุ่ ท�ำ กจิ กรรม “คาดคะเนปรมิ าตรและ
ความจ”ุ โดยคณุ ครูเตรียมถ้วยตวงขนาด 1 ลิตร เหยือกเปลา่
และเครอ่ื งด่มื ท่ีคณุ ครเู ตรียมมาวางไวเ้ ป็นฐาน 4 ฐาน
2. จากนน้ั ใหน้ กั เรยี นชว่ ยกนั ตวงปรมิ าตรจรงิ ของเครอ่ื งดมื่ แตล่ ะ
ฐาน (แตล่ ะกลมุ่ จะไดต้ วงเพยี ง 1 ฐานเพอื่ ความรวดเรว็ ในการ
ท�ำ กจิ กรรม) โดยใช้ถว้ ยตวงตวงปรมิ าตรครง้ั ละ 1 ลติ ร ใส่ใน
เหยือกเปล่า แล้วนับดูว่าตวงได้ลิตร เขียนลงในช่องตวงจริง
(ดังภาพ)
3. เสร็จแล้วให้แตล่ ะกลมุ่ ออกมาน�ำ เสนอวา่ ปรมิ าตรเครอื่ งดืม่ ท่ีกล่มุ ตวั เองตวงนั้นมีปรมิ าตรเท่าไร เพอื่
ใหเ้ พอ่ื นกลมุ่ อน่ื เขยี นลงในใบงาน จากนนั้ คณุ ครรู ว่ มกนั สรปุ กบั นกั เรยี นวา่ แตล่ ะกลมุ่ คาดคะเนไดใ้ กล้
เคยี งมากน้อยแค่ไหนหรอื คาดเคลื่อนไปเทา่ ไหร่
4. ท �ำ แบบฝกึ หัดในหนังสือเก่งคณิต คดิ เลขเป็น เลม่ 3 หน้า 119-121 และ 123-124

บรษิ ัทธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 95

4. ขั้นสรปุ ความรู้
1. คุณครสู รปุ เร่ือง การเลือกเครือ่ งตวงท่ีเหมาะสม รว่ มกนั กบั นกั เรยี น
ว่า การเลือกเครื่องตวงที่เหมาะสม ทำ�ให้เราสามารถวัดและบอก
ปรมิ าตรของส่ิงท่ตี วงได้ถกู ต้องและแม่นย�ำ ซ่ึงเครื่องตวงนน้ั จะต้อง
มขี ดี บอกปริมาณที่ต้องการ และตวงนอ้ ยครง้ั ทส่ี ดุ
2. แ จกใบงาน “3D-GO เคร่ืองตวงทเี่ หมาะสม” (ใบงานทา้ ยแผนฯ)
ให้นักเรียนทุกคน จากนั้นให้นักเรียนติดใบงานลงในสมุด แล้วดู
ปรมิ าตรทกี่ �ำ หนดให้น้ันควรเลอื กใช้ถว้ ยตวงแบบใด ติดปริมาตรนั้น
ใหต้ รงกบั ถว้ ยตวงทเ่ี หมาะสม แลว้ เขยี นบอกเหตผุ ลลงในสมดุ พรอ้ ม
กบั ระบายสีบอกปริมาตรดา้ นหนา้ ใบงาน (ดังภาพ)

5. ข้ันประยุกต์ใช้ความรู้
1. ใ ห้นักเรียนจับคู่ คุณครูแจกใบงาน “ลูกเต๋าปริมาตร” (ใบงานท้าย
แผนฯ) ให้นักเรียนตัดใบงานแล้วประกอบเป็นลูกเต๋า จากนั้นสลับกัน
โยนลกู เตา๋ ซง่ึ คนทโ่ี ยนจะเปน็ คนถาม (คนสงั่ ของ) อกี คนจะเปน็ คนตอบ
ว่าต้องใช้ถ้วยตวงแบบใด และตวงกีค่ ร้ัง เชน่ คนโยนถามวา่ นํา้ มะพรา้ ว
800 มิลลลิ ิตร ต้องใชเ้ ครอ่ื งตวงแบบใดคนตอบตอ้ งบอกวา่ ใช้ถ้วยตวง
ขนาด 1,000 มิลลิลิตร ตวง 1 ครัง้
2. นักเรียนสลับกนั ถามและตอบ หากเพื่อนตอบผิดให้แสดงความคดิ เหน็ ร่วมกันวา่ ผดิ ถูกเพราะอะไร

เครอ่ื งมอื - สอ่ื การเรียนรู้

1. บตั รภาพ บัตรตวั เลข
2. สอ่ื จริง เช่น ส่วนผสมในการทำ�นมชมพู ถ้วยตวงของเหลว ของแห้ง ฯลฯ
3. ใบงาน “คาดคะเนปริมาตรและความจุเปน็ ลิตร” (ใบงานทา้ ยแผนการจัดการเรียนรู้)
4. ใบงาน “3D-GO เคร่ืองตวงทเ่ี หมาะสม” (ใบงานท้ายแผนการจัดการเรียนร้)ู
5. ใบงาน “ลูกเต๋าปริมาตร” (ใบงานท้ายแผนการจดั การเรียนร้)ู
6. หนังสือเรียนชดุ เกง่ คณติ คิดเลขเปน็ ป.3 เลม่ 3

การวดั และประเมนิ ผล

1. สงั เกตพฤตกิ รรมการเรียนรขู้ องนกั เรียน
2. ประเมนิ ผลจากคะแนนการทำ�แบบฝึกหดั /ใบงาน ของนกั เรียน
(การวดั และการประเมนิ ผล คณุ ครสู ามารถปรบั เปลย่ี นไดต้ ามความเหมาะสม บางชน้ั เรยี นอาจมแี บบทดสอบ
ก่อนเรยี น - หลังเรียน แบบประเมนิ การท�ำ กจิ กรรมกลุ่ม ฯลฯ)

บริษัทธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลขิ สทิ ธิ์ © 2564 96

คาดคะเนปริมาตรและความ ุจใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทท่ี 12 (2) :วัดจริง

คาดคะเนปริมาตรและความจเุ ปน็ ลติ รปริมาตร ความจุ

ตัดตามรอยประ แลว้ เขียนบนั ทกึ ช่อื ส่งิ ของ การคาดคะเน และวดั จรงิ ของปรมิ าตรลงในใบงานคาดคะเน

บริษทั ธารปญั ญา จำ�กดั สงวนลขิ สิทธิ์ © 2564 97ปริมาตร ความจุ

ฐานที่ ื่ชอสิ่งของ/ภาชนะ 1 2 3 4

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทที่ 12 (2) :

3D-GO เครือ่ งตวงทเ่ี หมาะสม

ตัดตามรอยประ ติดภาพให้ตรงกบั เครอ่ื งตวงท่เี หมาะสม พร้อมกับระบายสบี อกปริมาตร

50 ml 100 ml 90
70
40 การเลอื กเคร่อื งตวงที่เหมาะสม 50
30 30
20 10
10

ถว้ ยตวงขนาด ถว้ ยตวงขนาด

500 ml 1000 ml 900
800
400 500 ml 700
300 600
200
100 400
300
200
100

ถ้วยตวงขนาด ถ้วยตวงขนาด

นํ้าผงึ้ กะทิ
35 มลิ ลลิ ติ ร 80 มิลลิลิตร

นํ้าผลไม้ นมสด
450 มิลลิลิตร 700 มลิ ลิลิตร

บริษัทธารปญั ญา จำ�กัด สงวนลขิ สิทธ์ิ © 2564 98

ใบงานประกอบแผนการจดั การเรียนรู้ บทท่ี 12 (2) :

ลูกเต๋าปริมาตร

ต ัดตามรอยประ แลว้ ประกอบใหเ้ ปน็ ลูกเต๋า

ทากาว ทากาว น้ํามะพ ้ราว
ทากาว 800 มิลลิลิตร

ทากาว

ซอสป ุรงรส ํ้นาองุ่น
75 มิลลิ ิลตร 650 มิลลิลิตร

นํ้าผลไ ้ม
250 ิมล ิลลิตร

ทากาว

กะ ิท
90 ิมล ิลลิตร

ทากาว

นมสด
300 มิล ิล ิลตร

ทากาว บรษิ ัทธารปญั ญา จ�ำ กดั สงวนลิขสทิ ธ์ิ © 2564 99

แผนการจดั การเรยี นรู้
หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์
กลุม่ สาระการเรยี นรูค้ ณิตศาสตร์ ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 3

บทท่ี 12 การวัดปริมาตร (3) จ�ำ นวน 3 ชวั่ โมง

มาตรฐานการเรียนรู้

1. มาตรฐาน
มาตรฐาน ค 2.1 เขา้ ใจพนื้ ฐานเกี่ยวกับการวัด วดั และคาดคะเนขนาดของสิง่ ที่ตอ้ งการวัดและนำ�ไปใช้

2. ตัวช้ีวัด
มาตรฐาน ค 2.1 ป.3/11 เลือกใช้เครื่องตวงที่เหมาะสม วัดและเปรียบเทียบปริมาตร ความจุเป็นลิตร
และมิลลิลติ ร

สาระสำ�คัญ

การบอกปริมาตร สามารถบอกเปน็ หน่วยลิตร มลิ ลลิ ิตร ชอ้ นชา ช้อนโตะ๊ และถ้วยตวงได้ ซ่งึ แตล่ ะหน่วยมี
ความสมั พนั ธ์กัน คือ 1,000 มิลลลิ ิตร เท่ากบั 1 ลติ ร 1 ช้อนชา เทา่ กบั 5 มลิ ลิลติ ร 1 ช้อนโตะ๊ เท่ากับ 15 มิลลลิ ติ ร
และ1 ถว้ ยตวง เทา่ กบั 250 มลิ ลลิ ิตร ซึ่งเราสามารถใช้ความสมั พันธ์ในการเปลย่ี นหน่วยได้

การเปรยี บเทยี บปรมิ าตรและความจทุ ม่ี หี นว่ ยเหมอื นกนั สามารถเปรยี บเทยี บกนั โดยเปรยี บเทยี บจากหนว่ ย
แรกกอ่ น ถา้ มปี รมิ าตรเทา่ กนั ใหเ้ ปรยี บเทยี บในหนว่ ยถดั ไป ถา้ หนว่ ยไมเ่ หมอื นกนั ตอ้ งเปลยี่ นหนว่ ยใหเ้ หมอื นกนั กอ่ น
โดยใชค้ วามสัมพันธร์ ะหวา่ งหนว่ ยปรมิ าตรในการเปลี่ยนหน่วย แล้วจงึ น�ำ มาเปรยี บเทียบ

จุดประสงค์การเรยี นรู้

1. ส ามารถอธิบายการเปลยี่ นหนว่ ยลิตรเป็นมลิ ลลิ ิตร หรอื มิลลิลิตรเป็นลิตรได้
2. สามารถอธิบายเปล่ียนหน่วยชอ้ นชา ชอ้ นโต๊ะ ถ้วยตวง เป็นมิลลิลติ รได้
3. ส ามารถเปรียบเทยี บปริมาตรและความจทุ ่มี ีหนว่ ยเหมือนกนั และไม่เหมอื นกันได้
4. ส ามารถเปล่ียนหน่วยปริมาตรโดยใชค้ วามสมั พันธ์ระหวา่ งหนว่ ยปรมิ าตรได้

สาระการเรียนร้แู กนกลาง

การเปรียบเทียบปริมาตรและความจุ โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างลิตรกับมิลลิลิตร ช้อนชา ช้อนโต๊ะ ถ้วย
ตวงกบั มิลลลิ ติ ร

กระบวนการจัดการเรียนรู้

1. ขน้ั น�ำ เขา้ สูบ่ ทเรียน
1. แบ่งนกั เรยี นเป็น 3 กลมุ่ ท�ำ กจิ กรรม สรา้ งตกึ ให้สงู โดยแจกจานกระดาษ 10 ใบ แกว้ พลาสตกิ 15
แก้ว ใหแ้ ต่ละกลมุ่
2. จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันสร้างตึก โดยนำ�แก้วพลาสติกและจานกระดานวางต่อกันไปให้ได้สูงที่สุด
ภายในเวลา 10 นาที (หรอื ตามความเหมาะสม) กลมุ่ ไหนสร้างตกึ ได้สูงทีส่ ุดเปน็ ผชู้ นะ

บรษิ ัทธารปญั ญา จำ�กดั สงวนลขิ สทิ ธ์ิ © 2564 100