ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาภาษาไทยป.3ภาคเรียนที่_1_ปีการศึกษา_2564-06131454

หนว ยการเรยี นรทู ่ี ๗ เรอ่ื ง สอ่ื สารผานประโยค ๑๙๑

หนวยการเรียนรูท ี่ ๗
สื่อสารผา นประโยค

๑๙๒ ชุดกจิ กรรมการเรียนรู สําหรับนักเรียน ระดับประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูที่ ๑ เรื่อง สว นประกอบของประโยค
หนวยการเรียนรูที่ ๗ เรอื่ ง สอ่ื สารผา นประโยค
แผนการจัดการเรยี นรูท่ี ๑ เรือ่ ง สวนประกอบของประโยค
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที่ ๓

ประโยคและสวนประกอบของประโยค

วลี คือ กลุมคําต้ังแต ๒ คําขึ้นไปเรียงกันอยางเปนระเบียบ แตไมได
ใจความสมบูรณ วลีอาจเปนเพียงภาคประธาน หรือ ภาคแสดง ก็ได เชน
เรว็ เหมือนจรวด ใคร ๆ ก็ได แมวสขี าว

ประโยค คือ คําหรือกลุมคําตาง ๆ มาเรียบเรียงแลวไดใจความที่
สมบูรณ

สว นประกอบของประโยค ทกุ ประโยคประกอบดวย ๒ สว น
๑. ภาคประธาน คือ ผูกระทําหรือแสดงกริยาอาการตาง ๆ เปน
คาํ นาม หรือคาํ สรรพนาม
๒. ภาคแสดง คือ สวนท่ีเปนกริยาและกรรม ภาคกริยาเปนคํา
ที่แสดงการกระทําและสภาพของคน สัตว สิ่งของ สวนกรรมเปน
ผูถูกกระทาํ

ประโยค ภาคประธาน ภาคแสดง

กริยา กรรม

นักเรียนกระโดด นกั เรียน กระโดด -
นกั เรียนกระโดดเชือก นกั เรยี น
คุณแมเ ย็บผา คณุ แม กระโดด เชอื ก
พใี่ สก างเกง
พ่ี เย็บ ผา

ใส กางเกง

หนว ยการเรียนรูท ่ี ๗ เร่ือง สอื่ สารผา นประโยค ๑๙๓

บทอา น เรอื่ ง นกอีแจวกับนกกระยาง
หนว ยการเรยี นรูท ่ี ๗ เร่ือง ส่ือสารผานประโยค
แผนการจัดการเรยี นรูท ่ี ๑ เรื่อง สว นประกอบของประโยค
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศึกษาปท ี่ ๓

นกอีแจวกบั นกกระยาง

ณ บึงอันกวางใหญแหงหนึ่ง มีนกกระยางแมลูกคูหน่ึงซึ่งหลง
ความงามปกของตนวาขาวสวยสะอาด แมนกกระยางตามใจลูกไมใหลูก
ทํางานหนัก เพราะกลัววาจะทําใหปกของลูกบอบซ้ําและเลอะเทอะดํา
สวนแมนกอีแจวจะสอนใหลูกของมันขยันขันแข็งอดทน มีความมานะ
พยายามและไมตามใจลูก เม่ือเวลาผานไปลูกนกอีแจวกลายเปนนกท่ี
เขมแข็ง สวนลูกนกกระยางเปนนกท่ีชวยเหลือตัวเองไมไดและออนแอ
วันหนึ่งเกิดพายุลมแรงมาก นกอีแจวแมลูกท้ังสองสามารถพากันบิน
กลับไปที่รังของมันได สวนลูกกระยางถูกลมพายุพัดจนปกเลอะเทอะดํา
และบาดเจ็บ แมนกกระยางคิดวาตอไปนี้มันจะตองสอนลูกของมัน
ใหพึ่งตนเองใหไ ด

๑๙๔ ชดุ กิจกรรมการเรียนรู สาํ หรับนักเรยี น ระดบั ประถมศกึ ษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบงานท่ี ๑ เร่ือง สว นประกอบของประโยค
หนว ยการเรียนรูท่ี ๗ เร่อื ง ส่อื สารผานประโยค
แผนการจดั การเรียนรูที่ ๑ เรื่อง สวนประกอบของประโยค
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศกึ ษาปท ่ี ๓

คาํ ช้ีแจง ใหนกั เรียนเขียนจาํ แนกสวนประกอบของประโยคในชองวาง

ประโยค ภาคประธาน ภาคแสดง
กรยิ า กรรม

๑. นกอีแจวบิน

๒. นกกระยางกินปลา
๓. กระตา ยหนีเสอื
๔. เขาอา นหนังสือนิทาน
๕. ครกู ันตรอ งเพลง
๖. แกวตานอนหลับ
๗. กานดาสวมเสอ้ื สแี ดง
๘. แมป ลกู ผกั บุง
๙. นกั เรียนแขง กฬี า
๑๐. ปาแจวขายยาํ

ชอื่ ...................................... สกลุ ................................ ช้ัน .............. เลขที่ ............

หนวยการเรียนรทู ่ี ๗ เร่ือง ส่ือสารผา นประโยค ๑๙๕

ใบความรูท ี่ ๒ เร่ือง ประโยค
หนวยการเรยี นรูท ี่ ๗ เรอ่ื ง สอ่ื สารผา นประโยค
แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ ๒ เรอ่ื ง ฝกแตงประโยค
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศึกษาปท่ี ๓

ประโยค

วลี คือ กลุมคําต้ังแต ๒ คําข้ึนไปเรียงกันอยางเปนระเบียบ แตไมได
ใจความสมบูรณ วลีอาจเปนเพียงภาคประธาน หรือ ภาคแสดง ก็ได เชน
เร็วเหมอื นจรวด ใคร ๆ ก็ได แมวสีขาว

ประโยค คือ คําหรือกลุมคําตาง ๆ มาเรียบเรียงแลวไดใจความท่ี
สมบูรณ

สวนประกอบของประโยค ทุกประโยคประกอบดวย ๒ สว น
๑. ภาคประธาน คือ ผูกระทําหรือแสดงกริยาอาการตาง ๆ เปน
คาํ นาม หรือคาํ สรรพนาม
๒. ภาคแสดง คือ สวนท่ีเปนกริยาและกรรม ภาคกริยาเปนคํา
ท่ีแสดงการกระทําและสภาพของคน สัตว สิ่งของ สวนกรรมเปน
ผถู ูกกระทาํ

ประโยค ภาคประธาน ภาคแสดง

กรยิ า กรรม

นกั เรียนกระโดด นักเรยี น กระโดด -
นักเรียนกระโดดเชือก นักเรียน
คุณแม กระโดด เชอื ก
คุณแมเยบ็ ผา
พใ่ี สก างเกง พี่ เย็บ ผา

ใส กางเกง

๑๙๖ ชุดกจิ กรรมการเรียนรู สําหรับนกั เรยี น ระดับประถมศกึ ษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบงานที่ ๒ เร่ือง ฝก แตงประโยค
หนว ยการเรยี นรูท ่ี ๗ เรื่อง สื่อสารผา นประโยค
แผนการจัดการเรยี นรูที่ ๒ เรื่อง ฝก แตง ประโยค
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําช้แี จง ใหนกั เรียนแตง ประโยคจากคําท่ีครูกาํ หนดให
๑. กระทง
...............................................................................................................
๒. กรุณา
...............................................................................................................
๓. เขยา
...............................................................................................................
๔. ชรา
...............................................................................................................
๕. เช่ือม
...............................................................................................................
๖. ตะกรอ
...............................................................................................................
๗. เตือน
...............................................................................................................
๘. ถกั
...............................................................................................................
๙. บะหมี่
...............................................................................................................
๑๐. รอด
...............................................................................................................

หนว ยการเรียนรูท ี่ ๗ เรือ่ ง สอ่ื สารผานประโยค ๑๙๗

คําช้ีแจง ใหแตง ประโยคจากคําที่กาํ หนดให
เมอ่ื อา นประโยคแลว แลว มคี วามสขุ พรอ มวาดภาพประกอบ

๑. อาสา
........................................................................................................

๒. ตลี ังกา
........................................................................................................

๓. เพือ่ นบาน
........................................................................................................

๔. เมอื งไทย
.......................................................................................................

ช่อื ........................................ สกลุ .................................... ชน้ั ................ เลขที่ ............

๑๙๘ ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู สําหรับนกั เรียน ระดับประถมศกึ ษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรทู ่ี ๓ เรอ่ื ง ประโยคบอกเลา
หนวยการเรยี นรูที่ ๗ เร่ือง ส่ือสารผานประโยค
แผนการจัดการเรียนรูท่ี ๓ เร่อื ง ประโยคบอกเลา
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชัน้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

ประโยคบอกเลา

ประโยคบอกเลา คือ ประโยคที่มีประธาน กริยาหรือมีกรรม
อยูดวยกัน ประโยคบอกเลาจะบอกใหรูวา ประธานของประโยค(ใคร)
ทําอะไร เปน อยางไร

ตวั อยางประโยคบอกเลา (ประธาน + กรยิ า + กรรม)
๑. ลกู แกะกลวั หมาปา
๒. ลกู แกะเถยี งหมาปา
๓. หมาปาตะครบุ ลกู แกะ
๔. ลกู แกะเดินทอ งน้ํามาแตไกล
๕. หมาปากําลังกนิ นาํ้ ที่เตม็ ลาํ ธาร
๖. น้ําในลาํ ธารไหลไปยงั ปลายลาํ ธาร
๗. นาํ้ ในกาเดือดพลา น
๘. เด็กดีขยนั เรยี นหนังสือ

หนวยการเรยี นรูท่ี ๗ เรือ่ ง สอ่ื สารผา นประโยค ๑๙๙

ใบงานที่ ๓ เร่ือง แตงประโยคบอกเลา
หนว ยการเรียนรูท ี่ ๗ เร่อื ง สอ่ื สารผา นประโยค
แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๓ เร่ือง ประโยคบอกเลา
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําชแี้ จง ใหน กั เรียนแตงประโยคบอกเลา จาํ นวน ๑๐ ประโยค

ชอ่ื ....................................... สกลุ .............................. ช้นั ...................... เลขท่ี .............

๒๐๐ ชุดกจิ กรรมการเรียนรู สาํ หรับนักเรียน ระดบั ประถมศกึ ษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูท่ี ๔ เร่ือง ประโยคคําถาม
หนวยการเรยี นรทู ่ี ๗ เรอื่ ง สอ่ื สารผานประโยค
แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ ๔ เร่ือง ประโยคคําถาม
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศกึ ษาปท ี่ ๓

ประโยคคําถาม
ประโยคคาํ ถาม คอื ประโยคท่ีมีใจความซกั ถามเพ่ือตอ งการคาํ ตอบ
จะมีคําวา ใชหรอื ไม ใคร อะไร ไหน ที่ไหน ทาํ ไม อยางไร อยูในประโยค
ตัวอยาง ประโยคคาํ ถาม
บา นของมดทําจากใบไมใชห รอื ไม
ใครสรางโรงเรียนวังไกลกงั วลฯ
นกั เรยี นสามารถปฏิบตั ิตนเปนคนดไี ดอ ยางไรบาง
บา นของนักเรียนอยทู ไี่ หน
ทําไมคนและสัตวตองมบี าน
ความเพยี รพยายามชว ยใหเ กดิ ความสําเรจ็ ไดอยางไร
ตัวอยา ง การเขยี นประโยคคําถาม จากประโยคบอกเลา
ประโยคบอกเลา ประโยคคําถาม

๑. แกวปน จักรยานไปตลาด ๑. แกว ปนจักรยานไปไหน

๒. สมชายคดิ เลขเกง ๒. ใคร คดิ เลขเกง

๓. ฉันไมไปโรงเรยี นเพราะเปน วนั ๓. ทาํ ไมฉันไมไ ปโรงเรยี น

เสาร

๔. เม่ือคืนแมนาํ ดอกมะลไิ ปบูชา ๔. แมนาํ ดอกมะลิไปบชู าพระ

พระ เมอ่ื ไร

หนว ยการเรียนรูท่ี ๗ เร่อื ง สือ่ สารผา นประโยค ๒๐๑

ใบงานที่ ๔ เรื่อง แตงประโยคคําถาม
หนวยการเรียนรทู ี่ ๗ เรอื่ ง ส่ือสารผา นประโยค
แผนการจัดการเรียนรูที่ ๔ เรื่อง ประโยคคําถาม
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศึกษาปท่ี ๓

คาํ ช้แี จง ใชค าํ ตอ ไปนี้แตง ประโยคคําถาม ใหเหมาะสม
๑. ใคร .......................................................................................................
๒. ท่ีไหน.....................................................................................................
๓. ทําไม .....................................................................................................
๔. อยางไร .................................................................................................
๕. อะไร .....................................................................................................
คําชแี้ จง แตงประโยคคาํ ถามจากประโยคตอไปนี้
๑. มานเี ดินไปโรงเรยี นทกุ เชา
....................................................................................................................
๒. แกวตา เขียนจดหมายลาครู
....................................................................................................................
๓. ครูขวัญใจสอนนักเรยี นรําถวายพระพร
....................................................................................................................
๔. สพุ รทํางานในตําแหนง ผูจ ัดการที่ตลาดผลไม
....................................................................................................................
๕. เขาไมส บาย เพราะโดนฝน
....................................................................................................................

ชอ่ื ......................................... สกุล .................................. ชั้น ............ เลขท่ี .........

๒๐๒ ชุดกิจกรรมการเรียนรู สาํ หรับนกั เรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูที่ ๕ เร่ือง ประโยคปฏเิ สธ
หนวยการเรียนรูที่ ๗ เร่ือง สื่อสารผา นประโยค
แผนการจัดการเรียนรทู ่ี ๕ เรื่อง ประโยคปฏเิ สธ
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศกึ ษาปที่ ๓

ประโยคปฏเิ สธ

ประโยคปฏิเสธ คือ ประโยคที่มีใจความไมยอมรับ เปนประโยคท่ีมี
เน้ือความตรงขามกับประโยคบอกเลา

จะมีคาํ วา ไม มิได ไมได มิใช ไมใช อยใู นประโยค
ตวั อยา ง ประโยคปฏเิ สธ

ลกู แกะไมรูจกั พอ ของมนั
ขาพเจามิไดทาํ นํา้ ในลาํ ธารขนุ
นองขนมไมช อบอากาศรอน
ฉันมใิ ชคนนิสัยพาลอยา งหมาปา
ลูกแกะอยปู ลายลําธารไมใชอ ยตู นลําธาร

หนว ยการเรยี นรูที่ ๗ เรอ่ื ง สอ่ื สารผานประโยค ๒๐๓

ใบงานที่ ๕ เร่ือง แตง ประโยคปฏเิ สธ
หนว ยการเรียนรูท่ี ๗ เรอ่ื ง สอื่ สารผานประโยค
แผนการจดั การเรียนรูท่ี ๕ เรื่อง ประโยคปฏเิ สธ
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ช้นั ประถมศึกษาปท ี่ ๓

คําชแ้ี จง แตง ประโยคปฏเิ สธ โดยใชคาํ ตอไปนี้
๑. เดินทาง ............................................................................................

๒. การบา น ...........................................................................................

๓. ชื่อเสยี ง ............................................................................................

๔. สนกุ สนาน ........................................................................................
๕. ทดลอง .............................................................................................
คําช้แี จง จงบอกวา ประโยคตอ ไปนเี้ ปน ประโยคปฏิเสธ หรอื ประโยคบอกเลา

.....................................................๑. ฉันไปเทย่ี วชายทะเลกบั พอ-แม
.....................................................๒. วิชยั ไมชอบกินผัก
......................................................๓. แมไ มไ ดไปตลาดเม่อื เชานี้
......................................................๔. ครรู ักและปรารถนาดกี บั นกั เรียนทกุ คน
......................................................๕. ดนิ สอแทง น้ไี มใ ชดินสอของฉัน

ชื่อ .................................................. สกุล .................................. ชนั้ ............. เลขท่ี .......

๒๐๔ ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู สาํ หรับนกั เรียน ระดับประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูที่ ๖ เรื่อง ประโยคขอรอง
หนว ยการเรียนรูท่ี ๗ เรอื่ ง สือ่ สารผานประโยค
แผนการจัดการเรยี นรูท ี่ ๖ เร่อื ง ประโยคขอรอง
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศกึ ษาปท ่ี ๓

ประโยคขอรอง

ประโยคขอรอง คือ ประโยคท่ีมีเนื้อความขอความชวยเหลือเชิญชวน
ใหท ําส่งิ ใดสงิ่ หนงึ่ จะมคี าํ วา กรุณา โปรด ชว ย วาน อยหู นา ประโยค
ตวั อยา ง ประโยคขอรอ ง

กรณุ าเขา แถว
กรุณาอยาสงเสียงดัง
กรณุ าใชน ํา้ อยางประหยัด
กรุณาหยิบหนังสือใหฉนั หนอยครับ
โปรดรักษาความสะอาด
โปรดทิง้ ขยะลงในถงั ขยะ
ชวยปดไฟทกุ คร้งั หลังออกจากหอง

หนวยการเรียนรูท ี่ ๗ เร่อื ง สือ่ สารผา นประโยค ๒๐๕

ใบงานท่ี ๖ เร่ือง แตงประโยคขอรอง
หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๗ เร่ือง สอื่ สารผานประโยค
แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๖ เร่ือง ประโยคขอรอง
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําชแี้ จง แตงประโยคขอรอง โดยใชคาํ ตอไปนี้
๑. ทาํ บญุ ................................................................................................
๒. เลย้ี งปลา ..........................................................................................
๓. เลานิทาน ..........................................................................................
๔. อาหาร ..............................................................................................
๕. ทาํ งาน ..............................................................................................

คําชี้แจง จงบอกวา ประโยคตอไปนเี้ ปนประโยคขอรอง หรอื ประโยคปฏเิ สธ

....................................................... ๑. ชว ยแมวท่ตี กในคลองดวย
....................................................... ๒. เธอไมเ คยมาสนามเดก็ เลน นี้
....................................................... ๓. โปรดใชนํา้ อยา งประหยัด
....................................................... ๔. แมงมุมไมไดเ ปนแมลง
....................................................... ๕. กรุณาถอดรองเทากอนเดินเขา บาน

ชื่อ ............................................... สกลุ ............................. ชั้น ................ เลขที่ ............

๒๐๖ ชุดกิจกรรมการเรียนรู สําหรับนักเรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูที่ ๗ เร่ือง ประโยคคาํ สง่ั
หนวยการเรียนรูท ี่ ๗ เร่อื ง สอ่ื สารผานประโยค
แผนการจดั การเรยี นรทู ่ี ๗ เร่อื ง ประโยคคําสัง่
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชัน้ ประถมศกึ ษาปท ี่ ๓

ประโยคคําสงั่

ประโยคคําส่ัง คือ ประโยคมีเนื้อความบังคับ หรือระบุส่ิงที่ใหทํา
จะมีคาํ วา จง อยา หาม ตอ ง ฯลฯ อยูในประโยค
ตวั อยา ง ประโยคคาํ สัง่

อยาเลนไฟ
อยาวิ่งเลนในหอ งเรยี น
อยาว่งิ เลน บนอาคารเรียน
จงแปรงฟนกอ นนอน
จงลางมือกอนรับประทานอาหาร
หามเดินลัดสนาม
หามทง้ิ ขยะบริเวณน้ี
หามจบั สตั วนาํ้ บริเวณน้ี
หามสง เสยี งดงั ในหองสมุด
ตอ งชว ยกันรกั ษาความสะอาดหอ งสุขา

หนวยการเรยี นรูท ี่ ๗ เรื่อง ส่ือสารผานประโยค ๒๐๗

ใบงานที่ ๗ เร่ือง แตงประโยคคาํ สั่ง
หนว ยการเรยี นรูท ่ี ๗ เร่อื ง ส่อื สารผานประโยค
แผนการจดั การเรยี นรทู ่ี ๗ เร่ือง ประโยคคําสัง่
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชัน้ ประถมศึกษาปท่ี ๓

คําช้แี จง แตง ประโยคคําส่ัง โดยใชค าํ ตอไปนี้
๑. ทําลาย...............................................................................................
๒. ตะโกน...............................................................................................
๓. เสือ้ ผา................................................................................................
๔. สนามหญา .........................................................................................
๕. เดิน....................................................................................................

คําช้แี จง จงบอกวา ประโยคตอไปนี้เปนประโยคคาํ ส่ัง หรือประโยคขอรอ ง

........................................................ ๑. นกั เรยี นตอ งมาเรยี นใหตรงเวลา
........................................................ ๒. โปรดนงั่ ตามหมายเลขที่กําหนด
........................................................ ๓. กอ นออกจากหองใหปดไฟทกุ ดวง
........................................................ ๔. จงเดินขามถนนท่ที างมาลาย
........................................................ ๕. ชว ยเก็บผลไมมาใหค ุณยายดว ย

ชื่อ ............................................... สกลุ ............................. ช้ัน ................ เลขท่ี ............

๒๐๘ ชุดกิจกรรมการเรยี นรู สาํ หรับนักเรยี น ระดับประถมศกึ ษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรทู ี่ ๘ เรอ่ื ง ประโยคในชวี ิตประจําวัน (บอกเลา คําถาม ปฏิเสธ ขอรอง คําสง่ั )
หนวยการเรียนรทู ่ี ๗ เรื่อง สื่อสารผานประโยค

แผนการจัดการเรยี นรูท่ี ๘ เรื่อง ฝก แตง ประโยค (บอกเลา คาํ ถาม ปฏิเสธ ขอรอง คําสัง่ )
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ช้นั ประถมศึกษาปที่ ๓

ประโยคในชีวติ ประจาํ วัน

๑. ประโยคบอกเลา
ประโยคบอกเลา คือ ประโยคที่มีใจความบอกใหรูวา ใคร ทําอะไร

อยางไร
ตัวอยาง ประโยคบอกเลา
ลกู แกะเถยี งหมาปา
หมาปาตะครุบลูกแกะ
ลกู แกะเดินทอ งนาํ้ มาแตไ กล
หมาปากําลังกินน้ําท่ีเต็มลําธาร
นา้ํ เตม็ ลําธารไหลไปยังปลายลําธาร

๒. ประโยคคาํ ถาม
ประโยคคําถาม คือ ประโยคที่มีใจความซักถามเพื่อตองการคําตอบ จะมี

คําวา ใชหรือไม ใคร อะไร ไหน ทีไ่ หน ทําไม อยางไร อยูในประโยค
ตัวอยาง ประโยคคําถาม
บา นของมดทําจากใบไมใชห รอื ไม
นักเรียนสามารถปฏบิ ัตติ นเปน คนดไี ดอยา งไรบา ง
บา นของนกั เรยี นอยทู ไ่ี หน
ทําไมคนและสตั วต อ งมบี า น

หนว ยการเรียนรทู ี่ ๗ เรอ่ื ง ส่อื สารผานประโยค ๒๐๙

๓. ประโยคปฏิเสธ
ประโยคปฏิเสธ คือ ประโยคที่มีใจความไมยอมรับ จะมีคําวา ไม มิได

ไมไ ด มใิ ช ไมใ ช อยใู นประโยค
ตวั อยา ง ประโยคปฏิเสธ
ลูกแกะไมรจู ักพอของมัน
ขา พเจา มิไดทาํ น้ําในลาํ ธารขุน
นอ งขนมไมชอบอากาศรอน
ฉนั มิใชค นนสิ ยั พาลอยางหมาปา
ลูกแกะอยปู ลายลําธารไมใชอยูตน ลาํ ธาร

๔. ประโยคขอรอ ง
ประโยคขอรอ ง คอื ประโยคที่มเี น้ือความขอความชวยเหลือเชิญชวนใหทํา

สิง่ ใดสงิ่ หน่ึง จะมีคําวา กรุณา โปรด ชวย วาน อยหู นาประโยค

ตวั อยาง ประโยคขอรอ ง
กรุณาเขา แถว
กรุณาอยาสง เสียงดงั
กรุณาใชน ้ําอยางประหยัด
กรุณาหยิบหนังสอื ใหฉันหนอ ยครับ
โปรดรกั ษาความสะอาด
โปรดทง้ิ ขยะลงในถงั ขยะ
ชว ยปดไฟทุกคร้งั หลงั ออกจากหอ ง

๒๑๐ ชุดกิจกรรมการเรยี นรู สําหรับนักเรียน ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

๕. ประโยคคาํ ส่งั
ประโยคคําสั่ง คือ ประโยคมีเนื้อความบังคับ หรือสิ่งท่ีใหทําจะมีคําวา

จง อยา หา ม ตอ ง ฯลฯ อยูใ นประโยค
ตวั อยางเชน
อยา เลน ไฟ
อยาวิง่ เลนในหองเรยี น
อยาวง่ิ เลนบนอาคารเรยี น
จงแปรงฟน กอ นนอน
จงลา งมอื กอนรบั ประทานอาหาร
หามเดินลัดสนาม
หา มท้งิ ขยะบริเวณนี้

หนว ยการเรยี นรูที่ ๗ เรอ่ื ง สอ่ื สารผานประโยค ๒๑๑

ใบงานท่ี ๘ เร่ือง แตงประโยคในชวี ติ ประจาํ วนั
หนวยการเรียนรูท ี่ ๗ เรื่อง สือ่ สารผานประโยค
แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๘ เร่ือง แตง ประโยคในชีวิตประจาํ วัน
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศึกษาปท ี่ ๓

คําชแ้ี จง จงเปลีย่ นประโยคบอกเลา ทก่ี ําหนดให เปนประโยคคาํ ถามและ
ประโยคปฏิเสธ

ตัวอยา ง ประโยคบอกเลา กลั ยาเคยบอกวาอยากเลี้ยงอูฐ
ประโยคคาํ ถาม ใครอยากเลยี้ งอูฐ
ประโยคปฏิเสธ กลั ยาไมเ คยบอกวา อยากเลี้ยงอูฐ

๑. ประโยคบอกเลา ออมคุยกบั แกว
ประโยคคาํ ถาม ........................................................................................
ประโยคปฏิเสธ ........................................................................................
นกั เรยี นชั้นประถมศึกษาปที่ ๓ อยากฟง เรอื่ ง สตั ว
๒. ประโยคบอกเลา
ประหลาด ........................................................................................
ประโยคคาํ ถาม ........................................................................................
ประโยคปฏเิ สธ พอ พาลกู ๆ ไปดหู นัง
........................................................................................
๓. ประโยคบอกเลา ........................................................................................
ประโยคคําถาม
ประโยคปฏิเสธ

๒๑๒ ชุดกจิ กรรมการเรียนรู สาํ หรับนกั เรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

คาํ ช้ีแจง จงเปล่ยี นประโยคบอกเลาท่กี าํ หนดให เปน ประโยคขอรองและ
ประโยคคําส่ัง

๔. ประโยคบอกเลา ฉนั เดนิ ทางไกลแตเ ชา
ประโยคขอรอ ง ........................................................................................
ประโยคคําสงั่ ........................................................................................

๕. ประโยคบอกเลา นักเรยี นอาสาทําความสะอาดรอบตลาดสด
ประโยคขอรอ ง ........................................................................................
ประโยคคําสั่ง ........................................................................................

ช่ือ ................................................. สกลุ ................................ ชน้ั ........... เลขที่ ............

หนว ยการเรยี นรูท่ี ๗ เรื่อง สือ่ สารผานประโยค ๒๑๓

ใบความรทู ี่ ๙ เรื่อง การสรา งโมบาย
หนว ยการเรยี นรูท่ี ๗ เรอ่ื ง สือ่ สารผานประโยค
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๙ เร่ือง สรางสรรคช ิ้นงาน (ประโยค)
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศกึ ษาปที่ ๓

โมบายเมฆฝนเรือ่ งสระ

อปุ กรณ :
๑. กระดาษสีดํา ๑ แผน
๒. กระดาษสพี นื้ หลากสี สลี ะ ๑ แผน
๓. สายเอ็นตกปลาชนดิ ใส ขนาด ๐.๔๕ มม. ๑ มว น
๔. กาวลาเท็กซ
๕. กรรไกร ๖. ดนิ สอ ๗. ไมบรรทัด ๘. เหรยี ญ ๕ บาท

วิธีการทํา

๑. วาดรูปกอนเมฆบนกระดาษสีดํา แลวตัดออกมาในขนาดเดียวกัน
๒ ช้ิน ตัดกระดาษสีหลากสีเปนรูปสามเหลี่ยม และวงกลม (ใชเหรียญ ๕ เปน
ตนแบบ) โดยทุกช้นิ จะตองตดั ใหเปน จาํ นวนคู

๒. เขียนคําท่ีประสมดวยสระตาง ๆ ในภาษาไทยลงบนกอนเมฆหรือ
รูปทรงท่ีตองการ

๓. นํากระดาษรูปกอนเมฆท้ัง ๒ ช้ินมาทําการประกบติดกันดวยกาว โดย
ตัดสายเอ็น ๑ เสน สอดไวระหวางกระดาษรูปกอนเมฆทั้ง ๒ ช้ิน (เพื่อใชแขวน)
และตัดสายเอ็น ๕ เสน สอดไวระหวางกระดาษทางดานลางของกอนเมฆ (เพื่อ
ใชทําสายฝน)

๔. นํากระดาษรูปสามเหล่ียมและวงกลมที่ตัดเตรียมไวเปนคู มาทากาว
ประกบติดกบั สายเอ็นทัง้ ๕ เสน โดยเวน ระยะใหสวยงาม

ขอขอบคณุ วธิ ีทําโมบายกระดาษโดย ideadeedee

๒๑๔ ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู สาํ หรับนักเรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรยี นที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

แบบประเมินตนเอง

ช่ือ : _______________________________________วนั /เดอื น/ป _____________
หนว ยการเรยี นรูท ี่ ๗ เรื่อง สือ่ สารผานประโยค

คําชแี้ จง ๑. ระบายสีลงใน ของแตละกิจกรรมทน่ี ักเรียนคิดวา ทาํ ไดต ามระดับการประเมินเหลา น้ี
เพอ่ื ประเมนิ การเรียนรขู องนักเรียน

ปรบั ปรงุ พอใช คอ นขา งดี ดี ดมี าก

กิจกรรม ระดบั ความสามารถ
๑. จาํ แนกสว นประกอบของประโยค

๒. แตง ประโยค

๓. สรางชน้ิ งานโมบายประโยค

๒. นบั จํานวนดาวจากตารางขางบนเพื่อบนั ทึกผลการเรยี นรูของนักเรยี น ดังน้ี
จํานวน.............................. จาํ นวน..............................
จาํ นวน.............................. จาํ นวน..............................
จํานวน..............................
สรปุ : วงกลมรอบผลการเรยี นรขู องนกั เรยี น โดยนับจากขอทไ่ี ดดาวมากท่ีสุด
ปรบั ปรงุ พอใช ดี คอ นขางดี ดมี าก

๓. กาเครื่องหมาย ลงใน  ท่ีนักเรียนวางแผนจะทําเพื่อพฒั นาการเรียนในครั้งตอไป (เลอื กได
มากกวา ๑ ขอ)

 อา นและเขยี นสะกดคาํ  มสี มาธิในการเรยี น

 ต้งั ใจทํางานจนเสร็จ  มมี ารยาทในการฟงและการพดู

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๘ เรือ่ ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ ๒๑๕

หนว ยการเรยี นรูท่ี ๘
ภาษาไทยถูกใจไดหลักการ

๒๑๖ ชุดกิจกรรมการเรยี นรู สําหรับนักเรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูท่ี ๑ เร่ือง คําท่ีประวิสรรชนยี 
หนว ยการเรยี นรูท่ี ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถูกใจไดหลักการ
แผนการจัดการเรียนรทู ่ี ๑ เร่ือง คาํ ท่ีมปี ระวิสรรชนีย
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชัน้ ประถมศกึ ษาปที่ ๓

คาํ ที่ประวิสรรชนยี 
วิสรรชนีย คือรูปสระวิสรรชนีย (–ะ) เปนรูปที่ใชเขียนแทน
สระ อะ และ ใชสระประสมกับรูปสระอื่น เพ่ือแสดงความเปนสระ
เสยี งส้นั เชน เ-ะ แ-ะ เ-าะ อวั ะ
คําท่ีประวิสรรชนีย คือ คําที่รูปสระ – ะ ประสมอยู และ
อา นออกเสียง อะ
คาํ ที่ประวิสรรชนยี  มี ๒ ลกั ษณะ คือ
๑. คําประวสิ รรชนียทพี่ ยางคห นา เชน กะทิ กระทะ คะนา
ตะกรา ทะเล ประปา มะมว ง ระบาํ สะพาน
๒. คําประวิสรรชนียท่ีพยางคหลัง เชน ธุระ ซากุระ ซาบะ
จงั หวะ ระยะ หิมะ
คําที่ประวิสรรชนีย มักเปนคําไทยแท เชน มะระ มะลิ
ชะงัก และ คําที่มาจากภาษาตางประเทศ เชน บะหมี่ แปะซะ
ซากรุ ะ

หนว ยการเรยี นรทู ่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ ๒๑๗

ใบงานที่ ๑ เรื่อง อา นและเขียนคําที่ประวสิ รรชนยี 
หนวยการเรยี นรูที่ ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลกั การ
แผนการจัดการเรยี นรูท่ี ๑ เร่อื ง คาํ ท่ปี ระวิสรรชนีย
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๓๑๐๑ ชัน้ ประถมศกึ ษาปที่ ๓

คําชแ้ี จง อานออกเสียงและเขียนจัดกลุมคําที่ประวิสรรชนียตามประเภท
ทีก่ าํ หนดให

ระฆงั คะนา มะกอก กระทะ ตะกรา
มะกรดู มะไฟ กะเพรา มะพราว มะเขือ
ระกาํ มะมวง ตะไคร มะขาม ตะเกยี บ
กระบุง สะระแหน กะละมัง กระถนิ กระถาง

ผกั ผลไม ของใช

................................... ................................... ...................................
................................... ................................... ...................................
................................... ................................... ...................................
................................... ................................... ...................................
................................... .................................... ....................................
................................... .................................... ....................................

ชือ่ .............................................. สกลุ .............................. ช้ัน ........... เลขที่ .........

๒๑๘ ชดุ กิจกรรมการเรียนรู สําหรับนักเรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรทู ี่ ๒ เร่ือง คาํ ที่ประวสิ รรชนยี พยางคหนา
หนวยการเรยี นรทู ี่ ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลกั การ
แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๑ เร่ือง คาํ ทีม่ ปี ระวสิ รรชนยี 
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศึกษาปที่ ๓

คําท่ีประวิสรรชนีย คือ คําท่ีรูปสระ – ะ ประสมอยู และอานออก
เสยี ง อะ

คําที่ประวิสรรชนีย มี ๒ ลกั ษณะ คอื
๑. คําประวิสรรชนียที่พยางคหนา เชน กะทิ กระทะ คะนา
ตะกรา ทะเล ประปา มะมว ง ระบาํ สะพาน
๒. คําประวิสรรชนียที่พยางคหลัง เชน ธุระ ซากุระ ซาบะ
จงั หวะ ระยะ หมิ ะ
คําที่ประวิสรรชนีย มักเปนคําไทยแท เชน มะระ มะลิ ชะงัก
และ คาํ ทม่ี าจากภาษาตางประเทศ เชน บะหม่ี แปะซะ ซากรุ ะ

คําทป่ี ระวิสรรชนยี พ ยางคห นา

หลักการอานคําท่ีประวิสรรชนียพยางคหนา ใหอานออกเสียง อะ
คร่งึ เสยี ง
เชน กะทิ กะป กะพง

กระซบิ กระดาษ กระดูก
คะนา คะนอง คะมาํ
ประกอบ ประกาศ ประปา
ตะกาย ตะเกยี ง ตะโกน
ทะนุ นะคะ บะหม่ี ปะทะ พะโล มะนาว
ยะลา ระกา ละลาย สะทา น สะพาน อะตอม

หนว ยการเรยี นรูท่ี ๘ เรอื่ ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ ๒๑๙

ใบงานที่ ๒ เร่ือง เขียนคําที่ประวิสรรชนยี พยางคห นา
หนวยการเรียนรูท่ี ๘ เร่ือง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ
แผนการจัดการเรียนรูท ี่ ๒ เร่อื ง คําทป่ี ระวสิ รรชนีย (อยพู ยางคหนา )
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ช้นั ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําชีแ้ จง เขียนคาํ ใหต รงกบั ภาพที่กาํ หนดให แลวนํามาแตงประโยค

๑................................. ๒................................. ๓.................................

๔................................. ๕................................. ๖................................
๗................................. ๘................................. ๙.................................

๒๒๐ ชุดกิจกรรมการเรียนรู สาํ หรับนักเรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

แตงประโยค
๑....................................
..............................................................................................................
๒.....................................
..............................................................................................................
๓.....................................
..............................................................................................................
๔.....................................
..............................................................................................................
๕....................................
..............................................................................................................
๖.....................................
..............................................................................................................
๗ ....................................
..............................................................................................................
๘ ....................................
..............................................................................................................
๙ ....................................
..............................................................................................................

ช่ือ ........................................... สกลุ ................................ ช้นั ............. เลขที่ ........

หนวยการเรยี นรูท่ี ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ ๒๒๑

ใบความรูท่ี ๓ เรื่อง คําทีป่ ระวสิ รรชนีย (อยูพ ยางคห ลงั )
หนวยการเรียนรทู ่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ
แผนการจดั การเรียนรูท ่ี ๓ เร่ือง คาํ ทป่ี ระวสิ รรชนีย (อยพู ยางคหลัง)
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ช้นั ประถมศกึ ษาปท ี่ ๓

คําท่ีประวิสรรชนีย คือ คําที่รูปสระ – ะ ประสมอยู และอาน
ออกเสียง อะ

คาํ ที่ประวิสรรชนยี  มี ๒ ลกั ษณะ คือ
๑. คําประวิสรรชนียท่ีพยางคหนา เชน กะทิ กระทะ คะนา
ตะกรา ทะเล ประปา มะมวง ระบาํ สะพาน
๒. คําประวิสรรชนียท่ีพยางคหลัง เชน ธุระ ซากุระ ซาบะ
จงั หวะ ระยะ หิมะ
คําที่ประวิสรรชนีย มักเปนคําไทยแท เชน มะระ มะลิ ชะงัก
และ คาํ ท่ีมาจากภาษาตางประเทศ เชน บะหม่ี แปะซะ ซากุระ

คาํ ท่ีประวสิ รรชนยี พยางคหนา

หลักการอานคําท่ีประวิสรรชนียพยางคหนา ใหอานออกเสียง อะ
ครึ่งเสียง เชน กะทิ กะป กะพง กระซิบ กระดาษ กระดูก คะนา
คะนอง คะมาํ

คาํ ทีป่ ระวสิ รรชนยี พ ยางคห ลัง

หลักการอานคําท่ีประวิสรรชนียพยางคหลังใหอานออกเสียง อะ
เต็มเสียง เชน จังหวะ ซาบะ ธุระ มานะ ระยะ ลักษณะ ศิลปะ
หมิ ะ อสิ ระ กระบะ เกะกะ ขณะ ขรขุ ระ ขยะ คณะ คารวะ เงอะงะ
ตะกละ โทสะ ธรรมะ ธุระ นะคะ ปะทะ ปสสาวะ ผงะ พาหนะ
เฟอะฟะ ภาชนะ ภารตะ ภาวะ มะระ โมหะ โยคะ ระเกะระกะ
โลหะ ศีรษะ สระ สาธารณะ สรุ ยิ ะ สวะ หายนะ อัจฉริยะ อจุ จาระ
อุระ เอะอะ

๒๒๒ ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู สําหรับนักเรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบงานท่ี ๓ เรื่อง คําท่ปี ระวิสรรชนยี พ ยางคหลัง
หนวยการเรยี นรูท่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลกั การ
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๓ เรอ่ื ง คําทป่ี ระวสิ รรชนีย (อยูพยางคห ลงั )
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําชีแ้ จง เขียนคําใหต รงกบั ภาพท่กี าํ หนดให แลวนํามาแตง ประโยค

๑................................ ๒............................. ๓...............................

๔................................ ๕............................. ๖...............................

๗................................. ๘................................... ๙...............................

หนว ยการเรียนรูท่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถูกใจไดห ลักการ ๒๒๓

แตงประโยค
๑....................................
..............................................................................................................
๒.....................................
..............................................................................................................
๓.....................................
..............................................................................................................
๔.....................................
..............................................................................................................
๕....................................
..............................................................................................................
๖.....................................
..............................................................................................................
๗ ....................................
..............................................................................................................
๘ ....................................
..............................................................................................................
๙ ....................................
..............................................................................................................

ชอ่ื .......................................... สกลุ ................................. ชัน้ ............. เลขที่ ........

๒๒๔ ชุดกิจกรรมการเรียนรู สาํ หรับนกั เรียน ระดบั ประถมศกึ ษา ภาคเรยี นที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูที่ ๔ เรื่อง คําท่ีไมประวิสรรชนยี 
หนวยการเรียนรทู ี่ ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ
แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๔ เร่ือง คาํ ท่ไี มประวสิ รรชนีย
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศึกษาปที่ ๓

คาํ ท่ไี มประวสิ รรชนีย
คําที่ไมประวิสรรชนีย คือ คําที่ไมมีรูปสระ (-ะ) ประสม แตออกเสียง อะ
กึ่งเสียง
คาํ ทีไ่ มป ระวสิ รรชนีย ไดแ ก
๑. คาํ พวกอกั ษรนาํ (ยกเวน อ นํา และ ห นํา) เชน
ฉลอง อานวา ฉะ – หลอง ถลอก อานวา ถะ – หลอก
๒. คาํ ท่พี ยางคห นาออกเสียง ออ เอ โอ เชน
ทรชน อา นวา ทอ – ระ – ชน เทวดา อานวา เท – วะ – ดา
โทรศัพท อา นวา โท – ระ – สบั
๓. คําทอ่ี อกเสียง อะ ท่ีตัวสะกด เชน
สกปรก อานวา สก – กะ – ปรก กิจการ อานวา กดิ – จะ – กาน
จักจัน่ อานวา จัก – กะ – จนั่
๔. คาํ ทม่ี าจากภาษาตางประเทศ เชน
สกี อา นวา สะ – กี แสตมป อา นวา สะ – แตม
หลักการอา นออกเสยี งคําทีไ่ มประวสิ รรชนยี 
ชดุ ที่ ๑ ออกเสียง อะ ท่ีพยางคหนา ในคาํ เชน
ขนม ( ขะ – หนม ) ถนน ( ถะ – หนน )
ตลอด ( ตะ – หลอด ) ทลาย ( ทะ – ลาย )
ทหาร ( ทะ – หาน ) อธบิ าย ( อะ – ทิ – บาย )
อนามยั ( อะ – นา – มยั ) อรอ ย ( อะ – หรอย )
ชุดที่ ๒ ออกเสยี ง อะ ที่พยางคกลางในคาํ เชน
คุณภาพ ( คนุ – นะ – พาบ ) จักรยาน ( จกั – กระ – ยาน )
ธนบตั ร ( ทะ – นะ – บดั ) ผลติ ภัณฑ ( ผะ – หลดิ – ตะ – พัน )
วรรณยุกต ( วนั – นะ – ยุก ) สุขภาพ ( สกุ – ขะ – พาบ )

หนวยการเรียนรทู ี่ ๘ เรื่อง ภาษาไทยถูกใจไดหลักการ ๒๒๕

ใบงานที่ ๔ เร่ือง เขยี นคําท่ไี มป ระวิสรรชนีย
หนว ยการเรยี นรูที่ ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลกั การ
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๔ เร่ือง คําท่ไี มประวิสรรชนีย
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศึกษาปท่ี ๓

คาํ ชีแ้ จง เขยี นคาํ ใหต รงกบั ภาพที่กําหนดให แลวนาํ มาแตงประโยค

๑................................ ๒................................ ๓...............................
๔................................ ๕................................ ๖................................
๗................................ ๘.................................. ๙.................................

๒๒๖ ชุดกิจกรรมการเรียนรู สาํ หรับนักเรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

แตงประโยค
๑....................................
..............................................................................................................
๒.....................................
..............................................................................................................
๓.....................................
..............................................................................................................
๔.....................................
..............................................................................................................
๕....................................
..............................................................................................................
๖.....................................
..............................................................................................................
๗ ....................................
..............................................................................................................
๘ ....................................
..............................................................................................................
๙ ....................................
..............................................................................................................

ช่ือ ........................................... สกลุ ................................ ชัน้ ............. เลขท่ี ........

หนวยการเรยี นรูที่ ๘ เรื่อง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ ๒๒๗

ใบความรทู ่ี ๕ เร่ือง คาํ ท่ีประวสิ รรชนียและไมป ระวสิ รรชนยี 
หนว ยการเรยี นรูท่ี ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถูกใจไดห ลักการ

แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ ๕ เร่ือง ชวนคดิ ทบทวน (คาํ ทปี่ ระวสิ รรชนีย และไมป ระวิสรรชนยี )
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศกึ ษาปท ่ี ๓

คาํ ที่ประวิสรรชนยี 
๑. คาํ ไทยแท เชน มะระ มะลิ ชะงกั
๒. คําที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤต พยางคออกเสียง กระ ตระ ประ
พระ เชน ตระกูล ประเสรฐิ พระพุทธ กระษาปณ
๓. คําที่มาจากภาษาตางประเทศ เชน บะหม่ี แปะซะ ซากุระ
มะงุมมะงาหรา
๔. คําควบกล้ําที่พยางคหนาออกเสียง อะ เชน ประวัติ กระถาง
ประกาศ ฯลฯ

คาํ ทไี่ มประวิสรรชนีย
คอื คาํ ที่ไมมรี ูปสระ (-ะ) ประสมแตอ อกเสียง อะ ครง่ึ เสียง มีดงั นี้
๑. คําพวกอักษรนํา (ยกเวน อ นํา และ ห นํา) เชน ฉลอง ถลอก
๒. คําท่พี ยางคห นา ออกเสียง ออ เอ โอ เชน ทรชน โทรศพั ท เทวดา
๓. คาํ ทีอ่ อกเสียง อะ ทีต่ วั สะกด เชน สกปรก จักจน่ั
๔. คาํ ท่มี าจากภาษาตางประเทศ เชน สกี แสตมป
การอา นออกเสียงคําไมป ระวสิ รรชนีย
ชุดที่ ๑ ออกเสียง อะ ทีพ่ ยางคห นาในคํา เชน ขนม ขยะ ถนน ตลอด
ทลาย ทหาร อธบิ าย อนามยั อรอย
ชุดที่ ๒ ออกเสียง อะ ท่ีพยางคกลางในคํา เชน คุณภาพ จักรยาน
ธนบัตร ผลิตภัณฑ วรรณยุกต สขุ ภาพ

๒๒๘ ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู สาํ หรับนกั เรยี น ระดับประถมศึกษา ภาคเรยี นที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

บทอา น เรอื่ ง น้ําใจกระจิบ
หนวยการเรียนรทู ี่ ๘ เร่ือง ภาษาไทยถูกใจไดหลักการ
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๕ เรื่อง ชวนคิดทบทวน (คําท่ีประวสิ รรชนยี  และไมป ระวสิ รรชนีย)
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศึกษาปท่ี ๓

เร่อื ง นา้ํ ใจกระจบิ

เชาตรูข องวนั ใหม ณ ปา ใหญกวา งไพศาล
ฝูงสตั วตางเบกิ บาน รอ งเรยี กขานกนั ทวั่ ไป
สาดแสงมางามจบั ใจ
ตะวนั พนขอบฟา สอ งประกายระยับตา
เรอื งรองผอ งอําไพ ตัวหนง่ึ นั้นแสนหรรษา
บินเรงิ รา ถลาลม
กระจบิ นกขยัน มวลผกาชา งสวยสม
ยามเชา โผไปมา นกโผบินกินแมลง
แตกใบใหมเปน แขนง
หอมกล่นิ ดอกไมป า บรรยากาศดเี หลือเกิน
งามเดน นา ชน่ื ชม จ๊ิบขันขานอยางเพลิดเพลนิ
สุรยิ ันผายผันมา
บนิ ลงเกาะกิ่งไม สองสวางกลางนภา
จับน่งิ กง่ิ ตน แจง สวัสดดี วงตะวัน
ท่ัวทกุ แหง ลว นสขุ สันต
เผลอตวั รอ งเพลงหวาน เรมิ่ วันใหมสดใสดี
ครานี้ ขอเช้ือเชญิ

อษุ าฟา เร่ิมสาง
ทักทายดว ยวาจา

ไออุนจากลําแสง
ปา พนื้ โลกตน่ื พลนั

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถูกใจไดห ลักการ ๒๒๙

ฉบั พลันตอ งรอ งหยุด แวว เสียงกองดังถี่ถ่ี
ชวยดวยชว ยดว ยซี ชวยฉันดว ยชว ยเมตตา
ทางเสียงรองแลว พบวา
กระจิบหนั ไปมอง มเี จาหนอนซอ นบังตวั
กงิ่ ไมใ หญถ ดั มา หนอนตัวพีมันยวนยวั่
บนิ เขาไปจึงไดเห็น
ยามเชา ชา งโชคดี ถูกเถาวัลยรดั หลายเสน
อาหารอยใู กลตวั ต้ังแตเอวจนปลายขา
เจ็บปวดไปท่ัวกายา
ลําตวั ของหนอนนน้ั สงสายตาวอนชวยที
เหนยี วแนนเนือ้ แนบเนน แลวคอ ยคอ ยคิดถวนถ่ี
ฝา ยคดิ ดตี ดั สินใจ
เคล่อื นขยบั กไ็ มไ หว มาฉันจะชว ยปลดให
หมดทางแกปญหา ฉันจะใชปากจิกดงึ
ไมละเวน กระเด็นผงึ
กระจิบมองหนอนนอ ย คลายออกไดไ มห ลงเหลือ
จะกนิ หรอื ปรานี เกิดปรากฏไมน า เชอื่
กระจบิ มองอยางของใจ
อยาเพง่ิ ขยับนะ ตกหอยยอยลงแกวง ไกว
ขออยาตืน่ ตกใจ ใชมอื เกาะพยงุ ตัว
จับเกาะไดแ คสว นหัว
หลดุ ออกทลี ะเสน ขาของฉนั พลนั หมดแรง
เถาวัลยท ี่มดั ตรึง

เถาไมขาดทัง้ หมด
ผลจากความเอ้อื เฟอ

สวนเอวของหนอนนอย
เจา หนอนรับจับไว

พยายามยดึ กิง่ ไม
ใจเตนอกระรัว

๒๓๐ ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู สําหรับนกั เรียน ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรยี นที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

กระจบิ เก็บใบไม ใชใ บใหญสดและแหง
รองขาซึ่งกวดั แกวง เลอื กใบสดเปน อาหาร
คอยคอ ยลม้ิ รสความหวาน
กินใบไมจ นอิม่ คงคบื คลานไปไดไกล
สักพักอีกไมนาน ขายังออ นเดินไมไ หว
ดวยน้ําใจเออื้ อารี
หนอนนอยนอนพกั ผอ น ยกขาซา ยไปซา ยที
กระจิบคิดเรว็ ไว ยกซายขวาสลบั กัน
แลว กลบั วนลงลางพลัน
มาออกกําลงั กาย จนขาน้นั มกี ําลัง
ขาขวาไปขวาซี ไตไ ดไ กลอยา งใจหวงั
ทง้ั ไมก ินไมยินดี
ยกขาข้นึ ขางบน หุมตัวราวกอ นสําลี
ยืดขาแลวหดส้นั จิ๊บจิ๊บนี่เปน อะไร
ปรแิ ตกรา วเหน็ ขา งใน
หนอนนอ ยเรม่ิ เคลอ่ื นไหว กลับกลายเปนผเี สอ้ื งาม
แตก ลับน่งิ หยุดยงั้ กระจบิ จาอยามัวถาม
ท่เี พ่ือนรกั เอื้ออาทร
มวั แตพน ใยขาว กางปกหางโฉบบินรอ น
กระจบิ งงเตม็ ที พรอ มคูมิตรสนิทใจ

ตอมาเปลอื กใยขาว
หนอนนอยหายตัวไป

กระพือปกมาหา
ขอบคณุ ทกุ โมงยาม

กระจบิ เผยย้ิมกวาง
ลว่ิ ลูส อู ัมพร

สาํ นกั วชิ าการและมาตรฐานการศึกษา

หนว ยการเรียนรูท่ี ๘ เรือ่ ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ ๒๓๑

ใบงานที่ ๕ เรื่อง คําทปี่ ระวิสรรชนียและไมประวิสรรชนีย
หนวยการเรยี นรูที่ ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลกั การ
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๕ เรอ่ื ง ทบทวนชวนคิด (คําทป่ี ระวสิ รรชนยี  และไมป ระวสิ รรชนีย)
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศึกษาปท ี่ ๓

คําชแ้ี จง อานเรอื่ งนาํ้ ใจกระจิบ แลวหาคาํ ทปี่ ระวสิ รรชนยี  และคาํ ไม

ประวสิ รรชนยี แ ลว เขียนคาํ ลงในตาราง

คําทป่ี ระวิสรรชนีย คาํ ท่ีไมป ระวสิ รรชนยี 

................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................
................................................... ..................................................

ชอ่ื ................................................. สกุล .............................. ชน้ั ............. เลขที่ ............

๒๓๒ ชุดกิจกรรมการเรยี นรู สาํ หรับนักเรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรทู ี่ ๖ เร่ือง คาํ ทอ่ี านออกเสียง บนั
หนวยการเรียนรทู ี่ ๘ เร่ือง ภาษาไทยถกู ใจไดหลกั การ
แผนการจดั การเรียนรูท่ี ๖ เรื่อง คาํ ทีอ่ านออกเสยี ง บนั (บัน บัญ บณั บลั บรร)
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศึกษาปที่ ๓

คําทอ่ี านออกเสยี ง บัน
คาํ ที่ออกเสยี ง บนั อาจเขียนไดห ลายอยา ง ไดแ ก บัน บัญ บัณ บัล บรร
๑. คาํ ทอี่ อกเสียง บัน เขียน “บนั ” มี ๕ คาํ คอื บันดาล บันได บันทกึ บันเทิง บันลือ
บันดาลลงบันได บนั ทึกไวด ใู หด ี
รื่นเรงิ บนั เทิงมี เสียงบนั ลือสน่นั ดัง ( กําชัย ทองหลอ )
๒. คําที่ออกเสยี ง บนั เขยี น “บญั ” ตัวอยา ง เชน
บัญชร ความหมาย หนา ตาง
บญั ชา ความหมาย คําสงั่ ของผูมอี ํานาจ
บญั ชี ความหมาย สมดุ หรอื กระดาษสาํ หรบั จดรายการตาง ๆ ไวเ ปน หลกั ฐาน
๓. คาํ ทีอ่ อกเสยี ง บัน เขียน “บัณ” ตัวอยา งเชน
บณั ฑติ อา นวา บนั -ดดิ หมายถงึ ผูท รงความรู ผมู ีปญญา นักปราชญ
บัณฑรู อา นวา บัน-ทูน หมายถึง คําส่งั คําส่งั กรมพระราชวงั บวร
บัณเฑาะว อานวา บัน-เดาะ หมายถึง กลองสองหนา ขนาดเล็กชนิดหนงึ่
๔. คําทอ่ี อกเสยี ง บนั เขียน “บัล” ตวั อยา งเชน
บลั ลงั ก อา นวา บัน-ลงั หมายถงึ พระแทน ทปี่ ระทับของพระมหากษัตรยิ 
บัลลูน อานวา บนั -ลูน หมายถึง ลกู กลมขนาดใหญบ รรจแุ กส ทีเ่ บากวาอากาศทําให
ลอยได
บลั เลต อา นวา บัน-เล หมายถงึ ระบาํ ปลายเทา
๕. คาํ ที่ออกเสียง บัน เขยี น “บรร”
บรรจุกบั บรรเจดิ คดั เร่อื งเลศิ บรรณาธกิ าร
บรรณารกั ษบ รรหาร บรรยากาศอาจบรรเทา
บรรดาแทน บรรทม บรรทดั ชมบรรทุกเรา
บรรลัยบรรลเุ พลา เฝา บรรยายคลา ยบรรเลง
ร หันเปน บรรษทั ภาษาจดั ใจครื้นเครง
แตกตา งอยา งบทเพลง บรร บัน บัญ ตา งกนั เอย
อําไพพรรณ นอยหนูจัตุรสั

หนว ยการเรยี นรูที่ ๘ เรือ่ ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ ๒๓๓

ใบงานท่ี ๖ เรื่อง เขียนคําที่อา นออกเสยี ง บนั
หนว ยการเรยี นรูท่ี ๘ เร่อื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลักการ
แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๖ เรื่อง คาํ ทอี่ านออกเสยี ง บัน (บัน บัญ บณั บลั บรร)
รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๓

คําชี้แจง ใหน ําคํามาเขยี นในชองวาง ใหตรงความหมายของแตล ะขอ

บรรจุ บนั ได บรรทม บญั ชา บันทกึ
บญั ชร บลั เลต  บันเทงิ บนั ดาล บัณเฑาะว

๑. ............................ สงิ่ ทีท่ าํ เปน ข้นั ๆ ตามแนวนอน วางทอดลงมา
สําหรบั กาวข้ึนลง

๒. ............................ ขอความทเี่ ขียนไวเ พอื่ ชว ยจําหรือเพอ่ื ไวเ ปน
หลักฐาน

๓. ............................ หนาตา ง
๔. ............................ เบิกบาน ร่ืนเริง สนกุ สนาน
๕. ............................ ใหเ กดิ มขี ้นึ เปน ข้ึนดว ยฤทธ์ิหรือแรงอํานาจของ

ส่งิ ใดสงิ่ หนง่ึ
๖. ............................ คําส่ังของผูม อี าํ นาจ
๗. ............................ กลองสองหนาขนาดเล็กชนิดหนงึ่
๘. ............................ ระบําปลายเทา
๙. ............................ นอน
๑๐. ......................... ใสล งในภาชนะหรือสถานท่ปี กปดมิดชดิ

ช่ือ ................................................ สกลุ ............................. ชั้น ............... เลขที่ ............

๒๓๔ ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู สําหรับนักเรียน ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรยี นท่ี ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรูท ่ี ๗ เรื่อง คําทีอ่ านออกเสียง บัน
หนวยการเรยี นรูท่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลกั การ
แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๗ เร่ือง ทบทวนชวนคิด (คําท่ีอานออกเสียงบนั )
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศกึ ษาปท ี่ ๓

คําที่อา นออกเสยี ง บัน

คําท่อี อกเสยี ง บนั อาจเขยี นไดห ลายอยาง ไดแก บนั บัญ บณั บัล บรร

๑. คําทอี่ อกเสยี ง บัน เขยี น “บัน”มี ๕ คํา คอื บนั ดาล บันได บนั ทกึ บนั เทิง บนั ลือ

บันดาลลงบันได บันทกึ ไวดใู หด ี

ร่ืนเริงบันเทงิ มี เสยี งบนั ลอื สนัน่ ดงั (กาํ ชัย ทองหลอ)

๒. คําที่ออกเสยี ง “บนั ” เขียนนาํ หนาพยางคไดหลายอยาง ไดแ ก บัญ บัณ บลั บรร

คําทอี่ อกเสียง “บัน” ความหมาย
๑. บัญ
บญั ชี สมดุ หรือกระดาษจดรายการตา ง ๆ เปน หลักฐาน
บญั ญัติ ขอความทีก่ ําหนดไวเ ปน ขอบังคบั เปน หลักเกณฑ หรอื
กฎหมาย
๒. บณั
บัณฑิต (บนั – ดิด) ผทู รงความรู ผมู ปี ญญา ผสู าํ เร็จการศกึ ษาขั้นปรญิ ญา
บณั รส (บัน – นะ – รด) สิบหา ที่ สบิ หา
บัณเฑาะก (บัน – เดาะ) กะเทย
๓. บลั
บลั ลพ (บนั – ลบ) หนอ ตน ไม กระโดงไมท แี่ ตกออกมาใหม

๓. คําที่ใช “บรร” เขียนนําหนาพยางค มีหลายคํา เชน บรรจง บรรจบ บรรจุ
บรรเจิด บรรณานุกรม บรรทัด บรรเทา บรรพชา บรรพชิต บรรพต บรรยากาศ
บรรลยั บรรลุ

หนว ยการเรียนรทู ่ี ๘ เรื่อง ภาษาไทยถูกใจไดห ลักการ ๒๓๕

ใบงานที่ ๗ เร่ือง จําแนกคาํ ท่อี า นออกเสยี ง บัน
หนว ยการเรียนรทู ่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลกั การ
แผนการจดั การเรียนรูท ่ี ๗ เรื่อง ทบทวนชวนคิด (คาํ ทีอ่ านออกเสยี งบัน)
รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศึกษาปที่ ๓

คําช้ีแจง อานคําแลว เขียนเคร่ืองหมาย X ทับคาํ ทเี่ ขียนผิด แลวคดั ลายมือ
คําท่ีถกู ตองตวั บรรจงเต็มบรรทดั

บรรทุก บรรหาร บันดาล บันทึก บนั ทม บรรไดบนั
บรรยากาศ บนั เทิง บรรณานกุ รม บรรเจิด บนั จุ
บรรณารักษ บันยาย บรรเทงิ บณั เฑาะว บันเฑาะก
บรรฑติ บรรลุ บลั เลต  บัลลูน บัลญตั ิ บันลังก

..........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

ชอ่ื .................................................. สกลุ ............................... ช้นั ................ เลขที่ .......

๒๓๖ ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู สําหรับนกั เรยี น ระดบั ประถมศกึ ษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

บทอานรอยกรอง เรอ่ื ง คําทอี่ านออกเสยี ง บนั
หนวยการเรียนรูท่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถกู ใจไดห ลกั การ

แผนการจัดการเรียนรูท ี่ ๘ เรื่อง รร (ร หัน)
รายวิชา ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชนั้ ประถมศกึ ษาปท ่ี ๓

คาํ ท่อี า นออกเสียง บนั

บนั ดาลลงบันได บันทึกใหด จู งดี

รื่นเรงิ บันเทิงมี เสยี งบนั ลือสนั่นดงั

บันโดยบันโหนไห บันเหนิ ไปจากรวงรัง

บนั ทึกถงึ ความหลงั บันเดินน่งั นอนบนั ดล

บนั กวดเอาลวดรดั บนั จวบจัดตกแตง ตน

คํา “บนั ” น้นั ฉงน ระวังปนกบั “ร หัน”

คําทอ่ี อกเสยี ง บัน เขียน “บรร”

บรรจุกบั บรรเจิด คัดเรือ่ งเลิศบรรณาธิการ

บรรณารกั ษบรรหาร บรรยากาศอาจบรรเทา

บรรดาแทนบรรทม บรรทดั ชมบรรทุกเรา

บรรลยั บรรลเุ พลา เฝา บรรยายคลายบรรเลง

ร หันเปนบรรษัท ภาษาจดั ใจครนื้ เครง

แตกตางอยา งบทเพลง บรร บนั บญั ตางกนั เอย

อาํ ไพพรรณ นอยหนูจตั ุรสั

หนวยการเรยี นรทู ี่ ๘ เรอื่ ง ภาษาไทยถกู ใจไดหลักการ ๒๓๗

ใบความรทู ่ี ๘ เรื่อง รร (ร หัน)
หนว ยการเรยี นรทู ่ี ๘ เร่ือง ภาษาไทยถูกใจไดห ลกั การ

แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๘ เรอื่ ง รร (ร หนั )
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๓๑๐๑ ชั้นประถมศกึ ษาปท ่ี ๓

รร ( ร หัน )
รร อานวา รอ-หัน เปนพยัญชนะตัว ร สองตัวเขียนติดกัน โดย ร
ตัวแรกทําหนาที่เปนสระอะ สวน ร ตัวหลังทําหนาที่เปนตัวสะกด
ในมาตรา กน
การอา นคําท่ีใช รร มีหลักการ ดังนี้
๑. รร อยหู ลังพยญั ชนะ และไมมีตัวสะกด

ใหอา นออกเสยี งเปน อัน
เชน พรรษา อานวา พนั -สา

กรรไกร อานวา กัน-ไกร
บรรทดั อานวา บัน-ทัด
๒. รร อยหู ลงั พยัญชนะ และมตี วั สะกด
ใหอ านออกเสียงเปน ไมหนั อากาศ + ตวั สะกดนัน้ ๆ
เชน อรรถ อา นวา อดั
วรรค อา นวา วัก
สรรพ อานวา สบั
๓. รร อยูหลังพยัญชนะ มีตัวสะกด และมีการันตกํากับอยูที่
ตวั สะกด
ใหออกเสยี งเปน อัน เชน
ครรภ อานวา คนั
สวรรค อานวา สะ-หวัน
อัศจรรย อา นวา อัด-สะ-จัน

๒๓๘ ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู สาํ หรับนกั เรยี น ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบงานท่ี ๘ เรื่อง เขยี นคําทีใ่ ช รร (ร หัน)
หนว ยการเรียนรทู ่ี ๘ เรือ่ ง ภาษาไทยถูกใจไดห ลกั การ

แผนการจัดการเรยี นรูท่ี ๘ เรอ่ื ง รร (ร หนั )
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที่ ๓

คําชแ้ี จง อานคําท่ใี ช รร (ร หนั ) ท่กี ําหนดให แลวเขยี นแยกประเภทคาํ ใหถ กู ตอ ง

กรรไกร กรรมกร ตงั้ ครรภ คุณธรรม
สวรรค สพุ รรณบุรี ธรรมชาติ บรรทดั
พระขรรค วรรณคดี อศั จรรย บรรจง

คาํ ที่มี รร อยางเดียว คําทีม่ ี รร และมตี วั สะกด

ตวั อยา ง กรรไกร............................................ ตวั อยาง กรรมกร
.......................................................................... .................................
.................................
คําที่มี รร มตี ัวสะกดและตวั การันต ................................
................................
ตัวอยาง สวรรค .............................................
..........................................................................

หนวยการเรียนรูท ่ี ๘ เรือ่ ง ภาษาไทยถูกใจไดหลักการ ๒๓๙

คาํ ชแี้ จง เลือกคําท่ีใช รร (ร หัน) ๕ คาํ มาแตง ประโยค
๑. ..................................................................................................................

๒. ..................................................................................................................

๓. ..................................................................................................................

๔. ..................................................................................................................

๕. ..................................................................................................................

ชือ่ ..................................................... สกุล .................................. ช้ัน ......... เลขท่ี ........

๒๔๐ ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู สําหรับนักเรียน ระดบั ประถมศกึ ษา ภาคเรียนที่ ๑ (ภาษาไทย ป.๓)

ใบความรทู ่ี ๙ เรื่อง ทบทวนคําทใ่ี ช รร (ร หนั )
หนว ยการเรียนรูท่ี ๘ เรอ่ื ง ภาษาไทยถูกใจไดห ลักการ
แผนการจัดการเรียนรทู ่ี ๙ เรือ่ ง ทบทวนชวนคิด รร (ร หัน)
รายวชิ า ภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๓๑๐๑ ช้ันประถมศึกษาปที่ ๓

รร ( ร หัน )

รร อานวา รอ-หัน เปนการเขียน ร สองตัวติดกัน โดย ร ตัวแรก
ทาํ หนา ทเ่ี ปน สระอะ สวน ร ตวั หลังทาํ หนา ที่เปนตัวสะกดในมาตรา กน

การอา นคาํ ที่ใช รร มี ๓ ลักษณะ ดงั นี้

ลักษณะคําท่ีมี รร วิธีการอา น ตวั อยางคํา

๑. คาํ ที่มี รร อยูหลงั ออกเสียง อนั พรรษา อานวา พนั -สา
พยญั ชนะ และไมมี กรรไกร อานวา กนั -ไกร
ตัวสะกด บรรทดั อา นวา บัน-ทัด
อรรถ อานวา อดั
๒. คาํ ทีม่ ี รร อยูหลัง ออกเสยี งเปนไมหัน วรรค อา นวา วกั
พยัญชนะ และมี อากาศ + ตัวสะกด สรรพ อานวา สบั
ตวั สะกด
นน้ั ๆ

๓. คาํ ท่ีมี รร อยูหลัง ออกเสียงเปน อนั ครรภ อา นวา คัน
พยญั ชนะ มตี วั สะกด สวรรค อานวา สะ-หวนั
และมีตัวการนั ต อศั จรรย อา นวา อดั -สะ-จนั