รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง "แนวทางการขับเคลื่อนศูนย์ส่งเสริมพัฒนาประชาธิปไตย (ศส.ปชต.)"

78 ต ำบลท่ำพระ ปลัดองค์กำรบริหำรส่วนต ำบลท่ำพระ ก ำนันต ำบลท่ำพระ แต่อย่ำงไรก็ตำม ในกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ยังพบว่ำกำรด ำเนินกิจกรรมไม่ต่อเนื่องเท่ำที่ควรเนื่องจำก ขำดงบประมำณสนับสนุนอย่ำงต่อเนื่อง ๔.๒.๒ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดชลบุรี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคี เครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๒ มีนำคม ๒๕๖๕ ณ ส ำนักงำน กกต.จว.ชลบุรี จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดชลบุรีมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๙๒ แห่ง จำก ๑๑ อ ำเภอ ประชำชนให้ควำมร่วมมือและมีส่วนร่วมกิจกรรมของ ศส.ปชต. โดยมีส ำนักงำน กกต. เป็นหน่วยงำนสนับสนุนสื่อ องค์ควำมรู้ งบประมำณ และหน่วยงำนภำคีเครือข่ำย เช่น ส ำนักงำน กศน. ก ำหนดให้มีนโยบำยส่งเสริม สนับสนุนกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ที่ชัดเจน รวมทั้งกรมกำรพัฒนำชุมชน มีนโยบำยที่ชัดเจนในกำรส่งเสริมวิถีประชำธิปไตย และสนับสนุนงบประมำณผ่ำนกองทุนพัฒนำ บทบำทสตรี กำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ในจังหวัดชลบุรี ยังพบว่ำมีปัญหำ อุปสรรค คือ - วัสดุอุปกรณ์ในกำรจัดกิจกรรมไม่เพียงพอ - ไม่มีเครื่องแบบคณะกรรมกำร ศส.ปชต. - ขำดกำรสนับสนุนสื่อประชำสัมพันธ์ พร้อมทั้งมีข้อเสนอแนะจำก ศส.ปชต. หน้ำประดู่ อ ำเภอพำนทอง จังหวัดชลบุรีดังนี้ - ส ำนักงำน กกต. ควรสนับสนุนเสื้อกั๊กที่มีเครื่องหมำยของส ำนักงำน กกต. ให้กรรมกำร ศส.ปชต. ทุกคนเพื่อเป็นสัญลักษณ์และสร้ำงขวัญก ำลังใจให้กรรมกำร ศส.ปชต. - จัดอบรมให้ควำมรู้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. อย่ำงต่อเนื่อง - จัดสรรงบประมำณสนับสนุนกำรด ำเนินกิจกรรมของ ศส.ปชต. อย่ำงเพียงพอ - ส ำนักงำน กศน. ควรมีนโยบำยที่ชัดเจนในกำรส่งเสริมและสนับสนุนให้ครู กศน.ต ำบล ร่วมขับเคลื่อนภำรกิจกับ ศส.ปชต. - กรมกำรพัฒนำชุมชนควรมีนโยบำยที่ชัดเจนในกำรสนับสนุนกำรท ำงำน ของ ศส.ปชต. รวมทั้งอำจส่งเสริมให้กองทุนพัฒนำบทบำทสตรีจัดสรรงบประมำณร่วมด ำเนินกิจกรรมกับ ศส.ปชต. ๔.๒.๓ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดระยอง คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทน หน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๓ มีนำคม ๒๕๖๕ ณ ส ำนักงำน กกต.จว.ระยอง จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดระยองมีจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๕๘ แห่ง จำก ๘ อ ำเภอ มีกรรมกำร ศส.ปชต. จ ำนวน ๗๒๖ คน โดยมีกำรขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. ดังนี้ ๔.๒.๓.๑ จัดกิจกรรมเสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของ ศส.ปชต.พัฒนำ ศส.ปชต. ต้นแบบ โดยคัดเลือกจังหวัดละหนึ่งแห่ง และปรับปรุงพัฒนำให้มีข้อมูลพื้นฐำนจัดมุมประชำธิปไตยของ ศส.ปชต. ระดับต ำบล ทั้ง ๕๘ ต ำบล

79 ๔.๒.๓.๒ จัดกิจกรรมกำรขับเคลื่อนหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง จ ำนวน ๓ กิจกรรม ได้แก่ - จัดประชุมกรรมกำร ศส.ปชต. เพื่อมอบหมำยภำรกิจพั ฒ น ำ ศ ส . ป ช ต . และขยำยเครือข่ำยคนไม่ขำยเสียง ๕๘ ต ำบล - จัดกิจกรรมขยำยเครือข่ำยคนไม่ขำยเสียง สร้ำงกำรรับรู้ควำมเข้ำใจกับครัวเรือน ในหมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง เพื่อให้ตระหนักถึงควำมส ำคัญของกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข - จัดท ำฐำนข้อมูลเครือข่ำยพลเมือง จ ำนวนครัวเรือนที่เข้ำร่วมเครือข่ำย และข้อมูลผู้จัดกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้ง ๔.๒.๓.๓ จัดอบรม ศส.ปชต. ให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรช่วยเหลือและสังเกตกำรณ์กำรเลือกตั้ง ท้องถิ่นในกำรเลือกตั้งเทศบำล และกำรเลือกตั้งองค์กำรบริหำรส่วนต ำบล โดยด ำเนินกำรอบรม ให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรเลือกตั้งท้องถิ่นทุกรูปแบบ ชี้แจงแนวทำงกำรช่วยเหลือและสังเกตกำรณ์ กำรเลือกตั้งท้องถิ่น และกำรเลือกตั้งองค์กำรบริหำรส่วนต ำบล พร้อมทั้งมอบหมำยภำรกิจและกำรจัด กิจกรรมรณรงค์ให้ควำมรู้เชิญชวนใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น และสังเกตกำรณ์กำรลงคะแนนในวันเลือกตั้ง ในพื้นที่หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง ๔.๒.๓.๔ คัดเลือกกรรมกำร ศส.ปชต. เข้ำรับกำรอบรมวิทยำกรประชำธิปไตย หลักสูตร พลเมืองคุณภำพ โดยพิจำรณำบุคคลที่มีควำมรู้และทักษะกำรเป็นวิทยำกร สำมำรถน ำควำมรู้ไปถ่ำยทอด ในระดับต ำบลได้และเป็นไปในแนวทำงเดียวกัน ๔.๒.๓.๕ จัดให้มีกำรประชุมติดตำมควำมคืบหน้ำกำรด ำเนินกิจกรรม ศส.ปชต. กำรเข้ำร่วม กิจกรรม ศส.ปชต. เสริมสร้ำงหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตยในระดับต ำบล เป็นรำยไตรมำส ๓ ครั้ง ต่อปี ๔.๒.๔ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดเชียงราย คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๔ เมษำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำง จังหวัดเชียงรำย จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดเชียงรำยมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๑๒๔ แห่ง มีศส.ปชต. กลุ่มชำติพันธุ์ของอ ำเภอพญำเม็งรำย ๑ แห่ง และมี ศส.ปชต. ดีเด่นระดับอ ำเภอ ๑๘ แห่ง ในภำพรวมมีกำรด ำเนินกำรดังนี้ ๔.๒.๔.๑ จัดกิจกรรมขยำยเครือข่ำยหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง จัดประชุมชี้แจง จัดท ำสื่อ ควำมรู้ หรือให้ควำมรู้ภำยในหมู่บ้ำนเกี่ยวกับควำมส ำคัญของกำรเลือกตั้ง กำรไม่ซื้อสิทธิขำยเสียง โดยส ำนักงำน กกต.จว. เชียงรำย ให้กำรสนับสนุนงบประมำณ วัสดุอุปกรณ์เพื่อด ำเนินกิจกรรมต่ำง ๆ มีหมู่บ้ำนของทุกต ำบลได้รับกำรพิจำรณำเข้ำร่วมเป็นหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงแล้วจ ำนวนทั้งสิ้น ๑๗๘ หมู่บ้ำน

80 ๔.๒.๔.๒ กำรสร้ำงพลเมืองคุณภำพ ให้มีควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครอง ระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยอำศัยกระบวนกำรปลูกฝังอย่ำงเป็นระบบ ด้วยกำรให้กำรศึกษำภำยใต้ยุทธศำสตร์ ๓ ด้ำน คือ พัฒนำศักยภำพองค์กรเครือข่ำย สร้ำงกระบวนกำร ปลูกฝังอย่ำงยั่งยืน และขับเคลื่อนเชิงบูรณำกำรร่วมกัน ๔.๒.๔.๓ แผนกำรด ำเนินกิจกรรม ศส.ปชต. จังหวัดเชียงรำย มีกำรจัดกิจกรรมเสริมสร้ำง ควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็น ประมุข อบรมวิทยำกรประชำธิปไตยต ำบล และกิจกรรมเสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของ ศส.ปชต. ดังนี้ - จัดประชุมก ำหนดแนวทำงกำรขับเคลื่อนกิจกรรมเสริมสร้ำงประชำธิปไตย โดย ศส.ปชต. กลุ่มเป้ำหมำย คือ ครู กศน. ผู้ท ำหน้ำที่เลขำนุกำร ศส.ปชต. แห่งละ ๑ คน จ ำนวน ๑๒๕ แห่ง - จัดอบรมวิทยำกรประชำธิปไตย หลักสูตรพลเมืองคุณภำพ จ ำนวน ๒ รุ่น รุ่นละ ๙ อ ำเภอ มีกลุ่มเป้ำหมำย คือ ครู กศน. ต ำบล อ ำเภอละ ๔ คน - กำรพัฒนำศักยภำพแกนน ำเครือข่ำย ศส.ปชต. โดยก ำหนดให้มีกำรประชุม คณะกรรมกำร ศส.ปชต. แต่ละแห่ง จ ำนวน ๓ ครั้งต่อปี - กำรส่งเสริมและพัฒนำ ศส.ปชต. ต้นแบบ โดยก ำหนดจัดอบรมให้ควำมรู้ หลักสูตรพลเมืองคุณภำพกลุ่มเป้ำหมำย ได้แก่ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ต้นแบบ อ ำเภอละ ๑๐ คน ปัญหาและอุปสรรค - กรรมกำร ศส.ปชต. ไม่มีค่ำตอบแทนกำรปฏิบัติหน้ำที่ - ศส.ปชต. ไม่เป็นที่รู้จักยอมรับ ส่งผลต่อกำรให้ควำมร่วมมือในกิจกรรมต่ำง ๆ - สถำนกำรณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนำ ๒๐๑๙ ท ำให้ไม่สำมำรถจัดกิจกรรมในลักษณะ กำรอบรมให้ควำมรู้ในพื้นที่ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ ข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนา ศส.ปชต. ให้มีความเข้มแข็ง ควรมีกำรปรับปรุงคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ให้มีควำมหลำกหลำย พัฒนำระบบฐำนข้อมูล คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ให้ตรวจสอบได้เป็นปัจจุบัน มีกำรด ำเนินกิจกรรมอย่ำงต่อเนื่อง และพัฒนำ สถำนที่ตั้ง ศส.ปชต. ให้เป็นศูนย์กลำงสื่อข้อมูลควำมรู้กำรเมืองกำรปกครองระบอบประชำธิปไตย ข้อมูลกำรเลือกตั้ง และข้อมูลเครือข่ำยสนับสนุนในพื้นที่ รวมทั้งต้องสร้ำงค่ำนิยม องค์กร ศส.ปชต. และมำตรฐำน ๕ ก ๔.๒.๕ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดพะเยา คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๕ เมษำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดพะเยำ และส ำนักงำน กกต.จว.พะเยำ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดพะเยำมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๖๘ แห่ง จำก ๙ อ ำเภอ ปัญหาและอุปสรรค - กำรติดต่อสื่อสำรในพื้นที่ห่ำงไกลล ำบำก กำรเดินทำงไม่สะดวก - กำรสนับสนุนให้มีส่วนร่วมในกระบวนกำรเลือกตั้งไม่ทั่วถึง

81 - ขำดกำรพัฒนำควำมรู้ของ ศส.ปชต. และกำรสนับสนุนทำงวิชำกำร - ขำดกำรประชำสัมพันธ์ ให้เกิดควำมเข้ำใจบทบำทหน้ำที่ของ ศส.ปชต. - กำรประสำนงำนระดับนโยบำย ระดับจังหวัด ให้เกิดกำรบูรณำกำรกิจกรรม แผนงำน - รูปแบบกำรขับเคลื่อนโดยเครือข่ำย อพม. อสม. มีลักษณะจิตอำสำ แต่ถ้ำเป็นผู้น ำ (ก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน กม.) จะมีภำรกิจเฉพำะท ำให้สนับสนุนไม่เต็มที่ - ประชำชนในชุมชน ขำดควำมเคำรพและขำดควำมเชื่อถือในตัวกรรมกำร ศส.ปชต. ข้อเสนอแนะ ศส.ปชต. ควรพัฒนำบทบำทไปสู่กำรเป็นศูนย์เรียนรู้วิถีประชำธิปไตย “Way of life Center” มีกำรประสำนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยร่วมเป็นวิทยำกรประชำธิปไตย และพัฒนำศักยภำพ ศส.ปชต. ตำมนโยบำยของส ำนักงำน กกต. ประกอบด้วย - สรรหำกรรมกำร ศส.ปชต. ให้มีควำมหลำกหลำย - กำรจัดท ำฐำนข้อมูลคณะกรรมกำร ศส.ปชต. - กำรจัดให้มีกำรติดตำม ประเมินผลกำรด ำเนินกิจกรรมของ ศส.ปชต. อย่ำงต่อเนื่อง - กำรสนับสนุนงบประมำณด ำเนินกิจกรรม - ก ำหนดแนวทำงให้ท้องถิ่นจังหวัด ท้องถิ่นอ ำเภอ ให้ควำมรู้เรื่องกำรเขียนโครงกำร เพื่อขอรับกำรสนับสนุนงบประมำณอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น - ควรก ำหนดให้นำยอ ำเภอสนับสนุนกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. โดยน ำเสนอ ติดตำม ผลกำรด ำเนินกิจกรรมในที่ประชุมประจ ำเดือน และบรรจุในแผนพัฒนำท้องที่เป็นงำนนโยบำย ๔.๒.๖ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดฉะเชิงเทรา คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๑๐ พฤษภำคม ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดฉะเชิงเทรำ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดฉะเชิงเทรำได้ด ำเนินกำรจัดตั้ง ศส.ปชต ครอบคลุมพื้นที่ ทุกต ำบล จ ำนวน ๙๓ แห่ง และมีกิจกรรรมที่ด ำเนินกำรโดย ศส.ปชต. ดังนี้ - ปี ๒๕๖๒ ด ำเนินกิจกรรมรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียงทั้งสิ้น ๑๒๕ หมู่บ้ำน ในกำรเลือกตั้ง สมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร - ปี ๒๕๖๒ จัดกิจกรรมโครงกำรสร้ำงจิตส ำนึกพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย กิจกรรมประกวด ศส.ปชต. โดย ศส.ปชต. ดีเด่นในระดับจังหวัดฉะเชิงเทรำ ได้แก่ ศส.ปชต. บ้ำนช่อง อ ำเภอพนมสำรคำม จังหวัดฉะเชิงเทรำ - ปี ๒๕๖๓ ด ำเนินโครงกำรสร้ำงจิตส ำนึกพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย กิจกรรมเสริมสร้ำง ควำมเข้มแข็งและพัฒนำ ศส.ปชต. ดีเด่น ระดับภำค มี ศส.ปชต. ที่ได้รับรำงวัล ได้แก่ ศส.ปชต. ต ำบลบ้ำนช่อง อ ำเภอพนมสำรคำม ศส.ปชต.ต ำบลเสม็ดใต้ อ ำเภอบำงคล้ำ ศส.ปชต.ต ำบลสองคลอง อ ำเภอบำงปะกง

82 ปัญหาและอุปสรรค - งบประมำณในกำรจัดกิจกรรมไม่ต่อเนื่อง - กรรมกำรศส.ปชต. ท ำงำนโดดเดี่ยว ไม่ได้รับควำมร่วมมือจำกหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ - กิจกรรมรณรงค์ส่งเสริมประชำธิปไตยท ำเฉพำะช่วงที่มีกำรเลือกตั้ง - งบประมำณในกำรจัดอบรมให้ควำมรู้ เพียงหนึ่งวันน้อยเกินไป - ในช่วงสถำนกำรณ์กำรระบำดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนำ ๒๐๑๙ ไม่สำมำรถจัดอบรมได้ จึงต้องเผยแพร่ข่ำวสำรตำมหอกระจำยข่ำวเป็นส่วนใหญ่ ๔.๒.๗ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดเพชรบุรี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๘ มิถุนำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดเพชรบุรี จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดเพชรบุรีมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๙๓ แห่ง และมีกรรมกำร ศส.ปชต. จ ำนวน ๑,๑๑๘ คน มีกำรด ำเนินกำร ดังนี้ ๔.๒.๗.๑ กำรประชุมเชิงปฏิบัติกำร ก ำหนดแนวทำงกำรขับเคลื่อน กิจกรรมส่งเสริม ประชำธิปไตย ๔.๒.๗.๒ กำรพัฒนำศักยภำพแกนน ำเครือข่ำย ศส.ปชต. ทั้งหมด ๙๓ แห่ง ซึ่งมีกำรจัด ประชุมจ ำนวน ๓ ครั้ง ๔.๒.๗.๓ กำรพัฒนำ ศส.ปชต. ต้นแบบ ระดับอ ำเภอ ที่ผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรพลเมือง คุณภำพด ำเนินกำรแล้วเสร็จ จ ำนวน ๒ อ ำเภอ ส่วนที่เหลือจ ำนวน ๖ อ ำเภอจะด ำเนินกำรภำยใน เดือนมิถุนำยน ๒๕๖๕ ๔.๒.๗.๔ กำรติดตำมกำรอบรมเสริมสร้ำงควำมรู้ จัดเวทีเสวนำประชำธิปไตย ๔.๒.๗.๕ กำรเสริมสร้ำงหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย และโครงกำรสร้ำงจิตส ำนึก พลเมืองดีวิถีประชำธิปไตยให้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. สมำชิกเครือข่ำยและประชำชนในพื้นที่ ๔.๒.๗.๖ กำรรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง จังหวัดเพชรบุรี และกำรรณรงค์ประชำสัมพันธ์ เชิญชวนให้ออกมำใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น ปัญหาและอุปสรรค - ไม่มีงบประมำณในกำรด ำเนินกิจกรรมหรือกำรด ำเนินโครงกำร - ไม่มีค่ำตอบแทนในกำรด ำเนินกิจกรรมหรือกำรด ำเนินโครงกำร - ขำดควำมต่อเนื่อง กรรมกำร ศส.ปชต. ลำออกจำกต ำแหน่ง - กำรให้ควำมรู้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. ขำดควำมต่อเนื่อง - กรรมกำร ศส.ปชต. ยังไม่เข้ำใจบทบำทหน้ำที่กรรมกำร ศส.ปชต. - สถำนกำรณ์กำรแพร่ระบำดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนำ ๒๐๑๙ ส่งผลต่อกำรจัดกิจกรรม ให้ควำมรู้ในพื้นที่ - ผู้บริหำรท้องถิ่นที่เข้ำมำด ำรงต ำแหน่งใหม่ ไม่ทรำบบทบำทหน้ำที่ของ ศส.ปชต. - ขำดกำรบูรณำกำรร่วมกันในพื้นที่ระหว่ำงหน่วยงำนตำมบันทึกข้อตกลง (MOU)

83 การติดตามการด าเนินงานของ ศส.ปชต. ต าบลท่าตะคร้อ อ าเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรีพบว่ำ ศส.ปชต. ต ำบลท่ำตะคร้อ มีกรรมกำร จ ำนวน ๑๑ คน มีกำรด ำเนินกำร ดังนี้ - คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ท่ำตะคร้อ มีเป้ำหมำยในกำรสร้ำงพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย และมีหมู่บ้ำนชุมชนประชำธิปไตยในต ำบล คือ หมู่ที่ ๑ บ้ำนวังซอ ประชำชนมีวิถีประชำธิปไตย เมื่อมีกำรเลือกตั้งจะร่วมสร้ำงกำรเลือกตั้งที่สุจริตไม่มีกำรซื้อสิทธิขำยเสียง ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อย่ำงมีคุณภำพ - มีกำรสร้ำงฐำนพลังมวลชนสนับสนุน ได้แก่ พลเมืองอำสำ นักศึกษำ กศน. กลุ่มสตรี อำสำสมัครต่ำง ๆ เช่น อสม. พช. รวมทั้งเยำวชนซึ่งจะเป็นพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย - มีกำรสร้ำงกลไกกำรขับเคลื่อนโดย ศส.ปชต. ท่ำตะคร้อ มีกำรท ำงำนเป็นทีม มีควำมตั้งใจ และมีควำมมุ่งมั่นในกำรปฏิบัติงำนอย่ำงจริงจัง และมีกำรท ำงำนอย่ำงต่อเนื่อง - มีหน่วยงำนและเครือข่ำยให้กำรสนับสนุน ได้แก่ องค์กำรบริหำรส่วนต ำบลท่ำตะคร้อ โรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพต ำบลท่ำตะคร้อ โรงเรียนบ้ำนท่ำตะคร้อมิตรภำพที่ ๑๙๒ โรงเรียนบ้ำนหนองรี โรงเรียนบ้ำนสำมเรือน วัดเขำชมพู่ ก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำนในพื้นที่ โดยให้กำรสนับสนุนกำรปฏิบัติงำน ทั้งองค์ควำมรู้งบประมำณ วัสดุอุปกรณ์ และก ำลังคน รวมทั้งได้รับกำรสนับสนุนอำหำรและเครื่องดื่ม ส ำหรับกำรประชุมจำกผู้ทรงคุณวุฒิในพื้นที่ - มีกำรประชำสัมพันธ์กำรเลือกตั้งให้กับประชำชน โดยคณะกรรมกำรพัฒนำสตรีต ำบล ปัญหาและอุปสรรค - งบประมำณมีจ ำนวนจ ำกัด ท ำให้ไม่สำมำรถจัดกิจกรรมได้ครอบคลุมกลุ่มเป้ำหมำยทุกพื้นที่ - วิทยำกรขำดควำมช ำนำญในหัวข้อวิชำที่จะถ่ำยทอด ท ำให้ผู้เข้ำรับกำรฝึกอบรมไม่สนใจ เท่ำที่ควร คณะอนุกรรมาธิการมีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ ดังนี้ - นำยอ ำเภอหรือท้องถิ่น ควรให้กำรช่วยเหลือและค ำแนะน ำในกำรท ำงำน ท ำแผนงำน โครงกำรเพื่อของบประมำณในกำรด ำเนินโครงกำรกิจกรรมของ ศส.ปชต. เช่น กำรแจ้งกรอบระยะเวลำ กำรของบประมำณให้หน่วยงำนในพื้นที่ได้รับทรำบ ตลอดจนกำรให้ค ำปรึกษำในกำรจัดท ำโครงกำร กิจกรรมเพื่อให้สำมำรถน ำเสนอโครงกำรหรือกิจกรรมต่ำง ๆ ได้ - ควรจัดท ำป้ำยรณรงค์ต่อต้ำนกำรซื้อเสียงในช่วงที่ไม่มีกำรเลือกตั้งด้วย - ศส.ปชต. ควรขยำยเครือข่ำยกำรเรียนรู้ ไปสู่กำรเรียนกำรสอนในโรงเรียนต่ำง ๆ เพื่อเป็น กำรสร้ำงฐำนให้เยำวชน รวมถึงกำรน ำควำมรู้ไปสื่อสำรให้กับประชำชนในพื้นที่ได้เข้ำใจ เช่น ในกำร ประชุมหมู่บ้ำน ๔.๒.๘ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดสระบุรี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนำยน ๒๕๖๕ ณ องค์กำรบริหำรส่วนจังหวัดสระบุรี

84 จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดสระบุรี ด ำเนินกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. แห่งแรก เมื่อปี๒๕๕๗ และมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. ต้นแบบ ครบทั้ง ๑๓ อ ำเภอ เมื่อปี ๒๕๖๓ โดยกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. เป็นไปในลักษณะที่ก ำหนดไว้เป็นเป้ำหมำย ไม่ได้ก ำหนดไว้ในลักษณะที่เป็นตัวชี้วัด ดังนั้น จึงมุ่งเน้นพัฒนำและส่งเสริมตำมอัตลักษณ์เฉพำะของแต่ละท้องถิ่น มีกำรด ำเนินงำนจัดตั้งหมู่บ้ำน พลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง ซึ่งคณะกรรมกำร ศส.ปชต. มีควำมรู้ ควำมสำมำรถท ำหน้ำที่วิทยำกรถ่ำยทอดควำมรู้ให้กับคนในชุมชนได้เป็นอย่ำงดี และเป็นผู้น ำในชุมชน ที่ท ำให้เกิดควำมรักสำมัคคีนอกจำกนี้ยังพบว่ำในพื้นที่จังหวัดสระบุรีมีโรงงำนอุตสำหกรรม จ ำนวนหลำยแห่งเป็นจุดแข็งที่สำมำรถขอรับงบประมำณสนับสนุนโครงกำรที่เกี่ยวข้องกับ ศส.ปชต. ได้ กำรขับเคลื่อนและกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต มีกำรด ำเนินกำร ดังนี้ - ส ำนักงำน กศน.จว.สระบุรี ได้ส่งครูกศน. เข้ำร่วมอบรมกับส ำนักงำน กกต. จ ำนวน ๒ รุ่น และเข้ำร่วมประชุมกับส ำนักงำน กกต.จว.สระบุรีรวมทั้งมีกำรจัดอบรมให้ควำมรู้แก่ตัวแทน ของแต่ละอ ำเภอ เพื่อสร้ำงให้เป็นพลเมืองคุณภำพให้สำมำรถน ำควำมรู้จำกกำรอบรมไปถ่ำยทอด แก่ประชำชนในพื้นที่ และสอดแทรกเนื้อหำควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบ ประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขลงในบทเรียนของครู กศน. - ศส.ปชต. จังหวัดสระบุรี ท ำหน้ำที่ให้ควำมรู้ และกิจกรรมร่วมลงพื้นที่รณรงค์เชิญชวน ประชำชนให้ออกมำใช้สิทธิเลือกตั้ง สังเกตกำรณ์กำรออกเสียงลงคะแนน กำรนับคะแนน ในลักษณะ ที่ไม่ใช่กำรจับผิด ตลอดจนกำรส่งเสริมควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบ ประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยจัดท ำเป็นแผ่นพับ และหนังสือพิมพ์ หรืออบรม ร่วมกับส ำนักงำน กกต.จว.สระบุรีและส ำนักงำน กศน.จว.สระบุรีผ่ำนทำงโปรแกรม Google Meet แต่ยังพบว่ำมีปัญหำส ำคัญ คือ กำรที่บุคลำกรมีกำรโยกย้ำยต ำแหน่งท ำให้ขำดควำมต่อเนื่องในกำร ส่งเสริมสนับสนุนและประสำนควำมร่วมมือขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. นอกจำกนี้ มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแนวทำงกำรใช้จ่ำยเงินอุดหนุนเพื่อขับเคลื่อน ศส.ปชต. โดยเห็นว่ำ ศส.ปชต. เป็นองค์กรที่ตั้งขึ้นตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ซึ่งตำมระเบียบ กระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๖๓ นั้น ให้องค์กรที่ตั้งขึ้นตำมกฎหมำยสำมำรถขอรับเงินอุดหนุนได้ โดยจะต้องจัดท ำ แผนงำน เพื่อเสนอเข้ำเป็นแผนพัฒนำท้องถิ่นก่อน แล้วจึงน ำเสนอโครงกำรหรือกิจกรรมเพื่อขอรับ งบประมำณในกำรด ำเนินกิจกรรมหรือโครงกำร ซึ่งผู้ตรวจรำชกำรกรมกำรปกครอง และหัวหน้ำผู้ตรวจ รำชกำรกรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น ที่เข้ำร่วมประชุมได้ให้แนวทำงกำรด ำเนินกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. โดยให้ข้อแนะน ำให้ปลัดจังหวัด ปลัดอ ำเภอ นำยกองค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด หรือนำยก องค์กำรบริหำรส่วนต ำบลมีหน้ำที่ต้องส่งเสริมและสนับสนุน ศส.ปชต. เพื่อให้เกิดกำรท ำงำนแบบบูรณำ กำรร่วมกับส ำนักงำน กกต. ในทุกระดับ ตลอดจนส่งเสริมสนับสนุนข้ำรำชกำรหรือบุคลำกรในพื้นที่ เกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข รวมถึงแนวทำง กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. เช่น กำรจัดอบรม กำรสอดแทรกควำมรู้ควำมเข้ำใจในระหว่ำงกำรประชุม ระดับต่ำง ๆ ทั้งนี้ อำจก ำหนดให้มีกำรประเมินผล ก ำนัน หรือผู้ใหญ่บ้ำนดีเด่น โดยมีเกณฑ์ที่เกี่ยวกับ กำรขับเคลื่อนกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต.

85 ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ - ครู กศน. ในฐำนะฝ่ำยเลขำนุกำรจ ำเป็นต้องท ำงำนแบบบูรณำกำรกับหน่วยงำน ที่เกี่ยวข้องและภำคีเครือข่ำย และรำยงำนผลกำรด ำเนินงำนรวมถึงปัญหำที่พบในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. อย่ำงต่อเนื่อง - จังหวัดหรือกรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น มีควำมจ ำเป็นต้องให้ควำมช่วยเหลือ แก่ ศส.ปชต. เกี่ยวกับกำรจัดท ำค ำของบประมำณด ำเนินกิจกรรมหรือโครงกำร รวมถึงกำรเสนอแนะ ปรับปรุงแก้ไข ระเบียบ ข้อบัญญัติ เทศบัญญัติ หรือกฎหมำยต่ำง ๆ ให้องค์กำรบริหำรส่วนท้องถิ่น สำมำรถเบิกงบประมำณเพื่อสนับสนุนกิจกรรมของ ศส.ปชต. ได้ - ศส.ปชต. จังหวัดสระบุรี ถือเป็นแห่งแรกที่มีกำรบูรณำกำรร่วมกันกับภำคเอกชน ได้เป็นอย่ำงดี - กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ด้ำนกำรให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข กำรพัฒนำกำรเมืองกำรเลือกตั้ง ควรมุ่งเน้นไปที่เด็กและเยำวชน เพื่อเป็นกำรปลูกฝังให้เยำวชนเติบโตไปเป็นพลเมืองคุณภำพต่อไป - เสนอแนะให้มีกำรแต่งตั้งที่ปรึกษำของคณะกรรมกำร ศส.ปชต. เพื่อให้กำรขับเคลื่อน เป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพมำกขึ้น การติดตามการด าเนินงานของ ศส.ปชต. ต าบลตะกุด อ าเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี คณะกรรมกำร ศส.ปชต.ตะกุด ประกอบด้วย กรรมกำร จ ำนวน ๑๐ คน มีกำรแต่งตั้ง ตัวแทนของแต่ละหมู่บ้ำนร่วมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. ครบทุกหมู่บ้ำน และด ำเนินกำร ดังนี้ - ประธำนกรรมกำร ศส.ปชต. ซึ่งด ำรงต ำแหน่งก ำนันด้วยได้สอดแทรกควำมรู้เกี่ยวกับ กำรเมืองกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันเป็นพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขทุกครั้งที่มีกำรประชุม - มีกำรส่งตัวแทนเข้ำอบรมร่วมกับส ำนักงำน กกต. และสถำบันพระปกเกล้ำ เพื่อน ำควำมรู้ มำถ่ำยทอดให้กับประชำชนในพื้นที่ รวมถึงกำรบรรจุหลักสูตรในแผนกำรศึกษำของ กศน. - มีกำรพัฒนำส่งเสริมพลเมืองอำสำ นักศึกษำ กศน. กลุ่มสตรี รวมทั้งเยำวชนที่เป็น เยำวชนพลเมือง อันจะน ำไปสู่กำรเป็นพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย - จัดตั้งกองทุนเพื่อให้ทุนกำรศึกษำแก่นักเรียนที่มีส่วนร่วมขับเคลื่อนหรือด ำเนินกิจกรรม ของ ศส.ปชต. ปัญหาอุปสรรคในการขับเคลื่อนการด าเนินงานของ ศส.ปชต. - กำรบูรณำกำรกำรท ำงำนร่วมกันในพื้นที่ยังมีปัญหำ เนื่องจำกบำงหน่วยงำนไม่ทรำบว่ำ มีบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือ หรือมี ศส.ปชต. หรือเข้ำใจว่ำมีหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องมีเพียงส ำนักงำน กกต. กับส ำนักงำน กศน. เท่ำนั้น - สถำนที่ส ำหรับกำรจัดกิจกรรมส่งเสริมและเรียนรู้ของ กศน. ที่ใช้ในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. มีอยู่อย่ำงจ ำกัด - งบประมำณของ ศส.ปชต. มีจ ำนวนจ ำกัด ไม่ได้รับกำรสนับสนุนจำกโรงงำนอุตสำหกรรม เหมือนต ำบลอื่น ๆ จึงต้องอำศัยควำมร่วมมือจำกคนในพื้นที่ และโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพ ต ำบลตะกุด เพื่อเป็นศูนย์กลำงของ ศส.ปชต. เช่น ใช้สถำนที่ รพ.สต. จัดประชุม เป็นต้น

86 ข้อเสนอแนะและข้อสังเกต - นำยอ ำเภอไม่ได้ถูกก ำหนดบทบำทและหน้ำที่อย่ำงชัดเจนไว้ในระเบียบคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ ส่งผลให้กำรช่วยเหลือ สนับสนุน ตลอดจนกำรบูรณำกำรกำรท ำงำนร่วมกันกับนำยอ ำเภอยังขำดประสิทธิภำพและ ขำดควำมต่อเนื่องในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. - กรรมกำร ศส.ปชต. ขำดควำมรู้ในกำรเขียนโครงกำรหรือจัดท ำแผนงำน เพื่อของบประมำณ ขับเคลื่อนโครงกำรหรือกิจกรรมต่ำง ๆ ดังนั้น หน่วยงำนที่เกี่ยวข้องควรให้กำรสนับสนุนอย่ำงใกล้ชิด เช่น เข้ำไปให้ค ำแนะน ำกำรจัดท ำแผน เป็นต้น - ควรส่งเสริมเศรษฐกิจให้ประชำชนมีควำมเป็นอยู่ที่ดีเพื่อให้สำมำรถขับเคลื่อน ศส.ปชต. ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ ๔.๒.๙ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดปทุมธานี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๔ มิถุนำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดปทุมธำนี จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดปทุมธำนี จัดตั้ง ศส.ปชต. ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๗ ปัจจุบันมี ศส.ปชต. ครบทั้ง ๗ อ ำเภอ จ ำนวน ๖๑ แห่ง มีกรรมกำร ศส.ปชต. ที่ผ่ำนกำรอบรมหลักสูตร พลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย และหลักสูตรผู้จัดกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้ง จ ำนวน ๙๕๐ คน โดยคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ประกอบด้วย ประธำนกรรมกำร รองประธำนกรรมกำรหนึ่งคน กรรมกำร ไม่น้อยกว่ำเจ็ดคน กรรมกำรและเลขำนุกำรหนึ่งคน โดยผู้ที่ร่วมเป็นกรรมกำรดังกล่ำว มำจำกภำคส่วน ต่ำงๆ ในชุมชน เช่น กรรมกำรหมู่บ้ำน อสม. ผู้สูงอำยุ ผู้น ำสตรี ปรำชญ์ชำวบ้ำน ผู้น ำชุมชน เ ย ำ ว ช น และอำสำสมัครอื่น ๆ มีครู กศน. ในต ำบลนั้น ๆ ท ำหน้ำที่เป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร ทั้งนี้ กรรมกำร ศส.ปชต. ท ำหน้ำที่เป็นศูนย์กลำงในกำรประสำนควำมคิดและกิจกรรมในชุมชน เช่น กำรให้ควำมรู้ เกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข กำรขยำยเครือข่ำย พลเมือง กำรส่งเสริมหมู่บ้ำนหรือชุมชนประชำธิปไตย กำรส่งเสริมกิจกรรม ป ร ะช ำ ธิปไตย และกำรมีส่วนร่วมในกำรเลือกตั้ง กำรด ำเนินกิจกรรมมีดังนี้ - ส่งเสริมวิถีประชำธิปไตยในชุมชน ได้แก่ กำรขยำยผลควำมรู้ประชำธิปไตย กำรสร้ำง พลเมืองเพิ่มขึ้น สร้ำงอำสำสมัครพัฒนำกำรเมืองจำกเครือข่ำยสมำชิกของกลุ่มองค์กร ขยำยสู่เยำวชน และประชำชนทั่วไป กำรส่งเสริมให้มีหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย และกำรพัฒนำ ศส.ปชต. ให้เป็นศูนย์เรียนรู้ประชำธิปไตย - ส่งเสริมกำรมีส่วนร่วมในกระบวนกำรเลือกตั้ง ได้แก่ กำรรณรงค์เสริมสร้ำงควำมรู้ให้แก่ ประชำชนและรณรงค์ให้ประชำชนมีส่วนร่วมในกระบวนกำรเลือกตั้ง เป็นอำสำสมัครช่วย ศส.ปชต. รณรงค์ให้ประชำชนไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และสังเกตกำรณ์กำรเลือกตั้ง

87 - น ำหลักประชำธิปไตยสอดแทรกในกิจกรรม ได้แก่ ใช้หลักเหตุผลในกำรตัดสินใจ หลักสิทธิ และเสรีภำพโดยกำรแสดงควำมเห็นและรับฟังควำมเห็นผู้อื่น หลักนิติธรรมโดยเคำรพกติกำไม่ฝ่ำฝืน กฎหมำย ถูกต้องตำมระเบียบ เป็นต้น กำรด ำเนินโครงกำรกิจกรรมที่ผ่ำนมำ - กิจกรรมที่ ๑ ประชุมเชิงปฏิบัติกำรก ำหนดแนวทำงกำรขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริม ประชำธิปไตย โดย ศส.ปชต. และเครือข่ำยระดับจังหวัด ประชุมชี้แจงแนวทำงกำรขับเคลื่อน แก่กรรมกำร ศส.ปชต. ทุกแห่ง - กิจกรรมที่ ๒ พัฒนำศักยภำพแกนน ำเครือข่ำย ศส.ปชต. ทุกแห่ง โดยจัดประชุมกรรมกำร ศส.ปชต. เป็นรำยไตรมำส ปัญหาอุปสรรคของการด าเนินงาน - ไม่มีกำรบูรณำกำรท ำงำนร่วมกันเท่ำที่ควร ซึ่งส ำนักงำน กกต.จว. และ กศน.จว. จะได้น ำเรียนข้อมูลและขอค ำแนะน ำจำกผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ท ำควำมเข้ำใจกับส่วนรำชกำรภำยใน จังหวัดที่เกี่ยวข้องต่อไป - งบประมำณกำรด ำเนินงำนไม่เพียงพอ เช่น ค่ำจัดประชุม ได้รับงบประมำณจ ำกัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีส่วนร่วมในกำรร่วมคิดโครงกำรกับ ศส.ปชต. ซึ่งส ำนักงำน กกต.จว. ปทุมธำนี จะประสำนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อไป ทั้งกำรเขียนโครงกำรและกำรเสนอโครงกำร เพื่อขอรับเงินอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยผู้แทนท้องถิ่นจังหวัดได้ชี้แจง แนวปฏิบัติกำรจ่ำยเงินอุดหนุนว่ำ ศส.ปชต. จัดตั้งขึ้นตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ถือเป็นองค์กรตำมกฎหมำยที่สำมำรถขอรับเงินอุดหนุนได้ โดยจะต้องจัดท ำแผนงำนเพื่อบรรจุ ในแผนพัฒนำท้องถิ่นก่อนเพื่อพิจำรณำจัดท ำงบประมำณจึงจะจ่ำยเงินอุดหนุนได้และในส่วนของกองทุน พัฒนำบทบำทสตรีกรรมกำร ศส.ปชต. สำมำรถประสำนควำมร่วมมือในส่วนที่เป็นกำรแก้ไขปัญหำ และพัฒนำสตรีได้โดยเสนอผ่ำนประธำนคณะท ำงำนขับเคลื่อนกองทุนพัฒนำบทบำทสตรีต ำบล หรือเทศบำล - ปัญหำควำมต่อเนื่องกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. เนื่องจำกครู กศน. ที่ท ำหน้ำที่กรรมกำร และเลขำนุกำรคณะกรรมกำร มีกำรเปลี่ยนแปลงบ่อยท ำให้กำรขับเคลื่อนงำนของ ศส.ปชต. ไม่ต่อเนื่อง ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ - ส ำนักงำน กกต.จว.ปทุมธำนีและหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยควรร่วมมือกันขับเคลื่อน กิจกรรมอย่ำงต่อเนื่อง และประสำนควำมร่วมมืออย่ำงใกล้ชิด - จังหวัดปทุมธำนีควรน ำเรื่องกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. บรรจุเข้ำในระเบียบวำระกำรประชุม หัวหน้ำส่วนรำชกำร และในระดับอ ำเภอควรน ำเรื่องดังกล่ำวไปหำรือในกำรประชุมประจ ำเดือน - ท้องถิ่นจังหวัดควรให้ควำมรู้กำรเขียนโครงกำรเพื่อขอรับเงินอุดหนุนงบประมำณ จำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรมีส่วนร่วมกับ ศส.ปชต. ในกำรคิดโครงกำรหรือแผนงำน เพื่อให้เกิดกำรบูรณำกำรด้ำนงบประมำณ - ควรแต่งตั้งผู้บริหำรท้องถิ่นและปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นที่ปรึกษำ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. เพื่อให้กำรขับเคลื่อนเป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพมำกขึ้น

88 การติดตามการด าเนินงานของ ศส.ปชต. ต าบลบ้านฉาง จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ประกอบด้วย กรรมกำร ศส.ปชต. จ ำนวน ๘ คน กรรมกำรแต่ละคน มีผู้ช่วยด ำเนินงำน ๓ คน มีผลกำรด ำเนินงำน เช่น กำรอบรมควำมรู้ หลักสูตรประชำธิปไตย กำรจัดกิจกรรมเดินรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง กิจกรรมเดินรณรงค์กำรเลือกตั้ง สมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร (Big Day) แจกแผ่นพับรณรงค์เลือกตั้งท้องถิ่น เป็นผู้ช่วยเหลือกำรปฏิบัติงำน หรือเป็นผู้สังเกตกำรณ์กำรเลือกตั้ง และเข้ำร่วมประชุมเชิงปฏิบัติกำรก ำหนดแนวทำงกำรขับเคลื่อน กิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตยและเครือข่ำยระดับจังหวัด ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ - สื่อประชำสัมพันธ์ไม่เพียงพอ ควรให้กำรสนับสนุนสื่อประชำสัมพันธ์ให้เพียงพอกับ ผู้เข้ำร่วมกิจกรรมรณรงค์ - งบประมำณที่ได้รับกำรจัดสรรมำจำกส ำนักงำน กกต.จว.ปทุมธำนีไม่เพียงพอในกำรจัด กิจกรรม ดังนั้น ควรมีเอกสำรชี้แจงระเบียบกำรเบิกจ่ำย ค่ำพำหนะ ค่ำอำหำรกลำงวัน ค่ำอำหำรว่ำง ให้กรรมกำร ศส.ปชต. ได้ทรำบและเข้ำใจ - กิจกรรมบำงกิจกรรม มีควำมเร่งด่วน ทับซ้อนแผนงำนหรือภำรกิจงำนของส ำนักงำน กศน.จว.ปทุมธำนีดังนั้นส ำนักงำน กกต.จว.ปทุมธำนีควรวำงแผนรำยปีหรือแผนรำยเดือน แจ้งให้ภำคีเครือข่ำยทรำบเพื่อป้องกันกำรจัดกิจกรรมซ้ ำซ้อน - คณะกรรมกำร ศส.ปชต. และครู กศน. ต ำบล มีกำรเปลี่ยนแปลงบ่อย ท ำให้กำรด ำเนินงำน ไม่ต่อเนื่อง ดังนั้น ควรให้กรรมกำร ศส.ปชต. ท ำหน้ำที่กรรมกำรและเลขำนุกำรได้ด้วย - กำรบูรณำกำรกำรท ำงำนร่วมกันในพื้นที่ยังมีปัญหำ เนื่องจำกบำงหน่วยงำนไม่ทรำบว่ำ มี ศส.ปชต. และมีกำรท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือกับหน่วยงำนของตน หรือเข้ ำใจว่ำมีหน่วยงำน ที่เกี่ยวข้องเพียงส ำนักงำน กกต. กับส ำนักงำน กศน. เท่ำนั้น ควรมีกำรเร่งท ำควำมเข้ำใจเพื่อให้ เกิดกำรบูรณำกำรกำรท ำงำนร่วมกัน - หน่วยงำนที่จะจัดสรรงบประมำณสนับสนุนกำรด ำเนินกำรของ ศส.ปชต. ยังมีควำมกังวล จำกกำรตรวจสอบของส ำนักงำนกำรตรวจเงินแผ่นดิน ดังนั้น กระทรวงมหำดไทยหรือหน่วยงำน ที่เกี่ยวข้องควรระบุให้ชัดเจนว่ำเป็นกำรใช้งบประมำณในหมวดใด ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ เพื่อให้เกิดกำรบูรณำกำรแผนงำนและโครงกำรต่ำง ๆ ควรมีกำรแต่งตั้งผู้บริหำรท้องถิ่น และปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมเป็นกรรมกำรหรือที่ปรึกษำของ ศส.ปชต. และโครงกำร ที่จ ำเป็นต้องใช้งบประมำณด ำเนินกำรต้องมีกำรเขียนแผนงำนหรือโครงกำรขอรับเงินอุดหนุน โดยหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องต้องให้ค ำแนะน ำแก่ศส.ปชต. ให้สำมำรถด ำเนินกำรได้นอกจำกนี้ ศส.ปชต. ควรเก็บรวบรวมข้อมูลอย่ำงเป็นระบบ เพื่อประโยชน์ในกำรด ำเนินงำนอย่ำงต่อเนื่อง รวมทั้ง มีกำรเพิ่มพูนควำมรู้ให้แก่ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. อย่ำงต่อเนื่อง

89 ๔.๒.๑๐ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดสิงห์บุรี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดสิงห์บุรี ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดสิงห์บุรี จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดสิงห์บุรี จัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๔๓ ต ำบล มีกรรมกำร ศส.ปชต. จ ำนวน ๗๓๓ คน โดยมี ศส.ปชต.ต ำบลบ้ำนจ่ำ อ ำเภอบำงระจัน ได้รับคัดเลือก เป็น ศส.ปชต. ดีเด่นระดับประเทศ มีผลงำนดีเด่น คือ สำมำรถรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง ผ่ำนเกณฑ์ ที่ส ำนักงำน กกต.จว. ก ำหนด (มีครัวเรือนลงชื่อให้สัตยำบันไม่ขำยเสียง ไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๘๐ ของครัวเรือนในหมู่บ้ำน) ศส.ปชต. มีกำรด ำเนินงำน ดังนี้ - กิจกรรมที่ส ำคัญคือ กำรบริหำรจัดกำรศูนย์ให้มีอำคำรที่ท ำกำร เดินรณรงค์ตำมตลำดนัด ร่วมประชุมกับคณะกรรมกำรหมู่บ้ำนทุกเดือน กิจกรรมรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง กิจกรรมสังเกตกำรณ์ กำรเลือกตั้ง แจ้งเบำะแสเพื่อป้องกันกำรทุจริตในกำรเลือกตั้งทุกรูปแบบ และปฏิบัติหน้ำที่เป็นผู้ช่วยเหลือ สังเกตกำรณ์กำรเลือกตั้งในช่วงกำรเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๖๓ – พ.ศ. ๒๕๖๔ - กำรเสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของ ศส.ปชต. มีกำรจัดประชุมเชิงปฏิบัติกำร ก ำหนด แนวทำงกำรขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตย กลุ่มเป้ำหมำย ประธำนหรือกรรมกำร ศส.ปชต. แห่งละ ๑ คน พัฒนำศักยภำพเครือข่ำยแกนน ำ ศส.ปชต. กำรส่งเสริมและพัฒนำ ศส.ปชต. ต้นแบบ เพื่อเป็นวิทยำกรตำมหลักสูตรพลเมืองคุณภำพ อ ำเภอละ ๓๐ คน จัดกิจกรรมเสริมสร้ำงหมู่บ้ำนพลเมืองดี วิถีประชำธิปไตย โดยจัดอบรม ศส.ปชต. ต้นแบบระดับอ ำเภอ อ ำเภอละ ๑๐ คน ปัญหาและอุปสรรค - งบประมำณกำรจัดกิจกรรมขำดควำมต่อเนื่องมีเฉพำะช่วงที่มีกำรเลือกตั้ง - งบประมำณกำรติดต่อประสำนงำนและกำรเข้ำร่วมกิจกรรมบุคลำกรของส ำนักงำน กกต.จว.สิงห์บุรีมีจ ำกัด ท ำให้ประสบปัญหำกำรประสำนงำน ติดตำมกำรเข้ำร่วมกิจกรรมของ ศส.ปชต. ประกอบกับสถำนกำรณ์กำรแพร่ระบำดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนำ ๒๐๑๙ ส่งผลต่อแผน กำรจัดฝึกอบรมตั้งแต่ปลำยปี๒๕๖๒ - กรรมกำร ศส.ปชต. ส่วนใหญ่เป็นผู้น ำชุมชน และมีภำรกิจหลำยด้ำนอีกทั้งยังต้อง ประกอบอำชีพจึงไม่มีเวลำขับเคลื่อนภำรกิจ ศส.ปชต. อย่ำงต่อเนื่อง - ด้ำนขวัญก ำลังใจ ขำดแรงจูงใจในกำรปฏิบัติหน้ำที่ เมื่อเปรียบเทียบกับ อสม. ๔.๒.๑๑ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดนครสวรรค์ คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๙ มิถุนำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดนครสวรรค์ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ คณะกรรมกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ควรประกอบด้วยผู้แทน ส่วนรำชกำรในพื้นที่แต่เนื่องจำกส ำนักงำน กกต. ไม่มีหน่วยงำนขับเคลื่อนในระดับพื้นที่ จึงได้ท ำบันทึก

90 ข้อตกลงควำมร่วมมือกับส่วนรำชกำร เพื่อสนับสนุนและบูรณำกำร และแต่งตั้งที่ปรึกษำเพื่อเสนอแนะ ในกำรประชุม นอกจำกนี้ยังเห็นว่ำ ศส.ปชต. และมีบทบำทเป็นวิทยำกรน ำควำมรู้ตำมหลักสูตร พลเมืองคุณภำพไปถ่ำยทอดแก่ชำวบ้ำนในหมู่บ้ำนและชุมชน ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ - ขำดควำมชัดเจนของนโยบำยกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. บทบำทหน้ำที่ของแต่ละหน่วยงำน - ศส.ปชต. ยังไม่ได้รับกำรยอมรับและบูรณำกำรควำมร่วมมือกับหน่วยงำนภำคีเครือข่ำย - ผู้บังคับบัญชำแต่ละระดับควรส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดกำรบูรณำกำรกำรท ำงำนร่วมกัน โดยมีหนังสือซักซ้อมแนวทำงกำรด ำเนินกิจกรรม และชี้แจงควำมส ำคัญ บทบำท หน้ำที่ ของ ศส.ปชต. - ควรพัฒนำศักยภำพของ ศส.ปชต. ให้มีบทบำทในกำรขยำยกำรขับเคลื่อนกิจกรรม ไปสู่ระดับอ ำเภอ เพื่อให้ส่วนรำชกำรสำมำรถก ำหนดแนวทำงและบทบำทในกำรสนับสนุนกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้เกิดกำรมีส่วนร่วมได้ - ควำมชัดเจนและแนวทำงปฏิบัติตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วย ศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย โดยเฉพำะด้ำนโครงสร้ำง ซึ่งควรประกอบด้วยโครงสร้ำงมีลักษณะ เป็นทำงกำรและโครงสร้ำงที่มำจำกผู้น ำในลักษณะไม่เป็นทำงกำร เช่น ปรำชญ์ชำวบ้ำน จะท ำให้เกิด กำรเติมเต็มในระดับต ำบล และควรแต่งตั้งที่ปรึกษำจำกหน่วยรำชกำร - หน่วยรำชกำร หน่วยงำนภำคีเครือข่ำย ควรมีแผนส่งเสริมประชำธิปไตยเพื่อบูรณำกำร ร่วมกัน และก ำหนดเป็นตัวชี้วัดเพื่อใช้ในกำรประเมินผลสัมฤทธิ์ด้วย ๔.๒.๑๒ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดสตูล คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดสตูล ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๐ กรกฎำคม ๒๕๖๕ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดสตูลมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๓๖ แห่ง และมีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงต้นแบบ จ ำนวน ๕๗ หมู่บ้ำน ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ - มีงบประมำณในกำรด ำเนินกิจกรรมหรือโครงกำร อย่ำงจ ำกัด - กรรมกำร ศส.ปชต. ลำออกจำกต ำแหน่งค่อนข้ำงบ่อย - ขำดควำมต่อเนื่องในกำรให้ควำมรู้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. - กรรมกำร ศส.ปชต. ยังไม่เข้ำใจบทบำทหน้ำที่ของตนเท่ำที่ควร - กรรมกำร ศส.ปชต. ที่ผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรผู้จัดกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้งไม่ได้รับ กำรแต่งตั้งให้ท ำหน้ำที่เป็นกรรมกำรประจ ำหน่วย (กปน.) - หน่วยงำนที่ท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือ เช่น ส ำนักงำน กศน.จว. สตูล มีภำรกิจ ที่ต้องรับผิดชอบจ ำนวนมำก ท ำให้ขำดควำมต่อเนื่องในกำรด ำเนินงำน การติดตามการด าเนินงานของ ศส.ปชต. ต าบลอุใดเจริญ ศส.ปชต. ต ำบลอุใดเจริญ มีคณะกรรมกำร ศส.ปชต. จ ำนวน ๑๗ คน โดยมีครู กศน. ต ำบลอุใดเจริญ เป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร คณะกรรมกำร ศส.ปชต.ต ำบลอุใดเจริญ มีควำมเสียสละ อุทิศตน และเวลำในกำรส่งเสริมประชำธิปไตยให้มีควำมเข้มแข็งและยั่งยืน มีแหล่งท รัพย ำก ร

91 และหน่วยงำนสนับสนุนกำรปฏิบัติงำนให้เป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพ เช่น กำรสนับสนุนช่วยเหลือ จำกส ำนักงำน กกต.จว.สตูล ส ำนักงำน กศน.จว.สตูล ตลอดจนส่วนรำชกำรในพื้นที่ องค์ก ำ รบ ริห ำ ร ส่วนต ำบลอุใดเจริญ ก ำนันผู้ใหญ่บ้ำน และเจ้ำอำวำสวัดอุใดเจริญพัฒนำวำส ในกำรจัดกิจกรรม และให้ควำมรู้เพื่อส่งเสริมประชำธิปไตยในต ำบล โดยมีผลกำรด ำเนินงำนที่ส ำคัญ ดังนี้ - ประชำสัมพันธ์กำรออกเสียงประชำมติ โดยกำรให้ควำมรู้และรณรงค์ให้คนในชุมชน ไปใช้สิทธิออกเสียงประชำมติในเวทีต่ำง ๆ เช่น กำรประชุมผู้สูงอำยุ โรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพต ำบล อุใดเจริญ กำรประชุมผู้ปกครองของโรงเรียนนิคมพัฒนำภำคใต้๓ เวทีกำรประชุมขององค์กำรบริหำร ส่วนต ำบลอุใดเจริญ ณ ตลำดนัดผัง ๑ ตลอดจนกำรใช้รถประชำสัมพันธ์ - มีกำรประชุมเพื่อขับเคลื่อนกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ต ำบลอุใดเจริญ - จัดโครงกำรศึกษำเพื่อพัฒนำสังคมและชุมชนในพื้นที่ ผู้น ำยุคใหม่ในระบอบประชำธิปไตย เพื่อให้ผู้น ำชุมชนในพื้นที่เข้ำใจถึงสำระส ำคัญของกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตย และส่งเสริม ควำมสำมัคคีให้เกิดขึ้นในฐำนะที่เป็นผู้น ำชุมชน โดยได้รับควำมอนุเครำะห์วิทยำกรจำกส ำนักงำน กกต.จว.สตูล - กำรอบรมเครือข่ำยสตรีกับกำรมีส่วนร่วมพัฒนำประชำธิปไตย ให้ควำมรู้ในประเด็น ศักดิ์ศรีควำมเป็นมนุษย์ ควำมเสมอภำค และกำรเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม รวมทั้งให้มีต้นไม้ ประชำธิปไตย - กำรจัดกำรเรียนกำรสอนโดยสอดแทรกกิจกรรมพลเมืองดีตำมวิถีประชำธิปไตยให้กับ นักศึกษำ กศน. มีควำมรู้และตระหนักถึงควำมส ำคัญของกำรเป็นพลเมืองดีตำมวิถีประชำธิปไตย - จัดกิจกรรมรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง เพื่อที่ผู้น ำหมู่บ้ำนจะน ำไปกระตุ้นให้ทุกหมู่บ้ำน มีกำรรณรงค์ไม่ซื้อสิทธิขำยเสียง โดยวิทยำกรจำกส ำนักงำน กกต.จว.สตูล - กิจกรรมขยำยผลพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตยให้กับนักศึกษำ กศน. เพื่อให้นักศึกษำ ได้เรียนรู้ และฝึกฝนตนเองเกี่ยวกับกำรใช้สิทธิเสรีภำพ ควำมเสมอภำคและหน้ำที่ตำมระบอบ ประชำธิปไตยโดยไม่เกี่ยวข้องกับยำเสพติด - กิจกรรมกำรบูรณำกำรกำรส่งเสริมกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมี พระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข - กิจกรรมพลเมืองไทยรู้รักสำมัคคีร่วมกับมูลนิธิCCF จังหวัดสตูล เป็นกำรเรียนรู้ ประชำธิปไตย สิทธิ และหน้ำที่ของเยำวชน - กำรอบรมหลักสูตรพลเมืองคุณภำพส ำหรับวิทยำกรประชำธิปไตยระดับต ำบล ๔.๒.๑๓ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดอุบลราชธานี คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดอุบลรำชธำนี ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำน คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและ กำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๐ กันยำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดอุบลรำชธำนี จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดอุบลรำชธำนี มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๒๒๓ แห่ง จำก ๒๕ อ ำเภอ กำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. มีปัญหำอุปสรรคและข้อเสนอแนะดังนี้

92 - กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้ประสบควำมส ำเร็จขึ้นอยู่กับนำยอ ำเภอในฐำนะผู้เชื่อมต่อ และสั่งกำรในพื้นที่ และส ำนักงำน กกต.จว.อุบลรำชธำนีที่จะต้องบูรณำกำรกำรท ำงำนกับภำคีเครือข่ำย จึงควรชี้แจงในที่ประชุมคณะกรมกำรจังหวัด และหัวหน้ำส่วนรำชกำรระดับอ ำเภอ โดยมีรองผู้ว่ำ รำชกำรจังหวัดเป็นประธำนคณะกรรมกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. จังหวัด - สร้ำงควำมเข้ำใจบทบำทหน้ำที่ ศส.ปชต. และมุ่งเน้นภำรกิจขับเคลื่อนควำมมั่นคง และประชำธิปไตยในระดับพื้นที่ ด้วยกำรรณรงค์ประชำสัมพันธ์ทุกรูปแบบ - ด้ำนงบประมำณ แม้โครงกำร ศส.ปชต. จะได้ถูกพิจำรณำเป็นโครงกำรจ ำเป็นเร่งด่วน แต่ไม่ได้รับกำรจัดสรรงบประมำณที่เพียงพอ ดังนั้น หำกจะขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. ให้สัมฤทธิ์ผล ต้องอำศัยหน่วยงำนอื่นในกำรร่วมมือ โดยกำรจัดท ำแผนบูรณำกำร - ท้องถิ่นจังหวัดยังมีควำมเห็นว่ำส ำนักงำน กกต.จว. มิใช่ส่วนรำชกำรตำมพระรำชบัญญัติ ระเบียบบริหำรรำชกำรแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ จึงไม่สำมำรถเบิกจ่ำยตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทย ว่ำด้วยเงินอุดหนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม -ส ำนักงำน กกต.จว.อุบลรำชธำนีควรชี้แจงแนวทำงกำรใช้จ่ำยเงินของ ศส.ปชต. รวมถึง ระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อรองรับกำรเบิกจ่ำยงบประมำณของ ศส.ปชต. ได้อย่ำงถูกต้อง และจัดให้มีกำร ประชุมหำรือร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือมีหนังสือซักซ้อมแนวทำงปฏิบัติตำมบันทึก ข้อตกลงควำมร่วมมือ เพื่อขอควำมอนุเครำะห์ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสนับสนุนกำรด ำเนิน กิจกรรม ศส.ปชต. - ควรสร้ำงแนวทำงกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ที่ชัดเจน เช่น กำรสร้ำง Role Model หมู่บ้ำนวัฒนธรรมระบอบประชำธิปไตย หรือขับเคลื่อนกิจกรรมพลเมือง สอดแทรกในเวทีประชำคม งำนบุญ (วิถีประชำธิปไตย) รณรงค์ยำเสพติด รณรงค์ไม่ซื้อสิทธิขำยเสียง หรือกำรประชุมกรรมกำร หมู่บ้ำน ๔.๒.๑๔ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดเชียงใหม่ คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๑๘ ตุลำคม ๒๕๖๕ ณ องค์กำรบริหำร ส่วนจังหวัดเชียงใหม่ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดเชียงใหม่ มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๒๐๘ แห่ง โดยมีกำรด ำเนินงำนที่ส ำคัญ ๆ เช่น ศส.ปชต. ต ำบลแม่จันทร์ อ ำเภอกัลยำณิวัฒนำ กำรจัดรำยกำรวิทยุ ศส.ปชต. พบประชำชนเป็นภำษำชนเผ่ำ และ ศส.ปชต. ต ำบลหนองจ๊อม อ ำเภอสันทรำย เคยได้รับ รำงวัล ศส.ปชต. ดีเด่นระดับประเทศ ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ รวมทั้งมีศส.ปชต. ในมหำวิทยำลัย ๓ แห่ง คือ มหำวิทยำลัยแม่โจ้ มหำวิทยำลัยรำชภัฏเชียงใหม่ และมหำวิทยำลัยเชียงใหม่ ปัญหาและอุปสรรค - ศส.ปชต. ในพื้นที่ห่ำงไกล มีปัญหำในเรื่องกำรสื่อสำร กำรใช้ภำษำถิ่นในกำรอบรมให้ควำมรู้ - ขำดแคลนงบประมำณ กำรจัดกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตยไม่ต่อเนื่อง ได้รับงบประมำณ เฉพำะช่วงเลือกตั้ง

93 - กรรมกำร ศส.ปชต. ส่วนมำกยังไม่เข้ำใจหลักเกณฑ์รำยละเอียด กำรใช้จ่ำยเงินอุดหนุน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และท ำหน้ำที่หลำยต ำแหน่ง ท ำให้ไม่มีเวลำช่วยงำน ศส.ปชต. - ส ำนักงำน กกต.จว.เชียงใหม่ ไม่ได้น ำเสนอรำยละเอียดระเบียบคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ต่อที่ประชุม หัวหน้ำส่วนรำชกำรจังหวัด - ส่วนรำชกำรประจ ำจังหวัดในระดับพื้นที่ยังไม่เคยประชุมหำรือแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ตำมบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือที่ส่วนกลำงได้ลงนำมในระดับนโยบำย - ไม่มีระบบกำรติดตำมประเมินผลกำรปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. - ไม่มีหลักเกณฑ์ในกำรรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง - ไม่มีกำรแต่งตั้งที่ปรึกษำ ศส.ปชต. ระดับจังหวัด และระดับอ ำเภอ ๔.๒.๑๕ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดล าปาง คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๑๙ ตุลำคม ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดล ำปำง จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดล ำปำงมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๑๐๐ แห่ง มีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง ๑๓๙ หมู่บ้ำน มีกำรจัดรำยกำร “ศส.ปชต. เพื่อประชำชน” ให้ควำมรู้ เกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขและควำมรู้เกี่ยวกับ กำรเลือกตั้ง ปัญหาอุปสรรค - คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ไม่เข้ำใจหลักเกณฑ์วิธีกำรขอใช้จ่ำยเงินอุดหนุนขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น - ขำดงบประมำณในกำรด ำเนินกิจกรรมท ำให้กำรด ำเนินกิจกรรมไม่ต่อเนื่อง มีเฉพำะช่วงเลือกตั้ง - นำยอ ำเภอซึ่งเป็นผู้ที่มีส่วนส ำคัญในกำรขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. ในระดับอ ำเภอยังไม่ให้ ควำมส ำคัญเท่ำที่ควร ข้อเสนอแนะและข้อสังเกต - จังหวัดล ำปำงมีกองทุนรอบโรงไฟฟ้ำอ ำเภอแม่เมำะ ที่สำมำรถขอรับเงินสนับสนุน กำรด ำเนินกิจกรรม ศส.ปชต. ได้ - กำรประเมินผลกำรปฏิบัติงำนของก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน ดีเด่นประจ ำปี ควรน ำผลงำน ในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ก ำหนดไว้เป็นตัวชี้วัดด้วย - ควรเร่งรัดให้มี “หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง” ขึ้นทั่วประเทศ โดยลงสัตยำบันไว้เป็น หลักฐำน หำกหมู่บ้ำนไหนมีครัวเรือนที่ลงสัตยำบันเกินร้อยละ ๘๐ ควรมอบป้ำยประกำศให้เป็น “หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง”

94 ๔.๒.๑๖ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดล าพูน คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๐ ตุลำคม ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดล ำพูน จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดล ำพูนมีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๕๑ แห่ง มี ศส.ปชต. ต้นแบบระดับจังหวัด จ ำนวน ๑ แห่ง ได้แก่ ศส.ปชต. ต ำบลเหมืองง่ำ อ ำเภอเมืองล ำพูน และศูนย์ต้นแบบระดับอ ำเภอ จ ำนวน ๘ แห่ง มีกำรขับเคลื่อนกิจกรรมรณรงค์หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียง มีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง จ ำนวน ๗๕ หมู่บ้ำน จำกจ ำนวน ๕๗๕ หมู่บ้ำน โดยมีเป้ำหมำยที่จะขยำย คนไม่ขำยเสียง ปี ๒๕๖๔ ไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๔๐ ของจ ำนวนครัวเรือนทั้งหมด และไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๖๐ ของจ ำนวนครัวเรือนทั้งหมด ในปี๒๕๖๕ มีกำรด ำเนินกิจกรรม ดังนี้ กำรด ำเนินกิจกรรมรณรงค์กำรเลือกตั้ง ได้แก่ - กำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร เมื่อวันอำทิตย์ที่ ๒๔ มีนำคม ๒๕๖๒ - กำรเลือกตั้งสมำชิกสภำองค์กำรบริหำรส่วนจังหวัดและกำรเลือกตั้งนำยกองค์กำร บริหำรส่วนจังหวัด เมื่อวันที่ ๒๐ ธันวำคม ๒๕๖๓ - กำรเลือกตั้งสมำชิกสภำเทศบำลและนำยกเทศมนตรี จ ำนวน ๔๐ แห่ง เมื่อวันที่ ๒๔ มีนำคม ๒๕๖๔ - กำรเลือกตั้งสมำชิกสภำองค์กำรบริหำรส่วนต ำบลและนำยกองค์กำรบริหำรส่วนต ำบล จ ำนวน ๑๗ แห่ง เมื่อวันที่ ๒๘ พฤศจิกำยน ๒๕๖๔ กิจกรรมส่งเสริมควำมเข้มแข็งและพัฒนำ ศส.ปชต. จ ำนวน ๔ กิจกรรม ได้แก่ - กำรประชุมเชิงปฏิบัติกำรก ำหนดแนวทำงกำรขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตย โดย ศส.ปชต. และเครือข่ำยระดับจังหวัด - กิจกรรมกำรพัฒนำศักยภำพแกนน ำเครือข่ำย ศส.ปชต. - กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนำ ศส.ปชต. ต้นแบบ - กิจกรรม ศส.ปชต. เสริมสร้ำงหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ - ด้ำนงบประมำณ งบประมำณขำดควำมต่อเนื่อง ส่วนใหญ่จะมีภำรกิจและงบประมำณ เฉพำะช่วงที่มีกำรเลือกตั้ง ท ำให้กำรด ำเนินกิจกรรมขำดควำมต่อเนื่อง ส ำนักงำน กกต. ควรจัดสรร งบประมำณ ให้เพิ่มเติม - ด้ำนกำรติดต่อประสำนงำนและกำรเข้ำร่วมกิจกรรม บุคลำกรของส ำนักงำน กกต.จว. ล ำพูน มีจ ำนวนจ ำกัด ท ำให้ประสบปัญหำเรื่องกำรประสำนงำน กำรติดตำมกำรเข้ำร่วมกิจกรรม ของ ศส.ปชต. อย่ำงทั่วถึง - ด้ำนกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. กรรมกำร ศส.ปชต. ส่วนใหญ่ เป็นผู้น ำชุมชนและมีภำรกิจ หลำยหน้ำที่ อีกทั้งยังต้องประกอบอำชีพของตนเอง จึงอำจไม่มีเวลำในกำรขับเคลื่อนภำรกิจ ของ ศส.ปชต. ได้อย่ำงต่อเนื่องและพร้อมเพรียงกันเท่ำที่ควร

95 - ด้ำนขวัญก ำลังใจ และแรงจูงใจในกำรปฏิบัติหน้ำที่ ศส.ปชต. ท ำงำนด้วยจิตอำสำและ ควำมเสียสละ ไม่มีค่ำตอบแทนหรือสวัสดิกำรใด ๆ เมื่อเปรียบเทียบกับ อสม. ที่ได้รับค่ำตอบแทน เป็นรำยเดือน ท ำให้ขำดแรงจูงใจในกำรปฏิบัติหน้ำที่ นอกจำกนี้ควรส่งเสริมให้ ศส.ปชต. เป็นที่ยอมรับ ในทุก ๆ หน่วยงำน การประชุมหารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นการขับเคลื่อนการด าเนินงาน ศส.ปชต. กับการเตรียมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ณ ส านักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ประจ าจังหวัดล าพูน คณะอนุกรรมำธิกำรได้ร่วมประชุมหำรือ แลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. กับกำรเตรียมกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร จำกกำรประชุมหำรือ พบว่ำ ส ำนักงำน กกต.จว.ล ำพูน ได้ด ำเนินกำรที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ - จัดท ำป้ำยประชำสัมพันธ์ข้อมูลพื้นฐำนกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร มอบให้ส ำนักงำน กศน.จว.ล ำพูน และ กศน.อ ำเภอทุกอ ำเภอ เพื่อส่งมอบให้ศส.ปชต. น ำไปใช้รณรงค์ ประชำสัมพันธ์ให้ควำมรู้แก่ประชำชนในพื้นที่ - จัดท ำข้อมูลต ำบลที่มีผู้มำใช้สิทธิเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร (วันที่ ๒๔ มีนำคม ๒๕๖๒) เพื่อเป็นข้อมูลให้ ศส.ปชต. ประชำสัมพันธ์เชิญชวนให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ออกมำใช้สิทธิเลือกตั้ง ตำมหน้ำที่อย่ำงโปร่งใส - จัดท ำสื่อประชำสัมพันธ์ เช่น แผ่นพับ คลิปเสียงเชิญชวนไปใช้สิทธิเลือกตั้ง มอบให้ ส ำนักงำน กศน.จว.ล ำพูน และ กศน.อ ำเภอทุกอ ำเภอ เพื่อส่งมอบให้ ศส.ปชต. ใช้ในกำรรณรงค์ ประชำสัมพันธ์ - จัดอบรมให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎรให้แก่เครือข่ำยพลเมือง ประกอบด้วย คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ทุกต ำบล สื่อมวลชน ดีเจประชำธิปไตย ลูกเสืออำสำ กกต. เพื่อพัฒนำประชำธิปไตย รด.จิตอำสำ ผู้ก ำกับนักศึกษำวิชำทหำร เพื่อน ำควำมรู้ไปเผยแพร่แก่ประชำชน ในพื้นที่ - กำรประชุม ศส.ปชต. ส ำนักงำน กกต.จว.ล ำพูน จะจัดประชุมคณะกรรมกำร ศส.ปชต. และเลขำนุกำร ทั้ง ๕๑ แห่ง เพื่อให้ควำมรู้และข้อมูลเกี่ยวกับกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร และแนวทำงในกำรด ำเนินกิจกรรมต่ำง ๆ ของ ศส.ปชต. ระหว่ำงรอพระรำชกฤษฎีกำให้มีกำรเลือกตั้ง สมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร และหลังจำกมีพระรำชกฤษฎีกำให้มีกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎร เป็นกำรทั่วไป เพื่อกำรเตรียมควำมพร้อมส ำหรับภำรกิจของ ศส.ปชต. ในกำรรณรงค์ประชำสัมพันธ์ กำรเลือกตั้ง และสร้ำงควำมเป็นพลเมือง - ส ำนักงำน กกต.จว.ล ำพูน เตรียมท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือกับหน่วยงำนเครือข่ำย ทั้ง ๖ หน่วยงำนในระดับจังหวัด เพื่อเตรียมควำมพร้อมส ำหรับกำรขับเคลื่อนภำรกิจของ ศส.ปชต. ร่วมกันและเตรียมกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎรที่จะมีขึ้นในอนำคต ปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะ - กรอบงบประมำณที่ได้รับจำกส ำนักงำน กกต. บำงรำยกำร ไม่มีควำมชัดเจน และเพียงพอ ควรจัดสรรและแจ้งแนวทำงหรือวิธีกำรในกำรใช้งบประมำณให้ชัดเจน และเพียงพอส ำหรับ กำรด ำเนินกิจกรรม รวมทั้งจัดสรรให้ทันกับระยะเวลำด ำเนินกำร เพื่อให้กำรใช้จ่ำยงบประมำณคุ้มค่ำ และมีประโยชน์มำกที่สุด

96 - ส ำนักงำน กกต. จัดส่งสื่อรณรงค์ประชำสัมพันธ์ให้ส ำนักงำน กกต.จว.ล ำพูน ล่ำช้ำ ท ำให้ศส.ปชต. ได้รับสื่อล่ำช้ำด้วย ควรจะจัดส่งหรือจัดสรรงบประมำณให้ทันกับกำรด ำเนินกำร หรือจัดสรรงบประมำณให้ส ำนักงำน กกต.จว. เป็นผู้ด ำเนินกำรจัดท ำสื่อรณรงค์ประชำสัมพันธ์เอง เพื่อให้ตรงกับกลุ่มเป้ำหมำยในแต่ละพื้นที่และให้เกิดควำมสะดวกรวดเร็ว - กรรมกำรและเลขำนุกำร ศส.ปชต. มีภำรกิจจ ำนวนมำก มีเวลำว่ำงไม่ตรงกัน ประกอบ กับกำรแพร่ระบำดของโควิด – ๑๙ ท ำให้กำรนัดหมำยจัดกิจกรรมต่ำง ๆ ได้ยำก - ควรรณรงค์ประชำสัมพันธ์ เรื่องสินบนน ำจับ กำรซื้อสิทธิขำยเสียง ให้กว้ำงขวำงมำก ยิ่งขึ้น เพื่อให้ประชำชนทั่วไปรับทรำบ ๔.๒.๑๗ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดนครศรีธรรมราช คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒ พฤศจิกำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดนครศรีธรรมรำช จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดนครศรีธรรมรำช มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๑๗๐ แห่ง มีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง จ ำนวน ๒๓๘ หมู่บ้ำน โดยมี ศส.ปชต. ต้นแบบระดับจังหวัด ๓ แห่ง ต้นแบบ ระดับอ ำเภอ ๒๓ แห่ง ปัญหาอุปสรรคและแนวทางแก้ไข - กรรมกำร ศส.ปชต. ส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ด ำรงต ำแหน่งหลำยต ำแหน่ง มีภำรกิจซ้ ำซ้อน ภำรกิจมำกเกินไป ควรบริหำรเวลำให้ควำมส ำคัญภำรกิจก่อนหลัง หรือปรับองค์กร ศส.ปชต. ใหม่ ตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ ให้ได้กรรมกำร ศส.ปชต. ที่มีควำมพร้อมในกำรท ำงำน - ปัญหำด้ำนบุคลำกร ไม่เพียงพอในกำรดูแล ศส.ปชต. ส ำนักงำน กกต.จว. นครศรีธรรมรำช ควรจัดเจ้ำหน้ำที่ช่วยดูแลประสำนงำนกับ กศน. อ ำเภอ เพื่อด ำเนินงำนร่วมกัน - ปัญหำด้ำนงบประมำณ ไม่เพียงพอในกำรด ำเนินกำร ควรจัดท ำแผนเพื่อของบประมำณ จำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขอควำมร่วมมือองค์กรในพื้นที่ท ำงำนร่วมกันในลักษณะ บวร (บ้ำน วัด โรงเรียน) โดยแต่งตั้งคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วย ศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ และให้กรรมกำร ศส.ปชต. เป็นกรรมกำร ประจ ำหน่วยเลือกตั้ง เมื่อมีกำรเลือกตั้งทุกระดับ รวมทั้งอำจหำรือส ำนักงำน กกต. ขอใช้งบประมำณ จำกกองทุนพัฒนำพรรคกำรเมืองมำใช้ด ำเนินงำน ศส.ปชต. - ปัญหำเรื่องกำรซื้อสิทธิขำยเสียง เป็นปัญหำที่รุนแรงและเกิดขึ้นทุกพื้นที่มีกำรเลือกตั้ง จึงมีข้อเสนอแนะและแนวทำงแก้ไขดังนี้ 1) รณรงค์เพิ่มครอบครัวไม่ขำยเสียง หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงให้เพิ่มมำกขึ้น อย่ำงรวดเร็ว (ด้วยควำมจริงใจและสมัครใจ) รวมทั้งใช้หมู่บ้ำนไม่ขำยเสียงเป็นตัวชี้วัด (KPI) ในกำร ประเมินก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำนดีเด่นด้วย

97 2) ประชำสัมพันธ์กำรให้รำงวัลสินบนน ำจับ กรณีจับกำรทุจริตเลือกตั้งตำมระเบียบ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยค่ำใช้จ่ำยในกำรแสวงหำข้อมูลข่ำวสำร พ.ศ. ๒๕๖๒ (๑๐๐,๐๐๐ – ๑,๐๐๐,๐๐๐ บำท) 3) เผยแพร่ สื่อสำร ประชำสัมพันธ์ทุกรูปแบบ ให้สังคมตระหนักถึงผลเสียและอันตรำย ต่อชำติบ้ำนเมือง หำกมีกำรซื้อสิทธิขำยเสียง อำทิ กำรออกแคมเปญรณรงค์พิษภัยของกำรซื้อสิทธิขำยเสียง โดยให้ส ำนักงำน กกต. เป็นเจ้ำภำพด ำเนินกำร 4) ควรเพิ่มอ ำนำจให้คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งสำมำรถลงโทษผู้กระท ำควำมผิด ได้อย่ำงรวดเร็ว 5) รัฐ โดยส ำนักงำน กกต. ควรจัดสรรงบประมำณค่ำพำหนะในกำรไปเลือกตั้งทุกระดับ 6) เผยแพร่กำรใช้ Application ตำสับปะรด ของส ำนักงำน กกต. ให้ประชำชนได้รู้จัก และเข้ำใช้ในกำรสื่อสำรให้มำกขึ้น 7) รณรงค์โครงกำร “ปลูกต้นไม้ประชำธิปไตยในใจคน” ให้เกิดขึ้นทุกระดับ โดยเฉพำะ อย่ำงยิ่งในหมู่เยำวชน (ขณะนี้มีพรรคกำรเมืองบำงพรรคเข้ำไปรณรงค์กับเด็กและเยำวชนอย่ำงเข้มข้น ในสถำนศึกษำ ผ่ำนระบบ Social media) ๔.๒.๑๘ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดตรัง คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ประจ ำจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกำยน ๒๕๖๕ จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดตรัง มี ๑๐ อ ำเภอ ๕๗ ต ำบล ๗๒๓ หมู่บ้ำน มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. ๘๗ แห่ง หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง ๑๑๗ หมู่บ้ำน (มี ศส.ปชต. ต้นแบบระดับ จังหวัด ๑ แห่ง ต้นแบบระดับอ ำเภอ ๑๐ แห่ง) ปัญหาอุปสรรคและแนวทางแก้ไข ด้ำนงบประมำณ ศส.ปชต. ขำดงบประมำณในกำรปฏิบัติงำนเพรำะกำรท ำงำน ของ ศส.ปชต. เป็นลักษณะจิตอำสำ จึงไม่สำมำรถหำแหล่งงบประมำณได้ จึงควรด ำเนินกำร ดังนี้ - ควรจัดอบรมครู กศน. ซึ่งเป็นกรรมกำรและเลขำนุกำรคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ให้สำมำรถเขียนแผนงำนโครงกำรเพื่อเสนอขอรับงบประมำณอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น - ควรให้ทุกคนในชุมชนร่วมกันบริจำคเงินเดือนละหนึ่งบำทให้กับ ศส.ปชต. เพื่อเป็น งบประมำณในกำรจัดกิจกรรม อันเป็นกำรแสดงถึงกำรมีส่วนร่วมของประชำชนในพื้นที่อย่ำงแท้จริง - ส ำนักงำน กกต. ควรจัดงบประมำณสนับสนุนนอกเหนือจำกงบประมำณปกติ หรือขอใช้เงินจำกกองทุนพัฒนำพรรคกำรเมือง - ด้ำนควำมร่วมมือจำกองค์กรที่บันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือ และควรด ำเนินกำร ดังนี้ ระดับนโยบำย คณะกรรมำธิกำรกำรพัฒนำกำรเมืองและกำรมีส่วนร่วมของประชำชน วุฒิสภำ ได้มีหนังสือหำรือปลัดกระทรวงมหำดไทยและปลัดกระทรวงศึกษำธิกำรเพื่อขอควำมร่วมมือและ กระชับปัญหำในกำรท ำงำนร่วมกัน ระดับจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัดน ำเสนอ เรื่องกำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. เข้ำบรรจุเป็นวำระกำรประชุมจังหวัดทุกเดือน

98 ระดับอ ำเภอ ผู้อ ำนวยกำรศูนย์ส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัย อ ำเภอ น ำเสนอเรื่องกำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. เข้ำบรรจุเป็นวำระกำรประชุมของอ ำเภอ - ปัญหำเชิงบริหำร กรรมกำร ศส.ปชต. มีภำระงำนมำก หลำยงำน ซ้ ำซ้อน ควรบริหำร จัดกำรเวลำโดยให้ล ำดับควำมส ำคัญก่อนหลัง และสร้ำงแรงจูงใจโดยให้กรรมกำร ศส.ปชต. มีค่ำตอบแทน เช่นเดียวกับ อสม. - ปัญหำ ส ำนักงำน กกต.จว. ไม่มีอ ำนำจบังคับบัญชำหน่วยงำนในพื้นที่จึงท ำให้ กำรบริหำรจัดกำรไม่มีประสิทธิภำพ ส ำนักงำน กกต.จว. ควรน ำเสนองำนของ ศส.ปชต. เสนอเข้ำเป็น วำระกำรประชุมหัวหน้ำส่วนรำชกำรจังหวัดประจ ำเดือนทุกเดือน เพื่อแจ้งผลงำนและขอควำมร่วมมือ - ควรแต่งตั้ง ศส.ปชต. ระดับจังหวัดใหม่ โดยมีรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด เป็นประธำน คณะกรรมกำร และให้ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัดเป็นเลขำนุกำร - ควรตั้ง ศส.ปชต. ระดับอ ำเภอ โดยมีนำยอ ำเภอเป็นประธำนคณะกรรมกำร โดยมีผู้อ ำนวยกำรศูนย์ส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยอ ำเภอเป็นเลขำนุกำร ปัญห ำก ำ รซื้อสิทธิข ำยเสียงในก ำ รเลือกตั้งทุก ระดับ มีค ว ำม รุนแ รงม ำกขึ้น และเกิดขึ้น ในทุกพื้นที่ของประเทศไทย จำกกำรหำรือกับผู้เกี่ยวข้องทุกภำคส่วนในจังหวัด สรุปแนวทำงในกำร แก้ปัญหำไว้ดังนี้ - ศส.ปชต. ต้องท ำงำนเชิงรุกให้เกิดครอบครัวไม่ขำยเสียงและหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง เพิ่มขึ้น โดยกำรเชิญชวน เคำะประตูบ้ำน กำรให้สัตยำบันครอบครัวไม่ขำยเสียง และมอบเกียรติบัตรให้ - เพิ่มสมำชิกของ ศส.ปชต. เพื่อจะได้ช่วยกันท ำงำน - ปฏิบัติกำรเชิงรุกเข้ำสู่สถำนศึกษำในพื้นที่ เพื่อให้เด็กและเยำวชนสื่อสำรไปถึงผู้ปกครอง - เพิ่มอ ำนำจเชิงตุลำกำรให้คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ลงโทษผู้ซื้อสิทธิขำยเสียงได้อย่ำง มีประสิทธิภำพและเพิ่มโทษผู้ซื้อเสียงให้มำกขึ้น - รณรงค์ให้ ศส.ปชต. และประชำชนรู้ว่ำกำรแจ้งเบำะแสกำรซื้อสิทธิขำยเสียง มีรำงวัล ส ำหรับแจ้งเบำะแสตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยค่ำใช้จ่ำยในกำรแสวงหำข้อมูลข่ำวสำร และกำรให้รำงวัลแก่ผู้ชี้เบำะแสกำรกระท ำกำรอันไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรมในกำรเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๖๒ (๑๐๐,๐๐๐ – ๑,๐๐๐,๐๐๐ บำท) - เสนอให้มีงบประมำณเป็นค่ำพำหนะในกำรไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อย่ำงน้อยไม่ต่ ำกว่ำ ค่ำแรงขั้นต่ ำ (เสนอไว้ ๕๐๐ บำท) - สื่อสำรประชำสัมพันธ์ทุกระดับ ทั้งระดับชำติ ระดับจังหวัด ระดับอ ำเภอ และพื้นที่ ตลอดจนถึงครัวเรือน โดยศส.ปชต. รวมทั้งได้น ำค ำขวัญรณรงค์กำรเลือกตั้งของคณะกรรมำธิกำร กำรพัฒนำกำรเมืองและกำรมีส่วนร่วมของประชำชน วุฒิสภำ ไปใช้เผยแพร่รณรงค์ผ่ำนช่องทำง กำรสื่อสำรทุกรูปแบบ ทั้งสื่อกระแสหลัก สื่อกระแสรอง Social media ป้ำย ค ำขวัญ โฆษณำ ฯลฯ

99 ๔.๒.๑๙ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดนครพนม คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๔ พฤศจิกำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำง จังหวัดนครพนม จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดนครพนม มีจ ำนวน ๑๒ อ ำเภอ มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. จ ำนวน ๙๙ แห่ง มี ศส.ปชต. ต้นแบบระดับจังหวัด ๑ แห่ง ต้นแบบระดับอ ำเภอ ๑๒ แห่ง ปัญหาอุปสรรคและแนวทางแก้ไข - ยังไม่มีกำรประชุมคณะกรรมกำรขับเคลื่อนศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย ตำมข้อ ๒๖ แห่งระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพื่อก ำหนดแนวทำงด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ตำมข้อ ๒๗ - ยังไม่มีกำรจัดท ำแผนขับเคลื่อนหรือบูรณำกำรกำรท ำงำนตำมที่ส่วนรำชกำรระดับกรม และกระทรวงที่ท ำข้อตกลงควำมร่วมมือไว้แล้ว ท ำให้ส่วนรำชกำรในภูมิภำคของแต่ละกรมหรือกระทรวง ไม่อำจตัดสินใจว่ำจะบูรณำกำรโครงกำรและกิจกรรมกำรปฏิบัติร่วมกันกับ ศส.ปชต. ปัจจุบันมีเพียง กำรบูรณำกำรในส่วนของวิทยำกรที่ส ำนักงำน กกต. ได้จัดอบรมให้แก่ข้ำรำชกำรของส่วนรำชกำร ที่ท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือ อย่ำงไรก็ตำมกำรขับเคลื่อนกำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ในจังหวัดนครพนม ส ำนัก กกต.จว. นครพนม ได้รับกำรสนับสนุนและร่วมมือเป็นอย่ำงดี จำกผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด รองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ปลัดจังหวัด นำยอ ำเภอ กศน.จังหวัด กศน.อ ำเภอ กศน.ต ำบล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และส่วนรำชกำร ภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้องเป็นอย่ำงดีตลอดมำ ข้อเสนอแนะ ควรแก้ไขระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ.๒๕๖๐ โดยก ำหนดให้มี “คณะกรรมกำรบริหำรศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตยจังหวัด” เพื่อท ำ หน้ำที่บริหำรงำนและขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้เกิดเป็นรูปธรรม คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งเป็นผู้แต่งตั้ง “คณะกรรมกำรบริหำรศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตยจังหวัด” โดยมีผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด หรือรองผู้ว่ำ รำชกำรจังหวัด เป็นประธำน ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัดเป็นรองประธำน มีนำยอ ำเภอทุกอ ำเภอเป็นกรรมกำร ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำน คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัดเป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร รองผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำน คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด หัวหน้ำกลุ่มงำนจัดกำรเลือกตั้งและกำรมีส่วนร่วม และพนักงำนกำรเลือกตั้ง ๑ คน เป็นกรรมกำรและผู้ช่วยเลขำนุกำร ให้คณะกรรมกำรได้รับเบี้ยประชุม และเบิกค่ำใช้จ่ำยในกำรเดินทำง จำกส ำนักงำน กกต.จว.

100 ๔.๒.๒๐ การศึกษาดูงาน ณ จังหวัดมุกดาหาร คณะอนุกรรมำธิกำรได้ประชุมหำรือและแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นกำรขับเคลื่อน กำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกับรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยจังหวัด และผู้แทนหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ ๒๕ พฤศจิกำยน ๒๕๖๕ ณ ศำลำกลำงจังหวัดมุกดำหำร จำกกำรประชุมหำรือพบว่ำ จังหวัดมุกดำหำร มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. ครบทั้ง ๕๒ ต ำบล และในเขตเทศบำลเมืองมุกดำหำรอีก ๑ แห่ง รวม ๕๓ แห่ง มีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงต้นแบบ ๗๔ แห่ง มี ศส.ปชต. ต้นแบบระดับจังหวัด ๑ แห่ง และต้นแบบระดับอ ำเภอ ๗ แห่ง การขับเคลื่อนกิจกรรมของ ศส.ปชต. กรณีที่มีประกำศให้มีกำรเลือกตั้งทุกระดับ ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร ได้ก ำหนด แนวทำงในกำรรณรงค์ประชำสัมพันธ์กำรเลือกตั้งท้องถิ่น โดยกำรประสำนขอควำมร่วมมือจำกหน่วยงำน ภำคีเครือข่ำยทุกภำคส่วน และ ศส.ปชต. ทุกแห่ง ดังนี้ - ประสำนขอควำมร่วมมือไปยังส่วนรำชกำรระดับจังหวัด โดยผ่ำนผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด มุกดำหำร สั่งกำรไปยังส่วนรำชกำรระดับจังหวัดและอ ำเภอ ขอควำมร่วมมือในกำรรณรงค์เผยแพร่ ประชำสัมพันธ์กำรเลือกตั้งทุกระดับ โดยส ำนักงำน กกต. ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร จัดท ำสื่อ เผยแพร่และผลิตสื่อต้นแบบในกำรประชำสัมพันธ์ผ่ำนสื่อแอปพลิเคชั่น Smart Vote และ Civic Education ที่สำมำรถสืบค้นข้อมูลและเผยแพร่บนโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบสมำร์ทโฟน หรือ ทำงอินเตอร์เน็ต เฟซบุ๊ก ไลน์อินสตำร์แกรม หรือสื่ออื่น ๆ ทำงอิเล็กทรอนิกส์ - ขอควำมร่วมมือให้ส่วนรำชกำร และภำคีเครือข่ำยทุกภำคส่วนรวมทั้ง เครือข่ำย ศส.ปชต. ใช้เป็นสื่อในกำรประชำสัมพันธ์ผ่ำนสื่อช่องทำงต่ำง ๆ ส่งต่อไปยังเครือข่ำยในสังกัด โดยส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร จะเผยแพร่ข้อมูลควำมรู้ในแต่ละห้วงเวลำ ก่อนกำรเลือกตั้ง ระหว่ำง วันเลือกตั้ง และหลังวันเลือกตั้ง ให้ภำคีเครือข่ำยทุกภำคส่วนได้รับรู้ข้อมูลข่ำวสำรกำรเลือกตั้งทุกระดับ โดยมีหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย - ส ำนักงำนสำธำรณสุขจังหวัด เผยแพร่ประชำสัมพันธ์ผ่ำน อสม. - ส ำนักงำน กศน.จว.มุกดำหำร และ กศน.อ ำเภอทุกอ ำเภอ เผยแพร่ประชำสัมพันธ์ ผ่ำนนักศึกษำ กศน. และครู กศน.ต ำบล ส่งต่อไปยังเครือข่ำย ศส.ปชต. ทุกต ำบล - ศส.ปชต. มีเครือข่ำย กรรมกำรหมู่บ้ำน ก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน ผู้น ำกลุ่มสตรี อสม. ผู้สูงอำยุ ที่อยู่ในหมู่บ้ำน ชุมชนทุกต ำบล - พัฒนำชุมชนจังหวัด เผยแพร่ประชำสัมพันธ์ให้ผู้น ำอำสำพัฒนำชุมชน ผู้น ำกลุ่มสตรี และเครือข่ำยวิสำหกิจ - พัฒนำสังคมและควำมมั่นคงของมนุษย์ เผยแพร่ประชำสัมพันธ์ให้ผู้สูงอำยุ ผู้น ำกลุ่มสตรี และผู้น ำสภำเด็กและเยำวชนในพื้นที่ - สถำนีวิทยุกระจำยเสียงแห่งประเทศไทยจังหวัดมุกดำหำร ประชำสัมพันธ์จังหวัด มุกดำหำรและส ำนักประชำสัมพันธ์จังหวัดอุบลรำชธำนี เขต ๒ และช่อง NBT เพื่อขอควำมร่วมมือ ให้เครือข่ำยในสังกัดเผยแพร่ประชำสัมพันธ์ตำมช่องทำงต่ำง ๆ ทำงสื่ออิเล็กทรอนิกส์ส่งต่อไปยัง เครือข่ำยวิทยุชุมชน เคเบิ้ลทีวี ดีเจประชำธิปไตย ซึ่งมีอยู่ทุกอ ำเภอในพื้นที่จังหวัดมุกดำหำร

101 - ศึกษำธิกำรจังหวัดมุกดำหำร ส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำจังหวัดมุกดำหำร และส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำประถมศึกษำจังหวัดมุกดำหำร แจ้งไปยังสถำนศึกษำระดับมัธยมศึกษำ ระดับประถมศึกษำ และสถำนศึกษำเอกชนในพื้นที่ เพื่อขอควำมร่วมมือให้สถำนศึกษำทุกแห่งในจังหวัด มุกดำหำร ซึ่งอยู่ในพื้นที่ที่จะมีกำรเลือกตั้งร่วมรณรงค์เผยแพร่ประชำสัมพันธ์กำรเลือกตั้ง ( ๓๐๐ แห่ง) โดยขับเคลื่อนกิจกรรมร่วมกับ ศส.ปชต. ในพื้นที่แต่ละต ำบลร่วมรณรงค์เผยแพร่ประชำธิปไตย และกำรเลือกตั้ง เช่น กิจกรรมเดินรณรงค์เคำะประตูบ้ำน BIG DAY กิจกรรมเชิญชวนไปเลือกตั้ง - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัด ประกอบด้วย องค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด องค์กำรบริหำรส่วนต ำบล ๒๙ แห่ง และเทศบำลต ำบล/เทศบำลเมือง ๖๕ แห่ง โดยใช้สื่อต้นแบบ เผยแพร่ให้ประธำนชุมชน ผู้น ำชุมชน และภำคีเครือข่ำยในสังกัดร่วมกับ ศส.ปชต. ในพื้นที่จัดกิจกรรม ร่วมกันในกำรรณรงค์เผยแพร่ประชำสัมพันธ์ ให้ประชำชนในพื้นที่หมู่บ้ำน ชุมชน ทรำบและขอควำม ร่วมมือในกำรจัดกิจกรรม BIG DAY รณรงค์เชิญชวนให้ประชำชนในพื้นที่เห็นควำมส ำคัญและเชิญชวน ไปยังญำติพี่น้องในแต่ละบ้ำนแต่ละครัวเรือนได้ตระหนักและสนใจให้ควำมส ำคัญต่อกำรเลือกตั้งทุกระดับ ผลการด าเนินงานขับเคลื่อนกิจกรรม - ในกำรออกเสียงประชำมติร่ำงรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๖๐ เมื่อวันอำทิตย์ที่ ๗ สิงหำคม ๒๕๕๙ ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร ได้รับมอบโล่ประกำศเกียรติคุณ ด้ำนมีผู้มำใช้สิทธิออกเสียงประชำมติ ร่ำงรัฐธรรมนูญและประเด็นค ำถำมเพิ่มเติม สูงสุดเป็นอันดับ ๖ ของภำคตะวันออกเฉียงเหนือ - ในกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำเทศบำลและนำยกเทศมนตรี ๒๕ แห่ง เมื่อวันอำทิตย์ที่ ๒๘ มีนำคม ๒๕๖๔ มีผู้มำใช้สิทธิเลือกตั้งคิดเป็นร้อยละ ๗๔.๓๑ บัตรเสียคิดเป็นร้อยละ ๒.๗๗ อยู่ในล ำดับที่ ๑ ของภำคตะวันออกเฉียงเหนือ และอันดับที่ ๑๐ ของประเทศ .-ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร ได้รับรำงวัลหน่วยงำนที่มีผลกำรด ำเนินงำน ด้ำนกำรประชำสัมพันธ์ยอดเยี่ยม ในกำรเลือกตั้งนำยกองค์กำรบริหำรส่วนจังหวัดและสมำชิก สภำองค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด เมื่อวันที่ ๒๐ ธันวำคม พ.ศ. ๒๕๖๓ - ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร ได้รับรำงวัลสื่ออัตลักษณ์ท้องถิ่นไทยเพื่อรณรงค์ กำรเลือกตั้งระดับยอดเยี่ยม เมื่อวันที่ ๙ มิถุนำยน พ.ศ. ๒๕๖๕ โดยใช้สื่ออัตลักษณ์จังหวัด คือ แมวดำว เป็นองค์ประกอบในกำรด ำเนินงำน - ส ำนักงำน กกต.จว.มุกดำหำร ได้รับรำงวัลอินโฟกรำฟิกยอดเยี่ยมอันดับที่ ๕ ในกำร ประเมินคุณภำพสื่อประชำสัมพันธ์ กิจกรรมสื่ออัตลักษณ์ท้องถิ่นไทย สร้ำงนวัตกรรมใหม่พร้อมใจ ไปเลือกตั้ง เมื่อวันที่ ๙ มิถุนำยน พ.ศ. ๒๕๖๕ อย่ำงไรก็ตำม ในกำรด ำเนินกำรขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. ให้บรรลุผลยังมีข้อจ ำกัด ด้ำนงบประมำณที่ยังขำดควำมต่อเนื่อง และกำรขอรับเงินอุดหนุนงบประมำณจำกองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น ศส.ปชต. ยังขำดควำมรู้ควำมเข้ำใจในกำรเขียนแผนเพื่อขอรับเงินอุดหนุน

102 จำกกำรเดินทำงศึกษำดูงำน ณ จังหวัดต่ำง ๆ ทั้ง ๒๐ จังหวัด มีประเด็นปัญหำกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. โดยสรุปภำพรวมได้ดังตำรำงที่ ๑ ตารางที่ ๑ สรุปปัญหาอุปสรรคการขับเคลื่อน ศส.ปชต. วันที่เดินทาง จังหวัด สภาพปัญหาที่พบ ด้ำนกำรสร้ำง ควำมเข้ำใจ ของหน่วยงำน ที่ท ำ MOU ด้ำน งบประมำณ ด้ำนควำมรู้ ควำมเข้ำใจ ของกรรมกำร ศส.ปชต. ด้ำนควำม ร่วมมือของ กรรมกำร ศส.ปชต. ๒๓ ธ.ค. ๒๕๖๔ ขอนแก่น - √ - - ๒๒ มี.ค. ๒๕๖๕ ชลบุรี √ √ √ - ๒๓ มี.ค. ๒๕๖๕ ระยอง √ √ - - ๔ เม.ย. ๒๕๖๕ เชียงรำย √ √ - - ๕ เม.ย. ๒๕๖๕ พะเยำ √ √ √ - ๑๐ พ.ค. ๒๕๖๕ ฉะเชิงเทรำ √ √ √ - ๘ มิ.ย. ๒๕๖๕ เพชรบุรี √ √ √ - ๑๕ มิ.ย. ๒๕๖๕ สระบุรี √ √ - - ๒๔ มิ.ย. ๒๕๖๕ ปทุมธำนี √ √ √ - ๒๘ มิ.ย. ๒๕๖๕ สิงห์บุรี - √ - √ ๒๙ มิ.ย. ๒๕๖๕ นครสวรรค์ √ - √ - ๒๐ ก.ค. ๒๕๖๕ สตูล - √ √ - ๒๐ ก.ย. ๒๕๖๕ อุบลรำชธำนี √ √ √ - ๑๘ ต.ค. ๒๕๖๕ เชียงใหม่ √ √ - - ๑๙ ต.ค. ๒๕๖๕ ล ำปำง √ √ - - ๒๐ ต.ค. ๒๕๖๕ ล ำพูน - √ - √ ๒ พ.ย.๒๕๖๕ นครศรีธรรมรำช - √ - √ ๓ พ.ย. ๒๕๖๕ ตรัง √ √ - √ ๒๓ พ.ย. ๒๕๖๕ นครพนม √ √ - - ๒๔ พ.ย. ๒๕๖๕ มุกดำหำร - √ - - หมำยเหตุ : - หมำยควำมว่ำ ไม่พบประเด็นปัญหำอุปสรรค √ หมำยควำมว่ำ พบประเด็นปัญหำอุปสรรค

103 ๔.๓ ผลการสัมมนา เรื่อง “ศูนย์ส่งเสริมพัฒนาประชาธิปไตย (ศส.ปชต.): ความส าคัญและบทบาท ในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” คณะอนุกรรมำธิกำรได้รวบรวมข้อมูลจำกกำรสัมมนำในหัวข้อ “ศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ศส.ปชต.): ควำมส ำคัญและบทบำทในกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็น ประมุข” เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหำคม ๒๕๖๕ ณ ห้องประชุม ๔๐๒ – ๔๐๓ ณ อำคำรรัฐสภำ โดยก ำหนด กรอบของกำรอภิปรำยตำมประเด็นดังนี้ - เพื่อเป็นแนวทำงกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้กับผู้เกี่ยวข้องในระดับจังหวัด อ ำเภอ ต ำบล หมู่บ้ำน และผู้ปฏิบัติงำนเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. ให้มีกำรประสำนกันปฏิบัติงำนร่วมกันทุกภำคส่วน อย่ำงมีประสิทธิภำพ - เพื่อเสนอรูปแบบกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้มีแนวทำงกำรขับเคลื่อนที่เป็นรูปธรรมชัดเจน - เพื่อให้ส่วนรำชกำรที่ท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือไว้กับส ำนักงำน กกต. ได้มีโอกำสแลกเปลี่ยน เรียนรู้ท ำควำมเข้ำใจ และร่วมก ำหนดทิศทำงกำรให้ควำมร่วมมือกับส ำนักงำน กกต. ให้มีควำมชัดเจน มำกยิ่งขึ้น - เพื่อให้ประชำชนมีควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข จำกกำรสัมมนำคณะอนุกรรมำธิกำรได้รวบรวมข้อมูลแนวทำงกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ดังนี้ ปาฐกถาพิเศษ โดยนายเสรี สุวรรณภานนท์ ประธานคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง และการมีส่วนร่วมของประชาชน วุฒิสภา กำรมีส่วนร่วมของประชำชนทำงกำรเมืองเป็นส่วนส ำคัญยิ่ง เป็นพลังของประชำชนอย่ำงแท้จริง ดังนั้น ในกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎรเข้ำมำเป็นตัวแทนของประชำชนเสมือนเป็นกำรเลือก รัฐบำลเข้ำมำท ำหน้ำที่ในกำรบริหำรประเทศ ซึ่งในกำรบริหำรประเทศนั้นมีควำมเกี่ยวข้องโดยต รง กับกำรใช้อ ำนำจมีควำมเชื่อมโยงกับผลประโยชน์ของประชำชน หำกกำรใช้อ ำนำจในทำงที่เป็นประโยชน์ ส่วนตนโดยเห็นประโยชน์ของประชำชนเป็นสิ่งสุดท้ำยย่อมเป็นผลร้ำย จึงมีควำมจ ำเป็นอย่ ำงยิ่ง ที่ประชำชนต้องท ำหน้ำที่คัดเลือกคนเข้ำสู่ต ำแหน่ง โดยผ่ำนกำรเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม เพื่อให้ได้ ตัวแทนประชำชนอย่ำงแท้จริง ซึ่งเป็นบทบำทที่ส ำคัญของ ศส.ปชต. กำรท ำหน้ำที่จัดกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎรเดิมเป็นหน้ำที่ของกระทรวงมหำดไทย แต่เกิดข้อครหำว่ำรัฐบำลก ำกับดูแลกระทรวงมหำดไทยอำจท ำให้กำรท ำหน้ำที่จัดกำรเลือกตั้งไม่เป็นกลำง รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช ๒๕๔๐ จึงก ำหนดให้มีคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง เป็นหน่วยงำนที่มีควำมเป็นอิสระให้มีอ ำนำจหน้ำที่ในกำรจัดกำรเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ดังนั้น คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งจึงต้องสร้ำงกลไกในกำรสร้ำงกระบวนกำรมีส่วนร่วม เพื่อท ำให้ ประชำธิปไตยเจริญงอกงำมและท ำให้ได้ “นักกำรเมืองที่ดี” นักกำรเมืองถือเป็นบุคคลส ำคัญ ดังนั้น ในกำรเลือกคนที่จะมำท ำหน้ำที่แทนประชำชน จึงมีควำมส ำคัญอย่ำงยิ่ง ซึ่งกำรมีนักกำรเมืองที่ดีหรือผู้บริหำรท้องถิ่นที่ดีรักษำผลประโยชน์ของประชำชน เข้ำมำท ำหน้ำที่ในกำรบริหำรท้องถิ่นหรือบริหำรประเทศและมีนโยบำยที่ดีที่จะท ำให้ประชำชน มีวิถีชีวิตที่ดีเศรษฐกิจ สังคมควำมเป็นอยู่ที่ดี บริหำรงบประมำณไปใช้ในทำงที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชน ป ร ะ ช ำ ช น ก็จะมีควำมสุข หำกได้ตัวแทนที่เห็นแต่ประโยชน์ส่วนตน เห็นแก่ประโยชน์พวกพ้อง จะท ำให้ท้องถิ่นไม่พัฒนำตัวอย่ำงเช่น สหรัฐอเมริกำมีศูนย์แจกอำหำรให้แก่คนไร้บ้ำน ซึ่งสำมำรถน ำไป

104 เป็นตัวอย่ำงหรือปรับใช้ให้เหมำะสมกับท้องถิ่นในแต่ละแห่งได้ ดังนั้น ระบบตัวแทนจึงเป็นหัวใจส ำคัญ ในกำรพัฒนำประเทศ หำกกำรเมืองเป็นของนำยทุนเข้ำมำหำประโยชน์แนวทำงแก้ไข คือ กำรสร้ำง กำรมีส่วนร่วมทำงกำรเมืองให้เข้มแข็ง โดยกำรเลือกตั้งในระดับพื้นที่ท ำไพรมำรีโหวต เพื่อให้ได้ตัวแทน ในพื้นที่อย่ำงแท้จริง อย่ำงไรก็ตำม ในกำรแก้ไขกฎหมำยว่ำด้วยกำรเลือกตั้งสมำชิกสภำผู้แทนรำษฎรและกฎหมำย ว่ำด้วยพรรคกำรเมือง ได้มีกำรแก้ไขขั้นตอนกำรท ำไพรมำรีโหวต จำกเดิมท ำในระดับต ำบลและอ ำเภอ แก้ไขโดยกำรท ำกระบวนกำรไพรมำรีโหวตในระดับจังหวัดเท่ำนั้น ซึ่งเป็นกำรแก้ไขโดยพรรคกำรเมือง จึงเป็นเหตุท ำให้กระบวนกำรกำรมีส่วนร่วมพัฒนำไม่ได้อย่ำงเต็มที่ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งพยำยำมที่จะสร้ำงกลไกกำรมีส่วนร่วมโดย ศส.ปชต. ให้ท ำหน้ำที่ ขับเคลื่อนและสร้ำงกระบวนกำรมีส่วนร่วมของประชำชนในท้องถิ่น แต่ในกำรด ำเนินกำรขับเคลื่อนใด ๆ ก็ตำมสิ่งที่จะเป็นส่วนส ำคัญ คือ งบประมำณในกำรด ำเนินกำรที่จะท ำให้องค์กรมีควำมเข้มแข็ง และยั่งยืน สำมำรถให้ประชำชนเข้ำมำมีส่วนร่วมในกำรขับเคลื่อน อย่ำงไรก็ตำมพลังของประชำชน ในกำรสร้ำง ศส.ปชต. ถือเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่และเป็นจุดเริ่มต้นที่จะมีนักกำรเมืองที่ดีซึ่งเกิดจำกกำรมีส่วนร่วม ของประชำชนในระดับต่ำง ๆ คณะกรรมำธิกำรกำรกำรพัฒนำกำรเมืองและกำรมีส่วนร่วมของประชำชน วุฒิสภำ ได้ท ำหน้ำที่ ในกำรติดตำม เร่งรัด และเสนอแนะเพื่อให้เกิดกำรพัฒนำอย่ำงยั่งยืนโดยกำรผลักดันให้ ศส.ปชต. มีควำมเข้มแข็งอันจะน ำไปสู่กำรพัฒนำกำรเมือง ในระยะหลัง ๆ เห็นได้ว่ำประชำชนมีควำมเห็น เป็นหลำยฝ่ำย มีวำทะกรรมที่ว่ำฝ่ำยประชำธิปไตยและฝ่ำยเผด็จกำรจึงท ำให้แบ่งกันเป็นฝักฝ่ำย ในบริบทของค ำว่ำ “ประชำธิปไตย” เป็นเรื่องที่ให้ประชำชนมีส่วนร่วม มีเสรีภำพ แต่ที่ผ่ำนมำ มีกำรปลูกฝังชักจูงให้เยำวชนคนรุ่นใหม่มีควำมเห็นเกี่ยวกับสถำบันในทำงที่ไม่ถูกต้อง ท ำให้เกิดปัญหำ ถูกด ำเนินคดีจึงควรต้องท ำควำมเข้ำใจว่ำประเทศชำติที่อยู่ได้ทุกวันนี้อันเนื่องมำจำกมีสถำบัน พระมหำกษัตริย์เรำจึงอยู่รอดปลอดภัยมำจนถึงทุกวันนี้ เรื่องเหล่ำนี้จึงขึ้นอยู่กับกำรสร้ำงวัฒนธรรม ทำงกำรเมือง ท ำอย่ำงไรที่จะให้คนรุ่นใหม่มีควำมเห็นเกี่ยวกับสถำบันพระมหำกษัตริย์ในทำงที่ถูกต้อง ศส.ปชต. จึงควรร่วมด้วยช่วยกันแก้ปัญหำดังกล่ำว และกำรมีตัวแทนที่ดีโดยมำจำกกำรเลือกตั้งที่สุจริต และเที่ยงธรรมในทุกระดับ และเป็นตัวแทนที่รักษำผลประโยชน์ของประชำชน ท ำให้กำรเลือกตั้งสุจริต ปรำศจำกกำรซื้อสิทธิขำยเสียง ท้ำยที่สุด ศส.ปชต. จะพัฒนำกำรเมืองได้ ด้วยกำรท ำให้ภำคประชำชนมีควำมเข้มแข็ง ก้ำวหน้ำ สร้ำงควำมเจริญให้บ้ำนเมืองทั้งในปัจจุบันและอนำคต

105 การอภิปรายหัวข้อ “แนวทางการขับเคลื่อน ศส.ปชต.” จากผู้แทนหน่วยงานภาคีเครือข่าย การขับเคลื่อน ศส.ปชต. นายวีระ ยี่แพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง โดยที่สภำพสังคมปัจจุบันในด้ำนกำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองระบอบ ประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข หน่วยงำนที่เกี่ยวข้องยังขำดกระบวนกำรปลูกฝัง และสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ ทรงเป็นประมุขอย่ำงต่อเนื่องเป็นรูปธรรม รวมทั้งหลักกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมี พระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขถูกบิดเบือนข้อเท็จจริง โดยกำรบิดเบือนข้อมูล หรือกำรสร้ำงข่ำวปลอม เผยแพร่ผ่ำนสื่อสังคมออนไลน์ ดังนั้น จึงได้มีกำรจัดตั้ง ศส.ปชต. ขึ้น เพื่อเป็นหน่วยงำนในระดับต ำบลที่มีคณะกรรมกำร ท ำหน้ำที่ขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตย โดยจัดตั้งครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๗ จังหวัดละ ๑ แห่ง จำกนั้นในปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ได้เพิ่มกำรจัดตั้งเป็นอ ำเภอละ ๑ แห่ง และขยำยกำรจัดตั้งเป็นต ำบลละ ๑ แห่ง ในปี พ.ศ. ๒๕๕๙ ปัจจุบันมี ศส.ปชต. จ ำนวนทั้งสิ้น ๗,๕๑๗ แห่ง ซึ่งได้มีกำรบูรณำกำรควำมร่วมมือ กับหน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง คือ -ส ำนักงำน กศน. ซึ่งได้บูรณำกำรกำรด ำเนินงำนร่วมกันตั้งแต่เริ่มจัดตั้ง ศส.ปชต. จนถึงปัจจุบัน -กระทรวงมหำดไทยโดยกรมกำรปกครองด ำเนินกำรผ่ำนคณะกรรมกำรหมู่บ้ำน ก ำนัน และผู้ใหญ่บ้ำน กรมกำรพัฒนำชุมชนด ำเนินกำรผ่ำนเครือข่ำยสตรีและกรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น สนับสนุนบุคลำกรและงบประมำณ -กระทรวงพัฒนำสังคมและควำมมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมกิจกำรผู้สูงอำยุ -กระทรวงสำธำรณสุข โดยกรมสนับสนุนบริกำรสุขภำพด ำเนินกำรโดยอำสำสมัครสำธำรณสุข ประจ ำหมู่บ้ำน (อสม.) นางวัชรีภรณ์ โกสินเจริญชัย ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพัฒนาเครือข่าย ส านักงานส่งเสริม การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ส ำนักงำน กศน. ได้ลงนำมในบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือเพื่อด ำเนินงำน ศส.ปชต. ร่วมกัน กับส ำนักงำน กกต. ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๗ โดยคณะกรรมกำร ศส.ปชต. มีครู กศน.ต ำบล เป็นกรรมกำร และเลขำนุกำร และให้กำรสนับสนุนกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. โดยให้ใช้สถ ำนที่เป็นที่ท ำกำร และเสริมสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ ทรงเป็นประมุขแก่ประชำชนทุกวัยตำมหลักกำรมีส่วนร่วมของประชำชน กล่ำวคือ กำรด ำเนินงำน ผ่ำนคณะกรรมกำรระดับจังหวัด ระดับอ ำเภอ และระดับต ำบล ร่วมกับภำคส่วนอื่น ๆ อำทิ ภำคเอกชน และอำสำสมัคร เป็นต้น กระบวนกำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบ ป ระช ำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขของส ำนักงำน กศน. ยึดหลักประชำธิปไตยที่แท้จริง เริ่มจำกครอบครัว ครู กศน. จึงส่งเสริมให้ประชำชนมีควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครอง ระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข ดังนี้ - กำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยด้วยวิธีกำรอย่ำงง่ำย โดยกำรพูดคุยแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น - กำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจผ่ำนสื่อกำรสอนที่เหมำะสมส ำหรับทุกช่วงวัย

106 - กำรสร้ำงควำมตระหนักถึงควำมรับผิดชอบอันจะก่อให้เกิดกระบวนกำรประชำธิปไตย - กำรรณรงค์เลือกตั้งและให้ข้อมูลเกี่ยวกับกำรใช้สิทธิในช่วงที่มีกำรเลือกตั้ง นอกจำกนี้ ในช่วงที่ ไม่มีกำรเลือกตั้งได้มีกำรสอดแทรกแนวคิดเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยในวิถีชีวิตประจ ำวัน - กำรสร้ำงพลเมืองอำสำประชำธิปไตย นายพิริยะ ฉันทดิลก รองอธิบดีกรมการปกครอง ตำมที่กรมกำรปกครองได้ลงนำมในบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือที่จะขับเคลื่อนภำรกิจเกี่ยวกับ กำรส่งเสริมกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขให้บรรลุผลนั้น ในกำรก ำหนดนโยบำย กำรสั่งกำรและกำรสนับสนุนกำรด ำเนินงำนในส่วนภูมิภำค ได้มอบหมำยภำรกิจ ให้แต่ละพื้นที่ก ำหนดเป็นภำรกิจในแผนพัฒนำหมู่บ้ำน เพื่อสนับสนุนโครงกำรที่เกี่ยวข้อง อำทิ เข้ำร่วม โครงกำรอบรมให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรส่งเสริมกำรด ำรงชีวิตตำมวิถีประชำธิปไตยเพื่อสร้ำงแกนน ำ ให้ควำมรู้ ส่งเสริมให้บุคลำกรที่เกี่ยวข้องระดับอ ำเภอ และนำยอ ำเภอประสำนงำนกับก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน และคณะกรรมกำรหมู่บ้ำนได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ นอกจำกนี้ ในกำรด ำเนินงำนร่วมกับเครือข่ำย นำยอ ำเภอมีบทบำทและมีควำมส ำคัญในกำร ประสำนงำน บูรณำกำรร่วมกับก ำนันและผู้ใหญ่บ้ำนและภำคส่วนที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ เพื่อบริหำรจัดกำร ให้เกิดกำรขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมี พระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขในพื้นที่ ทั้งนี้ กลไกกำรขับเคลื่อนงำนของ ศส.ปชต. คือ คณะกรรมกำร หมู่บ้ำน ซึ่งมีควำมใกล้ชิดกับประชำชน และมีองค์ประกอบมำจำกผู้แทนประชำชนทุกกลุ่มในหมู่บ้ำน ได้แก่ ผู้ใหญ่บ้ำน คณะกรรมกำรผู้ทรงคุณวุฒิ และคณะกรรมกำรฝ่ำยต่ำง ๆ อำทิ กลุ่มผู้สูงอำยุ กลุ่มสตรี อสม. ซึ่งจะมีกำรประชุมคณะกรรมกำรเป็นประจ ำทุกเดือน ดังนั้น คณะกรรมกำรหมู่บ้ำนจึงถือเป็นกลไก ส ำคัญในกำรขับเคลื่อนให้เกิดวิถีประชำธิปไตยในพื้นที่ โดยประชำชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในกำรตัดสินใจ หรือแก้ปัญหำ นอกจำกนี้คณะกรรมกำรหมู่บ้ำนยังเป็นกลไกที่จะผลักดันบรรจุกิจกรรมต่ำง ๆ ไว้ใน แผนพัฒนำระดับต ำบล ระดับอ ำเภอ และระดับจังหวัด รวมทั้งยังผลักดันให้กำรจัดสรรงบประมำณ เพื่อด ำเนินกิจกรรมอีกด้วย นายสุวิชชา เพ็งไพบูลย์ นิติกรเชี่ยวชาญราชการบริหารส่วนกลาง และผู้อ านวยการกองการเลือกตั้ง กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น มีหน้ำที่ส่งเสริมสนับสนุนกำรจัดท ำแผนพัฒนำท้องถิ่น ประสำนบูรณำกำร แผนพัฒนำท้องถิ่น รวมถึงกำรวำงระบบกำรติดตำมประเมินผลกำรด ำเนินกำรตำมแผนพัฒนำท้องถิ่น โดยได้มีกำรซักซ้อมแนวทำงปฏิบัติให้ท้องถิ่นได้รับทรำบและจัดท ำแผนพัฒนำท้องถิ่น ซึ่งหำก ศส.ปชต. มีควำมประสงค์จะขอรับเงินอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ก็จะต้องเข้ำมำอยู่ในแผนพัฒนำท้องถิ่นด้วย ส่วนกำรประสำนและบูรณำกำรแผนพัฒนำท้องถิ่นนั้น ในแต่ละจังหวัด มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น องค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด เทศบำลนคร เทศบำลเมือง เทศบำลต ำบล และองค์กำรบริหำร ส่วนต ำบลซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขนำดเล็ก อำจมีข้อจ ำกัดด้ำนงบประมำณ ก็สำมำรถขอให้ องค์กำรบริหำรส่วนจังหวัด ได้พิจำรณำบูรณำกำรโครงกำรเข้ำกับแผนขององค์กำรบริหำรส่วนจังหวัดได้ และในส่วนกำรส่งเสริมสนับสนุนและประสำนงำนกำรด ำเนินงำนด้ำนกำรเงิน กำรคลัง กำรงบประมำณ กำรพัสดุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้มีกำรซักซ้อมแนวทำงกำรปฏิบัติกำรใช้จ่ำยงบประมำณ แบบต่ำง ๆ ที่อยู่ในเรื่องของกำรเงินกำรคลังทุกปี และหน้ำที่ที่ส ำคัญขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อีกส่วน คือ กำรส่งเสริมสนับสนุนประสำนกำรจัดกำรศึกษำ กำรพัฒนำกิจกำรเด็กเยำวชน

107 ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญำท้องถิ่น และกำรส่งเสริมสนับสนุนและกำรส่งเสริมสนับสนุนและเสริมสร้ำง ควำมเข้มแข็งให้กับชุมชนให้มีส่วนร่วมในกำรบริหำรงำนและตรวจสอบกำรด ำเนินงำนขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ส ำหรับบทบำทหน้ำที่ในกำรสนับสนุนกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. โดยเฉพำะกำรขอรับเงิน อุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทยนั้น ได้ซักซ้อมแนวทำงปฏิบัติ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพิจำรณำจัดท ำแผนพัฒนำท้องถิ่นตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทย ตั้งแต่วันที่ ๑๔ ธันวำคม ๒๕๖๓ โดยซักซ้อมแนวทำงปฏิบัติในข้อก ำหนดเกี่ยวกับกำรให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นสนับสนุนกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ตำมอ ำนำจหน้ำที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพำะเทศบำลกับองค์กำรบริหำรส่วนต ำบล ซึ่งมีจ ำนวนมำกถึง ๗,๗๗๒ แห่งทั่วประเทศ ได้เน้นย้ ำ ให้กำรจัดท ำแผนพัฒนำท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับกำรส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย จะต้องมีกำรบรรจุ ในแผนงำนโครงกำรประจ ำปีขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งอำจจะมีโครงกำรต่ำง ๆ เช่น โครงกำร หมู่บ้ำนพลเมืองคุณภำพส่งเสริมให้ผู้เรียนด ำเนินชีวิตตำมแนวทำงวิถีประชำธิปไตย โครงกำรศูนย์กำรเรียนรู้ วิถีประชำธิปไตยของหมู่บ้ำนและต ำบล โดยที่กำรพิจำรณำให้กำรอุดหนุนโครงกำรนั้นจะต้องพิจำรณำว่ำ อยู่ในกรอบอ ำนำจหน้ำที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยหรือไม่ ซึ่งในส่วนนี้พบว่ำภำรกิจ ของ ศส.ปชต. ตรงกับอ ำนำจหน้ำที่ในด้ำนกำรส่งเสริมกำรศึกษำกำรเรียนรู้ กำรส่งเสริมพัฒนำ ประชำธิปไตย ดังนั้น จึงสำมำรถให้กำรอุดหนุนได้ตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม การตั้งงบประมาณเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้กับ ศส.ปชต. ก ำหนด หลักเกณฑ์โดยสรุปดังนี้ - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอุดหนุนหน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนเป็นเงินเท่ำนั้น - หน่วยงำนที่ขอรับกำรอุดหนุน ต้องเป็นองค์กรภำคประชำชน ตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทย ว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้แก่ องค์กร ซึ่งเป็นกำรรวมของประชำชนที่จัดตั้งโดยถูกต้องตำมกฎหมำยระเบียบหรือข้อบังคับของหน่วยงำนของรัฐ หรือหนังสือสั่งกำรของกระทรวงมหำดไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์สำธำรณะ และมีกำร ด ำเนินกำรอย่ำงต่อเนื่องมำแล้วไม่น้อยกว่ำหนึ่งปีซึ่ง ศส.ปชต. เป็นองค์กรที่จัดตั้งขึ้นตำมระเบียบ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. ๒๕๖๕ จึงเป็นองค์กรภำคประชำชน สำมำรถขอรับงบประมำณอุดหนุนจำกองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นได้ - โครงกำรที่ให้เงินอุดหนุนต้องเป็นภำรกิจที่อยู่ในอ ำนำจหน้ำที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ให้เงินอุดหนุนตำมกฎหมำย และประชำชนในพื้นที่ต้องได้รับประโยชน์จำกโครงกำรที่จะให้เงินอุดหนุน และโครงกำรที่ขอรับกำรอุดหนุนต้องบรรจุไว้ในแผนพัฒนำท้องถิ่น และตั้งงบประมำณไว้ในงบเงิน อุดหนุน ห้ำมจ่ำยจำกเงินสะสม ทุนส ำรองเงินสะสม หรือเงินกู้

108 การขอรับเงินอุดหนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีหลักเกณฑ์โดยสรุป ดังนี้ - โครงกำรที่เป็นภำรกิจหลักตำมแผนพัฒนำท้องถิ่นและค ำนึงถึงสถำนะทำงกำรคลังก่อน ไม่ใช่โครงกำรที่มีลักษณะเป็นเงินทุนหมุนเวียน ไม่ใช่โครงกำรที่มีลักษณะเป็นกำรจัดเลี้ยงอำหำร หรือกำรจัดกิจกรรมนันทนำกำรหรือกำรจัดหำครุภัณฑ์ยำนพำหนะและขนส่ง สำมำรถจัดเป็นกิจกรรม เผยแพร่ประชำสัมพันธ์กิจกรรมต่ำง ๆ ได้ - หน่วยงำนที่ประสงค์ขอรับเงินอุดหนุนเสนอโครงกำรตำมแบบตัวอย่ำง ท้ำยระเบียบ กระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้พิจำรณำก่อนตั้งงบประมำณ โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต้องตรวจสอบว่ำหน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนมีระเบียบ ข้อบังคับ หลักเกณฑ์ หรือวิธีปฏิบัติ ในกำรใช้จ่ำยอย่ำงเหมำะสมและมีประสิทธิภำพหรือไม่ ซึ่งในประเด็นนี้ต้องไปดูในระเบียบ ของคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประกอบด้วย - หน่วยงำนที่ประสงค์ขอรับเงินอุดหนุนต้องด ำเนินกำรตำมโครงกำร ไม่สำมำรถมอบหม ำย ให้หน่วยงำนอื่นด ำเนินกำรแทนได้ การรับเงินอุดหนุน การใช้จ่ายเงินอุดหนุน และการเบิกจ่ายเงินอุดหนุน มีหลักเกณฑ์โดยสรุป ดังนี้ - เมื่องบประมำณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีผลบังคับใช้แล้ว ณ วันที่ ๑ ตุลำคม ของปีงบประมำณ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะแจ้งให้หน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนทรำบ โดยห้ำม หน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนด ำเนินกำรหรือก่อหนี้ผูกพันก่อนที่จะได้รับเงินอุดหนุน เว้นแต่กรณี มีควำมจ ำเป็นเร่งด่วน - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ตรวจสอบสถำนะกำรเงินกำรคลัง หำกมีรำยได้เพียงพอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องเบิกจ่ำยเงินอุดหนุนให้หน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนให้แล้วเสร็จภำยใน ปีงบประมำณ - ก่อนกำรเบิกจ่ำยให้แก่หน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุน ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดท ำบันทึก ข้อตกลงกับผู้แทนของหน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนไม่น้อยกว่ำ ๓ คน ซึ่งตำมโครงสร้ำงของ ศส.ปชต. สำมำรถให้ประธำนกรรมกำร รองประธำน และกรรมกำร เข้ำท ำบันทึกข้อตกลงกับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นที่ให้เงินอุดหนุน - เมื่อได้รับเงินแล้วให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเรียกใบเสร็จรับเงินหรือใบส ำคัญรับเงินจำก หน่วยงำนที่ขอรับเงินเก็บไว้เป็นหลักฐำน ดังนั้น ในประเด็นนี้จึงขอให้ส ำนักงำน กกต. พิจำรณำ เรื่องนี้ด้วย เนื่องจำกใบส ำคัญรับเงินเป็นประเด็นส ำคัญต้องชี้แจงกับหน่วยตรวจสอบภำยหลังสิ้น ปีงบประมำณ - กำรเขียนโครงกำรเพื่อขอรับเงินอุดหนุน ต้องเป็นไปตำมที่ก ำหนดในบัญชีแนบท้ำยระเบียบ กระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งจะต้องมีหลักกำรเหตุผล ควำมจ ำเป็นที่ต้องมีโครงกำร วัตถุประสงค์ของโครงกำรแสดงให้เห็นถึง ควำมต้องกำรว่ำจะเป็นประโยชน์และเป็นผลดีต่อประชำชนในท้องถิ่นอย่ำงไรบ้ำง เป้ำหมำย ของโครงกำรเชิงปริมำณ เชิงคุณภำพ ประชำชนจะได้รับประโยชน์จำกโครงกำรอย่ำงไร วิธีด ำเนินกำร ระยะเวลำเริ่มต้น และสิ้นสุดโครงกำร สถำนที่ด ำเนินกำร ผู้รับผิดชอบโครงกำร งบประมำณ ประโยชน์ ที่จะได้รับ ลงชื่อผู้เห็นชอบโครงกำร และลงชื่อผู้อนุมัติโครงกำร

109 - กำรติดตำมและรำยงำนผล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแจ้งหน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุน ให้รำยงำนผลกำรด ำเนินงำนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทรำบภำยในก ำหนด ๓๐ วัน นับตั้งแต่วันที่ โครงกำรแล้วเสร็จ และหำกมีเงินเหลือจ่ำยให้ส่งคืนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในครำวเดียวกัน องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นแต่งตั้งคณะท ำงำนติดตำมและประเมินผลกำรใช้จ่ำยเงินอุดหนุน รำยงำน ให้นำยกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทรำบ โดยคณะท ำงำนจะต้องก ำหนดวิธีติดตำมผลกำรด ำเนิน โครงกำรให้เป็นไปตำมวัตถุประสงค์ของโครงกำรตำมควำมเหมำะสม ค ำนึงถึงควำมสอดคล้องกับบริบท พื้นที่ หำกหน่วยงำนที่ขอรับเงินอุดหนุนไม่สำมำรถด ำเนินโครงกำรได้ตำมวัตถุประสงค์ที่เสนอจะต้องเรียก เงินคืนเท่ำจ ำนวนที่ยืมไปทั้งหมด อย่ำงไรก็ตำม ในเรื่องกำรขอรับเงินอุดหนุนนี้ ประกำรแรกจะต้องพิจำรณำงบประมำณ ที่คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งจัดสรรให้ก่อนว่ำ ได้เสนอของบประมำณประจ ำปีเพื่อสนับสนุนค่ำใช้จ่ำย ในกำรด ำเนินกิจกรรมของ ศส.ปชต. เท่ำใด ถ้ำไม่พอจึงจะมำพิจำรณำในส่วนของระเบียบ กระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ทั้งนี้ ในช่วงปีงบประมำณ พ.ศ. ๒๕๖๖ คำดว่ำส่วนใหญ่น่ำจะยังไม่ได้จัดท ำเข้ำไว้ในแผนพัฒนำท้องถิ่น หรือบรรจุไว้ในร่ำงข้อบัญญัติหรือเทศบัญญัติงบประมำณรำยจ่ำยประจ ำปีพ.ศ. ๒๕๖๖ ซึ่งสำมำรถ ท ำแผนเพิ่มเติมได้ แต่ต้องดูว่ำขำดเหลือจำกงบประมำณที่ส ำนักงำน กกต. ตั้งไว้เท่ำใด แล้วท ำ แผนพัฒนำเพิ่มเติมรวมถึงงบประมำณรำยจ่ำยประจ ำปีเพิ่มเติมของท้องถิ่นโดยผ่ำนกำรอนุมัติ จำกสภำท้องถิ่น นายนิวัติ น้อยผาง รองอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน ควำมหมำยของประชำธิปไตยโดยพื้นฐำน คือ อ ำนำจอธิปไตยเป็นของประชำชน และค ำหนึ่ง ที่เป็นค ำพื้นฐำน คือ ค ำว่ำประชำคม ซึ่งในพื้นที่ประชำคมหมำยควำมว่ำต้องผ่ำนควำมยินยอมพร้อมใจกัน และผ่ำนควำมยินยอมพร้อมใจนี้มีหลักคิดที่ส ำคัญคือ เคำรพเสียงส่วนน้อยท ำตำมมติเสียงส่วนใหญ่ หลักกำรของประชำธิปไตยมี ๓ ส่วน คือ ภรำดรภำพ เสมอภำค เสรีภำพ อย่ำงไรก็ตำมข้อเท็จจริง พบว่ำ เมื่อยำกจนก็ไม่มีอิสระ เมื่อไม่มีอิสระก็ไม่เป็นเสรีภำพ เมื่อไม่เป็นเสรีภำพก็ไม่เป็นประชำธิปไตย ดังนั้น มิติเศรษฐกิจจึงมีควำมสัมพันธ์กับกำรเมือง ส่วนภรำดรภำพ คือ กำรมุ่งดี มุ่งเจริญต่อกัน และปรำรถนำจะอยู่ร่วมกันอย่ำงมีควำมสุข ทุกคนทุกควำมเห็นมีศักดิ์ศรีเท่ำกัน ดังนั้น จึงเป็นเหตุผล ที่เป็นกติกำว่ำ ถ้ำจะท ำกำรใดก็ตำมต้องใช้เป็นมติเสียงส่วนใหญ่ และนอกจำก ๓ หลักกำรข้ำงต้นแล้ว ค ำว่ำ “จิตสำธำรณะ” หรือ “จิตอำสำ” ซึ่งหมำยควำมว่ำ กำรที่จะอยู่ร่วมกันอย่ำงมีควำมสุขต้องมี จิตอำสำเพื่อประโยชน์ส่วนรวมมำกกว่ำประโยชน์ส่วนตัว ประชำธิปไตยมี ๒ ประเภท คือ วิถีประชำธิปไตยในชีวิตประจ ำวัน และประชำธิปไตยที่เป็น ระบอบกำรปกครองหรือเป็นกติกำส ำหรับกำรเมืองซึ่งมีทุกระดับ และควำมมุ่งหมำยในปัจจุบัน เรำต้องกำรให้ทั้ง ๒ ประเภท อยู่ในจิตวิญญำณของประชำชนทุกคน มีกำรเลือกตั้งคุณภำพ โดยพลเมือง คุณภำพ ปรัชญำกำรพัฒนำชุมชนและภำรกิจกรมกำรพัฒนำชุมชน คือ กำรมีส่วนร่วมของประชำชน พัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำกและเสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชน พัฒนำคุณภำพชีวิต ส่งเส ริม ให้ประชำชนมีรำกฐำนกำรด ำเนินชีวิตโดยใช้หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง จึงมีภำรกิจเกี่ยวกับ กำรส่งเสริมกระบวนกำรเรียนรู้และกำรมีส่วนร่วมของประชำชน ส่งเสริมและพัฒนำเศรษฐกิจชุมชน ฐำนรำกให้มีควำมมั่นคงและมีเสถียรภำพ โดยสนับสนุนให้มีกำรจัดท ำและกำรใช้ประโยชน์จำกแผน ข้อมูล

110 สำรสนเทศ ศึกษำวิเครำะห์ วิจัย จัดท ำยุทธศำสตร์ชุมชน ตลอดจนกำรฝึกอบรมและพัฒนำบุคลำกร ที่เกี่ยวข้องกับกำรพัฒนำชุมชน เพื่อให้เป็นชุมชนเข้มแข็งอย่ำงยั่งยืนรวมทั้งสนับสนุนส่งเสริมโครงกำร หนึ่งต ำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ เพื่อพัฒนำคน พัฒนำชุมชน โดยมีหลักฐำนที่มุ่งดีมุ่งเจริญต่อกัน ดังนั้น จึงสำมำรถส่งเสริมประชำธิปไตย ๒ ส่วน คือ กำรขับเคลื่อนเศรษฐกิจต่ำง ๆ ผ่ำนคณะกรรมกำรพัฒนำสตรี คณะกรรมกำรกองทุนพัฒนำบทบำทสตรี OTOP ด้วยกำรใช้หลัก ประชำธิปไตยในกำรด ำเนินงำน และส่วนที่สอง คือ บุคลำกรหรือเครือข่ำยที่เกี่ยวข้องร่วมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. เข้ำร่วมกิจกรรมอย่ำงต่อเนื่อง มีส่วนร่วมในกระบวนกำรเลือกตั้งทุกระดับ ส่งเสริม ประชำธิปไตยให้เกิดขึ้นจริงด้วยกำรส่งเสริมกำรเรียนรู้ ปฏิบัติ และเป็นแบบอย่ำงที่ดี ซึ่งเป็นตั วอย่ ำง ที่ดีนั้นมีค่ำมำกกว่ำค ำสอน เพื่อสร้ำงควำมยินยอมพร้อมใจ เพื่อท ำงำนร่วมกัน นายแพทย์ภานุวัฒน์ ปานเกตุ รองอธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กรมสนับสนุนบริกำรสุขภำพเป็นหน่วยงำนวิชำกำรส่วนกลำง ท ำหน้ำที่เชิงนโยบำยด้ำนวิชำกำร และมำตรฐำน อสม. ส่วนกำรบริหำรจัดกำรในระดับพื้นที่จะอยู่ภำยใต้กำรดูแลของส ำนักงำน ปลัดกระทรวงสำธำรณสุข ผ่ำนทำงส ำนักงำนสำธำรณสุขจังหวัด ส ำนักงำนสำธำรณสุขอ ำเภอ และโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพต ำบล เป็นโครงสร้ำงที่ก ำกับกำรท ำงำนของ อสม. ปัจจุบันกรมสนับสนุนบริกำรสุขภำพท ำหน้ำที่ในกำรบริหำรจัดกำรระบบบริกำรสุขภำพ ในระบบ สุขภำพภำคประชำชนให้มีคุณภำพ ด ำเนินงำนผ่ำน อสม. ซึ่งไม่ใช่เจ้ำหน้ำที่ของรัฐแต่เป็นผู้ท ำงำน ด้วยจิตอำสำที่มีอยู่ทุกหมู่บ้ำน นอกจำกกำรดูแลประชำชนในด้ำนสุขภำพ อสม. ยังมีส่วนร่วมขับเคลื่อน ประชำธิปไตย โดยร่วมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. ด้วย และจำกกำรที่กระทรวงสำธำรณสุขได้ท ำบันทึก ข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือระดับนโยบำยกำรเสริมสร้ำงควำมเป็นพลเมืองคุณภำพและควำมรู้ ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข ร่วมกับส ำนักงำน กกต. เมื่อวันที่ ๒๘ เมษำยน ๒๕๕๕ กรมสนับสนุนบริกำรสุขภำพมีส่วนในกำรส่งเสริม พัฒนำประชำธิปไตยโดยได้ท ำควำมเข้ำใจกับ อสม. และแจ้งไปยังหน่วยงำนที่ก ำกับจัดกำรในระดับพื้นที่ ให้ อสม. ได้มีส่วนส่งเสริมกำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข ดังนี้ - อสม. ต้องได้รับกำรคัดเลือก ได้รับกำรรับรองจำกครัวเรือนให้มำเป็นตัวแทนดูแลสุขภำพ ของครัวเรือน เมื่อได้รับกำรคัดเลือกแล้วมีกำรอบรม ชี้แจงนโยบำยและทิศทำงกำรท ำงำน ให้ อสม. เป็นสร้ำงกำรมีส่วนร่วม เป็นผู้น ำกำรดูแลเรื่องสุขภำพในชุมชนซึ่งเป็นกระบวนกำรประชำธิปไตย อย่ำงหนึ่ง - คัดเลือก อสม. ๑ คน ร่วมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. และส่วนที่เหลือให้ช่วยกันขับเคลื่อนภำรกิจ ของ ศส.ปชต. นอกจำกนี้จะเห็นได้ว่ำ อสม. มีส่วนร่วมในกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยทุกระดับ เช่น เป็นผู้บริหำรท้องถิ่น ผู้ใหญ่บ้ำน ก ำนัน คณะกรรมกำรหมู่บ้ำน ประธำนองค์กรสตรี กำรพัฒนำ หมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียง เป็นหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย เป็นต้น อสม. เป็นผู้มีทักษะในกำรเป็นวิทยำกร สำมำรถถ่ำยทอดภำรกิจสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจ ในด้ำนสุขภำพให้กับประชำชนได้ดังนั้น จึงคำดว่ำ อสม. จะมีส่วนช่วยขับเคลื่อนกำรเสริมสร้ำงควำมรู้ ควำมเข้ ำใจในเรื่องกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข ในเชิงกำรสื่อสำรได้ซึ่งในส่วนกำรบริหำรจัดกำร อสม. ระดับพื้นที่มีตัวแทนส ำนักงำนสำธำรณสุขจังหวัด ทุกจังหวัด รวมทั้งส ำนักงำนสำธำรณสุขอ ำเภอทุกอ ำเภอ ประธำนชมรม อสม. ทั่วประเทศ ได้รับฟัง

111 กำรสัมมนำทั้งในรูปแบบ Onsite และรูปแบบ Online ซึ่งถ่ำยทอดสดทำงเฟซบุ๊กด้วยเช่นกัน ซึ่งจะเป็น พลังส ำคัญร่วมกันขับเคลื่อนกลไก ศส.ปชต. ได้อย่ำงเต็มที่ การสัมมนากลุ่มย่อยเวทีรับฟังความคิดเห็น ข้อเสนอแนะต่อแนวทางการพัฒนาและ ขับเคลื่อน ศส.ปชต. กลุ่มที่ ๑“ปัญหา อุปสรรค แนวทางการขับเคลื่อน ศส.ปชต.” กลุ่มเป้ำหมำยประกอบด้วย ผู้เข้ำร่วมสัมมนำจำกจังหวัดนนทบุรี จังหวัดชลบุรีส ำนักงำนส่งเสริม กำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยกรุงเทพมหำนคร ปัญหา อุปสรรค - กำรไม่มีงบประมำณและค่ำตอบแทน - กำรไม่มีสถำนที่ท ำงำนเป็นกำรเฉพำะส ำหรับ ศส.ปชต. ส่งผลต่อกำรจัดประชุม ของคณะกรรมกำร ศส.ปชต. กำรจัดกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตย รวมถึงภำพลักษณ์และควำมเชื่อมั่น ของประชำชนในพื้นที่ - ที่มำและโครงสร้ำงของ ศส.ปชต. ไม่ชัดเจน - ขำดกำรประสำนงำนที่ดี กล่ำวคือ เป็นกำรประสำนในเฉพำะกลุ่ม โดยผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด นำยอ ำเภอ หรือหัวหน้ำส่วนรำชกำรอื่นไม่ทรำบว่ำ มี ศส.ปชต. หรือ ศส.ปชต. มีบทบำทหน้ำที่อะไร - ขำดวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือสื่อสำร ส ำหรับกำรประชำสัมพันธ์ ท ำให้กำรประชำสัมพันธ์ ไม่มีประสิทธิภำพเท่ำที่ควร - กำรไม่รู้ถึงบทบำทและหน้ำที่ของ ศส.ปชต. - กำรไม่ได้รับควำมร่วมมือจำกก ำนัน และผู้ใหญ่บ้ำน เนื่องจำกไม่ทรำบและไม่เข้ำใจเกี่ยวกับ บทบำทของ ศส.ปชต. หรือทรำบแต่ไม่สนับสนุน ส่งผลกระทบต่อกำรท ำหน้ำที่ของ ศส.ปชต. - กำรจัดกิจกรรมของ ศส.ปชต. ขำดควำมต่อเนื่อง แนวทางแก้ไข - กำรสร้ำงเครือข่ำย กำรสร้ำงควำมรู้และสร้ำงวิทยำกรแกนน ำ โดยส ำนักงำน กกต.จ. อำจเป็น ผู้รับผิดชอบจัดท ำสื่อประชำสัมพันธ์ เพื่อขยำยเครือข่ำยและสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับ กำรปกครองในระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขอย่ำงกว้ำงขวำง - กำรออกกฎ ระเบียบหรือค ำสั่งเกี่ยวกับโครงสร้ำงและอ ำนำจหน้ำที่ของ ศส.ปชต. ให้ชัดเจน - กำรประสำนงำนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อใช้สถำนที่ จัดท ำป้ำยส ำนักงำนและป้ำย บอกทำงมำยังส ำนักงำน รวมทั้งจัดหำอุปกรณ์เสียงตำมสำยหรืออุปกรณ์ส ำหรับกระจำยเสียง - กำรประสำนควำมร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อขอรับกำรสนับสนุนงบประมำณ โดยให้บรรจุไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่น - กำรจัดท ำแผนกำรด ำเนินงำนระดับจังหวัด - กำรท ำบันทึกควำมเข้ำใจร่วมกับหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ เพื่อกำรประสำนงำนที่มี ประสิทธิภำพ

112 กลุ่มที่ ๒ “การบริหารจัดการและการงบประมาณ” กลุ่มเป้ำหมำยประกอบด้วยผู้เข้ำร่วมสัมมนำจำกจังหวัดสมุทรปรำกำร จังหวัดสมุทรสำคร ส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยกรุงเทพมหำนคร ปัญหาอุปสรรค - ขำดแรงจูงใจด้ำนงบประมำณในกำรปฏิบัติหน้ำที่ เช่น ไม่มีเบี้ยประชุม ไม่มีค่ำใช้จ่ำยในกำร เดินทำง เป็นต้น -ควำมไม่รำบรื่นในกำรปฏิบัติหน้ำที่ อันเนื่องมำจำกกำรตั้งบุคคลในชุมชนเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. เพรำะคนในชุมชนมีกำรแบ่งฝักแบ่งฝ่ำย เช่น ในกรณีที่มีกำรเชิญบุคคลในชุมชนมำเป็น กรรมกำร ศส.ปชต. หำกบุคคลที่ถูกเชิญนั้นเป็นบุคคลของอีกฝ่ำยหนึ่ง ซึ่งมิใช่เป็นฝ่ำยเดียวกับตนก็ไม่ให้ ควำมร่วมมือ ซึ่งส่งผลกระทบกับกำรปฏิบัติหน้ำที่หรือกำรด ำเนินงำนของคณะกรรมกำร ศส.ปชต. - ขำดกำรประชำสัมพันธ์อย่ำงต่อเนื่อง ท ำให้ขำดแคลนสมำชิก เพรำะประชำชนไม่รับรู้ถึง กำรมีอยู่ของ ศส.ปชต. แนวทางแก้ไข - จัดอบรมให้ควำมรู้และสร้ำงควำมเข้ำใจเกี่ยวกับ ศส.ปชต. และก ำหนดหลักเกณฑ์ ให้ผู้ที่ผ่ำนกำรอบรมมีสถำนะเป็นสมำชิกของ ศส.ปชต. โดยอัตโนมัติ ซึ่งจะท ำให้กำรเชิญชวนบุคคล เข้ำมำเป็นสมำชิกของเครือข่ำยประสบควำมส ำเร็จมำกขึ้น - รับสมัครนักศึกษำหรืออำสำสมัครประชำธิปไตยในพื้นที่ เพิ่มจ ำนวนสมำชิกโดยกำรเชิญชวน สมำชิกซึ่งสังกัดองค์กร กลุ่ม หรือชุมชนต่ำง ๆ เช่น พัฒนำชุมชน โครงกำรพัฒนำสตรี กรรมกำรหมู่บ้ำน องค์กำรบริหำรส่วนท้องถิ่น อสม. ครูพี่เลี้ยง รวมทั้งฝ่ำยท้องที่ ร่วมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. - จัดให้มีกำรประชุม ศส.ปชต. ไม่น้อยกว่ำปีละ ๔ ครั้ง หรือทุก ๓ เดือน และให้มีเบี้ยประชุม - ก ำหนดให้ส ำนักงำน กกต. มีหน้ำที่และอ ำนำจในกำรจัดสรรงบประมำณให้แก่ ศส.ปชต. ภำยใต้ หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ก ำหนด - ก ำหนดให้กระทรวงมหำดไทย มีหน้ำที่และอ ำนำจสั่งกำรให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พิจำรณำจัดสรรงบประมำณแก่ ศส.ปชต. ในกรณีที่มีกำรร้องขอ อย่ำงไรก็ดี ศส.ปชต. สำมำรถเขียนโครงกำรเสนอขอรับกำรสนับสนุนงบประมำณจำกกองทุน พัฒนำบทบำทสตรีได้ กลุ่มที่ ๓“การมีส่วนร่วมของประชาชนในการขับเคลื่อน ศส.ปชต.” กลุ่มเป้ำหมำยประกอบด้วย ผู้เข้ำร่วมสัมมนำจำกจังหวัดปทุมธำนี จังหวัดฉะเชิงเทรำ และส ำนักงำนส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยกรุงเทพมหำนคร ผลกำรระดมควำมเห็นเกี่ยวกับกำรมีส่วนร่วมของประชำชนในกำรด ำเนินงำน ศส.ปชต. สรุปได้ดังนี้ - กำรร่วมแสดงควำมคิดเห็น - กำรเข้ำร่วมในกิจกรรม ศส.ปชต. เช่น กำรเสริมสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรพัฒนำ ประชำธิปไตย กำรสร้ำงควำมตระหนักถึงคุณค่ำของประชำธิปไตย เป็นต้น - ร่วมกระตุ้น ติดตำม และประเมินผลกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. - ร่วมสนับสนุนงบประมำณส ำหรับกำรด ำเนินกิจกรรมของ ศส.ปชต. - ร่วมออกเสียงประชำมติ หรือประชำพิจำรณ์ - ร่วมใช้สิทธิเลือกตั้งทั้งระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ

113 แนวทำงกำรพัฒนำกลไกในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ควรด ำเนินกำร ดังนี้ - กำรทบทวนโครงสร้ำงหรือองค์ประกอบของ ศส.ปชต. ให้มีควำมหลำกหลำยและเป็นปัจจุบัน - กำรพัฒนำกลไกในกำรท ำงำนร่วมกับหน่วยงำนต่ำง ๆ ที่ท ำ MOU ร่วมกัน - กำรร่วมกันขยำยผลกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. โดยให้คนในพื้นที่มีควำมรู้ ควำมเข้ำใจ ในบทบำทหน้ำที่ของ ศส.ปชต. - กำรประชำสัมพันธ์ผ่ำนสื่อวิทยุกระจำยเสียงประจ ำหมู่บ้ำนทุกวัน - กำรประชำสัมพันธ์ผ่ำนสื่อต่ำง ๆ เช่น อินโฟกรำฟิกเผยแพร่ประชำสัมพันธ์หรือถ่ำยทอดสด ผ่ำนทำงเฟซบุ๊กเพื่อสร้ำงกำรรับรู้ในวงกว้ำง - กำรสนับสนุนงบประมำณ โดยจัดท ำโครงกำรเพื่อขอรับงบประมำณอุดหนุน เช่น กำรขอรับ เงินอุดหนุนจำกกองทุนพัฒนำบทบำทสตรี จำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงำนอื่น ๆ ในพื้นที่ เป็นต้น สรุปความเห็นจากการน าเสนอของทั้ง ๓ กลุ่ม ปัญหาอุปสรรค แนวทางการขับเคลื่อน ศส.ปชต. กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ที่ผ่ำนมำ มีปัญหำอุปสรรค คือ ไม่มีงบประมำณและค่ำตอบแทน ไม่มีสถำนที่ท ำงำน ที่มำและโครงสร้ำงของ ศส.ปชต. ไม่ชัดเจน ขำดกำรประสำนงำนที่ดี กล่ำวคือ เป็นกำรประสำนเฉพำะกลุ่มส ำนักงำน กกต.จว. กับส ำนักงำน กศน.จว. แต่ผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด นำยอ ำเภอไม่ทรำบกำรขับเคลื่อนกิจกรรมของ ศส.ปชต. ขำดเครื่องมือสื่อสำรส ำหรับกำรประชำสัมพันธ์ ท ำให้ไม่เกิดกำรรับรู้ถึงบทบำทและหน้ำที่ของ ศส.ปชต. ไม่ได้รับควำมร่วมมือจำกก ำนัน และผู้ใหญ่บ้ำน เนื่องจำกไม่ทรำบเกี่ยวกับบทบำทของ ศส.ปชต. หรือทรำบแต่ไม่สนับสนุน ส่งผลกระทบต่อกำรท ำหน้ำที่ ของ ศส.ปชต. ดังนั้น เพื่อให้กำรขับเคลื่อนงำนของ ศส.ปชต. สัมฤทธิ์ผล ควรมีแนวทำงแก้ไข ดังนี้ - กำรสร้ำงเครือข่ำย กำรสร้ำงควำมรู้ และสร้ำงวิทยำกรแกนน ำ - กำรออกกฎ ระเบียบ หรือค ำสั่งเกี่ยวกับโครงสร้ำงและอ ำนำจหน้ำที่ ของ ศส.ปชต. ให้ชัดเจน - ให้กำรสนับสนุนด้ำนงบประมำณอย่ำงเต็มเม็ดเต็มหน่วย การบริหารจัดการและการงบประมาณ กำรด ำเนินงำนที่ผ่ำนมำมีปัญหำอุปสรรค ได้แก่ ขำดแรงจูงใจในด้ำนงบประมำณ เช่น ค่ำเดินทำง และค่ำเบี้ยประชุม ขำดกำรประชำสัมพันธ์ให้ประชำชนได้รับรู้ถึงกำรมีอยู่ของ ศส.ปชต. ดังนั้นจึงควรก ำหนดแนวทำงกำรแก้ไข ดังนี้ - กำรฝึกอบรมคณะกรรมกำร ศส.ปชต. และให้ผู้ที่ผ่ำนกำรอบรมเป็นกรรมกำร ศส.ปชต. โดยอัตโนมัติ - ควรรับนักศึกษำ หรืออำสำประชำธิปไตยในพื้นที่เป็นสมำชิก เช่น พัฒนำชุมชน อสม. อปท. อบต. ครูพี่เลี้ยง กรรมกำรหมู่บ้ำน เป็นต้น - ควรประชุมคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ทุกสำมเดือน และให้มีเบี้ยประชุมด้วย - กำรเสนอของบประมำณจำกกองทุนพัฒนำบทบำทสตรี โดยเขียนโครงกำรที่เกี่ยวข้อง และเป็นประโยชน์ต่อกำรพัฒนำสตรี สำมำรถขอรับงบประมำณมำด ำเนินกำรตำมภำรกิ จ ของ ศส.ปชต. ได้

114 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการขับเคลื่อน ศส.ปชต. กำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. โดยสร้ำงกำรมีส่วนร่วมของประชำชนด้วยกำรเปิดโอกำส ให้คนในชุมชนแสดงควำมเห็น รวมทั้งส่งเสริมให้มีส่วนร่วมในกิจกรรมของ ศส.ปชต. กระตุ้น ติดตำม และประเมินผล มีส่วนร่วมในกำรผลักดันงบประมำณ จะสร้ำงควำมตระหนักรู้ถึงคุณค่ำของประชำธิปไตย ที่สำมำรถต่อยอดไปสู่กำรมีส่วนร่วมทำงกำรเมืองด้วยกำรออกเสียงประชำมติหรือประชำพิจำรณ์ และกำรใช้สิทธิเลือกตั้งระดับท้องถิ่นจนถึงระดับประเทศ อย่ำงไรก็ตำมกลไกของ ศส.ปชต. ยังไม่ให้สอดรับกับกำรมีส่วนร่วมเท่ำที่ควร ดังนั้น ควรทบทวน โครงสร้ำงหรือองค์ประกอบของ ศส.ปชต. ให้เอื้อต่อกำรด ำเนินงำน พัฒนำกลไกกำรท ำงำนร่วมกัน กำรขยำยผลกับคนในพื้นที่ สร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจในต ำบล และกำรประชำสัมพันธ์ซึ่งควรพัฒนำ ผ่ำนทำงสถำนีวิทยุกระจำยเสียง หอกระจำยข่ำวประจ ำหมู่บ้ำนทุกวัน หรือกำรประชำสัมพันธ์ ผ ่ำน สื ่อ ต ่ำง ๆ เช่น ท ำอินโฟกรำฟิกประชำสัมพันธ์ผ่ำนเฟซบุ๊กสร้ำงกำรรับรู้ในวงกว้ำง รวมทั้ง ต้องส่งเสริมสนับสนุนด้ำนงบประมำณอย่ำงเพียงพอ จำกกำรสัมมนำกลุ่มย่อยสรุปประเด็นปัญหำและข้อเสนอแนะในภำพรวมได้ดังตำรำง ตารางที่ ๒ สรุปประเด็นปัญหาและข้อเสนอแนะการพัฒนาและขับเคลื่อน ศส.ปชต. กลุ่ม/ประเด็น ปัญหาอุปสรรค ข้อเสนอแนะ กลุ่ม ๑ ปัญหำอุปสรรค แนวทำงกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. - ไม่มีงบประมำณและ ค่ำตอบแทน - ไม่มีสถำนที่ท ำงำน - ที่มำและโครงสร้ำงของ ศส.ปชต. ไม่ชัดเจน - หน่วยงำนในพื้นที่ขำดกำร ประสำนงำนบูรณำกำร - ขำดเครื่องมือสื่อสำรส ำหรับ กำรประชำสัมพันธ์ - หน่วยงำนพื้นที่ไม่ทรำบ บทบำทและหน้ำที่ของ ศส.ปชต. จึงไม่ได้รับ ควำมร่วมมือ - ควรมีกำรสร้ำงเครือข่ำย กำรสร้ำง ควำมรู้ และสร้ำงวิทยำกรแกนน ำ - กำรออกกฎ ระเบียบ หรือค ำสั่ง เกี่ยวกับโครงสร้ำงและอ ำนำจ หน้ำที่ ของ ศส.ปชต. ให้ชัดเจน - ให้กำรสนับสนุนด้ำนงบประมำณ อย่ำงเต็มเม็ดเต็มหน่วย

115 กลุ่ม/ประเด็น ปัญหาอุปสรรค ข้อเสนอแนะ กลุ่ม ๒ กำรบริหำรจัดกำร และกำรงบประมำณ - ขำดงบประมำณค่ำเดินทำง - ขำดงบประมำณค่ำเบี้ย ประชุม - ขำดงบประมำณ ประชำสัมพันธ์ - ควรรับนักศึกษำ หรืออำสำ ประชำธิปไตยในพื้นที่เป็นสมำชิก เช่น พัฒนำชุมชน อสม. อปท. อบต. ครูพี่เลี้ยง กรรมกำรหมู่บ้ำน เป็นต้น - ควรมีกำรประชุมคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ทุกสำมเดือน และให้มี เบี้ยประชุมด้วย - ควรเสนอของบประมำณ จำกกองทุนพัฒนำบทบำทสตรี มำด ำเนินกำรตำมภำรกิจของ ศส.ปชต. โดยเขียนโครงกำร ที่เกี่ยวข้องและเป็นประโยชน์ ต่อกำรพัฒนำสตรี กลุ่ม ๓ กำรมีส่วนร่วมของ ประชำชนในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. กลไกของ ศส.ปชต. ยังไม่ สอด รับกับก ำ รมีส่วนร่วม ของประชำชนเท่ำที่ควร ควรทบทวนโครงสร้ำงหรือ องค์ประกอบของ ศส.ปชต. ให้เอื้อต่อกำรด ำเนินงำน พัฒนำกลไกกำรท ำงำนร่วมกัน กำรขยำยผลกับคนในพื้นที่ กำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจ และกำรประชำสัมพันธ์

116 ๔.๔ ปัญหาอุปสรรคในการขับเคลื่อน ศส.ปชต. จำกกำรศึกษำเอกสำรทำงวิชำกำร กำรแลกเปลี่ยนและรับฟังข้อเท็จจริงข้อคิดเห็น จำกหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่ท ำบันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือกับส ำนักงำน กกต. กำรลงพื้นที่ ศึกษำดูงำน กำรให้ข้อมูลของคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ดีเด่นระดับจังหวัด และระดับอ ำเภอ และกำรเก็บรวบรวมข้อมูลจำกกำรสัมมนำ พบประเด็นปัญหำและอุปสรรคที่ส ำคัญ ดังนี้ ๔.๔.๑ ปัญหาอุปสรรคด้านงบประมาณ ศส.ปชต. ขำดแคลนงบประมำณในกำรขับเคลื่อนกิจกรรมในพื้นที่ ศส.ปชต. ได้รับ งบประมำณจ ำกัด กำรจัดกิจกรรมไม่ต่อเนื่อง ได้รับงบประมำณด ำเนินกำรเฉพำะในช่วงที่มีกำรเลือกตั้ง รวมทั้งไม่เข้ำใจหลักเกณฑ์วิธีกำรเขียนแผนงำนโครงกำร ขอรับเงินอุดหนุนจำกองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นเพื่อน ำมำใช้จัดกิจกรรมในพื้นที่ ๔.๔.๒ ปัญหาอุปสรรคด้านความรู้ความเข้าใจของหน่วยงานในพื้นที่ หน่วยงำนในระดับพื้นที่ส่วนใหญ่ ยังไม่เข้ำใจบทบำทภำรกิจในฐำนะภำคีเครือข่ำย กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ตำมบันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือที่ส่วนกลำงได้ลงนำมควำมร่วมมือไว้กับ ส ำนักงำน กกต. รวมทั้งไม่เข้ำใจบทบำทหน้ำที่และภำรกิจของ ศส.ปชต. ๔.๔.๓ ปัญหาอุปสรรคการบูรณาการการปฏิบัติงานของส่วนราชการในพื้นที่ กำรปฏิบัติงำนของภำคีเครือข่ำยในพื้นที่ค่อนข้ำงน้อย ไม่มีกำรประสำนงำนกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. อย่ำงจริงจัง หน่วยงำนที่ท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือไว้กับส ำนักงำน กกต. ไม่ทรำบ รำยละเอียดของบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือ หรือแนวทำงควำมร่วมมือในกำรปฏิบัติงำนร่วมกับ บำงหน่วยงำนเข้ำใจว่ำมีหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องกับกำรขับเคลื่อนประชำธิปไตยและกำรเลือกตั้ง เพียงส ำนักงำน กกต. และ ส ำนักงำน กศน. เท่ำนั้น ๔.๔.๔ ปัญหาอุปสรรคด้านความรู้ความเข้าใจของคณะกรรมการ ศส.ปชต. คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ไม่เข้ำใจในบทบำทภำรกิจหน้ำที่ตำมระเบียบคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ. ศ. ๒๕๖๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ๔.๔.๕ ปัญหาอุปสรรคของหน่วยงานขับเคลื่อน ศส.ปชต. เนื่องจำกคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งมีหน่วยงำนขับเคลื่อน ศส.ปชต. ในระดับจังหวัด คือ ส ำนักงำน กกต.จว. เพียงหน่วยเดียว ไม่มีหน่วยงำนในระดับอ ำเภอและต ำบล อีกทั้งบุคลำกรไม่เพียงพอ ในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. จึงเป็นปัญหำและส่งผลกระทบในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้มีประสิทธิภำพ ๔.๔.๖ ปัญหาอุปสรรคการติดตามผลการปฏิบัติงาน กำรติดตำมกำรปฏิบัติงำน พบว่ำยังไม่มีหน่วยงำนรับผิดชอบในกำรติดตำมประเมิน ผลสัมฤทธิ์ในกำรปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. ที่ชัดเจน ๔.๔.๗ ปัญหาอุปสรรคการส่งเสริมประชาธิปไตยในสถานศึกษา คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งยังไม่ได้ท ำบันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือกับหน่วยงำน กำรศึกษำในพื้นที่ ซึ่งเป็นปัญหำในกำรปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. ในเรื่องกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ที่เกี่ยวกับกำรส่งเสริมควำมรู้ควำมเข้ำใจในกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ ทรงเป็นประมุข

117 ๔.๔.๘ ปัญหาอุปสรรคการตรวจสอบการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม บทบำทหน้ำที่ประกำรหนึ่งของ ศส.ปชต. ได้แก่ กำรรณรงค์ต่อต้ำนกำรซื้อสิทธิขำยเสียง กำรรณรงค์ให้กำรเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ซึ่งคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งได้รณรงค์ ให้มีกำรจัดตั้งหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงขึ้น เพื่อเป็นต้นแบบขยำยผลไปยังหมู่บ้ำนและชุมชนต่ำง ๆ เริ่มจำกจังหวัดละ ๑ แห่ง ขยำยเป็นอ ำเภอละ ๑ แห่ง โดยมีเป้ำหมำยในปี๒๕๖๑ อย่ำงน้อย ต้องมีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงต้นแบบต ำบลละ ๑ แห่ง แต่กำรด ำเนินกำรยังมีปัญหำเนื่องจำก กำรเลือกตั้งทุกระดับยังมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม กำรหำเสียงเลือกตั้งยังมีกำรทุจริตหรือมีกำร กระท ำผิดโดยไม่เกรงกลัวกฎหมำย มีกำรโฆษณำนโยบำยพรรคกำรเมืองเกินควำมเป็นจริงมิได้วิเครำะห์ ผลกระทบควำมคุ้มค่ำควำมเสี่ยงอย่ำงรอบด้ำนแต่อย่ำงใด ๔.๔.๙ ปัญหาอุปสรรคด้านขวัญก าลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ได้ชื่อว่ำเป็นผู้ปฏิบัติงำนด้ำยจิตอำสำ จึงไม่มีค่ำพำหนะ และค่ำตอบแทนในกำรปฏิบัติหน้ำที่เหมือนกับ อสม. และในขณะเดียวกันครู กศน. ซึ่งเป็นกรรมกำร แ ล ะเ ล ข ำนุก ำ ร ก็มีต ำแหน่งเป็นเพียงพนักงำนรำชกำรหรือลูกจ้ำง ขำดขวัญก ำลังใจและควำม กระตือรือร้นในกำรปฏิบัติหน้ำที่

118

119 บทที่ ๕ บทสรุปและข้อเสนอแนะ กำรพิจำรณำศึกษำ เรื่อง แนวทำงกำรขับเคลื่อนศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ศส.ปชต.) ตำมรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช ๒๕๖๐ ประกอบกับพระรำชบัญญัติประกอบ รัฐธรรมนูญว่ำด้วยคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๖๐ มำตรำ ๒๒ (๕) และระเบียบคณะกรรมกำร กำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษำข้อมูล หลักกำรแนวคิด ทฤษฎี กฎหมำยระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. เพื่อทรำบประเด็นปัญหำอุปสรรค และปัจจัยส ำคัญที่ส่งผลต่อกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ศึกษำควำมต้องกำรของกรรมกำร ศส.ปชต. อันน ำไปสู่ข้อเสนอแนะ ปรับปรุง แนวทำงกำรพัฒนำ ศักยภำพ ศส.ปชต. และกำรเสริมสร้ำงควำมเข็มแข็งให้ปรำศจำกปัญหำและอุปสรรคต่อไป สรุปได้ ดังต่อไปนี้ ๕.๑ สรุปผลรายงานการพิจารณาศึกษา ศส.ปชต. เกิดจำกกำรที่คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง มีแนวควำมคิด “กำรเลือกตั้งคุณภำพ โดยพลเมืองคุณภำพ” ด้วยหวังว่ำกำรเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในอนำคตจะต้องเป็นกำรเลือกตั้งที่ไม่มีกำรทุจริต ซื้อสิทธิขำยเสียง ประชำชนไปใช้สิทธิอย่ำงมีคุณภำพ รู้เท่ำทันกำรเมือง ผลกำรเลือกตั้งท ำให้ได้ผู้แทนที่ดี เป็นที่ยอมรับเข้ำไปท ำหน้ำที่แทนประชำชนตำมนโยบำยหำเสียง หรือที่เรียกว่ำสัญญำประชำคม ที่ได้ให้ไว้กับประชำชน ดังนั้น เพื่อให้เกิดกำรเลือกตั้งคุณภำพ โดยพลเมืองคุณภำพ ส ำนักงำน กกต. จึงได้จัดตั้ง ศส.ปชต. เป็นกลไกประสำนงำนและเป็นศูนย์กลำงกำรขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมประชำธิปไตย และกำรเลือกตั้ง ระดับต ำบล โดยมีคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ที่มำจำกกำรคัดเลือกกันเองของประชำชนแต่ละหมู่บ้ำน ร่วมเป็นกรรมกำรและผู้แทนจำกในระดับพื้นที่ เช่น ผู้แทนคณะกรรมกำรหมู่บ้ำน ผู้แทนคณะกรรมกำร พัฒนำสตรี ผู้แทน อสม. ผู้แทนผู้สูงอำยุ โดยมีครู กศน.ต ำบล เป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร ภำยใต้ควำมร่วมมือของส ำนักงำน กศน. ทั้งนี้ เพื่อให้ศส.ปชต. เป็นกลไกกำรขับเคลื่อนกิจกรรมพัฒนำประชำธิปไตยระดับต ำบล หมู่บ้ำน อย่ำงมีประสิทธิภำพ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งจึงได้ออกระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วย ศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ ตำมบทบัญญัติ ของกฎหมำยพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๖๐ มำตรำ ๒๒ (๕) ที่บัญญัติให้คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งมีหน้ำที่และอ ำนำจส่งเสริม สนับสนุน หน่วยงำน ของรัฐ สถำบันกำรศึกษำ องค์กรเอกชนในกำรส่งเสริมควำมรู้ ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องแก่ประชำชน เกี่ยวกับกำรปกครองระบอบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข กำรมีส่วนร่วมทำงกำรเมือง หรือกำรมีส่วนร่วมในกำรตรวจสอบกำรเลือกตั้งและกำรให้ควำมรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ โดยมีหน้ำที่ช่วยเหลือคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ส ำนักงำน กกต. ส ำนักงำน กกต.จว. และหน่วยงำน ภำคีเครือข่ำยที่ท ำบันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือไว้กับส ำนักงำน กกต. ดังนี้

120 ๕.๑.๑ การบริหารจัดการ ศส.ปชต. กำรเตรียมพร้อมในกำรท ำกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนำประชำธิปไตยอย่ำงต่อเนื่อง สม่ ำเสมอ เป็นที่ยอมรับของประชำชนและหน่วยงำนต่ำง ๆ เช่น - จัดที่ท ำกำร ศส.ปชต. ให้มีควำมพร้อมมีควำมเป็นระเบียบเรียบร้อย มีกำรจัดเอกสำร เป็นหมวดหมู่ สะดวกต่อกำรค้นหำ เป็นต้น - จัดประชุมคณะกรรมกำร ศส.ปชต. โดยมีกำรจัดท ำรำยงำนกำรประชุม จัดท ำแผน ปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทำงกำรท ำงำน เช่น แผนประจ ำเดือน แผนประจ ำไตรมำส แผนประจ ำปี เป็นต้น - ประสำนและบูรณำกำรแผนกำรปฏิบัติงำนกับผู้น ำองค์กรเครือข่ำย รวมทั้งอำสำสมัคร หน่วยงำนในพื้นที่ เช่น คณะกรรมกำรหมู่บ้ำน และคณะกรรมกำรชุมชน คณะกรรมกำรพัฒนำสตรี หมู่บ้ำน อสม. ชมรมผู้สูงอำยุ เป็นต้น - บันทึกผลกำรปฏิบัติงำน และรำยงำนผลกำรปฏิบัติงำน เพื่อใช้ประโยชน์ในกำรจัดท ำ แผนประสำนงำน และประเมินผลกำรปฏิบัติงำน ๕.๑.๒ การให้ความรู้เกี่ยวกับประชาธิปไตย กำรท ำหน้ำที่ให้ควำมรู้เกี่ยวกับกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ ทรงเป็นประมุข สร้ำงจิตส ำนึกควำมเป็นพลเมืองแก่ประชำชนให้เห็นแก่ประโยชน์ของสังคมและส่วนรวม ต่อต้ำนพฤติกรรมทุจริตคอร์รัปชันและกำรซื้อสิทธิ ขำยเสียง โดยสำมำรถด ำเนินกำรให้ควำมรู้แบบ ต่ำง ๆ เช่น - ให้ควำมรู้กิจกรรมที่ ศส.ปชต. ได้รับมอบหมำย เช่น เป็นวิทยำกรให้ควำมรู้ตำมหลักสูตร พลเมืองคุณภำพ หลักสูตรผู้จัดกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้งมืออำชีพ เป็นต้น - ให้ควำมรู้ตำมโครงกำร กิจกรรม โดยบูรณำกำรร่วมกับหน่วยงำนอื่น - ให้ควำมรู้สอดแทรกไปกับวิถีชีวิตประจ ำวันของประชำชน ๕.๑.๓ การขยายเครือข่ายพลเมือง แสวงห ำบุคคลที่มีค ว ำมป ระสงค์จะเข้ ำ ร่ วมปฏิบัติง ำน เพื่อม ำเป็นเค รือข่ ำย โดยจัดท ำทะเบียนสมำชิกที่เป็นเครือข่ำยแล้วถ่ำยทอดแนวคิดและควำมรู้ในกำรปฏิบัติงำน เมื่อมีภำรกิจ ประสำนงำนให้เข้ำร่วมในกำรปฏิบัติงำน รวมทั้งจัดท ำทะเบียนพลเมืองอำสำที่ผ่ำนกำรฝึกอบรมหลักสูตร พลเมืองคุณภำพเพื่อประสำนงำนและร่วมปฏิบัติหน้ำที่ในฐำนะสมำชิก ศส.ปชต. ๕.๑.๔ ส่งเสริมหมู่บ้านหรือชุมชนประชาธิปไตย กำรพัฒนำหมู่บ้ำนหรือชุมชนประชำธิปไตยต้นแบบ เพื่อเป็นตัวอย่ำงให้เห็นว่ำประชำชน ในชุมชนสำมำรถบริหำรจัดกำรปัญหำที่เกิดขึ้นในชุมชนด้วยพลังของพลเมืองในชุมชน และขยำยผล ถ่ำยทอดประสบกำรณ์ไปยังหมู่บ้ำนหรือชุมชนอื่น เพื่อยืนยันว่ำปัญหำที่เกิดขึ้นนั้นสำมำรถแก้ไขได้ด้วย กระบวนกำรประชำธิปไตย และสำมำรถพัฒนำสู่กำรเป็นหมู่บ้ำนพลเมืองดีวิถีประชำธิปไตย ๕.๑.๕ ส่งเสริมกิจกรรมประชาธิปไตย ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่ำงผู้น ำทำงควำมคิดและวิถีชีวิตแบบประชำธิปไตย ส่งเสริมพลเมือง ให้มีกิจกรรมประชำธิปไตยในชุมชน หมู่บ้ำน ต ำบล เช่น ถ้ำชุมชนมีปัญหำ ก็ควรระดมควำมคิดเห็น จำกสมำชิกเสนอแนวทำงแก้ไขที่มำจำกควำมเห็นพ้องต้องกัน ยึดหลักเหตุผลโดยยอมรับเสียงส่วนใหญ่ รับฟังเสียงข้ำงน้อยไม่ใช้เสียงข้ำงมำกลำกไปหรือใช้อิทธิพลหรือสิ่งจูงใจที่ท ำให้กำรออกเสียง

121 ไม่ได้เป็นไปตำมเหตุและผล เมื่อได้กติกำร่วมกันทุกคนก็ต้องยึดถือปฏิบัติโดยไม่มีกำรฝ่ำฝืนหรือหลีกเลี่ยง ไม่ปฏิบัติถ้ำเห็นว่ำกติกำไม่เหมำะสมก็ควรน ำมำพิจำรณำร่วมกันในที่ประชุมของสมำชิกเพื่อปรับปรุง แก้ไขโดยมี ศส.ปชต. เป็นศูนย์กลำงกำรเรียนรู้ประชำธิปไตย ร่วมคิด ร่วมท ำ เพื่อพัฒนำ ศส.ปชต. ให้เป็น ศูนย์กำรเรียนรู้วิถีประชำธิปไตย ๕.๑.๖ การมีส่วนร่วมในกระบวนการการเลือกตั้ง ส่งเสริมให้กำรเลือกตั้งในต ำบล หมู่บ้ำน เป็นของประชำชนโดยประชำชนเพื่อประชำชน อย่ำงแท้จริง เป็นกำรเลือกตั้งที่สุจริต โปร่งใส เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมำย โดยเข้ำร่วม กระบวนกำรเลือกตั้ง รณรงค์ให้ใช้สิทธิเลือกตั้ง รณรงค์ป้องกันกำรทุจริตซื้อสิทธิขำยเสียง สมัครเป็นกรรมกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้ง ตรวจสอบกำรหำเสียงของผู้สมัคร และป้องกันไม่ให้มีกำรฝ่ำฝืน กฎหมำยเลือกตั้ง ทั้งนี้ ปัจจุบันมีศส.ปชต จ ำนวน ๗,๕๑๗ แห่ง ครอบคลุมทุกต ำบลทั่วประเทศ ท ำหน้ำที่กำรสร้ำงควำมรู้ ควำมเข้ำใจ ที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครองระบอบป ร ะช ำ ธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุขแก่ประชำชน และส่งเสริมกำรมีส่วนร่วมทำงกำรเมืองของประชำชน ให้เป็นไปตำมเจตนำรมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช ๒๕๖๐ ยุทธศำสตร์ชำติ และแผนกำรปฏิรูปประเทศด้ำนกำรเมือง ๕.๒ ผลการพิจารณาศึกษาและข้อเสนอแนะ คณะอนุกรรมำธิกำรได้พิจำรณำศึกษำแนวทำงกำรขับเคลื่อนศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ศส.ปชต.) โดยศึกษำข้อมูลจำกเอกสำรที่เกี่ยวข้อง กำรให้ผู้แทนจำกส่วนรำชกำรที่เกี่ยวข้องได้ชี้แจง นโยบำย ทิศทำง ปัญหำและอุปสรรคในกำรด ำเนินกำร รวมทั้ง กำรจัดให้มีกำรรับฟังควำมคิดเห็น จำกหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยที่ท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือกับส ำนักงำน กกต. จ ำนวน ๖ หน่วยงำน ได้แก่ กรมกำรปกครอง กรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น กรมกำรพัฒนำชุมชน กรมกิจกำรผู้สูงอำยุ กรมสนับสนุนบริหำรสุขภำพ และส ำนักงำน กศน. และรับฟังควำมคิดเห็นจำกกำรลงพื้นที่ศึกษำดูงำน ๒๐ จังหวัดทั่วประเทศ โดยคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ดีเด่นระดับจังหวัด และอ ำเภอ ร่วมให้ข้อคิดเห็น ในกำรศึกษำดูงำนดังกล่ำว รวมทั้งกำรรับฟังควำมคิดเห็นจำกประชำชน ภำคประชำสังคม และคณะกรรมกำร ศส.ปชต. ผ่ำนกำรจัดกำรสัมมนำ เมื่อวันที่ ๒๖ สิงหำคม ๒๕๖๕ ณ ห้องประชุม ๔๐๑ - ๔๐๒ อ ำค ำ ร รัฐสภ ำ คณะอนุกรรมำธิกำรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้ ๕.๒.๑ ข้อเสนอในระดับปฏิบัติการ จำกกำรด ำเนินกำรศึกษำ คณะอนุกรรมำธิกำรได้ค้นพบประเด็นปัญหำและอุปสรรค ที่ส ำคัญจึงได้จัดท ำข้อเสนอเพื่อกำรขับเคลื่อนให้ศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย (ศส.ปชต.) เป็นพื้นที่ ส ำหรับกำรส่งเสริมและพัฒนำประชำธิปไตยในระดับต ำบล ดังนี้ ๕.๒.๑.๑ ปัญหาอุปสรรคด้านงบประมาณ จำกกำรศึกษำพบว่ำ งบประมำณส ำหรับกำรด ำเนินกิจกรรม โครงกำรในระดับ พื้นที่ของ ศส.ปชต. ไม่เพียงพอ ได้รับงบประมำณจ ำกัด ท ำให้ในกำรด ำเนินกิจกรรมมีลักษณะไม่ต่อเนื่อง ได้รับกำรจัดสรรงบประมำณส ำหรับด ำเนินกิจกรรมด้ำนกำรส่งเสริมและพัฒนำประชำธิปไตย เฉพำะช่วงที่มีกำรเลือกตั้งเท่ำนั้น แม้ว่ำ ศส.ปชต. จะสำมำรถขอรับกำรสนับสนุนงบประมำณ ในกำรด ำเนินกิจกรรมบำงส่วนได้จำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ แต่พบว่ำ ศส.ปชต. บำงส่วน ยังไม่เข้ำใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ แนวทำง และวิธีกำรในกำรเขียนแผนงำนโครงกำรเพื่อขอรับเงินอุดหนุน

122 จำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส ำหรับจัดกิจกรรมในพื้นที่ จึงท ำให้ไม่ได้ขอรับกำรจัดสรรงบประมำณ อุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือขอรับกำรสนับสนุนแล้ว แต่ไม่ได้รับกำรสนับสนุน ข้อเสนอแนะ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งควรจัดงบประมำณจำกกองทุนพัฒนำพรรคกำรเมือง ส ำหรับกำรโครงกำรกิจกรรมขับเคลื่อน ศส.ปชต. เพื่อให้ศส.ปชต. ได้รับกำรจัดสรรงบประมำณ อย่ำงเพียงพอ และสำมำรถจัดกิจกรรมรณรงค์ ส่งเสริมและพัฒนำประชำธิปไตยในพื้นที่ได้อย่ำงต่อเนื่อง มีควำมหลำกหลำยในรูปแบบกิจกรรมสอดคล้องกับบริบทในพื้นที่ อันจะส่งผลให้กำรด ำเนินงำน ของ ศส.ปชต. มีประสิทธิภำพและเกิดประสิทธิผลมำกขึ้น อีกทั้ง กรมส่งเสริมกำรปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหำดไทย ควรจัดให้มี กำรชี้แจง ท ำควำมเข้ำใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ แนวปฏิบัติ และเงื่อนไขเกี่ยวกับเงินอุดหนุนจำกองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ตำมระเบียบกระทรวงมหำดไทยว่ำด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๓ เพื่อให้หัวหน้ำส่วนรำชกำรประจ ำจังหวัด / อ ำเภอ รวมทั้งผู้บริหำรท้องถิ่น ข้ำรำชกำรท้องถิ่น ศส.ปชต. ได้รับทรำบและเข้ำใจ เพื่อน ำไปชี้แจงท ำควำมเข้ำใจ ร่วมกับผู้เกี่ยวข้อง และเพื่อให้เกิดกำรอุดหนุนงบประมำณและกำรท ำงำนร่วมกันระหว่ำงองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นและ ศส.ปชต. ในพื้นที่ต่อไป อย่ำงไรก็ตำม เพื่อให้เกิดควำมเข้ำใจและป้องกันปัญหำเรื่องกำรใช้ดุลพินิจ ในกำรพิจำรณำอนุมัติงบประมำณ ส ำนักงำน กกต. ควรจัดท ำคู่มือให้แก่ ศส.ปชต. ในกำรขอรับ กำรจัดสรรเงินอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้ง อำจจะจัดให้มีกำรถอดบทเรียน ประสบกำรณ์จำก ศส.ปชต. ที่เคยได้รับกำรจัดสรรเงินอุดหนุนจำกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และที่เคยขอรับกำรจัดสรรเงินอุดหนุนแต่ไม่ได้รับกำรสนับสนุน เพื่อให้เกิดกำรเรียนรู้ร่วมกันระหว่ำง ศส.ปชต. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและกรมส่งเสริมกำรปกครองส่วนท้องถิ่น ๕.๒.๑.๒ ปัญหาอุปสรรคด้านความรู้ ความเข้าใจ ของหน่วยงานและประชาชนในพื้นที่ แม้ว่ำจะมีกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. มำระยะเวลำหนึ่งแล้ว แต่พบว่ำ ประชำชนส่วนหนึ่งในพื้นที่ยังไม่รู้จัก และไม่เข้ำใจในบทบำท อ ำนำจหน้ำที่ และกำรด ำเนินกิจกรรม ของ ศส.ปชต. และขำดกำรมีส่วนร่วมในกำรด ำเนินโครงกำร กิจกรรมร่วมกับ ศส.ปชต. และถึงแม้ว่ำจะมีกำรลงนำมควำมร่วมมือกันระหว่ำงหน่วยงำนเพื่อร่วมกันขับเคลื่อน ศส.ปชต. แล้ว หำกแต่จำกกำรศึกษำยังพบว่ำ หน่วยงำนในระดับพื้นที่ภำยในสังกัดของกรมกำรปกครอง กรมส่งเสริม กำรปกครองท้องถิ่น กรมกำรพัฒนำชุมชน กรมกิจกำรผู้สูงอำยุ กรมสนับสนุนบริกำรสุขภำพ และส ำนักงำน กศน. ส่วนใหญ่ยังคงขำดควำมรู้ ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับบทบำทอ ำนำจหน้ำที่ของ ศส.ปชต. และประกำรส ำคัญส่วนใหญ่ยังคงไม่เข้ำใจในบทบำทหน้ำที่ของหน่วยงำนตนในกำรท ำงำนร่วมกับ ภำคีเครือข่ำย และ ศส.ปชต. ภำยใต้บันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำมร่วมมือที่ส่วนกลำงได้ลงนำม ควำมร่วมมือไว้กับส ำนักงำน กกต. รวมทั้งไม่เข้ำใจบทบำทหน้ำที่ และภำรกิจของ ศส.ปชต.

123 ข้อเสนอแนะ ส ำนักงำน กกต. ควรสั่งกำรให้ผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ประจ ำจังหวัด น ำระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ แจ้งให้ที่ประชุมประจ ำเดือนหัวหน้ำส่วนรำชกำร ประจ ำจังหวัด ได้รับทรำบถึงบทบำทภำรกิจหน้ำที่ของ ศส.ปชต. เพื่อให้หัวหน้ำส่วนรำชกำร หน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพำะหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยเกิดควำมเข้ำใจในเป้ำหมำยร่วมกัน ได้รับควำมร่วมมือและสนับสนุนจำกผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ำยอย่ำงจริงจัง อีกทั้ง ควรมีกำรเร่งประชำสัมพันธ์เผยแพร่ให้หน่วยงำน ประชำชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ได้เข้ำใจในบทบำท อ ำนำจหน้ำที่ ภำรกิจ และกำรด ำเนินงำน ของ ศส.ปชต. ผ่ำนช่องทำงที่หลำกหลำย เพื่อให้ประชำชนได้เข้ำมำมีส่วนร่วมในกิจกรรมของ ศส.ปชต. และเพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีควำมเข้ำใจและพร้อมที่จะสนับสนุนโครงกำร กิจกรรมต่ำง ๆ ให้แก่ศส.ปชต. ต่อไป ๕.๒.๑.๓ ปัญหาอุปสรรคด้านการบูรณาการการปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ จำกกำรศึกษำพบว่ำ ในกำรท ำงำนร่วมกันระหว่ำงศส.ปชต. และหน่วยงำนภำคส่วน ต่ำง ๆ ในระดับพื้นที่มีกำรบูรณำกำรควำมร่วมมือกันค่อนข้ำงน้อย ยังไม่มีกำรประสำนงำนกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. อย่ำงจริงจัง ประกอบกับข้ำรำชกำร หรือเจ้ำหน้ำที่ของหน่วยงำนที่ท ำบันทึกข้อตกลงว่ำด้วย ควำมร่วมมือไว้กับส ำนักงำน กกต. บำงส่วนยังไม่ทรำบรำยละเอียดของบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือและ เกิดควำมสับสนว่ำจะร่วมมือกันระหว่ำงหน่วยงำนและคณะกรรมกำร ศส.ปชต. อย่ำงไร ซึ่งส่วนใหญ่ เกิดควำมเข้ำใจที่คลำดเคลื่อน เพรำะเข้ำใจว่ำกำรกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. เป็นบทบำทและ ควำมรับผิดชอบร่วมกันระหว่ำง ๒ หน่วยงำน ได้แก่ ส ำนักงำน กกต. และส ำนักงำน กศน. เท่ำนั้น ข้อเสนอแนะ ในฐำนะที่กระทรวงมหำดไทยเป็นหน่วยงำนที่มีบทบำทส ำคัญในระดับจังหวัด และในฐำนะหน่วยงำนภำคีเครือข่ำยควรประชำสัมพันธ์ ชี้แจง และแจ้งให้หน่วยงำน และข้ำรำชกำร ในสังกัดที่เกี่ยวข้องทุกระดับ โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด รองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด ปลัดจังหวัด ท้องถิ่นจังหวัด พัฒนำกำรจังหวัด นำยอ ำเภอ ก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน และผู้บริหำรท้องถิ่นให้ควำมส ำคัญกับ กำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. เพื่อร่วมกันสร้ำงควำมรู้ ควำมเข้ำใจ เกี่ยวกับกำรปกครองระบอบ ประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข ทั้งนี้ อำจก ำหนดให้มีกำรประชุมร่วมกันระหว่ำง ภำคีเครือข่ำยทั้ง ๗ หน่วยงำนในระดับจังหวัด และกำรประชุมร่วมกันระหว่ำงภำคีเครือข่ำยในระดับ อ ำเภอ และผู้บริหำรท้องถิ่นเพื่อให้เกิดกำรสื่อสำร กำรแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น ประสบกำรณ์ และมุมมองต่ำงๆ ที่เกี่ยวข้องกับกำรท ำงำนเพื่อกำรขับเคลื่อนประชำธิปไตยในระดับพื้นที่ผ่ำน ศส.ปชต. ต่อไป อีกทั้ง อำจจะให้มีกำรลงนำมควำมร่วมมือในรูปของบันทึกข้อตกลงว่ำด้วยควำม ร่วมมือ (Memorandum Of Understanding : MOU) ร่วมกันระหว่ำงหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องในระดับ จังหวัด หรือประกำศแต่งตั้งที่ปรึกษำของ ศส.ปชต. ในระดับจังหวัดและระดับอ ำเภอ เป็นต้น ซึ่งกิจกรรมเหล่ำนี้จะน ำไปสู่กำรบูรณำกำรควำมร่วมมือกันต่อไประหว่ำงส่วนรำชกำร และกำรบูรณำกำร ในระดับจังหวัดและอ ำเภออย่ำงจริงจังต่อไป

124 รวมทั้ง ส ำนักงำน กกต.จว. ต้องเร่งสร้ำงควำมเข้ำใจให้แก่หน่วยงำนภำคี เครือข่ำยระดับพื้นที่ และส่วนรำชกำรในพื้นที่เกี่ยวกับบทบำทและควำมส ำคัญของ ศส.ปชต. รวมทั้ง ส ำนักงำน กกต.จว. ส ำนักงำน กศน.จว. ควรต้องร่วมกันเป็นหน่วยงำนหลักในกำรประสำน กำรปฏิบัติงำนกับหน่วยงำนภำคีเครือข่ำย และส่วนรำชกำรที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง สร้ำงควำมเข้ำใจร่วมกันว่ำแต่ละหน่วยงำนมีบทบำทอย่ำงไร อย่ำงเป็นรูปธรรมเพื่อกำรขับเคลื่อน ประชำธิปไตย ผ่ำน ศส.ปชต. เพรำะหลำยหน่วยงำนมีควำมพร้อมและยินดีที่จะสนับสนุนกำรท ำงำน ของ ศส.ปชต. หำกแต่ไม่ทรำบว่ำจะเข้ำมำมีส่วนร่วมอย่ำงไร อีกทั้ง ควรมีกำรผลักดันให้มีแผนกำรปฏิบัติงำนของทุกภำคส่วนที่เกี่ยวข้องกับ กำรเสริมสร้ำง ควำมรู้ทำงกำรปกครองระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข บรรจุไว้ในแผนพัฒนำจังหวัดและแผนพัฒนำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อจัดท ำค ำของบประมำณ ประจ ำปีเพื่อให้เกิดกำรบูรณำกำรควำมร่วมมืออย่ำงเป็นรูปธรรม ชัดเจน และสำมำรถติดตำม ประเมินผลกำรด ำเนินงำนได้ ๕.๒.๑.๔ ปัญหาอุปสรรคด้านความรู้ ความเข้าใจของคณะกรรมการ ศส.ปชต. จำกกำรศึกษำพบว่ำ แม้จะมีกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. มำระยะเวลำหนึ่งแล้ว แต่ในคณะกรรมกำร ศส.ปชต. บำงแห่งยังคงไม่เข้ำใจในบทบำท ภำรกิจหน้ำที่ของ ศส.ปชต. รวมทั้ง บทบำทและหน้ำที่ของตนเองตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำ ประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ รวมทั้งในเชิงโค รงส ร้ ำง และกำรท ำงำนของคณะกรรมกำร ศส.ปชต. พบว่ำ มีกำรเปลี่ยนกรรมกำรอยู่บ่อยครั้ง จึงท ำให้กรรมกำร ศส.ปชต. ขำดควำมรู้เกี่ยวกับบทบำทและกำรท ำงำนของตนและ ศส.ปชต. ข้อเสนอแนะ เพื่อให้กำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. เป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพ ควรจัดให้มีกำร สัมมนำ ฝึกอบรม เพื่อให้ควำมรู้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. ทุกคน โดยให้มีควำมรู้วิชำหลักสูตรพลเมือง คุณภำพซึ่งประกอบไปด้วยวิชำหลักที่ส ำคัญ คือ วิชำควำมรู้ควำมเข้ำใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกำรปกครอง ระบอบประชำธิปไตยอันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข วิชำกำรเป็นพลเมืองที่มีคุณภำพ และวิชำกำร ที่มีส่วนร่วมทำงกำรเมืองและกำรตรวจสอบกำรเลือกตั้ง ควรจัดท ำสื่อควำมรู้ต่ำง ๆ เผยแพร่ผ่ำนช่องทำงต่ำง ๆ ที่หลำกหลำยที่เกี่ยวข้อง กับบทบำท ควำมส ำคัญ ภำรกิจ อ ำนำจหน้ำที่ กำรด ำเนินกิจกรรม ศส.ปชต.รวมทั้งตัวอย่ำงกิจกรรมของพื้นที่อื่น และองค์ควำมรู้ต่ำง ๆ ที่ทันสมัย สอดคล้องกับปัจจุบัน เพื่อให้กรรมกำรสำมำรถศึกษำค้นคว้ำด้วยตนเอง ตำมอัธยำศัย นอกจำกนี้ เพื่อให้เกิดกำรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และให้ค ำแนะน ำ ปรึกษำหำรือ ควรก ำหนดให้มีกำรนิเทศกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. จำกหน่วยงำนหรือคณะกรรมกำรที่เกี่ยวข้อง ในทุกไตรมำส เพื่อให้กำรติดตำมกำรด ำเนินงำนเป็นแนวทำงในกำรพัฒนำกำรท ำงำนอย่ำงต่อเนื่อง อีกทั้งในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ในระดับต ำบล ส ำนักงำน กกต.จว. ควรแต่งตั้ง ปลัดอ ำเภอ ท้องถิ่นอ ำเภอ พัฒนำกำรอ ำเภอ และผู้อ ำนวยกำรศูนย์ส่งเสริมกำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำ ตำมอัธยำศัยอ ำเภอเป็นที่ปรึกษำตำมระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำ ประชำธิปไตย พ.ศ. ๒๕๖๐ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๕ ข้อ ๓๕ รวมทั้งผู้น ำทำงศ ำ สน ำ และปรำชญ์ชำวบ้ำนเพื่อให้ที่ปรึกษำได้ช่วยให้ข้อเสนอแนะต่อกำรพัฒนำ ศส.ปชต. ต่อไป

125 ๕.๒.๑.๕ ปัญหาอุปสรรคด้านการขับเคลื่อนภารกิจของ ศส.ปชต. จำกกำรศึกษำพบว่ำ เนื่องจำกคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งมีหน่วยงำนขับเคลื่อน ศส.ปชต. ในระดับจังหวัด ได้แก่ ส ำนักงำน กกต.จว. เพียงหน่วยงำนเดียวไม่มีหน่วยงำนในระดับอ ำเภอ และต ำบล และบุคลำกรไม่เพียงพอในกำรขับเคลื่อนงำน ศส.ปชต. จึงเป็นปัญหำและส่งผลกระทบ ในกำรขับเคลื่อน ศส.ปชต. ให้มีประสิทธิภำพ ข้อเสนอแนะ ส ำนักงำน กกต. ควรประสำนผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด แต่งตั้งคณะท ำงำนขับเคลื่อน ศส.ปชต. ระดับจังหวัด โดยมีรองผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดเป็นประธำนคณะท ำงำน มีหัวหน้ำส่วนรำชกำร ของภำคีเครือข่ำยเป็นคณะท ำงำน โดยมีผู้อ ำนวยกำรส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งประจ ำจังหวัด เป็นคณะท ำงำนและเลขำนุกำร ส่วนคณะท ำงำนขับเคลื่อน ศส.ปชต. ในระดับอ ำเภอควรแต่งตั้ง ให้นำยอ ำเภอเป็นประธำนคณะท ำงำน หัวหน้ำส่วนรำชกำรของภำคีเครือข่ำยเป็นคณะท ำงำน โดยมีผู้อ ำนวยกำรศูนย์กำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัยอ ำเภอเป็นคณ ะท ำง ำน และเลขำนุกำร และก ำหนดให้มีกำรประชุมของคณะท ำงำนในทั้งสองระดับในทุก ๒ เดือน ก ำหนดวำระ เรื่องกำรรำยงำนผลกำรปฏิบัติให้เป็นวำระเพื่อพิจำรณำในกำรประชุมทุกครั้ง เพื่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ในกำรปฏิบัติงำนได้ปรึกษำหำรือแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นและปฏิบัติงำนร่วมกันอย่ำงมีประสิทธิภำพ และเพื่อให้เกิดกำรติดตำมและรำยงำนผลกำรด ำเนินงำนอย่ำงเป็นระบบและน ำผลกำรประชุม ปรึกษำหำรือมำพัฒนำกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. ต่อไป ๕.๒.๑.๖ ปัญหาอุปสรรคด้านการติดตามผลการปฏิบัติงาน เพื่อให้เกิดกำรติดตำมและประเมินผลกำรปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. อย่ำงเป็น ระบบและเป็นรูปธรรมในระดับอ ำเภอและจังหวัด เพื่อให้ส ำนักงำน กกต. ได้มีข้อมูลส ำหรับกำรปรับปรุง และพัฒนำกำรด ำเนินงำนทั้งในระดับพื้นที่และระดับนโยบำย ข้อเสนอแนะ ควรก ำหนดให้มีกำรติดตำมกำรด ำเนินงำนของ ศส.ปชต. ในทุกต ำบลอย่ำงเป็น ระบบและเป็นรูปธรรม โดยอำจก ำหนดให้ “๕ก.” เป็นกรอบกำรติดตำมกำรปฏิบัติงำน อันได้แก่ กลุ่ม กรรมกำร กองทุน กฎ กติกำ และกิจกรรม เพื่อให้ทุก ศส.ปชต. ได้ถูกติดตำมภำยใต้กรอบเดียวกัน อันจะท ำให้เกิดมุมมองในเชิงเปรียบเทียบและพัฒนำต่อไป โดยครู กศน. ต ำบล ในฐำนะกรรมกำร และเลขำนุกำร จะต้องรำยงำนผลกำรติดตำมดังกล่ำวให้ผู้อ ำนวยกำรศูนย์กำรศึกษำนอกระบบ และกำรศึกษำตำมอัธยำศัยอ ำเภอทรำบ เพื่อน ำเข้ำสู่กำรพิจำรณำของคณะท ำงำนในระดับอ ำเภอ และพิจำรณำร่วมกันในกำรประชุมคณะท ำงำนระดับจังหวัดต่อไป ๕.๒.๑.๗ ปัญหาอุปสรรคด้านการส่งเสริมประชาธิปไตยในสถานศึกษา จำกกำรศึกษำพบว่ำ ส ำนักงำน กกต. ยังไม่ได้ท ำบันทึกข้อตกลงว่ำด้วย ควำมร่วมมือกับหน่วยงำนกำรศึกษำในพื้นที่ซึ่งเป็นปัญหำในกำรปฏิบัติงำนของ ศส.ปชต. กำรขับเคลื่อน กิจกรรม ศส.ปชต. ที่เกี่ยวกับกำรส่งเสริมควำมรู้ ควำมเข้ำใจ ในกำรปกครองระบอบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข และกำรรณรงค์กำรเลือกตั้งให้สุจริตเที่ยงธรรมควรเน้นไปที่ เด็กและเยำวชนในสถำนศึกษำด้วย โดยเฉพำะเครือข่ำยคณะกรรมกำรสภำนักเรียน เพื่อเป็นกำรปลูกฝัง ค่ำนิยมแบบประชำธิปไตยให้เยำวชนเติบโตเป็นพลเมืองคุณภำพ

126 ข้อเสนอแนะ ส ำนักงำน กกต. ควรท ำบันทึกข้อตกลงควำมร่วมมือในกำรเสริมสร้ำง ควำมเป็นพลเมืองคุณภำพและควำมรู้ ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกำรปกครองในระบบประชำธิปไตย อันมีพระมหำกษัตริย์ทรงเป็นประมุข กับส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน (สพฐ.) ส ำนักงำน คณะกรรมกำรกำรอำชีวศึกษำ (สอศ) และส ำนักงำนคณะกรรมกำรส่งเสริมกำรศึกษำเอกชน (สช.) เพิ่มเติม เพื่อให้เกิดโครงกำร กิจกรรมในกำรส่งเสริมประชำธิปไตยในระดับสถำนศึกษำระหว่ำง สถำนศึกษำ คณะกรรมกำรสภำนักเรียน และ ศส.ปชต. อันจะเป็นกำรปลูกฝังค่ำนิยมเรื่องประชำธิปไตย ส่งเสริมให้เกิดกำรท ำงำนร่วมกัน และเกิดสัมฤทธิ์ผลต่อกำรส่งเสริม ให้ควำมรู้ ประชำสัมพันธ์เกี่ยวกับ ประชำธิปไตยไปยังสถำนศึกษำและครอบครัวต่อไป ๕.๒.๑.๘ ปัญหาอุปสรรคด้านขวัญก าลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ คณะกรรมกำร ศส.ปชต. ได้ชื่อว่ำเป็นผู้ปฏิบัติงำนด้วยจิตอำสำ และจำก กำรศึกษำพบว่ำ ในกำรด ำเนินงำนของกรรมกำร ศส.ปชต. นั้น ไม่ได้รับกำรอุดหนุนในเรื่องค่ำใช้จ่ำย หรือ ค่ำตอบแทนใด ๆ อำทิ ค่ำพำหนะและค่ำตอบแทนในกำรปฏิบัติหน้ำที่เหมือนกับ อสม. อีกทั้ง ครู กศน.ต ำบล ซึ่งเป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร ก็มีต ำแหน่งเป็นเพียงพนักงำนรำชกำรหรือลูกจ้ำง ดังนั้น จึงอำจจะเป็นปัญหำต่อกำรขำดขวัญก ำลังใจและควำมกระตือรือร้นในกำรปฏิบัติหน้ำที่ ข้อเสนอแนะ คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งควรจะได้พิจำรณำจัดสรรค่ำเบี้ยประชุม ค่ำตอบแทน ให้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. ตำมสมควรและเหมำะสมเพื่อเป็นกำรสนับสนุนให้กำรปฏิบัติงำน มีประสิทธิภำพมำกยิ่งขึ้น รวมทั้งอำจสร้ำงขวัญและก ำลังใจให้แก่ ศส.ปชต. ที่ได้รับรำงวัลชนะเลิศ ในระดับจังหวัด โดยกำรให้กรรมกำร ศส.ปชต. นั้น ๆ ได้รับโอกำสในกำรไปศึกษำดูงำนใน ศส.ปชต. อื่น ๆ เพื่อเป็นขวัญก ำลังใจ และเพื่อให้เกิดกำรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่ำง ศส.ปชต. อีกทั้ง เพื่อเป็นกำรกระตุ้น ให้ ศส.ปชต.อื่น ๆ ได้ปรับปรุงและพัฒนำ ศส.ปชต. ของตนเองต่อไป อย่ำงไรก็ตำม ควรจัดท ำเกียรติบัตร ประกำศเกียรติคุณให้แก่กรรมกำร ศส.ปชต. เพื่อสร้ำงควำมภำคภูมิใจให้แก่กรรมกำรในฐำนะที่เป็นบุคคลผู้มีส่วนส ำคัญในกำรพัฒนำประชำธิปไตย และเพื่อให้สังคม ชุมชนได้รับรู้ถึงกำรท ำหน้ำที่ของกรรมกำรและกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. ต่อไป ๕.๒.๑.๙ ปัญหาอุปสรรคการตรวจสอบการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม บทบำทหน้ำที่ประกำรหนึ่งของ ศส.ปชต. ได้แก่ กำรรณรงค์ต่อต้ำนกำรซื้อสิทธิ ขำยเสียง กำรรณรงค์ให้กำรเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม คณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง จึงได้รณรงค์ให้มีกำรจัดตั้งหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงขึ้น เพื่อเป็นต้นแบบขยำยผลไปยังหมู่บ้ำนและ ชุมชนต่ำง ๆ เริ่มจำกจังหวัดละ ๑ แห่ง ขยำยเป็นอ ำเภอละ ๑ แห่ง โดยมีเป้ำหมำยในปี ๒๕๖๑ อย่ำงน้อยต้องมีหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงต้นแบบต ำบลละ ๑ แห่ง แต่กำรด ำเนินกำรยังมีปัญหำ เนื่องจำกกำรเลือกตั้งทุกระดับยังมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม กำรหำเสียงเลือกตั้งยังมีกำรทุจริต ซื้อสิทธิขำยเสียงหรือมีกำรกระท ำผิดโดยไม่เกรงกลัวกฎหมำย มีกำรโฆษณำนโยบำยพรรคกำรเมือง เกินควำมเป็นจริงมิได้วิเครำะห์ผลกระทบควำมคุ้มค่ำควำมเสี่ยงอย่ำงรอบด้ำนแต่อย่ำงใด

127 ข้อเสนอแนะ ควรรณรงค์ประชำสัมพันธ์ให้มีกำรจัดตั้งหมู่บ้ำนรณรงค์ไม่ขำยเสียงขึ้นทั่วประเทศ โดยประสำนงำนกับภำคีเครือข่ำยในพื้นที่อย่ำงใกล้ชิด โดยเฉพำะก ำนัน ผู้ใหญ่บ้ำน และ อสม. พร้อมทั้งควรมีกำรติดตั้งป้ำยประชำสัมพันธ์ขนำดใหญ่ที่มีข้อควำมเกี่ยวกับโทษของกำรทุจริต กำรเลือกตั้ง ช่องทำงกำรร้องเรียนเมื่อพบกำรกระท ำผิด รวมทั้งเงินสินบนน ำจับที่จะได้รับ และนอกจำกนี้ควรแต่งตั้งกรรมกำร ศส.ปชต. ซึ่งเป็นบุคลำกรและผู้ช่วยเหลือส ำนักงำน กกต. ซึ่งผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรพลเมืองคุณภำพมำแล้ว เป็นกรรมกำรประจ ำหน่วยเลือกตั้งและ เป็นผู้สังเกตกำรณ์กำรเลือกตั้ง รวมทั้งมอบหมำยให้เป็นผู้หำข่ำวในพื้นที่และเป็นแหล่งข่ำวที่ส ำคัญด้วย ๕.๒.๒ ข้อเสนอเชิงนโยบาย ๕.๒.๒.๑ การก าหนดให้ศส.ปชต. มีบทบาทในการพัฒนาประชาธิปไตยในระดับพื้นที่ เป็นวาระแห่งชาติ: เนื่องจำกกำรพัฒนำประชำธิปไตย เป็นภำรกิจร่วมกันของทุกภำคส่วน และเพื่อ ยกระดับคุณภำพประชำธิปไตยของประเทศไทย ดังนั้น จึงควรก ำหนดให้ศส.ปชต. มีบทบำทในกำร พัฒนำประชำธิปไตยในระดับพื้นที่เป็นวำระแห่งชำติ เพื่อให้เกิดเป้ำหมำยที่ชัดเจนในระดับนโยบำย อันจะน ำไปสู่กำรปฏิบัติกำรบูรณำกำรควำมร่วมมือร่วมกันระหว่ำงภำคส่วนต่ำงๆ ในพื้นที่ อย่ำงเป็นรูปธรรม ๕.๒.๒.๒ การขับเคลื่อนการท างานของ ศส.ปชต. โดยเน้นการบูรณาการการท างาน และให้ถือเป็นความรับผิดชอบร่วมกัน: ระเบียบคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งว่ำด้วยศูนย์ส่งเสริมพัฒนำ ป ระช ำ ธิปไตย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ . ๒๕๖๕ ข้อ ๒๖ ก ำหนดให้คณะก รรมกำรกำ รเลือกตั้ง แต่งตั้งคณะกรรมกำรคณะหนึ่ง เรียกว่ำ “คณะกรรมกำรขับเคลื่อนศูนย์ส่งเสริมพัฒนำประชำธิปไตย” ประกอบด้วย คณะกรรมกำร จ ำนวน ๑๓ คน มีเลขำธิกำรคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งเป็นประธำน กรรมกำร รองเลขำธิกำรคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้ง ซึ่งเลขำธิกำรคณะกรรมกำรกำรเลือกตั้งมอบหมำย เป็นรองประธำนกรรมกำร และมีอธิบดีของหน่วยงำนภำคีเครือข่ำย ๖ หน่วยงำน ปลัดกรุงเทพมหำนคร ผู้อ ำนวยกำรส ำนักพัฒนำเครือข่ำยกำรเลือกตั้ง ผู้อ ำนวยกำรส ำนักส่งเสริมควำมเป็นพลเมือง และรองผู้อ ำนวยกำรส ำนักพัฒนำเครือข่ำยกำรเลือกตั้ง เป็นกรรมกำรและเลขำนุกำร โดยมีผู้อ ำนวยกำรฝ่ำย ส ำนักพัฒนำเครือข่ำยกำรเลือกตั้งเป็นกรรมกำรและผู้ช่วยเลขำนุกำร ทั้งนี้ คณะกรรมกำรมีอ ำนำจ และหน้ำที่ใน ๘ ประกำรส ำคัญ และถูกก ำหนดให้มีกำรประชุมคณะกรรมกำรอย่ำงน้อย ๑ ครั้ง ในช่วงเวลำ ๓ เดือน ดังกล่ำวแล้วนั้น จึงควรมีกำรส่งเสริมและขับเคลื่อนกำรท ำงำนของ ศส.ปชต. ในระดับนโยบำยให้ชัดเจน และเพื่อให้คณะกรรมกำร เป็นกลไกในกำรขับเคลื่อนวำระแห่งชำติ ว่ำด้วยกำรส่งเสริมและพัฒนำประชำธิปไตยในระดับพื้นที่ ๕.๒.๒.๓ การก าหนดบทบาทและความรับผิดชอบร่วมกันระหว่าง ๓ หน่วยงานหลัก ให้ชัดเจน: แม้ว่ำภำรกิจเรื่องกำรขับเคลื่อนและส่งเสริมประชำธิปไตยผ่ำน ศส.ปชต. จะเป็นควำม รับผิดชอบร่วมกันของหลำยหน่วยงำน หำกแต่มี ๓ หน่วยงำนที่เกี่ยวข้องโดยตรง แล ะค ว รถูกก ำหนด ให้เป็นหน่วยงำนหลัก ได้แก่ ส ำนักงำน กกต. กระทรวงมหำดไทย และกระทรวงศึกษำธิกำร โดยส ำนักงำน กกต. ควรรับผิดชอบหลักในด้ำนกำรเสริมสร้ำงและพัฒนำให้คณะกรรมกำร ศส.ปชต. มีควำมพร้อมส ำหรับกำรปฏิบัติงำนได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ รวมทั้งรับผิดชอบด้ำนกำรสนับสนุน งบประมำณในกำรด ำเนินกำรให้แก่ศส.ปชต. และท ำหน้ำที่ประเมินผลสัมฤทธิ์ในกำรด ำเนินงำน ของ ศส.ปชต. กระทรวงมหำดไทยควรรับผิดชอบหลักในกำรประสำนงำนเพื่อให้เกิดกำรน ำนโยบำย ของ ศส.ปชต. ในระดับนโยบำยไปยังระดับพื้นที่ และเป็นแกนกลำงในกำรเชื่อมโยงและสร้ำงควำมร่วมมือ