เฉลย มมฐ. วิทยาการคำนวณ ป.5

ส่ือการเรียนรู รายวชิ าพื้นฐาน Aชcุด�แiม�่บ�ทมLาeตaรrฐnานing

เ(ทวคทิ โยนโาลกยี ารคํานวณ)ตามมาตรฐานการเรียนรูแ ละตวั ช้วี ัด

ป.5กลุม สาระการเรยี นรูวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)
ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551 ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 5

KYE

ผเู้ รยี บเรียง

นางสาวณฐั ริกา ทองสมนึก
นางสาวจริ าณี เมืองจนั ทร

คณะบรรณาธกิ ารและผู้ตรวจ

นางสาวกลุ กันยา เมฆอรณุ
นางสาวศศธิ ร คงอยู
นายเอกพิศษิ ฏ อุตรา

พสรพสรหหงงมิิมววสัสั พพนนสสคคลลินินรริขิขคคั้ง้งั สสาาททิิทที่ี่11ธธ2255ิิ์์ตต43าา88มม00พพ14รร44ะะรราาชชบบัญญั ญญตัตั ิิ

ชอ่ื ช้ัน เลขที่…………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………..
…………………………………..





















































































1 ¡ÒÃÍ͡Ẻâ»Ãá¡ÃÁ

การเขยี นโปรแกรมจะตอ งทาํ การวเิ คราะหอ ลั กอรทิ มึ กอ น โดยอลั กอรทิ มึ หมายถงึ
การทํางานอยางเปน ลําดบั ขน้ั ตอน ซงึ่ จะชว ยอธบิ ายลําดับขน้ั ตอนการแกป ญหาเพ่ือให
ไดผ ลลัพธต ามทตี่ อ งการ

การวเิ คราะหอลั กอริทึม ทําไดโดยพจิ ารณาจากโจทยป ญหาท่ีกาํ หนด ดังนี้

ขอมลู เขา ประมวลผล แสดงผล
(Input) (Process) (Output)

ยกตวั อยา งเชน การเขยี นโปรแกรมตรวจสอบตวั เลขที่ปอนเขามาวามีคา > 10
หรือไม จะตอ งมีการวิเคราะหอัลกอริทมึ ดงั นี้

KYE ขอมลู เขา ประมวลผล แสดงผล
คือ ตัวเลข คือ ตรวจสอบวา คือ ผลลัพธ ถา ใช
1 จาํ นวน มคี า > 10 หรอื ไม จะแสดงขอความวา
“Yes” ถา ไมใ ช จะแสดง
ขอ ความวา “No”

1.1 การออกแบบโปรแกรมดว ยการเขียนขอ ความ

เปน การแสดงลาํ ดบั ขน้ั ตอนการแกป ญ หาดว ยการเขยี นขอ ความอธบิ ายลาํ ดบั ขน้ั
ตอนการทํางานของโปรแกรม

ตัวอยา งเชน กา นตองการเขยี นโปรแกรมตรวจสอบตวั เลข โดยมเี งอื่ นไข คือ ถา
ผใู ชป อ นตวั เลขเขา สโู ปรแกรม แลว ตวั เลขมคี า นอ ยกวา 10 จะแสดงผลวา “นอ ยกวา 10”
แตถ าตัวเลขมคี ามากกวา 10 จะแสดงผลวา “มากกวา 10” สามารถออกแบบโปรแกรม
ดว ยการเขยี นขอความได ดังนี้

1) รบั คา ตัวเลข 1 จาํ นวน จากผใู ช
2) นําตัวเลขมาตรวจสอบกับคา 10
3) แสดงผลลพั ธออกทางจอภาพ ถาตัวเลขมีคานอ ยกวา 10 ใหแสดงผลวา
40 “นอยกวา 10” ถามคี า มากกวา 10 ใหแสดงผลวา “มากกวา 10”

คิดเปน

1.2 การออกแบบโปรแกรมดว ยการเขียนผงั งาน

เปนการแสดงลําดับขั้นตอนการแกปญหาโดยใชสัญลักษณที่กําหนดความหมาย
อยางเปนมาตรฐานท่ีเรียกวา โฟลวชารต ซึ่งเชื่อมโยงการทํางานแตละขั้นตอนดวย
ลกู ศรบอกทศิ ทาง โดยสญั ลักษณท ี่ใชใ นการเขียนผังงาน มดี งั นี้

ลาํ ดบั สัญลกั ษณ ชือ่ เรยี ก ความหมาย

1. จดุ เรมิ่ ตนและจดุ สิ้นสุด จุดเริ่มตน และจดุ ส้ินสดุ ของ
(Begin หรอื End) การทํางาน

2. กระบวนการ การประมวลผล เชน
(Processing) การคาํ นวณ การกําหนดคา

3. การตดั สินใจ การตัดสนิ ใจตามเง่ือนไข KYE
(Decision) ที่กาํ หนดไว

4. รับขอมลู การนาํ เขา ขอ มลู ดวยการ
(Manual Input) ปอ นคาทางแปนพิมพ

5. การแสดงผล การแสดงผลลัพธ
(Display) ทางจอภาพ

6. ทิศทาง ทศิ ทางการดาํ เนินงาน
(Flow Line)

7. จดุ เชอื่ มตอ จดุ เช่ือมตอของผงั งาน
(Connect)

การพัฒนาโปรแกรมดวยเหตผุ ลเชิงตรรกะ 41

การเขียนผังงานแสดงลําดับขั้นตอนการทํางานของโปรแกรม สามารถเขียน
ไดห ลายรูปแบบ ขึ้นอยูกบั วตั ถุประสงคและความตองการของผเู ขียนโปรแกรม ดังนี้

1. การเขยี นผงั งานแบบเรยี งลาํ ดบั 2. การเขียนผังงานแบบทําซ้ํา
เปนการเขียนผังงานแสดงลําดับข้ันตอน เปนการเขียนผังงานอธิบายขั้นตอนการ
การทํางานจากบนลงลาง ตั้งแตเร่ิมตน ทาํ งานทมี่ กี ระบวนการวนซาํ้ กนั หลายรอบ
จนส้ินสุดการทาํ งานของโปรแกรม

เริม่ ตน เริ่มตน

รบั ขอมูล กระบวนการ
KYE กระบวนการ
เงอื่ นไข ไมใช
แสดงผล ใช
สิ้นสดุ
ส้นิ สดุ

¼Ñ§§Ò¹áººàÃÕ§ÅíҴѺ
¨ÐÁÕÅÙ¡ÈÃÍÍ¡¨Ò¡áµ‹ÅÐÊÑÞÅѡɳ

à¾Õ§ÅÙ¡ÈÃà´ÕÂÇà·‹Ò¹Ñé¹

Ducky ykcuD ¼Ñ§§Ò¹áºº·íÒ«éíÒ ÁÕÅÙ¡Èà Ducky
ãËŒ·íÒ§Ò¹´ŒÒ¹º¹«éíÒÍÕ¡¤Ãéѧ

42

คิดเปน

3. การเขียนผังงานแบบมีทางเลือก เปนการเขียนผังงานแสดงลําดับข้ันตอน
การทาํ งานทมี่ กี ารกาํ หนดแนวทางในการตดั สนิ ใจเปน เงอื่ นไขทางตรรกะวา จรงิ หรอื เทจ็
เพ่ือเลือกทศิ ทางการทาํ งาน จงึ เปน ผังงานทม่ี กี ารเปรียบเทยี บ เชน มากกวา นอ ยกวา
มากกวา หรือเทากบั นอยกวาหรือเทา กับ ไมเทา กับ ขึ้นอยูกับการออกแบบการทํางาน
ของผูเขียนโปรแกรม

เริม่ ตน

จริง รบั ขอ มูล เทจ็ KYE
แสดงผล การตดั สนิ ใจ แสดงผล

Êѧࡵ´Õ æ ¨Ð¾ºÇ‹Ò ÅíҴѺ ¼Ñ§§Ò¹áººÁÕ·Ò§àÅ×Í¡
¢éѹµÍ¹¡Ò÷Òí §Ò¹¢Í§â»Ãá¡ÃÁ สิน้ สุด ¨ÐÁÕ¡ÒõѴÊÔ¹ã¨à¾è×ÍàÅ×Í¡
¶Ù¡áº‹§Í͡໚¹ 2 ·Ò§ àÊŒ¹·Ò§¡Ò÷íÒ§Ò¹

ky Ducky Ducky

การพัฒนาโปรแกรมดวยเหตุผลเชงิ ตรรกะ 43

ตวั อยา งเชน กา นตอ งการเขยี นโปรแกรมตรวจสอบตวั เลข โดยมเี งอ่ื นไขวา ถา ผใู ช
ปอ นตัวเลขเขา สโู ปรแกรม แลวตัวเลขมีคานอยกวา 10 จะแสดงผลวา “นอยกวา 10”
แตถ าตัวเลขมีคามากกวา 10 จะแสดงผลวา “มากกวา 10” สามารถออกแบบโปรแกรม
ดวยการเขียนผงั งานได ดังนี้

เรม่ิ ตน

รับคา ตวั เลข 1 จาํ นวน

จริง เลขทป่ี อน < 10 เทจ็

KYE นอ ยกวา 10 มากกวา 10

Voc����ar� ส้ินสุด

Symbol สญั ลักษณ ส่งิ ทีก่ ําหนดขึน้ ใชเ พ่ือใหห มายความ
('ซมิ บึล) แทนอีกส่งิ หนึง่
การนาํ ขอ มูลหรอื ผลลพั ธออกมาใหผ ูใช
Display รับทราบในขณะนัน้

(ดิส'เปล)

44

คิดเปน

Ac�i��t� 2.1

Unplugged พจิ ารณาสถานการณตอ ไปน้ี แลวทําการวิเคราะหอ ลั กอรทิ มึ

1. กานตองการเขยี นโปรแกรมเพือ่ หาผลลพั ธของการคณู ตัวเลข โดยใหผใู ช
ปอ นตัวเลข 2 จํานวน แลว ใหโ ปรแกรมคาํ นวณหาผลลพั ธ และแสดงผล
ออกทางจอภาพ

ÇÔà¤ÃÒÐË͏ ÑÅ¡ÍÃÔ·ÖÁä´Œ ´§Ñ ¹éÕ

¢ÍŒ ÁÅÙ à¢ÒŒ ¤×Í ................ »ÃÐÁÇżŠ¤Í× .................................... ¢ŒÍÁÙÅÍÍ¡ ¤Í× .............

ตัวเลข 2 จํานวน..................................................... คณู ตวั เลข 2 จาํ นวน................................................................................ ผลคูณของตัวเลข.....................................................
2 จาํ นวน.....................................................
..................................................... ................................................................................

..................................................... ................................................................................ ..................................................... KYE

..................................................... ................................................................................ .....................................................

2. กงิ่ ตอ งการเขียนโปรแกรมเพอื่ คํานวณจํานวนเงนิ ในการขายโดนัท โดยให
ผใู ชปอนจาํ นวนโดนัทที่ตอ งการซ้ือ ถาซ้ือโดนัทมากกวา 10 ชิน้ จะขาย
ในราคาชิน้ ละ 9 บาท แตถาซื้อโดนทั ไมเ กิน 10 ช้ิน จะขายในราคาชิน้ ละ
10 บาท แลวใหโปรแกรมคํานวณหาจํานวนเงินที่ตองจายและแสดงผล
ออกทางจอภาพ

ÇÔà¤ÃÒÐˏÍÑÅ¡ÍÃÔ·ÁÖ ä´Œ ´§Ñ ¹Õé

¢ÍŒ ÁÙÅà¢ÒŒ ¤Í× ................ »ÃÐÁÇżŠ¤×Í.................................... ¢ŒÍÁÅÙ ÍÍ¡ ¤Í× .............

ตวั เลข 1 จํานวน..................................................... ตรวจสอบวา จาํ นวนทรี่ บั มา................................................................................ ผลคูณของตัวเลข.....................................................

..................................................... >10 หรอื ไม ถา ใช นาํ จาํ นวน................................................................................ ตามเงอ่ื นไข.....................................................

..................................................... ที่รับมาคณู 9 ถา ไมใ ช................................................................................ .....................................................

..................................................... นาํ จํานวนท่ีรบั มาคณู 10................................................................................ .....................................................

การพัฒนาโปรแกรมดว ยเหตผุ ลเชิงตรรกะ 45