Tuisyen Bitara Perdana RBT

Jadual analisis elemen elektrik dalam gajet litar.

Bil. Elemen Elektrik Kuantiti Nilai Parameter Contoh Komponen Sambungan
Elektrik

1. Sumber – bateri 2 3V Positif bekalan ke
bersaiz AA mentol 1

2. Beban- Mentol 4 36Ω Mentol 1 ke Mentol
2 ke Mentol 3 dan
ke Mentol 4.

3. Medium- wayar Mengikut saiz Sambungan daripada
lembar tunggal ketinggian dan bateri ke mentol 1, 2,
3 dan 4 ke terminal
4. Kawalan - Suis kelebaran suis pisau.
almari.
Mentol 4 ke terminal
1 negatif dan terminal
positif bekalan
elektrik.

101

2.3.6 Membina Gajet Elektrik Berfungsi

Proses melakar reka Proses seterusnya adalah
bentuk litar elektrik dan membina gajet elektrik
berfungsi dan membuat
analisis elemen yang pengujian dan penilaian
digunakan telah dibuat.
kefungsian gajet.

102

Litar Bergambar Gajet Elektrik

Mentol 2 Mentol 3

Mentol 1 Bateri & Suis Pisau Mentol 4
Pemegang

Bateri

2.3 REKA BENTUK 103
ELEKTRIK

Langkah – langkah
Pembinaan Litar Gajet Elektrik

Sediakan bahan- Sediakan empat Tentukan Lakukan Pasang
bahan yang mentol berkuasa susunan dan penyambungan penyambungan
diperlukan kedudukan gajet litar gajet itu di
3V, dua bateri pada almari litar gajet. dalam almari
dengan merujuk bersaiz AA
lakaran atau litar bersama pakaian. pakaian.

bergambar. pemegang bateri,
suis pisau dan
wayar lembar
mengikut saiz.

2.3 REKA BENTUK 104
ELEKTRIK

2.3.7 Membuat Pengujian Dan Penilaian
Kefungsian Gajet

PENILAIAN HASIL PENILAIAN

Dilakukan selepas pengujian. Penilaian dilakukan ke Hasil daripada pengujian dan penilaian
atas semua komponen pada gajet litar elektrik. keseluruhan litar gajet elektrik yang
dibina.
PENGUJIAN

Dilakukan pada gajet adalah untuk
memastikan gajet pada litar dapat berfungsi

seperti yang dikehendaki.

1. Mengapakah pengujian perlu dilakukan 2.3 REKA BENTUK 105
terhadap kefungsian gajet? ELEKTRIK

2. Nyatakan sebab – sebab mentol menyala
tetapi kecerahannya tidak mencukupi untuk
menerangi keseluruhan ruang di dalam
almari.

2.3.5 Mencadang Penambahbaikkan Ke Atas
Reka Bentuk Gajet Yang Telah Dibina.

2.3 REKA BENTUK 106
ELEKTRIK

Litar Selari Pengiraan Litar Selari
Jumlah Rintangan :
M1 R=V/I
M2 R = 3V / 0.5A
M3 R=6Ω
M4
** Mentol lebih terang kerana jumlah
rintangan rendah

I = 0.5A A

Suis + -

2.3 REKA BENTUK 107
ELEKTRIK
Bateri 3V

Litar Siri Pengiraan Litar Selari
Jumlah Rintangan :
I= M1 R=V/I
83.33mA M2 R = 3V / 83.33mA
A M3 R = 36 Ω

+ 3V ** Mentol malap kerana jumlah rintangan
sangat tinggi
Bateri

-

M4
Suis

2.3 REKA BENTUK 108
ELEKTRIK

109

Standart kandungan

Menyatakan maksud mikropengawal ( microcontroller )
dan mikropemproses (microprocessor)

Menjelaskan bahagian-bahagian yang terdapat
dalam mikropengawal.

Menghasilkan lakaran reka bentuk litar elektronik

Membina litar simulasi yang berfungsi dengan perisian
khas

110

Membuat penyambungan litar input dan litar
output kepada mikropengawal

Menulis pengaturcaraan mudah berdasarkan
penyambungan litar input dan litar output

Membuat pengujian dan penilaian kefungsian
litar elektronik

Mencadangkan penambahbaikan keatas reka
bentuk litar elektronik

111

Menyatakan Maksud
Mikropengawal

( Mikrocontroller )
&

Mikropemproses
(Microprocessor)

112

Maksud Mikropengawal

(Microcontroller)

Microcontroller ialah peranti
kawalan dalam satu cip.

Peranti kawalan ini terdiri daripada
unit pemprosesan pusat (CPU),
RAM (Random Access Memory),
ROM (Read Only Memory) dan
port input/output

113

CPU RAM

ROM Port I/O

114

Maksud Mikropemproses

( Microprocessor )

Microprocessor ialah peranti
pemprosesan mikro dalam satu cip.

Peranti ini digunakan dengan peranti
sokongan yang lain seperti input,
ouput, RAM, dan ROM.

Semua cip sokongan ini berada di luar
mikropemproses dan dihubungkan
dengan melalui system bus.

115

M
I
C
R
O
P
R
O
C
E
S
C
E
R

116

Menjelaskan Bahagian-
bahagian Yang Terdapat

Dalam Mikropengawal

CPU RAM

ROM Port I/O

117

RAM

Ruang memori untuk menyimpan
maklumat dan arahan (program)

yang sementara.

ROM

Ruang memori untuk menyimpan
maklumat dan arahan (program) yang

kekal.

118

CPU

• Menerima maklumat dan arahan
(program) untuk memproses
input dan output

Port Input / • Menyambung kepada peranti input dan
Output output seperti LED, motor & penderia
Selari (sensor).

• Terdapat 2 jenis isyarat input dan output
iaitu isyarat analog dan isyarat digital

119

Input Bahagian input ialah
bahagian salah satu

bahagian yang
terdapat dalam
mikropengawal.

Ia berfungsi untuk
menerima isyarat dan

menghantarnya
kepada Unit

Pemprosesan Pusat
( CPU) .

Peranti Input ini
terbahagi kepada
dua iaitu, analog

dan digital

120

Input
Analog Digital

121

Peranti input digital akan memberikan
isyarat dalam bentuk digital, iaitu 0 atau 1.
Isyarat 0 memberikan nilai isyarat 0 v dan

isyarat 1 memberikan nilai 5 v untuk
dihantar kepada mikropengawal

122

Signal Input mikropengawal dalam bentuk Analog adalah suatu
masukan informasi yang memiliki beberapa keadaan (Signal yang
berterusan) yang diterima oleh mikropengawal dari suatu input

Analog.

123

INPUT

NAMA KOMPONEN GAMBAR SIMBOL FUNGSI
/ PERANTI
•Menghasilkan isyarat kepada
Suis tekan tutup mikropengawal dalam bentuk
(push button) digital.
•Apabila punat suis ditekan, litar
LDR akan tertutup dan arus
(Light Depender mengalir.
Resistor) •Apabila punat ini ditekan, litar
akan terbuka dan arus terputus.

•Mengalirkan arus elektrik jika
ia menerima sejumlah
keamatan cahaya (Keadaan
Cahaya) dan menghalang arus
elektrik dalam keadaan gelap

124

NAMA KOMPONEN GAMBAR SIMBOL FUNGSI
/ PERANTI
•Mengukur suhu dengan
LM35 Transistor keluaran (output) elektrik
berkadaran dengan suhu (dalam
Pengesan air ° C).
(Water Detector) •Ia boleh mengukur suhu lebih
tepat daripada menggunakan
termistor.

•Berfungsi untuk mengesan
kehadiran air pada sesuatu
tempat.

125

CPU

MICROCONTROLLER UNIT- MCU
•peranti kawalan dalam satu cip

126

OUTPUT

NAMA GAMBAR SIMBOL FUNGSI
KOMPONEN /
•Digunakan dalam alatan elektrik kuasa
PERANTI
rendah.
Motor DC
Arus terus bergerak dalam satu arah sahaja.
•Sumber tenaga Motor DC ialah bateri.

Buzzer •Komponen yang menukar tenaga elektrik
kepada tenaga bunyi yang bergetaran.

Diod Pemancar •Menukarkan arus elektirk kepada cahaya.
(LED-Light •Digunakan dalam kemera, radio dan TV
Emitting Diode) •Memberikan isyarat sama ada litar tertutup

atau terbuka.

127

Menghasilkan Lakaran Reka Bentuk
Litar Elektronik

Idea awal dari pereka

Lakaran Lakaran reka
Skematik bentuk

bergambar

Kaki Port

128

Power Supply Digital
Ground
129
Analog

Reset

• Pin disambungkan pada 5 Voltan apabila mikropengawal beroperasi.
• Apabila pin ini disambungkan ke bumi 0 voltan mikropengawal akan diset semula.

Power Supply

• sebagai pin bekalan kuasa pada mikropengawal.
• Sambungkan pin ini dengan sumber kuasa arus terus 5V

Ground

• Berfungsi sebagai pin sambungan bumi mikropengawal.
• Sambungan pin ini dengan terminal negatif (-) ke bekalan kuasa.

130

Analog

• Sambungkanya dengan mana-mana penderia analog dengan voltan daripada 0 V hingga 5v.
• Nilai voltan analog akan ditukarkan kepada nilai digital menerusi penukar analog dan digital

dalam mikropengawal.

Digital

• Pin ini perlu disambungkan kepada perintang tetap 10 kΩ
• Apabila pin digital dihidupkan (ON) akan menghasilkan output 5 VDC dengan kuasa maksimum 20

mA pada peranti yang disambung.
• Apabila pin dimatikan (OFF) akan menghasilkan output bernilai 0 VDC dengan kuasa 0 mA pada

peranti yang disambung

131

Menghasilkan Lakaran Reka
Bentuk Litar Elektronik

Lakaran reka Lakaran reka
bentuk litar bentuk litar
skematik bergambar

Lakaran gambar
rajah blok

132

Lakaran gambar blok

• Lakaran ini mewakili suatu sistem yang dibina dan
menerangkan secara ringkas tentang cara sistem
beroperasi.

Input proses Output

Bekalan kuasa

133

1 Suis, 1 LED

1 SUIS, 1 LED

134

GAMBAR RAJAH BLOK

PUSH ARDUINO LED
BUTTON

135

Lakaran reka bentuk litar
skematik (1suis 1 led)

136

Lakaran bergambar (1suis 1
led)

Lakaran Skematik Dan Bergambar 137

Bahan

NAMA GAMBAR SIMBOL FUNGSI
KOMPONEN /
•Menukarkan arus elektirk kepada
PERANTI cahaya.
•Digunakan dalam kemera, radio dan
DIOD TV
PEMANCAR •Memberikan isyarat sama ada litar
CAHAYA( LED) tertutup atau terbuka.

SUIS TEKAN •Menghasilkan isyarat kepada
TUTUP mikropengawal dalam bentuk digital.
•Apabila punat suis ditekan, litar
(Push Button) akan tertutup dan arus mengalir.
•Apabila punat ini ditekan, litar akan
terbuka dan arus terputus

138

Menulis Pengatucaraan
Mudah Berdasarkan
Penyambungan Litar
Input Dan Litar
Output

139

Bahagian Utama Menulis
Pengatucaraan

Basic

Control Variables And
Structure Constants

Functions

140

BASIC

141

SYNTAX

// Single line comment
/* */ Multi line comment

{ } Curly bracket
; Semicolon

142

Math Operators

= Makes Something Equal To Something Else
% Gives The Remainder When One Number Is Devided By Another
+ Addition
- Subtraction
* Multiplication

/ Division

143

Comparison Operator

= = Equal To
!= Not Equal
< Less Than
> Greather Than

144

Variables And Constants 145

Interger (int)

• Menyimpan nombor dalam 2 byte (16bit). Ia dapat menyimpan no. -32,768
sehingga 32,768.

Long (long)

• Menyimpan nombor lebih besar dari interger iaitu 4byte (32bit). Ia menyimpan
no. dari -2,147,483,648 sehingga 2,147,438,648.

Boolean

• Digunakan apabila terdapat dua pemboleh ubah iaitu betul atau salah. Ia
menggunakan RAM yang sedikit.

Float (float)

• Digunakan apabila terdapat nombor perpuluhan. Ia dapat menyimpan no di
antara -3.4028235E+38 sehingga 3.4028235E+38

Character (char)

• Menyimpan huruf menggunakan code ASCII (ie ‘A’ = 65). Ia menggunakan 1byte
(8bit).

Functions: Digital

pinMode Ditulis pada void setup ()
(pin, mode); Contoh: pinMode (ledPin, OUTPUT)

Int Ditulis pada void loop () . Ia
digitalRead berfungsi sebagai digital output
Contoh: digitalRead (ledPin)
(pin);

digitalWrite Ditulis pada void loop () . Ia
(pin, value); berfungsi sebagai digital input
Contoh: digitalWrite (ledPin, HIGH)

146

Functions: Analog Input & PWM (a.k.a Analog
Output)

Ditulis pada void loop () . Ia berfungsi
sebagai PWM
Contoh: int analogWrite (6,700)

Int analogRead Ditulis pada void loop () . Ia berfungsi
(pin) sebagai analog Input
Contoh: int analogRead (13)

147

Control Structure

if if…else Switch case

for while do…while

148

Contoh Pengatucaraan: push button & LED

Variable & Pin
function INPUT & OUTPUT
Control Structure

149

2.4.3Langkah untuk
memaparkan simulasi 1suis

tekan tutup dan 1 diod
pemancar cahaya(led)

150