ເຕັກນິກ ແລະ ວິທີການຈັດການຮຽນການສອນທີ່ເນັ້ນຜູ້ຮຽນເປັນສໍາຄັນ ປທ. ສີສຸພັນ ຂຸນພັກດີ

97 ການຂອງຜ ສື້ ອນໄປສ່ ຕວົ ຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງຖກ ຕອື້ງມຜີນົ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຮຽນປ່ ຽນແປງພດຶຕກິ າໄປຕາມຈດຸ ປະສງົການ ຮຽນການສອນຢ່ າງຖກ ຕອື້ງ ແລະ ເໝາະສມົ ສ ່ການຮຽນການສອນສາມມາດຊ່ວຍການຮຽນການສອນຂອງ ຜ ື້ ສອນໄດດື້ເີຊິ ່ ງຈະເຫນັວ່າຜ ສື້ ອນສາມາດຊ່ ວຍປະສບົການຂອງຜ ຮື້ ຽນໄດຫື້ ຼາຍ ແລະ ຍງັຊ່ ວຍການຮຽນຮ ື້ໃຫື້ ມວີທິ ະຍາການທີ ່ ເປັນເນ ື້ອໃນເໝາະສມົ ແກ່ການຮຽນຮ ຕື້າມຈດຸ ປະສງົໃນການສອນ ຊ່ ວຍໃນດາື້ນການ ຄຸມ ພດຶ ຕກິ າການຮຽນຮ ື້ແລະ ສາມາດສະໜບັ ສະໜຸນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນໄດດື້ ີຊ່ ວຍຂະຫຍາຍເນ ື້ອໃນ ທີ ່ ຮຽນມາໃຫສື້ ອນງ່າຍຂຶ ື້ນຊ່ ວຍປະຫຍດັ ເວລາໃນການສອນຜ ຮື້ ຽມເີວລາໃນການເຮດັ ກດິ ຈະກ າການຮຽນ ຫຼາຍຂຶ ື້ນ ສ ່ການສອນຊ່ວຍພດັທະນາການຮຽນການສອນຢ່ າງມປີະສດິທພິ າບຢ່ າງໃດກຕ າມສ ່ການສອນຈະ ມີ ຄຸນຄ່າ ກ ຕ ່ ເມ ່ອຜ ສື້ ອນໄດນື້ າໄປໃຊຢື້່ າງເໝາະສມົ ແລະ ຖວ ທິ ີ ດັ ່ວນັນື້ ກ່ ອນຈະນ າສ ່ ແຕ່ ລະຢ່ າງໄປໃຊື້ຜ ື້ ສອນຈຶ ່ ງຄວນສຶກສາເຖິງລກັ ສະນະ ແລະ ຄຸນສົມບັດຂອງສ ່ ການຮຽນການສອນ ຂ ດື້ ີແລະ ຂ ກື້ ານດົ ທີ ່ ກ່ ຽວຂອື້ງກບັຕວົສ ່ ແລະ ການໃຊສື້ ່ແຕ່ລະຢ່ າງຈນົຮອດການຜະລດິ ແລະ ການໃຊໃື້ຫເື້ໝາະກບັສະພາບ ການ ຮຽນການສອນເພ ່ອໃຫກື້ ານຈດັກດິຈາ ການສອນບນັລຸຕາມຈດຸ ປະສງົທີ ່ວາງໄວ,ື້

98 ການນາ ໃຊກ ື້ ະດານ

99 ການນາ ໃຊກື້ ະດານ ການໃຊກື້ ະດານ ເປັນຈດຸ ລວມຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໝດົ ຫອື້ ງໃຊສື້ າລບັ ບນັ ທກຶ ຂ ຄື້ ວາມທີ ່ ຜ ື້ ສອນ ລວມທງັຄວາມຮ ຂື້ ອງຜ ຮື້ ຽນ ການຂຽນກະດານໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງຕາມອກັ ຂະຫຼະວທິ ຂີອງການຂຽນ ແລະ ການສະກດົ ຂຽນໃຫຢື້່ ໃນແນວລະດບັ ແລະ ໃຫເື້ປັນລ າດບັ ແລະ ມລີ ະບຽບເຖິງຈະເປັນເລ ່ ອງທີ ່ ເຮດັ ໄດື້ ງ່າຍດາຍແຕ່ ຄວາມຈງິຜ ສື້ ອນທີ ່ ບ ່ ເຄີຍຝຶກຂຽນ ແລະ ຂາດທກັ ສະ ໃນການຂຽນກະດານບ ່ ສາມາດຂຽນ ກະດານໃຫມື້ ລີກັ ສະນະທີ ່ ກ່າວມາໄດື້ສະນັນື້ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງຝຶກໃຫເື້ກດີຄວາມຊ ານານ ເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ເກດີ ການຮຽນໄດດື້ ີແລະ ເປັນແບບຢ່ າງທີ ່ ດໃີຫຜື້ ຮື້ ຽນໃນເລ ່ ອງການສອນ ຕວົ ອກັ ສອນ ແລະ ການໃຊື້ກະດານ ເປັນສ ່ ການສອນທີ ່ ຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນຄຸນື້ ເຄີຍຫຼາຍຈນົ ເປັນສນັ ຍາລກັ ຢ່ າງໜຶ ່ ງຂອງຫອື້ ງຮຽນຍງັ ເປັນ ຈດຸ ລວມຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໃນຫອື້ງໃຊຈື້ ດົບນັທກຶ ຄວາມສ າຄນັຂອງການຮຽນ ແລະ ແນວ ຄວາມຄດິ ອກີດວື້ຍ. ຄວາມໝາຍຂອງກະດານ ກະດານເປັນອຸປະກອນໃນການຂຽນທີ ່ ສາມາດໃຊຊື້ ື້າໄດື້ໂດຍສາມາດຂຽນ ແຕມື້ ໄດື້ໂດຍໃຊສື້ ຫຼ ອຸປະກອນອ ່ ນໆທີ ່ ສາມາດຂຽນແລວື້ ລບຶ ໄດື້ກະດານໃນແຕ່ ກ່ ອນເຮດັ ຈາກແຜ່ ນຫນີ ສດີ າ ຫຼ ສເີທາົເຂັມື້ ທີ ່ ລຽບ ແລະ ບາງ ເອີ ື້ນວ່າ: ກະດານ ສະນວນ (ວຖິ ພີ ເີດຍ ສາລະນຸກ ສາລານຸກມົ ເສລີ2556). ອິນທິລາ ບຸນຍາທອງ (2542:266) ກ່ າວວ່ າ: ການໃຊກື້ ະດານ ໝາຍເຖິງ ການທີ ່ ຜ ສື້ ອນໃຊື້ ກະດານເປັນເຄ ່ອງມໃ ນການຮຽນການສອນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມຮ ຄື້ວາມເຂົ ື້າໃຈ ແລະ ປະສບົການຕ່າງໆ ຈະ ໃຊເື້ວລາໃນການສອນເຊັ ່ນ: ຂຽນເລ ່ອງລາວຂອງບດົຮຽນ ຂຽນຂ ຄື້ ວາມ ແຕມື້ ຮ ບ ແລະ ຕດິອຸປະກອນ ຕ່າງໆ ເຊິ ່ ງເລີ ່ມແຕ່ເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ ຂັນື້ສອນ ແລະ ຂັນື້ສະຫຸຼບບດົຮຽນ. ສະຫຸຼບວ່າ: ເຕກັ ນກິການໃຊກື້ ະດານ ໝາຍເຖງິ ວທິ ໃີນການຂຽນຫຼ ແຕມື້ ຕວົອກັ ສອນ ຕວົ ເລກ ຮ ບ ພາບ ສນັ ຍາລກັ ຫຼ ລາຍເສັນື້ ຕ່າງໆ ຢ່ ໃນກະດານທີ ່ ໃຊເື້ປັນອຸປະກອນການສອນໄດຢື້່ າງມລີະບຽບສະອາດ ຮຽບຮອື້ຍ ສວຍງາມ ແລະ ເຂົ ື້າໃຈງ່າຍ ຢ່ າງໃດກຕ າມກະດານດ າເລີ ່ມນອື້ຍລງົໃນຊັນື້ຮຽນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຖກ ແທນດວື້ຍກະດານໃບບອັນ ກະດານອດັສະລຍິະ ເຊິ ່ ງມປີະສດິທພິ າບ ແລະ ສະດວກຂຶ ື້ນ. ປະໂຫຍດຂອງກະດານ ກະດານເປັນສ ່ທີ ່ມຄີວາມສ າຄນັ ຕ ່ ການຮຽນການສອນມຢີ່ ໃນຫອື້ ງຮຽນຕະຫຼອດເວລາສາມາດໃນ ການສອນໄດທື້ ຸກຂັນື້ ຕອນຂອງການສອນເລີ ່ມແຕ່ການນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ ຂັນສື້ ອນ ຂັນື້ ສະຫຸຼບ ແລະ ການປະ

100 ເມນີຜນົ ກະດານເປັນອຸປະກອນທີ ່ຫາໄດງື້່າຍແຕ່ ຜ ສື້ ອນຄວນຮ ຈື້ ກັ ໃຊປື້ ະໂຫຍດຕ ່ ການຮຽນການສອນ ໃຫື້ ຫຼາຍກະດານມປີະໂຫຍດດັ ່ງນີ ື້ : 1. ໃຊປື້ ະກອບການສອນ ການອະທບິາຍ ສະຫຸຼບ ທບົທວນບດົຮຽນ ແລະ ການທດົສອບ 2. ໃຊສື້ າລບັກະຕຸນື້ຄວາມສນົ ໃຈໃນຂັນື້ນາ ເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ 3. ໃຊຖື້່າຍທອດຂ ມື້ ນແນວຄດິ ເລ ່ອງລາວ ຫຼເ ນ ື້ອໃນສ າຄນັການຮຽນການສອນ 4. ໃຊໃື້ນການຕັ ື້ງຂ ສື້ ະເໜແີນວຄກິ ທງັຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນ 5. ໃຊແື້ຕມື້ ຮ ບຕ່າງໆ ການທດົລອງ ແລະ ອ ່ນໆ ເພ ່ອເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ໃນສິ ່ ງ ທີ ່ຜ ສື້ ອນອະທບິາຍຢ່ າງວ່ອງໄວ. 6. ໃຊສື້ ະແດງສລັ ໃໝ່ໆ ຄ ານຍິາມສບັສະເພາະ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າໃຈໄດດື້ ີ 7. ໃຊສື້ າລບັແຂ່ງຂັນື້ຫຼຫ ຼິ ື້ນເກມການສກຶ ສາ 8. ໃຊຮື້່ວມກບັ ໂສລະທດັ ວດັຖຸອ ່ນໆ ຊ່ວຍຜ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນໄດດື້ຂີ ຶ ື້ນ 9. ໃຊເື້ປັນເຄ ່ອງປະກອບການວດັຜນົ ແລະ ປະເມນີຜນົການຮຽນການສອນ 10. ເໝາະແກ່ການສົ ່ງເສມີ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້່ ວມກດິຈະກ າໃນການສາທດິ ແລະ ອະທບິ າຍ ເນ ື້ອ ໃນວຊິາ ແລະ ເພ ່ອນຮ່ວມຫອື້., ສະຫຸຼບວ່າ ຄຸນຄ່າ ແລະ ປະໂຫຍດຂອງກະດານມີ3 ປະເດນັສ າຄນັຄ: 1. ເພ ່ອການສອນ 2. ເພ ່ອການສອບ 3. ເມ ່ອມອບໝາຍວຽກໃໝ່ ສ າລບັການຈດັການຮຽນການສອນ ຜ ສື້ ອນສາມາດໃຊກື້ ະດານເພ ່ອ 1. ລອກແບບຝຶກຫດັ ຫຼ ອຶ ່ນໆ ທີ ່ບ ່ມໃີນແບບຮຽນ ໜງັສຮ ຽນຂອງຜ ຮື້ ຽນ 2. ໃຊຂື້ ຽນຄ າ ປະໂຫຍກ ຫຼ ສິ ່ ງໃໝ່ໆທີ ່ຜ ຮື້ ຽນບ ່ ເຄຍີພບົມາກ່ອນ 3. ຂຽນຂ ຄື້ ວາມ ຫຼ ສີ ່ ງອ ່ ນໆເພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນກ່າຍໃສ່ ປຶ ື້ມ ແຕ່ ຕອື້ ງລະວັງການຂຽນ ຢ່ າ ສະກດົຄ າຜດິ . 4. ແຕມື້ ຮ ບ ຂຽນໄດແື້ຕມື້ ແຜ່ ນພ ມ ແລະ ອ ່ນໆ ທີ ່ ເປັນວທິ ຊີ່ວຍອະທບິາຍໄດໄື້ວຂຶ ື້ນ ຈະເຫນັ ໄດວື້່າ: ກະດານ ເປັນອຸປະກອນການສອນທີ ່ ຄຸນື້ ກບັຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍຈນົ ເກອ ບຈະ ເປັນສນັ ຍາລກັ ຢ່ າງໜຶ ່ ງຂອງຮຽນເປັນອຸປະກອນການສອນທີ ່ ຫາງ່າຍມຢີ ື້ປະຈ າທຸກຫອື້ ງຮຽນ ນອກນັນື້ ຍງັ ເປັນຈດຸ ລວມຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໃນຫອື້ງເປັນທີ ່ ສ າລບັບນັທກຶ ຂ ຄື້ ວາມໃນການຮຽນ ແລະ ແນວຄດິ ຜ ື້ ສອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນ ກະດານມປີະໂຫຍດກວື້າງຂວາງໃນການຮຽນການສອນຄ ການໃຊອືຸ້ປະກອນ ໃຊທື້ ຸກຂັນື້ ຕອນຂອງການສອນພຽງແຕ່ ໃຊໃື້ຫເື້ໝາະສມົ .

101 ປະເພດຂອງກະດານ ການໃຊກື້ ະດານສາມາດຈດັ ແບ່ງຕາມລກັ ສະນະການໃຊກື້ ະດານ ສມີ ງົຄນົ ເທບເລນ (2543, ໜາື້ 71) ໄດແື້ບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດໃຫຍ່ ໄດແື້ກ່: 1. ກະດານຖາວອນ ເປັນກະດານທີ ່ ຕດິຕັ ື້ງໄວເື້ປັນປະຈ າສະເພາະຫອື້ງຮຽນແຕ່ ລະຫອື້ງເຊິ ່ ງອາດ ຈະເຮດັ ຕດິ ກບັ ຝາຜະໜງັຫອື້ ງ ຫຼ ຕັ ື້ງໄວເື້ທງິຕັ ່ງກ ໄດື້ແບບນີ ື້ ເປັນແບບທີ ່ ມນີ ື້າໜກັ ຫຼາຍ ເຄ ່ ອນຍາື້ຍບ ່ ສະ ດວກ ກະດານແບບນີ ື້ອາດເຮດັ ຈາກດັສະດຸຫຼາຍໆຢ່ າງເຊັ ່ນ: ເຮດັ ຈາກໄມກື້ ະດານ ໄມອື້ ດັ ຫນີສະນນ ແຜ່ ນ ເຫຼກັ ແຜ່ ນໂລຫະ ແລະ ກະເບ ື້ອງຊເີມນັ ແຜ່ ນລຽບ ແລວື້ທາສຕີາມຄວາມນຍິມົ ກນັໃນຍຸກປະຈບຸ ນັ . 2. ກະດານມວື້ນໄດ ື້ກະດານແບບນີ ື້ສະດວກໃນການເຄ ່ ອນທີ ່ ໄດື້ເພາະມຂີະໜາດກະທດັຮດັ ນ ື້າ ໜກັ ເບາົເໝາະສ າລບັ ຜ ສື້ ອນທີ ່ ຈະຕອື້ ງອອກໄປສອນນອກສະຖານທີ ່ ກະດານແບບນີ ື້ ເຮດັ ມາຈາກວັດຖຸ ຫຼາຍຢ່ າງເຊັ ່ນ: ປາສຕກິ ຊະນດິໜາສດີ າ ສຂີຽວ ແລວື້ເຮດັສທີ ີ ່ ໃຊທື້ າເຈຍື້ທບັອກີຄັ ື້ງໜຶ ່ ງ ຫຼກັ ການທົ ່ວໄປ ໃນ ການໃຊກື້ ະດານ. ກ່ອນຜ ສື້ ອນຈະນ າໃຊກື້ ະດານ ສີ ່ ງທ າອດິທີ ່ ຄ ຜ ສື້ ອນຄວນຄ ານງຶຄ ຄວາມສະອາດຂອງກະດານ ເພາະວ່າຄວາມສະອາດຂອງກະດານຈະຊ່ ວຍໃຫກື້ ານຂຽນມຄີວາມຊດັ ເຈນ ແລະ ເປັນໜາື້ສນົ ໃຈໃນການ ອ່ານ ຫຼກັ ການທົ ່ວໄປໃນການນາ ໃຊກື້ ະດານມດີ ັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 1. ຕ າແໜ່ງທີ ່ ຕັ ື້ງຂອງກະດານ ຕອື້ງຕັ ື້ງຢ່ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນແນມເຫນັຊດັ ເຈນທຸກຄນົຄ: ຢ່ ມ ມຂາື້ງລະ 30 ້ ໂດຍວດັ ເຄິ ່ ງກາງຂອງກະດານ ຕັ ື້ງສາກຈາກພ ື້ນຫອື້ງປະມານ 75-80 ຊງັຕແີມດັ ແລະ ຕອື້ງຕັ ື້ງໃນ ບ່ອນທີ ່ ມແີສງສະຫວ່າງພຽງພ ຜ ຮື້ ຽນຜ ທື້ ີ ່ນັ ່ງໜາື້ສຸດ ຄວນນັ ່ງຫ່າງຈາກກະດານບ ່ໜອື້ຍກວ່າ 3 ແມດັ . 2. ຕ າແໜ່ງການຢ ນຂອງຜ ສື້ ອນໃນຂະນະສິ ່ ງທີ ່ ອະທບິ າຍສິ ່ ງທີ ່ ຮຽນຢ່ ກະດານຄວນຢ ນຂາື້ງໃດ ຂາື້ງໜຶ ່ ງຂອງກະດານໃຊໄື້ມຊື້ ີ ື້ຂ ຄື້ ວາມທີ ່ຕອື້ງການບ ່ ໃຊມື້ ຊ ີ ື້ . 3. ການຂຽນຜ ສື້ ອນຄວນຕັ ື້ງແຂນສອກສ ງໃນລະດບັ ຕັ ື້ງສາກ ແລະ ພະຍາຍາມໃຫຕື້ າແໜ່ງດຽວ ກນັ ໂດຍຕະຫຼອດຂະນະທີ ່ຂຽນຄວນເລ ່ອນແຂນສອກໄປພອື້ມ ເລີ ່ມຂຽນຂ ຄື້ ວາມຈາກຊາື້ຍ ໄປຫາ ຂວາ (ປະ ຫວ່າງໄວຖື້ າື້ມແີຜນການສອນອຶ ່ນລ່ ວງໜາື້) ຂຽນຫວົ ຂ ື້ເລ ່ ອງໄວເື້ທງິ ດວື້ ຍອກັ ສອນຂະໜາດໃຫຍ່ກວ່າ ຕວົ ອ ່ນ ຫຼ ຂດີກອື້ງ ປົກກະຕກິ ະດນຈະມຂີະໜາວຍາວປະມານ1,5-2 ແມດັ ຈຶ ່ ງບ ່ ສະດວກທີ ່ ຈະຂຽນເທ ່ອ ດຽວ ໝດົ ແຜ່ ນ ຜ ສື້ ອນຄວນແບ່ງກະດານອອກເປັນ 2 ຫຼ 3 ສ່ ວນແລວື້ ແຕ່ ຄວາມເໝາະສມົ ໃນຂະນະທີ ່ ຂຽນ ກະດານເປັນການປະເມນີຂ ຄື້ ວາມສ າຄນັ ໃນການຮຽນການສອນແຕ່ ລະຄັ ື້ງ. ດັ ່ງນັນື້ ຜ ສື້ ອນຈະຕອື້ງລະ ວງັໃນ ເລ ່ອງຄວາມມລີະບຽບໃນການຮຽນໄດແື້ກ່: ການລຽງລ າດບັຂ ຄື້ ວາມ, ການເນັນື້ຈດຸ ສ າຄນັ ນອກຈາກ ນັນື້ ຈະ ຕອື້ງຂຽນຕາມອກັ ຂະຫຼະວທິ ີແລະ ການສະກດົ ຂຽນອ່ານງ່າຍ ມລີະບຽບຢ່ ໃນແນວລະດບັຊດັ ເຈນ ທົ ່ວຫອື້ງ ຂຽນໄວ ແລະ ມຈີງັຫວະການໃຊກື້ ະດານເໝາະສມົ ດວື້ຍຕວົອກັ ສອນສ ງ 1-3 ນິ ື້ວ ເຫນັ ໄດຊື້ດັ ເຈນໃນໄລຍະ 32 ຟຸດ.

102 4. ລບຶກະດານດວື້ຍແປງ ຫຼ ຟອງນ ື້າທີ ່ບ ່ ເປ ື້ອນນ ື້າມນັ ຄວາລບຶຈາກຊາື້ຍໄປຫາຂວາ ຫຼ ເທງິລງົ ລຸມ ເບາົໆເປັນລວງຍາວເພ ່ອໃຫຝື້່ ຸນສ ຕກົ ລງົໄປໃນຮາງເກບັ ເພ ່ອບ ່ ່ ໃຫປື້ ິວກະຈາຍ. ຜ ສື້ ອນຄວນຄ ານງຶເຖງິສະພາບແວດລອື້ມໃນຫອື້ງຮຽນເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຫນັຕວົໜງັສ ຫຼ ຮ ບພາບ ຢ່ ກະດານໄດດື້ ເີຊັ ່ ນ: ຂອບລ່ ຸມຂອງກະດານຄວນຢ່ ໃນລະດບັ ສາຍຕາຂອງຜ ຮື້ ຽນ ຄວນຢ່ ໃນອານາເຂດ 60 ອງົສາ ແທກຈາກເຄິ ່ ງກາງຂອງກະດານ ຜ ຮື້ ຽນທີ ່ ນັ ່ງໜາື້ຄວນຫ່າງຈາກກະດານ 3 ແມດັ ມແີສງສະຫວ່າງ ທີ ່ ພຽງພ ທີ ່ ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຫນັ ຢ່ າງຊດັ ເຈນຄ ານງຶເຖງິການສະທອື້ ນແສງທີ ່ ກະທບົ ໃສ່ ກະດານ ສິ ່ ງທີ ່ ຜ ສື້ ອນ ຄວນປະຕບິດັ ໃນການຝຶກເຕກັ ນກິການຂຽກະດານຜ ສື້ ອນຄວນຝຶກຂຽນກະດານໃຫຕື້ ອື້ງຕາມຫຼກັ ການທີ ່ ໄດື້ ສກຶ ສາມາ ຕອື້ງພຈິ າລະນາຄວາມເໝາະສມົ ຫຼ ຄວາມບກົ ຜ່ ອງ ຂອງສິ ່ ງທີ ່ ຂຽນ ຄວາມຊດັ ເຈນຂະໜາດຂອງ ຕວົອກັ ສອນທີ ່ ເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຫນັ ເບດິຫອື້ງ ແລະ ລ າດບັຂອງເນ ື້ອໃນທີ ່ ຂຽນການພຈິ າລະນານີ ື້ອາດພຈິ າ ລະ ນາດວື້ ຍຕນົ ເອງ ສອບຖາມຄວາມຄດິ ເຫນັຈາກກ່ ຸມ ຫຼ ສອບຖາມຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງໃດຢ່ າງໜຶ ່ ງ ຫຼ ທງັສາມ ຢ່ າງກ ່ ໄດເື້ມ ່ອພບົ ຂ ບື້ ກົ ຜ່ ອງກ ່ ປັບປຸງແກໄື້ຂ ແລະ ຝຶກເຕກັ ນກິ ການຂຽນກະດານໃຫເື້ກດີຄວາມຊ ານານ ເພ ່ ອ ໃຫື້ ສາມາດນາ ໄປໃຊໃື້ນການສອນໄດຢື້່ າງມປີະສດິທພິ າບ. ວທິ ກີ ານໃຊກື້ ະດານ ວທິ ກີ ານໃຊກື້ ະດານມດີ ັ ່ງນີ ື້ : (ສມີ ງົຄນົ ເທບເລນ 2545:200-201) 1. ຝຶກຂຽນ ແລະ ສກຶ ສາວທິ ກີ ານຂຽນທີ ່ຖກ ຕອື້ງແລະ ຂຽນໄດຢື້່ າງວ່ອງໄວ. 2. ໃນຂະນະທີ ່ ຂຽນຢ່ າຈບັ ສ ຫຼປ າກກາໃຫປື້ າຍຕັ ື້ງສາກກບັ ກະດານແທ່ງສ ຫຼ ປາກກາເປັນມ ມປະ ມານ 45 ອງົສາ. 3. ທດົ ສອບຂະໜາດຕວົ ອກັ ສອນທີ ່ ຂຽນ ເພ ່ ອໃຫແື້ນ່ ໃຈວ່າຜ ຮື້ ຽນທີ ່ ນັ ່ງແຖວຫຼງັຂອງຫອື້ ງສາມາດ ແນມເຫນັຢ່ າງຊດັ ເຈນ. 4. ວາງແຜນການຂຽນກະດານຢ່ າງມລີ າດບັຂັນື້ຕອນຂຽນໃຫຮື້ ຽບຮອື້ຍສະອາດ 5. ການແຕມື້ ເສັນື້ຕ່າງໆອາດເຮດັ ໄດຍື້າກສ າລບັການຂຽນດວື້ຍມເ ປົ ່ າອາດໃຊເື້ຄ ່ອງສາຍພາບ ເຄ ່ອງ ສະ ໄລ ເຄ ່ອງສາຍພາບໃຫປື້ ະກດົຢ່ ກະດານ. 6. ບ ່ຈາ ເປັນຕອື້ງຈາ ແນກລາຍລະອຽດຂອງພາບທີ ່ຂຽນຫຼາຍເກນີໄປ 7. ພາບແບບທເີຮດັ ມາຈາກໄມອື້ ດັ ຫຼ ເຈຍື້ ແຂງຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ສື້ ອນສາມາດຂຽນພາບໄດຊື້່ ວຍປະ ຫຍດັ ເວລາ. 8. ໃນກ ລະນທີ ີ ່ ຕອື້ງຂຽນກະດານຢ່ ໃນແຖວເພ ່ອປະໂຫຍດການສອນໃນແຕ່ ລະກ ລະນທີ ີ ່ ເປັນຄ ສອນ ໃໝ່ອາດໃຊເື້ຄ ່ອງບາງຢ່ າງທີ ່ຕເີສັນື້ຢ່ ກະດານເຊັ ່ນ: ຕະປ ເພ ່ອຊ່ວຍໃນການຂຽນເປັນແນວຊ ່ ຂຽນໄດງື້່າຍ.

103 9. ໃນກ ລະນຕີອື້ງການເນັນື້ຄ າ ຫຼ ຂ ຄື້ ວາມສ າຄນັ ຫຼ ພາບຄວນຂຽນຕວົອກັ ສອນ ທີ ່ມຂີະໜາດໃຫຍ່ ກວ່າຂ ຄື້ ວາມອຶ ່ນ ຫຼ ຂດີກອື້ງ ຫຼ ວງົກມົ ອອື້ມຮອບ ຫຼ ການໃຊສື້ ສກີ ໄ ດ.ື້ 10.ສ ບາງສບີ ່ ເໝາະທີ ່ ຈະໃຊຂື້ ຽນໜງັສໃ ນກະດານທທີ າສຂີຽວເຊັ ່ນ ສ ສນີ ື້າເງນິ ສ ສຂີຽວ ເພາະສີກມົ ກນ ກບັສຂີອງກະດານຫຼາຍຈະເຮດັ ໃຫເື້ບິ ່ ງບ ່ ເຫນັ . 11. ໃນການໃຊກື້ ະດານຕ ່ ເນ ່ ອງຖາື້ຫາກຈະໃຊໃື້ນເລ ່ ອງໃໝ່ ຄວນລົບຂ ຄື້ ວາມເກົ ່າອອກເສຍກ່ ອນ ເພ ່ອບ ່ ໃຫສື້ບັສນົ ແລະ ເຮດັ ໃຫອື້່ານຂ ຄື້ ວາມໄດຊື້ດັ ເຈນ. 12.ໃນຂະນະທີ ່ ອະທບິ າຍປະກອບຂ ຄື້ ວາມຢ່ ກະດານຜ ສື້ ອນຄວນຢ ນຊດິ ໄປທາງດາື້ນໃດດາື້ນໜຶ ່ ງ ຂອງກະດານ ຄວນໃຊໄື້ມຊື້ ີ ື້ແລະ ເຮດັ ໃຫອື້່ານຂ ຄື້ ວາມໃໝ່ ໄດຢື້່ າງຊດັ ເຈນ. 13.ພະຍາຍາມສະເໜຈີດຸ ສ າຄນັຂອງບດົຮຽນແຕ່ລະຄັ ື້ງພຽງຫວົຂ ດື້ ຽວຢ່ ກະດານ. 14.ຄວນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ວນຮ່ວມໃຊກື້ ະດານດວື້ ຍເພ ່ອຈະໄດມື້ ກີ ານສະແດງອອກ ແລະ ປ່ ຽນອະລິຍະ ບດົຈາກການນັ ່ງຟັງຜ ສື້ ອນດນົໆ ເຊັ ່ນ: ການຝຶກສະກດົຄ າໃນພາສາໄທ ການແກເື້ລກຄະນດິເປັນຕົນື້. 15.ໃນໂອກາດທີ ່ ຕອື້ງໃຊເື້ຄ ່ ອງມຂ ຽນຮ ບເລຂະຄະນດິຕ່າງໆຄວນຕຽມເຄ ່ ອງມໃ ຫພື້ ອື້ ມ ແລະ ຕອື້ງ ຂຽນດວື້ຍເຄ ່ອງມເ ຫຼົ ່ານັນື້ເພ ່ອສະແດງໃຫຜື້ ຮື້ ນເບິ ່ ງດວື້ຍຄວາມປານດີ ຮຽບຮອື້ຍ ແລະ ຊດັ ເຈນ. 16.ເມ ່ອສອນໝດົຊົ ່ວໂມງແລວື້ ຄວນລບຶກະດານໃຫຮື້ ຽບຮອື້ຍກ່ອນອອກຈາກຫອື້ງຮຽນໄປ ກະດານເປັນສ ່ທີ ່ ສ າຄນັ ເປັນປະໂຫຍດຕ ່ການຮຽນການສອນ ແລະ ເຮດັ ໃຫຜື້ ສື້ ອນເກດີຄວາມ ໝັນື້ ໃຈ ໃນການສອນໂດຍສະເພາະການຂຽນກະດານຕ ່ ເນ ່ອງກນັຫາກຈະໃຊເື້ລ ່ອງໃໝ່ຄວນລບຶຂ ຄື້ ວາມເກົ ່າ ອອກ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນສບັ ສນົ ຄວນລບົ ຂ ຄື້ ວາມທີ ່ ບ ່ ສ າຄນັ ອອກ ແລະ ບ ່ ຄວນຸິມື້ ສ ລງົພ ື້ນເຮດັ ໃຫຫື້ ອື້ ງ ເປິເປ ື້ອນ ສ າລບັການຂຽນຂ ຄື້ ວາມໃນກະດານບ ່ຄວາມຂຽນຖີ ່ ເກນີໄປ ຄວນກຽມວທິ ກີ ານຂຽນລ່ວງໜາື້ ກຽມ ເຄ ່ອງມໃ ຫພື້ ອື້ມ. ໃນການທດົ ສອບຜ ສື້ ອນອາດໃຊກື້ ະດານໃນການຂຽນຂ ສື້ ອບ ເຊິ ່ ງອາດຈະເປັນຂ ຄື້ ວາມ ຫຼ ພາບກ ່ ໄດເື້ພ ່ອບ ່ ໃຫເື້ສຍເວລາຜ ຮື້ ຽນຄວນຂຽນໄວກື້່ອນລ່ ວງໜາື້ກ່ອນເຖງິເວລາສອບສ າລບັການມອບໝາຍວຽກຜ ື້ ສອນອາດໃຊກື້ ະດານເພ ່ ອສັ ່ງວຽກໃຫແື້ກ່ ຜ ຮື້ ຽນ ຫຼ ສັ ່ງໃຫເື້ຮດັ ເປັນວຽກບາື້ນສ່ ວນຜ ຮື້ ຽນສາມາດໃຊກື້ ະ ດານ ເພ ່ອກວດຄ າຕອບວຽກມອບໝາຍ. ຄຸນປະໂຫຍດຂອງກະດານ ຄຸນປະໂຫຍດຂອງກະດານຄສ າມາດໃຊໄື້ດທື້ ຸກເວລາທຸກໂອກາດທນົ ທານຖາວອນບ ່ມສີ ິ ່ ງໃດເສຍ ຫາຍໄດື້ຜ ຮື້ ຽນສາມາດແນມເຫນັ ພອື້ ມກນັ ສາມາດນ າສະເໜສີ ິ ່ ງໃໝ່ ໆໄດທື້ ນັທສີ າມາດຂຽນ ແລະ ລບຶ ງ່າຍ ແລະ ປະຫຍດັຄ່າໃຊຈື້່າຍ ແລະ ສາມາດໃຊໄື້ດທື້ ງັຜ ສື້ ອນ ແລະ ຜ ຮື້ ຽນ ການສກຶ ສາຈດິຕະວທິ ະຍາການຮຽນ ຮ ຈື້ ະເຮດັ ໃຫຜື້ ສື້ ອນຮ ເື້ຖງິຂ ດື້ ກີ ານຮຽນຮ ື້ແລະ ຄ ານງຶເຖງິຂ ດື້ ບີ າງປະການທີ ່ ນ າມາປະຍຸກໃຊໃື້ນການຂຽນ

104 ກະດານໃນການຮຽນເກດີ ການຮຽນຮ ໄື້ດດື້ ີທີ ່ ສຸດ ຕວົ ຢ່ າງຂອງຄວາມຮ ທື້ ີ ່ ສ າຄນັ ໄດແື້ ກ່ ການປະຕບິ ດັ ຕນົ ເປັນຕົນື້ ແບບຂອງການສອນທີ ່ມຜີນົ ຕ ່ ການຮຽນແບບຂອງຜ ຮື້ ຽນການຂຽນໜງັສໃ ຫຖື້ ກ ຕອື້ ງຂຽນໃຫເື້ປັນ ລະບຽບ ແລະ ສວຍງາມເປັນສິ ່ ງຈາ ເປັນສ າລບັການຮຽນຮ ື້ແລະ ບຸກຄນົຈະຈາ ຄວາມຮ່ ທີ ່ ຕອື້ງການໄດດື້ ີຖາື້ ຄວາມຮ ນື້ ັນື້ ໄດຮື້ ບັ ການຈດັ ເຂົ ື້າເປັນລະບຽບ ຫຼ ສະເໜໃີນຮ ບຄວາມສ າຄນັ ຕາມລ າດບັ ສະນັນື້ ການຂຽນ ກະດານຕອື້ງມກີ ານຈດັລ າດບັຂ ຄື້ ວາມ ແລະ ການເນັນື້ຈດຸ ສ າຄນັ . ສະຫຸຼບ ກະດານເປັນສ ່ການສອນທີ ່ ຈາ ເປັນຫຼາຍສ າລບັການສອນໃນທຸກຂັນື້ ໂດຍສະເພາະໃນລະດບັ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ແລະ ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ ຫອື້ງຮຽນຈ າເປັນຕອື້ງມກີ ະດານເຖງິວ່າເທກັ ໂນໂລຢີທາງການສອນ ນະວດັທະກ າທາງການສກຶ ສາຈະພດັທະນາກາື້ວໄປກ ່ ຕາມ ຜ ສື້ ອນຍງັຈ າເປັນຕອື້ງໃຊກື້ ະດານປະກອບການ ສອນຢ່ ສະເໝທີ ກັ ສະການໃຊກື້ ະດານຈຶ ່ ງຈ າເປັນສ າລບັ ຜ ສື້ ອນທີ ່ມປີະສດິທພິ າບທີ ່ມຄີວາມສາມາດໃນການ ໃຊກື້ ະດານສ ່ ຄວາມໝາຍ ແລະ ເສມີ ຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນບດົ ຮຽນໃຫແື້ກ່ ຜ ຮື້ ຽນໄດຢື້່ າງດີຜ ສື້ ອນຕອື້ງນ າໃຊື້ ກະດານໃຫຖື້ ກ ຕອື້ງຕາມຫຼກັ ການ ແລະ ນ າໃຊໃື້ຫຄືຸ້ມື້ ຄ່າໂດຍອາດວາດພາບ ໃຊຕື້ ດິ ແຜ່ ນພ ມໃຊຝື້ ຶກ ການ ຂຽນຂອງຜ ຮື້ ຽນ ແລະ ຜ ອື້ ່ນໄດຫື້ ຼາກຫຼາຍ.

105 ບດ ົ ບາດສມ ົ ມ ຸ ດ

106 ບດົບາດສມົ ມຸດ ການຈດັການຮຽນການສອນໃນປັດຈບຸ ນັ ໄດສື້ ົ ່ງເສມີ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ແື້ລະເຂົ ື້າໃຈໄດດື້ ວື້ຍຕນົ ເອງໂດຍ ເນັນື້ ກດິຈະກ າໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມແລະເນັນື້ ຜ ຮື້ ຽນເປັນສ ນກາງການສອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົ ບາດ ສມົ ມຸດເປັນອກີ ວທິ ສີອນໜຶ ່ ງທີ ່ ຈະໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການຮຽນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກທງັທາງ ດາື້ນຄວາມຄດິ ແລະທ່າທາງການສະແດງເຊິ ່ ງຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ໄື້ດເື້ກດີຄວາມສະໜຸກສະ ໜານ ແລະ ເພດີເພນີ. ຄວາມໝາຍຂອງບດົບາດສມົ ມຸດ ອາພອນ ໃຈທ່ ຽງ(2553,ໜາື້160)ອະທບິ າຍເຖງິວທິ ສີອນໂດຍໃຊບື້ ດົ ບາດສມົ ມຸດໝາຍເຖງິວທິ ີ ສອນທີ ່ ຜ ສື້ ອນສາື້ງສະະຖານະການແລະບດົບາດສມົ ມຸດຂຶ ື້ນຈາກຄວາມເປັນຈງິມາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກ ຕາມທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນຄດິວ່າຄວນຈະເປັນຜ ສື້ ອນຈະໃຊກື້ ານສະແດງອອກທງັທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິແລະພດຶ ຕິ ກາ ຂອງຜ ສື້ ະແດງມາເປັນພ ື້ນຖານໃນການໃຫຄື້ ວາມຮ ແື້ລະສາື້ງຄວາມເຂົ ື້າໃຈແກ່ຜ ຮື້ ຽນອນັຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ເຂົ ື້າໃຈເນ ື້ອໃນຂອງບດົຮຽນຢ່ າງເລກິ ເຊິ ່ ງແລະຮ ຈື້ກັ ປັບປ່ ຽນພດຶຕກິ າ ແລະການແກໄື້ຂບນັຫາຕ່າງໆໄດຢື້່ າງເໝ າະສມົ ທດິສະໜາ ເຂມມະນ(ີ2550,ໜາື້358)ກ່າວເຖງິວທິ ສີອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດຄ: ຂະບວນການທີ ່ ຜ ສື້ ອນໃຊໃື້ນການຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ຕື້ າມຈດຸ ປະສງົທີ ່ ກ ານດົ ໂດຍການໃຫຜື້ ື້ ຮຽນສວມບດົບາດໃນສະຖານະການເຊິ ່ ງມຄີວາມໃກຄື້ ຽງກບັຄວາມເປັນຈງິແລະສະແດງອອກມາຕາມຄວາມ ຮ ສື້ກຶ ນກຶຄດິຂອງຕນົແລະນາ ເອາົການສະແດງອອກຂອງຜ ສື້ ະແດງທງັທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິຄວາມຮ ສື້ ກຶ ແລະພດຶຕກິ າ ທີ ່ສງັເກດພບົວ່າເປັນຂ ມື້ ນໃນການອະພປິາຍເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ຕື້າມຈດຸ ປະສງົ ສຸພນິ ບຸນຊ ວງົ(2544,ໜາື້67)ກ່າວວ່າວທິ ສີອນທີ ່ ໃຊບື້ ດົບາດທີ ່ ສມົ ມຸດຂຶ ື້ນຈາກຄວາມເປັນຈງິມາ ເປັນເຄ ່ອງມໃ ນການສອນໂດຍທີ ່ ຄ ສາື້ງສະຖານະການສມົ ມຸດແລະບດົບາດຂຶ ື້ນມາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກ ຕາມທີ ່ຕນົຄດິວ່າຄວນຈະເປັນມກີ ານນາ ການສະແດງອອກທງັທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິແລະພດຶຕກິ າ ຂອງຜ ື້ ສະແດງມາໃຊເື້ປັນພ ື້ນຖານໃນການໃຫຄື້ ວາມຮ ແື້ລະສາື້ງຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃຫແື້ກ່ ຜ ຮື້ ຽນໃນເລ ່ ອງຄວາມຮ ສື້ ກຶ ແລະພດຶຕກິ າ ແລະບນັຫາຕ່າງໆໄດຢື້່ າງເໝາະສມົ ອນິທລິ າ ບຸນຍະທອນ(2542,ໜາື້98)ອະທບິ າຍການສອນດວື້ ຍບດົ ບາດສມົ ມຸດໝາຍເຖິງວທິ ີ ສອນທີ ່ ຜ ສື້ ອນສາື້ງສະຖານະການແລະບດົ ບາດສມົ ມຸດຂຶ ື້ນເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກຕາມທີ ່ ຕນົ ຄດິວ່າ ຄວນຈະເປັນໂດຍສະແດງອອກທງັທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ວາມຄດິແລະພດຶຕກິ າ ເພ ່ອເປັນພ ື້ນຖານໃນການຮຽນຮ ື້

107 (Ments,1999:16)ໄດໃື້ຫຄື້ ວາມໝາຍຂອງບດົ ບາດສມົ ມຸດວ່າບດົ ບາດສມົ ມຸດເປັນກດິຈະກ າທີ ່ ກ່ ຸມຜ ຮື້ ຽນຈດັ ສະແດງຂຶ ື້ນເພ ່ ອມຸງື້ສ າຫຼວດບນັ ຫາດາື້ນສງັຄມົ ທີ ່ ເປັນປະສບົ ການໃນການຮຽນຮ ທື້ ີ ່ ຈະຊ່ ວຍ ພດັ ທະນາຄວາມຮ ຄື້ ວາມເຂົ ື້າໃຈຄວາມຄດິ ແລະພດຶ ຕກິ າຂອງບຸກຄນົ ໃນສະຖານະການຕ່າງໆເຊິ ່ ງຈະເປັນ ປະໂຫຍດແກ່ຜ ຮື້ ຽນເພາະຜ ຮື້ ຽນຈະສາມາດປະຕບິດັຕນົ ໄດຖື້ ກ ຕອື້ງເໝາະສມົ ເມ ່ອຜະເຊນີກບັສະຖານະການ ທີ ່ຄາື້ຍຄກ ບັສະຖານະການນັນື້ໆ (Skehan,1998;213)ໄດອື້ ະທບິາຍຄວາມໝາຍກດິຈະກາ ບດົບາດສມົ ມຸດໄວວື້່າເປັນກດິຈະກ າທີ ່ ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຝື້ ຶກການໃຊພື້ າສາໂດຍຜ ຮື້ ຽນຕອື້ ງເຮດັ ກດິ ຈະກ າຢ່ າງມຄີ ວາມໝາຍແລະຜນົ ລບັ ຂອງ ກດິຈະກາ ຈະເປັນສິ ່ ງປະເມນີຄວາມສາມາດໃນການໃຊພື້າສາເຊິ ່ ງເປັນພາສາທີ ່ ເກດີຂຶ ື້ນຈງິໃນສງັຄມົ (Tayler & Walford,1974:12)ໄດໃື້ຫຄື້ວາມໝາຍຂອງບດົບາດສມົ ມຸດວ່າບດົບາດສມົ ມຸດເປັນ ວທິ ີການທີ ່ ຈະເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຂົ ື້າໃຈໃນເລ ່ ອງທີ ່ ຮຽນຫຼ ພດຶ ຕກິ າຕ່ າງໆໄດຢື້່ າງເລກິ ເຊິ ່ ງທງັໄດຝື້ ຶກຝົນທັກ ສະການຄດິການວເິຄາະການອະພປິ າຍສະແດງການແກບື້ນັຫາການຕດັສນິ ໃຈຢ່ າງມເີຫດຜນົ ໂດຍຄ ເປັນຜ ຈື້ ດັ ສະຖານະການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງບດົບາດຕ່າງໆໃນສະຖານະການນັນື້ ສະຫຸຼບໄດວື້່າວທິ ສີ ອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດໝາຍເຖິງການສອນທີ ່ ຜ ສື້ ອນສາື້ງ ສະຖານະການແລະບດົບາດສມົ ມຸດຂຶ ື້ນມາທີ ່ ໃກຄື້ ຽງກບັຄວາມເປັນຈງິໂດຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເປັນຜ ສື້ ະແດງບດົບາດ ສມົ ມຸດນັນື້ໆຕາມຈດຸ ປະສງົທີ ່ ຜ ສື້ ອນກາ ນດົ ໄວເື້ພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິທີ ່ ຄດິວ່າຕນົຄວນຈະເປັນ. ຈດຸ ປະສງົຂອງການສອນໂດຍການສະແດງບດົບາດສມມຸດ ົ ອາພອນ ໃຈທ່ ຽງ(2553,ໜາື້160)ກ່າວເຖງິຈດຸ ປະສງົຂອງການສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດໄດວື້່າ: 1. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນພດຶຕກິ າ ແລະຄວາມຮ ສື້ກຶ ຂອງຜ ອື້ ່ນ 2. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດປື້ ັບປ່ ຽນພດຶຕກິ າ ໄປໃນທາງທີ ່ ເໝາະສມົ 3. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຝື້ ຶກການໃຊຄື້ວາມຮ ຄື້ວາມຄດິໃນການແກບື້ນັຫາແລະການຕດັສນິໃຈ 4. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດມື້ ໂີອກາດສະແດງອອກໄດຮື້ ຽນດວື້ຍຄວາມເພດີເພນີ 5. ເພ ່ອໃຫກື້ ານຮຽນການສອນມຄີວາມໃກຄື້ ຽງກບັສະພາບຄວາມເປັນຈງິຫຼາຍຂຶ ື້ນ ທດິສະໜາ ເຂມມະນ(ີ2550,ໜາື້358)ກ່າວວ່າວທິ ສີອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດເປັນ ວທິ ກີ ານທີ ່ມຸງື້ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ຽນຮ ກື້ ານເອາົໃຈເຂາົມາໃສ່ ໃຈເຮາົເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນຄວາມຮ ສື້ ກຶ ແລະ ພດຶຕກິ າ ທງັຂອງຕນົ ເອງແລະຜ ອື້ ່ນຫຼເ ກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນເລ ່ອງຕ່າງໆກ່ ຽວກບັບດົບາດສມົ ມຸດທີ ່ຕນົສະແດງ

108 ສຸພນິ ບຸນຊ ວງົ (2544,ໜາື້67)ອະທບິ າຍເຖິງຈດຸ ປະສງົຂອງການສອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງ ບດົບາດສມົ ມຸດດັ ່ງນີ ື້ : 1. ເພ ່ອຝຶກໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຮດັວຽກຮ່ວມກນັ 2. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນກາື້ສະແດງອອກເຊິ ່ ງຄວາມຮ ສື້ກຶ 3. ເພ ່ອຝຶກການແກບື້ນັຫາ ອນິທລິາ ບຸນຍະທອນ(2542,ໜາື້98-99)ອະທບິາຍເຖງິຈດຸ ປະສງົຂອງການສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນພດຶຕກິ າ ແລະຄວາມຮ ສື້ກຶ ຂອງຜ ອື້ ່ນ 2. ເພ ່ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຝື້ ຶກການໃຊຄື້ວາມຮ ຄື້ວາມຄດຄວາມສາມາດໃນກາ ິ ນແກບື້ນັຫາແລະການ ຕດັສນິໃຈ 3. ເພ ່ອໃຫກື້ ານຮຽນການສອນມຄີວາມໃກຄື້ ຽງກບັສະພາບຄວາມເປັນຈງິຫຼາຍທີ ່ສຸດ 4. ເພ ່ອຝຶກໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມກາື້ທີ ່ຈະສະແດງ ສະຫຸຼບໄດວື້່າ: ການສອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດມຈີດຸ ປະສງົທີ ່ ສ າຄນັຄ: ມຸງື້ຝຶກການ ເຮດັວຽກລວມກນັກາື້ຄດິກາື້ສະແດງອອກໃນການແກບື້ນັຫາການຕດັສນິໃຈເຮດັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈ ໃນເນ ື້ອໃນຫຼາຍຍິ ່ ງຂຶ ື້ນລດົຄວາມຕງຶຄຽດເພາະເປັນການທີ ່ ໃກຄື້ ຽງກບັສະພາບຄວາມເປັນຈງິຫຼາຍທີ ່ສຸດ ອງົປະກອບຂອງການສອນແບບບດົບາດສມົ ມຸດມດີ ັ ່ງນີ ື້ : 1. ມຜີ ສື້ ອນແລະຜ ຮຽນ ື້ 2. ມສີະຖານະການສມົ ມຸດແລະບດົບາດສມົ ມຸດ 3. ມກີ ານສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດ 4. ມກີ ານອະພປິ າຍກ່ ຽວກບັຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິຄວາມຮ ສື້ ກຶ ແລະ ພດຶຕກິ າທີ ່ ສະແດງອອກຂອງຜ ື້ ສະແດງ ແລະ ສະຫຸຼບການຮຽນຮ ທື້ ີ ່ ໄດຮື້ບັ . 5. ມຜີນົການຮຽນຮ ຂື້ອງຜ ຮື້ ຽນ ຂັນື້ຕອນການຈດັການຮຽນຮ ແື້ບບສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດ ການຈດັການຮຽນຮ ແື້ບບສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດມຂີ ັນື້ຕອນດັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 1. ຂັນື້ກຽມການໃຊບື້ດົບາດສມົ ມຸດແບ່ງເປັນ 2 ຂັນື້ຕອນດັ ່ງນີ ື້ :

109 • ຂັນື້ການການນດົຈດຸ ປະສງົສະເພາະຜ ສື້ ອນຄວນສກຶ ສາແລະເຮດັຄວາມເຂົ ື້າໃຈພ ື້ນຖານເສຍກ່ອນ ວ່າຕອື້ງການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ບັ ຄວາມຮ ຫື້ ຍງັແນ່ຈາກການສະແດງແລະກ າມະວທິ ໃີນການໃຊບື້ ດົ ບາດສມົ ມຸດ ນາ ໄປເພ ່ອຕອື້ງການໃຫເື້ກດີຫຍງັຂຶ ື້ນ. • ຂັນື້ ສາື້ງສະຖານະການແລະບດົບາດສມົ ມຸດເມ ່ອຜ ສື້ ອນໄດສື້ ກຶ ສາແລະເຂົ ື້າໃຈລາຍລະອຽດກ່ ຽວ ກບັ ຈດຸ ປະສງົສະເພາະໃນການກຽມໃຊບື້ ດົ ບາດສມົ ມຸດແລວື້ ກ ຈ າເປັນຕອື້ງສາື້ງສະຖານະການແລະບດົ ບາດ ສມົ ມຸດໃຫສື້ອດຄ່ອງຕອື້ງກບັກບັຈດຸ ປະສງົດັ ່ງກ່າວເຊິ ່ ງຈາ ເປັນຕອື້ງເລັ ່ງເຫນັ ເຖງິໄວຂອງຜ ຮື້ ຽນເນ ື້ອໃນບນັຫາ ຄວາມເປັນຈງິຂ ື້ໂຕແື້ຢື້ງຕະຫຼອດຈນົອຸປະສກັ ທີ ່ ຈ າເປັນຕ່າງໆທີ ່ ຜ ສື້ ອນຕອື້ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ຈື້ ກັ ຄດິປະຕບິດັ ແລະ ແກໄື້ຂດວື້ຍຕນົ ເອງ. ຂັນື້ສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດແບ່ງເປັນ 7 ຂັນື້ຕອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ການນາ ເຂົ ື້າສ່ ສະຖານະການຜ ສື້ ອນກຽມເລ ່ອງຫຼສ ະຖານະການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນແລວື້ ນາ ເລ ່ອງລາວມາເລົ ່າ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຟັງເພ ່ອເປັນການເລົ ື້າຄວາມສນົ ໃນເປັນແຮງຈງ ໃຈໃຫຜື້ ຮຽນ ື້ ຢາກຮຽນແລະຢາກຕດິຕາມແລະຄວນ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດເື້ລັ ່ງເຫັນປະໂຫຍດທີ ່ ຈະໄດຮື້ ັບຈາກການທີ ່ ເຂົ ື້າມາມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການສະແດງບົດບາດ ສມົ ມຸດນັນື້ໆ. 2. ການເລອ ກກ ານດົ ເລອ ກໂຕຜ ສື້ ະແດງການເລອ ກຜ ສື້ ະແດງຂຶ ື້ນຢ່ ກບັຈດຸ ປະສງົຂອງການສອນແລະ ການສະແດງສ າລບັການເລ ່ອງໂຕຜ ສື້ ະແດງຄວນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນອາສາສະໝກັ ມາສະແດງບດົບາດດວື້ ຍຄວາມເຕມັ ໃຈ. 3. ການຈດັ ສະຖານທີ ່ ຜ ສື້ ອນຄວນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້່ ວມມໃ ນການຈດັ ສະຖານທີ ່ ສ າລບັ ການສະແດງ ບດົບາດສມົ ມຸດເຊິ ່ ງຄວນຈດັແລະດດັແປງໃຫເື້ໝາະສມົ ກບັ ເນ ື້ອເລ ່ອງທີ ່ກາ ນດົ ໄວ.ື້ 4. ການກ ານດົ ໂຕຜ ສື້ ງັເກດໂດຍຜ ສື້ ອນອາດຈະກ ານດົ ຜ ຮື້ ຽນກ່ ຸມໜຶ ່ ຝໃຫເື້ປັນຜ ສື້ ັງເກດການໃນ ການສະແດງບດົບາດໂດຍຝ ກໃຫເື້ປັນຄນົຊ່າງສງັເກດແລະລວບລວມຂ ມື້ ນຕ່າງໆເພ ່ອນ າມາວເິຄາະອະພປິ າຍ ແລະ ແກບື້ນັຫາຮ່ວມກນັຫຼກັ ຈາກການສິ ື້ນສຸດການສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດແລວື້. 5. ການກຽມພອື້ ມກ່ ອນການສະແດງວທິ ກີ ຽມຄວາມພອື້ ມນັນື້ ຜ ສື້ ອນຕອື້ ງເປັນຜ ຊື້່ ວຍເຫຼອ ບ ່ ໃຫຜື້ ື້ ຮຽນຕອື້ ງມຄີວາມວຕິ ກົ ກງັວນົ ກ່ ຽວກບັ ການສະແດງໃຫຫື້ ຼາຍເກນີ ໄປຄວນຊີ ື້ແຈງໃຫຜື້ ສື້ ະແດງຮ ວື້່ າການ ສະແດງກ ຄກ ບັການເວົ ື້າຈາແລະຫຼິ ື້ນກນັທ າມະດາພຽງແຕ່ ຕອື້ງສະແດງບດົບາດຕ່າງໆຕາມທີ ່ ໄດກື້ ານດົ ໄວເື້ທົ ່າ ນັນື້. 6. ການລງົມສ ະແດງເມ ່ອຜ ສື້ ະແດງພອື້ ມແລວື້ ກ ເລີມື້ ລງົມສ ະແດງໄດເື້ລຍີ ຄວນເປີດໂອກາດໃຫຜື້ ື້ ສະແດງໄດໃື້ຊຄື້ ວາມສາມາດຂອງຕນົ ໄດເື້ຕມັ ທີ ່ຖາື້ເກດີບນັ ຫາຂຶ ື້ນໃນຂະນະທີ ່ ສະແດງຜ ສື້ ອນຄວນມສີ່ ວນ ຮ່ວມໃນການແກໄື້ຂສະຖານະການເພ ່ອໃຫກື້ ານສະແດງເປັນໄປຕາມທ າມະຊາດແລະລາບລ ່ນຕ ່ ໄປ.

110 7. ການຕດັ ບດົ ຖາື້ບງັເອນີການສະແດງຂອງຜ ຮື້ ຽນຢ ດເຢ ື້ອແລະໃຊເື້ວລາດນົ ເກນີ ໄປຄວາມຈ າເປັນ ແລະຜ ສື້ ອນທີ ່ຄວາມຄດິເຫນັວ່າໄດຂື້ ມື້ ນໃນການສະແດງພ ສມົ ຄວນແລວື້ກສ າມາດໃຫຢືຸ້ດຕກິ ານສະແດງເພ ່ອ ຈະໄດນື້າ ຂ ມື້ ນມາວເິຄາະແລະອະພປິາຍແລະແກໄື້ຂບນັຫາຕ່າງໆຕ ່ ໄປ 3. ຂັນື້ ວເິຄາະແລະອະພປິ າຍຜນົ ການນາຂ ມື້ ນທີ ່ ໄດຈື້ າກການສະແດງມາວເິຄາະແລະອະພປິ າຍຜ ື້ ສອນແລະຜ ຮື້ ຽນຕອື້ງຮ່ວມມກ ນັແຕ່ຄວນອະພປິາຍໃນຮ ບແບບຂອງຄວາມມເີຫດມຜີນົສະເພາະການສະແດງ ອອກຂອງຜ ສື້ ະແດງທາງພດຶຕກິ າ ເທົ ່ານັນື້ແຕ່ຈະບ ່ມກີ ານວພິ າກວຈິານກ່ ຽວກບັຕວົຜ ສື້ ະແດງ 4. ຂັນື້ ແລກປ່ ຽນປະສບົການແລະສະຫຸຼບເມ ່ອໄດວື້ເິຄາະແລະອະພປິ າຍຜນົຂອງການສະແດງແລວື້ ຜ ສື້ ອນຈະເປັນຜ ເື້ລົ ື້າແລະຈງ ໃຈໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດແື້ລກປ່ ຽນປະສບົການຕ່າງໆເພ ່ອໃຫມື້ ແີນວຄດິກວາື້ງຂວາງຂຶ ື້ນ ໂດຍໃຫຂື້ ຄື້ ດິວ່າສິ ່ ງທີ ່ ໄດຮື້ ຽນຮ ຫື້ ຼປ ະສບົພບົ ເຫນັນັນື້ໆຈະກ່ ຽວຂອື້ງກບັຄວາມເປັນຈງິທງັສິ ື້ນແລວື້ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ຊ່ ວຍກນັ ໃຫແື້ ນວມະໂນທດັ ແລະຊ່ ວຍກນັ ສະຫຸຼບປະເດນັ ໃຫກື້ ງົກບັ ຈດຸ ປະສງົຂອງການສະແດງບົດບາດ ສມົ ມຸດທີ ່ກາ ນດົ ໄວື້ ທດິສະໜາ ເຂມມະນີ(2550,ໜາື້361)ອະທບິ າຍເຖງິຂ ດື້ ແີລະຂ ຈື້ າກດັ ຂອງວທິ ສີອນໂດຍໃຊື້ ບດົບາດສມົ ມຸດໄວດື້ ັ ່ງນີ ື້ : ຂ ດື້ ຂອງການ ີ ສອນແບບສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດ 1. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈຄວາມຮ ສື້ ກຶ ແລະພດຶ ຕກິ າຂອງຜ ອື້ ່ນໄດຮື້ ຽນຮ ື້ ການເອາົໃຈເຂາົມາໃສ່ ໃຈເຮາົເກດີການຮຽນຮ ທື້ ີ ່ ເລກິ ເຊິ ່ ງ. 2. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມຄີວາມເຂົ ື້າໃຈແລະເກດີການປ່ ຽນແປງເຈດຕະຄະຕແິລະພດຶຕກິ າ ຂອງຕນົ . 3. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ຊ່ວຍພດັທະນາທກັ ສະໃນການຜະເຊນີສະຖານະການຕດັສນິໃຈແລະແກບື້ນັຫາ 4. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ຊ່ວຍໃຫກື້ ານຮຽນການສອນມຄີວາມໃກຄື້ ຽງກບັສະພາບຄວາມເປັນຈງິ 5. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ ເປີດໂອກາດໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນຫານຮຽນຫຼາຍຜ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ຽນຮ ຢື້່ າງສະໜຸ ກສະໜານແລະການຮຽນຮ ມື້ ຄີວາມໝາຍສ າລບັຜ ຮື້ ຽນເພາະຂ ມື້ ນມາຈາກຜ ຮື້ ຽນໂດຍກງົ ຂ ຈື້ າກດັຂອງການສອນແບບສະແດງບດົບາດສມົ ມຸດ 1. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ ໃຊເື້ວລາຫຼາຍພ ສມົ ຄວນ 2. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ ຕອື້ ງອາໄສການກຽມການແລະການຈດັການຢ່ າງຮດັ ກຸມຫາກຈດັການບ ່ ພ ດອີ າດ ເກດີຄວາມຫຍຸງື້ຍາກສບັສນົຂຶ ື້ນໄດ.ື້

111 3. ເປັນວທິ ສີອນທີ ່ ຕອື້ງອາໄສຄວາມໄວໃນການຮບັຮ (ື້sensitivity)ຂອງຜ ສື້ ອນຫາກຜ ສື້ ອນຂາດຄຸນ ນະສມົ ບດັບ ່ ຮບັຮ ບື້ ນັຫາທີ ່ ເກດີຂຶ ື້ນກບັຜ ຮື້ ຽນບາງຄນົແລະບ ່ ໄດແື້ກບື້ນັຫາແຕ່ ຕົນື້ ອາດເກດີເປັນບນັຫາຕ ່ ເນ ່ອງ ໄປໄດ.ື້ 4. ເປັນການສອນທີ ່ ຕອື້ງອາໄສຄວາມສາມາດຂອງຄ ໃນການແກບື້ ນັຫາເນ ່ອງຈາກການສະແດງຂອງຜ ື້ ຮຽນອາດບ ່ ເປັນໄປຕາມຄວາມຄາດໝາຍຂອງຜ ສື້ ອນຜ ສື້ ອນຈະຕອື້ງສາມາດແກບື້ ນັຫາຫຼປ ັບສະຖານະການ ແລະປະເດນັ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ໄື້ດ.ື້ ສະຫຸຼບການສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດໝາຍເຖິງການທີ ່ ຜ ສື້ ອນສາື້ງສະຖານະການ ແລະ ບດົ ບາດ ສມົ ມຸດຂຶ ື້ນມາທີ ່ ໃກຄື້ ຽງກບັຄວາມເປັນຈງິໂດຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເປັນຜ ສື້ ະແດງບດົບາດສມົ ມຸດນັນື້ໆຕາມຈດຸ ປະສງົ ທີ ່ ຜ ສື້ ອນໄດກື້ ານດົ ໄວເື້ພ ່ ອໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງອອກທາງດາື້ນຄວາມຮ ຄື້ ວາມຄດິທີ ່ ຄດິວ່າຕນົ ເອງຄວນຈະ ເປັນການສອນໂດຍໃຊກື້ ານສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດມຈີດຸ ໝາຍທີ ່ ສ າຄນັ ຄມ ຸງື້ຝຶກການເຮດັ ວຽກຮ່ ວມກນັກາື້ ຄດິກາື້ສະແດງອອກໃນການແກບື້ນັຫາການຕດັສນິ ໃຈເຮດັ ໃຫຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີຄວາມເຂົ ື້າໃຈໃນເນ ື້ອໃນຫຼາຍຍິ ່ ງ ຂຶ ື້ນລດົຄວາມຕງຶຄຽດເພາະເປັນການສອນໃກຄື້ ຽງກບັສະພາບຄວາມເປັນຈງິຫຼາຍທີ ່ ສຸດການສະແດງບດົ ບາດ ສມົ ມຸດຈຶ ່ ງເປັນວທິ ກີ ານທີ ່ ຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດສື້ ະແດງຄວາມຮ ສື້ກຶ ນກຶ ຄດິຕ່າງໆຊ່ ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນ ຮ ມື້ ຄີວາມເຂົ ື້າໃຈໃນຕນົ ເອງ ແລະ ຜ ອື້ ່ນສົ ່ງຜນົ ດຕີ ່ການປັບປ່ ຽນເຈດຕະຄະຕຄິ່ານຍິມົ ແລະພດຶຕກິ າຂອງຕນົ ໃຫເື້ປັນໄປໃນທາງທີ ່ ເໝາະສມົ ຕ ່ ໄປ.

112 ການເລ ົ ່ າເລ ່ ອງ

113 ການເລົ ່ າເລ ່ອງ ການເລົ ່າເລ ່ອງ ຫຼ ເປັນວທິ ກີ ານຫຼເ ຄ ່ອງມປ ະເພດໜຶ ່ ງຂອງການຈດັການຮຽນຮ ໃື້ນການດງຶເອາົປະສບົ ການຫຼຄ ວາມຮ ທື້ ີ ່ ຢ່ ພາຍໃນຂອງຜ ສື້ ອນ ຫຼ ນ າເອາົເລ ່ ອງລາວໃດໜຶ ່ ງເຊັ ່ ນ ເລ ່ ອງລາວປະຫວດັ ສາດ ນທິ ານ ພງົສາວະດານ ວນັນະຄະດຕີ່າງໆມາເລົ ່າໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຟັງ ຜ ຮື້ ຽນສາມາດເອາົປະສບົການ ຫຼ ຄວາມຮ ທື້ ີ ່ປະຍຸກໃຊື້ ກບັຊວີດິຕນົ ເອງໄດໂື້ດຍບ ່ຕອື້ງເສຍເວລາເລີ ່ມຕົນື້ສກຶ ສາເລ ່ອງນັນື້ ໃໝ່ ການເລົ ່າເລ ່ອງນັນື້ອາດຈະກະຕຸນື້ ແລະ ເປີດໂອກາດໃຫຜື້ ຮື້ ຽນມສີ່ ວນຮ່ ວມໃນການເລົ ່າເລ ່ອງ ຫຼ ສນົທະນາ ການຕັ ື້ງຄ າຖາມທີ ່ ດຈີະຊ່ວຍປະສບົການ ຂອງຜ່ ເລົ ່າອອກມາໄດຫື້ ຼາຍ ແລະດກີ ງົກບັປະສບົ ການຜ ສື້ ອນຢ່ າງແທຈື້ງິ ການເລົ ່າເລ ່ ອງມຄີວາມສ າຄນັຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະຜ ຮື້ ຽນໃນລະດບັ ປະຖມົ ສກຶ ສາໃນການສອນແຕ່ ລະຂັນື້ ຜ ສື້ ອນສາມາດເອາົເລ ່ ອງລາວຕ່າງໆມາ ຊອກແຊກໄດຕື້ ະຫຼອດເວລາທີ ່ ເຮດັການສອນເຊັ ່ນ ການນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ ຂັນື້ ສະຫຸຼບບດົຮຽນຈະຊ່ ວຍໃຫຜື້ ື້ ຮຽນເຂົ ື້າໃຈບດົຮຽນໄດດື້ຂີ ຶ ື້ນ. ຄວາມໝາຍຂອງການເລົ ່າເລ ່ອງ ການເລົ ່າເລ ່ອງ ເປັນວທິ ກີ ານຫຼເ ຄ ່ອງມປ ະເພດໜຶ ່ ງຂອງການຈດັການຄວາມຮ ໃື້ນການດງຶປະສບົການ ຫຼຄ ວາມຮ ຫື້ ຼຄ ວາມຮ ທື້ ີ ່ ຢ່ ພາຍໃນຂອງຜ ເື້ລົ ່າອອກມາໃຫບື້ ລຸດອ ່ນຟັງ ຜ ຟື້ ັງສາມາດນາ ເອງົປະສບົການຫຼຄ ວາມ ຮ ທື້ ີ ່ ໄດໄື້ປປະຍຸກໃຊກື້ ບັການທ າງານຂອງຕນົ ໄດື້ໂດຍບ ່ຕອື້ງເສຍເວລາເລີ ່ມຕົນື້ ໄນການສກຶ ສາເລ ່ອງນັນື້ໆໄໜ່ ການເລົ ່າເລ ່ ອງເປັນການບອກເລ ່ ອງຄວາມຮ ຕື້່າງໆທີ ່ ຢ່ ກບັ ບຸກຄນົ ຈາກປະສບົ ການການດາເນນີຊວີ ດິ ເລ ່ອງທີ ່ຊາບຊ ື້ ງປະທບັ ໃຈຫຼໄ ດຈື້າກສກຶ ານສາການທ າງານທິ ່ ເໝາະສມົ ເປັນທກັ ສາແນວປະຕບິດັທີ ່ດຈີາກພອນ ສະຫວນັ ເພ ່ອໄຫຜື້ ຟື້ ັງສາມາດນາ ໄປປະຍຸກໃຊກື້ ບັທ າງານຂອງຕນົ ໄດໂື້ດຍບ ່ຕອື້ງເສຍເວລາໄນການສກຶ ສານັນື້ໆ ໂດຍຂະບວນການເລົ ່ານີ ື້ຈດັ ເປັນເຄ ່ ອງມດ າື້ນການຈດັການຄວາມຮ ທື້ ີ ່ ສາມາດຈດັ ເປັນຊບັ ສນິທາງປັນຍາທີ ່ ສ າ ຜດັ ໄດເື້ຊງັການຖ່ າຍທອດ ເລ ່ ອງລາວສາມາດເຮດັ ໄດຫື້ ຼາຍຮ ບແບບເຊັ ່ນ ຮ ບແບບການຂຽນເລ ່ ອງເລົ ່າເລ ່ ອງ ຜ່ານສ ່ຕ່າງໆ(ເອກກະນກົ ພະນາດ າລງົ:2558) ການເລົ ່ າເລ ່ ອງໝາຍເຖິງ ການນ າເອົາເລ ່ ອງລາວຕ່ າງໃນອາດີດເຊັ ່ ນເລ ່ ອງປະຫວັດສາດ ນທິ ານ ພງົສາວະດານ ເທບນຍິ າຍ ປະສບົການ ຫຼເ ລ ່ອງທີ ່ມສີະຕເິຕອ ນໃຈມາເລົ ່າ ເລົ ່າຫຼເ ວົ ື້າໃຫຜື້ ຟື້ ັງເຂົ ື້າໃຈ ໄດຮື້ ບັ ປະໂຫຍດຕາມຊະນດິຂອງເລ ່ອງ(ສມີ ງົຄຸນ ເທບເລນ 2545:279) ສະຫຸຼບ ການເລົ ່າເລ ່ ອງ ໝາຍເຖງິການບອກເລ ່ ອງລາວຈາກຜ ໜື້ ຶ ່ ງໄປຍງັຜ ອື້ ຶ ່ ນເພ ່ ອຖ່ າຍທອດຄວາມ ເຂົ ື້າໃຈ ຄວາມຮ ື້ຄດິ ເຫນັ ວດັທະນະທ າ ແລະ ສິ ່ ງອຶ ່ນໆເປັນການສອນວທິ ໜີ ຶ ່ ງທີ ່ ຝຶກໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ຽນຮ ກື້່ ຽ ກບັ ຊວີດິຈງິໃຫຂື້ ະບວນການຄດິວເິຄາະໄຕ່ ຕອງລວມທງັຂະບວນການຄດິຢ່ າງມວີຈິ າລະນະຍານ ເພ ່ ອເປັນ ແນວທາງໃນການຕດັ ສນິ ໃຈວ່າຄວນເຮດັ ບ ່ ຄວນເຮດັ ຄວນເຊ ່ ອບ ່ ຄວນເຊ ່ ອອນັ ຈະນ າໄປສ່ ການແກປື້ ັນຫາ ຕະຫຼອດຮອດການຄດິສາື້ງສນັສິ ່ ງທີ ່ ເປັນປະໂຫຍດ ເປັນການສອນທີ ່ສ າຄນັທີ ່ ໃຊຫື້ ຼກັ ສ ດບ ລະນາການເປັນການ

114 ຮຽນຮ ຜື້່ານປະສບົການໂດຍກງົ ການມສີ່ ວນຮ່ ວມຂອງຜ ຮື້ ຽນເອງເຊິ ່ ງຜ ຮື້ ຽນສາມາດຮຽນຮ ຄືຸ້ນຄ່າ ແລະ ສາື້ງ ຜນົ ງານໄດຜື້ ນົການຮຽນມຄີວາມໝັນື້ຄງົເປັນການສາື້ງອງົຄວາຮ ດື້ວື້ ຍຕນົ ເອງ ວທິ ສີອນແບບນີ ື້ ເປັນວທິ ໃີຊໃື້ນ ການຈດັກດິຈະກ າການຮຽນການສອນທີ ່ ຜ ຮື້ ຽນເປັນສ ນກາງຈະມກີ ານຜ ກເລ ່ອງແຕ່ ລະຕອນຢ່ າງຕ ່ ເນ ່ອງແລະ ລຽງລ ດບັ ເຫດການຫຼເ ອີ ື້ນວ່າກ ານດົ ເສັນື້ທາງໂດຍໃຊຄື້ າຖາມຫຼກັ ເປັນຕວົ ນ າສ່ ການໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຮດັກດິຈະກ າ ຢ່ າງຫຼາກຫຼາຍເພ ່ອສາື້ງຄວາມຮ ດື້ ວື້ ຍຕນົ ເອງເປັນການຮຽນຕາມສະພາບທີ ່ມກີ ານບ ລະນະລະຫວ່າງວຊິ າເພ ່ ອ ເປົ ື້າໝາຍພດັທະນາພ ຮື້ ຽນຕາມເປົ ື້າໝາຍ. ລກັສະນະເດັ ່ນຂອງການຮຽນການສອນແບບເລົ ່າເລ ່ອງ ວທິ ກີ ານຮຽນການສອນແບບເລົ ່ າເລ ່ອງມລີກັ ສະນະເດັ ່ນຢ່ າງຕ ່ ໄປນີ ື້ : (Thida 3134.2559:1) 1. ກຳ ນດົ ເສ ນັ້ທຳງກຳນເດນີເລ ື່ອງ (storyline) ແລະ ຈດ ລຽງເປ ນຕອນໆ (episode) ດວັ້ຍ ກຳນໃຊຄັ້ ຳຖຳມຫ ກ (key questions) ເປ ນຕວົກຳ ນດົກດິຈະກຳ ເພ ື່ອກຳນຮຽນຮ .ັ້ 2. ເນ ນັ້ກຳນໃຊກັ້ ດິຈະກຳ (activity based approach) ໃຫສັ້ອດຄື່ອງກບ ຄ ຳຖຳມຫ ກ ແລະ ເນ ັ້ອ ໃນກຳນຜ ກເລ ື່ອງເຊິ ື່ ງມດີ ື່ງນີ ັ້ : 2.1. ຢຶດຜ ຮັ້ ຽນເປ ນສ ນກຳງໃຫມັ້ ສີື່ວນຮື່ວມໃນກດິຈະກ ຳກຳນຮຽນຫ ຳຍທີ ື່ສຸດ. 2.2. ຢຶດກື່ ຸມເປ ນແຫື່ ງຄວຳມຮ ເັ້ພ ື່ອແລກປື່ ຽນປະສບົກຳນກນ . 2.3. ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສຳັ້ງຄວຳມຮ ດັ້ ວັ້ ຍຕນົ ເອງໂດຍເນ ນັ້ຂະບວນກຳນຄວບຄື່ ກບ ຄວຳມຮ .ັ້ 2.4. ເນ ນັ້ກຳນນ ຳຄວຳມຮ ໄັ້ປໃຊໃັ້ນຊວີດິປະຈຳ ວນ 3. ເນ ນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສຳັ້ງ (construct) ຄວຳມຮ ດັ້ວັ້ຍຕນົ ເອງໂດຍມສີື່ວນຮື່ວມໃນກຳນເຮດ ກດິຈະກຳ ຢື່ ຳງກບ ຊບ ກະເສງ ເກດີກຳນຮຽນຮ ຢັ້ື່ ຳງມຄີວຳມໝຳຍສຳມຳດພດ ທະນຳຜ ຮັ້ ຽນທງ ດຳັ້ນສະຕປິ ນຍຳ (head)ດຳັ້ນອຳລມົ ເຈດຕະຄະຕ(heart) ິ ແລະດຳັ້ນທກ ສະປະຕບິດ (hands)ເປ ນວທິ ສີອນທີ ື່ ໃຫອັ້ ຳນຳດແກື່ ຜ ຮັ້ ຽນ (learner empowerment) ຄ: ໃຫໂັ້ອກຳດສຳັ້ງຄວຳມຮ ັ້ ຫ ປ ບແຕື່ງໂຄງສຳັ້ງຄວຳມຮ ດັ້ວັ້ຍ ຕນົ ເອງຢື່ ຳງເປ ນອດິສະຫ ະ ແລະ ສະແດງເຖງິຂະບວນກຳນໃນກຳນໄດມັ້ ຳເຊິ ື່ ງຄວຳມນ ນັ້ໆຮບ ຜດິຊອບຕ ື່ ຄວຳມຮ ທັ້ ີ ື່ສຳັ້ງຂຶ ັ້ນເຊິ ື່ ງຈະນຳ ໄປສື່ ກຳນຮຽນຮ ຕັ້ ະຫ ອດຊວີດິ (Life Long Learning). 4. ເປ ນກຳນຮຽນຕຳມສະພຳບຈງິ (Authentic Learning) ມກີ ຳນບ ລະນະກຳນລະຫວື່ຳງ ວຊິຳ (lntegration). 5. ມເີຫດກຳນ (incidents) ເກດີຂຶ ັ້ນເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດແັ້ກໄັ້ຂບນ ຫຳແລະຮຽນຮ ັ້ 6. ແຕື່ລະເລ ື່ອງ ຫ ແຕື່ລະເຫດກຳນກຳ ນດົຕອັ້ງມກີ ຳນລະບຸສິ ື່ ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ຫ ມອີງົປະກອບຕ ື່ ໄປນີ ັ້ :

115 6.1. ກຳ ນດົສຳກໂດຍລະບຸສະຖຳນທີ ື່ ແລະເວລຳໂພຍສະເພຳະ 6.2. ຕວົລະຄອນອຳດເປ ນຄນົຫ ເ ປ ນສດ 6.3. ວຖິ ກີ ຳນດ ຳເນນີຊວີດິເພ ື່ອໃຊສັ້ກສຳ ຶ 6.4. ບນ ຫຳທີ ື່ຖຳັ້ກຳນແກໄັ້ຂ ບດົບຳດຂອງຜ ສັ້ອນ ກຳນນ ຳເຕກັ ນກິ ວທິ ີສອນແບບເລົ ື່ຳເລ ື່ ອງມຳໃຊໃັ້ນກຳນຮຽນກຳນສອນນ ນັ້ ບດົ ບຳດຂອງຜ ສັ້ ອນ ແລະ ຜ ຮັ້ ຽນຈະຕອັ້ງມຄີວຳມຊດ ເຈນ ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ນົສ ຳເລດ ຈຳກກຳນສອນເປ ນໄປຕຳມຈດຸ ປະສງົຂອງກຳນຮຽນ ຮ ດັ້ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : (Thida 3134, 2559, ໜຳັ້ 2) ບດົບຳດຂອງຜ ສອນ ັ້ 1. ເປ ນຜ ກັ້ ຽມກຳນໃນເລ ື່ອງຕື່ຳງໆໄດແັ້ກື່ 1.1. ກອບແນວຄດິຂອງເລ ື່ອງທີ ື່ຈະສອນໂດຍຂຽນເສ ນັ້ທຳງກຳນເດນີເລ ື່ອງ (storyline) ແລະ ກຳ ນດົ ເລ ື່ອງເປ ນຕອນໆ(episode)ໂດຍແຕື່ລະຫວົຂ ັ້ເລ ື່ອງໃນແຕື່ລະຕອນໄດຈັ້ຳກກຳນບ ລະນະກຳນ 1.2. ກຽມຄ ຳຖຳມສ ຳຄນ ຫ ຄ ຳຖຳມຫ ກ ເພ ື່ອໃຊກັ້ ະຕຸນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຄດິວເຄຳະ ິ ແລະ ລງົມປ ະ ຕບິດ . 2. ເປ ນຜ ອັ້ ຳນວຍຄວຳມສະດວກລະຫວື່ຳງກຳນຮຽນກຳນສອນເຊ ື່ນ: 2.1. ເປ ນຜ ນັ້ຳ ສະເໝີ(presenter) ເຊ ື່ນ: ນຳ ສະເໜປີະເດນ ບນ ຫຳເຫດກຳນໃນເລ ື່ອງ ລຳວທີ ື່ຈະສອນ. 2.2. ເປ ນຜ ສັ້ງ ເກດ(observer)ສງ ເກດຂະນະຜ ຮັ້ ຽນຕອບຄ ຳຖຳມ ຖຳມຄ ຳຖຳມປະຕິ ບດ ກດິຈະກຳ ລວມທງ ສງ ເກດພດຶຕກິ ຳ ອ ື່ນໆຂອງຜ ຮັ້ ຽນ. 2.3. ເປ ນຜ ໃັ້ຫກັ້ ະຕຸນັ້ (motivator) ກະຕຸນັ້ຄວຳມສນົ ໃຈຜ ຮັ້ ຽນເພ ື່ອໃຫມັ້ ສີື່ວນຮື່ວມ ໃນກຳນຮຽນຢື່ ຳງແທຈັ້ງິ. 2.4. ເປ ນຜ ໃັ້ຫກັ້ ຳນເສມີ ແຮງ (reinforcer) ເພ ື່ອໃຫເັ້ພີມັ້ ຄວຳມຖີ ື່ ຂອງພດຶຕກິ ຳ ກຳນ ຮຽນຮ .ັ້

116 2.5. ເປ ນຜ ແັ້ນະນຳ (director) 2.6. ເປ ນຜ ຈັ້ ດ ບນ ຍຳກຳດ (atmosphere organizer) ໃຫບັ້ນ ຍຳກຳດກຳນຮຽນ ກຳນສອນດທີ ຳງດຳັ້ນກຳຍະພຳບ ແລະ ດຳັ້ນຈດິຕະສງ ຄມົ ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຮຽນຢື່ ຳງມຄີວຳມສຸກ. 2.7. ເປ ນຜ ໃັ້ຫຂັ້ ມັ້ ນຍອັ້ນກບ (reflector) ໃຫກັ້ ຳນວພິ ຳກວຈິຳນຂ ດັ້ ຂີ ບັ້ກົ ຜື່ ອງເພ ື່ອໃຫັ້ ພດຶຕກິ ຳ ຄງົຢື່ ຫ ປ ບປຸງແກໄັ້ຂພດຶຕກິ ຳ ກຳນຮຽນ. 2.8. ເປ ນຜ ປັ້ ະເມນີ (evaluator) ຄວນມກີ ຳນປະເມນີຜນົ ເປ ນໄລຍະໆ ປະເມນີຂະບວນ ກຳນ (process) ພດຶຕກິ ຳ ລະຫວື່ຳງຫຳຄວຳມຮ ັ້(performance) ແລະ ປະເມນີຜນົ ງຳນ (product)ເຊິ ື່ ງ ອຳດເປ ນອງົຄວຳມຮ ັ້ແລະ / ຫ ຜນົ ງຳນ. 3. ເນ ນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໃຊຂັ້ ະບວນກຳນ (process oriented) ຫ ຳຍກວື່ຳເນ ັ້ອເລ ື່ອງເນ ັ້ອໃນ (content oriented). 4. ເນ ນັ້ກຳນບ ລະນະກຳນລະຫວື່ຳງວຊິຳ (integration) ຫ ປະສມົ ປະສຳນລະຫວື່ຳງວຊິຳໃນ ຫ ກ ສ ດ(interdisciplinary). 5. ເປ ນແຫື່ ງຂ ມັ້ ນ ຫ ແຫື່ ງຄວຳມຮ ແັ້ຫື່ ງໜຶ ື່ ງທີ ື່ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຊກ ຖຳມປຶກສຳເພ ື່ອຄົນັ້ຄວຳັ້ຫຳຄວຳມຮ ັ້ 6. ເປ ນຜ ລັ້ເິລີມັ້ ປະເດນ ບນ ຫຳເຫດກຳນໃນເລ ື່ອງລຳວທີ ື່ຈະສອນ ແລະ ຕອັ້ງຈດ ກດິຈະກຳ ເພ ື່ອຈບົລງົດວັ້ຍຄວຳມຕ ື່ນເຕ ນັ້ຄວຳມພ ໃຈທງ ຜ ສັ້ ອນຜ ຮັ້ ຽນ ແລະ ຜ ກັ້ື່ ຽວຂອັ້ງອ ື່ນໆເຊ ື່ນ: ຜ ບັ້ ລຫິ ຳນ ຜ ປັ້ ົກ ຄອງ ແລະ ຄນົ ໃນຊຸມຊນົ ເປ ນຕົນັ້. ບດົບຳດຂອງຜ ຮັ້ ຽນ 1. ເປ ນຜ ສັ້ກຶ ສຳຄົນັ້ຄວຳັ້ປະຕບິດ ດວັ້ຍຕນົ ເອງໃນທຸກເລ ື່ອງຕຳມທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ນດົ ເພ ື່ອໃຫເັ້ກດີກຳນ ຮຽນຮ .ັ້ 2. ດ ຳເນນີກຳນຮຽນດວັ້ຍຕນົ ເອງເພ ື່ອໃຫກັ້ ຳນຮຽນສະໜຸກສະໜຳນຕ ື່ນເຕ ນັ້ມຊີວີດິຊວີຳ ແລະ ທຳັ້ ທຳຍຢື່ ຕະຫ ອດເວລຳ. 3. ມສີື່ວນຮື່ວມໃນກຳນຮຽນທງ ຮື່ຳງກຳຍຈດິໃຈ ແລະ ກຳນຄດິໃນທຸກສະຖຳນະກຳນທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ນດົຂຶ ັ້ນຢື່ ຳງເປ ນທ ຳມະຊຳດຄສ ະຖຳນະກຳນໃນຊວີດິຈງິ. 4. ຮຽນທງ ໃນຫອັ້ງຮຽນ (class) ແລະ ສະຖຳນະກຳນຈງິ (reality) ເພ ື່ອພດ ທະນຳທກ ສະທຳງ ສງ ຄມົ .

117 5. ຕອບຄ ຳຖຳມສ ຳຄນ ຫ ຄ ຳຖຳມຫ ກ (key questions) ທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ນດົຈຳກປະສບົກຳນຂອງ ຕນົ ເອງ ຫ ປະສບົກຳນໃນຊວີດິຈງິ. 6. ມຄີວຳມກະຕລ ລ ົນັ້ວື່ອງໄວໃນກຳນມສີື່ວນຮື່ວມຢື່ ຳງແທຈັ້ງິເຊ ື່ນ: ສຳມຳດຈ ື່ , ພຈິຳລະນຳ, ເຮດ ຕຳມ ຄ ຳແນະນຳ ຂອງຜ ສັ້ ອນໄດຢັ້ື່ ຳງດ.ີ 7. ເຮດ ວຽກດວັ້ຍຄວຳມຮື່ວມມຮ ື່ວມໃຈອຳດຈະເຮດ ວຽກດຽວເປ ນຄື່ ເປ ນກື່ ຸມໄດດັ້ວັ້ຍຄວຳມເຕມ ໃຈ ແລະ ດວັ້ຍເຈດຕະຄະຕທິ ີ ື່ ດຕີ ື່ກນ . 8. ມຄີວຳມສຳມຳດໃນກຳນສ ື່ສຳນເຊ ື່ນ: ຟ ງ, ເວົ ັ້ຳ, ອື່ຳນ, ຂຽນ ມທີ ກ ສະສງ ຄມົ ລວມທງ ມມີ ະນຸດ ສ ຳພນ ທີ ື່ດລີະຫວື່ຳງໝື່ຮ ື່ວມກື່ ຸມໝື່ ໃ ນກື່ ຸມອ ື່ນໆ ແລະ ກບ ຜ ສັ້ ອນ. 9. ເປ ນຜ ທັ້ ີ ື່ມຄີວຳມສຳມຳດແກບັ້ນ ຫຳຄດິລເິລີມັ້ ສິ ື່ ງໃໝື່ທີ ື່ ເປ ນປະໂຫຍດ. 10. ເປ ນຜ ສັ້ຳມຳດສຳັ້ງຄວຳມຮ ັ້ (construct) ດວັ້ຍຕນົ ເອງ ແລະ ເປ ນກຳນຮຽນຮ ຢັ້ື່ ຳງມຄີວຳມ ໝຳຍທີ ື່ສຳມຳດນຳ ໄປໃຊໃັ້ນຊວີດິປະຈຳ ວນ ໄດ.ັ້ ປະໂຫຍດຂອງກຳນຮຽນຮ ດັ້ວັ້ຍກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ ອງເປ ນວທິ ກີ ຳນສກຶ ສຳທີ ື່ ເກົ ື່ຳແກື່ທີ ື່ ສຸດອກີ ວທິ ໜີ ຶ ື່ ງຜ ຄັ້ ນົທົ ື່ ວໂລກມທີ ຳນຽມໃນກຳນໃຊັ້ ເລ ື່ ອງເລົ ື່ຳເພ ື່ ອເປ ນກຳນຖື່ ຳຍທອດຄວຳມເຊ ື່ ອຂະນບົທ ຳນຽມ, ປະເພນີແລະ ປະຫວດ ສຳດຂອງພວກເຂຳົສ ັ້ ຊນົ ຮືຸ່ນຫ ງ ເລ ື່ ອງເລົ ື່ຳ ຈະຊື່ ວຍດງຶຈນິຕະນຳກຳນ, ອຳລມົ ແລະ ຊື່ ວຍເປີດໃຈຂ ຜ ຟັ້ ງ ດ ື່ງນ ນັ້ ປະໂຫຍດທີ ື່ ຈະ ໄດັ້ຮບ ຢື່ ຳງແທຈັ້ງິກ ື່ຄ: ແງື່ຄດິ ຫ ຄະຕສິອນໃຈໃນເລ ື່ອງເລົ ື່ຳນ ນັ້ໆ ໃນກຳນຮຽນກຳນສອນກຳນນ ຳ ເຕກັ ນກິ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ ອງມຳໃຊໃັ້ນຂະບວນກຳນຮຽນຮ ັ້ຂອງຜ ຮັ້ ຽນຈຶ ື່ ງມປີ ະໂຫຍດຕ ື່ ຜ ຮັ້ ຽນຫ ຳຍປະກຳນ. ດຳລະກຳ ວນ ວະນດິ (2549, ໜຳັ້ 290) ໄດສັ້ ະຫຸ ບປະໂຫຍດຂອງຫຳນຮຽນກຳນສອນດວັ້ ຍກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ ອງໄວດັ້ ື່ງ ຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : 1. ກະຕຸນັ້ຜ ຮັ້ ຽນໃຫເັ້ຂົ ັ້ຳສື່ ບດົຮຽນແລະມຄີວຳມພອັ້ມໃນກຳນຮຽນຮ .ັ້ 2. ເປ ນກຳນສຳັ້ງປະສບົກຳນໃນກຳນຮຽນພຳສຳຢື່ ຳງມປີະສດິທພິ ຳບ. 3. ສົ ື່ງເສມີ ວໄິສທດ ໂລກທດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດຢັ້ື່ ຳງກວຳັ້ງຂວຳງ 4. ຜ ສັ້ ອນກບ ຜ ຮັ້ ຽນມຄີວຳມຜ ກພນ ກນ ເປ ນກນົວທິ ກີ ຳນຄວບຄຸມວໄິນໃນຊ ນັ້ຮຽນ 5. ເລ ື່ອງທີ ື່ ເລົ ື່ຳມສີື່ວນປື່ ຽນແປງພດຶຕກິ ຳ ຂອງຜ ຮັ້ ຽນບຳງຄນົ ແລະ /ຫ ຫ ຳຍຄນົ ໄດັ້ 6. ກະຕຸນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເກດີຈນິຕະນຳກຳນສຳັ້ງສນ ອຳດໂຍງໃຍໄປສື່ ຄວຳມຄດິໃໝື່ໆ ນອກຈຳກນ ນັ້ກຳນຮຽນກຳນສອນໂດຍກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຍງ ມປີະໂຫຍດໃນອກີຫ ຳຍໆປະກຳນດ ື່ງທີ ື່ສລີ ິ ມງົຄນົ ເທບເລນ (2545, ໜຳັ້ 287-288) ສະຫຸ ບໄວດັ້ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ :

118 1. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຕື່ຳງໆໂດຍສະເພຳະຢື່ ຳງຢິ ື່ ງນທິ ຳນທີ ື່ສະໜຸກສະໜຳນຈະຊື່ວຍໃຫເັ້ກດີສ ຳພນ ທະພຳບ ທີ ື່ດລີະດື່ຳງຜ ສັ້ ອນແລະຜ ຮັ້ ຽນຜ ສັ້ ອນທີ ື່ສຳມຳດເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຕື່ຳງໆໄດດັ້ຈີະເປ ນຜ ສັ້ ອນທີ ື່ມຄີວຳມຄຸນັ້ເຄຍີສະ ໜດິສະໜມົ ກບ ເດກ ເປ ນຢື່ ຳງດີແລະ ຈະເປ ນທີ ື່ຮກ ຂອງເດກ ດວັ້ຍ. 2. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຕື່ຳງໆຈະຊື່ວຍສຳັ້ງບນ ຍຳກຳດທີ ື່ດທີ ີ ື່ສະໜຸກສະໜຳນໃນຫອັ້ງຮຽນຊື່ວຍຜື່ ອນຄຳຍ ຄວຳມຕງຶຄຽດ ຫ ຄວຳມເບ ື່ອໜື່ຳຍຈຳກກຳນຮຽນໃນບດົຮຽນນກ ເລົ ື່ຳເລ ື່ອງທີ ື່ສຳມຳດຈະນຳ ກນົວທິ ໄີປໃຊັ້ ກບ ສະຖຳນະກຳນຕງຶຄຽດໃຫຜັ້ື່ ອນຄຳຍລງົໄດ.ັ້ 3. ເລົ ື່ຳເລ ື່ອງລຳວຕື່ຳງໆແຊກເນ ັ້ອໃນວຊິຳຕື່ຳງໆລງົໄປຈະຊື່ວຍໃຫເັ້ດກ ໄດຮັ້ບ ທງ ຄວຳມສະໜຸກສະ ໜຳນເພດີເພນີ ແລະ ໄດຮັ້ບ ຄວຳມຮ ໂັ້ດຍບ ື່ຮ ສັ້ກຶ ຕວົ ເຊິ ື່ ງໂດຍທ ຳມະຊຳດຂອງເດກ ແລວັ້ກຳນແຝງຄ ຳຕື່ຳງໆ ຈຶ ື່ ງເປ ນເຄ ື່ອງມອ ຸປະກອນກຳນສອນຢື່ ຳງໜຶ ື່ ງທີ ື່ ເດກ ເຕມ ໃຈຮບ . 4. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຕື່ຳງໆທີ ື່ ແຝງຄະຕປິ ດຊະຍຳ ຫ ຂ ຄັ້ ດິບຳງປະກຳນຈະຊື່ວຍໃນກຳນອບົຮມົ ເດກ ເດກ ມກ ຈະເຮດ ຕຳມແບບຢື່ ຳງທີ ື່ດໃີນເລ ື່ອງລຳວທີ ື່ ເລົ ື່ຳ ຫ ເກດີແນວຄດິອນ ຈະເຮດ ໃຫເັ້ດກ ທີ ື່ມຄີວຳມປະພດຶດີຫ ມຄີຸນນະທ ຳຕື່ຳງໆ. 5. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຈະໃຊເັ້ປ ນເຄ ື່ອງດງຶດ ດຄວຳມສນົ ໃຈໃນກຳນຮຽນກຳນສອນເປ ນກຳນຊື່ວຍໃຫັ້ ເດກ ເກດີຄວຳມສນົ ໃຈ ແລະ ມຄີວຳມສນົ ໃຈ ແລະ ມຄີວຳມຕ ື່ນຕວົ ໃນກຳນຮຽນຕະຫ ອດເວລຳ. 6. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງອຳດຈະໃຊເັ້ປ ນຈດຸ ເລີມັ້ ຕົນັ້ນຳກຳນເຊ ື່ອມໂຍງໄປສື່ ກຳນສະແດງອອກໃນທຳງລິ ເລີ ື່ມສຳັ້ງສນ ແລະ ກດິຈະກຳ ຕື່ຳງໆເຊ ື່ນ: 6.1. ສົ ື່ງເສມີ ໃຫເັ້ດກ ເກດີຈນິຕະນຳກຳນເຊິ ື່ ງອຳດຈະເປ ນກຳນໃຫເັ້ດກ ແຕມັ້ ຮ ບຕຳມຄວຳມນກຶຄດິ ຫ ງ ຈຳກຟ ງຜ ສັ້ ອນເລົ ື່ຳ. 6.2. ເຮດ ໃຫເັ້ດກ ຄດິເປ ນຮ ບຈກ ຄດິປຽບທຽບ ຫ ຄດິໂຍງສ ຳພນ ກບ ປະສບົກຳນທີ ື່ຕນົມຢີື່ ມເີຫດ ມຜີນົ ໃນກຳນວພິ ຳກວຈິຳນເຊິ ື່ ງອຳດຈະເປ ນກຳນໃຫເັ້ດກ ໄດຮັ້ື່ວມກນ ອະພປິຳຍຫ ງ ຈຳກກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງແລວັ້. 6.3. ເສມີທກ ສະໃນກຳນສ ື່ຄວຳມໝຳຍກຳນໃຊພັ້ຳສຳກຳນຈ ື່ຈຳ ເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ຫ ອ ື່ນໆເຊິ ື່ ງອຳດຈະ ເຮດ ໄດໂັ້ດຍກຳນໃຫເັ້ດກ ເລົ ື່ຳເລ ື່ອງທີ ື່ຟ ງໃໝື່ . 7. ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງມປີະໂຫຍດກບ ຜ ຮັ້ ຽນໂດຍກງົຄ: 7.1. ເຮດ ໃຫເັ້ດກ ໄດຮັ້ບ ຄວຳມສະໜຸນສະໜຳນເພດີເພນີ ແລະ ຊື່ວຍໃຫຜັ້ື່ ອນຄຳຍເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ຕື່ຳງໆທີ ື່ ໄດຮັ້ບ ຟ ງ. 7.2. ຊື່ວຍເພີມັ້ ພ ນຄວຳມຮ ທັ້ ຳງພຳສຳເດກ ຮ ຈັ້ກ ຄ ຳຫ ຳຍຂຶ ັ້ນຮ ຈັ້ກ ເກບ ໃນຄວຳມ ແລະ ເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ຕື່ຳງໆທີ ື່ ໄດຮັ້ບ ຟ ງ.

119 7.3. ຊື່ວຍເຝິກໃຫເັ້ດກ ຮ ຈັ້ກ ສະແດງອອກໃນທຳງຕື່ຳງໆເຊ ື່ນ: ຮ ຈັ້ກ ເວົ ັ້ຳ ແລະ ກຳັ້ສະແດງອອກ ໃນທຳງຄວຳມຄດິຕື່ຳງໆ. 7.4. ຊື່ວຍຝຶກໃຫເັ້ດກ ເປ ນຜ ຮັ້ ຈັ້ກ ຟ ງມສີະມຳທຮິ ຈັ້ກ ສ ຳລວມກລິຍິຳຂອງຕນົ ແນວຄດິຫກ ຂອງກຳນຈດ ກຳນຮຽນຮ ແັ້ບບເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ດຳລະກຳ ວນ ວະນດິ (2549, ໜຳັ້ 155) ໄດກັ້ື່ຳວເຖງິແນວຄດິຂອງກຳນຈດ ກຳນຮຽນຮ ແັ້ບບ storyline ຫ ທີ ື່ ເອີ ັ້ນວື່ຳ “ກຳນຮຽນກຳນສອນໂດຍກຳນສຳັ້ງເລ ື່ອງ” ໄວດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 1. ຜ ຮັ້ ຽນເປ ນສ ນກຳງຂອງກຳນຮຽນຮ ັ້ 2. ກຳນບ ລະນະກຳນຫ ກ ສ ດອງົຄວຳມຮ ທັ້ ກ ສະກຳນຮຽນ ແລະ ຂະບວນກຳນຮຽນຮ ຈັ້ຳກຫ ຳກ ຫ ຳຍສຳຂຳວຊິຳມລີກ ສະນະເປ ນກຳນຮຽນແບບບ ລະນະກຳນສະຫະວທິ ະຍຳກອນ. 3. ກຳນຮຽນຮ ຈັ້ຳກກຳນຝຶກປະຕບິດ ຈງິໃນສະຖຳນະກຳນຕື່ຳງໆ 4. ກຳນຮຽນຮ ຜັ້ື່ຳນຂະບວນກຳນກື່ ຸມໂດຍສົ ື່ງເສມີ ກຳນຮຽນຮ ແັ້ບບຮື່ວມມ (co-operative learning). 5. ກຳນສົ ື່ງເສມີ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະແດງຄວຳມສຳມຳດໃນກຳນຮຽນຮ ຂັ້ອງຕນົຢື່ ຳງເຕມ ສກ ກະຍະພຳບ 6. ກຳນສົ ື່ງເສມີ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດໃັ້ຊຈັ້ນິຕະນຳກຳນ ແລະ ຄວຳມຄດິສຳັ້ງສນ ຕະຫ ອດຈນົມຸງັ້ພດ ທະ ນຳກຳນຄດິຢື່ ຳງມວີຈິຳລະນະຍຳນ (critical thinking) ແລະ ທກ ສະກຳນຕດ ສນິໃຈ (decision making skill) ຜື່ຳນກດິຈະກຳ ຕື່ຳງໆ. 7. ຜ ຮັ້ ຽນເປ ນຜ ສັ້ຳັ້ງ (construct) ອງົຄວຳມຮ ດັ້ວັ້ຍຕນົ ເອງໂດຍກຳນຄົນັ້ພບົ (discover) ຄຳ ຕອບຈຳກຄ ຳຖຳມຫ ກ ທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ນດົຂຶ ັ້ນ. 8. ກຳນເຊ ື່ອມໂຍງອງົຄວຳມຮ ັ້ແລະ ຂະບວນກຳນຮຽນຮ ຈັ້ຳກຫອັ້ງຮຽນອອກໄປສື່ ຊຸມຊນົ ແລະ ຊວີດິຈງິຂອງຜ ຮັ້ ຽນ. 9. ຜ ຮັ້ ຽນໄດຮັ້ ຽນຮ ຢັ້ື່ ຳງເປ ນທ ຳມະຊຳດສະໜຸກສະໜຳນມຊີວີດິຊວີຳມຄີວຳມສຸກ ແລະ ເຫນ ໃນ ຄຸນຄື່ຳຂອງກຳນຈດ ກຳນຮຽນຮ .ັ້ ທດິສະໜຳ ເຂມມະນີ(2546, ໜຳັ້ 54) ໄດກັ້ື່ຳວໄວວັ້ື່ຳ: ກຳນຈດ ກຳນຮຽນຮ ແັ້ບບກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ນີພັ້ ດ ທະນຳໂດຍ (Steve Bell and Sally Harkness)ໂດຍມແີນວຄດິຫ ກ ຂອງທດິສະດດີ ື່ງນີ ັ້ : 1. ກຳນຮຽນຮ ທັ້ ີ ື່ດຄີວນມລີກ ສະນະບ ລະນະກຳນ ຫ ເປ ນສະຫະວທິ ະຍຳກຳນຄ ເປ ນກຳນຮຽນຮ ທັ້ ີ ື່ ປະສມົ ສຳດຫ ຳຍໆຢື່ ຳງເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ເພ ື່ອປະໂຫຍດສ ງສຸດໃນກຳນເຮດ ວຽກແລະກຳນດຳ ເນນີຊວີດິປະຈຳ ວນ .

120 2. ກຳນຮຽນຮ ທັ້ ີ ື່ດເີປ ນກຳນຮຽນຮ ທັ້ ີ ື່ ເກດີຂຶ ັ້ນຜື່ຳນທຳງປະສບົກຳນກງົ ຫ ກຳນກະທ ຳ ຫ ກຳນມສີື່ວນຮື່ວມຂອງຜ ຮັ້ ຽນເອງ. 3. ຄວຳມຄງົທນົຂອງຜນົກຳນຮຽນຮ ຂັ້ ຶ ັ້ນຢື່ ກບ ວທິ ກີ ຳນຮຽນຮ ັ້ຫ ວທິ ກີ ຳນທີ ື່ ໄດຮັ້ບ ຄວຳມຮ ມັ້ ຳ. 4. ຜ ຮັ້ ຽນສຳມຳດຮຽນຮ ຄັຸ້ນຄື່ຳ ແລະ ສຳັ້ງຜນົ ງຳນທີ ື່ດໄີດຫັ້ ຳກມໂີອກຳດລງົມປ ະຕບິດ . ອງົປະກອບທີ ື່ສຳ ຄນ ຂອງກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງມອີງົປະກອບທີ ື່ ສ ຳຄນ ດ ື່ງນີ ັ້ : 1. ຕວົລະຄອນໝຳຍເຖງິບຸກຄນົຫ ສ ິ ື່ ງຂອງທີ ື່ກື່ ຽວຂອັ້ງກບ ເລ ື່ອງລຳວທີ ື່ ແຕື່ງຂຶ ັ້ນມຳ 2. ສຳກໝຳຍເຖງິກຳນລະບຸລກ ສະນະສະຖຳນທີ ື່ ແລະສິ ື່ ງແວດລອັ້ມທີ ື່ປຳກດົຕຳມຫວົ ເລ ື່ອງ 3. ກຳນດ ຳເນນີຊວີດິໝຳຍເຖງິກຳນດ ຳເນນີຊວີດິຂອງຕວົລະຄອນວື່ຳໃຜເຮດ ຫຍງ ແນື່ 4. ເຫດກຳນ ຫ ບນ ຫຳທີ ື່ ເກດີຂຶ ັ້ນໝຳຍເຖງິເຫດກຳນທີ ື່ດ ຳເນນີຊວີດິຂອງຕວົລະຄອນເຊ ື່ນ: ເຫດ ກຳນໃດທີ ື່ ເປ ນປົກກະຕ, ິເຫດກຳນໃດທີ ື່ຕອັ້ງແກໄັ້ຂ,ເຫດກຳນໃດທີ ື່ຕອັ້ງດໃີຈ ຫ ສະແດງຄວຳມຍນິດ.ີ ຂ ນັ້ຕອນກຳນຮຽນກຳນສອນແບບເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ໃນກຳນຈດ ກຳນຮຽນກຳນສອນແບບເລົ ື່ຳເລ ື່ອງມຂີ ນັ້ຕອນດ ື່ງນີ ັ້ : (Thida 3134, 2559, ໜຳັ້ 3) 1. ວເິຄຳະຫ ກ ສ ດໂດຍລວມຂອງທຸກສຳຂຳວຊິຳທີ ື່ກື່ ຽວຂອັ້ງ ເພ ື່ອກຳ ນດົຫວົຂ ທັ້ ີ ື່ຈະນຳ ມຳບ ລະນະ ກຳນ. 2. ກຳ ນດົ ເສ ນັ້ທຳງເດນີເລ ື່ອງໂດຍລຽງລ ຳດບ ຫວົຂ ແັ້ບື່ງອອກເປ ນຕອນໆເຊິ ື່ ງຕອັ້ງຄ ຳນງຶເຖງິອງົປະ ກອບສ ຳຄນ ທງ 4 ປະກຳນໄດແັ້ກື່: ສຳກ, ຕວົລະຄອນ, ກຳນດ ຳເນນີຊວີດິ ແລະ ເຫດກຳນສ ຳຄນ ໃນສື່ວນ ລຳຍລະອຽດນ ນັ້ເປ ນໜຳັ້ທີ ື່ຂອງຜ ຮັ້ ຽນໃນກຳນເຕມີ ເຕມ ເລ ື່ອງລຳວຕື່ຳງໆ. 3. ກຳ ນດົຄ ຳຖຳມຫ ກ ເພ ື່ອໃຊໃັ້ນກຳນເປີດປະເດນ ນຳ ເຂົ ັ້ຳສື່ ກດິຈະກຳ ແລະ ເຊ ື່ອມໂຍງເລ ື່ອງລຳວ ແລະ ກດິຈະກຳ ໃນແຕື່ລະສື່ວນເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ວຳງຮ ບເປ ນກດິຈະກຳ ຍື່ອຍໆໂດຍເນ ນັ້ກຳນຈດ ກດິຈະກຳ ທີ ື່ຈະ ກະຕຸນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນມສີື່ວນຮື່ວມຄດິປະຕບິດ ເພ ື່ອຫຳຄ ຳຕອບສ ຳຫ ບ ຄ ຳຖຳມຫ ກ ນ ນັ້ໆກດິຈະກຳ ຄວນມຄີວຳມ ຫ ຳກຫ ຳຍ ແລະ ໜຳັ້ສນົ ໃຈເໝຳະສມົ ກບ ໄວ ແລະ ຄວຳມສຳມຳດຂອງຜ ຮັ້ ຽນ ແລະ ຄວນເປ ນກດິຈະກຳ ທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຈະມສີື່ວນຮື່ວມຫ ຳຍທີ ື່ສຸດເທົ ື່ຳທີ ື່ຈະເຮດ ໄດ.ັ້ 4. ຈດ ກຽມສ ື່ກຳນຮຽນຮ ທັ້ ີ ື່ສອດຄື່ອງກບ ລກ ສະນະຂອງກດິຈະກຳ ແລະ ລກ ສະນະກຳນຈດ ຊ ນັ້ ຮຽນ.

121 5. ກຳ ນດົແນວທຳງກຳນປະເມນີຜນົຄວນເນ ນັ້ກຳນປະເມນີຕຳມສະພຳບຈງິໃຫຫັ້ ຳຍທີ ື່ສຸດ ກຳນຈດ ກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນຮ ດັ້ວັ້ຍວທິ ເີລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ສ ຳລບ ດຳັ້ນກຳນຈດ ກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນຮ ກັ້ ຳນຈດ ກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນຮ ດັ້ ວັ້ຍວທິ ກີ ຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງມີ ດ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : 1. ກຳ ນດົຫວົຂ ັ້ເລ ື່ອງທີ ື່ຈະຮຽນເອີ ັ້ນວື່ຳ: ເສ ນັ້ທຳງເດນີເລ ື່ອງ(story line)ໃຫເັ້ໝຳະສມົ ຫວົຂ ັ້ເລ ື່ອງ ຈະເປ ນຄວຳມຄດິລວມຍອດ ຫ ຫວົຂ ຍັ້ື່ອຍທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນໂດຍຜ ຮັ້ ຽນຈະຕອັ້ງຮຽນໂດຍແຕື່ງເປ ນໂຄງເລ ື່ອງເຊິ ື່ ງມຳ ຈຳກອງົປະກອບ 4 ສື່ວນຄ: ສຳກ, ຕວົລະຄອນ, ກຳນດ ຳເນນີຊວີດິຂອງຕວົ ແລະ ຄອນ ແລະ ເຫດກຳນ ທີ ື່ ເກດີຂຶ ັ້ນໂຄງເລ ື່ອງຈະເປ ນໂຄງສຳັ້ງຂອງເນ ັ້ອໃນທີ ື່ຈະຮຽນ. 2. ກຳນດ ຳເນນີກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນຮ ມັ້ ຄີ ຳຖຳມຫ ກ ຫ ຄ ຳຖຳມສ ຳຄນ (key questions) ຄ ຳ ຖຳມຫ ກ ເປ ນອງົປະກອບທີ ື່ສ ຳຄນ ຫ ຳຍຈະເຮດ ໜຳັ້ທີ ື່ ດ ຳເນນີເລ ື່ອງທີ ື່ຈະເຊ ື່ອມໂຍງແຕື່ລະຕອນໃຫຕັ້ ື່ ເນ ື່ອງກນ ຄ ຳຖຳມຫ ກ ຈະເຊ ື່ອມໂຍງເນ ັ້ອໃນ ແລະ ກດິຈະກຳ ເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ . 3. ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮັ້ ຽນຜ ຮັ້ ຽນຈະເຮດ ກດິຈະກຳ ເພ ື່ອຕອບຄ ຳຖຳມໂດຍເຮດ ເປ ນລຳຍບຸກຄນົ ຫ ຮື່ວມກນ ເຮດ ກດິຈະກຳ ອຳດຈບ ຄື່ ກນ ເຮດ ກດິຈະກຳ ຫ ຈດ ເປ ນກື່ ຸມ ກື່ ຸມລະ 4-6 ຄນົ ຫ ຮື່ວມກນ ເຮດ ໝດົຫອັ້ງໂດຍກຳ ນດົສ ື່ ຫ ອຸປະກອນທີ ື່ຈະໃຊໃັ້ນກຳນເຮດ ກດິຈະກຳ . 4. ກຳນປະເມນີກຳນຮຽນຮ ຈັ້ ະປະເມນີຈຳກຄ ຳຖຳມຫ ກ ແລະ ກດິຈະກຳ ເປ ນກຳນປະເມນີໃນສະ ພຳບຈງິ (authentic assessment) ທີ ື່ສະທອັ້ນໃຫເັ້ຫນ ຜນົຈຳກກຳນຮຽນຮ ວັ້ື່ຳຜ ຮັ້ ຽນໄດເັ້ຮດ ຫຍງ ໃນ ດຳັ້ນກຳນໃຊພັ້ຳສຳ, ດຳັ້ນກຳນເຮດ ວຽກຮື່ວມກບ ໝື່ , ດຳັ້ນກຳນແກບັ້ນ ຫຳ ແລະ ດຳັ້ນຄວຳມຮ ັ້ ເປ ນກຳນ ປະເມນີດຳນຄຸນນະພຳບ ັ້ ແລະ ຜນົກຳນຮຽນຂອງຜ ຮັ້ ຽນ. 5. ກຳ ນດົ ເວລຳຮຽນແຕື່ລະຕອນກຳນສອນstorylineບ ື່ຈຳ ເປ ນຕອັ້ງສອນໂດຍໃຊເັ້ວລຳຕ ື່ ເນ ື່ອງ ກນ ເປ ນເວລຳທງ ວນ ແຕື່ຜ ສັ້ ອນອຳດແບື່ງເວລຳກຳນສອນແຕື່ລະຕອນໂດຍກຳ ນດົ ເວລຳສອນແຕື່ລະຕອນຕຳມ ທີ ື່ກຳ ນດົຫວົຂ ັ້ເລ ື່ອງ ແລະ ກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນບຳງຕອນໃຊເັ້ວລຳ 1 ຊົ ື່ວໂມງ ບຳງຕອນອຳດໃຊເວລຳ ັ້ 2-3 ຊົ ື່ວໂມງ ຕ ື່ ເນ ື່ອງກນ ແລວັ້ ແຕື່ກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນ. ກຳນວດ ແລະ ປະເມນີຜນົ ໃນກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນກຳນສອນແບບເລົ ື່ຳເລ ື່ອງເປ ນ ກຳນປະເມນີຈຳກ ກຳນ ສງ ເກດ ຫ ປະເມນີຈຳກຜນົ ງຳນ ຫ ວຽກງຳນຂອງຜ ຮັ້ ຽນຜ ສັ້ ອນຕອັ້ງເກບ ຂ ມັ້ ນແລວັ້ ແປອອກມຳເປ ນ ຄຸນນະພຳບເຊ ື່ນ: ກຳນປະເມນີຈຳກກຳນຈດ ນທິ ດ ກຳນ ແລະ ຜນົ ງຳນທີ ື່ລວບລວມໃນແຟມັ້ ສະສມົ ຜນົ ງຳນອຳດ ຈະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເລອ ກຜນົ ງຳນທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນພ ໃຈພອັ້ມອະທບິຳຍເຫດຜນົທີ ື່ ເລອ ກຜນົ ງຳນນ ນັ້ມຳປະເມນີຄວຳມກຳັ້ວ

122 ໜຳັ້ຂອງພດ ທະນຳກຳນເດກ ໂດຍມຂີ ຄັ້ ດິໃນກຳນປະເມນີດ ື່ງນີ ັ້ : 1. ປະເມນີເປ ນໄລຍະ 2. ຜ ສັ້ ອນຄວນເບິ ື່ ງກຳນປະເມນີຜນົຂອງຜ ຮັ້ ຽນໃນດຳັ້ນບວກ 3. ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນມໂີອກຳດໃນກຳນສະແດງຄວຳມຄດິເຫນ ກື່ ຽວກບ ວຽກງຳນທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນ ມກ ບ ື່ມກ ຫ ວຽກງຳນທີ ື່ ເຂຳົພ ມໃຈ. 4. ບ ື່ຄວນປຽບທຽບຜນົ ງຳນຜ ຮັ້ ຽນກບ ໝື່ ເຕກັນກິ ແລະ ກນົວທິ ໃີນກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ເຕກັ ນກິ ແລະ ກນົ ວທິ ີໃນກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ ອງເປ ນຂະບວນກຳນ ແລະ ຂ ນັ້ ຕອນທີ ື່ ສ ຳຄນ ທີ ື່ ສຸດເພຳະ ເປ ນກຳນຈ ື່ ໄປປະຕິບ ດເພ ື່ ອໃຫເັ້ກີດຜົນສົມບ ນຕຳມຄວຳມຕອັ້ ງກຳນ, ເຕັກນິກ, ກົນວິທີ, ກຳນທີ ື່ ຈະຊື່ວຍເສມີ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງໃຫມັ້ ຄີຸນຄື່ຳ ແລະ ຈງ ໃຈຜ ຟັ້ ງໃຫເັ້ກດີຄວຳມສນົ ໃຈຕອັ້ງອຳໄສອງົປະກອບດ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : (ສລີມິ ງົຄຸນ ເທບເລນ, 2545, ໜຳັ້ 282-288) 1. ກຳນໃຊທັ້ື່ຳທຳງປະກອບກຳນເລົ ື່ຳກຳນສະແດງທື່ຳທຳງທີ ື່ດປີະກອບກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຈະຊື່ວຍໃຫຜັ້ ັ້ ຟ ງສນົ ໃຈຢື່ ສະເພຳະຜ ເັ້ລົ ື່ຳ ແລະ ເນ ັ້ອເລ ື່ອງທີ ື່ ເລົ ື່ຳເທົ ື່ຳນ ນັ້ທື່ຳທຳງກຳນເຄ ື່ອນໄຫວດ ື່ງກື່ຳວສຳມຳດນຳ ມຳໃຊປັ້ ະ ກອບໃນຕອນຕື່ຳງໆໄດດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 1.1. ບດົ ເຈລະຈຳນອກຈຳກໃຊນັ້ ື້າສຽງແລວັ້ຍງ ສຳມຳດໃຊມັ້ ແລະ ແຂນໃນກຳນສ ື່ຄວຳມໝຳຍ ໃນລກ ສະນະຕື່ຳງໆ ກນ ອກີດວັ້ຍ. 1.2. ກຳນເຄ ື່ອນໄຫວຂອງຕວົລະຄອນເຊ ື່ນ: ຍື່ຳງ, ແລື່ນ, ນ ື່ງ, ຕ ື່ສ ັ້ແລະ ອ ື່ນໆ ຜ ເັ້ລົ ື່ຳອຳດສະແດງ ທື່ຳທຳງໄປ ຕຳມບດົ . 1.3. ຄວຳມຮ ສັ້ກຶ ຂອງຕວົລະຄອນເຊ ື່ນ: ຮຳັ້ຍ, ຄຽດ, ຮກ , ໂສກ, ພ ໃຈ, ດໃີຈ, ເສຍໃຈ ແລະ ອ ື່ນໆ ຜ ເັ້ລົ ື່ຳຄວນຈະສະແດງທື່ຳທຳງ ແລະ ສໜີ ຳັ້ຂງຶຂງ ເອຳົຈງິເອຳົຈງ ຫ ອື່ອນນອັ້ມ ຫ ຍິມັ້ ແຍມັ້ ໃຫສັ້ອດ ຄື່ອງ ກບ ອຳລມົ ຄວຳມຮ ສັ້ກຶ ຂອງຕວົລະຄອນໃນເລ ື່ອງ. ນອກຈຳກນີ ັ້ ຄວຳມຮ ສັ້ກຶທຳງກຳຍເຊ ື່ນ: ຮອັ້ນ, ໜຳວ, ກະຫຳຍ, ເຈບ , ປວດ ແລະ ອ ື່ນໆ ກຄ ວນຈະສະແດງທື່ຳທຳງປະກອບດວັ້ຍ. 2. ກຳນໃຊພັ້ຳສຳ ແລະ ສຽງ 2.1. ພຳສຳທີ ື່ ໃຊໃັ້ນກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງໄດແັ້ກື່: ພຳສຳຂອງຜ ເັ້ລົ ື່ຳຄ: ຄ ຳເວົ ັ້ຳຂອງຜ ເັ້ລົ ື່ຳທີ ື່ ໃຊບັ້ນຍຳຍ

123 ຄວຳມເປ ນໄປຂອງເລ ື່ອງ ແລະ ພຳສຳຂອງຕວົລະຄອນໃນເລ ື່ອງທີ ື່ສະໜຸກສະໜຳນໃນກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງນ ນັ້ ຜ ເັ້ລົ ື່ຳຕອັ້ງໃຊພັ້ຳສຳໃຫເັ້ໝຳະກບ ລະດບ ຂອງຜ ຟັ້ ງບ ື່ຍຳກ ຫ ສ ງຈນົ ເກນີໄປຄວນຈະເປ ນຖອັ້ ຍຄ ຳທີ ື່ຄຸນັ້ຫ ເຄຍີ ໄປຍນິ ເຄຍີໄດຟັ້ ງເລ ັ້ອຍໆ ເປ ນຄ ຳທີ ື່ຟ ງແລວັ້ເກດີພຳບມອີຳລມົ ຄຳັ້ຍຕຳມເນ ັ້ອເລ ື່ອງເວລຳເລົ ື່ຳບ ື່ຄວນເວົ ັ້ຳ ອອັ້ມຄອັ້ມວງົໄປວຽນມຳຈນົຜ ຟັ້ ງສບ ສນົບ ື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ຫ ຈບ ໃຈຄວຳມບ ື່ ໄດ.ັ້ 2.2. ນ ື້າສຽງຜ ເັ້ລົ ື່ຳເລ ື່ອງຈຳ ເປ ນຈະຕອັ້ງເນ ນັ້ສຽງໜກ -ເບຳົ ໄປຕຳມໂອກຳດ ແລະ ເຫດກຳນ ຂອງເລ ື່ອງຕວົຢື່ ຳງເຊ ື່ນ: ສຽງສ ນັ້-ຄື່ອຍ-ເຄອ ຄຳັ້ຍສຽງຮອັ້ງໃຫັ້ເພ ື່ອສະແດງຄວຳມເສົ ັ້ຳໂສກເສຍໃຈ ສຽງສ ື່ນ, ລວົ ໄວ, ອກຶ ອກ , ເພ ື່ອໃຫຮັ້ ວັ້ື່ຳກຳ ລງ ຕ ື່ນເຕ ນັ້ ປະໝຳດ ຫ ຕກົ ໃຈເຫ ົ ື່ຳນີ ັ້ ເປ ນຕົນັ້ຈະຊື່ວຍດງຶດ ດໃຈຜ ຟັ້ ງໄດດັ້ ີ ໃນກຳນເລົ ື່ຳ ຫ ບນ ຍຳຍເລ ື່ອງນ ນັ້ຄວນໃຫສັ້ ຽງດງ ຊດ ເຈນໄດຍັ້ ນິສຽງຢື່ ຳງທົ ື່ວເຖງິກຳນເລົ ື່ຳ ເລ ື່ອງ ໂດຍໃຊສັ້ ຽງ ລະດບ ດຽວກນ ໄປຕະຫ ອດນ ນັ້ອຳດເຮດ ໃຫຜັ້ ຟັ້ ງເກດີຄວຳມເບ ື່ອໜື່ຳຍ ດ ື່ງນ ນັ້ ຜ ເັ້ລົ ື່ຳຈຶ ື່ ງ ຄວນເວ ນັ້ຈງ ຫວະ ຫ ມກີດິຈະກຳ ອ ື່ນໆແຊກປະກອບເຊ ື່ນ: ກຳນໃຫເັ້ດກ ຕອນຄ ຳຖຳມໃນເລ ື່ອງທີ ື່ກຳ ລງ ຟ ງ ຢື່ ນ ນັ້ເພ ື່ອປື່ ຽນບນ ຍຳ ກຳດ ແລະ ກະຕຸນັ້ ໃຫເັ້ດກ ສນົ ໃຈຢື່ ຕະຫ ອດເວລຳ. 3. ກຳນສະແດງອຳລມົ ອອກທຳງສໜີ ຳັ້ເຊ ື່ນ: ຍິມັ້ ແຍມັ້ , ມສີໜີ ຳັ້ບຶ ັ້ ງຕງຶ, ງກຶຫວົ , ແກວື່ງຫວົ ແລະ ອ ື່ນໆ ເຫ ົ ື່ຳນີ ັ້ຄວນຈະຕອັ້ງນຳ ໄປໃຊໃັ້ນຂະນະທີ ື່ກຳນເຫ ົ ື່ຳເລ ື່ອງດ ຳເນນີຢື່ ແຕື່ຕອັ້ງໃຫເັ້ໝຳະສມົ ຫ ກງົກບ ເຫດກຳນ ຕື່ຳງໆ ໃນເລ ື່ອງເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຟັ້ ງເກດີພຳບ, ສະໜຸກສະໜຳນ, ຕ ື່ນເຕ ນັ້ເໝອ ກກບ ວື່ຳໄດຢັ້ື່ ໃນເຫດກຳນເຊ ື່ນ: ນ ນັ້ຈງິໆນອກຈຳກນີຜັ້ ເັ້ລົ ື່ຳຄວນໃຊສັ້ຳຍຕຳກວຳດໄປທົ ື່ວຫອັ້ງແລະຈອັ້ງຕຳເພ ື່ງໄປທີ ື່ຜ ຟັ້ ງຈດຸ ໃດຈດຸ ໜຶ ື່ ງພຽງຈຸ ດດຽວຈະເຮດ ໃຫຜັ້ ຟັ້ ງອ ື່ນໆຂຳດຄວຳມສນົ ໃຈທີ ື່ຈະຟ ງ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈວື່ຳຜ ເັ້ລົ ື່ຳບ ື່ສນົ ໃຈຕນົ ເຊິ ື່ ງອຳດກ ື່ ໃຫເັ້ກດີ ພດຶຕກິ ຳ ອ ື່ນອນ ເປ ນອຸປະສກ ໃນກຳນຟ ງແຊກຊອັ້ນຂຶ ັ້ນມຳໄດ. ັ້ 4. ກຳນໃຊອັຸ້ປະກອນປະກອບກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງມຈີດຸ ປະສງົທີ ື່ ສ ຳຄນ ຄ: ເພ ື່ອເລົ ັ້ຳໃຫເັ້ດກ ສນົ ໃຈ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈ ເນ ັ້ອເລ ື່ອງທີ ື່ຟ ງໄດດັ້, ີ ວື່ອງໄວ, ອຸປະກອນທີ ື່ກື່ຳວນີມັ້ ຫີ ຳຍຊະນດິເຊ ື່ນ: ແຜື່ ນພຳບ, ແຜນທີ ື່ , ເຄ ື່ອງ ບນ ທກຶ ສຽງທີ ື່ບນ ທກຶ ເລ ື່ອງລຳວຕື່ຳງໆໄວແັ້ລວັ້, ຫື່ ຸນກະບອກ ຫ ຫື່ ຸນສວມມ, ຕວົໜງ ຕະລຸງຂອງຈງິ ຫ ຫື່ ຸນຈຳ ລອງ ແລະ ອ ື່ນໆ ທີ ື່ຈຳ ເປ ນທງ ນີຜັ້ ສັ້ ອນຜ ເັ້ລົ ື່ຳຈະຕອັ້ງເລອກ ແລະ ນຳ ມຳໃຊໃັ້ຫກັ້ງົຕຳມ ເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ທີ ື່ກຳ ນດົ ໄວວັ້ື່ຳ: ຈະໃຊອັຸ້ປະກອນຕອນໃດຈຶ ື່ ງຈະເໝຳະສມົ ອຸປະກອນ ຫ ສິ ື່ ງຂອງຕື່ຳງໆທີ ື່ຈຳ ເປ ນສ ຳລບ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງ ນອກຈຳກເປ ນສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ສັ້ ອນຈດ ຫຳ ຫ ທີ ື່ ເຮດ ຂຶ ັ້ນເອງແລວັ້ຄວນເປ ນ ຜນົ ງຳນຂອງເດກ ເພ ື່ອໃຫເັ້ດກ ເກດີຄວຳມພ ມໃຈຜນົ ງຳນຂອງຕນົແລະໃຫຄັ້ວຳມຮື່ວມມໃ ນກດິຈະກຳ ຕື່ຳງໆເປ ນຢື່ ຳງດດີວັ້ຍ ກຳນໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເກດີຈນິຕະນຳກຳນ ແລະ ຄດິຫຳເຫດຜນົຈຳກກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງເຮດ ໄດດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 1. ເລົ ື່ຳເລ ື່ອງໃຫຄັ້ຳັ້ງໄວແັ້ລະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນແຕື່ງຕ ື່ ໃຫຈັ້ບົຕຳມຈນິຕະນຳກຳນຂອງຜ ຮັ້ ຽນເອງ 2. ຂະນະເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຜ ສັ້ ອນຕ ນັ້ຄ ຳຖຳມ ຖຳມຜ ຮັ້ ຽນເປ ນບຳງຕອນເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນມສີື່ວນຮື່ວມ ໃນກຳນຟ ງ ແລະ ຮ ຈັ້ກ ຄດິຫຳເຫດຜນົ . 3. ເມ ື່ອເລົ ື່ຳຈບົ ເລ ື່ອງແລວັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຊື່ວຍກນ ຄດິຕ ັ້ງຊ ື່ ເລ ື່ອງ

124 4. ແບື່ງກື່ ຸມໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນອະພປິຳຍຫ ງ ຈຳກຟ ງເລ ື່ອງຈບົລງົແລວັ້ ສະຫຸ ບໄດວັ້ື່ຳ: ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງເປ ນທງ ເຕກັ ນກິ ແລະ ວທິ ກີ ຳນສອນວທິ ໜີ ຶ ື່ ງທີ ື່ຈດ ເນ ັ້ອໃນວຊິ ຳຕື່ຳງໆ ໃນຫ ກ ສ ດມຳບ ລະນະກຳນກນ ໂດຍໃຊວັ້ຊິຳໃດວຊິຳໜຶ ື່ ງເປ ນແກນເລ ື່ອງແລວັ້ນຳ ວຊິຳຕື່ຳງໆໃນຫ ກ ສ ດມຳບ ລະນະກຳນກຳນຮຽນກຳນສອນແບບນີ ັ້ຈະເປ ນກຳນສມົ ມຸດເລ ື່ອງລຳວ ຫ ສະຖຳນະກຳນຂຶ ັ້ນໃຫສັ້ອດຄື່ອງກບ ເນ ັ້ອໃນທີ ື່ຈະຮຽນໂດຍຢຶດຜ ຮັ້ ຽນເປ ນສ ຳຄນ ເປ ນກຳນໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນແກບັ້ນ ຫຳຈຳກສະຖຳນະກຳນສມົ ມຸດໄປສື່ ກຳນແກບັ້ນ ຫຳໃນຊວີດິຈງິ ແລະ ຜ ສັ້ ອນໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຮ ຈັ້ກ ວເິຄຳະບນ ຫຳ ແລະ ສົ ື່ງເສມີ ຄວຳມຄດິລເິລີມັ້ ສຳັ້ງສນ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງເປ ນເຕກັ ນກິທີ ື່ຈຳ ເປ ນຢື່ ຳງຍິ ື່ ງໂດຍສະເພຳະຜ ສັ້ ອນໃນລະດບ ປະຖມົ ແລະ ປະຖມົ ສກຶ ສຳຈະໃຊເັ້ຕກັ ນກິກຳນອະທບິຳຍ ແລະ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຫ ຳຍຄ ັ້ງເຮດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດຝັ້ ຶກທກ ສະກຳນຟ ງດວັ້ຍ ຖຳັ້ຜ ສັ້ ອນມເີຕກັ ນກິ ກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງດຜີ ຮັ້ ຽນທີ ື່ຕ ັ້ງໃຈຟ ງຍື່ອມຟ ງໄດເັ້ຂົ ັ້ຳໃຈສຳມຳດຕດິຕຳມເລ ື່ອງຕ ັ້ງແຕື່ຕົນັ້ຈນົຈບົ ໄດແັ້ຕື່ຖຳັ້ຜ ສັ້ ອນ ຂຳດທກ ສະກຳນເລົ ື່ຳເລ ື່ອງຈະເຮດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນບ ື່ ເກດີກຳນຮຽນຮ ດັ້ເີທົ ື່ຳທີ ື່ຄວນ.

125 ການນາ ໃຊເ ື້ ພງປະກອບການຮຽນການສອນ

126 ການນາ ໃຊເື້ພງປະກອບການຮຽນການສອນ ເພງມຄີວາມສ າຄນັຕ ່ ຈດິໃຈຂອງຜ ຟື້ ັງໃຫຄື້ ວາມບນັ ເທງິແລະລດົຄວາມຄຽດຜ່ ອນຄາຍອາລມົ ເຮດັ ໃຫມື້ ະນຸດເກດີສຸນທະລຍີ ະພາບທາງອາລມົ ເຊິ ່ ງເພງມບີດົ ບາດຕ ່ ຊວີດິ ຂອງເຮາົເພງກບັ ຊວີດິມຄີວາມສ າພນັ ໃກຊື້ ດິ ເປັນອນັໜຶ ່ ງອນັດຽວກບັມະນຸດມາຕັ ື້ງແຕ່ ເກດີສຽງເພງເກດີຈາກການສາື້ງສນັຂອງຄນົນກັ ການສກຶ ສາທີ ່ ຊານສະຫຼາດຈຶ ່ ງນ າເພງມາເປັນສ ່ ໃນການສກຶ ສາທງັເປັນສ ່ຫຼກັ ແລະ ສ ່ ເສມີ ພະລງັທີ ່ ຄ ຜ ສື້ ອນນ າມາໃຊໃື້ນການ ຮຽນການສອນການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນນັນື້ ຄ ອາດໃຊໃື້ນຂັນື້ ນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົ ຮຽນຂັນື້ເຮດັ ກດິຈະກ າການ ຮຽນການສອນ ຫຼ ຂັນື້ ສະຫຸຼບກ ໄດຂື້ ຶ ື້ນຢ່ ກບັຄວາມເໝາະສມົ ແລະ ຢ່ ໃນດຸນຍະພນິດິຂອງຄ ແລະ ໃນການ ຮອື້ ງເພງຄ ອາດເປັນຄົນຮອື້ ງ ຫຼ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຮອື້ ງ ຫຼ ເປີດເທັບບັນທຶກສຽງໃຫຟື້ ັງກ ໄດທື້ ີ ່ ສ າຄັນຢ່ າງລ ມ ສນົທະນາເຖງິເນ ື້ອໃນສ າຄນັ ຂອງເນ ື້ອເພງ ຫຼ ຂ ຄື້ ດິຂ ື້ເຕອ ນໃຈທີ ່ ໄດຈື້ າກເພງ ຫຼ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເຮດັ ກດິຈະກ າ ຢ່ າງໃດຢ່ າງໜຶ ່ ງຫຼງັຈາກທີ ່ ໄດຟື້ ັງເພງ ຄວາມໝາຍຂອງເພງ ໄຊວດັ ເຫຼົ ່າສບ ສະກຸນໄທ(2549,ໜາື້16)ອະທບິ າຍວ່າ: ເພງໝາຍເຖງິສ ານຽງຂບັ ຮອື້ ງທ ານອງ ດນົຕທີ ີ ່ ເຮາົປະຕບິດັຂຶ ື້ນເພ ່ອສະໜອງຄວາມຕອື້ງການທາງຮ່າງກາຍຈດິໃຈ ແລະ ອາລມົ ຕະຫຼອດຈນົ ເພ ່ອກ ດ ຈະກາ ທາງສງັຄມົ ອກີດວື້ຍ. ສະໜອງ ອນິລະຄອນ(2544,ໜາື້108)ກ່າວວ່າເພງເປັນກດິຈະກາ ທີ ່ ຜ ຈື້ ດັໃຫກື້ ບັຜ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ຽນຮ ື້ ຈາກເນ ື້ອໃນທ ານອງເຊິ ່ ງສະທອື້ນໃຫເື້ຫນັຊວີດິ ແລະ ວດັທະນະທ າໃນແງ່ມຸມຕ່າງໆອກີທງັຍງັແນະນາ ສັ ່ງສອນ ໃນດາື້ນຄຸນນະທ າອນັ ເປັນແຮງຈງ ໃຈໃຝ່ ຮຽນຮ ອື້ ກີ ດວື້ ຍຜ ຮື້ ຽນຈະໄດທື້ ງັຄວາມຮ ື້ແລະ ຄວາມສະໜຸກສະ ໜານຄວບຄ່ ກນັ ໄປ. ສະຫຸຼບໄດວ່າ: ເພງໝາຍເຖງິສ ານຽງຂບັຮອື້ງ ຫຼ ທ ານອງດນົຕີແລະ ເຕກັ ນກິການໃຊເື້ພງປະກອບ ການສອນໝາຍເຖງິກນົ ວທິ ຕີ່າງໆທີ ່ ຄ ໃຊສື້ ານຽງຂບັ ຮອື້ງ ແລະ ທ ານອງດນົ ຕມີ າໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຮື້ ອື້ງຫຼຄ ຮອື້ງ ໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຟັງເພ ່ອໃຊເື້ປັນສ່ວນໜຶ ່ ງໃນກດິຈະກາ ການຮຽນການສອນ. ການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນໝາຍເຖງິການນາ ເພງມາໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຮອື້ງ ຫຼ ຄ ຮອື້ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຟັງເພ ່ອ ນ າເຂົ ື້າສ່ ບດົຮຽນ ຫຼ ເຮດັກດິຈະກ າຂອງບດົຮຽນ ຫຼ ເພ ່ອສະຫຸຼບບດົຮຽນໃຫຜື້ ຮື້ ຽນໄດຈື້ ດົຈາ ເນ ື້ອໃນທີ ່ຮຽນ ໄດື້(ສລີພິດັ , 2550, ໜາື້ 29) ເຕກັ ນກິການໃຊເື້ພງໝາຍເຖງິກນົວທິ ຕີ່າງໆທີ ່ຄ ໃຊສື້ ານຽງຂບັຮອື້ງແລະທ ານອງດນົຕມີ າໃຫຜື້ ຮື້ ຽນ ໄດຮື້ ອື້ ງຫຼ ຜ ສື້ ອນຮອື້ ງໃຫຜື້ ຮື້ ຽນຟັງເພ ່ ອໃຊເື້ປັນສ່ ວນໜຶ ່ ງຂອງກດິ ຈະກ າການຮຽນການສອນເປັນການ ຜ່ ອນຄາຍແລະປ່ ຽນບນັ ຍາກາດການຮຽນແຕ່ ຍງັຄງົໄວເື້ຊິ ່ ງເນ ື້ອໃນໃນບດົ ຮຽນໂດຍເນ ື້ອໃນຂອງເພງຕອື້ ງມີ ຄວາມສອດຄ່ອງກບັ ເລ ່ອງທີ ່ສອນ.

127 ຈຸດປະສງົຂອງການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນ ຈດຸ ປະສງົຂອງການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນມຫີ ຼາຍປະການທີ ່ສ າຄນັ ໄດແື້ກ່: 1.ເພ ່ອສາື້ງບນັຍາກາດທີ ່ສະໜຸກສະໜານບ ່ຄຽດແລະເອ ື້ອຕ ່ການຮຽນຮ ື້ 2.ເພ ່ອໃຫນື້ກັ ຮຽນໄດພື້ ດັທະນາທາງທງັຮ່າງກາຍອາລມົ ສງັຄມົ ແລະສະຕປິັນຍາ 3.ເພ ່ ອສອດແຊກຄຸນນະທາຈະລຍິ ະທາແລະຄຸນລກັ ສະນະທີ ່ ເພິ ່ ງປະສງົຜ່ານທາງເນ ື້ອຮອື້ ງແລະ ຄວາມໝາຍຂອງເພງ 4.ເພ ່ອຊ່ວຍໃຫຜື້ ຮື້ ຽນເກດີການຮຽນຮ ຕື້າມຈດຸ ປະສງົ ປະໂຫຍດຂອງເພງປະກອບການສອນ ໃນຊວີດິປະຈາ ວນັ ເພງຊ່ ວຍຜ່ ອນຄາຍຄວາມຄດິ ເຮດັ ໃຫສື້ ະໜຸກສະໜານແລະສ ່ຄວາມໝາຍຕາມ ຈດຸ ປະສງົຂອງຜ ປື້ ະພນັ ເພງເພ ່ອຊວີດິຫຼາຍໆເພງສະທອື້ ນບນັຫາຂອງສງັຄມົ ຫຼໃ ຫແື້ງ່ຄດິ ໃນການດ າລງົຊວີດິ ເພງທີ ່ກ່ ຽວຂອື້ງກບັສາສະໜາຈະໃຫຄືຸ້ນຄ່າດາື້ນຄຸນນະທ າເພງປະກອບການສອນກເ ຊັ ່ນດຽວກນັມປີະໂຫຍດ ຫຼາຍປະການດັ ່ງນີ ື້ : ສລີພິດັ ເຈດຖາວໂີລດ(2550,ໜາື້29-30)ກ່າວວ່າການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນຈະຊ່ ວຍເຮດັ ໃຫບື້ ດົຮຽນໜາື້ສນົ ໃຈສະໜຸກສະໜານເພດີ ເພນີຊ່ ວຍສາື້ງແຮງຈງ ໃຈໃຫແື້ກ່ ຜ ຮື້ ຽນໃນການຮຽນຊ່ ວຍໃຫຈື້ ່ ຈາ ເນ ື້ອໃນແລະປະທບັຄວາມຮ ສື້ກຶ ໄວໄື້ດດື້ນົແລະຊ່ວຍເຮດັ ໃຫບື້ດົຮຽນເບິ ່ ງງ່າຍຂຶ ື້ນການໃຊເື້ພງປະກອບການ ສອນໃນລະດັບປະຖົມສຶກສາມປີ ພໂຫຍດຫຼາຍເພາະເດັກໃນໄວມກັ ຫຼິ ື້ນມກັ ສະແດງມກັ ຮອື້ ງເພງແລະ ນອກຈາກນີກື້ ານໃຊເື້ພງປະກອບການສອນຍງັເປັນການຊ່ ວຍສົ ່ງເສມີ ພດັທະນາການທຸກດາື້ນຂອງເດກັ ຊ່ ວຍ ເສມີ ສາື້ງໃຫເື້ດກັ ມລີ ະບຽບວໄິນມປີ ະສບົ ການກວາື້ງຂວາງແລະຊ່ ວຍສາື້ງສ າພນັ ທະພາບຢ່ າງເປັນກນັ ເອງ ລະຫວ່າງຄ ກບັນກັ ຮຽນປະໂຫຍດຂອງເພງປະກອບການຮຽນການສອນໄດແື້ກ່ 2. ກ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມສະໜຸກສະໜານເພດີເພນີ 3. ໃຫບື້ດົຮຽນທີ ່ ເບິ ່ ງຍາກເບິ ່ ງງ່າຍຂຶ ື້ນ 4. ຈ ່ຈາ ເນ ື້ອໃນທີ ່ຮຽນໄດງື້່າຍ 5. ແຮງຈງ ໃຈໃຫກື້ ບັຜ ຮື້ ຽນ 6. ເຮດັ ໃຫບື້ດົຮຽນມຄີວາມໜາື້ສນົ ໃຈ 7. ສາື້ງບນັຍາກາດທີ ່ດຕີ ່ການຮຽນຮ ື້ 8. ເສມີ ສາື້ງລະບຽບວໄິນ 9. ສົ ່ງເສມີ ພດັທະນາການທຸກດາື້ນຂອງຜ ຮື້ ຽນ

128 (Jensen,2009,ໜາື້150)ກ່າວເຖງິຄວາມສ າຄນັ ຂອງດນົ ຕວີ່າຫາກຄ ນ າມາໃຊໃື້ນຊັນື້ ຮຽນເຮດັ ໃຫບື້ນັຍາກາດການຮຽນຮ ມື້ ມີດິຕະພາບຫຼາຍຂຶ ື້ນແລະເປັນການສາື້ງສ າພນັທະພາບທີ ່ດລີະຫວ່າງຄ ກບັຜ ຮື້ ຽນ ລກັ ສະນະຂອງເພງປະກອບການສອນ ລກັ ສະນະຂອງເພງປະກອບການສອນຕອື້ງມເີນ ື້ອໃນກ່ ຽວກບັບດົຮຽນຫຼກ ່ ຽວກບັການສອດແຊກ ຄຸນນະທ າ ຈະລຍິະທ າແລະຄຸນລກັ ສະນະທີ ່ ເພິ ່ ງປະສງົແກ່ຜ ຮື້ ຽນ ສຸນນັທາ ສ ນທອນປະເສດີ (ມ.ປ.ປ.,ໜາື້2) ກ່າວເຖງິລກັ ສະນະຂອງເພງທີ ່ນາ ມາໃຊປື້ ະກອບການສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ເປັນທ ານອງເພງລ ກທຸງື້ທີ ່ຜ ຮື້ ຽນສາມາດຟັງຈນົຕດິຫ ຫຼຮ ອື້ງຈນົຕດິປາກ 2. ແຕ່ງເປັນບດົຮອື້ຍກອງກອງສຸພາບຫຼກ າຍຍານ1ີ1ແລວື້ ນາ ມາໃສ່ທ ານອງເປັນເພງໄທເດມີ ທີ ່ ສະໜຸ ກ 3. ມເີນ ື້ອໃນຂອງເລ ່ອງທີ ່ຈະສອນສອດແຊກໄວໃື້ນເພງທຸກເພງ 4. ເພງທີ ່ ໃຊຊື້່ວຍໃຫຍ່ມເີນ ື້ອຮອື້ງສັນື້ໆບ ່ຍາວຈນົ ເກນີໄປ 5. ເນັນື້ຄວາມມ່ວນຊ ່ນສະໜຸກສະໜານປ່ ຽນບນັຍາກາດໃຈການຮຽນບ ່ ໃຫເື້ຄັ ່ງຄຽດ 6. ຫຼງັຈາກຮອື້ງເພງຈບົແລວື້ຈະມກີ ານອະພປິາຍກ່ ຽວກບັ ເນ ື້ອໃນຫຼບ ນັຫາທີ ່ໜາື້ຄດິຈາກເນ ື້ອເພງ ສະຫຸຼບໄດວື້່າເພງປະກອບການສອນມເີນ ື້ອໃນກ່ ຽວກບັບດົຮຽນຫຼກ ່ ຽວກບັການສອດແຊກຄຸນນະ ທ າ ຈະລຍິະທ າແລະຄຸນລກັ ສະນະທີ ່ ເພິ ່ ງປະສງົແກ່ຜ ຮື້ ຽນມເີນ ື້ອຮອື້ງສັນື້ໆເນັນື້ຄວາມມ່ວນຊ ່ນສະໜຸກສະໜ ານລວມທງັຜ ຮື້ ຽນໄດມື້ ໂີອກາດຕບົມເ ຮດັຈງັຫວະແລະສະແດງທ່າທາງຕ່າງໆແລະຖາື້ນ າທ ານອງເພງທີ ່ ກ າລງັ ນຍິມົ ມາໃຊກື້ ຈ ະເປັນທີ ່ຊ ່ນຊອບຂອງຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍຍິ ່ ງຂຶ ື້ນ ການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນ ສຸນນັທາ ສ ນທອນປະເສດີ(ມ.ປ.ປ.,ໜາື້2)ກ່າວວ່າການນາ ກດິຈະກາ ເພງທີ ່ມາໃຊໃື້ນກດິຈະກາ ການ ຮຽນປະຕບິດັ ໄດຫື້ ຼາຍໂອກາດຄ: 1. ການນາເຂົ ື້າສ່ ບດົ ຮຽນເພ ່ ອຈງ ໃຈແລະຫນັ ເຫຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໃຫມື້ າສ່ ບດົ ຮຽນທີ ່ ຄ ກາ ລງັຈະສອນ. 2. ການໃຊເື້ພງດາເນນີການສອນຈະໃຊເື້ພງເປັນຕວົຫຼກັ ສາຄນັ ໃນການຈດັກດິຈະກາໃຫສື້ ອດຄ່ອງ ກບັຈດຸ ປະສງົ. 3. ການໃຊເື້ພງໃນການສະຫຸຼບບດົຮຽນເພ ່ອທບົທວນເນ ື້ອໃນທີ ່ ໄດຮື້ ຽນມາເປັນການເຕອ ນອກີ ຄັ ື້ງ ໜຶ ່ ງ.

129 4. ການໃຊເື້ພງສາລບັຝຶກເຊິ ່ ງເປັນການຝຶກໃຫອື້ອກສຽງຫຼຢ າກໃຫເື້ກດີຄວາມແນ່ ໃຈອກີອກີຄັ ື້ງໜຶ ່ ງ 5. ໃຊເື້ພງໃນການວດັຜນົແລະປະເມນີຜນົ ໂດຍການໃຊເື້ພງເປັນສ່ວນປະກອບໃນການວດັຜນົ ການໃຊເື້ພງປະກອບການຮຽນການສອນນັນື້ຄ ຈະຕອື້ງຄ ານງຶເຖງິເນ ື້ອໃນຂອງບດົ ເພງທີ ່ ເໝາະສມົ ກບັ ໄວແລະຄວາມຕອື້ງການຂອງຜ ຮື້ ຽນສລີພິອນ ຫງົພນັ (2540,ໜາື້257-156)ກ່າວວ່າມຜີ ໃື້ຫຄື້ ວາມເຫນັ ວ່າເດກັ ຈະຮ ສື້ກຶ ສະໜຸກສະໜານທີ ່ ໄດຮື້ອື້ງເພງດັ ່ງຕ ່ ໄປນີ ື້ : 1. ບດົ ເພງກ່ ຽວກບັບາື້ນແລະໂຮງຮຽນ 2. ບດົ ເພງກ່ ຽວກບັ ຄນົ ໂດຍສະເພາະເພງທີ ່ ເດກັ ໆສາມາດເຕມີ ຊ ່ ຂອງຕນົ ເອງຫຼຊ ່ ຂອງໝ່ ລງົ ໄປໄດື້ 3. ບດົ ເພງທີ ່ ເດກັ ໄດມື້ ໂີອກາດໄດຕື້ບົມ ເຮດັຈງັຫວະແລະສະແດງທ່າທາງຕ່າງໆ 4. ບດົ ເພງທີ ່ກາ ລງັເປັນທີ ່ນຍິມົ ເຊິ ່ ງໄດຍື້ນິຈາກໂທລະທດັ ວທິ ະຍຸຫຼຈ າກການເບິ ່ ງພາບພະຍນົ 5. ບດົ ເພງກ່ ຽວກບັລາດຊະການ ລະດ ການແລະວນັພກັ ຜ່ ອນຕ່າງໆ ເຕກັ ນກິການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນ ມະລງົ ການຈະນະ(2553)ໄດກື້່າວເຖງິເຕກັ ນກິການໃຊເື້ພງປະກອບການສອນດັ ່ງນີ ື້ : 1. ການໃຊນື້ າເຂົ ື້າສ່ ບົດຮຽນເພ ່ ອເປັນການຈງ ໃຈແລະຫັນເຫຄວາມສົນໃຈຂອງຜ ຮື້ ຽນໃຫມື້ າສ່ ບດົຮຽນທີ ່ ຄ ກ າລງັຈະສອນເຊັ ່ນ:ຈະສອນເລ ່ອງອກັ ສອນຄວນນ າດວື້ ຍເພງອກັ ສອນລ ເຈົ ື້າເປັນເພງທີ ່ ດດັ ແປງ ມາຈາກເພງລ ກທຸງື້ຮກັ 5 ປີ. 2. ການໃຊເື້ພງດ າເນນີການສອນຈະໃຊເື້ພງເປັນຕວົຫຼກັ ສ າຄນັ ໃນການຈດັກດິຈະກາ ໃຫສື້ ອດຄ່ອງກບັ ຈດຸ ປະສງົ. 3. ການໃຊເື້ພງໃນການສະຫຸຼບບດົຮຽນເພ ່ອທບົທວນເນ ື້ອໃນທີ ່ ໄດຮື້ ຽນເປັນການຢ າ້ື້ຊ າ້ື້ເຕອ ນອກີ ຄັ ື້ງໜຶ ່ ງເຊັ ່ ນໄດສື້ ອນເລ ່ ອງຊະນດິ ຂອງຄ າໄປແລວື້ ຕອື້ ງສະຫຸຼບເນ ື້ອໃນກ ໃຊເື້ພງຄ ານາມ ຄ າສ າພະນາມ ຄ າ ວເິສດ ຄ າກລິຍິາ ຄ າບຸພະບດົ ຄ າສນັທານແລະຄ າອຸທານເປັນຕົນື້. 4. ໃຊເື້ພງສ າລບັຝຶກເຊິ ່ ງຈະເປັນການຝຶກໃຫອື້ ອກສຽງຫຼກ ່ ໃຫເື້ກດີຄວາມແນ່ ໃຈອກີຄັ ື້ງໜຶ ່ ງເຊັ ່ນ:ການ ສອນຄ າໃໝ່ . 5. ໃຊເື້ພງໃນການວດັ ແລະການປະເມນີຜນົ ໂດຍການໃຊເື້ພງເປັນສ່ ວນປະກອບໃນການວດັ ເຊັ ່ ນ:ຜ ື້ ຮຽນຮຽນເລ ່ອງຄ າຊອື້ ນເຊິ ່ ງນອກຈາກຈະໃຊເື້ພງຄ າຊອື້ ນໃນການສະຫຸຼບເນ ື້ອແລວື້ ກຍ ງັສາມາດໃຊເື້ພງນີ ື້ ເປັນ ສ່ວນໜຶ ່ ງໃນການປະເມນີຄວາມຮ ຂື້ອງຜ ຮື້ ຽນຢ່ າງຕ ່ ເນ ່ອງໄດອື້ກີດວື້ຍ

130 ພ ເຖງິເວລາທີ ່ ຕອື້ງໄປຮຽນຄະນດິສາດຜ ຮື້ ຽນຫຼາຍໆຄນົ ຮອື້ງຢີ ື້ຈົ ່ມວ່າເບ ່ ອເຊງັແຕ່ຖາື້ມເີພງໃຫຜື້ ື້ ຮຽນເລກັ ໆໄດຮື້ ອື້ງສະແດງຄວາມສາມາດຜ ຮື້ ຽນໜາື້ຈະເກດີການຮຽນຮ ໄື້ດຢື້່ າງມຄີວາມສຸກສະໜຸກສະໜານ ເຊັ ່ນ: 1. ເພງ“ຄນົ ເກັ ່ງຄະນດິສາດ” ວຊິາຄະນດິສາດຄດິບ ່ ແລວື້ບ ່ຍ ື້ ເຮາົບ ່ທ ື້ເລ ່ອງຮຽນພຽນສກ ສາ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິເປັນຄນົດມີ ບີນັຍາ ຈະພດັທະນາໂຕເຮາົແລະຊາດໄທ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິຄດິໄປແລວື້ບ ່ຫວັ ່ນ ຈະຮກັ ກນັບ ່ຫຼບົໜຫີ າຍ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິ ຄດິສະບາຍ ເຮາົທງັຫຼາຍພອື້ມໃຈກນັທຸກເວລາ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິຈະເຮດັດີ ວນັນີ ື້ແລະວນັຂາື້ງໜາື້ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິຈະນາ ພາ ຈະນາວຊິາໄປສ່ ລ ກຫຼານໄທ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິຄດິໄປແລວື້ ໃຈສະໜຸກ ເຮາົບ ່ທຸກຄເ ດກັ ໃດໆ ເຮາົບ ່ຫຍຸງື້ຄເ ດກັ ອ ່ນໃດ ເດກັ ເກັ ່ງຄະນດິພອື້ມໃຈ ໄຊໂຢ ໆໆ 2. ເພງ“ໜ່ວຍການວດັ ” ພນັແມດັ ພນັແມດັ ນັນື້ຍາວເທົ ່າ1ກໂິລແມດັ (ຊ ື້າ) 10 ມນິລແິມດັ ຍາວ1ຊງັຕແີມດັ 100 ຊງັຕແີມດັ ຍາວເທົ ່າ1ແມດັ ໜຶ ່ ງພນັແມດັ ນັນື້ມຂີອງເຂດໄກນາ ຍາວ1ກໂິລແມດັຈາ ພວກເຮາົມາທ່ອງຈາ ໄວໃື້ຫື້

131 ກຳນອະທບ ິ ຳຍ ແລະ ການຍກ ົ ຕວ ົຢ່ າງປະກອບ

132 ກຳນອະທບິຳຍ ກຳນອະທບິ ຳຍນບ ເປ ນສິ ື່ ງທີ ື່ມຄີວຳມສ ຳຄນ ຕ ື່ ກຳນຮຽນກຳນສອນເພຳະຜ ສັ້ ອນຈະຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນ ໄດເັ້ກີດຄວຳມກະຈື່ຳງ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອໃນວິຊຳໄດຢັ້ື່ ຳງຖ ກຕອັ້ ງດ ື່ງນ ນັ້ ໃນກຳນຈດ ຂະບວນກຳນຮຽນ ກຳນສອນຜ ສັ້ ອນຈຶ ື່ ງມຄີວຳມຈ ຳເປ ນທີ ື່ ຈະຕອັ້ ງສອດແຊກອະທບິ ຳຍເພີມັ້ ເຕມີ ເຂົ ັ້ຳໄປໃນທຸກຂ ນັ້ ຕອນຂອງ ເນ ັ້ອໃນທີ ື່ ເຫນ ວື່ຳສ ຳຄນ ຫ ເປ ນເນ ັ້ອໃນທີ ື່ ຍຳກຕ ື່ ກຳນເຂົ ັ້ຳໃຈກຳນໃຊເັ້ຕກັ ນກິ ອະທບິ ຳຍ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢື່ ຳງ ເປ ນກນົວທິ ຕີື່ຳງໆທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຊໃັ້ນກຳນດ ຳເນນີກດິຈະກ ຳກຳນຮຽນກຳນສອນໂດຍທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຊຄັ້ ຳເວົ ັ້ຳກດິຈະ ກ ຳ ຫ ໃຊສັ້ ື່ກຳນສອນປະກອບດວັ້ ຍເພ ື່ ອຂະຫຍຳຍຄວຳມຊີ ັ້ແຈງັ້ແກື່ຜ ຮັ້ ຽນໂດຍກຳນນ ຳສິ ື່ ງຕື່ຳງໆທີ ື່ ເອີ ັ້ນວື່ຳ: “ຕວົ ຢື່ ຳງ” ມຳອຳັ້ງເພ ື່ ອສະແດງໃຫເັ້ຫນ ເຖິງລກ ສະນະທີ ື່ ເປ ນສື່ ວນຮື່ ວມ ຫ ມະໂນທດ ຂອງສິ ື່ ງທີ ື່ ຕອັ້ ງກຳນ ອະທບິຳຍ ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເກດີຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈທີ ື່ຖກ ຕອັ້ງຊດ ເຈນ ແລະ ສມົ ບ ນຍິ ື່ ງຂຶ ັ້ນ ກຳນທີ ື່ຜ ສັ້ ອນ ອະທບິຳຍ ແລະ ຍົກຕົວຢື່ ຳງ ໃຫແັ້ ກື່ ຜ ຮັ້ ຽນນ ນັ້ ມີຈຸດປະສົງ ເພ ື່ ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອໃນ ຫ ປະຕິບ ດຕຳມ ຈຸດປະສງົຂອງບດົຮຽນໄດຢັ້ື່ ຳງຖກ ຕອັ້ງ, ວື່ ອງໄວ, ເພ ື່ອເປ ນພ ັ້ນຖຳນໃນກຳນຮຽນຮ ເັ້ລ ື່ອງຕ ື່ ໄປ ຫ ປະຍຸກໃຊັ້ ໃຫເັ້ກດີປະໂຫຍດໃນຊວີດິປະຈຳ ວນ ໄດລັ້ ວມທງ ໃຊພັ້ ດ ທະນຳຄວຳມຄດິຂອງຜ ຮັ້ ຽນໄດອັ້ ກີ ດວັ້ ຍສື່ ວນກຳນ ສະຫຸ ບບດົຮຽນເປ ນກຳນທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນລວບລວມຄວຳມຄດິຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຂອງຈນົ ເອງຈຳກກຳນຮຽນຮ ັ້ ໃນຊວັ້ງທີ ື່ສອນນ ນັ້ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນເປ ນສິ ື່ ງທີ ື່ ຕອັ້ງເຮດ ຄື່ ກບ ກຳນສອນເໝອ ນກຳນນຳ ເຂ ັ້ຳສື່ ບດົຮຽນ ແລະ ເປ ນສິ ື່ ງທີ ື່ ເມ ື່ ອຜ ສັ້ ອນສອນບົດຮຽນຈບົ ແລວັ້ ເພ ື່ ອຜ ຮັ້ ຽນຈະໄດເັ້ຫ ນຄວຳມສ ຳພ ນລະຫວື່ ຳງຄວຳມຮ ັ້ ໃໝື່ກບ ຄວຳມຮ ທັ້ ີ ື່ມໄີດດັ້ຫີ ຳຍຂຶ ັ້ນ. ຄວຳມໝຳຍຂອງກຳນອະທບິຳຍ ນກ ວຊິຳກຳນໄດໃັ້ຫຄັ້ວຳມໝຳຍຂອງອະທບິຳຍໄວດັ້ ື່ງນີ ັ້ : ຄວຳມໝຳຍຂອງຄ ຳວື່ຳ: “ອະທບິ ຳຍ” ຕຳມພດົ ຈະນຳນຸກມົ ສະບດ ລຳດຊະບດ ດດິສະຖຳນ ພຸດທະ ສກ ກະລຳດ 2542 ໝຳຍເຖງິ ໄຂຄວຳມ, ຂະຫຍຳຍຄວຳມ, ຊີ ັ້ແຈງສື່ ວນຄ ຳວື່ຳ: “ຍກົ ” ໝຳຍເຖງິ ອຳັ້ງ ແລະ “ຕວົ ຢື່ ຳງ” ໝຳຍເຖງິ ສິ ື່ ງທີ ື່ ນ ຳມຳອຳັ້ງເພ ື່ ອສະແດງໃຫເັ້ຫນ ລກ ສະນະທີ ື່ ເປ ນສື່ ວນຮື່ ວມທງ ໝດົ (ລຳດຊະບນ ດດິສະຖຳນ, 2546, ໜຳັ້ 1324, 890, 453) ສມົ ຄດິ ສອັ້ ຍນ ື້າ (2542, ໜຳັ້ 369-370) ກື່ຳວວື່ຳ: ກຳນອະທບິ ຳຍ ເປ ນຂະບວນກຳນສ ື່ ຄວຳມ ໝຳຍເພ ື່ ອໃຫຜັ້ ຟັ້ ງເກດີຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈໃນເລ ື່ ອງລຳວຕື່ຳງໆ ໄດຢັ້ື່ ຳງຖ ກຕອັ້ ງກງົກນ ໃນກຳນຮຽນກຳນສອນ ຜ ສັ້ ອນ ຈະຕອັ້ງໃຊອັ້ອະທບິຳຍເນ ັ້ອໃນໃຫແັ້ກື່ຜ ຮັ້ ຽນ. ດ ື່ງນ ນັ້ ຜ ສອນ ັ້ ຈະຕອັ້ງອະທບິຳຍໃຫເັ້ຂົ ັ້ຳໃຈງື່ຳຍ. ສະເຫ ມີ ສລີ ິທອງແສງ (2538, ໜຳັ້ 65) ອະທບິ ຳຍວື່ຳ: ກຳນອະທບິ ຳຍ ໝຳຍເຖງິ ກຳນເວົ ັ້ຳ ເພ ື່ ອ ເຮດ ໃຫຜັ້ ອັ້ ື່ນເຂົ ັ້ຳໃຈກື່ ຽວກບ ສິ ື່ ງທີ ື່ຕນົ ເວົ ັ້ຳເຊ ື່ນ: ມລີກ ສະນະ, ຂະໜຳດ, ຮ ບຮື່ຳງ, ລ ຳດບ ຂ ນັ້, ວທິ ກີ ຳນ ແລະ

133 ອ ື່ ນໆ ຢື່ ຳງໃດກຳນອະທິບຳຍທີ ື່ ດີຈະຕອັ້ ງໄດເັ້ນ ັ້ອໃນຄົບຖັ້ວນ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈງື່ຳຍ. ກຳນອະທິບຳຍ ຈຶ ື່ ງມກ ຈະມກີ ຳນຍກົ ຕວົຢື່ ຳງປະກອບເພ ື່ອຊື່ວຍໃຫກັ້ ຳນອະທບິຳຍຊດ ເຈນຫ ຳຍຂຶ ັ້ນ. ລດ ດຳວນ ພດິພອນ (ມ.ປ.ປ., ໜຳັ້ 54) ອະທບິ ຳຍວື່ຳ: ກຳນອະທບິ ຳຍ ໝຳຍເຖງິ ກຳນຂະຫຍຳຍ ຂ ຄັ້ ວຳມ ເນ ັ້ອ ຫ ເລ ື່ອງລຳວຕື່ຳງໆ ເພ ື່ອໃຫເັ້ກດີຄວຳມຊດ ເຈນ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈຫ ຳຍຂຶ ັ້ນ. ກຳນອະທບິ ຳຍ ໝຳຍເຖງິ ຄວຳມສຳມຳດໃນກຳນເວົ ັ້ຳສະແດງລຳຍລະອຽດ ແລະ ໃຫຕັ້ ວົຢື່ ຳງ ໃຫຜັ້ ັ້ ຮຽນເຂົ ັ້ຳໃຈຫຳຍຈຳກຂ ສັ້ ງົສຳນເກດີຄວຳມຊດ ເຈນໃນສິ ື່ ງນ ນັ້ ຫ ຂະຫຍຳຍຄວຳມໃນລກ ສະນະທີ ື່ ຊື່ ວຍໃຫັ້ ຜ ອັ້ ື່ນເຂົ ັ້ຳໃຈເລ ື່ອງລຳວຕື່ຳງໆໄດຊັ້ ດ ເຈນຂຶ ັ້ນເຊິ ື່ ງອຳດປະຕບິດ ໄດໂັ້ດຍກຳນບອກ, ກຳນຕຄີວຳມ, ກຳນສຳ ທດິ, ກຳນຍກົ ຕວ ຢື່ ຳງ ບຳງຄ ັ້ງ ເພ ື່ອໃຫກັ້ ຳນອະທບິ ຳຍເປ ນທີ ື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈ ໄດງັ້ື່ຳຍອຳດຈະໃຊວັ້ ດ ສະດຸອຸ ປະກອນຕື່ຳງໆ ປະກອບກຳນອະທິບຳຍ ກ ື່ ຈະຊື່ ວຍເຮ ດໃຫັ້ຜ ັ້ຟ ງສົນໃຈ ແລະ ເຂົ ັ້ຳ ໃຈຄວຳມໝຳຍໄດັ້ດີຂຶ ັ້ນ ທກ ສະກຳນອະທບິ ຳຍມຄີວຳມສ ຳຄນ ແລະ ຈ ຳເປ ນຕ ື່ ຂະບວນກຳນຮຽນກຳນສອນທຸກລະດບ ໂດຍສະເພຳະ ປ ດຈຸບນ ພບົ ວື່ ຳ: ວທິ ີສອນທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນສື່ ວນຫ ຳຍນຍິ ມົ ຄກ ຳນສອນແບບບນ ຍຳຍ ແລະ ກຳນອະທບິ ຳຍເຊິ ື່ ງ ທກ ສະກຳນອະທບິ ຳຍຈດ ວື່ຳເປ ນສື່ ວນໜຶ ື່ ງທີ ື່ ຈ ຳເປ ນສ ຳລບ ກຳນສອນສອງວທິ ນີ ີ ັ້ : ກຳນມທີ ກ ສະ ໃນກຳນ ອະທບິ ຳຍທີ ື່ ດມີ ຄີວຳມໝຳຍ ແລະ ສ ຳຄນ ສ ຳລບ ຜ ສັ້ ອນຫ ຳຍທກ ສະກຳນອະທບິ ຳຍຄວນຈະໄດຮັ້ ບ ກຳນຝຶກ ຫດ ແລະ ຕດິ ຕຳມຜົນຢື່ ສະເໝີວື່ ຳຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ຟັ້ ງເຂົ ັ້ຳໃຈເລ ື່ ອງລຳວທີ ື່ ອະທບິ ຳຍຫ ຳຍໜອັ້ ຍພຽງໃດ ແລວັ້ ຫຳທຳງແກໄັ້ຂປ ບປຸງວທິ ກີ ຳນອະທບິຳຍໃຫມັ້ ປີະສດິທພິ ຳບຍິ ື່ ງຂຶ ັ້ນ. ກຳນອະທບິ ຳຍ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢື່ ຳງ ໝຳຍເຖິງ ກນົ ວທິ ຕີື່ຳງໆທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຊໃັ້ນກຳນດ ຳເນນີກດິ ຈະກ ຳ ກຳນຮຽນກຳນສອນໂດຍໃຊຄັ້ ຳເວົ ັ້ຳກດິຈະກ ຳ ຫ ໃຊສັ້ ື່ກຳນສອນປະກອບດວັ້ ຍເພ ື່ ອຂະຫຍຳຍຄວຳມ ໃຫຜັ້ ັ້ ຮຽນເຂົ ັ້ຳໃຈໄດຖັ້ ກ ຕອັ້ງຊດ ເຈນຢິ ື່ ງຂຶ ັ້ນ. ສະຫຸ ບວື່ຳ: ກຳນອະທບິ ຳຍ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢື່ ຳງຄກ ຳນອະທບິ ຳຍຂ ຄັ້ ວຳມ ຫ ເລ ື່ ອງລຳວຕື່ຳງໆໂດຍມີ ກຳນຍກົ ຕວົຢື່ ຳງປະກອບເພ ື່ອຊື່ວຍໃຫກັ້ ຳນອະທບິຳຍຊດ ເຈນຍິ ື່ ງຂຶ ັ້ນ. ຮ ບແບບຂອງກຳນຍກົຕວົຢື່ ຳງປະກອບກຳນອະທບິຳຍ ລດ ດຳວນ ພດິພອນ (ມ.ປ.ປ.,ໜຳັ້54) ໄດກັ້ ຳ ນດົ ໄວວັ້ື່ຳ: ກຳນຍກົ ຕວົຢື່ ຳງປະກອບ ກຳນອະທບິຳຍ ສຳມຳດປະຕບິດ ໄດໃັ້ນ 2 ແບບດ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : 1. ແບບນດິ ຣະໄນ (Deductive System) ໝຳຍເຖິງ ກຳນອະທບິ ຳຍໂດຍກຳນໃຫຮັ້ ຫັ້ ກກຳນ ກດົ ເກນ ສ ດ ຫ ນຍິ ຳມ ກື່ ອນແລວັ້ ຈຶ ື່ ງຍກົ ຕວົ ຢື່ ຳງປະກອບ ຫ ກື່ຳວໄດວັ້ື່ຳ: ເປ ນກຳນສອນຈຳກກດົ ເກນໄປ

134 ຫຳຕວົຢື່ ຳງເຊ ື່ນ: ກຳນສອນວທິ ຫີ ກ ພຳສຳໄທກື່ ຽວກບ ເລ ື່ອງຊະນດິຂອງຄ ຳໂດຍຜ ສັ້ ອນ ອະທບິ ຳຍ ເຖງິຄວຳມ ໝຳຍຂອງຄ ຳນຳມເຊິ ື່ ງເປ ນຄ ຳທີ ື່ ໃຊເັ້ອີ ັ້ນຊ ື່ຄນົ , ສດ , ສິ ື່ ງຂອງ. ຈຳກນ ນັ້ ຜ ສັ້ ອນຍກົ ຕວົຢື່ ຳງຄ ຳນຳມໄດແັ້ກື່: ມຳັ້, ຜ ັ້ສ ອ ນ , ໂຮ ງ ຮ ຽ ນ ເປ ນ ຕົ ັ້ນ . ສື່ ວ ນ ຄ ຳ ອ ື່ ນ ໆ ເຊ ື່ ນ: ສ ະ ພ ະ ນ ຳ ມ, ກິລິຍ ຳ, ວິເສ ດ ແ ລ ະ ອ ື່ ນໆ ກ ື່ສຳມຳດອະທບິ ຳຍໃນລກ ສະນະດຽວກນ . ຈຳກນ ນັ້ ນ ຳເອຳົຄ ຳຕື່ຳງໆມຳປະປົນກນ ແລວັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຕດ ສນິ ຫ ບອກໃຫໄັ້ດວັ້ື່ ຳ: ຄ ຳແຕື່ ລະຄ ຳເປ ນຄ ຳຊະນດິ ໃດແນື່ ? ໂດຍໃຊກັ້ ດົ ເກນທີ ື່ ຮຽນໄປນ ນັ້ ເປ ນສິ ື່ ງທີ ື່ ຊີ ັ້ວ ດ ຫ ອະທບິຳຍ ເຫດຜນົ . 2. ແບບອຸປະໄນ (Inductive System) ໝຳຍເຖງິ ກຳນອະທບິ ຳຍໂດຍກຳນຍກົ ຕວົ ຢື່ ຳງ ຫ ໃຫັ້ ລຳຍລະອຽດຕື່ຳງໆທີ ື່ ເໝຳະສມົ ກບ ຄວຳມຮ ັ້ແລະ ປະສບົ ກຳນເກົ ື່ຳຂອງຜ ຮັ້ ຽນ ຈຳກນ ນັ້ ເປີດໂອກຳດໃຫຜັ້ ັ້ ຮຽນໄດສັ້ ງ ເກດ ແລະ ພຈິ ຳລະນຳຈຳກຕວົ ຢື່ ຳງ ແລວັ້ ສະຫຸ ບເປ ນກດົ ເກນ ຫ ຫ ກ ກຳນຂຶ ັ້ນມຳພຳຍຫ ງ ເຊ ື່ນ: ກຳນທດົ ລອງທຳງວທິ ະຍຳສຳດໂດຍນ ຳວດ ສະດຸທີ ື່ ເຮດ ຈຳກສິ ື່ ງຕື່ ຳງໆເຊ ື່ ນ: ໄມ, ັ້ສງ ກະສ, ີທອງແດງ ແລະ ອ ື່ນໆມຳຕົມັ້ ໃຫຄັ້ວຳມຮອັ້ ນລວມກນ ຈຳກນ ນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະຫຸ ບວື່ຳ ວດ ສະດຸຊະນດິໃດສຳມຳດນຳ ຄວຳມຮອັ້ ນ ໄດດັ້ທີ ີ ື່ສຸດ. ຈດຸ ປະສງົຂອງກຳນອະທບິຳຍ ແລະ ຍກົຕວົຢື່ ຳງ ຈດຸ ປະສງົຂອງກຳນອະທບິຳຍ ແລະ ຍກົ ຕວົຢື່ ຳງທີ ື່ສ ຳຄນ ຄ: ກຳນເຮດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເກດີຄວຳມເຂົ ັ້ຳ ໃຈຂອງເນ ັ້ອໃນບດົຮຽນໄດຢັ້ື່ ຳງຖກ ຕອັ້ງ 1. ເພ ື່ອໃຫຄັ້ວຳມຮ ັ້ແລະ ປະສບົກຳນໃໝື່ ແກື່ຜ ຮັ້ ຽນ 2. ເພ ື່ອຊື່ວຍນຳ ທຳງໃນກຳນອື່ຳນໜງ ສຂ ອງຜ ຮັ້ ຽນ 3. ເພ ື່ອມຸງັ້ຖື່ຳຍທອດຄວຳມຮ ໃັ້ຫແັ້ກື່ຜ ຮັ້ ຽນໄດຢັ້ື່ ຳງເຕມ ທີ ື່ ໃນເວລຳຈຳ ກດ 4. ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈ ແລະ ມຄີວຳມຮ ທັ້ ີ ື່ຄງົທີ ື່ ແລະ ຍຳວນຳນ 5. ເພ ື່ອກະຕຸນັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຄດິຕຳມໃນສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ລງ ອະທບິ ຳຍ 6. ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະໜຸກສະໜຳນກບ ກຳນຮຽນເພຳະເຂົ ັ້ຳໃນເນ ັ້ອໃນທີ ື່ຜ ສັ້ ອນກຳ ລງ ອະທບິ ຳຍ ປະໂຫຍດຂອງກຳນອະທບິຳຍ ແລະ ຍກົຕວົຢື່ ຳງ ສກ ສລີ ິປຳນະກຸນ ແລະ ຄະນະ (2549, ໜຳັ້ 169 ) ກື່ຳວວື່ຳ: ກຳນອະທບິຳຍເປ ນສິ ື່ ງສ ຳຄນ ສ ຳລບ ກຳນຈດ ກຳນຮຽນຮ ທັ້ ຸກວຊິຳ ແລະ ທຸກຮ ບແບບເພຳະມປີະໂຫຍດດ ື່ງນີ ັ້ :

135 1. ເປ ນສ ື່ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອໃນບດົຮຽນ 2. ຊື່ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະໜຸກ ແລະ ເພດີເພນີກບ ບດົຮຽນ 3. ຊື່ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຈ ື່ຈຳ ເນ ັ້ອໃນຂອງບດົຮຽນ ແລະ ນຳ ໄປໃຊໄັ້ດັ້ ລກ ສະນະກຳນອະທບິຳຍທີ ື່ດ ີ ລກ ສະນະກຳນອະທບິຳຍທີ ື່ດີສະເຫ ມີ ສີທອງແສງ (2538, ໜຳັ້ 65) ໄດກັ້ ຳ ນດົ ໄວດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 1. ຄວຳມໃຊພັ້ຳສຳງື່ຳຍໆ, ກະທດ ຮດ ແລະ ໄດໃັ້ຈຄວຳມ 2. ຄວນສກຶ ສຳເລ ື່ອງລຳວທີ ື່ຈະອະທບິຳຍໃຫຊັ້ດ ເຈນ 3. ຄວນຍກົ ຕວົຢື່ ຳງປະກອບກຳນນຳ ຕວົຢື່ ຳງມຳປະກອບໃນກຳນອະທບິຳຍກຳນປຽບທຽບ ຫ ກຳນອຸປະມຳອຸປະໄນຈະຊື່ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອໃນໄດໄັ້ວຍິ ື່ ງຂຶ ັ້ນຕວົຢື່ ຳງທີ ື່ນຳ ມຳປະກອບກຳນອະທບິຳຍ ອຳດຈະເປ ນຄ ຳປຽບ ເປຍ, ສຸພຳສດິ, ໂຄງ, ກອນ, ຄ ຳຂວນ , ຄະຕ, ິເຫດກຳນເລ ື່ອງລຳວ, ສິ ື່ ງຂອງເປ ນຕົນັ້. 4. ຄວນອະທບິຳຍຢື່ ຳງຊຳັ້ໆໃນຈດຸ ສ ຳຄນ ທີ ື່ຕອັ້ງເນ ນັ້ 5. ຄວນລ ຳດບ ຂ ນັ້ຕອນຂອງເນ ັ້ອໃນທີ ື່ຈະອະທບິຳຍໃຫເັ້ໝຳະສມົ ບ ື່ກງ ວນົ ເພ ື່ອບ ື່ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເກດີ ຄວຳມສບ ສນົ ໃນຄວຳມຕ ື່ ເນ ື່ອງຂອງເນ ັ້ອໃນ. 6. ກຳນໃຊສັ້ ື່ກຳນຮຽນກຳນສອນຈະຊື່ວຍປະຢ ດເວລຳ ແລະ ລດົຂ ນັ້ຕອນໃນກຳນອະທບິຳຍໄດັ້ 7. ຂະນະທີ ື່ອະທບິຳຍຄວນສງ ເກດປະຕກິລິຍິຳ ຫ ຂ ມັ້ ນຈຳກຜ ຮັ້ ຽນດວັ້ຍ 8. ໃນກຳນອະທບິຳຍຄວນປື່ ຽນລະດບ ນຳ ້ັ້ສຽງເພ ື່ອຈະໄດກັ້ ະຕຸນັ້ຄວຳມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮັ້ ຽນ 9. ເວລຳທີ ື່ ໃຊໃັ້ນກຳນອະທບິຳຍບ ື່ ຄວນດນົ ເກນີໄປໂດຍປົກກະຕໃິຈຄວຳມທີ ື່ສ ຳຄນ ອຳດຈະໃຊັ້ ເວລຳໃນກຳນອະທບິຳຍພຽງ 1 ນຳທີ ຫ ໜອັ້ຍກວື່ຳນ ນັ້ເວລຳທີ ື່ ໃຊໃັ້ນກຳນອະທບິຳຍເລ ື່ອງໃດ ເລ ື່ອງໜຶ ື່ ງ ໃນແຕື່ລະຄ ັ້ງບ ື່ຄວນເກນີ 10ນຳທີເພຳະກຳນໃຊເັ້ວລຳທີ ື່ດນົ ເກນີໄປຈະເຮດ ໃຫຜັ້ ຟັ້ ງຂຳດຄວຳມສນົ ໃຈ ແລະ ເກດີກຳນເບ ື່ອໜື່ຳຍເຊິ ື່ ງຈະເຮດ ໃຫຍັ້ຳກແກື່ກຳນເຮດ ຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈ ແລະ ຈ ື່ຈຳ . 10. ສ ື່ກຳນສອນ ຫ ຕວົຢື່ ຳງທີ ື່ ໃຊປັ້ ະກອບກຳນອະທບິຳຍຄວນຈະມລີກ ສະນະໜຳັ້ສນົ ໃຈ ແລະ ຊື່ວຍໃຫເັ້ຂົ ັ້ຳໃຈເລ ື່ອງທີ ື່ອະທບິ ຳຍໄດງັ້ື່ຳຍຂຶ ັ້ນ. 11. ກຳນອະທບິຳຍຄວນຈະໃຫຄັ້ວບຄຸມໃຈຄວຳມສ ຳຄນ ໄດຄັ້ບົຖວັ້ມ 12. ກຳນອະທບິຳຍຄວນເລີມັ້ ຈຳກເລ ື່ອງທີ ື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈງື່ຳຍໄປຫຳເລ ື່ອງທີ ື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈຍຳກ 13. ກລິຍິຳທື່ຳທຳງຂອງຜ ສັ້ ອນຄວນມກີລິຍິຳທື່ຳທຳງຄື່ອງແຄວັ້ ຍິມັ້ ແຍມັ້ ເປ ນກນ ເອງ ນຳ ້ັ້ສຽງ ສໜີ ຳັ້ ກຳນຟ ງ ສຳຍຕຳ ຈບ ທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຢື່ ຳງທົ ື່ວເຖງິ.

136 14. ຄວນໃຊແັ້ນວຄດິ ຫ ກຳນອະທບິຳຍຂອງຜ ຮັ້ ຽນທີ ື່ຜ ສັ້ ອນໃຫອັ້ ະທບິຳຍມຳເປ ນແນວທຳງໃນ ກຳນອະທບິຳຍດວັ້ຍເພຳະຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຕຳມແນວຄວຳມຄດິຂອງຜ ຮັ້ ຽນຖຳັ້ໄດຮັ້ບ ກຳນອະທບິຳຍເພີມັ້ ເຕມີ ຈະ ຊື່ວຍໃຫເັ້ຂົ ັ້ຳໃຈດຂີ ຶ ັ້ນ. 15. ຄວນມກີ ຳນສະຫຸ ບປະເດນ ໃນກຳນອະທບິຳຍດວັ້ຍ 16. ກຳນປຽບທຽບຜ ສັ້ ອນອຳດນຳ ສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຮ ຈັ້ກ ດຢີື່ ແລວັ້ມຳປຽບທຽບກບ ສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ສັ້ ອນອະທບິ ຳຍເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນມຄີວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈວື່ອງໄວ ແລະ ງື່ຳຍຂຶ ັ້ນເຊ ື່ນ:ປຽບທຽບຜວິ ໂລກຂອງເຮຳົມລີກ ສະນະຄຳັ້ຍ ໝຳກຂີຫັ້ ດຫວົ ໃຈຂອງຄນົກບ ເຄ ື່ອງປ ຳ້ັ້ນຳ ້ັ້ເປ ນຕົນັ້. ຂ ຄັ້ວນຄຳ ນງຶໃນກຳນຝຶກກຳນອະທບິຳຍ ກຳນຝຶກກຳນອະທບິຳຍມຂີ ຄັ້ ວນຄ ຳນງຶດ ື່ງນີ ັ້ : 1. ຕອັ້ງຕຽມຕວົລື່ວງໜຳັ້ວື່ຳຈະອະທບິຳຍແນວໃດຈຶ ື່ ງຈະເໝຳະສມົ ກບ ເລ ື່ອງ ແລະ ເຮດ ໃຫຜັ້ ອັ້ ື່ນ ເຂົ ັ້ຳໃຈໃນສິ ື່ ງທີ ື່ ເຮຳົຕອັ້ງກຳນສ ື່ຄວຳມໝຳຍອອກໄປ. 2. ຄວຳມແຕກຕື່ຳງລະຫວື່ຳງກື່ ຸມ ຫ ບຸກຄນົມຜີນົຕ ື່ກຳນອະທບິຳຍກື່ຳວຄກ ຳນອະທບິຳຍທີ ື່ດີ ຫ ເໝຳະສມົ ອຳດເໝຳະກບ ຜ ຮັ້ ຽນກື່ ຸມໜຶ ື່ ງແຕື່ອຳດຈະບ ື່ ເໝຳະກບ ຜ ຮັ້ ຽນອກີກື່ ຸມໜຶ ື່ ງກໄ ດ.ັ້ 3. ຄວຳມພອັ້ມຂອງຜ ສັ້ ອນເຊ ື່ນ:ຄວຳມຮ ໃັ້ນເລ ື່ອງທີ ື່ຈະອະທບິຳຍຄວຳມສນົ ໃຈ ແລະ ຄວຳມສຳ ມຳດຂອງຜ ສັ້ ອນຈະຊື່ວຍໃຫຜັ້ ສັ້ ອນອະທບິຳຍໄດດັ້ຂີ ຶ ັ້ນ. 4. ໃຊສັ້ ື່ກຳນສອນໃນກຳນຊື່ວຍອະທບິຳຍສິ ື່ ງຕື່ຳງໆຕຳມຄວຳມເໝຳະສມົ 5. ບຸກຄະລກິກະພຳບຂອງຜ ເັ້ວົ ັ້ຳມຜີນົຕ ື່ກຳນອະທບິຳຍຢື່ ຳງຍິ ື່ ງ 6. ກຳນຈະອະທບິຳຍສິ ື່ ງໃດໆກຕ ຳມໃຫຜັ້ ອັ້ ື່ນຟ ງໃຫລັ້ອງຖຳມຕວົ ເອງເຖງິເລ ື່ອງທີ ື່ຈະອະທບິຳຍໃຫັ້ ຄນົອ ື່ນຟ ງວື່ຳຖຳັ້ຕວົ ເອງເປ ນຜ ຟັ້ ງເລ ື່ອງນີ ັ້ຈະເຂົ ັ້ຳໃຈຫ ຳຍໜອັ້ ຍພຽງໃດ. ສະຫຸ ບໄດວັ້ື່ ຳ: ກຳນອະທບິ ຳຍມຄີ ວຳມສ ຳຄນ ແລະ ຈ ຳເປ ນຕ ື່ ຂະບວນກຳນຮຽນກຳນສອນທຸກ ລະດບ ໂດຍສະເພຳະປ ດຈບຸ ນ ພບົວື່ຳ: ວທິ ສີອນທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນສື່ ວນຫ ຳຍນຍິມົ ຄ ກຳນສອນແບບບນ ລະຍຳຍ ແລະ ກຳນອະທບິ ຳຍເຊິ ື່ ງທກ ສະກຳນອະທບິ ຳຍຈດ ວື່ຳ ເປ ນສື່ ວນໜຶ ື່ ງທີ ື່ ຈ ຳເປ ນສ ຳລບ ກຳນສອນ 2 ວທິ ນີ ີກັ້ ຳນມີ ທ ກສະ ໃນກຳນອະທິບຳຍທີ ື່ ດີຄວຳມໝຳຍ ແລະ ສ ຳຄ ນສ ຳລ ບຜ ສັ້ ອນຫ ຳຍກຳນອະທິບຳຍຄວນຈະໄດັ້ ຮ ບກຳນຝຶກຫ ດ ແລະ ຕິດຕຳມຜົນຢື່ ສະເໝີວື່ ຳຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ຟັ້ ງເຂົ ັ້ຳໃຈເລ ື່ ອງລຳວທີ ື່ ອະທິບຳຍຫ ຳຍໜອັ້ ຍ ພຽງໃດ ແລວັ້ ຫຳທຳງແກໄັ້ຂປ ບປຸງວທິ ກີ ຳນອະທບິ ຳຍໃຫມັ້ ປີະສດິທພິ ຳບຍິ ື່ ງຂຶ ັ້ນ ກຳນໃຊເັ້ຕກັ ນກິ ອະທບິ ຳຍ ແລະ ຍກົ ຕົວຢື່ ຳງ ເປ ນກນົ ວິທີຕື່ ຳງໆທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຊໃັ້ນກຳນດ ຳເນີນກດິ ຈະກ ຳກຳນຮຽນກຳນສອນໂດຍທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນໃຊຄັ້ ຳເວົ ັ້ຳ ກດິຈະກ ຳ ຫ ໃຊສັ້ ື່ກຳນສອນປະກອບດວັ້ ຍ ເພ ື່ ອຂະຫຍຳຍຄວຳມຊີ ັ້ແຈງແກື່ ຜ ຮັ້ ຽນໂດຍ

137 ກຳນນ ຳສິ ື່ ງຕື່ ຳງໆ ທີ ື່ ເອີ ັ້ນວື່ ຳ “ຕົວຢື່ ຳງ” ມຳອຳັ້ງເພ ື່ ອສະແດງໃຫເັ້ຫ ນເຖິງລ ກສະນະທີ ື່ ເປ ນສື່ ວນຮື່ ວມ ຫ ມະໂທທ ດຂອງສິ ື່ ງທີ ື່ ຕອັ້ ງກຳນອະທິບຳຍ ແລະ ຍົກຕົວຢື່ ຳງ ໃຫແັ້ ກື່ ຜ ຮັ້ ຽນນ ນັ້ ມີຈຸດປະສົງ ເພ ື່ ອໃຫັ້ ຜ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈ ເນ ັ້ອໃນ ຫ ປະຕິບ ດຕຳມຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນ ໄດຢັ້ື່ ຳງຖ ກຕອັ້ ງ ວື່ ອງໄວ ເພ ື່ ອເປ ນ ພ ັ້ນຖຳນໃນກຳນຮຽນຮ ເັ້ລ ື່ ອງຕ ື່ ໄປ ຫ ປະຍຸກໃຊໃັ້ຫເັ້ກດີປະໂຫຍດໃນຊວີ ດິ ປະຈ ຳວນ ໄດັ້ລວມທງ ຊື່ ວຍ ພດ ທະນຳຄວຳມຄດິຂອງຜ ຮັ້ ຽນໄດອັ້ກີດວັ້ຍ. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນຄ: ກຳນທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນພະຍຳຍຳມໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສຳມຳດລວມຄວຳມຄດິຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈ ຂອງຕນົ ເອງໄດຖັ້ ກ ຕອັ້ງເຊິ ື່ ງເປ ນກຳນລວບລວມ ຫ ສະຫຸ ບຫ ກ ເກນຫ ຂ ັ້ເທດ ຈງິ ຫ ແນວຄວຳມຄດິທີ ື່ ສ ຳຄນ ຈຳກປະສບົກຳນໃນກຳນຮຽນກຳນສອນແຕື່ ລະຄ ັ້ງຜ ຮັ້ ຽນຈະຈບ ຈດຸ ສ ຳຄນ ຂອງບດົຮຽນໄດຢັ້ື່ ຳງຖກ ຕອັ້ງຮ ວັ້ື່ຳ ກ ຳລງ ຮຽນຫຍງ ແລະຈະນ ຳຄວຳມຮ ໃັ້ໝື່ ໄປສ ຳພນ ກບ ຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ໄດແັ້ນວໃດຜ ຮັ້ ຽນຈະຮຽນບດົ ຮຽນໃໝື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈວື່ອງໄວຍີ ື່ ງຂຶ ັ້ນ. ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນ ເປ ນກຳນສະຫຸ ບເນ ັ້ອໃນສ ຳຄນ ຂອງບດົ ຮຽນເພ ື່ ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນນ ຳຄວຳມຮ ໃັ້ໝື່ ໄປເຊ ື່ ອມໂຍງກບ ຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ໄດັ້ແລະ ເພ ື່ ອຜ ຮັ້ ຽນສຳມຳດຮຽນບດົ ຮຽນໃໝື່ ໄດຢັ້ື່ ຳງຕ ື່ ເນ ື່ອງ ແລະ ເຂົ ັ້ຳໃຈ ຄວຳມສ ຳພນ ລະຫວື່ຳງບດົຮຽນໃໝື່ກບ ບດົຮຽນເກົ ື່ຳໄດວັ້ື່ອງໄວ. ສະຫຸ ບໄດວັ້ື່ຳ: ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນຄກ ຳນລວບລວມຄວຳມຄດິລວມຍອດຂອງເນ ັ້ອເລ ື່ອງ ຫ ໃຈ ຄວຳມສ ຳຄນ ຂອງເນ ັ້ອເລ ື່ອງທີ ື່ ຮຽນຜື່ຳນໄປ ແລວັ້ ໃຫເັ້ຫນ ເນ ັ້ອໃນທີ ື່ກະທດ ຮດ ທີ ື່ສຸດ ແລະ ຍງ ຄງົປະສດິທິ ພຳບໃນກຳນສ ື່ຄວຳມໝຳຍເດມີ ເພ ື່ອຊື່ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈເນ ັ້ອເລ ື່ອງໄດຢັ້ື່ ຳງຖກ ຕອັ້ງ. ທກ ສະໃນກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນ ໝຳຍເຖິງ ຄວຳມສຳມຳດໃນກຳນລວບລວມໃຈຄວຳມ ຫ ເນ ັ້ອ ເລ ື່ ອງ ທີ ື່ ສ ຳຄນ ທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນຕອັ້ງກຳນຈະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຮບ ຮ ເັ້ຂົ ັ້ຳດວັ້ ຍກນ ເພ ື່ ອຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ເັ້ຂົ ັ້ຳໃຈໃນບດົ ຮຽນຕຳມ ລ ຳດບ ຂ ນັ້ ຕອນທີ ື່ ຖ ກຕອັ້ ງ ແລະ ສມົ ບ ນຂຶ ັ້ນໂດຍທົ ື່ ວໆໄປກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນຈະເຮດ ທຸກຄ ັ້ງຫ ງ ຈຳກທີ ື່ ສອນຈບົ ບົດຮຽນແລວັ້ ເພ ື່ ອຜ ຮັ້ ຽນຈະໄດເັ້ບິ ື່ ງເຫ ນຄວຳມສ ຳພ ນລະຫວື່ ຳງຂອງຄວຳມຮ ັ້ແລະ ທ ກສະ ຕື່ຳງໆທີ ື່ ໄດຮັ້ບ ຈຳກກຳນຮຽນ. ຫ ກ ໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນມຫີ ກ ກຳນທີ ື່ສ ຳຄນ ດ ື່ງນີ ັ້ :

138 1. ຜ ສັ້ ອນຈະຕອັ້ງຮ ວັ້ື່ຳບດົຮຽນຈະຈບົລງົໃນລກ ສະນະໃດເພ ື່ອຈະໄດສັ້ ະຫຸ ບບດົຮຽນໄດຢັ້ື່ ຳງຖ ກຕອັ້ງດວັ້ຍວທິ ກີ ຳນທີ ື່ ເໝຳະສມົ . 2. ຜ ສັ້ ອນຈະຕອັ້ງຮ ວັ້ື່ຳໃຈຄວຳມສ ຳຄນ ຂອງເລ ື່ອງນ ນັ້ມຫີ ຍງ ແດື່ ເພ ື່ອຈະໄດສັ້ ະຫຸ ບບດົຮຽນໄດຖັ້ ກຕອັ້ງ ແລະ ຄວບຄຸມ. 3. ຜ ສັ້ ອນຈະຕອັ້ງຄົນັ້ຄດິວື່ຳສະຫຸ ບເລ ື່ອງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນໄດຮັ້ ຽນມຳແລວັ້ກບ ສິ ື່ ງທີ ື່ຈະສອນໃຫໃັ້ໝື່ ໃຫັ້ ເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ໄດຢັ້ື່ ຳງໃດ. 4. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນຈະຕອັ້ງໜຳັ້ສນົ ໃຈເຊ ື່ນ: ກຳນໃຊຄັ້ວຳມຮ ທັ້ ີ ື່ຮຽນມຳຄດິກື່ ຽວກບ ກຳນ ນຳ ໄປແກບັ້ນ ຫຳທີ ື່ພບົ ໃໝື່ . 5. ພະຍຳຍຳມຊີ ັ້ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຫນ ຄວຳມສ ຳພນ ລະຫວື່ຳງຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ສິ ື່ ງທີ ື່ກຳ ລງ ຮຽນຈບົໄປກຳນ ນຳ ໄປປະຍຸກໃຊັ້ແລະ ສິ ື່ ງທີ ື່ຈະຮຽນຕ ື່ ໄປໃນອະນຳຄດົ . 6. ຜ ສັ້ ອນສະຫຸ ບເລ ື່ອງຫ ໃ ຈຄວຳມສ ຳລບ ເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ເພ ື່ອໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດຮັ້ບ ຄວຳມຮ ຢັ້ື່ ຳງຖກ ຕອັ້ງ ແລະ ສມົ ບ ນຂຶ ັ້ນ (cognitive closure) ຕະຫ ອດຈນົ ເປ ນກຳນເຊ ື່ອມໂຍງຄວຳມຮ ເັ້ກົ ື່ຳກບ ໃໝື່ເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ . 7. ສະຫຸ ບແນວຄວຳມຄດິຂອງຜ ຮັ້ ຽນກື່ ຽວກບ ກຳນຮຽນ (social closure) ໃນແງື່ທີ ື່ກື່ ຽວ ກບ ຄວຳມສ ຳເລດ ໃນກຳນຮຽນຕະຫ ອດຈນົບນ ຫຳ ຫ ອຸປະສກ ທີ ື່ປະສບົ ໃນກຳນຮຽນ ເພ ື່ອຈະໄດເັ້ປ ນແນວ ທຳງໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນໄດສັ້ກຶ ສຳຄົນັ້ຄວຳັ້ຕ ື່ ໄປ. 8. ຜ ສັ້ ອນອຳດດງຶສິ ື່ ງຕື່ຳງໆທີ ື່ ເບິ ື່ ງຈະບ ື່ກື່ ຽວຂອັ້ງກນ ໃຫມັ້ ຳສ ຳພນ ກນ 9. ຜ ສັ້ ອນອຳດຈະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະແດງຫ ສ ຳທດິສິ ື່ ງທີ ື່ຮຽນໄປໃຫເັ້ບິ ື່ ງເຊ ື່ນ: ຜ ສັ້ ອນສອນເລ ື່ອງກຳນ ຕ ື່ ເຊວໄຟຟຳັ້ແລວັ້ ໃຫເັ້ກດີກຳນສະຫຸ ບໃນສິ ື່ ງທີ ື່ຮຽນໂດຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຕ ື່ວງົຈອນໄຟຟຳັ້ໃຫເັ້ບິ ື່ ງ. 10. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນບ ື່ຈຳ ເປ ນທີ ື່ຜ ສັ້ ອນຈະຕອັ້ງຖຳັ້ຈນົສອນແລວັ້ທງ ໝດົຈຶ ື່ ງຄື່ອຍສະຫຸ ບແຕື່ຜ ັ້ ສອນອຳດພຈິຳລະນຳຕຳມຄວຳມເໝຳະສມົ ເຊ ື່ນ: ຖຳັ້ມສີຳລະຕື່ຳງໆທີ ື່ຄື່ອນຂຳັ້ງຫ ຳຍ ແລະ ຊບ ຊອັ້ນຍຳກ ຕ ື່ກຳນເຮດ ຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຜ ສັ້ ອນອຳດຄື່ອຍໆແຍກສະຫຸ ບເປ ນຕອນໆໄປແລວັ້ຕອນທຳັ້ຍຈຶ ື່ ງນ ຳມຳສະຫຸ ບລວມ ອກີຄ ັ້ງໜຶ ື່ ງ. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນແບບສບ ເສຳະຫຳຄວຳມຮ ຄັ້ວນເປ ນບດົບຳດຮື່ວມກນ ລະຫວື່ຳງຜ ສັ້ ອນ ແລະ ຜ ຮັ້ ຽນ ໃນກຳນຊື່ວຍກນ ອະພປິຳຍສະຫຸ ບ. ປະໂຫຍດຂອງກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນມປີະໂຫຍດດ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : 1. ປະມວນເລ ື່ອງລຳວທີ ື່ສ ຳຄນ ທີ ື່ຮຽນໄປແລວັ້ເຂົ ັ້ຳດວັ້ ຍກນ 2. ເຊ ື່ອມໂຍງກດິຈະກຳ ກຳນຮຽນກຳນສອນເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ

139 3. ລວບລວມຄວຳມສນົ ໃຈຂອງຜ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ອກີຄ ັ້ງໜຶ ື່ ງກື່ອນທີ ື່ຈະຈບົບດົຮຽນ 4. ສຳັ້ງຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈໃນບດົຮຽນໃຫດັ້ຂີ ຶ ັ້ນ 5. ຊື່ວຍສົ ື່ງເສມີ ຄວຳມຄດິລເິລີມັ້ ສຳັ້ງສນ ໃຫກັ້ ບ ຜ ຮັ້ ຽນຖຳັ້ຜ ສັ້ ອນຮ ຈັ້ກ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຄດິຕ ື່ ໄປວື່ຳ: ຈະນຳ ສິ ື່ ງທີ ື່ຮຽນໄປປະຍຸກໃຊ ັ້ຫ ນຳ ໄປໃຊແັ້ກບັ້ນ ຫຳໄດແັ້ນວໃດ. ເຕກັນກິກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ເຕັກນກິ ກຳນສະຫຸ ບບົດຮຽນໝຳຍເຖິງກນົ ວິທີໃນກຳນລວບລວມໃຈຄວຳມ ຫ ເນ ັ້ອເລ ື່ ອງທີ ື່ ສ ຳ ຄນ ໆທີ ື່ຜ ສັ້ ອນຕອັ້ງກຳນຈະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຮ ເັ້ຂົ ັ້ຳດວັ້ ຍກນ ເພ ື່ອຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈໃນບດົຮຽນຕຳມລ ຳດບ ຂ ນັ້ ຕ ອນທີ ື່ ຖ ກຕອັ້ ງ ແລະ ສມົ ບ ນຂຶ ັ້ນໂດຍທົ ື່ ວໆໄປກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນຈະເຮດ ທຸກຄ ັ້ງຫ ງ ຈຳກທີ ື່ ສອນຈບົ ບດົ ຮຽນແລວັ້ ເພ ື່ ອຜ ຮັ້ ຽນຈະໄດເັ້ບິ ື່ ງເຫນ ຄວຳມສ ຳພນ ລະຫວື່ຳງຂອງຄວຳມຮ ັ້ແລະ ທກ ສະຕື່ຳງໆທີ ື່ ໄດຮັ້ ບ ໄດັ້ ແນວຄດິທີ ື່ຖກ ຕອັ້ງໃນບດົ ຮຽນນ ນັ້ ແລະ ເຊ ື່ ອມໂຍງໄປສື່ ກຳນຮຽນຮ ໃັ້ນເນ ັ້ອໃນຕ ື່ ໄປເຕກັ ນກິ ກຳນສະຫຸ ບ ບດົຮຽນກະທ ຳໄດດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 1. ສະຫຸ ບໂດຍອະທບິຳຍສ ນັ້ໆຊດ ເຈນ 2. ສະຫຸ ບໂດຍໃຊອັຸ້ປະກອນ ຫ ຮ ບພຳບປະກອບ 3. ສະຫຸ ບໂດຍກຳນສນົທະນຳຊກ ຖຳມ 4. ສະຫຸ ບໂດຍກຳນສຳັ້ງສະຖຳນະກຳນ 5. ສະຫຸ ບໂດຍນທິ ຳນ ຫ ກຳນຍກົ ສຸພຳສດິ 6. ສະຫຸ ບໂດຍກຳນປະຕບິດ ເຊ ື່ນ:ກຳນສງ ເກດ, ກຳນສຳທດິ, ກຳນທດົລອງ ວທິ ກີ ຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນອຳດເຮດ ໄດຫັ້ ຳຍວທິ ີ 1. ກຳນສະຫຸ ບທົບທວນບົດຮຽນຜ ຮັ້ ຽນບ ື່ ຈ ຳເປ ນຕອັ້ ງທົບທວນສະຫຸ ບເອງທ ງໝົດຄວນໃຫັ້ ຜ ຮັ້ ຽນມສີື່ ວນຮື່ ວມໂດຍຜ ສັ້ ອນອຳດຈະໃຊຄັ້ ຳຖຳມ ແລະ ພະຍຳຍຳມໃຫມັ້ ແີຕື່ ລະສຳລະສ ຳຄນ ແລະ ຮຽບ ຮຽງຢື່ ຳງເໝຳະສມົ ອຳດຈະໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນລວບລວມກຳນສະຫຸ ບລງົໃນປຶມັ້ . 2. ສະຫຸ ບຈຳກກຳນປະຕິບ ດເຊ ື່ ນ: ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສ ງເກດກຳນສຳທິດກຳນທົດລອງແລະພະຍຳ ຍຳມຊີ ັ້ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຫນ ຄວຳມສ ຳຄນ ຂອງວຊິ ຳຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ຫ ບດົ ຮຽນທີ ື່ ກ ຳລງ ຮຽນຈບົ ກບ ບດົ ຮຽນທີ ື່ ຈະ ຮຽນໃນອະນຳຄດົ .

140 3. ສະຫຸ ບຈຳກກຳນສຳັ້ງສະຖຳນະກຳນໂດຍຜ ສັ້ ອນສຳັ້ງສະຖຳນະກຳນໃຫສັ້ອດຄື່ອງກບ ບດົ ຮຽນ ແລະ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະແດງຄວຳມຄດິເຫນ ອອກມຳ. 4. ສະຫຸ ບຈຳກກຳນໃຊອັຸ້ປະກອນໂດຍຜ ສັ້ ອນອຳດຈະໃຊອັຸ້ປະກອນກຳນສອນມຳຊື່ ວຍໃຫກັ້ ຳນ ສະຫຸ ບບດົ ຮຽນໃຫງັ້ື່ຳຍຂຶ ັ້ນເຊ ື່ນ: ເມ ື່ອນ ຳເຄ ື່ ອງມທ ຳງກະເສດຕະກອນມຳໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເບິ ື່ ງຜ ຮັ້ ຽນສຳມຳດສະ ຫຸ ບຂ ຄັ້ ວນລະວງ ໃນກຳນໃຊໄັ້ດຖັ້ ກ ຕອັ້ງ. ກຳນສະຫຸ ບມ ີ2 ລກ ສະນະໄດແັ້ກື່: 1. ສະຫຸ ບທຳງດຳັ້ນຄວຳມຮ ຄັ້: ກຳນເຊ ື່ອມໂຍງຄວຳມຮ ໃັ້ໝື່ກບ ຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ໄດແັ້ລະສຳມຳດ ຈບ ຄວຳມຄດິລວມຍອດໄດ.ັ້ 2. ສະຫຸ ບທຳງດຳັ້ນສງ ຄມົ ຄ: ມກີ ຳນຍອັ້ງຍໃ ຫກັ້ ຳ ລງ ໃຈເຮດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຮ ສັ້ກຶ ວື່ຳຕນົ ເອງນ ນັ້ ເກດີກຳນຮຽນຮ ຜັ້ ສັ້ ອນຈະທດົສອບວື່ຳຜ ຮັ້ ຽນສຳມຳດສ ຳພນ ຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ແລະ ຄວຳມຮ ໃັ້ໝື່ ເຂົ ັ້ຳດວັ້ຍກນ ໄດດັ້ ໂີດຍອຳດຈະເຮດ ໄດດັ້ ື່ງນີ ັ້ : 2.1. ໂດຍກຳນທບົທວນສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຮຽນມຳແລວັ້ ຕຳມລ ຳດບ ຈນົ ເຖງິບດົຮຽນທີ ື່ຈະຮຽນໃໝື່ 2.2. ໂດຍກຳນສງ ເກດຄວຳມສຳມຳດຂອງຜ ຮັ້ ຽນໃນກຳນນຳ ຄວຳມຮ ທັ້ ີ ື່ ໄດຮັ້ບ ຈຳກກຳນຮຽນ ໃນບດົຮຽນນ ນັ້ມຳໃຊກັ້ ບ ເຫດກຳນໃໝື່ໆທີ ື່ຄຳັ້ຍຄກ ບ ເຫດກຳນເກົ ື່ຳ. 2.3. ໂດຍກຳນສງ ເກດຄວຳມສຳມຳດຂອງຜ ຮັ້ ຽນໂດຍກຳນນຳ ຄວຳມຮ ຕັ້ື່ຳງໆມຳໃຫສັ້ ຳພນ ກບ ບດົຮຽນໃໝື່ ໄດ.ັ້ ຄວຳມສຳ ຄນ ຂອງກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນມຄີວຳມສ ຳຄນ ຫ ຳຍປະກຳນດ ື່ງນີ ັ້ : 1. ເມ ື່ອຜ ຮັ້ ຽນໄດຮັ້ ຽນເນ ັ້ອໃນສ ຳຄນ ຂອງບດົຮຽນມຳແລວັ້ ຄວຳມຄດິຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຍງ ກະຈດ ກະຈຳຍ ຫ ມຄີວຳມສບ ສນົ ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນຈະຊື່ ວຍລວບລວມຄວຳມຄດິ ຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈໃຫຊັ້ ດ ເຈນ ແຈື່ມແຈງັ້ຈນົ ເກດີຄວຳມຄດິລວມຍອດທີ ື່ຖກ ຕອັ້ງ. 2. ເນ ັ້ອໃນໃນບດົ ຮຽນມກ ມຄີວຳມສ ຳພນ ຕ ື່ ເນ ື່ອງກນ ທງ ພຳຍໃນເລ ື່ ອງດຽວກນ ແລະ ເລ ື່ ອງ ອ ື່ ນໆດ ື່ງນ ນັ້ ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນໃນລກ ສະນະໂຍງໃຫເັ້ຫນ ເຖງິຄວຳມສ ຳພນ ຂອງຫວົ ຂ ຕັ້ື່ຳງໆພຳຍໃນເລ ື່ອງ ດຽວກນ ຫ ລະຫວື່ຳງ ບດົຮຽນເກົ ື່ຳກບ ໃໝື່ຈະຊື່ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຫນ ຄວຳມສ ຳພນ ຕ ື່ ເນ ື່ອງຢື່ ຳງຊດ ເຈນ.

141 3. ຈດຸ ປະສງົຂອງກຳນສກຶ ສຳຫຳຄວຳມຮ ຢັ້ື່ ທີ ື່ກຳນສຳມຳດນຳ ຄວຳມຮ ໄັ້ປໃຊໃັ້ນຊວີດິປະຈຳ ວນ ໄດກັ້ ຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນຈະຊື່ວຍຊີ ັ້ນຳ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສຳມຳດນຳ ຄວຳມຮ ໄັ້ປໃຊໃັ້ນສະຖຳນະກຳນຕື່ຳງໆໄດ.ັ້ ຂ ຄັ້ວນຄຳ ນງຶໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນມຂີ ຄັ້ ວນຄ ຳນງຶດ ື່ງຕ ື່ ໄປນີ ັ້ : 1. ກຳນສະຫຸ ບທບົທວນໂດຍກຳນໃຊຄັ້ ຳຖຳມຕອັ້ງສ ຳພນ ກບ ເນ ັ້ອໃນແລະຈດຸ ປະສງົຂອງບດົຮຽນ 2. ວທິ ກີ ຳນສະຫຸ ບຕອັ້ງສອດຄື່ອງກບ ຄວຳມສນົ ໃຈແລະຄວຳມສຳມຳດຂອງຜ ຮັ້ ຽນ 3. ກຳນສະຫຸ ບຕອັ້ງເຊ ື່ອມໂຍງລະຫວື່ຳງສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຮ ແັ້ລວັ້ ໄປຍງ ສິ ື່ ງທີ ື່ຍງ ບ ື່ຮ ັ້ 4. ກຳນສະຫຸ ບຕອັ້ງສຳມຳດໃຊປັ້ ະເມນີບດົຮຽນວື່ຳມສີຳລະແລະຜນົຕ ື່ກຳນຮຽນຮ ຂັ້ອງຜ ຮັ້ ຽນໄດັ້ 5. ກຳນສະຫຸ ບຈະຕອັ້ງເປ ນກຳນແນະແນວກຳນຮຽນໃນຄ ັ້ງຕ ື່ ໄປ ຂ ສັ້ ະເໜແີນະໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນ ໃນກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນມຂີ ສັ້ ະເໜແີນະດ ື່ງນີ ັ້ : 1. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນສຳມຳດສະຫຸ ບໄດທັ້ ຸກໄລຍະຄ ເມ ື່ອສອນຈບົຫວົຂ ຈັ້ ບົຕອນຈບົ ເລ ື່ອງ ຫ ເມ ື່ອຈບົບດົຮຽນໃນກຳນສອນ ແລະ ຄ ັ້ງຜ ສັ້ ອບອຳດຈະສະຫຸ ບບດົຮຽນເປ ນໄລຍະໆແລວັ້ ສະຫຸ ບລວມຕອນ ທຳັ້ຍອກີ ຄ ັ້ງຈະຊື່ ວຍໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນເຂົ ັ້ຳໃຈ ແລະ ສຳມຳດຕດິຕຳມບດົຮຽນໄດໂັ້ດຍຕະຫ ອດຖຳັ້ບ ື່ ເຂົ ັ້ຳໃຈຕອນໃດ ກ ສຳມຳດແກໄັ້ຂໄດທັ້ ນ ທກີື່ອນທີ ື່ ຈະຮຽນຕ ື່ ໄປຈະຊື່ວຍໃຫກັ້ ຳນຮຽນລຳບລ ື່ນໄປຕະຫ ອດດກີວື່ຳທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນຈະ ສະຫຸ ບເມ ື່ອຈບົບດົຮຽນເທ ື່ອດຽວ. 2. ສະຫຸ ບບດົ ຮຽນໃຫຄັ້ ວບຄຸມເນ ັ້ອໃນສ ຳຄນ ຄບົ ຖວັ້ ນ ແລະ ສະຫຸ ບໄດຊັ້ ດ ເຈນໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນ ໄດເັ້ກດີກຳນຮຽນຮ ຕັ້ຳມຈດຸ ປະສງົສຳມຳດສ ຳພນ ຄວຳມຮ ເັ້ດມີ ກບ ຄວຳມຮ ໃັ້ໝື່ ເຂົ ັ້ຳດວັ້ ຍກນ ແລະ ນ ຳຄວຳມ ຮ ໄັ້ປໃຊໃັ້ນສຳຖຳນະກຳນຕື່ຳງໆໄດ.ັ້ 3. ຜ ສັ້ ອນພະຍຳຍຳມໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະຫຸ ບດວັ້ຍຕນົ ເອງກື່ອນເພ ື່ອເບິ ື່ ງວື່ຳຜ ຮັ້ ຽນມຄີວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຖກ ຕອັ້ງ ຫ ບ ື່ ແລວັ້ຜ ສັ້ ອນຈະຊື່ ວຍແກໄັ້ຂ ແລະ ສົ ື່ງເສມີ ໃຫຖັ້ ກ ຕອັ້ງສມົ ບ ນຄບົຖວັ້ ນໂດຍໃຫສັ້ ະຫຸ ບເປ ນລຳຍ ບຸກຄນົ ຫ ແບື່ງກື່ ຸມຊື່ວຍກນ ສະຫຸ ບ. 4. ຜ ສັ້ ອນ ແລະ ຜ ຮັ້ ຽນຊື່ ວຍກນ ສະຫຸ ບໂດຍຜ ສັ້ ອນເປ ນຜ ຖັ້ ຳມແລວັ້ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນຕອບຈນົ ສຳມຳດໄດເື້ນ ັ້ອໃນສ ຳຄນ ຄບົຖວັ້ ນ.

142 5. ຜ ສັ້ ອນເປ ນຜ ສັ້ ະຫຸ ບເຊິ ື່ ງຄວນຈະເຮດ ໃຫໃັ້ຊວັ້ ທິ ີໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສະຫຸ ບ ຫ ຜ ສັ້ ອນກບ ຜ ຮັ້ ຽນ ຊື່ ວຍກນ ສະຫຸ ບມຳແລວັ້ ຫ ເມ ື່ອບດົຮຽນນ ນັ້ຍຳກ ແລະ ສະຫ ບ ຊບ ຊອັ້ ນຫ ເ ມ ື່ອຕອັ້ງກຳນຈະໂຍງໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນ ເຫນ ຄວຳມສ ຳພນ ລະຫວື່ຳງບດົຮຽນທີ ື່ຮຽນໄປແລວັ້ກບ ບດົຮຽນໃໝື່ຫ ຈ ະໂຍງໃຫເັ້ຫນ ຄວຳມສ ຳພນ ຕ ື່ ເນ ື່ອງຂ ອງຫວົຂ ຕັ້ື່ຳງໆໃນບດົຮຽນດຽວກນ . 6. ກຳນສະຫຸ ບຕອັ້ງເຊ ື່ອມໂຍງລະຫວື່ຳງສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຮຽນຮ ແັ້ລວັ້ ໄປສື່ ສິ ື່ ງທີ ື່ຜ ຮັ້ ຽນຍງ ບ ື່ຮ 7. ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນທີ ື່ດຄີວຳມສະຫຸ ບເພ ື່ອເປ ນກຳນແນະແນວສ ຳລບ ກຳນຮຽນໃນບດົຮຽນຕ ື່ ໄປດວັ້ຍ. ສະຫຸ ບໄດວັ້ື່ຳ: ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນເປ ນກຳນທີ ື່ ຜ ສັ້ ອນພະຍຳຍຳມເຮດ ໃຫຜັ້ ຮັ້ ຽນສຳມຳດລວມ ຄວຳມຄດິຄວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈຂອງຕນົ ເອງໄດຖັ້ ກ ຕອັ້ງຄບົຖວັ້ ນເຊິ ື່ ງອຳດຈະເປ ນກຳນລວມ ຫ ສະຫຸ ບບດົຮຽນ ຫ ຂ ັ້ເທດ ຈງິ ຫ ແນວຄວຳມຄດິ ສ ຳຄນ ໆຈຳກປະສບົ ກຳນໃນກຳນຮຽນກຳນສອນແຕື່ ລະຄ ັ້ງແລວັ້ ສຳມຳດນ ຳ ຄວຳມຮ ໄັ້ປສ ຳພນ ກບ ບດົຮຽນໃໝື່ ຫ ນ ຳໄປໃຊໃັ້ນສະຖຳນະກຳນຕື່ຳງໆ ດ ື່ງນ ນັ້ ກຳນສະຫຸ ບບດົຮຽນຈຶ ື່ ງເປ ນ ກຳນສະຫຸ ບຄວຳມຄິດລວມຍອດ ແລະ ເນ ັ້ອໃນສ ຳຄ ນຂອງບົດຮຽນສອດຄື່ ອງກ ບຜົນກຳນວີໄຈຂອງ ພົງພ ດຊະລິນ ພຸດທະວ ດທະນຳ (2559) ເລ ື່ ອງກຳນບ ລະນະກຳນທ ກສະ ແລະ ເຕັກນິກກຳນສອນ ເພ ື່ ອພດ ທະນຳຜົນສ ຳເລ ດທຳງກຳນຮຽນລຳຍວິຊຳກຳນຈດ ກຳນຊ ນັ້ ຮຽນ ແລະ ສິ ື່ ງແວດລອັ້ ມ ເພ ື່ ອກຳນ ຮຽນຮ ຂັ້ ອງນກ ສຶກສຳຊ ນັ້ ປີທີ3 ຄະນະຄະສຶກສຳສຳດມະຫຳວິທະຍຳໄລລຳດຊະພ ດນົນບຸລີຜົນກຳນ ວໄິຈພບົ ວື່ຳ: ກຳນສະຫຸ ບບດົ ຮຽນເປ ນເຕກັ ນກິ ກຳນສອນທີ ື່ ສຳມຳດປະເມນີຄວຳມຮ ຄັ້ ວຳມເຂົ ັ້ຳໃຈໃນເນ ັ້ອ ໃນສ ຳຄນ ຂອງບດົຮຽນ ແລະ ຄວຳມຄດິລວມຍອດຂອງຜ ຮັ້ ຽນໄດຢັ້ື່ ຳງຊດ ເຈນ ແລະ ມປີະສດິທພິ ຳບ.

143 ຕົວຢ່າງ ການຈັດການຮຽນຮ ູ້ ຂັັ້ນຕອນ 1. ເລືອກຫົວຂ ັ້ຫ ືບັນຫາທ ີ່ຈະສຶກສາ ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮູ້ ຽນ ກດິຈະກຳ ສະໜບັສະໜຸນຂອງຄ ຜ ສູ້ ອນ 1. ສ າຫ ວດຄວາມສົນໃຈຂອງຕົນ ເອງ 1.1. ສັງເກດສຶດສາຂ ັ້ມ ນ 1.2. ຕິດຕາຂ່າວ ເຫດການ 1.3. ເຊ່ືອມໂຍງກັບເລືີ່ອງທ ີ່ຮຽນ 1.4. ເຊືີ່ອມໂຍງໂດຍໃຊູ້ Wed ຫ ືແຜນພາບຄວາມຄິດ 1. ຈດັກດິຈະກຳ ສ ຳຫຼວດຄວຳມສນົໃຈ 1.1. ສ ຳຫຼວດຊຸມຊນົ 1.2. ໃຊຄູ້ ຳຖຳມກະຕຸນູ້ ໃຫສູ້ນົ ໃຈ 1.3. ໃຊຄູ້ ຳຖຳມເຊ ື່ອມໂຍງກບັ ເຫດກຳນ 1.4. ໃຊສູ້ ື່ຕື່ຳງໆ 1.5. ຊື່ວຍເຫຼອ ນກັ ຮຽນເລ ື່ອກເລ ື່ອງ / ບນັຫຳ ເພ ື່ອເຮດັ ເປັນໂຄງກຳນ 1.6. ຮື່ວມກບັນກັ ຮຽນກຳ ນດົ ເລ ື່ອງ / ບນັຫຳ 2. ວາງແຜນ ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮູ້ ຽນ ກດິຈະກຳ ສະໜບັສະໜຸນຂອງຄ ຜ ສູ້ ອນ 2.1. ກຳນດົຈປຸ ະສງົ 1. ຄິດທົບທວນ ໄຕ່ຕອງຫາ ເຫດຜົນມາປະກອບໃນການ ຕັດສິນໃຈ 2. ຂຽນສິງທ ີ່ຕົນເອງຕ້ອງການ 3. ໂອູ້ລົມກັບໝ ່ເພືີ່ອນເພືີ່ອໃຫູ້ ເກ ດຄວາມໝັັ້ນໃຈ 1. ໃຊຄູ້ ຳຖຳມໃຫນູ້ກັ ຮຽນຄເິຖງີຄວຳມຕອູ້ງກຳນຫຼປ ະເດນັທີ ື່ ຕອູ້ງກຳນສກຶ ສຳ 2. ວເິຄຳະຄວຳມເປັນໄປໄດຂູ້ອງຈດຸ ປະສງົ ສະເເດງຄວຳມ ຄດິເຫນັ ຂ ສູ້ ະເໜີເເລະໃຫຄູ້ ດິຢື່ ຳງຮອບຄອບ 3. ໃຫກູ້ ຳ ລງັໃຈ 2.2. ຕັ ູ້ງສມົ ມຸດຖຳນ 1. ເວົັ້າກັບໝ ່ເພືີ່ອນເພືີ່ອກ ານົດ ຄ າຕອບລ່ວງໜ້າ 2. ເລືອກຄ າຕອບທ ີ່ເໝາະສົມ 3. ຂຽນສິີ່ງທ ີ່ຕ້ອງການພິສ ດໄວູ້ ເພືີ່ອຖ້າການພິສ ດ 1. ໃຊຄູ້ ຳຖຳມກະຕຸນູ້ ໃຫນູ້ກັ ຮຽນຄຳດເດຳົຄ ຳຕອບລື່ວງໜຳູ້ ວື່ຳຈະເປັນຢື່ ຳງໃດ ໜຳູ້ຈະມຜີນົ ແນວໃດ 2. ວເິຄຳະຄວຳມເປັນໄປໄດູ້ໃຫຄູ້ ວຳມຄດິເຫນັ 3. ຖຳມຢ ູ້ຳໃກນູ້ກັ ຮຽນຄດິຢື່ ຳງຮອບຄອບໃຫມູ້ ັນູ້ໃຈໃນກຳນ ຕອບທີ ື່ຄຳດຄະເເນ 2.3 ກຳນດົວທິ ກີ ຳນສກຶ ສຳ

144 1. ຮ່ວມກັບນັກຮຽນໂດຍວາງ ແຜນ - ຫາວິທ ສຶກສາເລືີ່ອງນັັ້ນໆ - ເລືອກວິທ ການທ ີ່ເໝາະສົມ - ກ ານົດຂັັ້ນຕອນ ວິທ ການ ໄລຍະ ເວລາ ແຫ າງຮຽນຮ ູ້ ແລະວິທ ການນ າສະເໜ ຜົນງານ 2. ເຮັດຮ່າງຂອງໂຄງການ 1. ກະຕຸນູ້ ສງົເສມີ ໃຫຄູ້ື່ຳປຶກສຳກຽວກບັ - ວທິ ກີ ຳນສກຶ ສຳທີ ື່ຫຼຳກຫຼຳຍ - ເລອ ກກຳນສກຶ ສຳທີ ື່ສຳມຳດເຮດັ ໄດູ້ - ເລອ ກແຫື່ ຼງຂ ມູ້ ນທີ ື່ ເໝຳະສມົ - ເຮດັຮື່ຳງຂອງໂຄງກຳນ - ຊື່ວຍປະສຳນງຳນເພ ື່ອອ ຳນວນຄວຳມສະດວກ 3. ລົງມືປະຕິບັດ ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮູ້ ຽນ ກດິຈະກຳ ສະໜບັສະໜຸນຂອງຄ ຜ ສູ້ ອນ 1. ລົງມືປະຕິບັດຂັັ້ນຕອນຕາມທ ີ່ ກ ານົດ 2. ບັນທືກຂ ັ້ມ ນທຸກຂັນຕອນ 3. ປືກສາກັບໝ ່ເເລະຄ ທ ີ່ປຶກສາ ເພືີ່ອແລະປຽນຄວາມຮ ູ້ 4. ຮ່ວມກັນສະຫຼຸບຜົນການ ປະຕິບັດຕາມໂຄງການ 1. ສງັເກດ ຈດົບນັທກຶ ພດຶຕກິ ຳ ຂອງນກັ ຮຽນ 2. ໃຫຄູ້ວຳມຊື່ວຍເຫຼອ ຊື່ວຍແກໄູ້ຂບນັຫຳຕຳມທີ ື່ ຕອູ້ງກຳນ 3. ແນະນຳ ແຫື່ ຼງຮຽນຮ ເູ້ພີ ື່ມເຕີ ື່ມ 4. ຈດັ ເວທເີພ ື່ອກຳນເເລກປຽນຮຽນຮ ເູ້ປັນໄລຍະ 5. ໃຫແູ້ຮງເສມີ ກຳ ລງັໃຈ 6. ອ ຳນວຍຄວຳມສະດວກຕື່ຳງ ແກື່ຜ ຮູ້ ຽນ 4. ຂຽນລາຍງານ ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮູ້ ຽນ ກດິຈະກຳ ສະໜບັສະໜຸນຂອງຄ ຜ ສູ້ ອນ 1. ໃຊູ້ຮ ບແບບການຂຽນລາຍງານທ ີ່ ຫ າກຫ າຍ 2. ຮ ບແບບ 3. ເລືີ່ອກຮ ບແບບທ ີ່ເໝາະສົມ 4. ຂຽນລາຍງານຕາມຮ ບແບບ 5. ຈັດຫາເອກະສານຮ ບເລັັ້ມ 1. .ໃຫຄູ້ ຳປຶກສຳໃນກຳນເລອ ກຮ ບແບບກຳນຂຽນ ບດົລຳຍງຳນ 2. ເເນະນຳ ແລະວຈິຳນກຳນຂຽນບລົ ຳຍງຳນ

145 5. ນ າສະເໜ ຜົນງານ ໂຄງກຳນວໄິຈວທິ ະຍຳສຳດເປັນງຳນວໄິຈນອູ້ ຍໆ ຂອງນກັ ຮຽນທີ ື່ ສກຶ ສຳເລ ື່ ອງໃດເລ ື່ ອງໜ ື່ ງໂດຍໃຊູ້ ຂະບວນ ກຳນທຳງວທິ ະຍຳສຳດໃນກຳນສກຶ ສຳຄົນູ້ ຄວຳູ້ຫຳຄວຳມຮ ດູ້ ວູ້ ຍຕວົ ເອງອຳດຈະຈດໃນເວລຳຮຽນ ັ ຫຼ ນອກ ເວລຳຮຽນກ ື່ ໄດເູ້ມ ື່ອນກັ ຮຽນມບີນັຫຳຫຼເ ກດິຂ ສູ້ງົໃສຢື່ ຳງມດຢື່ ຳງໜ ື່ ງຂ ູ້ນມຳນກັ ຮຽນລອງບນັຫຳນັນູ້ ໄປ ທດົ ລອງ ສກຶ ສຳແກໄູ້ຂບນັຫຳໂດຍໃຊຂູ້ ະບວນກຳນທຳງວທິ ະຍຳສຳດແລວູ້ ນ ຳຜນົ ງຳນມຳສະເໜວີ ເິຄຳະ ເຊັ ື່ນ: ນກັ ຮຽນສງົໃສ ວື່ຳກຳນກດີຢຳງເວລຳໃດ ເພ ື່ອໃຫໄູ້ດນູ້ ຳູ້້ຢຳງເວລຳໃດ ເພ ື່ ອໃຫໄູ້ດປູ້ ະລມິ ຳນນ ູ້ຳຢຳງທີ ື່ຫຼຳຍທີ ື່ ສຸດນກັ ຮຽນໄດໃູ້ຊຂູ້ ະ ບວນກຳນທຳງວທິ ະຍຳສຳດຈນົໄດຄູ້ ຳຕອບ ກຳສກຶ ສຳດັ ື່ງກື່ຳວຄ ໂຄງກຳນວທິ ະຍຳສຳດ. ປະເພດຂອງໂຄງການວິທະຍາສາດ 1. ໂຄງກຳນປະເພດສຳຫຼວດລວບລວມຂ ມູ້ ນ 2. ປະເພດທດົລອງ 3. ປະເພດສິ ື່ ງປະດດິ 4. ປະເພດທດິສະດີ 1. ໂຄງການປະເພດສ າຫ ວດລວບລວມຂ ັ້ມ ນ ກດິຈະກຳ ຂອງຜ ຮູ້ ຽນ ກດິຈະກຳ ສະໜບັສະໜຸນຂອງຄ ຜ ສູ້ ອນ 1. ສຶກສາການນ າສະເໜ ທ ຫ າກ ຫ າຍ 2. ເລືອກວິທ ການທ ີ່ເໝາະສົມ 3. ກຽມການນ າສະເໜ ຜົນງານທ ີ່ໄດ ຈາກການເຮັດໂຄງການ ຄື: - ຂະບວນສຶກສາ - ຜົນທ ີ່ໄດູ້ຮັບການການສຶກ ສາ 1. ໃຫຄູ້ ຳປຶກສຳໃນກຳນເລອ ກວທິ ກີ ຳນນຳ ສະເໜີ 2. ຈດັບນັຍຳຍ/ວທິ ກີ ຳນນຳ ສະເໜີ 3. ປະເມນີຜນົກຳນເຮດັ ໂຄງກຳນ 4. ສງົຜນົ ງຳນຂອງຜ ຮູ້ ຽນເຂົ ູ້ຳຮື່ວມສະແດງ/ປະ ກວດ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊູ້ໂຄງການວິທະຍາສາດ

146 ກຳນລວບລວມຂ ມູ້ ນບຳງຢື່ ຳງ ຫຼ ຈຳ ເເນກເປັນໝວດໝໂ ຄງກຳນປະເພດນີ ູ້ບ ື່ກ ຳນຕົວົປື່ ຽນໃນກຳນ ເກບັ ຂ ມູ້ ນອຳດຈະເປັນກຳນສ ຳຫຼວດພຳກສະໜຳມຫຼ ໃນທ ຳມະຊຳດ ຫຼ ນ ຳມຳສກຶ ສຳໃຫອູ້ງປະຕບິດັກຳນ ນອກນັນູ້ ກຳນສ ຳຫຼວດລວບລວມຂ ມູ້ ນອຳດຈະບົ ື່ງຊີ ື່ ທີ ື່ ມຳຈອງບນັ ຫຳເພ ື່ ອນ ຳໄໃຊສູ້ ກຶ ສຳທດົ ລອງຕ ື່ ຕວົ ຢື່ ຳງໂຄງກຳນ ປະເພດນີ ູ້ ເຊັ ື່ນ: - ກຳນສກຶ ສຳພນັ ໄມໃູ້ນໂຮງຮຽນ ໃນທອູ້ງຖີ ື່ ນ - ສ ຳຫຼລວດພດຶຕກິ ຳ ດຳູ້ນຕື່ຳງໆຂອງສດັ - ສ ຳຫຼວດບນັຫຳສິ ື່ ງແວດລອູ້ມໃນຊຸມຊນົ - ສກຶ ສຳລກັ ຊະນະຂອງອຳກຳດໃນທອູ້ງຖີ ື່ ນ 2. ໂຄງການປະເພດທົດລອງ ໂຄງກຳນນີມູ້ ລີກັ ຊະນະກຳນອອກແບບທດົລອງ ເພ ື່ອສກຶ ສຳຜນົຂອງຕວົປຽນຕວົໜ ື່ ງ ໂດຍຄວບຄຸມ ຕວົ ປື່ ຽນອ ື່ນໆໂຄງກຳນປະເພດນີ ູ້ນກັ ຮຽນໄດເູ້ເກໄູ້ຂບນັຫຳປະຕບິດັຈງິກບັບນັຫຳ ຫຼ ຂ ສູ້ງົໃສຂອງນກັ ຮຽນດ ຳເນນີ ກຳນອົບຮົມ ທົດລອງສະຫຸຼບຜົນ ວິເຄຳະຜົນທີ ື່ ໄດອູ້ ອກມຳເຊີ ື່ ງເປັນກຳນໃຊທູ້ ັກສະຂະບວນກຳນທຳງ ວທິ ະຍຳສຳດ ຢື່ ຳງສມົ ບ ນເຊັ ື່ນ: - ກຳນເຮດັຢຳກນັຍຸງຈກພດຶໃນທອູ້ງຖີ ື່ ນ - ກຳນປອູ້ ງກນັກຳນເປັນໜອນຂອງປຳເຄມັ ໂດຍໃຊສູ້ຳນສະກດັຈຳກພດຶທີ ື່ມລີດົຂມົ - ກຳນໃຊມູ້ ນງວົປອູ້ ງກນັ ງກົນິໃບພດ - ກຳນບກັ ຄບັມຳກໂມໃຫເູ້ປັນຮ ບສີ ື່ຫຼຽມ - ສກຶ ສຳກຳນຕດັ ໃບເຂົ ູ້ຳໂພດທີ ື່ມຜີນົກະທບົຕ ື່ກຳນຈະເລນີເຕບີໂຕ ແລະ ຜະລດິຜນົ 3. ໂຄງການປະເພດສິີ່ງປະດິດ ໂຄງກຳນປະເພດນີ ູ້ ເປັນກຳນປະດດິສງິໃດສີ ື່ ງໜ ື່ ງເຄ ື່ອງມເ ຄ ື່ ງໃຊູ້ຫຼ ອຸປະກອນທີ ື່ ໃຊທູ້ ດົສອບສິ ື່ ງປະ ດດິ ອຳດຄດິຂ ູ້ນມຳໃໝື່ ປັບປຸງ ຫຼ ສຳູ້ງແບບຈຳ ລອງປະຍຸກຫຼກັ ກຳນທຳງວທິ ະຍຳສຳດໃຊຂູ້ ະບວນກຳນທຳງ ວທິ ະ ຍຳສຳດ ມກີ ຳນກ ຳນດົຕວົແປທີ ື່ ສກຶ ສຳ ແລະ ທດົສອບປະສດິຕພິ ຳບຂອງຊິ ູ້ນງຳນອກີ ດວູ້ ຍ ຫຳກນກັ ຮຽນປະດດິ ຊີ ູ້ນ ງຳນຂຶ ູ້ນມຳໂດຍບ ື່ ໄດໃູ້ຊຂູ້ ະບວນກຳນທຳງວທິ ະຍຳສຳດ ຖວ ື່ຳເປັນສິ ື່ ງປະດດິ ບ ື່ ເເມນໂຄງກຳນວທິ ະຍຳສຳດ ໂດຍຕວົ ຢື່ ຳງໂຄງກຳນປະເພດສິ ື່ ງປະດດີ ເຊັ ື່ນ: - ກງົດກັ ແມງວນັ ແລະ ແມງສຳບ - ເຄ ື່ອງຕໄີຂື່ສ ຳລບັ ເດກັ - ເຄ ື່ອງໂຮຍປຸຍຢຳງພຳລຳ - ເຄ ື່ອງເເກະເມດັ ເຂົ ູ້ຳໂພດແບບໝຸນ