ເຕັກນິກ ແລະ ວິທີການຈັດການຮຽນການສອນທີ່ເນັ້ນຜູ້ຮຽນເປັນສໍາຄັນ ປທ. ສີສຸພັນ ຂຸນພັກດີ

47 ການນ າໃຊກື້ ລິຍິ າ ທ່າທາງ ແລະ ວາຈາໃນການສອນມປີະໂຫຍດຕ ່ ການຮຽນການສອນ ( ລດັ ດາ ວນັ ພດິຊະພນົ , ມ.ປ.ປ.,ໜາື້ 54 ແລະ ວຣິະ ມະຫາວຈິດິ, ມ.ປ.ປ.,ໜາື້ 67) ດັ ່ງນີ ື້ : 1. ເພ ່ອສາື້ງບນັຍາກາດໃນການຮຽນການສອນເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມກະຕລ ລ ົນື້ ແລະ ສນົ ໃຈ ໃນການ ຮຽນຫຼາຍຂ ື້ນ. 2. ເພ ່ ອເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ແລະ ຜ ສື້ ອນຜ່ ອນຄາຍຄວາມຕງຶຄຽດໄດໃື້ນຂະນະທີ ່ ມກີ ດິ ຈະກ າການ ຮຽນການສອນ. 3. ເສີມື້ ສາື້ງບຸກຄະລກິ ກະພາບຜ ສື້ ອນຢ່ ສະເໜເີປັນແບບຢ່ າງທີ ່ ດຕີ ່ ການພດັທະນາບຸກຄະລກິ ກະ ພາບຂອງຜ ຮື້ ຽນຕ ່ ໄປໃນອານາຄດົ . 4. ການນ າໃຊກື້ ລິຍິ າ ທ່າທາງ ແລະ ວາຈາ ທີ ່ ດໃີນການສອນຊ່ ວຍເສມີ ສາື້ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີແຮງຈງ ໃຈ ມີເຈດຕະຄະຕທິ ີ ່ດຕີ ່ຜ ສື້ ອນ ແລະ ວຊິາທີ ່ຮຽນ. 5. ການນ າໃຊກື້ ລິ ຍິ າ ທ່າທາງ ແລະ ວາຈາ ທີ ່ ດໃີນການສອນຈະສົ ່ງຜນົ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີມມີ ະນຸດ ສ າພນັທີ ່ດີຕ ່ຜ ສື້ ອນ. ສະຫຸຼບໄດວື້່າ: ການຝຶກການນ າໃຊກື້ ລິຍິ າ ທ່າທາງ ແລະ ວາຈາ ທີ ່ ດີແລະ ເໝາະສມົ ທີ ່ ດເີຫຼົ ່ານີ ື້ ຈະຊ່ ວຍເສີມບຸກຄະລກິ ກະພາບຂອງຜ ສື້ ອນໃຫເື້ກດີ ມຄີ ວາມສດັ ທາ ເຫຼ ື້ອມໃສ ແລະ ຍງັຊ່ ວຍໃຫເື້ກີດ ຄວາມຄ່ ອງແຄວື້ ໃນການເຄ ່ອນໄຫວອະລຍິະບດົຊ່ ວຍໃຫຮື້ ຈື້ ກັ ການວາງທ່າທາງຢ່ າງສະຫງ່າ ບ ່ ເກດິຄວາມເກີ ື້ ເຂນີໃນຂະນະທີ ່ສອນ ເຮດັ ໃຫຜື້ ສື້ ອນເກດີຄວາມໝັນື້ ໃຈ ໃນການສອນ ຊ່ວຍໃຫໃື້ຫກື້ ານຄວບຄຸມຫອງຮຽນ ື້ ແລະ ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີ ເຈຕະຄະຕທິ ີ ່ ດຕີ ່ ຜ ສື້ ອນ ຕ ່ ວຊິ າຮຽນ ແລະ ຊ່ ວຍເຮດັ ໃຫກື້ ານຮຽນ ການສອນມີ ປະສດິທພິ າບຍິ ່ ງຂ ື້ນ. ວທິ ກີ ານໃຊກື້ ລິຍິາທ່າທາງ ແລະ ວາຈາໃນການສອນ ການໃຊກື້ ລິຍິ າທ່າທາງ ແລະ ວາຈາໃນການສອນນັນື້ ຍ່ ອມເປັນປັດໄຈສ າຄນັທີ ່ ຈະຊ່ ວຍໃຫກື້ າຮຽນ ການສອນບນັລຸຈດຸ ປະສງົຕາມທີ ່ ຄາດຫວງັໄວື້ດັ ່ງນັນື້ ຜ ສື້ ອນຄວນຮຽນຮ ທື້ ີ ່ ຈະພດັທະນາບຸກຄະລກິ ກະພາບ ໃຫດື້ ີແລະ ເໝາະສມົ ຢ່ ສະເໝີການຝຶກຝົນເພ ່ ອເສີມບຸກຄະລກິ ະພາບຂອງຜ ສື້ ອນ (ນະລງົ ການຈະນະ 2553, ໜາື້ 48-53) ສາມາດປະຕບິດັດັ ່ງນີ ື້ :

48 1. ການສະແດງອອກທາງສໜີ າື້ ແລະ ວາຈາ ການສະແດງອອກທາງສໜີ າື້ ແລະ ວາຈານັນື້ ເປັນສ່ ວນໜຶ ່ ງຂອງເຄ ່ ອງມທ ີ ່ ຜ ສື້ ອນໃຊສື້ ່ ຄວາມໝາຍ ກບັຜ ຮື້ ຽນຈະອ່ານຄວາມຮ ສື້ ກຶ ຜ ສື້ ອນໄດຈື້າກສໜີ າື້ ແລະ ສາຍຕາ ຜ ສື້ ອນ ຄວນຝຶກການສະແດງອອກ ເພ ່ອ ສ ່ ຄວາມໝາຍທີ ່ຖກ ຕອື້ງ ແລະ ເໝາະສມົ ເຊັ ່ນ: ຄວນຍິມື້ ແຍມື້ ແລະ ສະແດງສໜີ າື້ຮບັ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນສະແດງ ຄວາມເຄາົລບົຫຼຂ ອບໃຈສະແດງອາການເຄັ ່ງຂມຶ ເມ ່ອເວົ ື້າເຖງິເລ ່ ອງສ າຄນັ ແລະ ເລ ່ອງເສົ ື້າ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບ ຜດິ ຄວນແກວ່ງຫວົ ແລະ ຍິມື້ ເລກັ ໜ່ ອຍບ ່ ຄວນສະແດງອາການຢາກຮາື້ຍເພ ່ ອຜ ຮື້ ຽນຈະບ ່ ເສຍກ າລງັໃຈ. ການໃຊສື້າຍຕາເປັນສ່ ວນໜຶ ່ ງທີ ່ ສ າຄນັຄ ຄວນມບີຸກຄະລກິກະພາບທີ ່ ດຍີ່ອມບ ່ ໃຊສື້າຍຕາຈອື້ງໄປຫາ ຜ ຮື້ ຽນ ຫຼ ຈດຸ ໃດຈດຸ ໜຶ ່ ງຄວນກວາດສາຍຕາໄປຢ່ າງທົ ່ ວເຖງິບ ່ ຄວນກົມື້ ໜາື້ ຫຼ ແນມເພດານໃນຂະນະເວົ ື້າ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫເື້ສຍບຸກຄະລກິກະພາບໄດ.ື້ 1.1. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດຂີອງການສະແດງອອກທາງສໜີ າື້ ສາຍຕາມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1.1.1. ຍິມື້ ພອື້ມຫງກຶຫວົຮບັ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເຮດັຄວາມລບົຫຼຂ ໂທດຫຼຂ ອບໃຈ 1.1.2.ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເກດີຄ າຖາມຫຼຂ ຄື້ ດິເຫນັທີ ່ຄບັຂນັຜ ສື້ ອນຄວນມອີາລມົ ຮ່ວມດວື້ຍ 1.1.3.ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເກດີບ ່ສນົ ໃຈ ແລະ້ື້ວເຮດັແນວອ ່ນຄ ຄວນເຮດັສໜີ າື້ເສຍີຫຼນ ິ ື້ ງ 1.1.4.ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ຕອື້ງຫຼສ ະແດງຄວາມຄດິເຫນັທີ ່ດຄີ ຄວນຫງກຶຫວົພອື້ມກບັຍິມື້ 1.1.5.ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຜດິຄ ຄວນສ່າຍໜາື້ພອື້ມກບັຍິມື້ ໜອື້ຍເພ ່ອບ ່ ໃຫນື້ກັ ຮຽນເສຍກາ ໃຈ 1.1.6.ຂະນະສອນ ຄວນມສີໜີ າື້ຍິມື້ ແຍມື້ ແຈ່ມໃສ 1.1.7.ສະແດງສໜີ າື້ຕັ ື້ງໃຈຟັງຜ ຮື້ ຽນຖາມ ຕອບຫຼສ ະແດງຄວາມຄດິເຫນັ 1.1.8.ສະແດງສໜີ າື້ປະກອບໃຫເື້ໝາະສມົ ກບັບດົຮຽນນັນື້ 1.1.9.ໃຊສື້າຍຕາກວາດໄປໃຫທື້ ົ ່ວຫອື້ງ ແລະ ປະສານຕາກບັນກັ ຮຽນ 1.2. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ບ ່ດສີະແດງອອກທາງສໜີ າື້ ສາຍຕາ ມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1.2.1. ສໜີ າື້ເຄັ ່ງຕງຶ ເຄັ ່ງຄຽດ ເສຍີຊາ ເມ ່ອຍ່າງເຂົ ື້າຫອື້ງສອນ 1.2.2. ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽຕອບຜດິຜ ສື້ ອນສະແດງສໜີ າື້ບ ່ພ ໃຈຫຼເີຢາະເຍີ ື້ຍ ຫຼ ເຮດັທ່າຮຽນແບບ 1.2.3. ເບິ ່ ງຜ ຮື້ ຽນດວື້ຍຫາງຕາແຕ່ຫວົຮອດຕນີ 1.2.4. ສະແດງສໜີ າື້ລ າຄານເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນອ່ານ 1.2.5. ບ ່ ເກບັ ຄວາມຮ ສື້ ກຶ ເຊັ ່ ນ: ໜາື້ງ ເບະສບົ ໜາື້ບ ດເມ ່ອຊງັຜ ຮື້ ຽນ ຫຼ ສະແດງຄວາມຮ ສື້ ກຶ ເມ ່ອຍ ເບ ່ອໜ່າຍ 1.2.6. ສະແດງສໜີ າື້ເສຍີເມຍີເມ ່ອຜ່ ຮຽນມໄີມຕດີວື້ຍເຊັ ່ນ: ທກັທາຍຫຼທ າຄວາມເຄາົລບົ 1.2.7. ເຮດັຕາຫວານກບັຜ ຮື້ ຽນ 1.2.8. ຫາວຢ່ າງເປີດເຜຍີ 1.2.9. ແລບລີ ື້ນອອກເລຍສບົສະເໜີ

49 1.2.10. ເວົ ື້າໄປຫວົ ໄປຢ່ າງບ ່ມເີຫດຜນົ ຫຼ ຢ່ າງບ ່ສມົ ຄວນ 1.2.11. ມກັລະບາຍຄວາມຮ ສື້ກຶ ເມ ່ອຍທາງສໜີ າື້ເປັນປະຈາ 1.2.12. ເບິ ່ ງໂມງຈນົ ເປັນທີ ່ສງັເກດໄດື້ 2. ການໃຊນື້ ື້າສຽງ ແລະ ການເວົ ື້າ ນ ື້າສຽງ ແລະ ການເວົ ື້າໃນການສອນມສີ່ວນສ າຄນັຫຼາຍເພາະເປັນການສ ່ຄວາມໝາຍຈາກຜ ສື້ ອນ ໄປ ຫາຜ ຮື້ ຽນນ ື້າສຽງທີ ່ ເວົ ື້າຄວນສະແດງໃຫເື້ຫນັ ຄວາມສຸພາບ ຫຼ ບ ່ ສຸພາບໃນຕວົ ຜ ເື້ວົ ື້າເປັນຢ່ າງດສີ ຽງທີ ່ ສອນ ຕອື້ງເປັນສຽງທີ ່ ແຈ່ມໃສ ນຸມື້ ນວນ ຊວນຟັງ ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຮ ສື້ກຶ ນຍິມົ ຊມົ ຊອບ ແລະ ນບັຖ ໃນຕວົ ຜ ສື້ ອນ ໂດຍປົກກະຕແິລວື້ ນ ື້າສຽງຜ ສື້ ອນ ສາມາດທີ ່ ຈະບອກອາລມົ ແລະ ຄວາມຮ ສື້ ກຶ ຂອງຜ ສື້ ອນໄດດື້ ີຖາື້ຫາກຜ ື້ ສອນຮ ສື້ ກຶ ຍນິດທີ ີ ່ ຈະສອນນັນື້ ຈະສະທອື້ ນທດັ ສະນະຄະຕິແລະ ຄວາມຮ ສື້ ກຶ ອອກມາຫຜື້ ຮື້ ຽນເຫນັ ໄດ.ື້ ສ່ ວນການເວົ ື້ານັນື້ຄວນເວົ ື້າດວື້ ຍຄວາມໄວປົກກະຕບິ ່ ເວົ ື້າໄວ ຫຼ ຊາື້ເກນີໄປ ແລະ ຄວນໃຊນື້ ື້າສຽງທີ ່ ນິມື້ ນວນມ່ວນຫ ຫຼ ບ ່ ຄວນເວົ ື້າຫຼິ ື້ນ ຢອກໄຍກບັຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍເກນີໄປ ເພາະອາດຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເສຍນິໄສ ໄດ.ື້ນອກຈາກນີ ື້ຜ ສື້ ອນຄວນເວົ ື້າຈາສຸພາບ ແລະ ນ ື້າສຽງທີ ່ ເໝາະສມົ ກບັສະຖານະການຕ່າງໆ ສຽງເວົ ື້າ ທີ ່ ດີ ຈະຕອື້ງມລີະດບັສ ງ ຕ ່າ ເນັນື້ ໜກັ ເບາົ ຢ່ າງທີ ່ ເຮາົສນົທະນາກນັຢ່ າງມຊີວີດິຊວີາ ຜ ສອນທີ ່ ໃຊສື້ ຽງສ ງ ເກນີໄປ ຄວນລດົລະດບັ ໃຫສື້ ຽງຕ ່າລງົເພາະຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມເຄັ ່ງຄຽດ ແລະ ເມ ່ອສ່ ວນຜ ສື້ ອນທີ ່ມສີຽງ ຕ ່າຫຼາຍ ກ ່ຄວນເວົ ື້າໃຫສື້ ຽງສຸງຂຶ ື້ນເພາະສຽງທຕີ ່າຫຼາຍຈະເຮດັ ໃຫເື້ຫງາົນອນ. 2.1. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດຂີອງນ ື້າສຽງມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 2.1.1.ສຽງດງັຟັງຊດັ ເຈນ 2.1.2. ອອກສຽງ ດ/ລ ແລະ ຄວບຄຸມໄດຖື້ ກ ຕອື້ງ 2.1.3. ນ ື້າສຽງມສີຽງສ ງຕ ່າຕາມເນ ື້ອໃນທີ ່ສອນ 2.1.4. ເນັນື້ສຽງພ ສມົ ຄວນ 2.1.5. ມຫີ າງສຽງພ ສມົ ຄວນ 2.1.6. ໃຊຄື້ າສຸພາບນິມື້ ນວນ 2.1.7. ໃຊພື້າສາເວົ ື້າກບັຜ ຮື້ ຽນໄດເື້ໝາະສມົ 2.1.8. ໃຊນື້ ື້າສຽງສະແດງອາລມົ ໄດດື້ ີ 2.1.9. ໃຊື້ຖື້ ອື້ ຍຄ າຖກ ຕອື້ງຕາມຄວາມນຍິມົ 2.1.10. ນ ື້າສຽງແຈ່ມໃສນິມື້ ນວນ 2.1.11. ສຽງທີ ່ ເວົ ື້າເຂົ ື້າກບັກາລະເທສະ 2.2. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ບ ່ດຂີອງນ ື້າສຽງມດີ ັ ່ງນີ ື້

50 2.2.1. ສຽງຄ່ອຍເກນີໄປຈນົຜ ຮື້ ຽນບ ່ ໄດຍື້ນິທົ ່ວຫອື້ງຂາດຄວາມໜກັ ແໜນື້ 2.2.2. ສ ານຽງບ ່ຊດັ ເຈນສຽງເໝີ 2.2.3. ເວົ ື້າສຽງກແທກແດກດນັ ແຂງກະດາື້ງ ຫຼ ຢາກຮາື້ຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ 2.2.4. ເວົ ື້າສຽງລະດບັດຽວກນັຕະຫຼອດບ ່ມກີ ານປ່ ຽນລະດບັສຽງ 2.2.5. ເວົວື້ ໄວເກນີໄປຈນົຜ ຮື້ ຽນຟັງບ ່ ່ ຟັງ 2.2.6. ເວົ ື້າຈາຫຍາບຄາບ ່ສຸພາບ ສຽດສປີະຊດົປະຊນັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເມ ່ອອາລມົ ເສຍ 2.2.7. ອອກສຽງຄວບຄຸມຕວົ ຣ/ລ ບ ່ຊດັ ເຈນ 2.2.8. ສຽງດງັຈນົ ເກອ ບຈະເປັນຮອື້ງ 2.2.9. ເວົ ື້າຕດິຂດັ ເໝອ ນຄນົຕດິອ່າງສຽງສັ ່ນເຄອ ງເພາະປະໝາດບ ່ໝັນື້ ໃຈຕນົ ເອງ 2.2.10. ໃຊພື້າສາຂຽນມາເວົ ື້າກບັຜ ຮື້ ຽນເໝອ ນທ່ອງມາສອນ 2.2.11. ເວົ ື້າບ ່ມຈີງັຫວະຢຸດຫຼບ າງເທ ່ອຢຸເດນົ ເກນີໄປ 2.2.12. ເວົ ື້າສຽງສ ງຫຼຕ ່າເກນີໄປ 3. ການແຕ່ງກາຍ ການແຕ່ງກາຍເປັນສ່ ວນໜຶ ່ ງຂອງບຸກຄະລກິ ະພາບທີ ່ ດງຶດ ດຄວາມສນົຜ ຮື້ ຽນ ຜ ສື້ ອນບ ່ ຄວນແຕ່ງກາຍ ທີ ່ ລາື້ສະໃໝເກນີໄປ ຄວນແຕ່ງກາຍສຸພາບສະອາດເສ ື້ອຜາື້ທີ ່ ໃຊບື້ ່ ຄວນມສີສີນັທີ ່ ເຈດີເຈີ ື້ ເກນີໄປບ ່ ຄວນໃຊຜື້າື້

51 ທີ ່ມລີວກລາຍຫຼາຍ ຄວນໃຊເື້ຄ ່ອງປະດບັ ແຕ່ງພ ສມົ ຄວນ ເພ ່ອບ ່ ເປັນການຈບັຕາຂອງຜ ຮື້ ຽນໄປເຖງິການແຕ່ງ ກາຍຂອງຜ ສື້ ອນຫຼາຍເກນີໄປທີ ່ຈະເຮດັ ໃຫບື້ ່ສນົ ໃນບດົຮຽນໃນທີ ່ສຸດ. 3.1. ລກັ ສະນະການແຕ່ງກາຍທີ ່ ເໝາະສມົ 3.1.1.ເສ ື້ອຜາື້ສຸພາບຮຽບຮອື້ຍຕາມສະໃໝນຍິມົ 3.1.2. ເສ ື້ອຜາື້ສະອາດບ ່ຫຍ ່ຫຍບັ 3.1.3. ເສ ື້ອຜາື້ບ ່ຮດັຮ ບບ ່ຄບັ ບ ່ ເຂນີ 3.1.4. ບ ່ ໃສ່ເຄ ່ອງປະດບັແວວວາວຫຼາຍເກນີໄປ 3.1.5. ແຕ່ງໜາື້ແລະຜນົແຕ່ພ ສມົ ຄວນ 3.2.ລກັ ສະນະການແຕ່ງກາຍທີ ່ບ ່ ເໝາະສມົ 3.2.1. ໃສ່ເສ ື້ອຜາື້ທີ ່ ເປ ື້ອນມກີ ິ ່ນເໝນັ 3.2.2. ໃສ່ເສ ື້ອຜາື້ທີ ່ບ ່ລດີຫຼລ ດີບ ່ລຽບ 3.2.3. ປ່ ອຍສົນື້ເສ ື້ອຫຸຼດຈາກຫວົສິ ື້ນຫຼໂ ສງື້ 3.2.4. ໃສ່ເສ ື້ອຜາື້ຄ ກວາື້ງຫຼາຍເກນີໄປ 3.2.5. ໃສ່ເສ ື້ອທີ ່ຄບັຫຼຫ ຼມົ ເກນີໄປ 3.2.6. ໃສ່ເສ ື້ອບ ່ ເໝາະກບັ ໄວ 3.2.7. ໃສ່ເຄ ່ອງປະດບັແວວວາບເກນີໄປ 3.2.8. ໃສ່ເກບີບ ່ສຸພາບ ເກບີແຕະ ສແີສດ ເກບີທີ ່ສກົ ກະປົກ 3.2.9. ກະເປົ ົ໊າມລີວດລາຍຫຼສ ແີຈດບ ່ສຸພາບ ແລະ ອຶ ່ນໆ 3.2.10. ໃຊເື້ຄ ່ອງສ າອາງຫຼາຍເກນີໄປ 4. ການເຄ ່ອນໄຫວ ແລະ ໃຊທື້່າທາງປະກອບການສອນ ໂດຍທົ ່ ວໄປແລວື້ ຜ ຮື້ ຽນມກັ ສນົ ໃຈສິ ່ ງທີ ່ມກີ ານເຄ ່ ອນໄຫວຫຼາຍກວ່າສິ ່ ງທີ ່ ຢ່ ນິ ື້ ງກບັທີ ່ ດັ ່ງນັນື້ ຜ ສື້ ອນ ອາາດໃຊມື້ ປ ະກອບທ່າາງໃນການສອນເຊັ ່ນ: ໃຊມື້ ເ ຄາະໂຕະເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນໂສກນັ ຫຼ ສົ ່ງສຽງດງັ ການຕບົມຊ ມົ ເຊຍີ ການກວກັ ມເ ອີ ື້ນ ການໃຊນື້ ິ ື້ວຊີ ື້ແຕະສບົ ເມ ່ອສົ ່ງສນັຍານໃຫມື້ ດິ ແລະ ການໃຊນື້ ິ ື້ວແຕະຂະມບັ ເພ ່ອສະ ແດງການໃຊແື້ ນວຄດິ ນອກຈາກນີ ື້ການຍ່າງໄປມາຢ່ າງຊາື້ໆ ເພ ່ ອປ່ ຽນອະລຍິ ະບດົ ຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດື້ ເຄ ່ອນໄຫວ ແລະ ພກັ ສາຍຕາເປັນໄລຍະໃນການເຄ ່ອນໄຫວທາງກາຍຂອງຜ ສື້ ອນນັນື້ ຄວນໃຊທື້່າທາງໃຫຢື້່ ໃນລກັ ສະນະທີ ່ ເໝາະສມົ ເຊັ ່ນ ການຢ ນກງົ ຫຼງັບ ່ຂດົ ບ ່ຍນ ແອ່ນບ ່ສະແດງອາການແກະເກາົ ຕ ່ໜາື້ຜ ຮື້ ຽນ. 4.1. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດີແລະພດຶຕທິ ີ ່ບ ່ດຂີອງການເຄ ່ອນໄຫວ ແລະ ປ່ ຽນອະລຍິະບດົ

52 4.1.1.ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດໃີນການເຄ ່ອນໄຫວ ແລະ ປ່ ຽນອະລຍິະບດົລະຫວ່າງສອນສອນມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ຍ່າງເບິ ່ ງໃຫທື້ ົ ່ວຂະນະຄຸມຊັນື້ຮຽນຫຼໃ ຊງື້ານຜ ຮື້ ຽນເຮດັ 2. ຍ່າງເຂົ ື້າໃກເື້ມ ່ອເຫນັຜ ຮື້ ຽນບ ່ສນົ ໃຈບດົຮຽນ 3. ຍ່າງຢ່ າງສະຫງ່າບ ່ຊາື້ຫຼໄ ວເກນີໄປຈນົກະວນົກະວາຍລະຫວ່າການສອນ 4. ປ່ ຽນທີ ່ຢ ນຂະນະທີ ່ອະທບິາຍ 4.1.2. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ບ ່ດຂີອງການເຄ ່ອນໄຫວ ແລະ ປ່ ຽນ ອະລຍິະບດົມດີ ັ ່ງນີ ື້ 1. ຍ່າງວນົວຽນຈນົຜ ຮື້ ຽນວນິຫວົ 2. ຍ່າງຊາື້ອອື້ຍອິ ່ນ 3. ຍ່າງເອາົມຈ ກົຖງົແບບນກັ ເລງ 4. ຍ່າງໄອຕະຫຼອດເວລາ 5. ຍນ ຢ່ ກບັທີ ່ຕະຫຼອດເວລາ 6. ຢ ນເຂ່ຍຂາໄປມາຕະຫຼອດເວລາ 7. ຢ ນຍ່າງແກະຂີ ື້ຕາຂະນະສອນ 8. ມກັສະບດັຜມົ ເສຍີຜມົ ປັດຜມົ ເກົ ື້າຜມົ 9. ຈບັດງັ ເຂ່ຍຂີ ື້ດງັ ສັ ່ງຂີມື້ ກ 10. ປັດມໄ ປມາຕະຫຼອດເວລາຂະນະສອນ 11. ເຄາະຫຼຫ ກັ ສ ຫຼິ ື້ນຫຼໂ ຍນສ ໃສ່ກະດານເມ ່ອສອນແລວື້ 12. ໃຊສື້ ຂຽນເທງິໂຕະຜ ສື້ ອນຫຼໂ ຕະຜ ຮື້ ຽນຂະນະສອນ 13. ບີ ື້ນິ ື້ວມໄ ປມາຕະຫຼອດ 14. ຫຼິ ື້ນຫຼບ ດິຂອງຕ່າງໆຂະນະສອນເຊັ ່ນ ເຈຍື້ ປ ມື້ ແລະອຶ ່ນໆ 15. ຈບັສົ ື້ງຫຼເ ສ ື້ອຂະນະສອນ 16. ທທ່າງບ ່ສຸພາບເຊັ ່ນ: ຈບັຂອງສ ງຫຼກ ົມື້ ເກບັຂອງແບບບ ່ມດັລະວງັ 17. ມກີລິຍິາທ່າທາງອອກຮອື້ນອອກຮນົ ໃນລະຫວ່າງສອນ 4.2.ການໃຊມື້ ແລະ ແຂນ 4.2.1. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດຂີອງການໃຊແື້ລະແຂນປະກອບການສອນມດີ ັ ່ງນີ ື້ 1. ໃຊມື້ ສ ົ ່ງສນັຍານເຊັ ່ນ ກວກັ ມເ ອີ ື້ນ ໂບກມໃ ຫຖື້ ອຍ ຕມົ ມ ສະແດງຄງາມຊມົ ເຊຍີ 2. ຜ ສື້ ອນໃຊນື້ ິ ື້ວຊີ ື້ແປະສບົ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມດິ 3. ເຄາະໂຕະເບາົໆເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນໃຈລອຍ 4. ໃຊນື້ ິ ື້ວແປະທີ ່ຂະມບັໃນແບບໃຫໃື້ຊຄື້ວາມຄດິ 5. ແປະໄຫ່ ຼຜ ຮື້ ຽນເບາົໆເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນໃຈລອຍ

53 6. ເຄາະໂຕະເບາົເບາົເພ ່ອເອີ ື້ນຄວາມສນົ ໃຈໃນບາງໂອກາດ 7. ກອດເອກິຂະນະລ ຖາື້ຜ ຮື້ ຽນຕອບ 8. ໃຊມື້ ປ ະກອບທ່າທາງຕາມເນ ື້ອເລ ່ອງຕາມລະດບັສຽງ ຈງັຫວະ ແລະ ອຶ ່ນໆ 4.2.2. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ບ ່ດຂີອງການໃຊມື້ ແລະ ແຂນປະກອບການສອນມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ໃຊນື້ ິ ື້ວຫຼມ ລ ບຶກະດານ 2. ຕບົຫຼໃ ຊໄື້ມຟື້າດໂຕະແຮງໆ 3. ຍ ຜື້ ຮື້ ຽນໃຫຖື້ ອຍຫ່າງ 4. ໃຊສື້ອກທັ ່ງຜ ຮື້ ຽນ 5. ຕບົຫວົຜ ຮື້ ຽນແຮງໆ 6. ສັ ່ນສອກຕະຫຼອດເວລາ 7. ຫກັ ສອກຕະຫຼອດເວລາ 8. ໂຍນສິ ່ ງຂອງໃຫຮື້ ຽນຮບັ 9. ໄກວຕັ ່ງໄປມາສະເໝີ 10. ຄ ື້າແອວເມ ່ອບ ່ພ ໃຈ 11. ເກະເກາົສ່ວນຕ່າງຂະນະສອນ 12. ດງຶສິ ື້ນຫຼສ ົ ື້ງເວລາສອນ 13. ທຸບຫວົຕນົ ເອງເມ ່ອບ ່ຖໃ ຈຫຼຄ ດິບ ່ອອກ 14. ຫກັ ນິ ື້ວມຫ ຼິ ື້ນໃຫເື້ກດີສຽງດງັ 15. ມກັຖ ມໄ ປມາຂະນະອະທະບາຍ 16. ເອາົໂປມື້ ໃ ສ່ທີ ່ຂອບໂສງື້ 4.3. ການວາງທ່າທາງ ແລະ ການຊງົຕວົຂະນະສອນ 4.3.1. ພດຶຕກິ າ ຂອງການວາງທ່າທາງ ແລະການຊງົຕວົຂະນະສອນມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ບ ່ວາງຕນີຕາມສະບາຍເກນີໄປຫຼຕ ງຶຄຽດເກນີໄປ 2. ຕນີທງັຂາື້ງຢ່ ຫ່າງກນັພ ສມົ ຄວນ 3. ມຄີວາມເປັນສ່ວນຕວົຂອງຕວົ ເອງ 4.3.2. ພດຶຕກິ າ ທີ ່ບ ່ດຂີອງການວາງທ່າທາງ ແລະ ການຊງົຕວົມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ຕວົ ງ ຫຼງັກົ ່ງ ທອື້ງປ່ ອງ 2. ຢ ນເກງັ ໄຫລ່ອ່ ຽງໄປທາງໃດໜຶ ່ ງ 3. ຢ ນອງີກະດານດ າ ແລະ ຕບ ຕນີ 4. ຢ ນແນມເພດານຫຼນ ອກຫອື້ງຕະຫຼອດເວລາ

54 5. ຢ ນທີ ່ ໂຕະຜ ສື້ ອນປົດເກບີເຂົ ື້າອອກຕະຫຼອດເວລາ 6. ຢ ນໃກໂື້ຕະຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍເກນີໄປຂະນະອະທບິາຍ 7. ນັ ່ງຫຼບັ ເວລາຜ ຮື້ ຽນເຮດັແບບຝຶກຫດັ 8. ນັ ່ງເທງິໂຕະ 9. ນັ ່ງເຂ່ຍຕນ 10. ຈບັ ເນກັ ໄຖໄປມາຂະນະອະທບິາຍ 11. ເຮດັທ່າທາງແບບອ່ອນເພຍ 12. ເຮດັທ່າທາງສະແດງຕນົ ເໝອ ນຜ ຮື້ ຽນເຊັ ່ນ ຄ ື້າແອວ ວທິ ຝີຶກການນາ ໃຊກື້ ລິຍິາ ທ່າທາງ ແລະ ວາຈາ ການຝຶກໃຊວື້າຈາ ແລະ ກລິຍິາທ່າທາງເພ ່ອເສມີ ບຸກຄະລກິກະພາບ ແລະ ສ ່ຄວາມໝາຍມຄີວາມ ສ າ ຄນັ ໃຫຜື້ ຝື້ ຶກປະຕບິດັ ໄດຮື້ ຈື້ກັ ໂຕເອງໄດເື້ຫນັຂ ຄື້ ວນປັບປຸງແກໄື້ຂເຊິ ່ ງຈະຊ່ວຍໃຫສື້າມາດແກໄື້ຂຂ ບື້ກົ ຜ່ ອງໄດື້ ຖກ ຈດຸ ການຝຶກໃຊວື້າຈາກລິຍິ າທ່າທາງຄວນຝຶກກນສະແດງພດຶຕກິ າອອກໃນດາື້ນຕ່າງໆເຊັ ່ນ: ການ ເຄ ່ອນ ໄຫວ ການຍ່າງ ການຊງົຕວົ ການໃຊມື້ ແລະ ແຂນ ການສະແດງສໜີ າື້ ສາຍຕາ ການວາງທ່າທາງ ການໃຊນື້ ື້າ ສຽງ ການແຕ່ງກາຍ. 1. ຝຶກຕນົ ເອງ ໂດຍໃຊແື້ຫວ່ນເປັນຜ ສື້ ອນທີ ່ ໃຊສື້່ອງຄວນເປັນແຫວ່ນໃຫຍ່ສາມາດເບິ ່ ງເຫນັ ໄດື້ໝດົ ທງັຕວົ ເພ ່ອເບິ ່ ງພດຶຕກິ າການສະແດງທ່າທີທ່າທາງ ການໃຊມື້ ການສະແດງສໜີ າື້ ສາຍຕາປະກອບ ການເວົ ື້າ ການຍ ນ ການຍ່ າງ ການແຕ່ ງກາຍຂອງຕົນເອງຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຝື້ ຶກໄດຮື້ ວື້່ າຕົນເອງຄວນປັບປຸງພຶດຕິ ກາ ການສະແດງດາື້ນໃດແດ່ ແລະ ຢ່ າງໃດຈຶ ່ ງເໝາະສມົ . 2. ຝຶກໂດຍມເີພ ່ອນເປັນຜ ສື້ ອນ ຜ ຝື້ ຶກຄວນມຄີວາມກາື້ທີ ່ ຈະສະແດງອອກຢ່ າງສມົ ຈງິຕ ່ ໜາື້ເພ ່ ອນ ແລະ ກາື້ທີ ່ ຈະຮບັ ຟັງຂ ຄື້ ວນປັບປຸງແກໄື້ຂ ເພ ່ ອພດັທະນາຕນົ ເອງໃຫມື້ ບີຸກຄະລກິ ະພາບທີ ່ ເໝາາະສມົ ກບັ ຜ ື້ ສອນຜ ເື້ປັນ ເພ ່ອສມົ ຄວນໃຫຄື້ າຕຊິມົ ຢ່ າງຖກ ຕອື້ງຈງິໃຈເພ ່ອເປັນປະໂຫຍດຂອງເພ ່ອນຢ່ າງແທຈື້ງິ. 3. ຝຶກໂດຍໃຊເື້ທບບນັທກຶ ພາບເປັນຜ ສື້ ອນ ຂະນະທີ ່ ຝຶກການສະແດງອອກ ທາງດາື້ນເວົ ື້າ ການຍ່າງ ການຢ ນ ການໃຊສື້ ໜີ າື້ ທ່າທາງຕ່າງໆ ແລະ ອ ່ນໆ ຈະມກີ ານບນັທກຶ ໄວື້ຫຼງັຈາກນັນື້ ນ າເທບບນັທກຶ ພາບມາ ເປີດເບິ ່ ງຈະໄດເື້ຫນັ ບຸກຄະລກິ ລກັ ສະນະທ່າທາງການສະແດງອອກຂອງຕນົ . ວທິ ະຍາກອນ ຫຼ ອາ ຈານຜ ສອນ ແລະ ເພ ່ອນຜ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນໃນການອອກຄ າແນະນ າເພ ່ອແກໄື້ຂເຮດັ ໃຫສື້ າມາດປັບປຸງບຸກຄະລກິ ຂອງ ຕນົ ໄດ.ື້ ສະຫຸຼບໄດວື້່າ: ທກັ ສະການໃຊວື້ າຈາ ກລິ ຍິ າທ່າທາງນບັ ເປັນສິ ່ ງທີ ່ ສ າຄນັ ຢ່ າງໜຶ ່ ງຂອງຜ ສື້ ອນເພາະ ການທີ ່ ຈະເກດີ ຄວາມພ ໃຈ ບຸກຄະລກິ ະພາບຂອງຜ ສື້ ອນເປັນສິ ່ ງສ າຄນັ ຢ່ າງໜຶ ່ ງ ລວມທງັຄວາມສາມດໃນ

55 ການສ ່ ສານລະຫວ່າງຜ ສື້ ອນກບັ ຜ ຮື້ ຽນ ຈະຊ່ ວຍໃຫບື້ ່ ເບ ່ ອ ແລະ ສນົ ໃຈທີ ່ ຈະຮຽນ ການໃຊວື້ າຈາ ທ່າທາງ ເປັນພດຶ ຕກິ າການສະແດງທີ ່ ສ າຄນັ ຢ່ າງຍິ ່ ງສ າລບັ ຜ ມື້ ອີ າຊບີ ຜ ສື້ ອນຄ: ຜ ອື້ ບົ ຮມົ ສັ ່ງສອນຜ ຮື້ ຽນເຊິ ່ ງຈ າເປັນ ຕອື້ງໃຊກື້ ານອະທບິ າຍ ການສະແດງທາງສໜີ າື້ທ່າທາງ ປະກອບການເວົ ື້າ ດັ ່ງນັນື້ ຜ ສື້ ອນທີ ່ມທີ ກັ ສະໃນ ການ ໃຊກື້ ລິຍິາທ່າທາງຈະມຄີວາມສາມາດໃນວທິ ກີ ານເວົ ື້າການໃຊນື້ ື້າສຽງໃຊຈື້ງັຫວະປະກອບກລິຍິ າທ່າທາງ ກຈ ະ ສາມາດໃນວທິ ກີ ານເວົ ື້າ ການໃຊສື້ ຽງ ໃຊຈື້ງັຫວະ ປະກອບທ່າທາງ ຊວນໃຫສື້ ນົ ໃຈ ສ ່ຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ໄດຊື້ ດັ ເຈນ ເໝາະສມົ ແລະ ເໝາະ ກບັ ບຸກຄະລກິ ະພາບຂອງຄ ສອນ ຖາື້ມທີ ກັ ສະການໃຊື້ກລິຍິ າ ວາຈາ ທ່າທາງ ຈະກ ່ ໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດຕ ່ການຮຽນການສອນເປັນຢ່ າງດ.ີ

56 ການກະຕ ຸ ນ ື້ ຄວາມສນ ົໃຈ

57 ການກະຕຸນື້ ຄວາມສນົ ໃຈ ໃນການຈດັຂະບວນການຮຽນການສອນໃຫມື້ ປີະສດິທຜິນົ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງສາື້ງບນັຍາກາດໄຝ່ ຮ ໄື້ຝ່ ຮຽນ ກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນກະຕລ ລ ົນື້ ໃນການຮຽນ ສນົ ໃຈໃນບດົຮຽນຢ່ ຕະຫຼອດເວລາ ການປະພດຶຂອງຜ ສື້ ອນ ການ ດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈເປັນການກະຕຸນື້ ໃຫເື້ກດີຄວາມເອາົໃຈໃສ່ການຮຽນ ແລະ ຕດິຕາມກດິຈະກ າການຮຽນ ການສອນຕະຫຼອດ ນອກຈາກການນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົ ຮຽນທີ ່ ດແີລວື້ ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີ ຄວາມພອື້ມທີ ່ ຈະຮຽນຮ ບື້ ດົຮຽນນັນື້ ຊ່ ວຍໃຫມື້ ຄີວາມສນົ ໃຈໃນບດົຮຽນຢ່ າງສະໝ ່າສະເໝເີກດີຄວາມເຂົ ື້າ ໃຈ ໃນບດົຮຽນຢ່ າງແທຈື້ງິ ແລະ ມເີຈດຕະນະຄະຕທິ ີ ່ດຕີ ່ການຮຽນ ຮ ສື້ກຶ ຜ່ ອນຄາຍ ຄວາມຄຽດ ຕ ່ນຕວົ ໃນ ການຮຽນຕະຫຼອດເວລາການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈສາມາດເຮດັ ໄດທື້ ຸກຂັນື້ ຕອນຂອງການສອນເຊິ ່ ງຄວນ ຈະເຮດັ ເປັນໄລຍະໂດຍສະເພາະເດກັ ນອື້ຍເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີອາລມົ ຮ່ວມທີ ່ ຈະຄດິ ແລະ ປະຕບິດັກດິຈະກ າ ຕ່າງໆຢ່ າງເຕມັ ໃຈ ແລະ ມຄີວາມສຸກ ເປັນການຊ່ ວຍສາື້ງບນັ ຍາກາດແຫ່ງການຮຽນຮ ໃື້ຫເື້ກດີຂຶ ື້ນໃນຫອື້ງ ຮຽນນັນື້ໆ. 1. ຄວາມໝາຍຂອງການກະຕຸນື້ຄວາມສນົ ໃຈ ມຜີ ໃື້ຫຄື້ວາມໝາຍຂອງການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈໄວດື້ ັ ່ງນີ ື້ : ເອກະມນົ ວງົສະບຸດ (2558,ໜາື້ 1) ໄດກື້່າວວ່າ: ການກະຕຸນື້ ຄວາມສນົ ໃຈໝາຍເຖິງຄວາມສາ ມາດກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມຢາກຮ ື້ຢາກເຫນັ ສນົ ໃຈທີ ່ ຈະຮຽນ ຫຼ ຕດິ ຕາມການຮຽນການສອນ ຢ່ ຕະຫຼອດເວລາ ທກັ ສະການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຈຶ ່ ງຈາ ເປັນ ແລະ ສ າຄນັສ າລບັຜ ສື້ ອນໃນສິ ່ ງທີ ່ ຈະປັບປຸງ ວທິ ີ ການສອນຂອງຕນົ ໃຫດື້ ີຂຶ ື້ນຄ ຊ່ ວຍໃຫບື້ ່ ເບ ່ ອໃນການຮຽນມຄີ ວາມກະຕ ລລ ົນື້ ໃນການຮຽນຕະຫຼອດເວ ລາ ດັ ່ງນັນື້ ໃນຊ່ ວງເວລາຂອງການສອນ ຄວນພະຍາຍາມໃຊເື້ຕກັ ນກິ ຕ່າງໆມາກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສນົ ໃຈຕະ ຫຼອດເວລາຄຕ ັ ື້ງແຕ່ເລີ ່ມຕົນື້ຈນົສິ ື້ນສຸດການສອນ. ພານໄຊ ເກສະຖາ (2555,ໜາື້ 32-33) ສະຫຸຼບວ່າ: ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມ ກະຕລ ລ ົນື້ ຫຼພ ອື້ ມທີ ່ ຈະຮຽນ ແລະ ຕດິຕາມ ແລະ ຕດິຕາມເນ ື້ອໃນຕະຫຼອດເວລາຂອງການຈດັກດິ ຈະກ າ ເພ ່ ອຈະໄດຮື້ ບັ ປະສບົການຕ່າງໆຄບົຖວື້ ນຕ ່ ເນ ່ອງ ແລະ ເຂົ ື້າໃຈໃນບດົ ຮຽນຕະຫຼອດຈນົ ເຈດຕະນາທີ ່ ດຕີ ່ ຜ ື້ ສອນ ແລະ ບດົຮຽນໂດຍສະເພາະການຈດັກດິຈະກາ ແນະນາ ໃນຫອື້ງຮຽນຈາ ເປັນທີ ່ ຜ ສື້ ອນແນະນາ ຈະ ຕອື້ງ ໃຊທື້ ກັ ສະການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈເພາະເປັນຄາບເວລາທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນໃຫຄື້ ວາມສ າຄນັນອື້ ອຍກວ່າວຊິ າການອຶ ່ນໆ ເຊັ ່ນ: ເພງ ເກມ ນທິ ານ ຄ າຖາມ ແລະ ທ່າທາງຜ ສື້ ອນ ແນະນ າໃຫເື້ປັນທີ ່ ສນົ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງສະ ໝ ່າສະ ເໜ.ີ

58 ດາລະກາ ວນັນະວະນດິ (2549, 281) ກ່າວວ່າ: ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈເປັນວທິ ທີ ີ ່ ຈະຊ່ ວຍໃຫື້ ການສອນປະສບົຜນົ ສ າເລດັ ໄດໂື້ດຍສະເພາະຜ ຮື້ ຽນທີ ່ມຄີວາມສນົ ໃຈໄລຍະສັນື້ຈາ ເປັນຕອື້ງໃຊເື້ຕກັ ນກິການ ດງຶດ ດຄວາມສນົ ດວື້ ຍວທິ ຕີ່າງໆເຊັ ່ນ: ເພງ ເກມ ນທິ ານ ຄ າຖາມ ແລະ ອຶ ່ ນໆ. ເພ ່ ອດງຶຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜ ື້ ຮຽນ ກບັມາ ແລະ ເພ ່ອຈງ ໃຈໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມມ່ວນຊ ່ນພ ໃຈໃນ ການ ຮຽນໄດຕື້ ະຫຼອດເວລາທີ ່ຮຽນ. ສລິ ມິ ງົຄນົ ເທບເລນ (2545,ໜາື້ 59) ໄດໃື້ຫຄື້ ວາມໝາຍວ່າ: ໝາຍເຖິງການກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ເກດີຄວາມສນົ ໃຈໃນການຮຽນບ ່ ເບ ່ ອໃນການຮຽນໂດຍສະເພາະຜ ຮື້ ຽນຊັນື້ ປະຖມົ ສກຶ ສາຈະມຊີ່ ວງຄວາມ ສນົ ໃຈສັນື້ຜ ສື້ ອນຕອື້ງໃຊເື້ຕກັ ນກິຕ່າງໆມາກະຕຸນື້ ແລະ ຄວບຄຸມຄວາມສນົ ໃຈໃຫຢື້່ ກບັບດົຮຽນ ການດງຶດ ດ ຄວາມສນົ ໃຈຄເ ຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມກະຕລ ລ ົນື້ ຫຼ ພອື້ມທີ ່ ຈະຮຽນໂດຍການປ່ ຽນເຕກັ ນກິການສອນ ຫຼ ກດິຈະກາ ໄປໃນລກັ ສະນະເພ ່ອດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈໃນແຕ່ລະຂັນື້ຕອນຂອງການສອນ. ສະຫຸຼບ ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ໝາຍເຖງິ ຄວາມສາມດໃນການກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມສນ ົ ໃຈຈະຮຽນ ແລະ ຕດິຕາມກດິຈະກ າໂດຍຕະຫຼອດມກີ ານປັບວທິ ກີ ານສອນ ເພ ່ອໃຫບື້ ່ ເກດີຄວາມເບ ່ອໜ່າຍ ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈເປັນລກັ ສະນະການສອນທີ ່ ຄວາມສ ຄນັ ຕ ່ ການສອນຂອງຜ ສື້ ອນເປັນຢ່ າງຍິ ່ ງເພາະ ສາມາດດງຶຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຄວາມໃສ່ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນ ທງັເປັນການກະຕຸນື້ ໃຫມື້ ເີຈດຕະນາທີ ່ ດຕີ ່ການຮຽນ ດວື້ ຍການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈເປັນທກັ ສະນະທີ ່ ຜ ສື້ ອນໃຊຄື້ ວບຄ ກນັ ໄປກບັລກັ ສະນກການສອນການໃຊຄື້ າ ຖາມ ແລະ ການເສມີ ແຮງເພາະຖາື້ຜ ສື້ ອນຖາມຜ ຮື້ ຽນແຕ່ ຕອບບ ່ ໄດຜື້ ສື້ ອນຕອື້ງໃຊກື້ ານເສມີ ແຮງ ຫຼ ດງຶດ ດ ຄວາມສນົ ໃຈປະເພດໃດໜຶ ່ ງ ເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໃຊເື້ແ້ັນແນວທາງໃນການຄດິຈນົສາມາດຕອບຄ າຖາມຂອງຄ ໄດປື້ ະໂຫຍດຂອງການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ. ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຊ່ ວຍໃຫກື້ ານຮຽນການສອນປະສບົ ຜນົ ສ າເລດັ ເປັນຢ່ າງດີແລະ ມປີະສດິ ທພິ າບ ພອື້ງທງັເຮດັ ໃຫຜື້ ນົສ າເລດັທາງການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນສ ງດວື້ຍ ມຄີ: 1. ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມພອື້ມທີ ່ຈະຮຽນ 2. ສນົ ໃຈໃນບດົ ຮຽນຢ່ າງສະໝ ່ າສະເໝີຕະຫຼອດເວລາ ຊົ ່ ວໂມງຮຽນ ເຊິ ່ ງຈະມຜີ ົນເຮດັ ໃຫື້ ເຂົ ື້າໃຈບດົຮຽນ ຢ່ າງຊດັ ເຈນ 3. ເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນບດົຮຽນຢ່ າງຈະແຈງື້ ແລະ ມເີຈດຕະນາທີ ່ດຕີ ່ການຮຽນ 4. ຊ່ວຍໃຫຜື້ ສື້ ອນສອນໄດຢື້່ າງໜາື້ສນົ ໃຈ ແລະ ມຜີນົດຂີ ຶ ື້ນ 5. ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຜື້່ ອນຄາຍຄວາມຄຽດ ແລະຕ ່ນຕວົຂຶ ື້ນຈາກຄວາມຮ ສື້ກຶ ເສຍີເມນີ 6. ຊ່ວຍສາື້ງບນັຍາກາດໃນຊັນື້ຮຽນໃຫເື້ປັນບນັຍາກາດຂອງການຮຽນຮ ື້

59 2. ອງົປະກອບຂອງການກະຕຸນື້ຄວາມສນົ ໃຈ ອງົປະກອບຂອງການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈແບ່ງຕາມພດຶຕກິ າ ຂອງຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນ ມຄີ: 1. ການປ່ ຽນລລີາໃນການເວົ ື້າຂອງຜ ສື້ ອນໄດແື້ກ່ ການປ່ ຽນວທິ ເີວົ ື້າດວື້ ຍຈງັຫວະໄວຊາື້ ສ ງຕ ່າ ໜັ ກເບາົ ເນັນື້ວະລີຫຼ ຢຸດເວົ ື້າຊົ ່ວໄລຍະໜຶ ່ ງ. 2. ການເຄ ່ ອນທີ ່ ຂອງຜ ສື້ ອນໄດແື້ກ່ ການຂຫຍບັ ຕວົ ການຍ່າງຈາກທີ ່ ໜຶ ່ ງໄປອກີ ບ່ ອນໜຶ ່ ງໃນຂະ ນະກາ ລງັສອນຢ່ າງມຈີດຸ ໝາຍ. 3. ການໃຊທື້່າທາງຂອງຜ ສື້ ອນໄດແື້ ກ່ ການສະແດງດວື້ ຍມ ຕວົ ຫຼຫ ວົ ເພ ່ ອປະກອບຄ າເວົ ື້າໃຫື້ ເຫນັຄວາມສ າຄນັ ໃຫເື້ຂົ ື້າໃຈອາລມົ ຫຼບ ອກຮ ບຮ່າງ ຂະໜາດ ແລະ ອ ່ນໆ. 4. ການປ່ ຽນປະສາດສ າຜດັ ເປັນວທິ ກີ ານປ່ ຽນປະສາດການຮບັ ຮ ຂື້ ອງຜ ຮື້ ຽນເຊັ ່ນ: ໃຫຟື້ ັງເປັນ ໃຫເື້ບິ ່ ງ ຈາກໃຫອື້່ານເປັນໃຫຂື້ ຽນ ຈາກອະພປິາຍເປັນລງົມເ ຮດັ ຫຼ ຈາກໃຫເື້ບິ ່ ງກະດານ ເປັນ ເບິ ່ ງພາບພະຍນົ ເຊິ ່ ງຈະຕອື້ງເບິ ່ ງແຕກຕ່າງກນັ . 5. ການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຄ ່ ອນທີ ່ ໄດແື້ກ່ການຈດັກດິຈະກ າໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປະຕບິ ດັ ເຊັ ່ ນ: ທດົ ລອງຫຼິ ື້ນລະ ຄອນ ຮອື້ງເພງ ໄປຫາຂ ມື້ ນຈາກຈດຸ ທີ ່ກາ ນດົໃຫກື້ ານເຮດັວຽກ່ ຸມ. 6. ການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມເວົ ື້າ ການເປີດໂອກາດໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເວົ ື້າ ຖາມ ແລະ ຕອບຄ າຖາມ ອອກຄວາມຄດິເຫນັສະເໜແີນະ. 3. ການນ າໃຊກື້ ານກະຕຸນື້ຄວາມສນົ ໃຈ ການກະຕຸນື້ ຄວາມສນົ ໃຈຈະກ ່ ໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດຢ່ າງແທຈື້ງິຖາື້ຜ ສື້ ອນມຄີວາມສາມາດໃນການດງຶ ດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ຜ ຮື້ ຽນໄດຖື້ ກ ຕອື້ງເໝາະກບັ ໂອກາດ ແລະ ໄວຂອງຜ ຮື້ ຽນການໃຊທື້ ກັ ສະດງຶດ ດຄວາມ ສນົ ໃຈ ຄວນຄ ານງຶດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຄວນເລອ ກໃຊຫື້ ຼາຍວທິ ໂີດຍເລອ ກໃຫເື້ໝາະກບັບດົ ຮຽນ ແລະ ກດິຈະກ າ ເວລາ ແລະ ສະ ຖານທີ ່ . 2. ຄວນມບີຸກຄະລກິທ່າທາງກະຕລ ລ ົນື້ ກະຊບັກະເສງັ ມຊີວີດິຊວີາ ລະເລງີ ແລະ ມອີາລມົ ຂນັ ໃນຂະນະເຮດັກດິຈະກາ ເພາະຈະດງຶດ ດຄວາສນົ ໃຈຜ ຮື້ ຽນໄດດື້.ີ 3. ຄວນພະຍາຍາມ ແລະຕັ ື້ງໃຈ ມຄີວາມມຸ່ງໝັນື້ ໃນການສອນ ແລະ ກດິຈະກ າ ໃຫບື້ ນັ ບນັ ລຸ ເປົ ື້າໝາຍດວື້ ຍຄວາມປາດຖະໜາດຕີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງຈງິໃຈເຮດັ ໃຫເື້ຂາົຮບັ ຮ ດື້ ງຶດ ດຄວາມ ສນົ ໃຈ ໄດດື້ ີແລະ ເຫນັຄຸນຄ່າຂອງການຮຽນຮ .ື້

60 4. ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຄວນເຮດັ ໄດທື້ ນັທທີ ນັ ໃດເມ ່ອເຫນັວ່ານກັ ຮຽນເລີ ່ມເບ ່ອເສຍີເມຍີ ບ ່ ສນົ ໃຈຟັງຫຼຮ ່ວມກດິຈະກາ . 5. ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຄວນເຮດັ ຕະຫຼອດເວລາເປັນໄລຍະທງັໃນເວລານ າເຂົ ື້າສ່ ບດົ ຮຽນ ເວລາດ າເນນີກດິຈະກ າ ແລະ ສະຫຸຼບກດິຈະກ າມກີ ານປ່ ຽນແປງວທິ ກີ ານດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ບ ່ ຊ ື້າຊາກເຊັ ່ນ: ຈາກການອະທບິາຍ ເປັນການອະພປິາຍ ຫຼ ເລົ ່າເລ ່ອງ ຈາກການປ່ ຽນທ່າທາງ ແລະ ວທິ ກີ ານເວົ ື້າຜ ສື້ ອນ. 6. ຄວນມກີ ານປະເມນີຜນົການໃຊທື້ ກັ ສະການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ເພ ່ອປັບປຸງແກໄື້ຂໃນຂັນື້ ຕ ່ ໄປ. 7. ການກຽມພອື້ງຂອງຜ ສື້ ອນຖາື້ຜ ສື້ ອນໄດກື້ ະກຽມເພງ ກະກຽມເກມ ກະກຽມຄ າຖາມ ກະ ກຽມເລ ່ອງສັນື້ ຫຼ ນທິ ານ ແລະ ອ ່ນໆ ເພ ່ອນ າມາໃຊໃື້ນຍາມທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຕງຶຄຽດ ຫຼ ເບ ່ອໜ່າຍ ຈະນ າສີ ່ ງເຫຼົ ່າ ນີ ື້ ມານາ ໃຊໄື້ດທື້ ນັທ.ີ 8. ກດິ ຈະກ າທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງໃຫເື້ດກັ ປ່ ຽນຈາກເດີມຕອື້ ງສອດຄ່ ອງກບັ ເນ ື້ອໃນສາລະຂອງບດົ ຮຽນ. 9. ການປ່ ຽນກດິຈະກາ ການຮຽນການສອນຕອື້ງເປັນໄປຢ່ າງຕ ່ ເນ ່ອງບ ່ ເຮດັ ໃຫບື້ດົຮຽນສະຫງດັ 4. ຫຼກັ ການໃນການກະຕຸນື້ຄວາມສນົ ໃຈ ການຝຶກການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈມຫີ ຼກັ ການໂດຍພຈິາລະນາຈາກສິ ່ ງຕ່າງໆຄ: (ດາລະກາ ວນັນະ ວະ ນດິ, 2549:285-286) 1. ການເຄ ່ອນໄຫວຂະນະເຮດັການສອນຜ ສື້ ອນຄວນຝຶກທີ ່ ຈະບ ່ ນັ ່ງຫຼຢ ນຢ່ ບ່ ອນດຽວເພາະການ ເຮດັ ຢ່ າງນັນື້ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕອື້ງເຜັ ່ ນໄປທີ ່ ຈດຸ ດຽວໂດຍຕະຫຼອດ ແລະ ຍ່ ອມກ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມເບ ່ອໜ່າຍໄດື້ ໂດຍງ່າຍດາຍ. 2. ການໃຊທື້່າທາງປະກອບການສອນ ຜ ສື້ ອນຄວນຝຶກໃຊທື້່າທາງ ຫວົ ແຂນ ມ ຫຼ ການສະ ແດງອອກຂອງສໜີ າື້ເປັນການສ ່ຄວາມໝາຍແທນການເວົ ື້າເພາະການຝຶກຢ່ າງນີ ື້ຈະຊ່ ວຍໃຫມື້ ຄີວາມສາມາດ ໃນການສ ່ ຄວາມໝາຍໂດຍການໃຊທື້່າທາງ ແລະ ອະໄວຍະວະຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ ປະກອບການອະທບິ າຍ ໄດດື້ ີແລະ ຄ່ ອງແຄວື້ ນອກຈາກນີ ື້ສາມາດຊ່ ວຍລດົປະລມິ ານການເວົ ື້າຂອງຜ ສື້ ອນລງົດວື້ ຍການໃຊທື້່າທາງ ຂອງຜ ສື້ ອນຄວນເກດີຂຶ ື້ນຢ່ າງມເີຈດຕະນາທີ ່ ຈະໃຫຄື້ ວາມໝາຍແກ່ຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ເຮດັ ໃຫຄື້ ວາມກມົ ກນ ໃນ ການດ າເນນີການສອນບ ່ ແມ່ ນໃນລກັ ສະນະຊ ື້າໆອນັ ເກດີຈາກຄວາມເຄຍີຊນິ ຫຼ ຄວາມປະໝາດ ຫຼ ຫວັ ່ ນ ໄຫວ ເຊັ ່ນ: ສັ ່ນມ ສັ ່ນຂາ ແລະ ອ ່ນໆ. 3. ການໃຊຖື້ ອື້ ຍຄ າ ແລະສຽງ ຜ ສື້ ອນທີ ່ ເວົ ື້າໂດຍມຄີ າປະກອບທີ ່ ບ ່ມຄີວາມໝາຍຫຼາຍເກນີໄປ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມໄດໂື້ດຍງ່າຍ ດັ ່ງນັນື້ ຈຶ ່ ງຄວນຝຶກການໃຊຖື້ ອື້ ຍຄ າ ແລະ ສຽງທີ ່ ໃຫຄື້ ວາມໝາຍ ຊດັ ເຈນຫຼເ ຮດັ ໃຫເື້ກດີຈນິຕະນາການມຄີ າປະກອບທີ ່ໜາື້ສນົ ໃຈ ແລະ ມສີຽງສ ງຕ ່າທີ ່ຊວນໃຫຟື້ ັງ.

61 4. ການເນັນື້ຈດຸ ສ າຄນັ ໃນກ ລະນທີ ີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວ່າມສນົ ໃຈ ແລະ ເອາົໃຈ ໃສ່ ໃນຈດຸ ສ າຄນັຂອງເລ ່ອງຈະສາມາດບນັລຸຈດຸ ປະສງົໄດໂື້ດຍການຝຶກການເນັນື້ຄ າເວົ ື້າ ສ ານຽງ ຈງັຫວະ ແລະ ການໃຊທື້່າທາງປະກອບຮ່ວມກນັ . 5. ການເວັນື້ ໄລຍະເວລາການເວົ ື້າຫຼກ ານສະແດງຈະຊ ານານໃນການທີ ່ ຈະຮ ວື້່າຕນົຄວນຈະຢຸດນິ ື້ ງ ເພ ່ອໃຫຄື້ວາມສນົ ໃຈໃນໝ່ຜ ຟື້ ັງ ຜ ສື້ ອນກເ ຊັ ່ນກນັຄວນໃຊວື້ທິ ນີ ີ ື້ໃນການສອນຫາກຜ ສື້ ອນຮ ຈື້ກັຈງັຫວະ ໃນ ການເວັນື້ ໄລຍະເວລາຈະຊ່ ວຍກ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມສນົ ໃຈການເວັນື້ ນັນື້ ຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມເີວລາລວບລວມ ຄວາມຄດິ ແລະ ຕ ່ ໂຍງຂະຫຍາຍຄວາມຄດິໄດຫື້ ຼາຍຂ ື້ນ. 6. ການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຫຼມ ສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການຮຽນລະຫວ່າງກນັ ບາງເທ ່ ອຜ ື້ ສອນເວົ ື້າຢ່ ຄນົດຽວຕະຫຼອດເວລາເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມເບ ່ອການຝຶກໃຫເື້ກດີການສະແດງຄວາມເຫນັຫຼມ ສີ່ວນ ໃນການຮຽຕ ່ກນັ ໃນຫຼາຍໆທາງນັນື້ຈະຊ່ ວຍໃຫເື້ຫນັ ແນວທາງຕ່າງໆໃນການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຜ ຮື້ ຽນໄດດື້ ີ ຂຶ ື້ນ ແລະ ເພ ່ ອໃຫເື້ກດີຜນົ ດັ ່ງກ່າວໃນການສອນແບບຈລຸ ະພາກສາມາດຝຶກໃຫເື້ກດີການຮຽນລະຫວ່າງກນັ ໄດສື້າມທາງດັ ່ງນີ ື້ ື້ : 6.1.ຜ ສື້ ອນ ຜ ຮື້ ຽນທງັກ່ ຸມຜ ສື້ ອນເປັນຜ ເື້ວົ ື້າ ຫຼ ຖາມຜ ຮື້ ຽທງັໝດົບ ່ ເນັນື້ສະເພາະບຸກຄນົ 6.2. ຜ ສື້ ອນ-ຜ ຮື້ ຽນແຕ່ລະຄນົຜ ສື້ ອນເວົ ື້າຫຼເ ຈາະຈງົໄປໃນຜ ຮື້ ຽນຄນົ ໃດໜຶ ່ ງ 6.3. ຜ ຮື້ ຽນ-ຜ ຮື້ ຽນຜ ສື້ ອນອາດຈະເຊ ່ ອມໂຍງຄ າຕອບ-ຄ າຖາມຂອງຜ ຮື້ ຽນຄນົ ໜຶ ່ ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ຄນົອຶ ່ນຄດິຫຼຕ ອບຂະຫຍາຍຄວາມໂດຍຜ ສື້ ອນພະຍາຍາມທີ ່ຈະບ ່ ເຂົ ື້າໄປແຊກຄວາມຄດິ ເຫນັແຕ່ ຈະເປັນຜ ນື້ າ ໃຫເື້ກດີການອະພປິ າຍລະຫວ່າຜ ຮື້ ຽດວື້ ຍກນັ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມກາື້ ແລະ ມອີດິສະຫຼະທີ ່ ຈະເວົ ື້າ ສະ ແດງອອກຢ່ າງເຕມັ ທີ ່ ເທົ ່ານັນື້. 7. ການປ່ ຽນວທິ ກີ ານໂດຍການໃຊສື້ ່ການສອນ ຈດຸ ມຸ່ງໝາຍກ ຄໃ ຫຜື້ ຮື້ ຽນໃຊປື້ ະສາດສ າຜດັ ໃນ ການຮບັ ຮ ຫື້ ຼາຍໆຢ່ າງເພ ່ ອບ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມເບ ່ ອນ່າຍ ແລະ ໃຫຄື້ ວາມສນົ ໃຈ ສະນັນື້ ຄ ຈຶ ່ ງຄວນມກີ ານປ່ ຽນ ວທິ ກີ ານສອນຫຼາຍໆແບບເຊັ ່ນ: ຈາກການເວົ ື້າມາໃຊອືຸ້ປະກອນເຊິ ່ ງຈະປ່ ຽນໃຫນື້ ກັ ຮຽນຟັງມາສງັເກດ ເມ ່ອ ປະຕບິ ດັ ປ່ ຽນຕ າແໜ່ງບ່ ອນນັ ່ງຮອື້ ງເພງ ທ າທ່າທາງປະກອບເພງເປັນຕົນື້ ການປ່ ຽນເຊັ ່ ນ: ນີ ື້ຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ື້ ຮຽນເກດີຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຮຽນຮ ຫື້ ຼາຍຂຶ ື້ນ. ສະຫຸຼບວ່າ: ການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ເປັນທກັ ສະການປ່ ຽນແປງກດິຈະກ າການຮຽນການສອນເພ ່ອ ດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຈາກຜ ຮື້ ຽນເຊິ ່ ງການຈະດງຶດ ດໄດພື້ ຽງໃດນັນື້ ຜ ສື້ ອນຈະຕອື້ ງສະແດງພດຶ ຕກິ າຕາມອງົ ປະກອບຂອງການດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ການເຄ ່ ອນທີ ່ ຂອງຜ ສື້ ອນຢ່ າງມຄີວາມໝາຍ ການໃຊທື້່າທາງ ການ ປ່ ຽນ ລລີາໃນການເວົ ື້າ ການປ່ ຽນແປງປະສາດສ າຜດັ ການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ວນຮ່ວມ ແລະ ການໃຊຜື້ ຮື້ ຽນເຄ ່ອນ ທີ ່ ການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ ການສະແດງທ່າທາງ ການຮອື້ງເພງ ການເລົ ່າເລ ່ອງສັນື້ ການຕັ ື້ງບນັຫາ ການ ສະແດງບດົບາດ ການຫຼິ ື້ນເກມຕ່າງໆ ການສາທດິ ການສກຶ ສານອກຫອື້ງຮຽນ ການນ າໃຊເື້ຫດການປັດຈບຸ ນັ ການດງຶດຸດຄວາມສນົ ໃຈຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດແກ່ຜ ຮື້ ຽນຢ່ າແທຈື້ງິ ຖາື້ຜ ສື້ ອນມຄີວາມສາມາດໃນການ

62 ດງຶດ ດໃຫເື້ຂົ ື້າໃຈ ແລະ ເໝາະສມົ ສອດຄ່ ອງກບັ ຜນົ ການວໄິຈຂອງ (ພງົພດັ ລນິ ພຸດວດັ ທະນະ 2559 ) ‘ເລ ່ ອງການບ ລະນາການທກັ ສະ ແລະ ເຕກັ ນກິ ການສອນເພ ່ ອພດັທະນາສ າພດັທາງການຮຽນລາຍວຊິ າການ ຈດັການຮຽນ ແລະ ສິ ່ ງແວດລອື້ມການຮຽນຮ ຂື້ອງນກັ ສກຶ ສາປີທີ3 ຄະນະສກຶ ສາສາດມະຫາວທິ ະຍາໄລ ລາດ ຊະພດັບຸລລີ າ’. ຜນົການວໄິຈພບົວ່າ: ເມ ່ອຜ ສື້ ອນນ າສ ່ວດັທະນາຫຼເ ທກັ ໂນໂລຢີມານາໃຊໃື້ນກດິຈະກ າ ການ ຮຽນການສອນເຊັ ່ນ: ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄົນື້ຫາຂ ມື້ ນ ຫຼ ເຮດັແບບຝຶກຫດັ ໂດຍໃຊສື້ ະມາສໂຟນສາມາດກະຕຸນື້ ດງຶດ ດ ຄວາມສນົ ໃຈໃຫສື້ນົ ໃຈໄດຫຼາຍຂຶ ື້ນ ແລະ ກະຕລ ລ ົນື້ເຂົ ື້າຮ່ວມກດິຈະກາ ໃນຊັນື້ຮຽນຫຼາຍຂຶ ື້ນ.

63 ການເສມ ີ ແຮງ

64 ການເສມີ ແຮງ ການຮຽນການສອນສິ ່ ງທີ ່ ຜ ສື້ ອນຄວນນກຶ ເຖງິເປັນຢ່ າງຍິ ່ ງຄກ ານຮຽນຮ ຈື້ ະເກດີຜນົ ໄດນື້ ັນື້ການເສມີ ແຮງຈງ ໃຈໃນການຮຽນມສີ່ ວນສ າຄນັ ທກັ ສະການເສມີ ແຮງ ໝາຍເຖງິ ຄວາມສາມາດໃນການໃຊວື້ ທິ ກີ ານ ເພ ່ ອຊ່ ວຍເພີ ່ ມຄວາມໝັນື້ ໃຈຄວາມກາື້ສະແດງອອກໃນການມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນກດິຈະກ າການຮຽນຮ ຂື້ ອງຜ ື້ ຮຽນໂດຍອາດເປັນການໃຫລື້າງວນັ ຫຼ ຊມົ ເຊຍີ ຫຼງັຈາກທີ ່ບຸກຄນົປະພດຶ ຫຼ ມພີດຶຕກິ າ ຕ່າງໆ ທີ ່ ເຮາົຕອື້ງ ການ ການຮຽນຮ ຈື້ ະເກດີຂຶ ື້ນໄດຖື້ າື້ບຸກຄນົມຄີວາມຮ ື້ປະສບົຜນົ ສ າເລດັ ເກດີຄວາມພ ມໃຈ ດັ ່ງນັນື້ ຜ ສື້ ອນ ຄວນ ພະຍາຍາມສາື້ງຄວາມຮ ສື້ ກຶ ປະສບົ ຄວາມສ າເລດັ ໃຫເື້ກດີ ຂຶ ື້ນໃນຕວົ ຜ ຮື້ ຽນຖາື້ຜ ຮື້ ຽນສະແດງພດຶ ຕກິ າທີ ່ ເພິ ່ ງປາຖະໜາຜ ສື້ ອນກ ຄວນຈະເຮດັ ການເສມີ ກ າລງັໃຈແກ່ ຜ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ໂື້ດຍທນັທທີ ຸກຄັ ື້ງເຊິ ່ ງຕາມຫຼກັ ຈດິວິ ທະຍາແລວື້ ການເຮດັ ເຊັ ່ນນີ ື້ຈະມຜີນົ ເຮດັ ໃຫເື້ກດີພດຶຕກິ າທີ ່ ປາດຖະໜາຊ ື້າໆເລ ື້ອຍໆຈນົກາຍເປັນນໄິສ ວທິ ີ ການຜ ສື້ ອນຈະນ າມາໃຊມື້ ຫີ ຼາຍວທິ ດີວື້ ຍກນັ ເຊັ ່ນ: ການສະແດງທ່າທາງຍອມຮບັ ການກ່າວຄ າຊມົ ເຊຍີ ໂດຍ ກງົ ການຍິມື້ ສະແດງສໜີ າື້ພ ໃຈ ການຫງກຶຫວົ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຫນັຄວາມກາື້ວໜາື້ຂອງຕນົ ເອງ ການໃຫລື້າງ ວນັ ການເປີດໂອກາດໃຫສື້ ະແດງຄວາມຄດິ ແລະ ການຊ່ວຍເສມີ ໃນສິ ່ ງທີ ່ກະທ າຢ່ ໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງຫຼາຍຍິ ່ ງຂຶ ື້ນ ຜ ສື້ ອນ ຄວນນ າການເສີມກ າລັງໃຈ ຫຼ ການເສີມແຮງມາໃຊຢື້່ າງເໝາະສົມໃນການຮຽນການສອນໂດຍພິຈາ ລະນາເລອ ກໃຊໃື້ຫເື້ໝາະສມົ ກບັສະຖານະການ ແລະ ໄວຂອງຜ ຮື້ ຽນລວມທງັພະຍາຍາມຫຼກີ ເລ ່ອງການໃຫື້ ກ າລງັໃຈທີ ່ ເປັນສິ ່ ງຂອງເພາະຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມຊນິ ເຄຍີກບັ ການຮບັ ຂອງລາງວນັຖາື້ບ ່ ໄດເື້ມ ່ອໃດ ອາດ ເຮດັ ໃຫບື້ ່ຍອມກະທ າພດຶຕກິ າ ເຊັ ່ນນັນື້. ຄວາມໝາຍຂອງການເສມີ ເເຮງ ການເສມີ ແຮງເປັນຄວາມພະຍາຍາມຂອງຜ ສື້ ອນທີ ່ ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທີ ່ ຂາດຄວາມໝັນື້ ໃຈໃນຕນົ ເອງໃຫເື້ກດີຄວາມເຊ ່ອໝັນື້ ຄວາມກາື້ທີ ່ ຈະຕອບຄ າຖາມ ກາື້ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ ຫຼ ເຂົ ື້າຮ່ ວມກດິຈະກ າ ການຮຽນການສອນທີ ່ກາ ລງັດ າເນນີໃນຊັນື້ຮຽນ ແລະ ເປັນຄວາມພະຍາຍາມທີ ່ ຈະຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີກາ ລງັ ໃຈທີ ່ຈະຄົນື້ຄວາື້ ແລະ ຮຽນຮ ຢື້່ ສະເໝີມຜີ ໃື້ຫຄື້ວາມໝາຍຂອງການເສມີ ແຮງໄວດື້ ັ ່ງນີ ື້ : ມານບົ ພຸ່ມຈດິ (2554:1) ກ່າວວ່າ: ການເສມີ ແຮງໝາຍເຖງິການເຮດັ ໃຫພື້ ດຶ ຕກິ າເກດີຄວາມເພິ ່ ງ ພ ໃຈ ເມ ່ອເຮດັ ພດຶ ຕກິ າໃດໜຶ ່ ງແລວື້ ເພ ່ ອໃຫເື້ຮດັ ພດຶ ຕກິ ານັນື້ ຊ ື້າອກີ ເຊັ ່ນ: ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ຄ ໃຫລື້ າງ ວນັ (ຜ ຮື້ ຽນພ ໃຈ) ຈະຕອບອກີ ຫາກຄ ຖາມຄັ ື້ງຕ ່ ໄປ ການເຮດັ ໃຫພື້ ດຶ ຕກິ າເກດີຄວາມພ ໃຈໄດໂື້ດຍໃຫຕື້ ວົ ເສມີ ແຮງເມ ່ອປະຕບິດັສ າເລດັ . ບຸນນດິ ໄວສ ສື້ ກຶ (2535:68) ສະຫຸຼບວ່າ: ການເສມີ ແຮງ ໝາຍເຖງິ ການກະທ າໃດໃດທີ ່ມແີນວ ໂນມື້ ໃຫເື້ກດີການກະທ າສິ ່ ງນັນື້ ອກີ ສ່ ວນການທ າທີ ່ ບ ່ ມກີ ານເສມີ ແຮງຍ່ ອມມແີນວໂນມື້ ໃຫກື້ ະທ າຄວາມດີ ຂອງສິ ່ ງນັນື້ຄ່ອຍຫາຍໄປໃນທີ ່ສຸດ.

65 ສະຫຸຼບວ່າ: ການເສມີ ແຮງ ໝາຍເຖງິ ສະຖານະການຮຽນຮ ທື້ ປີ າດຖະໜາໃນຊັນື້ຮຽນໂດຍມຜີ ສື້ ອນ ເປັນຜ ກື້ ະຕຸນື້ ຫຼ ມບີດົ ບາດສ າຄນັທີ ່ ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທີ ່ ຂາດຄວາມໝັນື້ ໃຈ ໃຫເື້ກດີຄວາມເຊ ່ ອ ຄວາມກາື້ ຫານທີ ່ຈະຕອບຄ າຖາມ ຫຼ ໂຈດບນັຫາ ສະແດງຄວາມເຫນັ ຫຼ ຮ່ວມກດິຈະກາ ແລະ ເກດີກາ ລງັໃຈໃນ ການ ຮຽນຮ ສື້ າລບັ ສິ ່ ງດງຶດ ດ ຫຼ ວທິ ກີ ານທີ ່ ຈະຊ່ ວຍໃຫພື້ ດຶ ຕກິ າທີ ່ ຕອື້ ງການຂອງບຸກຄນົ ປະກດົ ຂຶ ື້ນອກີ ເອີ ື້ນ ວ່າ: “ຕວົ ເສມີ ແຮງ” ຫຼ “ແຮງເສມີ ” ທກັ ສະການເສມີ ແຮງຄ ທກັ ສະທີ ່ ຜ ສື້ ອນໃຊເື້ຕກັ ນກິ ການສອນທີ ່ ປັບ ປ່ ຽນ ພດຶຕກິ າ ຂອງຜ ຮື້ ຽນໄປໃນທາງບວກ ຜ ສື້ ອນໃຊທື້ ກັ ສະນີ ື້ດວື້ຍການຍອມຮບັ ແລະ ສະແດງອາການຍິມື້ ການ ຍອື້ງຍ ເມ ່ອໄດຟື້ ັງຄ າຕອບຈາກຜ ຮື້ ຽນ ການໃຫກື້ າ ລງັໃຈແກ່ຜ ຮື້ ຽນທີ ່ຮຽນຊາື້ ການຂຽນ ຄ າວ່າ: “ດຫີ ຼາຍ” ລງົໃນປ ມື້ ຜ ຮື້ ຽນເມ ່ອກວດຜນົ ງານຖວ ່າເປັນການເສມີ ແຮງທງັໝດົ ການສະແດງພດຶຕກິ າ ການ ສອນ ຂອງຜ ສື້ ອນຈະກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຢາກສະແດງພດຶຕກິ າທີ ່ ໄດຮື້ ບັການເສມີ ແຮງຊ ື້າອກີ ແລະ ມທີ ດັສະນະ ສິ ່ ງ ຕ່າງໆໃນທາງບວກ ທກັ ສະນີ ື້ອາດນາ ໃຊກື້ ບັຜ ຮື້ ຽນເປັນບຸກຄນົ ຫຼ ກ່ ຸມກໄ ດ.ື້ ຈດຸ ປະສງົຂອງການເສມີ ແຮງ ຈດຸ ປະສງົຂອງການເສມີ ແຮງໃນການຮຽນການສອນ(ບຸນນດິ ໄວສ ສື້ກຶ 2535:68)ມດີ ັ ່ງນີ ື້ 1. ດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ ແລະຄວາມໃສ່ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໃນຂະນະເຮດັການສອນ 2. ກະຕຸນື້ ໃຫເື້ດກັ ເຮດັວຽກຢ່ າງຈງິຈງັ ແລະ ໄດຜື້ ນົດີ 3. ເປັນການຮກັ ສາວໄິນຫອື້ງຮຽນໃຫຢື້ ື້ໃນສະພາວະທີ ່ ດທີ ງັຍງັປັບປຸງປ່ ຽນແປງການສະແດງ ອອກຂອງຜ ຮື້ ຽນທີ ່ບ ່ຖກ ຕອື້ງໃຫເື້ປັນໃນທາງທີ ່ຕອງການ. ື້ 4. ເປັນການເສມີ ຄວາມໝັນື້ ໃຈໃນຕນົ ເອງ ແລະ ພດັທະນາວທິ ກີ ານຮຽນແກ່ຜ ຮື້ ຽນ ສະນດິຂອງການເສມີ ແຮງ ສມີ ງົຄນົ ເທບເລນ (2545:309-310) ໄດແື້ບ່ງເປັນ 2 ສະນດິຄ: 1. ການເສມີ ແຮງທາງບວກ ເປັນການໃຫສື້ ິ ່ ງທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນມກັ ຫຼກ ານນ າສິ ່ ງທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຕອື້ ງການເຂົ ື້າມາ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນມພີດຶ ຕກິ າທີ ່ ປາດຖະໜາເພ ່ ອເສມີ ພດຶ ຕກິ າທີ ່ ປາຖະໜາຫຼາຍຂຶ ື້ນໃນຄັ ື້ງຕ ່ ໄປ. ວທິ ກີ ານເສມີ ແຮງ ທາງບວກເຊັ ່ນ: ຍິມື້ ສະແດງການຍອມຮບັ ການຊມົ ເຊຍີ ການໃຫສື້ ິ ່ ງທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນມກັ ການແຕ່ງຕັ ື້ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ເປັນຕວົຢ່ າາງປະຈາ ວນັ ແລະ ອຶ ່ນໆ. 2. ການເສມີ ແຮງທາງລບົ ເປັນການງດົໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມກັ ເມ ່ອມພີດຶຕກິ າ ທີ ່ ບ ່ປາຖະໜາເຊັ ່ນ: ຜ ຮື້ ຽນ ບ ່ ສນົ ໃຈຮຽນ ຜ ສື້ ອນງດົໃຫເື້ຊັ ່ ນ ເກມມ່ ວນໆເມ ່ອຈບົ ບດົ ຮຽນທີ ່ ເຂາົຢາກຫຼິ ື້ນ ເຊິ ່ ງອາດຊ່ ວຍຜ ຮື້ ຽນສນົ ໃຈ ຫຼາຍຂຶ ື້ນໃນຊົ ່ວໂມງຕ ່ ໄປ ຫຼ ການເສມີ ແຮງທາງລບົ ເປັນການນາ ສິ ່ ງທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນບ ່ມກັ ອອກໄປ ເພອ ເຮດັ ໃຫື້ເກດີ

66 ພຶດຕິກ າທີ ່ ຕອື້ ງການຫຼາຍຂຶ ື້ນເຊັ ່ ນ: ຜ ຮື້ ຽນທີ ່ ບ ່ ມກັ ການຮາື້ຍດ່ າຂອງຜ ສື້ ອນເມ ່ ອເຮັດການສອນຫາກຜ ື້ ສອນຫຸຼດການຮາື້ຍລງົແລວື້ ຜ ຮື້ ຽນຈະຕັ ື້ງໃຈຮຽນຫຼາຍຂຶ ື້ນ. ດັ ່ງນັນື້ ໃນການງດົໃຫຫື້ ຼິ ື້ນເກມມ່ວນໆ ການຫຸຼດ ການຮາື້ຍດ່າຂອງຜ ສື້ ອນເປັນການເສມີ ແຮງທາງລບົ . ຄວາມສ າຄນັຂອງການເສມີ ແຮງ ຜ ສື້ ອນໃຊເື້ຕກັ ນກິ ການເສມີ ແຮງໃນຂະບວນການຮຽນການສອນ ໂດຍສະເພາະການເສມີ ແຮງທາງ ບວກຫຼສ ະໜບັສະໜຸນໃຫເື້ພີ ່ມຄວາມເອາົໃຈໃສ່ເກດີແຮງຈງ ໃຈໃນການຮຽນຮ ພື້ ດັທະນາພດຶຕກິ າ ຕນົ ເຮດັ ໃຫື້ ເຂາົມແີນວຄດິ ໄປໃນທາງທີ ່ ດີແລະ ຊ່ ວຍເສມີ ສາື້ງຄວາມເຊ ່ອໝັນື້ ແກ່ຜ ຮື້ ຽນໄດື້ຄວາມມຸ່ງໝັນື້ ໃນການເສມີ ແຮງມບີດົບາດຕ ່ການຮຽນການສອນ ແລະ ຕ ່ ຊວີດິຜ ຮື້ ຽນກ່າວຄ ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີກ າລງັໃຈຢາກຕອບຄ າ ຖາມ ຢາກທດົລອງ ຢາກຄົນື້ຄວາື້ ຢາກອອກຄວາມຄດິເຫນັ ແລະຢາກເຮດັແບບຝຶກຫດັ ເປັນຕົນື້ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງ ພະຍາຍາມຫາວທິ ທີ ີ ່ຈະຝຶກຕນົ ເອງໃນການຫາວທິ ເີສມີ ແຮງໃຫໄື້ດເື້ພ ່ອຊ່ວຍໃນການຮຽນການສອນເກດີຜນົ ດີ ດັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ (ສມີ ງົຄຸນ ເທບເລນ 2545:310) • ເພ ່ອເນັນື້ຄວາມສ າຄນັຂອງການເສມີ ແຮງ • ເພ ່ອໃຫຜື້ ສື້ ອນຮບັຮ ແື້ລະໃຊວື້ທິ ເີສມີ ແຮງໄດຖື້ ກ ຕອື້ງ • ເພ ່ອໃຫເື້ຫນັແບບຢ່ າງຂອງການເສມີ ແຮງທີ ່ ເໝາະສມົ • ເພ ່ອກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສະແດງພດຶຕກິ າ ທີ ່ພຶ ່ ງປາຖະໜາ • ເພ ່ອກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນກາື້ຮ່ວມກດິຈະກາ ຫຼາຍຂຶ ື້ນ • ເພ ່ອສົ ່ງເສມີ ການຮຽນການສອນໄດຕື້າມເປົ ື້າໝາຍຍິ ່ ງຂ ື້ນ • ເພ ່ອຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປະເມນີຜນົການຮຽນຂອງຕນົ ເປັນໄລຍະ • ເພ ່ອເສມີ ສາື້ງບຸກຄະລກິ ະພາບຂອງຜ ສື້ ອນ • ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເບິ ່ ງຄນົ ໃນແງ່ດີແລະ ໃຫ່ຍອມໃນຂ ມື້ ນທີ ່ ແທຈື້ງິ ຜນົປະໂຫຍດຂອງການເສມີ ແຮງ ຖາື້ຜ ສື້ ອນສາມາດນາ ເຕກັ ນກິການເສມີ ແຮງມາໃຊໃື້ນການຮຽນການສອນໃຫເື້ໝາະກບັສະພາບຜ ຮື້ ຽ ໂອກາດ ແລະວທິ ທີ ີ ່ຖກ ຕອື້ງຈະກ ່ ໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດຕ ່ ໄປນີ ື້ • ຜ ຮື້ ຽນສນົ ໃຈໃນບດົຮຽນຫຼາຍຂຶ ື້ນ • ກາື້ສະແດງອອກຫຼາຍຂຶ ື້ນ • ເກດີແຮງຈງ ໃຈທີ ່ຈະຄດິຄົນື້ຄວາື້ຫາຄວາມຮ ຍື້ ິ ່ ງຂຶ ື້ນ • ເຫນັຄວາມສ າຄນັ ແລະວທິ ເີສມີ ແຮງຢ່ າງຖກ ຕອື້ງ

67 • ຜ ສື້ ອນມບີຸກຄະລກິ ະພາບດຂີ ຶ ື້ນ • ຜ ຮື້ ຽນມຄີວາມກະຕລ ລ ົນື້ ໃນການຮຽນເຂົ ື້າຮ່ວມກດິຈະກາ ໄດດື້ຂີ ຶ ື້ນ ການຮຽນຮ ຈື້ ະເກດີຂຶ ື້ນໄດດື້ ຖີ າື້ຜ ຮື້ ຽນມຄີວາມຮ ສື້ ກຶ ປະສບົ ຜນົ ສ າເລດັ ເກດີຄວາມພາກພ ມໃຈ ດັ ່ງນັນື້ ໃນການສອນຄວນພະຍາຍາຍາມສາື້ງຄວາມຮ ສື້ກຶ ປະສບົຜນົສ າເລດັ ໃຫເື້ກດີຂຶ ື້ນໃນຕວົຂອງຜ ຮື້ ຽນ ຖາື້ຜ ຮື້ ຽນ ສະແດງພດຶ ຕກິ າທີ ່ ເພິ ່ ງປາດຖະໜາຄວນຈະເຮດັ ການເສມີ ກ າລງັໃຈໃຫແື້ກ່ ຜ ຮື້ ຽນໄດທື້ ນັທທີ ຸກຄັ ື້ງ ເຊິ ່ ງຕາມ ຫຼັກຈດິ ວິທະຍາແລວື້ ການກະທ າເຊັ ່ ນນີ ື້ຈະມຜີ ົນໃຫເື້ກີດພຶດຕິກ າທີ ່ ເພິ ່ ງປາຖະໜາຊ ື້າໆຂຶ ື້ນເລ ື້ອຍໆຈນົ ກາຍເປັນນໄິສ ວທິ ກີ ານທີ ່ ຜ ສື້ ອນຈະນ າໃຊມື້ ຫີ ຼາຍວທິ ເີຊັ ່ ນ ການທີ ່ ສະແດງທ່າທາງຍອມຮບັ ການຊມົ ເຊມີ ສະແດງສໜີ າື້ພ ໃຈ ການງກຶຫວົກະທ າໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງຫຼາຍຍິ ່ ງຂຶ ື້ນ ຜ ສື້ ອນຄວນນ າການເສມີ ກ າລງັໃຈຫຼເ ສມີ ແຮງ ມາໃຊຢື້່ າງເໝາະສມົ ໃນການຮຽນການສອນ ໂດຍພຈິ າລະນາເລອ ກໃຊໃື້ຫຖື້ ກ ກບັສະຖານະການ ແລະ ໄວ ຂອງຜ ຮື້ ຽນ ລວມທງັພະຍາຍາມຫຼກີລຽງການໃຫກື້ າລງັໃຈທີ ່ ເປັນສິ ່ ງຂອງເພາະຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມຊນິ ເຄຍີ ກບັການຮບັລາງວນັ ຖາື້ບ ່ ່ ໄດອື້າດເຮດັ ໃຫພື້ ຍອມກະທ າພດຶຕກິ າ ເຊັ ່ນນັນື້. ການເສມີ ແຮງໃນການຮຽນການສອນ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊວື້ທິ ກີ ານເສມີ ແຮງນັນື້ຖວ ່າມຜີນົຕ ່ການຮຽນຮ ຫື້ ຼາຍ ຄວນຕອື້ງເຂົ ື້າໃຈໃນ ຫຼກັ ການເສມີ ແຮງນັນື້ • ຕັ ື້ງຢ່ ບນົພ ື້ນຖານຄວາມຍຸດຕທິ າບ ່ ລ າອຽງ ບ ່ວ່າຈະເປັນການເສມີ ແຮງທາງບວກຫຼລ ບົຄ ຄວນເບິ ່ ງ ຜ ຮື້ ຽນເທົ ່າທຽມກນັ ເພ ່ອບ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມເລ ່ອມລ ື້າໃນການຮຽນ • ມຄີວາມຈງິໃຈໃນການກະທ າບ ່ ວ່າຈະເປັນການກ່າວຄ າຍອື້ງຍ ຫຼກ ານກ່າວຕກັ ເຕອ ນຄວນກະທ າ ດວື້ຍຄວາມຈງິໃຈ ແລະຫວງັດີ • ການເສມີ ແຮງທນັທທີ ີ ່ມພີດຶ ຕກິ າທງັດີແລະບ ່ ດເີກດີຂຶ ື້ນເຊັ ່ນ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເຮດັ ລາຍງານສົ ່ງຄບົ ຕາມກ ານດົ ມຄີວາມລະອຽດໃນການນ າສະເໜຂີ ມື້ ນ ຄ ຄວນເສມີ ແຮງທາງບວກໂດຍກ່າວຍອື້ງ ທນັທໃີນທາງກງົກນັຂາື້ມຫາກຜ ຮື້ ຽນໄດເື້ຮດັການຄດັລອກລາຍງານຂອງເພ ່ອນມາສົ ່ງຄວນຈະມີ ການໃຫເື້ສມີ ແຮງທາງລບົ ເຊັ ່ນ ການຕກັ ເຕອ ນເພ ່ອຈະເຮດັ ໃຫມື້ ກີ ານປັບປຸງພດຶຕກິ າ ໄດື້ • ມເີຫດຜນົ ບ ່ ໃຊອື້າລມົ ອາລມົ ເປັນສິ ່ ງສ າຄນັຕ ່ ອາຊບີຄ ຫຼາຍດັ ່ງນັນື້ຄ ຄວນມກີ ານລະງບັອາລມົ ບ ່ ເຮດັອາລມົ ທີ ່ ຮຸນແຮງເກນີໄປ ໂດຍສເິພາະກາລງົໂທດຜ ຮື້ ຽນທີ ່ມພີດຶຕກິ າ ບ ່ ເໝາະສມົ ຄວນຕັ ື້ງຢ່ ເທງິເຫດຜນົແລະ ຄວາເໝາະສມົ ໃນການລງົໂທດ ຈະເຫນັ ໄດວື້່າ: ການເສມີ ແຮງມທີ ງັທາງບວກ ແລະທາງລບົ ເຊິ ່ ງມຜີນົຕ ່ກະຮຽນຂອງນກັ ຮຽນໄດໂື້ດຍ ການເສມີ ແຮງທາງບວກຈະຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມພ ໃຈໃນທາງກງົກນັຂາື້ມການເສມີ ແຮງທາງລບົ ນັນື້

68 ຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມທ ຖື້ ອຍ ແລະ ໝດົກ າລງັໃຈໃນການຮຽນກ ໄດຢື້່ ທີ ່ ຄ ວ່າຄວນໃຊວື້ ຈິ າລະນະຍານ ການເສມີ ແຮງຢ່ າງໃດທີ ່ຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຜນົດຫີ ຼາຍທີ ່ສຸດ ການນາ ການເສມີ ແຮງມາໃຊໃື້ນການຮຽນການສອນອາດເຮດັ ໄດດື້ ັ ່ງນີ ື້ • ເສມີ ກາ ລງັໃຈໃນຈງັຫວະທີ ່ ເໝາະສມົ ເຊັ ່ນ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ກຍ ອື້ງທນັທີ • ບ ່ ເວົ ື້າເກນີຄວາມຈງິບ ່ ດັ ່ງນັນື້ ຜ ຟື້ ັງຈະຂາດຄວາສດັທາເຊັ ່ນ ຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ກ ອາດຍອື້ງວ່າ ເກັ ່ງ ຫຼາຍ ເກັ ່ງ ແຕ່ຖາື້ຕອບຖກ ບາງສ່ວນກຍ ອື້ງວ່າ ສະເພາະສ່ວນທີ ່ຖກ ພອື້ມເເນະນາ ສ່ວນທີ ່ຜດິ • ໃຊວື້ທິ ໃີນການເສມີ ກາ ລງັໃຈຫຼາຍວທິ ບີ ່ ໃຊື້ຄ າທີ ່ຊ ື້າຊາກກບັຜ ຮື້ ຽນທຸກຄນົ • ບ ່ ຄວນເສມີ ກ າລງັບາງປະເພດຫຼາຍເກນີໄປເຊັ ່ນ ການໃຫລື້າງວນັ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນບ ່ ເຫນັ ຄຸນຄ່າຂອງການເສມີ ກາ ລງັໃຈນັນື້ • ພະຍາຍາມຫາໂອກາດເສມີ ກ າລງັໃຈໃຫທື້ ົ ່ ວເຖິງກນັ (ບ ່ ຈ າເປັນຕອື້ ງເສມີ ໃນຊົ ່ ວໂມງດຽວກນັ ) ໂດຍໃຊວື້ທິ ຕີ່າງກນັໃນໂອກາດຕ່າງກນັ • ການເສມີ ກາ ລງັໃຈຄວນເປັນໄປໃນທາງບວກຫຼາຍກວ່າທາງລບົ • ການເສມີ ກ າລງັໃຈບ ່ ຄວນມາຈາກວທິ ະຍາກອນພຽງຄນົດຽວຄວນໃຊສື້ ິ ່ ງແວດລອື້ມຊ່ ວຍດວື້ ຍ ເຊັ ່ນໃນນກັ ຮຽນຄນົອ ່ນຕບົມ • ເສມີ ກາ ລງັໃຈດວື້ຍທ່າທຈີງິຈງັ ຕອື້ງໃຊວື້າຈາ ແລະ ທ່າທາງປະກອບດວື້ຍ ເຕກັ ນກິວທິ ກີ ານເສມີ ແຮງ ການໃຊເື້ຕກັ ນກິ ວທິ ກີ ານເສມີ ແຮງໃນການຮຽນການສອນສາມາດເຮດັ ໄດຫື້ ຼາຍວທິ ດີ ັ ່ງທີ ່ ສມີ ງົຄນົ ເທບເລນ (2545:311) ໄດກື້່າວວ່າ:

69 • ການເສມີ ແຮງດວື້ ຍວາຈາໄດແື້ກ່ການຊມົ ເຊຍີ ການໃຫກື້ າລງັໃຈ ການກ່າວເຖງິການສະໜບັ ສະໜຸນໂດຍໃຊຄື້ າເວົ ື້າເຊນັ ດີຖກ ຕອື້ງ ແມ່ນແລວື້ ລະອຽດທີ ່ຖວື້ ນແລະເປັນທີ ່ ໜາື້ສນົ ໃຈ ໃຊໄື້ດຫື້ ຼກັ ແຫຼມດີວເິສດຈງິເປັນຕົນື້ • ການເສມີ ແຮງດວື້ຍການໃຫລື້າງວນັ ຫວົ ຕບົມ ກົມື້ ຫວົຮບັ ຍກົ ນິ ື້ວເປັນຕົນື້ • ການເສມີ ແຮງດວື້ ຍການໃຫລື້າງວນັ ໄດແື້ກ່ ການໃຫຄື້ ະແນນ ໃຫສື້ ນັຍາລກັ ເຊງິອາດຈະເປັນ ເຄ ່ອງຂຽນທີ ່ຜ ຮື້ ຽນຢາກໄດື້ການໃຫກື້ ຽດໂດຍນາ ຊ ່ຂຶ ື້ນຂຽນໃສ່ປາື້ຍ ນາ ຜນົ ງານສະແດງເປັນ ຕວົຢ່ າງແກ່ຜ ອື້ ຶ ່ນເປັນຕົນື້ • ການເສມີ ແຮງດວື້ຍການສະແດງຄວາມເອາົໃຈໃສໃກຊື້ດິ ໄດແື້ກ່ເຂົ ື້າໄປເວົ ື້ານາ ນັ ່ງໃກື້ຢ ນໃກື້ ເພ ່ອເບິ ່ ງຜນົ ງານໃຫຄື້ວາມເປັນກນັ ເອງ • ການເສມີ ແຮງດວື້ ຍກດິຈະກາ ໄດແື້ກ່ການຈດັກດິຈະກາ ທີ ່ ໃຫເື້ດກັ ມສີ່ ວນຮ່ ວມແລະເສມີ ໃຫື້ ຜ ຮື້ ຽນຮ ສື້ກຶ ວ່າເຂາົສາມາດເຮດັ ໄດື້ • ການເສມີ ແຮງດວື້ຍການສ າຜດັ ໄດແື້ກ່ການແຕະແຂນ ໂອບບ່າໄຫ່ ຼຫຼອ ່ນໆທີ ່ ເໝາະສມົ ແກ່ ໄວ ເພດ ແລະ ວດັທະນາທ າ. ສ າລບັການເສມີ ແຮງ ເພ ່ອໃຫກື້ ານຮຽນການສອນບນັລຸຈດຸ ປະສງົຄວນນາ ຫຼກັ ການເສມີ ແຮງດັ ່ງຕ ່ ໄປ ນີ ື້ : • ຜ ຮື້ ຽນຄວນໄດຮື້ບັການເສມີ ແຮງທນັທເີມ ່ອສະແດງພດຶຕກິ າ ທີ ່ສອດຄ່ອງກບັ ເປົ ື້າໝາຍຂອງການ ຮຽນການສອນ. • ຄວນເລອ ກວທິ ເີສມີ ແຮງໃຫເື້ໝາະສມົ ກບັຜ ຮື້ ຽນແຕ່ລະຄນົ • ວທິ ເີສມີ ແຮງທີ ່ນາ ໃຊຄື້ວນໃຫສື້ອດຄ່ອງກບັພດຶຕກິ າ ທີ ່ຜ ຮື້ ຽນສະແດງອອກ • ການລງົໂທດນັນື້ ໂດຍທົ ່ ວໄປແລວື້ ບ ່ ແມ່ນເປັນການເສມີ ແຮງແຕ່ ເປັນການຈດັການພດຶ ຕກິ າທີ ່ ບ ່ ປາດຖະໜາເທົ ່ານັນື້. • ຜ ສື້ ອນຄວນລະນກຶ ສະເໝວ ່ າ ການເສີມແຮງບາງຢ່ າງອາດມຜີ ົນສ າລບັ ຜ ຮື້ ຽນຄນົ ໜຶ ່ ງແຕ່ ໃນ ຂະນະດຽວກນັອາດບ ່ມຜີນົສ າລບັຜ ຮື້ ຽນອກີຄນົໜຶ ່ ງ. • ເສມີ ແຮງຢື້ອນຫຼງັໂດຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທີ ່ ຕອບຖກ ບອກຄ າຕອບຂອງຕນົ ອກີ ຄັ ື້ງເພ ່ ອເປັນແນວທາງຜ ື້ ຮຽນທີ ່ຕອບບ ່ ໄດຈື້ ະໄດມື້ ໂີອກາດຕອບໄດຖື້ ກ ຕອື້ງ • ບ ່ ເວົ ື້າເກນີຄວາມຈງິ ຖາື້ຜ ສື້ ອນເວົ ື້າເກນີຄວາມຈງິຈະເຮດັ ໃຫເື້ດກັ ເກດີຄວາມສດັທາ ຂາດຄວາມ ເຊ ່ ອຖໃ ນຕວົ ຜ ສື້ ອນ ສະນັນື້ຖາື້ຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ທງັໝດົ ກ ອາດຊມົ ເຊຍີວ່າດຫີ ຼາຍ ເກັ ່ງຫຼາຍ ຖາື້ຜ ຮື້ ຽນຕອບ ພຽງບາງສ່ ວນ ກ ຄວນຊມົ ເຊຍີສະເພາະສ່ ວນທີ ່ຖກ ຕອື້ງ ພອື້ມແນະນ າສ່ ວນທີ ່ ຜດິຄສ ່ ວນໃດ ແລະ ຄວນແກື້ ໄຂແນວໃດ.

70 • ບ ່ ໃຊຄື້ າເວົ ື້າທີ ່ ຈາ ກດັຢ່ ໃນວງົແຄບ ຄວນໃຊວື້ທິ ເີສມີ ແຮງຫຼາຍໆວທິ ີການໃຊຄື້ າເວົ ື້າຊມົ ເຊຍີຊ ື້າໆ ຈະເຮດັ ໃຫເື້ດກັ ເບ ່ອ. • ບ ່ ຄວນເສມີ ແຮງບາງປະເພດຫຼາຍເກນີ ໄປເຊັ ່ນ ການໃຫລື້ າງວນັ ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນບ ່ ເຫນັ ຄຸນຄ່າ ຂອງການເສມີ ແຮງນັນື້ • ພະຍາຍາມຫາໂອກາດໃຫທື້ ົ ່ວເຖງິ(ບ ່ຈາ ເປັນຕອື້ງເສມີ ແຮງໃນຊົ ່ວໂມງດຽວກນັ ) • ການເສມີ ແຮງບ ່ ຄວນມາຈາກຜ ສື້ ອນຄນົ ດຽວຄວນໃຊສື້ ິ ່ ງແວດລອື້ ມດວື້ ຍເຊັ ່ນ ການຕບົ ມຂ ອງ ເພ ່ອນໃນຫອື້ງ ການໃຫເື້ພ ່ອນຕດັສນິໃນການເຮດັວຽກຂອງເຂາົ • ການເສມີ ແຮງຄວນເປັນໃນທາງບວກຫຼາຍກວ່າທາງລບົ ເພາະຈະໄດຜື້ ນົດກີວ່າ • ການເສມີ ແຮງໂດຍໃຊຄື້ າເວົ ື້າໃຫເື້ໝາະສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ຄວາມ ສາມາດເຊັ ່ນ ບ ່ ໃຊຄື້ າເວົ ື້າທີ ່ ໂດດເດັ ່ນເກນີໄວຜ ຮື້ ຽນ • ຫາວທິ ເີສມີ ແຮງໃຫເື້ໝາະສມົ ກບັ ລກັ ສະນະຂອງຜ ຮື້ ຽນເຊັ ່ ນ ຜ ຮື້ ຽນທີ ່ ຂອື້ ນຂາື້ງອ່ ອນກ ຄວນ ປື້ອນຄ າຖາມທີ ່ ງ່າຍ ເປັນຄ າຖາມທົ ່ ວໄປຜ ຮື້ ຽນສາມາດຕອບໄດເື້ພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທີ ່ ບ ່ ເກັ ່ງມໂີອກາດຕອບ ຖກ ຕອື້ງ • ຄວນເສມີ ແຮງດວື້ຍທ່າທີ ່ຈງິຈງັ • ຄວນເສມີ ແຮງໂດຍໃຊທື້່າທາງ ແລະ ວາຈາປະກອບກນັ • ໃຊປື້າື້ຍນເິທດສະແດງໜາື້ຊັນື້ຮຽນ ຄ າພງັເພຍີ ຄ າຄມົ ເພ ່ອກະຕຸນື້ ໃຫເື້ດກັ ຢາກຮຽນຂ ຄື້ ວນຄ ນງຶ ໃນການເສມີ ແຮງຄວນຄ ານງຶດັ ່ງນີ ື້ : • ການສະແດງຄວາມກະຕລ ລ ົນື້ ແລະ ຄວາມຈງິໃຈຂອງຜ ສື້ ອນໃນການເສມີ ແຮງ ຈະຊ່ວຍໃຫແື້ຮງ ເສມີ ນັນື້ມຄີວາມໝາຍ ແລະ ຊ່ວຍພດັທະນາພດຶຕກິ າ ຂອງຜ ຮື້ ຽນໄດຫື້ ຼາຍຂຶ ື້ນ • ການລງົໂທດດວື້ ຍການຕີຕດັຄະແນນ ກກັ ຂງັບ ່ ແມ່ນການເສມີ ແຮງແຕ່ ແມ່ນກ າຈດັພດຶຕກິ າທີ ່ ບ ່ ປາຖະໜາເມ ່ອພດຶຕກິ າ ເລີ ່ມລບົ ເລອ ນ ຜ ສື້ ອນຄວນນາ ລງົໂທດອອກໄປຫຼນ າ ສິ ່ ງທີ ່ ເຂາົບ ່ຕອື້ງການອອກໄປເພ ່ອ ສົ ່ງເສມີ ໃຫພື້ ດຶຕກິ າ ດຂີ ຶ ື້ນຈດັ ເປັນການເສມີ ແຮງໃນກລ ະນນີ ີ ື້ຈດັ ເປັນການເສມີ ແຮງທາງລບົ . ສະຫຸຼບ ການໃຫກື້ ານເສມີ ແຮງເປັນສິ ່ ງສ າຄນັ ໃນການຈດັກດິຈະກາ ການຮຽນຮ ື້ແລະ ຖວ ່າເປັນການ ໃຫກື້ າລງັໃຈແກ່ ຜ ຮື້ ຽນແບ່ງເປັນສອງປະເພດຄ ການເສມີ ແຮງທາງບວກ ແລະ ການເສມີ ແຮງທາງລບົ ການ ເສມີ ແຮງທາງບວກເປັນການເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມເພິ ່ ງພ ໃຈ ກໃ ຫເື້ກດີການສະແດງພດຶຕກິ າ ຄງົທີ ່ຫຼເ ພີ ່ມຫຼາຍຂຶ ື້ນ ຫາກວ່າເປັນການກະທ າໃຫສື້ ິ ່ ງທີ ່ ດຫີ ຼງັຈາກໄດຮື້ ບັ ພດຶຕກິ າທີ ່ ດີເຊັ ່ນ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນສອບໄດເື້ປັນອນັ ດບັ 1 ຂອງ ຫອື້ງ ຜ ສື້ ອນອາດຈະໃຫລື້ າງວນັ ຕອບແທນເຊັ ່ນ ໃຫຫຂື້ ອງຂວນັ ໃຫດື້ າວ ນອກເໜອ ຈາກສິ ່ ງຂອງແລວື້ ຜ ື້ ສອນຈະເສມີ ແຮງ ແລະ ທາງກາຍຮ່ ວມດວື້ ຍ ທາງວາຈາເປັນການການເວົ ື້າ ໂດຍກ່າວຄ າຊມົ ເຊຍີ ເມ ່ອເຮດັດີ ເຊັ ່ ນ ການສອນພາຍໃນຫອື້ ງຮຽນຜ ສື້ ອນຈະຕັ ື້ງຄ າຖາມກະຕຸນື້ ໃຫເື້ກດີການຄດິ ຖາື້ຜ ຮື້ ຽນຕອບຖ ກຄວນ ຊມົ ເຊຍີ ເພ ່ອເປັນການເສມີ ກາ ລງັໃຈຫຼສ ະແດງອອກດວື້ ຍສໜີ າື້ທ່າທາງ ໂດຍການຍິມື້ ການສ າຜດັຫຼໃ ຫເື້ພ ່ອນ

71 ຕບົມໃ ຫື້ສ່ ວນການເສມີ ແຮງທາງລບົ ເປັນການເຮດັ ໃຫພື້ ດຶຕກິ າ ຄງົທີ ່ຫຼເ ພີ ່ມຂຶ ື້ນໂດຍກາ ຈດັສິ ່ ງທີ ່ ບ ່ພ ໃຈອອກ ໄປເຊັ ່ນ ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າຫອື້ງຮຽນຊາື້ກ່ ອນເວລາຮຽນຜ ສື້ ອນອາດຈະຕ ານເິພ ່ ອບ ່ ໃຫເື້ກດີພດຶ ຕກິ າເຊັ ່ນນີ ື້ອກີ ເຊິ ່ ງການເສມີ ແຮງໃນທາງລບົນີຜື້ ສື້ ອນຄວນລະມດັລະວງັໃນການໃຊຖື້ ອື້ ຍຄ າຫຼກ ານກະທ າບ ່ ໃຫຮືຸ້ນແຮງ ສົ ່ງ ຜນົ ໃຫເື້ກດີຄວາມເສຍໄດຈື້ ະເຫນັ ໄດວື້່າການເສມີ ແຮງມທີ ງັບວກ ແລະ ລບົ ເຊິ ່ ງມຜີນົ ຕ ່ການຮຽນຮ ໃື້ຫແື້ກ່ ຜ ື້ ຮຽນໄດໂື້ດຍການເສມີ ແຮງທາງບວກຈະຊ່ ວຍຜ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເພິ ່ ງພ ໃຈໃນທາງກງົກນັຂາື້ມການເສມີ ແຮງ ທາງລບົຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມທ ຖື້ ອຍ ແລະເບດິກ າລງັໃຈໃນການຮຽນໄດກື້ ຢ່ ທີ ່ ຄ ວ່າຈະໃຊວື້ ທິ ເີສມີ ແຮງແນວໃດທີ ່ຈະເຮດັ ໃຫໄື້ດຜື້ ນົດຫີ ຼາຍທີ ່ສຸດ.

72 ການຕ ັ ື້ ງຄາ ຖາມ

73 ການຕັ ື້ງຄາ ຖາມ ການຕັ ື້ງຄ າຖາມເປັນເຕກັ ນກິສ າຄນັຂອງຜ ສື້ ອນໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮ ທື້ ີ ່ປະສດິທພິ າບ ເປັນ ວທິ ກີ ານສອນທີ ່ ເຮດັ ໃຫເື້ກດິການຮຽນຮ ທື້ ີ ່ພດັທະນາທກັ ສະຊວີດິ ການຕຄີວາມ ການໄຕ່ຕອງ ການຖ່າຍ ທອດ ຄວາມຄດິສາມາດນາ ໄປສ່ ການປ່ ຽນແປງປັບປຸງຂະບວນການຮຽນຮ ໄື້ດເື້ປັນຢ່ າງດີການຖາມເປັນ ສ່ວນ ໜຶ ່ ງຂອງຂະບວນການຮຽນຮ ື້ຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມເຂົ ື້າໃຈ ແລະ ພດັທະນາຄວາມຄດິໃໝ່ໆຂະ ບວນການ ຖາມຈະຊ່ວຍຂະຫຍາຍທກັ ສະການຄດິ ທ າຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃຫແື້ຈ່ມແຈງື້ ໄດຂື້ ມື້ ນປອື້ ນກບັທາງ ດາື້ນການ ຮຽນ ການສອນກ ່ ໃຫເື້ກດີການທບົທວນ ການເຊ ່ອມໂຍງລະຫວ່າງຄວາມຄດິຕ່າງໆ ສົ ່ງເສມີ ຄວາມ ຢາກຮ ື້ ຢາກເຫນັ ໃຫເື້ກດີມຄີວາມທາື້ທາຍ ການຕັ ື້ງຄ າຖາມຈຶ ່ ງເປັນກນົລະຍຸດສ າຄນັທີ ່ນາ ໃຊໃື້ນການຈດັ ການຮຽນ ການສອນໄດຕື້ ະຫຼອດເວລາ ໂດຍສະເພາະການຖາມເປັນສ່ວນໜຶ ່ ງຂອງຂະບວນການຮຽນຮ ື້ແລະ ການສອນ ຊ່ວຍໃຫສື້າື້ງອງົຄວາມຮ ື້ຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ແລະ ພດັທະນາຄວາມຄດິໃໝ່ໆ ຂະບວນການຖາມ ຈະຊ່ວຍ ຂະຫຍາຍທກັ ສະຄວາມຄດິ ເຮດັຄວາມເຂົ ື້າໃຈດາື້ນຂ ມື້ ນ ທາງດາື້ນການຮຽນການສອນກ ່ ໃຫເື້ກດີ ການທບົ ທວນ ເກດີການເຊ ່ອມໂຍງລະຫວ່າງຄວາມຄດິຕ່າງໆ ສົ ່ງເສມີ ຄວາມຢາກຮ ຢື້າກເຫນັ ແລະ ເກດິ ຄວາມທາື້ ທາຍ ແລະ ຖາື້ໃນຫອື້ງຮຽນມກີ ານຕັ ື້ງຄ າຖາມທີ ່ດບີ ່ວ່າຈະເລີ ່ມຕົນື້ຈາກຜ ສື້ ອນ ຫຼ ຜ ຮື້ ຽນຈະຊ່ວຍ ໃຫເື້ກດີ ທກັ ສະການຄດິ ແລະ ຊ່ວຍສາື້ງຂະບວນການຮຽນຮ ທື້ ງັຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຕື້ ອບ ແລະ ມສີ່ວນໃຫເື້ກດີ ການ ອະພປິາຍຖກົ ຖຽທີ ່ຜ່ານຂະບວນການຄດິທີ ່ສາື້ງສນັ ແລະ ຊ່ວຍເສມີ ນໄິສການຮຽນຮ ຕື້ ະຫຼອດຊວີດິ ອກີ ດວື້ຍ. ປະໂຫຍດຂອງການຕັ ື້ງຄ າຖາມ ໃນການຮຽນການສອນ ການໃຊຄື້ າຖາມເປັນສິ ່ ງທີ ່ສ າຄນັຫຼາຍ ມປິະໂຫຍດດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຜ ຮື້ ຽນກບັຜ ສື້ ອນສ ່ຄວາມໝາຍ ແລະ ກງົກນັຍິ ່ ງຂຶ ື້ນ 2. ສາື້ງແຮງຈງ ໃຈ ແລະ ກະຕຸນື້ ຄວາມສນົ ໃຈຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ສະແດງໃຫເື້ຫນັ ຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນ ບດົຮຽນຂອງຜ ຮື້ ຽນ. 3. ຊ່ວຍເນັນື້ປະເດນັສ າຄນັຂອງສາລະການຮຽນຮ ື້ແລະ ທບົທວນສາລະທີ ່ສ າຄນັ ໃນເລ ່ອງ ທີ ່ຮຽນ. 4. ຊ່ ວຍສາື້ງລກັ ສະນະນໄິສຂອງການຊອກຄດິ ໃຫກື້ ບັ ຜ ຮື້ ຽນຕະຫຼອດຈນົ ນໄິສໄຝ່ ຮ ື້ໄຝ່ ຮຽນ ຕະຫຼອດຊວີດິ. 5. ຊ່ ວຍຜ ສື້ ອນໃນການປະເມນີຜນົການຮຽນການສອນເຂົ ື້າໃຈຄວາມສນົ ໃຈທີ ່ ແທຈື້ງິຂອງ ຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ວນິໄິສຈດຸ ແຂງຈດຸ ອ່ອນຂອງຜ ຮື້ ຽນໄດ.ື້ 6. ຊ່ ວຍຜ ສື້ ອນໃນການວາງແຜນການຮຽນການສອນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າຮ່ ວມກດິ ຈະກ າໄດຢື້່ າງມປີ ສດິທພິ າບ ແລະ ຊ່ວຍໃຫສື້າມາດກາ ນດົອງົປະກອບຂອງວຽກທີ ່ມອບໃຫຜື້ ຮື້ ຽປະຕບິດັ ໄດຢື້່ າງ ສອດຄ່ອງກບັຈດຸ ປະສງົການຮຽນ.

74 ລງັສນັ ບຸດຍະມາ (2541) ໄດກື້່າວເຖງິຄວາມສ າຄນັ ແລະ ປະໂຫບດຂອງຄ າຖາມໄດດື້ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ການສອນເກອ ບທຸກວທິ ໃີຊຄື້ າຖາມເປັນເຄ ່ອງມ 2. ການສອນທີ ່ປະສບົຜນົສ າເລດັຈະພບົວ່າ ຜ ສື້ ອນໃຊຄື້ າຖາມປະມານ 70-80% 3. ການໃຊຄື້ າຖາມທີ ່ມປີະສດິທພິ າບຈະເຮດັ ໃຫກື້ ານສອນມປີະສດິທພິ າບໄປດວື້ຍ 4. ຄ າຖາມດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈຜ ຮື້ ຽນອນັ ເປັນການເລີ ່ມຕົນື້ບດົຮຽນທີ ່ວທິ ໜີ ຶ ່ ງ 5. ຄ າຖາມຊ່ວຍສາື້ງຄວາມສາມາດດາື້ນຄວາມຄດິແກ່ຜ ຮື້ ຽນ 6. ຄ າຖາມທີ ່ຊ່ວຍໃຫເື້ກດີການອະພປິາຍຕ ່ ເນ ່ອງ ເປັນການຂະຫຍາຍແນວຄດິ 7. ຄ າຖາມຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ວນ່ວມໃນການຮຽນການສອນ 8. ຄ າຖາມເປັນຕວົກາງໃນການເຊ ່ອມໂຍງລະຫວ່າງຄວາມຮ ໃື້ໝ່ ແລະ ຄວາມຮ ເື້ກົ ່າ 9. ຄ າຖາມເປັນເຄ ່ອງມຈ ດັກດິຈະກາ ຕ ່ ເນ ່ອງທີ ່ກ ່ ໃຫເື້ກດີກນສກຶ ສາຄົນື້ຄວາື້ ແລະ ລາຍງານ ເຮດັ ຫື້ ເກດີຄວາມຮ ໃື້ໝ່ . 10. ຄ າຖາມເປັນຕວົນາ ໄປສ່ ການສະຫຸຼບທງັທບົທວນໃຫເື້ກດີຄວາມຮ ທື້ ຊີດັ ເຈນ ແລະ ກະທດັ ຮດັ . 11. ຄ າຖາມເປັນເຄ ່ ອງມທ ີ ່ ສ າຄັນໃນການວດັ ຜົນສ າເລດັ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຜ ຮື້ ຽນ ລກັ ສະນະຂອງ ຄ າຖາມທີ ່ ດີ ສລິມິ ງົຄນົ ເທບເລນ (2545:252) ກ່າວວ່າ: ຄ າຖາມດໆີສາມາດເຮດັ ໃຫກື້ ານຮຽນການສອນ ມີ ປະສດິທພິ າບສ ງ ຄ າຖາມຄວນມລີກັ ສະນະດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຄຸນລກັ ສະນະທົ ່ວໄປ 1.1. ມຈີດຸ ປະສງົຊດັ ເຈນວ່າ ຖາມເພ ່ອໃຫເື້ກດີຜນົລບັທີ ່ ແນ່ນອນຢ່ າງໃດ 1.2. ເປັນຄ າຖາມທີ ່ກະຕຸນື້ຄວາມຄດິຂອງຜ ຮື້ ຽນໃນລກັ ສະນະຕ່າງໆຕາມຕອື້ງການ 1.3. ມຂີອບເຂດການຖາມເປັນສະເພາະເລ ່ອງໄປ 2. ການໃຊພື້າໃນການຖາມ 2.1. ສັນື້ກະທດັຮດັ ໄດໃື້ຈຄວາມສມົ ບ ນ 2.2. ໃຫຄື້ວາມໝາຍໃນຕວົຢ່ າງຊດັ ເຈນ 2.3. ໃຊພື້າເວົ ື້າງ່າຍໆເໝາະກບັ ໄວ ແລະ ປະສບົການຜ ຮື້ ຽນ

75 ລະບບົການຈດັລະດບັຄ າຖາມ ລະບບົການຈດັລະດບັຄ າຖາມມຫີ ຼາຍລະບບົດັ ່ງນີ ື້ : ດາລະກາ ວນັນະວະນດິ(2549: 290-297) 1. ລະບບົ ຂອງບ ຣມ (Bloom, 1965) ປະກອບດວື້ ຍຄ າຖາມດາື້ນພຸດທນິ ໄິສ 6 ລະດບັຄ: ຄວາມ ຮ ື້ຄວມເຂົ ື້າໃຈ ການນ າໄປໃຊື້ການວເິຄາະ ການສງັເຄາະ ແລະ ການປະເມນີ ຜ ສື້ ອນສ່ ວນຫຼາຍໃຫຄື້ ວາມ ເຫນັວ່າ: ການຕັ ື້ງຄ າຖາມຕາມລະບບົນີ ື້ມຄີວາມຍາກບ ່ສະດວກທີ ່ຈະໃຊໃື້ນຫອື້ງຮຽນ. ຄ າຖາມມຫີ ຼາຍປະເພດສາມາດຈາ ແນກໂດຍໃຊເື້ກນຕ່າງໆເຊັ ່ນ: ຄ າຖາມລະດບັຕົນື້ ລະດບັສ ງ ແບບ ປິດ ແບບເປີດ ແຕ່ຫາກໃຊກື້ ານແບ່ງປະເພດຂອງຄ າຖາມຕາມລະດບັ ຂັນື້ ຂອງການໃຊຄື້ ວາມຄດິ ໃນພຸດ ທພິ ໄິສ (Cognitive Domain) ຕາມແນວຄວາມຄດິຂອງ ເບນັ ຈາມນິ ບ ຣມ ຈະໄດື້6 ປະເພດລຽງຕາມ ລ າດບັ ການຄດິຕ ່າສຸດດັ ່ງນີ ື້ : ຖາມຄວາມຈ າ ຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ການນ າໄປໃຊື້ການວເິຄາະ ການສງັເຄາະ ແລະ ການປະເມນີຄ່າ. 2. ລະບບົ ຄ າຖາມທີ ່ ມຄີ າຕອບດຽວ ແລະ ຫຼາຍຄ າຕອບ (Convergent and Divergent) 2.1. ຄ າຖາມທີ ່ມຄີ າຕອບດຽວ(Convergent Questions) ມກັ ຈະຖາມຄວາມຈາ ກ່ ຽວກບັ ຂ ມື້ ນທີ ່ ເປັນຮ ບປະທ າ(ໃຜເຮດັຫຍງັ, ເມ ່ອໃດ ແລະ ບ່ອນໃດ) 2.2. ຄ າຖາມທີ ່ຫຼາຍຄ າຕອບ (Divergent Questions) ເປັນຄ າຖາມກ່ ຽວກບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັສມົ ມຸດຖານຫຼກ ານປະເມນີ.

76 3. ລະບບົຄາ ຖາມທີ ່ຕອື້ງໃຊສື້ະໝອງ (Metal Operation Questions) ເປັນການຈດັລະດບັ ຄ າ ຖາມທີ ່ນາ ເອາົບດົ ໂຄງສາື້ງສະຕປິັນຍາມີ4 ລະດບັ ໄດແື້ກ່: 3.1. ຄ າຖາມຂ ມື້ ນ ເປັນຄ າຖາມແຄບໃຊທື້ ດົ ສອບຄວາມຈ າຂອງຜ ຮື້ ຽນຜ ຮື້ ຽນພຽງແຕ່ ລະລກຶ ເຖງິຂ ມື້ ນຫຼແ ປຂ ມື້ ນເທົ ່ານັນື້. 3.2. ຄ າຖາມຄາດຄະເນ ເປັນຄ າຖາມແຄບ ມຄີ າຕອບທີ ່ ໃຊໄື້ດພື້ ຽງຄ າຕອບດຽວ ຜ ຮື້ ຽນຕອື້ງວິ ເຄາະຂ ມື້ ນທີ ່ ຈ າໄດຫື້ ຼໄດມື້ າ ແລະ ໃຊກື້ ານຄາຄະເນຄ າຕອບຜ ຮື້ ຽນຕອື້ ງໃຊຄື້ ວາມຄດິຫຼາຍແຕ່ ເມ ່ອຄດິ ໄດື້ ແລວື້ມຄີ າຕອບແລວື້. 3.3. ຄ າຖາມສມົ ບ ນເປັນຄ າຖາມທີ ່ ສາມາຕອບໄດຫື້ ຼາຍຄ າຕອບ ລກັ ສະນະປາຍເປີດຍາກທີ ່ ເດາົ ຄ າຕອບ ຜ ຮື້ ຽນຕອື້ງໃຊຈື້ນິຕະນາການ ການຄດິສາື້ງສນັ ແລະ ສາື້ງຄ າຕອບເປັນເອກະລກັ . 3.4. ຄ າຖາມປະເມນີ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນພຈິ າລະນາ ຕດັ ສນິ ຫຼ ໃຫຄືຸ້ນຄ່າໃນ ບາງສິ ່ ງມລີກັ ສະນະປາຍເປີດແຕ່ ຕອບຍາກກວ່າຄ າຖາມສມົ ບ ນເພາະຕອື້ງໃຊເື້ກນຕດັສນິພາຍໃນ ແລະ ພາຍ ນອກ. ປະເພດຂອງຄ າຖາມ ວດັນະພອນ ລະງບັທຸກ (2545) ໄດຈື້າ ແນກປະເພດຂອງຄ າຖາມໄດດື້ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ຄ າຖາມລະດບັຕ ່າ ແລະ ຄ າຖາມລະດບັສ ງ ຄ າຖາມລະດບັຕ ່າ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ງການຄ າຕອບລະດບັຄວາມຈາ ຂອງຂ ມື້ ນ ຫຼ ເອີ ື້ນໄດວື້່າ: ເປັນຄ າຖາມທີ ່ຕອື້ງການວດັຄວາມຈາ ໃຊໃື້ນການທບົທວນຄວາມຮ ພື້ ື້ນຖານ ຫຼ ມະໂນພາບ. ຄ າຖາມລະດບັສ ງ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ງການຄ າຕອບລະດບັການແປຜນົການນ າໃຊື້ການວເິຄາະ ສງັເຄາະ ປະເມນີຄ່າ ຫຼ ເອີ ື້ນໄດວື້່າ: ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ງການວດັຄວາມຄດິ ເພ ່ອພດັທະນາຜ ຮື້ ຽນໃນດາື້ນຂອງ ທກັ ສະການຄດິ ແລະ ການໃຫເື້ຫດຜນົ . 2. ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັຜນົຂະບວນການ ແລະ ຄວາມຄດິເຫນັ ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັຜນົ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ຕອື້ງການຄ າຕອບໃນຮ ບຂອງການສະຫຸຼບຜນົຂັນື້ສຸດທາື້ຍ ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັຂະບວນການເປັນຄ າຖາມທີ ່ຕອື້ງກາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນອະທບິາຍເຖງິວທິ ກີ ານການ ດ າ ເນນີການ ຫຼ ຂັນື້ຕອນທີ ່ນາ ໄປສ່ ຜນົຂັນື້ສຸດທາື້ຍ. ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສະແດງຄວາມຄິດເຫນັ ຕດັສນິໃຈ ຫຼ ປະເມນີສິ ່ ງໃດສິ ່ ງໜຶ ່ ງ.

77 3. ຄ າຖາມແບບປິດ ແລະ ແບບເປີດ ຄ າຖາມແບບປິດ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຄ າຕອບດຽວ ມກັ ໃຊກື້ ບັ ຂ ມື້ ນທີ ່ ເປັນຄວາມຈາ ຄ າຖາມແບບ ເປີດເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຫຄື້ າຕອບໄດຫື້ ຼາຍຢ່ າງໃຊເື້ພ ່ ອສາື້ງຂ ມື້ ນເພ ່ ອໃຫເື້ກດີການຕອບ ສະໜອງສະເພາະຕວົ ແລະ ນາ ໄປສ່ ການອະພປິາຍ ແລະ ການຖາມໃນຊັນື້ຕ ່ ໄປ. ຜ ສື້ ອນຄວນເລອ ກປະເພດຄ າຖາມໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງ ຄໃ ຫເື້ໝາະກບັຈດຸ ປະສງົຂອງບດົ ຮຽນຄ າຖາມຈະ ເປັນຕວົກ ານດົລະດບັຄວາມຮ ຂື້ ອງຜ ຮື້ ຽນເຊັ ່ນ: ການມສີ່ ວນຮ່ ວມ ແລະ ປະຕສິ າພນັການເຮດັຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ໃຫຊື້ ດັ ເຈນ ຫຼ ການກະຕຸນື້ ຈດິສ ານກຶ ຈດຸ ປະສງົເລົ ່ານີ ື້ຕອື້ງໃຊປື້ ະເພດຄ າຖາມຕ່າງກນັ ຄ າຖາມສາມາດແບ່ງ ອອກ 3 ປະເພດໄດແື້ກ່: (ດາລະກາ ວນັນະວະນດິ 2549:295-296) 3.1. ຄ າຖາມເຈາະຈງົ (focusing questions) ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ດງຶໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສນົ ໃຈບດົຮຽນ ທີ ່ ຮຽນ ໃນວນັນັນື້ ຫຼ ສນົ ໃຈເລ ່ອງທີ ່ ໄດອື້ ະພປິ າຍກນັຄ າຖາມປະເພດນີ ື້ອາດເປັນຄ າຖາມລະດບັ ຂ ແື້ທື້ຫຼ ບ ່ ຄາດຄະເນສມົ ບ ນ ຫຼ ປະເມນີມຈີດຸ ປະສງົຂອງການໃຊຄື້ າຖາມດັ ່ງນີ ື້ : 3.1.1. ກວດສອບຄ າຖາມແມ່ນກວດສອບຄວາມຮ ເື້ດມີ ຂອງຜ ຮື້ ຽນ 3.1.2. ກະຕຸນື້ຫຼຈ ງ ໃຈໃຫສື້ນົ ໃຈບດົຮຽນ ໂດຍຖາມກ່ອນຮຽນບດົຮຽນ ຫຼ ຖາມຂະນະຮຽນ 3.1.3. ກວດສອບຄວາມເຂົ ື້າໃຈຜ ຮື້ ຽນລະຫວ່ າງຮຽນຫຼ ກ່ ອນຈົບບົດຮຽນເພ ່ ອກະຕຸນື້ ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຄວາມຄດິ. 3.2. ຄ າຖາມແນະໃຫຄື້ດິ (Prompting questions) ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຊພື້າຍຫຼງັຈາກການ ຖາມຄ າ ຖາມທ າອດິ ແລະ ບ ່ ສາ ມາດຕອບໄດື້ຫຼ ຕອບຜດິຜ ສື້ ອນຈະຕອື້ງປ່ ຽນຄ າຖາມ ເພ ່ອຊ່ ວຍຜ ຮື້ ຽນຄົນື້ ຫາຄ າ ຕອບ ຄ າຖາມກະຕຸນື້ ໃຫື້ຄດິຈະໃຊຄື້ າຊີ ື້ແນະ ຫຼ ຄ າໃບຊື້່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕອບ ຫຼ ແກໄື້ຂໄດຖື້ ກ ຕອື້ງຄ າ ຖາມ ປະເພດນີມື້ ກັຈະນາ ມາ ຮຽບຮຽງໃໝ່ ໂດຍເພີ ່ມຄ າແນະນາ . 3.3. ຄ າຖາມກະຕຸນື້ ໃຫຄື້ ດິຕ ່ (Probing questions) ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຊຕື້ ່ ຈາກຄ າຂອງຜ ຮື້ ຽນ ທີ ່ ບ ່ ເລກິ ພ ປານໃດ ເພ ່ ອຕອື້ ງການຖາມຫາຂ ມື້ ນ ຄ າຖາມປະເພດນີ ື້ຈະບງັຄບັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິຫຼາຍ ຫຼ ຄດິ ຕ ່ ຈາກຄ າຕອບທ າອດິທີ ່ມຈີດຸ ປະສງົ ເພ ່ອຫາຄວາມຈະແຈງື້ຂອງຄ າຕອບ ຫຼ ການທບົທວນຄ າຕອບ.

78 ປະເພດຄ າຖາມທີ ່ນຍິມົ ໃຊສື້າມາດແຍກອອກເປັນ 12 ປະເພດດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຄ າຖາມຄວາມຮ ື້ຄວາມຈ າ ເປັນຄ າຖາມກ່ ຽວກບັ ຂ ມື້ ນທີ ່ ໄດຮື້ ຽນຮ ໄື້ປແລວື້ ແລະ ສາມາດ ລະລກຶ ໄດເື້ຊັ ່ນ: ສບັ ນຍິາມ ກດົ ເປັນຕົນື້. 2. ຄ າຖາມທີ ່ ນ າໄປສ່ ການສງັເກດເປັນຖາມທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດໃຊປື້ ະສາດສ າຜດັ ທງັ 5 ເພ ່ອຮບັຮ ື້ແລະ ຕອບປັນຫາ ຫຼ ນາ ເອາົປະສບົການທີ ່ຜ່ານມາ ຊ່ວຍໃນການຕອບບນັຫາ. 3. ຄ າຖາມທີ ່ ນ າໄປສ່ ການອະພປິ າຍ ຫຼ ຖາມຄວາມເຂົ ື້າໃຈເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ໃຊເື້ຫດຜນົ ມາປະກອບກບັ ຂ ມື້ ນຈາກປະສບົການມາຊ່ ວຍໃນການຕອບບນັຫາລກັ ສະນະທີ ່ ຄວນແປຄວາມ ແລະ ຂະຫຍາຍຄວາມ. 4. ຄ າຖາມເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປຽທຽບ ເປັນການຖາມ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນວເິຄາະເລ ່ອງລາວ ແລະ ພຈິ າ ລະນາວ່າສິ ່ ງໃດສ າຄນັ ບ ່ ສ າຄນັ ມສີ າເຫດມຈີດຸ ໝາຍຫຼກັ ການຢ່ າງໃດ ເພ ່ ອນ າສິ ່ ງຕ່າງໆ ເລົ ່ານັນື້ມາປຽບທຽບ ກນັ . 5. ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັ ເຫດຜນົ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຕອື້ ງການໃຫ່ ຜ ຮື້ ຽນວເິຄາະຄວາມສ າຄນັ ຂອງເຫດ ການ ຫຼ ເລ ່ອງລາວວ່າ ມເີຫດຈາກສິ ່ ງໃດ ຜນົລບັຈະເປັນແນວໃດ. 6. ຄ າຖາມກ່ ຽວກບັການສະຫຸຼບຫຼກັ ານເປັນຄ າຖາມເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນວເິຄາະຂ ມື້ ນເຫດຄວາມສ າ ຄນັ ແລະ ສາມາດສະຫຸຼບເປັນຫຼກັ ການ ຫຼ ແນວປະຕບິດັ ໄດ.ື້ 7. ການທີ ່ ນ າໄປສ່ ການສາື້ງສມົ ມຸດຖານ ຫຼ ຂັນື້ ທ ານາຍເປັນຄາຖາມທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງການຄາດ ການຢ່ າງມເີຫດຜນົວ່າ: ແມ່ນຫຍງັຈະເກດີຂຶ ື້ນເມ ່ອມກີ ານປ່ ຽນແປງບາງສິ ່ ງບາງຢ່ າງ ຫຼ ຄາດການໃນການທີ ່ ຈະ ຂະຫຍາຍ ຂ ສື້ ະຫຸຼບໃນຂັນື້ຂອງການອະທບິາຍໃຫກື້ ວາື້ງຂວາງອກກໄປ.

79 8. ຄ າຖາມທີ ່ ນ າໄປໃຊື້ຫຼ ຄດິ ສາື້ງສນັ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນນ າກດົ ເກນ ແລະ ຄວາມຮ ຕື້່າງໆທີ ່ມຢີ່ ໄປປະຍຸກໃຫເື້ຂົ ື້າກບັ ເຫດການ ຫຼ ສະຖານະການໃໝ່ ເປັນການຄດິທີ ່ ແປກແຕກ ຕ່າງຈາກສະຖານະການແບບເກົ ່າ. 9. ຄ າຖາມທີ ່ ກ່ ຽວກບັ ການວາງແຜນເປັນຄ າຖາມເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສະເໜີແນວຄວາມຄດິ ວາງ ໂຄງການ ຫຼ ສະເໜຜີນົ ງານໂດຍອາໄສປະສບົການທີ ່ ໄດຮື້ ຽນມາບວກກບັແນວຄວາມຄດິຂອງຕນົ ເອງ. 10. ຄ າຖາມເພ ່ອການວເິຄາະ ຫຼ ຈາ ແນກເປັນຄ າຖາມ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນວເິຄາະແຍກອອກສ່ ວນປະ ກອບຂອງເຫດການ ຫຼ ເລ ່ອງລາວ ເພ ່ອໃຫເື້ຫນັ ເນ ື້ອໃນສ າຄນັຂອງອງົປະກອບນັນື້. 11. ຄ າຖາມເພ ່ ອການສງັເຄາະເປັນການຖາມ ເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນລວບລວມປະສມົ ປະສານສ່ ວນປະ ກອບຍ່ອຍໆເຂົ ື້າດວື້ຍກນັ ເພ ່ອໃຫເື້ກດີສິ ່ ງໃໝ່ທີ ່ມຄີວາມແຕກຕ່າງໄປຈາກຂອງເກົ ່າ. 12. ຄ າຖາມເພ ່ອການປະເມນີຄ່າ ເປັນການຖາມເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນພຈິ າລະນາຕດັສນິ ວນິ ໄິສ ວຈິ ານ ເຫດການ ຫຼ ເລ ່ອງລາວຢ່ າງມຫີ ຼກັ ເກນຖກ ຕອື້ງຕາມເຫດ ແລະ ຜນົ . ເຕກັ ນກິການໃຊຄື້ າໃນການຮຽການສອນ ການໃຊຄື້ າຖາມໃນຊັນື້ຮຽນຜ ສື້ ອນຄວນໃຊເື້ຕກັ ນກິ ໃນການຮຽນການສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຕັ ື້ງຄ າຖາມສ າລບັຜ ຮື້ ຽນໃນຫອື້ງບ ່ຄວນຖາມສະເພາະເຈາະຈງົ ຫຼ ລະບຸຕວົຄນົ ໃດໜຶ ່ ງ 2. ເວັນື້ ໄລຍະໃຫຄື້ດິກ່ອນທີ ່ຈະເອີ ື້ນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕອບ 3. ຄ າໜຶ ່ ງຄວນໃຫຕື້ ອບຫຼາຍໆຄນົບ ່ ຄວນຖາມພຽງຄນົດຽວ ແລະ ພະຍາຍາມຝຶກໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕອບ ຫຼາຍໆທາງ. 4. ຫຼກີລຽງຄ າຖາມທີ ່ ໃຊຄື້ າຕອບພຽງຖກ ຫຼ ບ ່ຖກ 5. ຜ ສື້ ອນ ຄວນກຽມຄ າຖາມມາລ່ວງໜາື້ຈະຊ່ວຍໃຫຜື້ ສື້ ອນຖາມຢ່ າງໝັນື້ ໃຈ ແລະ ບ ່ກງັວນົ 6. ຄ າຖາມຄວນເປັນພາສາງ່າຍໆກະທດັຮດັບ ່ກວນຫຼຍາວຈນົຜ ຮື້ ຽນບ ່ ເຂົ ື້າໃຈ 7. ການຖາມອາດບ ່ ແມ່ນຜ ສື້ ອນຖາມພຽງຄນົດຽວອາດໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປ່ ຽກນັຖາມ 8. ໃຊເື້ຕກັ ນກິ ການເສມີ ກ າລງັໃຈເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຄວນມປີ ະຕກິ ລິ ຍິ າຕອບສະໜອງເຊັ ່ ນ: ຍິມື້ ຫງກຶຫວົ ຍງັບ ່ຖກ ລອງຄດຶໃໝ່ . 9. ຖາມຜ ຮື້ ຽນທີ ່ຈະສະໝກັ ໃຈຈະຕອບພ ໆກບັຜ ຮື້ ຽນທີ ່ບ ່ຢາກຕອບ 10. ບ ່ຄວນເອີ ື້ນຜ ຮື້ ຽນທີ ່ຂາດຮຽນມຂີ ບື້ກົ ຜ່ ອງສ່ວນຕວົ ເຊັ ່ນ: ເວົ ື້າບ ່ຊດັ ເປັນຜ ຕື້ ອບ 11. ໃຊທື້່າທາງນ ື້າສຽງໃນການຖາມຢ່ າງເໝາະສມົ 12. ຖາມຄ າຖາມຫຼາຍປະເພດບ ່ຄວນຖາມສະເພາະຄວາມຈາ 13. ໃຊຄື້ າຖາມໃໝ່ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບບ ່ຊດັ ເຈນຫຼບ ່ຖກ ຕອື້ງເຊັ ່ນ: ເຈົ ື້າໝັນື້ ໃຈຫຼລ ອງຕອບໃໝ່

80 14. ຝຶກໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຮ ຈື້ກັ ຕອບຄ າຖາມທີ ່ ດບີ ່ ຍາກກນັຕອບ ແລະ ກາື້ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັບ ່ ອາຍ ຫຼ ຢາື້ນຜດິ . ດາລະກາ ວນັ ນະວະນດິ (2549:296-297) ໄດກື້່າວເຖງິເຕກັ ນກິ ການຖາມຄ າຖາມທີ ່ ເໝາະສມົ ຈະເຮດັ ໃຫຄື້ າຕອບ ມທີ ງັປະລມິ ານ ແລະ ຄຸນນະພາບ ເຕກັ ນກິທີ ່ຜ ສື້ ອນຄວນໃຊມື້ ີ4 ເຕກັ ນກິ ໄດແື້ກ່: 1. ການຖາມຊ ື້າຄ: ການໃຊຄື້ າຖາມດຽວຖາມຫຼາຍຄນົ ເພ ່ອໃຫມື້ ສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການອະພປິ າຍ ຫຼ ບາງຄັ ື້ງຄ າຖາມມຄີ າຕອບທີ ່ຖກ ຫຼາຍຄ າຕອບຖາື້ຜ ສື້ ອນຕອື້ງການຖາມຊ ື້າຄວນເລອ ກໃຊຄື້ າຖາມທີ ່ມຫີ ຼາຍ ຄ າ ຕອບ ຄ າຖາມສມົ ບ ນ ຫຼ ຄ າຖາມປະເມນີ. 2. ການໃຊເື້ວລາ້ິດກ່ອນຕອບເມ ່ອຜ ສື້ ອນຖາມຄ າຖາມຄວນເວັນື້ ໄລຍະເວລາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິ ເພ ່ອ ລວບລວມຮຽບຮຽງຄ າຕອບ ຜ ສື້ ອນສ່ ວນໃຫຍ່ ໃຫເື້ວລາຜ ຮື້ ຽນຄດິພຽງວນິ າທກີ ານວໄິຈພບົ ວ່າ: ຖາື້ຜ ສື້ ອນ ເວັນື້ເວລາ 3-5 ນາທີຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕອບຄ າຖາມໄດຍື້າວຕອບຜດິໜອື້ ຍລງົຜ ຮື້ ຽນຈະຖາມຄ າຖາມ ຫຼາຍ ຂຶ ື້ນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນມຄີວາມໝັນື້ ໃຈເພີ ່ມຂຶ ື້ນ ການເວັນື້ ໄລຍະເວລາມີ2 ລກັ ສະນະຄ: 3.1. ລກັ ສະນະທີ1 (Wait time1 ) ເມ ່ອຜ ສື້ ອນຖາມຄ າຖາມແລວື້ ຍຸດເວັນື້ ໄລຍະໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ຄດິແລວື້ ຈຶ ່ ງເອີ ື້ນຊ ່ ໃຫຕື້ ອບເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຜ ສື້ ອນເວັນື້ເວລາໜອື້ ຍໜຶ ່ ງກ່ອນຈະສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຕ ່ຄ າ ຕອບນັນື້. 3.2. ລກັ ສະນະທີ2 (Wait time1) ເວລາທງັໝດົ ທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງຢຸດເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທຸກຄນົ ຕອບຄ າຖາມດຽວກນັ ຫຼ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໂຕຕື້ອບຊກັຖາມກນັ ເອງ. ຖາື້ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການຮຽນຜ ສື້ ອນຕອື້ ງໃຫເື້ລລາຫຼາຍຂຶ ື້ນ ຕອື້ງອດົທນົທີ ່ຈະລ ຖາື້ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິຄົນື້ຫາຄ າຕອບ. 3. ການຟັງຄ າຕອບ (Listening) ຜ ສື້ ອນຕອື້ງຟັງເວລາຜ ຮື້ ຽນເວົ ື້າເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຜ ຮື້ ຽນເວົ ື້າຈບົ ຜ ື້ ສອນອາດສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຕ ່ ຄ າຕອບ ຫຼ ຖາມຄ າຖມຕ ່ ໄປ ຜ ສື້ ອນຄວນຢຸດຖາມປະມານ 3-5 ວນິ າທີ ເພ ່ອໃຫໝື້ ັນື້ ໃຈວ່າຈະບ ່ ເວົ ື້າຂຶ ື້ນຕດັຄວາມເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເວົ ື້າບ ່ຈບົ . ວດັ ນາພອນ ລະງບັທຸກ (2545) ໄດນື້ າສະເໜເີຕກັ ນກິ ວທິ ກີ ານຕັ ື້ງຄ າຖາມໄປໃຊໃື້ນການຮຽນການ ສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຄວນເລີ ່ມຕົນື້ ຕັ ື້ງຄ າຖາມໃນລະດບັຄວາມຈາ ຫຼ ຄວາມເຂົ ື້າໃຈ(ຄ າຖາມລະດບັຕ ່າ) ທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນ ສ່ ວນໃຫຍ່ສາມາດບອກໄດຢື້່ າງຖກ ຕອື້ງເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຕອບຖກ ຜ ສື້ ອນຄວນສະແດງຄວາມຍອື້ງຍ ທນັທດີວື້ ຍ ຄ າເວົ ື້າຫຼພາສາທ່າທາງເຊັ ່ນ: ຫງກຶຫວົ ຍິມື້ ໃຫື້ສ າຜດັ ຫຼ ຍ່າງເຂົ ື້າໄປຫາຜ ທື້ ີ ່ຕອບຖກ ກ່ອນທີ ່ຈະເລີ ່ມ ຄ າຖາມ ໃນລະດບັທີ ່ ສບັຊອື້ ນຫຼາຍຂຶ ື້ນ ທງັນີ ື້ຄວນໃຈເຢັນໃນກ ລະນທີ ີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຕອບຊາື້ ຫຼ ຕອບບ ່ ໄດບື້ ່ ຄວນ ຮາື້ຍ ຫຼ

81 ຕ ານຜິ ຕື້ ອບຜດິຫຼຕ ອບບ ່ຖກ ປະເດນັ ເນ ່ອງຈາກການຕ ານິດັ ່ງກ່າວ ຈະເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມອບັ ອາຍ ແລະ ສົ ່ງ ຜນົ ໃຫເື້ກດີຄວາມບ ່ໝັນື້ ໃຈຕາມມາໃນກລ ະນນີ ີ ື້ຄວນປ່ ຽນຄ າຖາມໃໝ່ ໃຫງື້່າຍຂຶ ື້ນ. 2. ເມ ່ ອຜ ຮື້ ຽນປະສບົ ຄວາມຫຍຸງື້ຍາກລ າບາກໃນການຕອບຄ າຖາມຜ ສື້ ອນຄວນຊ່ ວຍໃຫຜື້ ື້ ຮຽນຕອບໄດໂື້ດຍອາດໃຊວື້ທິ ກີ ານດັ ່ງນີ ື້ : 2.1. ຢຸດຄາວໜຶ ່ ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິຄ າຕອບ 2.2. ແນະນາ ຄ າຕອບໃຫເື້ລກັ ນອື້ຍ 2.3. ທວນຄ າຖາມຊ ື້າ 2.4. ປ່ ຽນວທິ ຖີ າມໂດຍໃຊຖື້ ອື້ ຍຄ າໃໝ່ທີ ່ ເຂົ ື້າໃຈງ່າຍ 2.5. ຕັ ື້ງຄ າຖາມເພີ ່ມຂຶ ື້ນ 2.6. ກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕັ ື້ງສມົ ມຸດຖານຫຼທາຍຄ າຕອບ 2.7. ລດົລະດບັຄ າຖາມທີ ່ອາດຍາກເກນີໄປລງົ 3. ຖາມໃຫທື້ ົ ່ວເຖງິທຸກຄນົ ແນວທາງທີ ່ດທີ ີ ່ສຸດຄ: ການຖາມທງັຊັນື້ຮຽນຜ ຮື້ ຽນແຕ່ລະຄນົ ຄວນ ເຂົ ື້າໃຈວ່າຕນົ ເອງຖກ ຄາດຫວງັໃຫຕື້ ອບຄ າຖາມຜ ສື້ ອນບ ່ ຄສນສະແດງສນັ ຍານ ຫຼ ທ່າທໃີດໆວ່າຜ ຮື້ ຽນ ຄນົ ໃດຄວນຕອບຄ າໄດຜື້ ຮື້ ຽນຈະຮ່ ວມມໃ ນການຮຽນເຕມັ ທີ ່ ເມ ່ ອຮ ວື້່ າຕນົ ເອງມສີ່ ວນໃນການຮຽນຮ ສື້ ິ ່ ງສ າ ຄນັ ຄເ ຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມຕ ່ ນຕວົ ຕະຫຼອດເວລາຄ າຖາມແຕ່ ຄ າຄວນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນທີ ່ມຄີວາມສນົ ໃຈໃນຊັນື້ ຮຽນເປັນຜ ຕື້ ອບແຕ່ ຢ່ າງໃດກ ຕາມບ ່ ຄວນປ່ ອຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄນົ ໃດຄນົ ໜຶ ່ ງຜ ກມດັການຕອບຄ າຖາມພຽງຄນົ ດຽວຜ ສື້ ອນຄວນພະຍາຍາມປອື້ ນຄ າຖາມໃຫກື້ ບັຜ ຮື້ ຽນທີ ່ ບ ່ ຄ່ ອຍມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນຫອື້ງຮຽນໃນກລ ະນທີ ີ ່ບ ່ມີ ໃຜຕອບຄ າຖາມອາດລອງເອີ ື້ນຊ ່ ເປັນລາຍບຸກຄນົແລະ ຖາມຜ ຮື້ ຽນວ່າ ຕອື້ງການຕອບຄ າຖາມ ຫຼ ບ ່ . 4. ຄວນເພີ ່ມລະດບັ ຄວາມຍາກຂອງຄ າຖາມຕາມລ າດບັ ເພ ່ ອໃຫເື້ດກັ ໄດພື້ ດັທະນາການຄດິລະ ດບັວເິຄາະຕ ່ ໄປໄດື້ຜ ສື້ ອນຕອື້ງພດັທະນາການການຕັ ື້ງຄ າຖາມຢ່ າງເປັນລະບບົ . 5. ສາື້ງບນັ ຍາກາດສົ ່ງເສມີ ການຮຽນຮ ໃື້ນຫອື້ ງຮຽນໂດຍການໃຊຍືຸ້ດທະສາດການຕັ ື້ງຄ າຖາມ ສາື້ງບນັຍາກາດທີ ່ ຜ່ ອນຄາຍໃນຫອື້ງຮຽນ ແລະ ກະຕຸນື້ຫອື້ງຮຽນໃຫຄື້ ກຶ ຄກັ ດວື້ ຍການຕັ ື້ງຄ າຖາມຜ ສື້ ອນເວົ ື້າ ໃຫໜື້ ອື້ຍລງົ ແລະ ຕັ ື້ງໃຫຫື້ ຼາຍຂຶ ື້ນ. 6. ຕັ ື້ງຄ າຖາມທີ ່ຜ ຮື້ ຽນສາມາດໃຊຄື້ າຕອບແບບໃຊຄື້ວາມຄດິເຫນັສ່ວນຕວົ ໃ້ື້ຫຼາຍຂ ື້ນ 7. ຫຸຼດຄ າຄ າຖາມປະເພດທີ ່ພຽງຕອບວ່າແມ່ນຫຼບ ່ ແມ່ນ 8. ຫຼກີລຽງການຕັ ື້ງຄ າຖາມຫຼາຍຄ າຖາມໃນເວລາດຽວກນັ 9. ຢ່ າປ່ ອຍໃຫເື້ກດີຄວາມມດິງຽບໃນຫອື້ງຮຽນ 10. ຕັ ື້ງຄ າຖາມໃຫເື້ໝາະກບັ ໄວຜ ຮື້ ຽນ

82 11. ຕັ ື້ງຄ າຖາມຫຼາກຫຼາຍທີ ່ ເປີດໂອກາດໃຫຄື້ ົນື້ພບົ ເດກັທີ ່ມຄີວາມສາມາດພເິສດ 12. ຊ່ວຍເດກັ ປັບປຸງທດັສະນະການຕອບຄ າຖາມ. ລະດບັຂອງການຕັ ື້ງຄາ ຖາມ ການຕັ ື້ງຄ າຖາມມີ2 ລະດບັຄ: ຄ າຖາມລະດບັພ ື້ນຖານ ແລະ ຄ າຖາມລະດບັສ ງເຊິ ່ ງມລີາຍລະອຽດ ດັ ່ງນີ ື້ : (vorravan Raenthong: 2559) 1. ຄ າຖາມລະດບັພ ື້ນຖານ ເປັນການຖາມຄວາມຮ ຄື້ ວາມຈາ ເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຊຄື້ ວາມຄດິທົ ່ວໄປ ຫຼ ຄວາມຄດິລະດບັ ຕ ່າໃຊພື້ ື້ນຖານຄວາມຮ ເື້ກົ ່າ ຫຼ ສິ ່ ງທີ ່ ປະຈກັ ໃນການຕອບເນ ່ອງຈາກເປັນຄ າຖາມທີ ່ ຝຶກ ໃຫເື້ກດີຄວາມຄ່ ອງຕວົ ໃນການຕອບຄ າຖາມລະດບັ ນີ ື້ ເປັນການປະເມນີຄວາມພອື້ມຂອງຜ ຮື້ ຽນກ່ ອນຮຽນວິ ນໄິສຈດຸ ອ່ອນຫາຈດຸ ແຂງ ແລະ ສະຫຸຼບເນ ື້ອໃນທີ ່ຮຽນໄປແລວື້ ຄ າຖາມລະດບັພ ື້ນຖານໄດແື້ກ່ 1.1. ຄ າຖາມໃຫສື້ງັເກດເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິຕອບຈາກການສງັເກດຕອື້ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ໃຊປື້ ະສາດສ າຜດັທງັ 5 ໃນການຄົນື້ຫາຄົນື້ຄ າຕອບ ກິ ່ນ ລີ ື້ນ ຫ ຟັງສຽງ ເຊັ ່ນ: 1.1.1. ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນຟັງເພງນີ ື້ແລວື້ ຮ ສື້ກຶ ແນວໃດ 1.1.2. ພາບນີມື້ ລີກັ ສະແນວໃດ 1.1.3. ສານເຄມໃີນ 2 ບກິ ເກີ ື້ຕ່າງກນັແນວໃດ 1.1.4. ພ ື້ນຜວິຂອງວດັຖຸເປັນແນວໃດ 1.2. ຄ າຖາມທວນຄຄີ ວາມຈ າເປັນຄ າຖາມທີ ່ ໃຊທື້ ບົ ທວນຄວາມຮ ເື້ດມີ ຂອງຜ ຮື້ ຽນເພ ່ ອໃຊື້ ເຊ ່ອມໂຍງໄປສ່ ຄວາມຮ ໃື້ໝ່ກ່ອນເລີ ່ມບດົຮຽນເຊັ ່ນ: 1.2.1. ວນັວສິາຂາບ ຊາກງົກບັວນັ ໃດ 1.2.2. ດາວເຄາະດວງໃດທີ ່ມຂີະໜາດໃຫຍ່ທີ ່ສຸດ 1.2.3. ໃຜເປັນຜ ແື້ຕ່ງເລ ່ອງ ອີເໜາົ 1.2.4. ເມ ່ອເກດິອາການແພຢື້າຄວນໂທໄປເບໃີດ 1.3. ຄ າຖາມທີ ່ ໃຫບື້ ອກຄວາມໝາຍ ຫຼ ຄ າຈດັກດັຄວາມ ເປັນການຖາມຄວາມເຂົ ື້າໃຈໂດຍ ການ ໃຫບື້ອກຄວາມໝາຍຂອງຂ ມື້ ນຕ່າງໆເຊັ ່ນ: 1.3.1. ຄ າວ່າ ສດິທມິ ະນຸດໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ 1.3.2. ພາສເີງນິໄດບືຸ້ກຄນົທ າມະດາແມ່ນຫຍງັ

83 1.3.3. ສະຖຕິໝິ າຍຄວ່າແນວໃດ 1.3.4. ບອກຄວາມໝາຍຂອງpassive voice 1.4. ຄ າຖາມບົ ່ງຊີ ື້ຫຼ ລະບຸ ເປັນຄ າທີ ່ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນລະບຸຄ າຕອບໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງເຊັ ່ນ: 1.4.1. ປະໂຫຍກທີ ່ປະກດົຢ່ ກະດານປະໂຫຍກໃດແດ່ທີ ່ ເປັນpast simple tense 1.4.2. ຄ າໃດຕ ່ ໄປນີ ື້ ເປັນຄ າຄວບກນັບ ່ຈງິ 1.4.3. ລະບຸຊ ່ສດັທີ ່ກະດ ກສນັຫຼງັ 1.4.4. ປະເທດໃດແດ່ທີ ່ ເປັນສະມະຊກິ APEC 2. ຄ າຖາມລະດບັສ ງ ເປັນການໃຫຄື້ ດິຄົນື້ ໝາຍເຖງິ ຄ າຕອບທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຕອບຕອື້ງໃຊຄື້ ວາມຄດິ ສບັ ຊອື້ ນສົ ່ງເສມີ ຄວາມຄດິສາື້ງສນັ ແລະ ກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໃຊສື້ ະໝອງທງັສອງຊກີ ໃນການຄດິຫາຄ າຕອບໂດຍ ໃຊຄື້ວາມຮ ຫື້ ຼປ ະສບົການເດມີ ມາເປັນພ ື້ນຖານໃນການຄດິ ແລະ ຕອບຄ າຖາມເຊັ ່ນ ຄ າຖາມລະດບັສ ງໄດແື້ກ່ 2.1. ຄ າຖາມໃຫອື້ ະທບິາຍ ເປັນການຖາມໂດຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຕຄີວາມໝາຍຂະຫຍາຍຄວາມໂດຍການ ໃຫອື້ ະທບິາຍແນວຄດິຂອງຂ ມື້ ນຕ່າງໆເຊັ ່ນ: - ເພາະເຫດໃດໃບໄມຈື້ ຶ ່ ງມສີຂີຽວ - ຜ ຮື້ ຽນຄວນມບີດົບາດໜາື້ທີ ່ ໃນໂຮງຮຽນແນວໃດ - ຊາວພຸດທີ ່ດຄີວນປະຕບິດັແນວໃດ - ຜ ຮື້ ຽນຈະເຮດັແນວໃດຈິ ່ ງເຮດັ ໃຫຮື້່າງກາຍແຂງແຮງ 2.2. ຄ າຖາມໃຫປື້ ຽບທຽບ ເປັນການຕັ ື້ງຄ າຖາມສາມາດຈ າແນກຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຂ ມື້ ນໄດື້ ເຊັ ່ນ: - ພດ ໃບຄ່ ຕ່າງກບັໃບດ່ ຽວແນວໃດ - ຈົ ່ງປຽບທຽບພດ ໃບຄ່ ແລະໃບດ່ຍວຕ່າງກນັແນວໃດ - ຈົ ່ງປຽບທຽບວຖິ ຊີວີດິຂອງຄນົ ໄທໃນພ ມມພີາກຕ່າງໆຂອງປະເທດໄທ - ດເີອນັ ເອ ກບັ ອາເອນັ ເອ ຕ່າງກນັແນວໃດ - ສງັຄມົ ເມອ ງກບັຊນົນະບດົຄກ ນັ ແລະ ຕ່າງກນັແນວໃດ 2.3. ຄ າຖາມໃຫວື້ເິຄາະເປັນຄ າຖາມໃຫຜື້ ຮື້ ຽວເິຄາະແຍກບນັຫາຈດັໝວດໝ່ ວຈິານແນວຄດິ ຫຼ ບອກຄວາມສ າພນັ ແລະເຫດຜນົ ເຊັ ່ນ: - ແມ່ນຫຍງັເຮດັ ໃຫເື້ກດີໂລກຮອື້ນ - ວດັທະນະທ າແບ່ງອອກເປັນຈກັປະເພດມຫີ ຍງັແນ່ - ສາເຫດໃດທີ ່ ເຮດັ ໃຫນື້າງວນັທອງຖກ ປະຫານຊວິດິ

84 - ການຕດິຢາເສບຕດິຂອງເຍາົວະຊນົ ເກດຈາກສາເຫດໃດ ີ 2.4. ຄ າຖາມໃຫຍື້ ກົ ຕວົ ຢ່ າງເປັນການຖາມໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໃຊຄື້ ວາມສາມາດໃນການຄດິການນ າມາ ຍກົ ຕວົຢ່ າງເຊັ ່ນ: - ຮ່າງກາຍຂບັຂອງເສຍອອກຈາກສ່ວນໃດແດ່ - ຍກົ ຕວົຢ່ າງການເຄ ່ອນທີ ່ ແບບໂປເຈກັ ໄຕລ - ຫນີອກັ ຄະນສີາມາດນາ ໄປໃຊປື້ ະໂຫຍດແນວໃດແດ່ - ອາຫານຄາວຫວານໃນພະລາສະນພິນົ ພາບແຫ່ຊມົ ເຄ ່ ງຶຄາວຫວານມຫີ ຍງັແດ 2.5. ຄ າຖາມໃຫສື້ ະຫຸຼບ ເປັນການໃຊຄື້ າຖາມເມ ່ອຈບົບດົຮຽນເພ ່ອໃຫຮື້ ວື້່າຜ ຮື້ ຽນໄດຮື້ບັ ຄວາມ ຮ ື້ຫຼ ມຄີວາມກາື້ວໜາື້ໄດແື້ນວໃດ ແລະ ເປັນການເນັນື້ຄວາມຮ ທື້ ີ ່ ໄດຮື້ ຽນໄປແລວື້ເຮດັ ໃຫສື້າມາດ ຈ ່ ເນ ື້ອໃນ ໄດດື້ຂີ ຶ ື້ນເຊັ ່ນ: - ຈົ ່ງສະຫຸຼບເຫດຜນົທີ ່ ເຮດັ ໃຫພື້ ະເຈົ ື້າຕາກສນິຍາື້ຍເມອ ງຫຼວງ - ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນອ່ານບດົ ເລ ່ອງນີ ື້ແລວື້ ໄດຂື້ ຄື້ ດິຫຍງັແດ່ - ຈົ ່ງສະຫຸຼບແນວທາງໃນການອະນຸລກັ ຊບັພະຍາກອນນ ື້າເພ ່ອໃຫເື້ກດີຄຸນຄ່າສ ງສຸດ - ຈົ ່ງສະຫຸຼບຂັນື້ຕອນການເຮດັຜາື້ບາຕດິ 2.6. ຄ າຖາມທີ ່ ເພ ່ອໃຫປື້ ະເມນີ ແລະ ເລອ ກທາງເລອ ກ ເປັນການໃຊຄື້ າຖາມທີ ່ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປຽບ ທຽບ ຫຼ ໃຊວື້ຈິາລະນະຍານໃນການຕດັສນິໃຈເລອ ກທາງເລອ ກທີ ່ຫຼາກຫຼາຍເຊັ ່ນ: - ການລອຍນ ື້າກບັການແລ່ ນຍັ ່ອງເຍະ ອນັ ໃດເປັນການອອກກາ ລງັກາຍທີ ່ ດກີວ່າກນັ ເພາະເຫດ ໃດ - ລະຫວ່າງນ ື້າອດັລມົ ກບັນມົ ສິ ່ ງໃດມປີະໂຫຍດກວ່າກນັ ເພາະເຫດໃດ - ດນິລວື້ ນ ດນິຊາຍ ດນິໜຽວ ດນິຊະນດິໃດເໝາະແກ່ການປ ກໝາກມ່ວງຫຼາຍກວ່າກນັ ເພາະ ເຫດໃດ - ໄກ່ທອດກບັສະຫຼດັ ໄກ່ ຜ ຮື້ ຽນຈະເລອ ກຮບັປະທານອາຫານຊະນດິໃດເພາະເຫດໃດ 2.7. ຄ າຖາມໃຫປື້ ະຍຸກ ເປັນການຖາມໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໃຊພື້ ື້ນຖານຄວາມຮ ເື້ດີມມາປະຍຸກໃຊໃື້ນ ສະຖານະການໃໝ່ຫຼໃ ນຊວີດິປະຈາ ວນັ ເຊັ ່ນ: - ຜ ຮື້ ຽນມວີທີ ກີ ານປະຫຍດັພະລງັງານແນວໃດ - ເມ ່ອຜ ຮື້ ຽນເຫນັ ເພ ່ອນໃນຫອື້ງຂາພກິຈະເຮດັປະຖມົ ພະຍາບານແນວໃດ - ຜ ຮື້ ຽນນາ ປັດຊະຍາຂອງເສດຖະກດິພ ພຽງໄປປະຍຸກໃຊໃື້ນການດ າລງົຊວີດິແນວໃດ - ຜ ຮື້ ຽນຈະສົ ່ງຂ ຄື້ ວາມຜ່ານທາງອເີມວໄດແື້ນວໃດ 2.8. ຄ າຖາມໃຫສື້າື້ງຫຼຄ ດິຄົນື້ ສິ ່ ງໃໝ່ ໆຫຼຜ ະລດິ ໃໝ່ ໆ ເປັນລກັ ສະນະການຖາມຜ ຮື້ ຽນຄດິສາື້ວ ສນັຜນົ ງານໃໝ່ໆທີ ່ບ ່ຊ ື້າກບັໃຜຫຼມ ຢີ່ ແລວື້ເຊັ ່ນ:

85 - ໜງັສພ ມິ ທີ ່ ໃຊແື້ລວື້ ສາມາດນາ ໄປຜະລດິຂອງຫຼິ ື້ນໃດໄດແື້ດ່ - ກ່ອງຫຼລ ງັໄມເື້ກົ ່າໆສາມາດຫຼດັແປງໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດໄດແື້ນວໃດ - ເສ ື້ອຜາື້ທີ ່ບ ່ ໃຊແື້ລວື້ ຜ ຮື້ ຽນຈະນາ ໄປດດັແປງເປັນສິ ່ ງໃດເພ ່ອໃຫເື້ກດີປະໂຫຍດ - ຜ ຮື້ ຽນຈະນາ ເຈຍື້ທີ ່ ໃຊພື້ ຽງໜາື້ດຽວມາຜະລດິເປັນສິ ່ ງໃດແດ່ ການຕັ ື້ງຄ າຖາມລະດບັສ ງຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີທກັ ສະການຄດິລະດບັສ ງ ແລະ ເປັນຄນົມເີຫດຜນົ ຜ ຮື້ ຽນບ ່ພຽງແຕ່ຈາ ຄວາມຮ ຂື້ ມື້ ນໄດຢື້່ າງໃດແຕ່ ສາມາດນາ ຄວາມຮ ໄື້ປໃຊໃື້ນການແກບື້ ນັຫາວເິຄາະ ແລະ ປະ ເມນີສິ ່ ງທີ ່ຖາມໄດື້ນອກຈາກນີ ື້ຍງັຊ່ ວຍຝຫຜື້ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າໃຈສາລະສ າຄນັ ໄດຢື້່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ື້ ຮຽນຫາຂ ມື້ ນມາຕອບຄ າຖາມດວື້ຍຕນົ ເອງ. ການຕອບຄ າຖາມລະດບັສ ງຜ ສື້ ອນຕອື້ງໃຊເື້ວລາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມເີວລາໃນການຄົນື້ ຄດິຫາຄ າຕອບຫຼາຍ ກ່ວາການຕອບຄ າຖາມລະດບັ ຄ າຖາມເພາະຜ ຮື້ ຽນຕອື້ງໃຊເື້ວລາໃນການວເິຄາະຫາຢ່ າງເລິ ່ ງ ແລະ ມວີຈິ າລະ ຍານໃນການຕອບຄ າຖາມຄວາມຜດພາດໃນຢ່ າງໜຶ ່ ງຂອງການຕັ ື້ງຄ າຖາມການຖາມແລວື້ ຕອື້ງການຄ າຕອບໃນ ທນັທໂີດຍບ ່ ໃຫເື້ວລາຜ ຮື້ ຽນໃນການຫາຄ າຕອບ. ສະຫຸຼບການໃຊຄື້ າຖາມ ສະຫຸຼບ ການໃຊຄື້ າຖາມມຄີວາມສ າຄນັ ຫຼາຍຕ ່ ການຮຽນການສອນຊ່ ວຍກະຕຸນື້ ຄວາມຄດິ ຂອງຜ ື້ ຮຽນຖາື້ຜ ສື້ ອນມຄີວາມສາມາດໃນການຕັ ື້ງຄ າຖາມຢ່ າມປີະສພິ າບຈະຊ່ ວຍໃຫນື້ ກັ ຮຽນໄດພື້ ດັທະນາທກັ ສະ ການຄດິວເິຄາະໄດດື້ ີຜ ຮື້ ຽນໄດຄື້ ດິ ແກບື້ ນັຫາ ວເິຄາະ ຫາແນວທາງໄດຢື້່ າງເໝາະສມົ ດັ ່ງນັນື້ ຈິ ່ ງຈາ ເປັນ ທີ ່ ຜ ື້ ສອນຕອື້ງມທີ ກັ ສະໃນການຕັ ື້ງຄ າຖາມຢ່ າງມປີະສດິທພິ າບຈຶ ່ ງຈະຊ່ ວຍໃຫມື້ ທີ ກັ ສະການຄດິ ແລະ ຄດິ ເປັນ ການໃຊຄື້ າຖາມເປັນການຕັ ື້ງຄ າຖາມຄວບຄ ກບັ ເຕກັ ນກິ ານສອນເຊິ ່ ງເປັນການວດັ ແລະ ປະເມນີຜນົ ໄປ ດວື້ ຍ ການໃຊຄື້ າຖາມທີ ່ ດສີ າມາດເຮດັ ໃຫກື້ ານຮຽນການສອນມປີະສດິທພິ າບສ ງຄ າຖາມເປັນເຄ ່ອງມນ າໄປສ່ ການ ສະຫຸຼບ ແລະ ທບົທວນໃຫເື້ກດີຄວາມຮ ທື້ ີ ່ຊດັ ເຈນ ແລະ ກະທດັຮດັ ເປັນເຄ ່ອງມທ ີ ່ສ າຄນັ ໃນການ ວດັຜນົສ າ ເລດັ ແລະ ວດັຄວາມສາມາດຂອງຜ ຮື້ ຽນການໃຊຄື້ າຖາມເປັນເຕກັ ນກິສ າຄນັ ໃນການສະແຫວງ ຫາຄວາມຮ ື້ ທີ ່ ປະສດິທພິ າບເປັນວທິ ກີ ານສອນທີ ່ ເຮດັ ໃຫເື້ກດີການຮຽນຮ ທື້ ີ ່ ພດັທະນາທກັ ສະການຄດິການຕີຄວາມໝາຍ ການໄຕ່ ຕອງ ການທ່າຍທອດຄວາມຄດິ ສາມາດນ າສ່ ການປ່ ຽນແປງ ປັບປຸງການຈດັການຮຽນ ໄດຢື້່ າງດີການ ຖາມເປັນສ່ ວນໜຶ ່ ງຂອງຂະບວນການຮຽນຮ ື້ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສາື້ງຄວາມຮ ື້ເຂົ ື້າໃຈ ແລະ ພດັທະນາຄວາມ ຄດິ ໃໝ່ ໆຂະບວນການຖາມຈະຊ່ ວຍຂະຫຍາຍທກັ ສະການຄດິ ຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃຫກື້ ະຈ່າງໄດຂື້ ມື້ ນທາງດາື້ນ ການຮຽນການສອນກ ່ ໃຫເື້ກດີການທບົທວນການເຊ ່ອມໂຍງລະຫວ່າງຄວາມຄດິຕ່າງໆ ສົ ່ງເສມີ ຄວາມຢາກຮ ື້ ຢາກເຫນັ ແລວື້ເກດີຄວາມທາື້ທາຍ.

86 ການນາ ໃຊສ ື້ ່ ການຮຽນການສອນ

87 ການນາ ໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ ສ ່ການຮຽນການສອນ ປຽບເໝອ ນກບັມທ ີ3 ຂອງຜຜ ສື້ ອນ ເພາະສາມາດນ າມາໃຊເື້ສມີ ການສອນ ໃຫໜື້ າື້ສນົ ໃຈ ແລວື້ ລດົ ການອະທບິ າຍໃຫໜື້ ອື້ ຍລງົ ເປັນການປະຫຍດັ ເວລາການສອນລງົ ສ ່ການສອນຈະ ຊ່ວຍກະຕຸນື້ ຄວາມສນົຜ ຮື້ ຽນ ຊ່ວຍສາື້ງຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ໃຫຊື້ດັ ເຈນຂຶ ື້ນ ແລະ ຊ່ວຍຜ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນ ໄດື້ ໄວຂຶ ື້ນຕະຫຼອດຈນົຈ ່ ໄດດື້ນົ ສ ່ການສອນ ແມ່ນເປັນສ ່ປະເພດວດັຖຸເຊັ ່ນ ຂອງຈງິຂອງຈາ ລອງ ຮ ບພາບ ບດັຄ າ ແຜນພ ມ ແຜນທີໜງັສ ແລະອ ່ ນສ ່ ປະເພດ ອຸປະກອນເຊັ ່ນ ເຄ ່ ອງສາຍພາບ ໂທລະທດັ ເຄ ່ ອງບນັທກຶ ສຽງ ວທິ ະຍຸເປັນຕົນື້ ແລະ ສ ່ປະເພດວທິ ກີ ານໄດແື້ກ່ ກດິຈະກ າທຸກຢ່ າງ ທີ ່ ຜ ສື້ ອນ ຫຼ ຜ ຮື້ ຽນ ຈດັຂຶ ື້ນທງັໃນ ແລະ ນອກຫອື້ ງຮຽນເຊັ ່ ນ: ການສາທດິ ບດົ ບາດສມົ ມຸດ ການສະແດງລະຄອນ ການສກຶ ສາ ນອກສະຖານທີ ່ ນອກຈາກ ສ ່ມຫີ ຼາຍປະເພດ ຜ ສື້ ອນຈິ ່ ງຕອື້ງເລອ ກໃຊໃື້ຫເື້ໝາະສມົ ກບັລກັ ສະນະເນ ື້ອໃນ ວຊິາຈດຸ ປະສງົຂອງ ບດົຮຽນ ລກັ ສະຂອງຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ສະພາບແວດລອື້ມຕ່າງໆ. ຄວາມໝາຍຂອງຄ າວ່າ ‘ສ ່ ’ ຄວາມໝາຍຂອງຄ າວ່າ: ‘ສ ່ ’ ຕາມວດັ ຈະນານຸກມົ ສະບບັ ລາດຊະບນັ ດດິ ສະຖານ ພສ 2542 ມີ ຄວາມ ໝາຍທີກ່ ຽວຂອື້ ງກັບການຮຽນການສອນ ໝາຍເຖິງ ຕິດຕ ່ ໃຫເື້ຖິງກັນເຊັ ່ ນ ສ ່ ຄວາມໝາຍ ( ລາຊະບນັດດິ ສະຖານ, 2546:1200) ສະນັນື້ສ ່ການສອນກໝ າຍເຖງິສິ ່ ງທີ ່ ເຮດັ ໃຫຜື້ ກື້່ ຽວຂອື້ງກບັການສອນ ຄ: ຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນຄດິຕ ່ ເຖງິກນັ ເພ ່ ອສາື້ງຄວາມໝາຍຂອງສິ ່ ງທີ ່ ຕອື້ ງການຈະສອນ ຫຼ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີ ການຮຽນຮ .ື້ ກຕິ ານນັ ມທີ ອ(2544:1) ເວົ ື້າວ່າ: ສ ່ ແລະ ສ ່ການສອນ ການຝຶກອບົຮມົ ວ່າ: ສ ່ມາຈາກ ພາສາ ລາ ຕນິ ແປວ່າ ລະຫວ່າງ ໝາຍເຖງິ ສິ ່ ງໃດກ ຕາມ ທບີນັຈຂຸ ມື້ ນທີ ່ ສາມາດສ ່ສານກນັ ໄດຕື້າມຈດຸ ປະສງົ ສ ່ ການ ສອນ ແລະ ຝຶກແບບຝຶກອບົຮມົ ເປັນສ ່ທີ ່ບນັຈເຸນ ື້ອໃນກ່ ຽວກບັການຮຽນການສອນ ແລວື້ຝຶກອບົຮມົ ໃນຮ ບ ແບບອຸປະກອນ ແລະ ເຕກັ ນກິ ວກີ ານ ໂດຍເປັນໜງັສແ ຜ່ ນພ ມ ຮ ບພາບ ສະໄລ ແຖບວດິທີ ດັ ແຜ່ ນ ໂປ່ ງໃສ ແລະ ເຄ ່ ອງສາຍພາບ ເຄ ່ ອງຫຼິ ື້ນ ວຊີດີ ີລ າໂພງ ໄມ ໂປຣມແກມຄອມັ ພດິ ເຕີການສາທດິ ການສກຶ ສານອກ ສະຖານທີ ່ ແລະ ອຶ ່ນໆ ລວມທງັການນ າໃຊເື້ທກັ ໂນໂລຢີສາລະສນົ ເທດ ໃນຮ ບແບບເຄ ່ອ ຂ່າຍມາຮ່ ວມໃນ ການສອນ ແລະ ຝຶກອບົຮມົ ໃຫດື້ຂີ ຶ ື້ນ. ສະຫຸຼບໄດວື້່າ: ສ ່ (Media) ໝາຍເຖິງ ຕວົ ກາງຫຼສ ີ ່ ງທີ ່ ນ າຄວາມຮ ຂື້ ມື້ ນຈາກຜ ສື້ ົ ່ງໄປຫາຜ ຮື້ ບັ ໃນ ການສ ່ ຄວາມໝາຍນັນື້ ສ ່ ປຽບເໝອ ນພາຫະທີ ່ ຈະນ າສານຂ ຄື້ ວາມຈາກຜ ສື້ ົ ່ງໄປຫາຜ ຮື້ ບັ ໃນທາງການຮຽນ ການສອນນັນື້ເມ ່ອມກີ ານນ າສ ່ມາໃຊເື້ປັນເຄ ່ ອງຊ່ ວຍການທ່າຍທອດຂອງຜ ສື້ ອນຈຶ ່ ງເອີ ື້ນສ ່ ນັນື້ ວ່າສ ່ການຮຽນ ການສອນ.

88 ຄວາມໝາຍຂອງສ ່ການຮຽນການສອນ ສ ່ ການຮຽນການສອນ ໝາຍເຖິງ ສິ ່ ງໃດກ ຕາມທກີ່າວມາຂາື້ງເທງິນັນື້ ເຊີ ່ ງເປັນວດັ ຖຸບນັ ຈເຸ ນ ື້ອໃນ ກ່ ຽວກບັ ການຮຽນການສອນ ຫຼ ເປັນອຸປະກອນເພ ່ ອຖ່ າຍທອດສດົ ຈາກເນ ື້ອໃນວດັ ຖຸສິ ່ ງເຫຼົ ່ານີ ື້ ເປັນອຸປະ ກອນທາງກາຍະພາບທີ ່ ນ າມາໃຊໃື້ນເທກັ ໂນໂລຢີການສກຶ ສາເປັນສິ ່ ງທີ ່ ໃຊເື້ປັນເຄ ່ ອງມທ ີ ່ ເຮດັ ໃຫກື້ ານສອນ ສົ ່ງໄປເຖງິຜ ຮື້ ຽນເຮດັ ໃຫເື້ກດີການຮຽນຮ ຕື້າມຈດຸ ປະສງົທາີສອນກ ານດົ ໄວໄື້ດຢື້່ າງດສີ ່ການສອນ ເປັນສິ ່ ງທີ ່ ດີ ມບີດົບາດໃນການຮຽນການສອນ ນບັແຕ່ອະດດີຈນົຮອດປັດຈບຸ ນັ (ຈລີະວດັ ອ າພອນ 2556 :1) ຊານໄຊ ຍມົ ດບິ (2548:417) ອະທບິ າຍວ່າ: ສ ່ການຮຽນການສອນເປັນເຊ ່ ອໂຍງຄວາມຮ ຄື້ ວາມ ເຂົ ື້າໃຈລະຫວ່າງສານທີ ່ ຜ ສື້ ອນສົ ່ງໄປຫາຜ ຮື້ ຽນເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປ່ ຽນພດຶຕກິ າ ຕາມຈດຸ ປະສງົຂອງຜ ສື້ ອນໂດຍສ ່ ທີ ່ ໃຊສື້ ອນເອີ ື້ນວ່າ: ສ ່ການຮຽນການສອນ. ສ ່ການຮຽນການສອນ ແປວ່າ ຜ ຮື້ ຽນກ ່ຮຽນຮ ຜື້ ສື້ ອນກ ່ ໃຊື້ສອນ ນັນື້ເອງ. ສ ່ກາຮຽນການສອນມາຈາກຄ າວ່າ: ສ ່ (Media) ແລະ ການຮຽນການສອນເມ ່ອນາ ມາລວມກນັ ເປັນ ສ ່ ການຮຽນການສອນເຊີ ່ ງ ໝາຍເຖິງ ຕວົ ກາງທີ ່ ໃຊໃື້ນຂະບວນການຮຽນການສອນ ເພ ່ ອເຮດັ ໃຫຄື້ ແລະ ນກັ ຮຽນເຂົ ື້າໃຈ ແລະ ໄດຜື້ ນົກງົກບັຈດຸ ໝາຍການຮຽນການສອນ (ມມີ ງົຄຸນ ເທບເລນ 2545: 169). ສ ່ການຮຽນການສອນເປັນຕວົກາງເຊິ ່ ງມຄີວາມສ າຄນັ ມຫີ ໜາື້ທີ ່ ເປັນຕວົ ນ າຄວາມຕອື້ງການຜ ສື້ ອນ ໄປສ່ ຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ວ່ ອງໄວ ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນປ່ ຽນແປງຈດຸ ມຸ່ງໝາຍໄດຢື້່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ເໝາະ ສມົ . ສ ່ການສອນໄດນື້ າໄປໃຊໃື້ນການຮຽນການສອນຕະ້ ຫຼອດ ແລະ ໄດພື້ ດັທະນາທາງວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຢີເຊິ ່ ງກາື້ວໜາື້ຢ່ າງບ ່ຢຸດຢັ ື້ງ ການສກຶ ສາເອີ ື້ນວ່າ: ສ ່ການສອນຕ່າງໆເຊັ ່ນ ອຸປະກອນການສອນ ເທກັ ໂລໂລຢີການສກຶ ສາ ສ ່ການສອນ ສ ່ສກຶ ສາເປັນຕົນື້. ສະຫຸຼບວ່າ: ສ ່ການຮຽນການສອນໝາຍເຖງິຕ່າງໆທີ ່ ເປັນບຸກຄນົ ອຸປະກອນ ຕະຫຼອດເຕກັ ນກິ ວທິ ີ ການເຊິ ່ ງເປັນຕວົກາງເຮດັ ໃຫນື້ ກັ ຮຽນເກດິການຮຽນຮ ຕື້າມຈດຸ ປະສງົທີ ່ກ ານດົ ໄວຢື້່ າງໄວວາ ເຊິ ່ ງມຄີວາມ ສ າ ຄນັ ຂະບວນການຮຽນການສອນທີ ່ມໜີ າື້ທີ ່ ນ າຄວາມຕອື້ງການຜ ສື້ ອນໄປສ່ ຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງວ່ ອງໄວເປັນຜນົ ໃຫຜື້ ື້ ຮຽນປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າຂອງການຮຽນຢ່ າງເໝາະສມົ ນກັ ສກຶ ສາເອີ ື້ນສ ່ ການສອນດວື້ ຍສ ່ ຕ່ າງໆເຊັ ່ ນ: ອຸປະ ກອນການສອນ ເທກັ ໂນໂລຢີການສກຶ ສາ ສ ່ການຮຽນການສອນເປັນຕົນື້.

89 ຄຸນສມົ ບດັຂອງສ ່ການຮຽນການສອນ ສ ່ການຮຽນການສອນມຄີຸນສມົ ບດັ 3 ປະການຄ: 1. ສາມາດຈດັປະສບົການກດິຈະກາ ແລະການກະທ າຕ່າງໆໄວຢື້່ າງຖາວອນ ບ ່ ວ່າຈະເປັນເຫດການ ໃນ ອາດດີ ຫຼ ປັດຈບຸ ນັ ໃນລກັ ສະນະຂອງຮ ພາບ ສຽງ ແລະ ສນັ ຍາລກັ ຕ່າງໆສາມາດນ າໃຊໄື້ດຕື້ າມ ຄວາມຕອື້ງການ. 2. ສາມາດຈດັການ ແລະ ປຸງແຕ່ງປະກອບການຕ່າງໆໃຫໃື້ຊໄື້ດສື້ ອດຄ່ ອງກບັຈດຸ ປະສງົການຮຽນການ ສອນ ເພາະສ ່ ບາງຊະນດິ ສາມາດໃຊເື້ຕກັ ນດິພເິສດ ເພ ່ ອເອາົ ລກັ ສະນະຂ ຈື້ າກດັ ໃນດາື້ນຂະໜາດ ໄລຍະ ທາງ ເວລາ ແລະ ຄວາມເປັນນາມມະທ າຂອງປະສບົການຕາມທ າມະຊາດໄດ.ື້ 3. ສາມາດແຈດຈາຍ ແລະ ຂະຫຍານຂ່າວສານອອກເປັນຫຼາຍສະບບັ ເພ ່ອເຜຍີແຜ່ ສ່ ຄນົ ຈ ານວນຫຼາຍ ແລະ ສາມາດໃຊຊື້ ື້າໄດຫື້ ຼາຍຄັ ື້ງ ເຮດັ ໃຫແື້ ກບື້ ນັ ໃນການຮຽນການສອນຕ່າງໆ ທງັການສກຶ ສາໃນ ລະບບົ ແລະ ນອກລະບບົ ໄດເື້ປັນຢ່ າງດີ. ຄຸນຄ່າຂອງສ ່ການຮຽນການສອນ ສ ່ການຮຽນການສອນມຄີຸນຄ່າຕ ່ຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍ ສະຫຸຼບໄດດື້ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ສ ່ການຮຽນການສອນສາມາດເອາົ ລກັ ສະນະຂ ຈື້າ ກດັ ເລ ່ອງຄວາມແຕກຕ່າງຂອງປະສບົການເດມີ ຂອງຜ ຮື້ ຽນ ຄ: ເມ ່ອໃຊສື້ ່ ແລວື້ ຈະຊ່ ວຍໃຫເື້ດກັ ທີ ່ມປີະສບົການເດມີ ຕ່າງກນັ ເຂົ ື້າໃຈໃກື້ຄຽງ ກນັ . 2. ກາ ຈດັບນັຫາກ່ ຽວກບັສະຖານທີ ່ ປະສບົການບາງຢ່ າງ ຫຼ ການຮຽນຮ .ື້ 3. ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໂດຮື້ບັປະສບົການຈາກສິ ່ ງແວດລອື້ມ ແລະ ສງັຄມົ 4. ສ ່ການຮຽນການສອນເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມຄດິລວມຍອດເປັນອນັດຽວກນັ 5. ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມມີ ະໂນພາບທ າອດິຢ່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ສມົ ບ ນ 6. ເຮດັ ໃຫນື້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຕອື້ ງການຮຽນໃນເລ ່ ອງຕ່ າງໆຫຼາຍເຊັ ່ ນ: ການອ່ ານ ຄວາມຄດິລເິລີ ່ມສາື້ງສນັ ທດັສະນະຄະຕິການແກບື້ນັຫາ ແລະ ອ ່ນໆ. 7. ເປັນການສາື້ງແຮງຈງ ໃຈ ແລະ ດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈ 8. ຊ່ວຍຜ ຮື້ ຽນມປີະສບົການຈາກຮ ບປະທ າສ່ ນາມປະທ າ

90 ປະໂຫຍດຂອງສ ່ການຮຽນການສອນ ລະວວິນັ ສລີາື້ມຄະລນັ (2551:93) ກ່າວເຖງິປະໂຫຍດຂອງສ ່ການຮຽນການສອນໄວດື້ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ຊ່ວຍພດັທະນາຄວາມຄດິຜ ຮື້ ຽນ ການທີ ່ຜ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ສື້ ະພາບບນັຫາຕ່າງໆ ໄດຍື້ນິ ຫຼ ສ າຜດັ ໂດຍ ການໃຊສື້ ່ ການສອນປະເພດຕ່ າງໆເຊັ ່ ນ: ຈາກພາບພະຍນົ ຮ ບພາບ ສາມາດພດັ ທະນາຄວາມຄດິ ຜ ຮື້ ຽນ ໂດຍ ການຄົນື້ຫາວທິ ກີ ານແກໄື້ຂຢ່ າງມຫີ ຼກັ ການ ແລະ ມເີຫດຜນົ ເຮດັ ໃຫມື້ ຄີວາມຄດິກວາື້ງໄກຫຼາຍຂຶ ື້ນ. 2. ເພີ ່ມພ ມປະສບົການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ເຮດັ ໃຫມື້ ປີະສບົການຫຼາຍເນ ່ອງຈາກໄດເື້ຫນັຂອງຈງິ ໄດຍື້ ນິ ຫຼ ສ າຜດັ ເຮດັ ໃຫສື້ າມາດປຽບທຽບສິ ່ ງທີ ່ ໄດເື້ຫນັ ໃນປະຈບຸ ນັ ກບັ ຄວາມກາື້ວໜາື້ຕ່າງໆທີ ່ ໄດຮື້ ຽນຄວາມຮ ໃື້ໝ່ ຈາກສ ່ການຮຽນເຊັ ່ນ: ຈາກພາບພະຍນົ ຫຼ ທດັສະນະສກຶ ສາ. 3. ກະຕຸນື້ ຫຼ ດງຶດ ດຄວາມສນົ ໃຈໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຊິ ່ ວສິ ່ ງຕ່ າງໆ ທີ ່ ນ າມາເສີມການຮຽນຂອງຜ ຮື້ ຽນ ນອກຈາກ ການຮຽນປົກກະຕໃິນຊັນື້ ຮຽນສາມາດເຮດັ ໃຫສື້ ນົ ໃຈການຮຽນຫຼາຍຂຶ ື້ນ ມຄີວາມກະຕລ ລ ົນື້ ໄຝ່ ຮຽນ ຮ ສື້ ິ ່ ງທີ ່ ແປກໃໝ່ເຊິ ່ ງກະຕຸນື້ຄວາມຄດິຂອງເຂາົໄດ.ື້ ກດິ ານນັ ມະນພີ ອນ(2548:81-82) ສະຫຸຼບວ່າ: ສ ່ ການສອນໃຫປື້ ະໂຫຍດທງັຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ຜ ສື້ ອນ ດັ ່ງນີ ື້ : ສ ່ການຮຽນການສອນຕ ່ຜ ຮື້ ຽນ 1. ເປັນສິ ່ ງທີ ່ ຊ່ ວຍໃຫເື້ກດີການຮຽນຮ ຢື້່ າງມປີະສດິທພິ າບ ແລະ ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າ ໃຈ ເນ ື້ອໃນບດົຮຽນທີ ່ຫຍຸງື້ຍາກໄດຫື້ ຼາຍຂຶ ື້ນໃນໄລຍະເວລາອນັສັນື້ ແລະ ສາມາຊ່ ວຍໃຫໄື້ດຄື້ ວາມຄດິລວມ ຍອດ ໃນເລ ່ອງນັນື້ ໄດຢື້່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ວ່ອງໄວ. 2. ສ ່ ຈະຊ່ ວຍກະຕຸນື້ ແລະ ສາື້ງຄວາມສນົ ໃຈຜ ຮື້ ຽນ ເຮດັ ໃຫເື້ກດີຄວາມມ່ວນຊ ່ ນ ແລະ ບ ່ ເບ ່ ອ ໜ່າຍການຮຽນ. 3. ການໃຊສື້ ່ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມເຂົ ື້າໃຈກງົກນັ ແລະ ເກດີປະສບົການຮ່ ວມກນັ ໃນວຊິ າທີ ່ ຮຽນ. 4. ຊ່ ວນໃຫມື້ ສີ່ ວນຮ່ ວມກດິຈະກ າການຮຽນການສອນຫຼາຍຂຶ ື້ນເຮດັ ໃຫເື້ກດີມະນຸດສ າພນັ ອນັດີ ໃນລະຫວ່າງຜ ຮື້ ຽນດວື້ຍກນັ ເອງ ແລະ ຜ ສື້ ອນດວື້ຍກນັ . 5. ຊ່ ວຍເສມີ ລກັ ສະນະນໄິສທີ ່ ດໃີນການສກຶ ສາຄົນື້ ຄວາື້ຫາຄວາມຮ ື້ແລະ ຊ່ ວຍຜ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມ ຄດິສາື້ງສນັຈາກການໃຊສື້ ່ ເຫຼົ ່ານັນື້. 6. ຊ່ ວຍແກບື້ ນັ ຄວາມແຕກຕ່ າງລະຫວ່ າງບຸກຄນົ ໂດຍການຈດັ ໃຫມື້ ກີ ານໃຊສື້ ່ ການຮຽນການ ສອນລາຍບຸກຄນົ .

91 ສ ່ການຮຽນການສອນຜ ສື້ອນ 1. ການໃຊສື້ ່ ວັດຖຸອຸປະກອນຕ່ າງໆ ປະກອບການຮຽນການສອນ ຊ່ ວຍໃຫບື້ ັນຍາກາດໃນ ການຮຽນ ໜາື້ ສນົ ໃຈ ຫຼາຍຂຶ ື້ນ ເຮດັ ໃຫຜື້ ສື້ ອນມ່ວນຊ ່ນຫຼາຍກວ່າວທິ ກີ ານທີ ່ ເຄຍີໃຊກື້ ານບນັຍາຍພຽງ ຢ່ າງ ດຽວເປັນການສາື້ງຄວາມເຊ ່ອໝັນື້ ໃນຕວົ ເອງໃຫເື້ພີ ່ມຂ ື້ນດວື້ຍ. 2. ສ ່ຈະຊ່ວຍແບ່ງເບາົພາລະຂອງຜ ສື້ ອນໃນດາື້ນການຕຽມເນ ື້ອໃນເພາະບາງຄັ ື້ງອາດໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສກຶ ສາເນ ື້ອໃນຈາກສ ່ ໄດເື້ອງ 3. ເປັນການກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ສື້ ອນຕ ່ ນຕວົ ຢ່ ສະເໝໃີນການຕຽມ ແລະ ຜະລດິວດັຖຸໃໝ່ ໆ ເພ ່ ອໃຊື້ ເປັນສ ່ ການສອນຕະຫຼອດຮອດການຄດິ ຄົນື້ ເຕກັ ນກິ ວທິ ີການຕ່ າງໆ ເພ ່ ອໃຫກື້ ານຮຽນໜາື້ ສນົ ໃຈຂຶ ື້ນ. ປະເພດຂອງສ ່ການຮຽນການສອນ ສ ່ການຮຽນການສອນສາມມາດແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດໄດແື້ກ່ 1. ສ ່ປະເພດວດັຖຸໄດແື້ກ່ ສ ່ ເລກັ ເຊິ ່ ງເຮດັໜາື້ເກບັຄວາມຮ ຄືຸ້ນລກັ ສະນະຂອງພາບສຽງ ແລະ ອກັ ສອນໃນຮ ບແບບຕ່າງໆ ທີ ່ ສາມາດໃຊເື້ປັນແຫ່ ຼງຫາປະສບົ ການ ຫຼ ສກຶ ສາໄດຢື້່ າງແທຈື້ ງິ ແລະ ກວື້ າງຂວາງ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ລກັ ສະນະຄ: 2.1. ວດັຖຸທີ ່ ສະເໜຄີວາມຮ ໄື້ດຈື້າກຕວົ ເອງໄດແື້ກ່ໜງັສຮ ຽນຫຼຕ າລາຂອງຈງິຫ່ ຸນຈ າລອງ ຮ ບ ພາບ ແຜ່ ນພ ມ ແຜນທີ ່ ປາື້ຍນເິທດ ເປັນຕົນື້. 2.2. ວດັຖຸທີ ່ຕອື້ງອາໄສສ ່ປະເພດເຄ ່ອງກນົ ໄກ ເປັນຕວົນາ ນາ ສະເໜຄີວາມຄວາມຮ ໄື້ດແື້ກ່ ຟີມ ພາບພະຍນົ ແຜ່ ນສະໄລ ເຊັ ່ ນ: ເທບບນັ ທກຶ ລາຍການວທິ ະຍຸ ລາຍການໂທລະທດັ ລາຍການທີ ່ ໃຊເື້ຄ ່ ອງ ຊ່ວຍສອນ ເປັນຕົນື້. 2. ສ ່ປະເພດເຄ ່ອງມໄ ດແື້ກ່ ສ ່ ໃຫຍ່ທີ ່ ເປັນຕວົກາງ ຫຼ ທາງຜ່ານຂອງຄວາມຮ ື້ທີ ່ຖ່າຍທອດໄປຍງັ ຜ ື້ ສອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນສ ່ປະເພດນີ ື້ຕວົມນັ ເອງເກອ ບບ ່ມປີະໂຫຍດຕ ່ການສ ່ຄວາມໝາຍເລຍີ ຖາື້ບ ່ມໃີຜຮ ໃື້ນ ຮ ບ ແບບຕ່າງໆ ມາປື້ອນຜ່ານກນົ ໄກເຫຼົ ່ານີ ື້ສ ່ ປະເພດນີ ື້ຈ າເປັນຕອື້ ງອາໄສສ ່ ປະເພດວດັ ຖຸ ບາງຊະນດິ ເປັນແຫ່ ຼງ ຄວາມຮ ໃື້ຫສື້ ົ ່ງຜ່ານຈະເຮດັ ໃຫຄື້ ວາມຮ ມື້ ກີ ານເຄ ່ ອວໄຫວໄປສ່ ຜ ຮື້ ຽນຈາ ນວນຫຼາຍໄດໄື້ປໄກ ແລະ ວ່ ອງໄວ ບາງເທ ່ອກ ່ ເຮດັ ໃຫເື້ໜອ ຜ ສື້ ອນເອງເຊັ ່ນ: ເຄ ່ອງຊ່ ວຍສອນໄດແື້ກ່ ເຄ ່ອງສາຍພາບພະຍນົ ເຄ ່ອງຫຼິ ື້ນແຜ່ ນສຽງ ເຄ ່ອງບນັທກຶ ສຽງ ເຄ ່ອງຮບັວທິ ະຍຸ ເຄ ່ອງສາຍພາບທງັຫຼາຍ.

92 3. ສ ່ ປະເພດເຕກັ ນກິ ຫຼວ ທິ ີການ ຕວົ ກາງໃນຂະບວນການຮຽນການສອນບ ່ ຈ າເປັນຕອື້ ງໃຊແື້ ຕ່ ວດັຖຸ ຫຼ ເຄ ່ອງມເ ທົ ່ານັນື້ ບາງຄັ ື້ງຕອື້ງໃຊເື້ຕກັ ນກິ ແລະ ວທິ ຕີ່າງໆ ຄ່ ກນັ ໄປໂດຍເນັນື້ເຕກັ ນກິ ແລະ ວທິ ທີ ີ ່ ສ າ ຄນັ . ສະວະລດິ ເຂມັ ທອງ (ມປປ:2-3) ໄດຈື້າ ແນກປະເພດຂອງສ ່ການຮຽນການສອນດັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 1. ຈາ ແນກປະເພດສ ່ການຮຽນການສອນໂດຍພຈິາລະນາປະເພດການຮບັຮ ຂື້ອງຜ ຮື້ ຽນຈາກການ ເຫນັ ແລະ ການຟັງດັ ່ງນີ ື້ : 1.1. ສ ່ ເປັນພາບ(Visual media) 1.1.1. ພາບທີ ່ບ ່ຕອື້ງສາຍ( Non projected)ໄດແື້ກ່ ພາບຢ່ ກະດານ ພາບຈາກແຜ່ ນພາບ ພາບ ຈາກໜງັສ ແລະ ສິ ່ ງພມິ ຕ່າງໆ. 1.1.2. ພາບທີ ່ຕອື້ງສາຍ(Projected)ໄດແື້ກ່ ພາບຈາກເຄ ່ອງສາຍຂາື້ມຫວົ ເຄ ່ອງສາຍສະໄລ ເຄ ່ອງສາຍພາບພະຍນົ ຫຼ ວດີທີ ດັ . 1.2. ສ ່ທີ ່ ເປັນສຽງ(Audio media)ໄດແື້ກ່ ສ ່ປະເພດສຽງທີ ່ ໃຊຂື້ ະບວນການຮຽນຮ ເື້ຊັ ່ນ: ເທບບນັທກຶ ສຽງ ວທິ ະຍຸ ເປັນຕົນື້. 1.3. ສ ່ທີ ່ ເປັນທງັພາບ ແລະ ສຽງ(Audio visaul media)ໄດແື້ກ່ ສ ່ທີ ່ສະແດງພາບ ແລະ ສຽງພອື້ມກນັ ເຊັ ່ນ: ສະໄລປະກອບສຽງ ພາບພະຍນົທີ ່ມສີຽງ(Sound-film) ເທບ ໂທລະທດັ ບດົຮຽນ ຄອັມພວິເຕຊີ່ວຍສອນ(CAI) ແລະ ມດັຕມິ ເີດຍ ເປັນຕົນື້. 2. ຈ າແນກປະເພດສ ່ການຮຽນການສອນໃນທາງເທກັ ໂນໂລຊກີ ານສກຶ ສາ ອາດຈ າແນກໄດເປັນ 2.1. ເຄ ່ ອງມອ ຸປະກອນ(Hardware)ສ ່ການຮຽນການສອນປະເພດເຄ ່ ອງມ ຫຼ ອຸປະກອນ ເອີ ື້ນກນັ ວ່າ: ຮາສແວ (Hardware) ຫຼ ສ ່ ໃຫຍ່ (Big media) ໝາຍເຖງິ ສິ ່ ງທີ ່ ເປັນອຸປະກອນທາງເທກັ ນກິ ທີ ່ ປະກອບດວື້ ຍກນົ ໄກໄຟຟາື້ ແລະ ອເີລກັ ໂທນກິ ເຊິ ່ ງບ ່ ຊິ ື້ນເປ ອງໄດແື້ກ່ ເຄ ່ ອງສາຍທງັຫຼາຍເຊັ ່ ນ: ເຄ ່ ອງ ສາຍພາບເຄ ່ອງສະໄລ ເຄ ່ອງສາຍພາບທບິແສງ ເຄ ່ອງສາຍພາບຂາື້ມຫວົ ເຄ ່ອງຮບັ ໂທລະທດັ ລວມທງັເຄ ່ອງ ມ ຫຼ ອຸປະກອນທງັເຕກັ ນກິອຶ ່ນໆ ຫຼ ເປັນທາງຜ່ານຂອງຄວາມຮ ເື້ຊັ ່ນ: ເຄ ່ອງສາຍຈລຸ ະຊວິນັ ເຄ ່ອງ ຄອມພວິ ເຕ.ີ 2.2. ວດັ ຖຸ (Solfware) ສ ່ ການຮຽນການສອນ ປະເພດວດັ ຖຸ ບາງຄັ ື້ງເອີ ື້ນວ່າ: ຊອບແວ (Solfware) ຫຼ ສ ່ ນອື້ ຍ (Smallware)ເປັນວດັຖຸທີ ່ ເກບັຄວາມຮ ໃື້ນລກັ ສະນະຂອງພາບ ສຽງ ແລະ ຕວົ ອກັ ສອນໃນຮ ບແບບຕ່າງໆຈາ ແນກໄດສື້ອງປະເພດ. 2.2.1. ວດັຖຸທີ ່ ຕອື້ງອາໄສເຄ ່ ອງມ ຫຼ ອຸປະກອນ (hardware) ເພ ່ອສະເໜເີລ ່ອງລາວຂ ື້ ມ ນ ຫຼ ຄວາມຮ ອື້ ອກມາສ ່ ຄວາມໝາຍແກ່ ຜ ຮື້ ຽນໄດແື້ ກ່ ຟິມ ແຜ່ ນໃສ ເທບບັນທຶກສຽງ ເປັນຕົນື້ . 2.2.2. ວດັຖຸທີ ່ ສະເໜຄີວາມຮ ໄື້ດດື້ ວື້ ຍຕວົ ເອງໂດຍບ ່ ຕອື້ ງອາໄສເຄ ່ ອງມ ຫຼ ອຸກອນເຊັ ່ນ: ຕ າລາ ໜງັສ ແຜ່ ນພາບຂອງຈງິຫ່ ຸນຈາ ລອງ ເປັນຕົນື້.

93 2.3. ເຕກັ ນກິ ແລະ ວທິ ກີ ານ (techniques and method) ສ ່ຄວາມໝາຍໃນການ ຮຽນ ການສອນບາງຄັ ື້ງບ ່ອາດເຮດັ ໄດດື້ ວື້ ຍເຄ ່ອງມອ ຸປະກອນ ຫຼ ວດັຖຸແຕ່ ຕອື້ງອາໄສເຕກັ ນກິ ຫຼ ວທິ ກີ ານ ເພ ່ອໃຫື້ ເກດີການຮຽນຮ ື້ຫຼ ໃຊທື້ ງັວດັຖຸອຸປະກອນດວື້ ຍວທິ ກີ ານໄປພອື້ ມໆກນັ ແຕ່ ເນັນື້ ວທິ ກີ ານເປັນ ສ າຄນັ ເຊັ ່ນ: ການສາທດິປະກອບການໃຊເື້ຄ ່ອງຈກັ ການທດົລອງ ການສະແດງບດົບາດ ການສກຶ ສານອກ ສະຖານທີ ່ ການ ຈດັ ນທິ ກັ ສະການ ເປັນຕົນື້ . ດັ ່ງນັນື້ ເຕກັ ນກິ ຫຼ ວທິ ກີ ານດັ ່ງກ່າວຈຶ ່ ງຈດັ ວ່າເປັນສ ່ ການ ຮຽນການສອນອກີ ປະເພດໜຶ ່ ງ ແຕ່ສ ່ນີມື້ ກັ ໃຊຮື້່ວມກບັ 2 ປະເພດທ າອດິມກັຈະໄດຜື້ ນົດ.ີ ຫຼກັ ການເລອ ກໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ ໃນການເລອ ກໃຊສື້ ່ ການຮຽນການສອນ ຜ ສື້ ອນຄວນກ ານດົ ຈດຸ ປະສງົການສອນເສຍກ່ ອນ ເພ ່ ອ ເປັນເຄ ່ອງຊີ ື້ນ າໃນການເລອ ກໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ ແລະ ຄວນມຫີ ຼກັ ການໃນການເລອ ກໃຊສື້ ່ການຮຽນ ການສອນດັ ່ງນີ ື້ :(ອາພອນ ໃຈທ່ ຽງ 2549:192) 1. ເລອ ກໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນທີ ່ ຕດິພນັກບັບດົຮຽນ ແລະ ຖກ ເປົ ື້າໝາຍກບັ ເລ ່ອງທີ ່ ຈະສອນ ເຊັ ່ນ: ຖາື້ຕອື້ງການສອນແຫ່ ຼງເພາະປ ກເຂົ ື້າທີ ່ ສ າຄນັປະເທດໄທກ ່ຕອື້ງເລອ ກໃຊແື້ຜນທີ ່ ປະເທດໄທທີ ່ ສະແດງ ອາ້່ງນາ ້ື້ບ ລເິວນທີ ່ປ ກເຂົ ື້າບ ່ ແມ່ນແຜນທີ ່ປະເທດໄທແມ່ນທົ ່ວໄປ. 2. ເລອ ກສ ່ທີ ່ ມເີນ ື້ອຖ ກຕອື້ ງທນັ ສະໃໝໜາື້ສນົ ໃຈ ແລະ ເປັນສ ່ທີ ່ ຈະໃຫຜື້ ນົ ຕ ່ ການຮຽນການ ສອນຫຼາຍທີ ່ສຸດ ຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າໃຈເນ ື້ອໃນວຊີານັນື້ເປັນລ າດບັຂັນື້ຕອນ. 3. ເປັນສ ່ທີ ່ ເໝາະສມົ ກບັ ໄວ ລະດບັຊັນື້ ຄວາມຮ ື້ແລະ ປະສບົການຂອງຜ ຮື້ ຽນ

94 4. ສ ່ນັນື້ຄວນສະດວກໃນການໃຊມື້ ວີທິ ໃີຊບື້ ່ສບັຊອື້ນເກນີໄປ 5. ຕອື້ງເປັນສ ່ທີ ່ມຄີຸນນະພາບເຕກັ ນກິການຜະລດິທີ ່ດີມຄີວາມຊດັ ເຈນ ແລະ ເປັນຈງິ 6. ມລີາຄາບ ່ ແພງເກນີໄປຫຼຖ າື້ຜະລດິເອງຄວບຄຸມກບັ ເວລາ ແລະ ການລງົທນຶ 7. ພຈິ າລະນາເລອ ກສ ່ ໃນປະລມິ ານທີ ່ ພ ເໝາະທີ ່ ຈະໃຊປື້ ະກອບການສອນຢ່ າງແທຈື້ງິບ ່ຫຼາຍເກນີ ໄປເຮດັ ໃຫກື້ ານຮຽນການສອນສ່ວນອ ່ນບກົ ຜ່ ອງ ຫຼ ເຫຼອ ໃຊໃື້ນແຕ່ລະຊົ ່ວໂມງຮຽນ. 8. ເລອ ກສ ທື້ ີ ່ບ ່ ເປັນອນັຕະລາຍແກ່ຜ ຮື້ ຽນ 9. ເລ ອກໃຊສື້ ່ ການຮຽນການສອນທີ ່ ສີສັນດຶງດ ດຄວາມສົນໃຈຜ ຮື້ ຽນ ຄວນໃຊສື້ ີທີ ່ ເຢັນຕາ ສດົ ໃສ. 10. ເລອ ກໃຊສື້ ່ທີ ່ມຂີະໜາດຖກ ຕອື້ງຕາມຫຼກັ ເກນເຊັ ່ນ: ບດັຄ າຄວນມຕີວົອກັ ສອນສ ງປະມານ 1/ 5 ນິ ື້ວ ຄວາມໝາປະມານ 1/8 ນິ ື້ວ ແລະຂຽນດວື້ ຍມກຶ ທີ ່ ສີຊດັ ເຈນ ສີທີ ່ ຄວນໃຊຄື້ ສ ີຂຽວ ນ ື້າເງນິ ເທີງ ກະດານສຂີ າວຈະຊ່ ວຍໃຫນື້ ກັ ຮຽນເກດີການຮຽນຮ ໄື້ດດື້ ີສ່ ວນຮ ບແບບຂອງຕວົອກັ ສອນຄວນເປັນ ແບບທີ ່ ອ່ານງ່າຍ ມຫີ ວົຕວົອກັ ສອນຊດັ ເຈນ ຫວົບ ່ທບຶ ເພອ ເປັນຕວົຢ່ າງແກ່ຜ ຮື້ ຽນ. 11. ຂັນື້ ຕອນການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນນັນື້ ອາດຈະໃຊສື້ ະເພາະ ຂັນື້ຕອນໃດໜຶ ່ ງຂອງການຮຽນການສອນຫຼຈ ະໃຊໃື້ນທຸກຂັນື້ຕອນດັ ່ງນີ ື້ : ລາລະກາ ວນັນະວນິດິ(2549:209-311) ໄດກື້່າວເຖງິການນາ ສ ່ການຮຽນການສອນໄປໃຊມື້ ີ4 ຂັນື້ ຕອນດັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 1. ການເລອ ກການທີ ່ ຈະນ າສ ່ມາໃຊປື້ ະກອບການຮຽນການສອນຈະຕອື້ງມກີ ານເລອ ກເສຍກ່ອນ ການເລອ ກສ ່ ໃດໃດມາໃຊຕື້ ອື້ງອາໃສຄວາມສາມາດຂອງຜ ສື້ ອນໃນການເລອ ກສ ່ມາປະກອບ ການຮຽນການ ສອນໃໝເື້ໝາະສມົ ໄດເື້ກດີປະໂຫຍດຢ່ າງເຕມັ ທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງຄ ານງຶເຖງິຈດຸ ປະສລົຂອງການໃຊສື້ ່ນັນື້ມາກ່ອນ ເຊັ ່ນ: ການນາ ໃຊສື້ ່ ເພ ່ອ 1.1. ເປັນບດົນາ ເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ 1.2. ໃຊອື້ ະທບິາຍໃຫຄື້ວາມກະຈ່າງໃນບດົຮຽນນັນື້ 1.3. ໃຊຂື້ ະຫຍາຍຄວາມຮ ຜື້ ຮື້ ຽນໃຫກື້ ວາື້ງຂວາງຂຶ ື້ນ 1.4. ໃຊສື້ ະຫຸຼບເນ ື້ອໃນໃນບດົຮຽນ ນອກຈາກນີ ື້ການເລອ ກໃຊສື້ ່ ຕອື້ງພຈິ າລະນາ ໃຫເື້ໝາະກບັ ຄວາມຕອື້ງການ ແລະ ພ ື້ນຖານປະສບົ ການຂອງຜ ຮື້ ຽນດວື້ ຍ ແລະ ສ ່ການສອນທຸກຊະນດິທີ ່ ນ າມາໃຊຕື້ ອື້ງຕດິພນັກບັຫຼກັ ສ ດ ແລະ ປຽບເໝອ ເປັນ ສ່ ວນໜຶ ່ ງຂອງຫຼກັ ສ ດເປັນລາຍວຊິ າໂດຍສະເພາະ ຖາື້ຫາກໃຊສື້ ່ປະກອບການສອນຫຼາຍເກນີໄປ ຍາກເກນີໄປ ກ ່ອາດຈະເຮດັ ໃຫສື້ ນເສຍຄຸນປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມໜາື້ສນົ ໃນໄປໄດື້

95 2. ການກະກຽມ ເມ ່ອເລອ ກສ ່ການຮຽນການສອນແລວື້ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງກະກຽມຕວົ ເອງ ແລະ ຜ ື້ ຮຽນໃນຫອື້ງເພ ່ອວາງແຜນການໃຊສື້ ່ລ່ວງໜາື້ກ່ອນລງົມສ ອນ. 2.1. ກະກຽມບດົ ຮຽນໂດຍການນ າແຜນການສອນມກີ ານກ ານດົ ຈດຸ ປະສງົສ ່ການຮຽນການ ສອນເຊິ ່ ງການຕຽມການເປັນສ ດລບັບວທິ ໜີ ຶ ່ ງທີ ່ ຈະນ າການສອນເປັນສ່ ຜນົ ສ າເລດັຖາື້ໄດຕື້ ຽມການສອນ ຢ່ າງ ສມົ ບ ນ ແລວື້ ໂອກາດຄວາມສ າເລດັການສອນຍ່ອມມຫີ ຼາຍ. 2.2. ກະກຽມສ ່ການຮຽນການສອນເປັນການນ າສ ່ທີ ່ ເລອ ກໄວມື້ າກວດສອບວ່າຖກ ຕອື້ງກງົ ກບັ ຈດຸ ປະສງົທີ ່ ກ ານດົຫຼບ ່ມກີ ານກວດສອບຢ່ ໃນສະພາບທີ ່ ສມົ ບ ນພອື້ ມທີ ່ ຈະໃຊຖື້ າື້ເປ່ ເພຕອື້ ງສອື້ ມແຊມ ກ່ ອນທດົ ລອງກ່ອນການນ າໄປໃຊຈື້ງິຈະໃຊໄື້ດຢື້່ າງຄ່ ອງແຄວື້ ມກີ ານຕຽມທີ ່ ຈດັວາງ ຫຼ ສະແດງສ ່ການຮຽນ ການສອນ ກຽມອຸປະກອນໄຟຟາື້ ເຄຶ ່ອງສາຍ ແລະ ເຄຶ ່ອງສຽງ ແລະ ອ ່ນໆ. 2.3. ກຽມຫອື້ງຮຽນມສີະຖານທີ ່ ສະແດງສ ່ການຮຽນການສອນເຊັ ່ນ: ຈດັຫອື້ງຮຽນໃຫື້ເໝ າະສມົ ຈດັຕັ ່ງໃຫພື້ ຽງພ ກວດເບິ ່ ງແສງສະຫວ່າງທດິທາງລມົ ແລະ ການລະບາຍອາກາດສ າຫຼວດວ່າມສີ ິ ່ ງ ລບົ ກວນສະມາທິຜ ຮື້ ຽນຂະນະການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ ຫຼ ບ ່ ເປັນຕົນື້. 2.4. ກຽມຜ ຮື້ ຽນເປັນການຕຽມຄວາມພອື້ ມໃຫພື້ ອື້ ມທີ ່ ຈະຮບັ ຮ ປື້ ະສບົ ການຈາກສ ່ ການຮຽນ ການສອນໃໝ່ ແລະ ເປັນການຕຽມຕວົຜ ຮື້ ຽນໃຫມື້ ສີ່ວນຮ່ວມໃນການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນ. 3. ການໃຊສື້ ່ ການຮຽນການສອນ ເປັນຂັນື້ ຕອນສ າຄັນທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງນ າສະເໜີຕ ່ ຜ ຮື້ ຽນຕາມ ແຜນການແຜນທີ ່ ກຽມໄວກື້ ານຕຽມຕວົ ເປັນຢ່ າງດຈີ ະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ສື້ ອນເກດີຄວາມໝັນື້ ໃຈໃນປະສິທພິ າບ ການໃຊສື້ ່ ໃນລະດບັໜຶ ່ ງ ການໃຊສື້ ່ປະກອບການສອນຈງິໃນຫອື້ງຮຽນມແີນວທາງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 3.1. ຄວນເລີ ່ມຕົນື້ ດວື້ ຍສິ ່ ງທຕີ ຽມໄວບື້ ່ ຕອື້ງກ່າວອອກຕວົ ພະຍາຍາມໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມາສນົ ໃຈສິ ່ ງ ທີ ່ ຮຽນໂດຍໄວອາດກ່າວເຖງິຈດຸ ປະສງົຂອງບດົ ຮຽນຄວນສາື້ງຄວາມຢາກຮ ຢື້ າກເຫນັ ກ່ ຽວກບັສິ ່ ງທີ ່ ສະແດງ ແລະ ຄວນລະນກຶ ສະເໜວີ່າຜ ສື້ ອນປຽບເໝອ ນນກັ ສະແດງອາຊບີຈຶ ່ ງມຄີວາມຮ ຄື້ ວາມເຂົ ື້າໃຈທກັ ສະ ປະສບົ ການ ແລະ ຄວາມສາມາດທີ ່ຈະເຮດັ ໃຫສື້ ິ ່ ງສະແດງນັນື້ເກດີຄວາມສນົ ໃຈ ຊອກຮ ື້ໄຝ່ ຮ .ື້ 3.2. ຄວນໃຊສື້ ່ ການຮຽນການສອນຢ່ າງຄ່ ອງແຄວື້ ວ່ ອງໄວ ແລະ ເປັນໄປຕາມລ າດັບ 3.3. ການເວົ ື້າອະທບິາຍປະກອບຄວນໃຊຄື້ າເວົ ື້າທີ ່ຖກ ຕອື້ງກະທດັຮດັ ແລະ ເຂົ ື້າໃຈງ່າຍ 3.4. ຜ ສື້ ອນຄວນຫາກດິຈະກ າຕ ່ ເນ ່ອງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນກະທ າພາຍຫຼງັການສະແດງສ ່ການຮຽນການ ສອນ 4. ການຕດິຕາມຜນົ ການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນເມ ່ອສ າເລດັການສອນໃນບດົຮຽນແຕ່ ລະຄັ ື້ງ ຜ ື້ ສອນຄວນຕດິຕາມຜນົ ການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນດວື້ ຍໂດຍມຈີດຸ ປະສງົເພ ່ ອຕອື້ງການຮ ວື້່າ: ຜ ຮື້ ຽນ ໄດື້

96 ຮບັ ການຮຽນຮ ຈື້ າກສ ່ການຮຽນການສອນທີ ່ ນ າມາປະກອບການສອນຫຼາຍໜອື້ ຍພຽງໃດ ຜ ຮື້ ຽນມໂີອ ກາດ ຂະຫຍາຍຄວາມຮ ໃື້ຫກື້ ວາື້ງໄກອອກ ຫຼ ບ ່ ພຽງໃດ ເຊິ ່ ງເປັນການກວດສອບວ່າສ ່ການສອນທີ ່ ນ າໃຊນື້ ັນື້ ໃຫື້ ຄຸນຄ່າຕ ່ບດົຮຽນຢ່ າງຄຸມື້ ຄ່າຫຼາຍໜອື້ຍພຽງໃດ. ວທິ ກີ ານຕດິຕາມຜນົ ຈາກການກະທ າ ໂດຍການອະພປິ າຍ ການທດົ ສອບ ແລະ ການຂຽນລາຍງານ ພາຍຫຼງັການຕດິຕາມຜນົ ການໃຊສື້ ່ ຜ ສື້ ອນຄວນບນັທກ ຜນົ ໄວເື້ປັນແນວທາງການປັບປຸງວທິ ກີ ານໃຊສື້ ່ ການ ຮຽນການສອນໃຫເື້ກດີປະສທິ ພິ າບໄດຫື້ ຼາຍທີ ່ ສຸດໂດຍບນັທກ ຜນົ ສ າເລດັ ຂອງການໃຊສື້ ່ ປະກອບການສອນ ໃນເລ ່ ອງນັນື້ ໃຫເື້ກດີປະສດິທພິ າບຫຼາຍທີ ່ ສຸດໂດຍການບນັທກຶ ຜນົ ສ າເລດັ ປະກອບການສອນຂອງເລ ່ອງນັນື້ ຈດຸ ເດັ ່ນສ ່ການຮຽນການສອນທີ ່ ຈະນ າມາໃຊຄື້ ວນແກໄື້ຂປັບປຸງ ເມ ່ອຈະນ າໄປໃຊຄື້ ັ ື້ງຕ ່ ໄປ ບນັຫາ ແລະ ຂ ື້ ສະເໜີອນັ ເກດີຈາກສ ່ດັ ່ງກ່າວ: ກດິານນັ ມະນທີ ອງ(2544:87-89) ໄດກື້່າວເຖງິຂັນື້ຕອນການໃຊສື້ ່ການຮຽນການສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ຂັນື້ ນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນເພ ່ອກະຕຸນື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມສນົ ໃຈໃນເນ ື້ອໃນທີ ່ກາ ລງັຈະຮຽນນັນື້ສ ່ທີ ່ ໃຊໃື້ນຂັນື້ ນີ ື້ຈຶ ່ ງເປັນສ ່ທີ ່ ສະແດງເນ ື້ອໃນກວາື້ງ ຫຼ ເນ ື້ອໃນ ທີ ່ກ່ ຽວຂອື້ງກບັການຮຽນໃນຄັ ື້ງກ່ອນຍງັມໃີຊສື້ ່ ທີ ່ ເນັນື້ເຈາະຈງົຢ່ າງແທຈື້ງິ ອາດເປັນສ ່ທີ ່ ເປັນແນວບນັຫາ ຫຼ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຄດິ ແລະ ຄວນເປັນສ ່ ງ່າຍຕ ່ການ ນາ ສະເໜໃີນເວລາອນັສັນື້ເຊັ ່ນພາບ ບດັຄ າ ຫຼ ບດັບນັຫາ ເປັນຕົນ. ື້ 2. ຂັນື້ດ າເນນີການສອນຫຼປ ະກອບກດິຈະກາ ການຮຽນ ເປັນຂັນື້ສ າຄນັ ໃນການຮຽນເພາະເປັນຂັນື້ ທີ ່ ຈະໃຫຄື້ ວາມ ຮ ເື້ນ ື້ອໃນຢ່ າງລະອຽດເພ ່ ອສະໜອງຈດຸ ປະສງົທີ ່ ຕັ ື້ງໄວື້ຜ ສື້ ອນຕອື້ງເລອ ກໃຫກື້ ງົກບັ ເນ ື້ອໃນ ແລະ ວທິ ກີ ານສອນຫຼອ າດໃຊສື້ ່ ປະສມົ ກ ໄດຕື້ ອື້ ງມກີ ານຈດັ ລ າດບັ ຂັນື້ ຕອນການໃຊສື້ ່ ໃຫເື້ໝາະສມົ ແລະ ສອດຄ່ ອງກບັ ກດິ ຈະກ າການຮຽນການໃຊສື້ ່ ໃນຂັນື້ ນີ ື້ຕອື້ ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ບັ ຄວາມຮ ນື້ ີ ື້ໄດຢື້່ າງລະອຽດຖກ ຕອື້ງ ແລະ ຊດັ ເຈນເຊັ ່ນ ແຜນພ ມ ພາບພະຍນົ ສະໄລ ແຜນໃສ ດວີທີ ດັ ຫຼ ຊຸດການຮຽນ ເປັນຕົນື້, 3. ວເິຄາະ ແລະ ຝຶກປະຕບິດັ ເປັນການເພີ ່ມພ ມປະສບົການແກ່ຜ ຮື້ ຽນ ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດທື້ ດົລອງ ນ າຄວາມຮ ດື້າື້ນທດິສະດີຫຼ ຫຼກັ ການທີ ່ ຮຽນມາແລວື້ ໄປໃຊແື້ກບື້ ນັຫາໃນຂັນື້ ຝຶກຫດັ ໂດຍລງົມປ ະຕບິດັ ເອງ ແລະ ໄດໃື້ຊສື້ ່ ເອງຫຼາຍທີ ່ ສຸດເຊັ ່ນ: ປຶມື້ ແບບຝຶກຫດັ ພາບບດັບນັຫາ ແຖບບນັທກຶ ສຽງ ຫຼ ຊຸດການຮຽນລາຍ ບຸກຄນົ ເຫຼົ ່ານັນື້ ເປັນຕົນື້. 4. ຂັນື້ ສະຫຸຼບບດົຮຽນເປັນຂັນື້ ສຸດທາື້ຍຂອງການຮຽນການສອນເພ ່ ອການເນັນື້ເນ ື້ອໃນບດົບດົ ຮຽນ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມເຂົ ື້າໃຈທີ ່ຖກ ຕອື້ງຕາມຈດຸ ປະສງົທີ ່ ຕັ ື້ງໄວຂື້ ັນື້ ນີ ື້ຄວນໃຊເື້ວລາສັນື້ ໆຄກ ນັກບັຂັນື້ ນ າສ ່ທີ ່ ໃຊື້ ສະຫຸຼບຈຶ ່ ງຄວນຄວບຄຸມເນ ື້ອໃນທີ ່ສ າຄນັ ໂດຍຫຍ ື້ແລະ ໃຊເື້ວລາໜອື້ຍເຊັ ່ນ: ແຜ່ ນພາບ ໂປ່ ງໃສ ເປັນຕົນື້, ສະຫຸຼບ ສ ່ການຮຽນການສອນ ໝາຍເຖງິ ສິ ່ ງຕ່າງໆທີ ່ ເປັນບຸກຄນົ ວດັຖຸ ອຸປະກອນ ເຕກັ ນກິ ວທິ ກີ ານ ທີ ່ ເປັນໃຈກາງເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ຕື້ າມຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນການສອນທີ ່ ກ ານດົ ໄວໄື້ດຢື້່ າງ ງ່າຍດາຍ ແລະ ວ່ ອງໄວ ເປັນເຄ ່ ອງມສ າຄນັ ໃນຂະບວນການຮຽນການສອນມໜີ າື້ທີ ່ ເປັນຕວົ ນ າຄວາມຕອື້ງ