ชุดการสอน เรื่องการจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน

ก ค ำน ำ ชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน กลุ่มสำระกำรเรียนรู้กำรงำนอำชีพ ส ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๕ เพื่อใช้เป็นสื่อในกำรท ำกิจกรรมกำรเรียนรู้ เป็นกำรให้ควำมส ำคัญ กับกำรจัดดอกไม้เป็นดอกไม้ที่มีคุณค่ำต่อกำรด ำรงชีวิต และเพิ่มมูลค่ำของดอกไม้ที่มีอยู่ ในท้องถิ่น โดยกำรน ำดอกไม้มำจัดเป็นรูปทรงต่ำงๆ น ำมำจัดแจกันตกแต่งในภำชนะเป็นแบบไทย เป็นผลงำนที่ สร้ำงสรรค์ เพื่อให้เป็นที่ต้องกำรของตลำด และสร้ำงงำนสร้ำงอำชีพต่อไปในอนำคต แสดงให้เห็นถึง ควำมเป็นชนชำติไทย ทีมีจิตใจงดงำมละเอียดอ่อนโยนและประณีต เป็นเอกลักษณ์ เป็นวัฒนธรรม ประจ ำชำติ กำรจัดกิจกรรมกำรเรียนรู้ในรำยวิชำกำรจัดดอกไม้สด ซึ่งเป็นรำยวิชำเพิ่มเติม ตำม หลักสูตรแกนกลำงกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน พุทธศักรำช ๒๕๕๑ โดยใช้ชุดกำรสอนเป็นแนวทำงใหม่ที่ช่วย แก้ปัญหำ และเป็นกำรเพิ่มประสิทธิภำพ สำมำรถประเมินผลควำมก้ำวหน้ำของตนเองได้ เพรำะชุด กำรสอน เป็นกระบวนกำรของกำรวำงแผนกำรสอน ที่สอดคล้องกับเนื้อหำวิชำ จึงท ำให้เกิดประโยชน์ และคุณค่ำอย่ำงมำก เป็นกำรจัดกำรเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นส ำคัญ ให้ผู้เรียนได้เกิดกำรเรียนรู้ และกำร ปฏิบัติเพื่อมุ่งพัฒนำ เสริมสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจ ทักษะ และประสบกำรณ์ เกี่ยวกับกำรปฏิบัติงำนที่ หลำกหลำยในชุดกำรสอน เพื่อพัฒนำผู้เรียนให้มีคุณลักษณะสอดคล้องกับควำมต้องกำรของหลักสูตร แกนกลำงกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน พุทธศักรำช ๒๕๕๑ ผู้จัดท ำ ขอขอบพระคุณ ผู้เชี่ยวชำญทุกท่ำน และผู้ที่ให้ควำมอนุเครำะห์ ค ำปรึกษำ เสียสละเวลำ ให้ค ำแนะน ำในกำรจัดท ำชุดกำรสอนฉบับนี้จนส ำเร็จ และขอขอบคุณผู้ที่สนใจน ำ ชุดกำรสอน ฉบับนี้ ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง หรือเพื่อเผยแพร่ต่อวงกำรศึกษำต่อไป นำงเพ็ญวดี ค้ำสุวรรณ ต ำแหน่ง ครู วิทยฐำนะ ครูเชี่ยวชำญ โรงเรียนนำรีนุกูล อ ำเภอเมือง จังหวัดอุบลรำชธำนี

ข สารบัญ หน้ำ ค ำน ำ ก สำรบัญ ข ค ำชี้แจงกำรใช้ชุดกำรสอน...................................................................................... ๑ ค ำแนะน ำส ำหรับนักเรียน....................................................................................... ๒ แผนภูมิล ำดับขั้นกำรเรียนชุดกำรสอน.................................................................... ๓ สำระส ำคัญ ผลกำรเรียนรู้ จุดประสงค์กำรเรียนรู้............................................... ๔ แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน……………….................. ๕ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน……................................................................... ๘ ๑. ควำมรู้เบื้องต้นในกำรจัดดอกไม้สด……………………........................................... ๑๑ ๒. กำรออกแบบจัดดอกไม้………………………………………………………………………..... ๑๘ ๓. กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน……………………………………………………………………. ๑๔ ๓.๑ กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมหน้ำจั่ว…………………………........................ ๓๒ ๓.๒ กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนเท่ำ…………………………………………….. ๓๖ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำน กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนเท่ำ......................... ๔๐ ๓.๓ กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนไม่เท่ำ…………………………………………. ๔๓ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำน กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนไม่เท่ำ..................... ๔๗ ๓.๔ กำรจัดดอกไม้รูปทรงกลม……………………………………………......................... ๕๐ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำน กำรจัดดอกไม้รูปทรงกลม................................................. ๕๓ ๓.๕ กำรจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน………………………………................................. ๕๖ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำน กำรจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน................................................ ๕๙ ๓.๖ กำรจัดดอกไม้รูปทรงพัด……………………………….......................................... ๖๑ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำน กำรจัดดอกไม้รูปทรงพัด........................................................... ๖๔ ๓.๗ กำรจัดดอกไม้รูปทรงตัว เอส ( S )…………………………................................. ๖๖ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำนกำรจัดดอกไม้รูปทรงตัว เอส (S )…………………………......... ๖๙ ๓.๘ กำรจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว.................................................................... ๗๑ ล ำดับขั้นกำรปฏิบัติงำนกำรจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว................................. ๗๔ เรื่อง กำรคิดค ำนวณรำคำทุนและก ำหนดรำคำขำย................................................ ๗๗ เรื่อง โครงงำนอำชีพสร้ำงรำยได้ประยุกต์ใช้งำนดอกไม้สด..................................... ๘๑

ค สารบัญ(ต่อ) รำยกำร หน้ำ หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง............................................................................. ๘๙ แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน........................................ ๙๗ บรรณำนุกรม.............................................................................................................. ๑๐๐ ภำคผนวก……………………………………………………………………………………………………... ๑๐๑ แบบประเมินผลภำคปฏิบัติ........................................................................................ ๑๐๒ กระดำษค ำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน…………………………………………… ๑๐๖

ชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน กลุ่มสำระกำรเรียนรู้กำรงำนอำชีพ ระดับชั้น มัธยมศึกษำปีที่ ๕ ผลิตขึ้นเพื่อเป็นชุดกำรสอนประกอบกำรเรียนกำรสอน เพื่อให้นักเรียนเกิดกำรพัฒนำ ทั้งควำมรู้ ทักษะ และเจตคติ สำมำรถน ำควำมรู้ไปใช้ในชีวิตประจ ำวัน และเป็นควำมรู้พื้นฐำนในกำร ประกอบอำชีพต่อไป ชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน กลุ่มสำระกำรเรียนรู้กำรงำนอำชีพ ระดับชั้น มัธยมศึกษำปีที่ ๕ มี ๙ เรื่อง ประกอบด้วย ๑ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมหน้ำจั่ว ๒ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนเท่ำ ๓ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงสำมเหลี่ยมด้ำนไม่เท่ำ ๔ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงกลม ๕ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงกลมสร้ำงสรรค์ ๖ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน ๗ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพัด ๘ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงตัวเอส ( S ) ๙ เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว เรื่อง กำรคิดค ำนวณรำคำทุนและก ำหนดรำคำขำยงำนดอกไม้สด เรื่อง โครงงำนอำชีพสร้ำงรำยได้ประยุกต์ใช้งำนดอกไม้สด เรื่อง ปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง ค าชี้แจงการใช้ชุดการสอน

นักเรียนควรจะต้องปฏิบัติตามกิจกรรมดังต่อไปนี้ ๑. นักเรียนศึกษำแผนภูมิล ำดับขั้นกำรเรียนชุดกำรสอน ๒. นักเรียนศึกษำผลกำรเรียนรู้และจุดประสงค์กำรเรียนรู้ของชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน ๓. นักเรียนท ำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน ๔. นักเรียนต้องตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมต่ำง ๆ ตำมขั้นตอนจนเสร็จสิ้นสมบูรณ์ ๕. เมื่อมีปัญหำในกำรเรียน หรือสงสัยให้ซักถำมครู ๖. นักเรียนควรปฏิบัติกิจกรรมด้วยตนเองอย่ำงเต็มควำมสำมำรถ ไม่ลอกค ำตอบ จำกผู้อื่น และไม่ดูเฉลยก่อนจะตอบค ำถำมเสร็จ ๗. นักเรียนสำมำรถทบทวนเนื้อหำได้เมื่อมีปัญหำสงสัย ๘. เมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมต่ำงๆ เสร็จเรียบร้อยและครบถ้วน ให้น ำ ชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน ส่งครู ๙. นักเรียนท ำแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง กำรจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐำน น ำแบบทดสอบและกระดำษค ำตอบ ส่งครู เพื่อบันทึกคะแนน ๑๐. ใช้เวลำในกำรศึกษำและปฏิบัติกิจกรรมละ ๒ ชั่วโมง ค าแนะน าส าหรับนักเรียน

แผนภูมิล าดับขั้นการเรียนชุดการสอน อ่านค าชี้แจง ค าแนะน า ท าแบบทดสอบก่อนเรียน ท าแบบทดสอบหลังเรียน ศึกษา สาระส าคัญ ผลการเรียนรู้จุดประสงค์การเรียนรู้ ศึกษาเนื้อหา ท ากิจกรรมภาคปฏิบัติ ผ่านเกณฑ์ ไม่ผ่านเกณฑ์ ศึกษาเนื้อหา(ทบทวน) ท าแบบทดสอบ ตรวจกับเฉลย น าความรู้ไปปรับใช้ในชีวิตประจ าวัน แผนภูมิ ล ำดับขั้นกำรเรียนชุดกำรสอน เรื่อง กำรจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐำน

ควำมรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกำรจัดดอกไม้สด เป็นควำมรู้พื้นฐำนที่ผู้เรียนกำรจัดดอกไม้สด ต้องเรียนรู้ เพื่อน ำไปใช้ในกำรเลือกกำรเตรียมวัสดุอุปกรณ์กำรออกแบบกำรจัดดอกไม้รวมทั้ง กำรเตรียมองค์ควำมรู้ควำมรู้ไปฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกิดทักษะและประโยชน์สูงสุด ส ำหรับใช้เป็น แนวทำงในกำรประกอบอำชีพนักจัดดอกไม้ในอนำคต สาระส าคัญ ๑. นักเรียนบอกควำมหมำยของกำรจัดดอกไม้สดได้ ๒. นักเรียนบอกจุดมุ่งหมำยในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๓. นักเรียนบอกวิธีกำรเลือกและเตรียมดอกไม้ใบไม้เพื่อใช้ในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๔. นักเรียนบอกชื่อวัสดุอุปกรณ์และวิธีใช้ในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๕. นักเรียนบอกจุดมุ่งหมำยในกำรออกแบบกำรจัดดอกไม้สดได้ ๖. นักเรียนบอกวิธีกำรดูแลรักษำดอกไม้และใบไม้ได้ ๗. นักเรียนบอกประโยชน์และกำรน ำดอกไม้ที่จัดรูปทรงต่ำง ๆ แล้วไปใช้ประโยชน์ได้ ๘. นักเรียนบอกชื่อและลักษณะรูปทรงกำรจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐำนได้ ๙. นักเรียนบอกขั้นตอนและวิธีกำรจัดดอกไม้สดได้ ผลการเรียนรู้ ๑. บอกควำมหมำยของกำรจัดดอกไม้สดได้ ๒. บอกจุดมุ่งหมำยในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๓. บอกวิธีกำรเลือกและเตรียมดอกไม้ใบไม้เพื่อใช้ในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๔. บอกชื่อวัสดุอุปกรณ์และวิธีใช้ในกำรจัดดอกไม้สดได้ ๕. บอกจุดมุ่งหมำยในกำรออกแบบกำรจัดดอกไม้สดได้ ๖. บอกวิธีกำรดูแลรักษำดอกไม้และใบไม้ได้ ๗. บอกประโยชน์และกำรน ำดอกไม้ที่จัดรูปทรงต่ำง ๆ แล้วไปใช้ประโยชน์ได้ ๘. บอกชื่อและลักษณะรูปทรงกำรจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐำนได้ ๙. บอกขั้นตอนและวิธีกำรจัดดอกไม้สดได้ จุดประสงค์การเรียนรู้

๕ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ค าชี้แจง นักเรียนอ่านค าถามแล้วเลือกค าตอบที่ถูกต้อง โดยเขียนเครื่องหมาย X ลงใน กระดาษค าตอบ (เวลา ๑๐ นาที) ๑. ข้อใดเป็นความหมายของการจัดดอกไม้สด ก. การน าดอกไม้ใบไม้มาเรียงร้อยอย่างสวยงาม ข. การน าดอกไม้ใบไม้มารวมกันอย่างเป็นระบบ ค. การน าดอกไม้ใบไม้และวัสดุประกอบอื่น ๆ มาจัดเป็นรูปทรงต่าง ๆ ตามก าหนดอย่างสวยงาม ง. การวางแผนการจัดวางพื้นที่ โดยการน าดอกไม้ใบไม้และวัสดุอื่น มาผสาน ให้เกิดความกลมกลืนและเหมาะสม ๒. ข้อใดไม่ใช่จุดมุ่งหมายในการจัดดอกไม้ ก. ความสวยงาม ข. ความถูกต้องของงาน ค. ความเหมาะสมกับราคา ง. ความเหมาะสมของสถานที่ ๓. ดอกไม้ใบไม้ชนิดใด ไม่ควร น ามาใช้จัดดอกไม้ ก. กลีบดอกมีรอยยับยู่ยี่ ข. ดอกไม้สีสด ไม่ซีดเซียว ค. กลีบดอกไม้ไม่หลุดร่วงง่าย ง. ผิวก้านเรียบสด ไม่มีรอยถลอก ๔. ข้อใดเป็นวิธีการเตรียมดอกกุหลาบก่อนการจัดดอกไม้ ก. ท าความสะอาดก้านแล้วแช่น้ าไว้ ข. ท าความสะอาดก้านแล้ววางผึ่งไว้ ค. น าไปแช่น้ าทั้งหมดก่อนการใช้งาน ง. ท าความสะอาดก้านตัดโคนก้านออกเล็กน้อยแช่น้ าไว้ แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน

๖ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๕. จานชามที่น ามาจัดดอกไม้คืออุปกรณ์ประเภทใด ก. ที่ยึดดอกไม้ ข. อุปกรณ์ตกแต่ง ค. เครื่องมือ เครื่องใช้ ง. ภาชนะส าหรับจัดดอกไม้ ๖. ที่ยึดดอกไม้ในปัจจุบันนิยมใช้สิ่งใด ก. ตะปูแผง ข. ต้นกล้วย ค. ผักตบชวา ง. โฟมปักดอกไม้สด ๗. ข้อใด ไม่ใช่ ความส าคัญของการออกแบบการจัดดอกไม้ ก. ช่วยจัดระเบียบทางความคิด ข. ก าหนดรูปแบบทางความงาม ค. ช่วยให้การเลือกวัสดุเป็นไปอย่างเหมาะสม ง. ช่วยให้วางตัวบุคคลลงในสถานที่ได้อย่างถูกต้อง ๘. ถ้าจัดดอกไม้แบบลองผิดลองถูกแสดงว่าขาดความรู้ในข้อใด ก. การออกแบบการจัดดอกไม้ ข. การวางแผนการจัดซื้อดอกไม้ ค. การวางตัวบุคคลในการจัดดอกไม้ ง. การสื่อความหมายกับผู้เกี่ยวข้องในการจัดดอกไม้ ๙. ข้อใดคือการดูแลดอกไม้ให้มีความสดคงทน เมื่อจัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก. ไม่ควรพ่นน้ าที่ดอกไม้จะท าให้ดอกไม้ซีดเซียวและเฉาเร็ว ข. วางแจกันดอกไม้ให้ใกล้แสงแดดอ่อน ๆ เพื่อให้ดอกไม้ได้สังเคราะห์แสง ค. ห้ามเปลี่ยนน้ าและไม่ควรเติมน้ าลงในภาชนะ เพราะจะท าให้ก้านดอกไม้ เน่าเสียเร็ว ง. ตัดก้านดอกไม้เมื่อต้องการตกแต่งรูปทรงใหม่ หรืออาจเปลี่ยนแปลงบางส่วนถ้าจ าเป็น ๑๐. ข้อใดคือวิธีป้องกันจุลินทรีย์ที่ท าให้เกิดการอุดตันท่อล าเลียงน้ าในก้านดอกไม้ ก. การตัดก้านดอกไม้ ข. การเก็บแจกันดอกไม้ในที่มีอากาศเย็น ค. ไม่ให้ดอกไม้ถูกแสงแดดส่องโดยตรง ง. ท าความสะอาดภาชนะที่ใช้ปักดอกไม้หลังใช้แล้วทุกครั้ง

๗ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๑๑. การจัดดอกไม้รูปทรงใด เหมาะสมกับการตั้งโต๊ะรับแขก ก. รูปทรงพัด ข. รูปทรงกลม ค. รูปทรงตัวเอส ( S ) ง. รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ๑๒. การจัดดอกไม้ทรงพัดควรใช้ในงานใด ก. วางโต๊ะอาหาร ข. วางโต๊ะรับแขก ค. วางโต๊ะหมู่บูชา ง. วางตกแต่งหน้าหีบศพ ๑๓. จากรูป เป็นการจัดดอกไม้รูปทรงใด ก. รูปทรงพัด ข. รูปทรงกลม ค. รูปทรงแนวนอน ง. รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว ๑๔. การจัดดอกไม้ที่ตัดก้านดอกไม้ทุกดอกยาวเท่ากันทั้งหมด เป็นการจัดดอกไม้รูปทรงใด ก. รูปทรงกลม ข. รูปทรงตัวเอส ( S ) ค. รูปทรงแนวนอน ง. รูปทรงสามเหลี่ยม ๑๕. ข้อใดเป็นการเตรียมก้อนโฟมปักดอกไม้สด ก่อนการจัดที่ถูกต้อง ก. เปิดน้ าจากก๊อกใส่ก้อนโฟมปักดอกไม้โดยตรง ข. ราดน้ าโดยใช้ขัน หรือกระป๋องตักราดให้ทั่วก้อนโฟม ค. น าน้ าใส่ถังหรือกะละมังแล้วน าก้อนโฟมปักดอกไม้ใส่ลงไปกดให้จมลงทั้งก้อน ง. น าน้ าใส่ถังหรือกะละมังให้เต็มปล่อยก้อนโฟมปักดอกไม้สดลงไปทิ้งไว้ให้จมลงเอง ทั้งก้อน

๘ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ การจัดดอกไม้สด เป็นศิลปะที่แสดงถึงวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ประจ าชาติที่ควรอนุรักษ์สืบ สานและพัฒนาอีกแขนงหนึ่ง ซึ่งในหน่วยนี้ได้รวบรวมความรู้เบื้องต้นในการจัดดอกไม้การออกแบบการจัด ดอกไม้และการจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐาน เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะปฏิบัติงานการจัดดอกไม้ให้เกิดความ ช านาญและสืบทอดเอกลักษณ์ศิลปะประจ าชาติแขนงนี้สืบต่อไป ๑. ความรู้เบื้องต้นในการจัดดอกไม้สด ๒. การออกแบบการจัดดอกไม้ ๓. การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน ๓.๑ การจัดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ๓.๒ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า ๓.๓ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า ๓.๔ การจัดดอกไม้รูปทรงกลม ๓.๕ การจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน ๓.๖ การจัดดอกไม้รูปทรงพัด ๒.๗ การจัดดอกไม้รูปทรงตัวเอส ( S ) ๓.๘ การจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว สาระส าคัญ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการจัดดอกไม้สด เป็นความรู้พื้นฐานที่ผู้เรียนการจัดดอกไม้สด ต้อง เรียนรู้เพื่อน าไปใช้ในการเลือกการเตรียมวัสดุอุปกรณ์การออกแบบการจัดดอกไม้รวมทั้งการเตรียมองค์ ความรู้ความรู้ไปฝึกปฏิบัติเพื่อให้เกิดทักษะและประโยชน์สูงสุด ส าหรับใช้เป็นแนวทางในการประกอบ อาชีพนักจัดดอกไม้ในอนาคต เรื่อง การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน

๙ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ผลการเรียนรู้ ๑. บอกความหมายของการจัดดอกไม้สดได้ ๒. บอกจุดมุ่งหมายในการจัดดอกไม้สดได้ ๓. บอกวิธีการเลือกและเตรียมดอกไม้ใบไม้เพื่อใช้ในการจัดดอกไม้สดได้ ๔. บอกชื่อวัสดุอุปกรณ์และวิธีใช้ในการจัดดอกไม้สดได้ ๕. บอกจุดมุ่งหมายในการออกแบบการจัดดอกไม้สดได้ ๖. บอกวิธีการดูแลรักษาดอกไม้และใบไม้ได้ ๗. บอกประโยชน์และการน าดอกไม้ที่จัดรูปทรงต่างๆ ไปใช้ประโยชน์ได้ถูกต้องกับโอกาสและ สถานที่ ๘. บอกชื่อและลักษณะรูปทรงการจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐานได้ ๙. บอกขั้นตอนและวิธีการจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐานได้ถูกต้อง ๑๐. ปฏิบัติจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐานได้ถูกต้องตามล าดับขั้นตอน กิจกรรม ๑. ศึกษาแผนการจัดการเรียนรู้เรื่อง การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน ๒. ศึกษาชุดการสอนประกอบการเรียนการสอน เรื่อง การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน ๓. ปฏิบัติกิจกรรมให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๔ คน เพื่อสะดวกในการแจกวัสดุ– อุปกรณ์ และการจัดเก็บ และฝึกให้ผู้เรียนรู้จักการท างานเป็นทีม ๔. อธิบาย ซักถาม อภิปราย สาธิต ลงมือปฏิบัติและเสนอแนะ ๔.๑ แบ่งกลุ่มปฏิบัติงาน กลุ่มละ ๒ คน ๔.๒ หลังจากมีการน าเข้าสู่บทเรียน แล้วครูจึงเริ่มสาธิตการเตรียมดอกไม้ใบไม้และวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดดอกไม้ที่จะเรียนในแต่ละครั้งนั้นตามงานที่ก าหนด พร้อมอธิบายวิธีการจัดดอกไม้ ตามล าดับขั้นตอน ๔.๓ ปฏิบัติตามงานที่ก าหนดตามล าดับ ๔.๓.๑ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ๔.๓.๒ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า ๔.๓.๓ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า ๔.๓.๔ การจัดดอกไม้รูปทรงกลม ๑) การจัดดอกไม้รูปทรงกลมสร้างสรรค์ ๔.๓.๕ การจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน ๔.๓.๖ การจัดดอกไม้รูปทรงพัด ๔.๓.๗ การจัดดอกไม้รูปทรงตัวเอส ( S ) ๔.๓.๘ การจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว

๑๐ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๔.๔ ส่งผลงานปฏิบัติเพื่อประเมินผลตามสภาพจริง ๕. รายงานผลการปฏิบัติงานและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติงาน สื่อการเรียนการสอน ๑. ชุดการสอนประกอบการเรียนการสอน รายวิชา การจัดดอกไม้สด ๒. ตัวอย่างของจริง การจัดดอกไม้ตามรูปทรงที่ก าหนด ๓. วัสดุและอุปกรณ์การจัดดอกไม้สด ๔. รูปภาพการจัดดอกไม้สดแบบต่างๆ ๕. บัตรกิจกรรมมอบหมายงาน การจัดดอกไม้ตามแบบที่ก าหนด ๖. แบบประเมินผลการปฏิบัติงานและแบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ประเมินผล ๑. ประเมินผลจากกิจกรรมที่ ๑ การทดสอบ/ สังเกตการใช้วัสดุ - อุปกรณ์/ สังเกตความสนใจ ๒. ประเมินผลจากกิจกรรมที่ ๒ ชิ้นงานส าเร็จ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน การร่วมกิจกรรม ผลผลิตที่ต้องการ ๑. นักเรียนอธิบายผลงานการปฏิบัติจัดดอกไม้สดที่ก าหนดได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนปฏิบัติจัดดอกไม้สดได้ผลงานอยู่ในระดับดี- ดีมาก ตามเกณฑ์การให้คะแนน ดังนี้ ๘.๕๐ – ๑๐.๐๐ คะแนน อยู่ในระดับ ดีมาก ๗.๐๐ – ๘.๔๙ คะแนน อยู่ในระดับ ดี ๕.๕๐ – ๖.๙๙ คะแนน อยู่ในระดับ พอใช้ ต่ ากว่า ๕.๔๙ คะแนน อยู่ในระดับ ปรับปรุง

๑๑ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ การจัดดอกไม้สดรูปทรงพื้นฐาน ๑. ความรู้เบื้องต้นในการจัดดอกไม้สด ความหมายของการจัดดอกไม้สด อรรกวุฒิเนตรจินดา (๒๕๕๑ : ๓) กล่าวว่า การจัดดอกไม้สดเป็นศิลปะอันทรงค่าของชาวไทย นับตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน ดอกไม้เป็นสิ่งที่ให้ความสดชื่น เจริญตาเจริญใจ อีกทั้งส่งกลิ่นหอมพร้อม สีสวยสดแก่ผู้พบเห็น จึงได้น าดอกไม้ชนิดต่าง ๆ น ามาประดิษฐ์และเป็นรูปแบบต่าง ๆ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาชีวศึกษา ๔ กรมอาชีวศึกษา (๒๕๔๑ : ๒) กล่าวว่า ศิลปะการจัดดอกไม้ หมายถึง การน าดอกไม้มาจัดเป็นรูปทรงต่าง ๆ โดยอาศัยหลักทางศิลปะเป็นองค์ประกอบในการจัด เพื่อท า ให้การจัดดอกไม้มีรูปทรงการจัดมากกมายหลายแบบ หลายสไตล์หลายยุคหลายสมัย ผลงานการจัดดอกไม้ ที่มีความสวยงามได้นั้น ต้องขึ้นอยู่กับความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ทักษะและประสบการณ์ของผู้จัด เป็นส าคัญ สรุป ได้ว่าการจัดดอกไม้หมายถึง การน าดอกไม้ใบไม้และวัสดุประกอบอื่น ๆมาจัดเป็น รูปทรงต่างๆ อย่างสวยงาม ความหมายของค าต่างๆ ในการจัดดอกไม้สด ๑. ความสวยงาม หมายถึง การน าดอกไม้ใบไม้แต่ละชนิดมาจัดให้สวยงามสะดุดตาแก่ผู้พบเห็น ทั่วไป โดยอาศัยความช านาญความสามารถในการเลือกดอกไม้ใบไม้และฝีมือในการจัดมาผสานกัน เพื่อให้ เกิดความสวยงาม ๒. ความถูกต้องต่องาน หมายถึง ต้องรู้ว่าจะจัดดอกไม้เพื่อใช้กับงานใด เช่นงานมงคลต่างๆ งาน อวยพรแสดงความยินดีหรืองานศพ เป็นต้น เพราะการจัดดอกไม้แต่ละงานมีลักษณะการจัดและรูปแบบ การจัดที่แตกต่างกัน ดังนั้นจะได้เลือกดอกไม้ใบไม้และรูปแบบการจัดได้อย่างเหมาะสม ๓. ความถูกต้องต่อสถานที่ หมายถึง ต้องรู้ว่าสถานที่จัดตั้งหรือติดตั้ง หรือจัดวางที่ใดเพื่อการ ก าหนดรูปทรงในการจัดได้อย่างเหมาะสม ๔. ก าหนดระยะเวลา หมายถึง ความถูกต้องในการจัดดอกไม้กับระยะเวลาที่ก าหนดให้หรือ ถูกก าหนดจากการวางแผนในการจัดดอกไม้ดังนั้นการจัดดอกไม้มีความจ าเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรู้ระยะเวลา ในการใช้ดอกไม้เพื่อจะได้เลือกดอกไม้ให้เหมาะสมกับระยะเวลาในการจัดงาน และเสร็จทันตามความ ต้องการใช้งานอีกด้วย ๕. ความเหมาะสมกับภาชนะ หมายถึง การเลือกดอกไม้ใบไม้ได้เหมะสมกับขนาดของที่ใช้จัด ดอกไม้เช่น แจกันเล็ก ดอกไม้ใบไม้ไม่ควรจะมีขนาดใหญ่เกินไป เป็นต้น

๑๒ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ การเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ในการจัดดอกไม้ ก่อนการจัดดอกไม้ทุกครั้ง ต้องจัดเตรียมจัดหาวัสดุอุปกรณ์ให้ครบ เพื่อความสะดวกและไม่ เสียเวลาในการค้นหา หรือจัดซื้อในเวลาจัดดอกไม้แบ่งออกเป็น ๔ กลุ่ม ได้แก่ ๑. ดอกไม้ใบไม้เพื่อให้ได้ดอกไม้ใบไม้ที่สดใหม่แข็งแรงควรพิจารณาส่วนต่างๆ ดังต่อไปนี้ ๑.๑ ดอกสีสดใส ไม่ซีดเซียว ๑.๒ กลีบดอกสด ไม่มีรอยยับยู่ยี่ หรือรอยช้ า ด า ปลายกลีบไม่เหี่ยว ๑.๓ กลีบดอกไม้ไม่หลุดร่วงง่าย เมื่อจับเพียงเบาๆ ๑.๔ ก้านดอกสดแข็งแรงไม่อ่อนงอ ๑.๕ ผิวก้านเรียบสด ไม่มีรอยถลอก และไม่มีกลิ่นเหม็น ๑.๖ สีผิวก้านและใบสีเขียวสด (ไม่เหลือง, ไม่เหี่ยว, ไม่เน่า) ๑.๗ ดอกไม้ช่อ ควรมีขนาดลดหลั่นสวยตลอดช่อ ๑.๘ ใบไม้ควรเขียวสดสมบูรณ์ไม่ฉีกขาด ไม่หัก ไม่เหี่ยว ๑.๙ รอยตัดก้านเป็นรอยตัดใหม่สดก้านยาวเต็มที่บางครั้งผู้ขายตัดก้านให้ทุกวันควรสังเกต หากก้านสั้นมากอาจเป็นก้านที่ถูกตัดมาหลายครั้ง ๒. ภาชนะส าหรับจัดดอกไม้หมายถึง แจกันรูปทรงต่าง ๆ หรือภาชนะอื่น ๆ เช่น จาน ชาม กล่องพลาสติก หรือวัสดุที่เราสามารถน ามาปรับปรุงเป็นที่ส าหรับจัดดอกไม้ได้ การเลือก ควรเลือกภาชนะให้เหมาะสมกับบรรยากาศของสถานที่ตั้งวาง ทั้งขนาด รูปทรงสีสัน พื้นผิวของ ภาชนะ เช่น การจัดดอกไม้เพื่อตกแต่งสถานที่จัดงานย้อนยุคกับบรรยากาศกระท่อมหลังคามุงจากแบบ ชนบท ควรใช้ภาชนะที่เป็นธรรมชาติได้แก่ เครื่องจักรสาน กระบอกไม้โถดินเผา น้ าเต้าแห้ง เป็นต้น ส าหรับเครื่องแก้วเจียระไน เงิน ทองเหลือง ซึ่งเป็นภาชนะที่มีพื้นผิวแวววาว ดูหรูหราโอ่อ่า ภูมิฐานบอกถึง ความร่ ารวยเป็นพิธีการเหมาะส าหรับสถานที่หรูหราทันสมัย การใช้ ควรใช้ภาชนะทุกชนิดด้วยความระมัดระวัง ไม่ให้กระทบกันหรือเสียดสีกันและจับตรงต าแหน่ง ที่แข็งแรง เช่น ล าตัวของภาชนะไม่ควรจับส่วนที่บอบบาง คอดกิ่ว เพราะอาจจะแตกหักเสียหายได้ภาชนะ ที่เป็นแก้ว เงิน ทอง โลหะ และโลหะผสม ไม่ควรแช่น้ านานเพราะจะท าให้สีผิวหมอง ยากแก่การดูแลรักษา ๓. ที่ยึดดอกไม้ปัจจุบันนิยมใช้โฟมปักดอกไม้สด เพราะสะดวก รวดเร็วเก็บน้ าได้ดีและราคา ไม่แพง มีหลายลักษณะมีให้เลือก เช่น เนื้อแน่น ราคาแพง เมื่อปักจะรักษารูปทรงได้ดีเหมาะกับการปัก ดอกไม้ไว้หลายวัน เนื้อโฟมที่ไม่แน่นมาก ราคาต่อกล่องถูกลงนิดหน่อย แต่คุณภาพด้อยตามลงไปด้วย จะท าให้แตกหัก เสียหายง่าย ถ้าภาชนะที่ใส่โฟมปักดอกไม้มีขนาดกว้างมาก อาจจะใช้ลวดกรงไก่หรือลวด ตาข่าย แบบเป็นโลหะ หรือพลาสติกบางๆ ก็ได้ปิดคลุมหน้าโฟมปักดอกไม้เพื่อเป็นการป้องกันโฟมแตก หรือดอกไม้หน้าคว่ า

๑๓ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๔. เครื่องมือ เครื่องใช้การจัดดอกไม้สดให้สะดวกและรวดเร็วนั้น ต้องเตรียมเครื่องมือ เครื่องใช้ หรืออุปกรณ์ต่างๆ ให้ครบ และอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน ดังนั้นจึงจ าเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเรียนรู้ลักษณะ เครื่องมือ เครื่องใช้และการเลือกซื้อ รวมถึงวิธีใช้ตลอดจนการดูแลรักษาเพื่อให้อุปกรณ์เครื่องมือ เครื่องใช้ ทุกชิ้นใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ๔.๑ อุปกรณ์หลักที่จ าเป็น ได้แก่ มีดหรือกรรไกรตัดกิ่งไม้และตัดดอกไม้ ๔.๒ อุปกรณ์เสริมเพื่อช่วยให้ได้งานที่ประณีต ได้แก่กรรไกรตัดกิ่งไม้กรรไกรตัดลวด เลื่อย ลวด กาวน้ า เขียง กะละมัง ไม้ไผ่ ทางมะพร้าว กระดาษพันก้าน ถุงพลาสติกท่อพลาสติก ส าลีที่ฉีดน้ า ถุงใส่ ขยะ ผ้าเช็ดท าความสะอาด และถังพักดอกไม้ วิธีการเลือกซื้อ เลือกใช้และดูแลรักษาอุปกรณ์การจัดดอกไม้ ๑. มีด ใช้ส าหรับตัด หั่น ปอก เหลา ผ่า แงะ กิ่งไม้และอื่นๆ หลักการเลือกซื้อ ๑.๑ ขนาดพอเหมาะกับมือและงาน ถ้างานจัดดอกไม้ขนาดเล็กใช้มีดเล็กเล่มเดียวก็พอแต่ถ้ามี งานจัดดอกไม้ขนาดใหญ่ต้องมีขนาดกลางและขนาดใหญ่ ๑.๒ ด้ามมีด ตรวจดูว่าด้ามมีดยาวตลอดเท่าด้ามที่หุ้มข้างนอก ซึ่งอาจจะเป็นไม้เขาสัตว์หรือ เหล็ก ต้องมีหมุดยึดสองจุด จึงจะไม่โยกคลอนง่าย ๑.๓ คม ด้านคม คมตลอด ๑.๔ ไม่เป็นสนิม ใช้เนื้อเหล็กกล้า วิธีใช้ ใช้ให้เหมาะกับงาน อย่าใช้มีดเล็กท างานใหญ่เกินตัว เสียเวลานาน นอกจากจะไม่ถนัดยังเสียมีด อีก ใช้มีดใหญ่ท างานเล็กๆ ก็ดูเทอะทะไม่ถนัด และอาจจะไม่ได้ผลดี ๑. ใช้ปอก เหลา แงะ ๒. ใช้คู่กับเขียงตัด หั่น และผ่า การดูแลรักษา หลังจากใช้งานเสร็จแล้วควรจะปฏิบัติดังนี้ ๑. ล้างให้สะอาดด้วยสบู่ หรือผงซักฟอก ล้างน้ าให้สะอาด ๒. เช็ดให้แห้ง แล้วเก็บเข้าที่ซึ่งอาจจะเป็นลิ้นชัก หรือเสียบในที่เสียบมีด ๓. ถ้านานๆ ใช้ให้ทาน้ ามันจักร ห่อ กระดาษ เก็บเข้าตู้ ๔. ถ้ามีดทื่อต้องลับให้คมก่อนเก็บ ก่อนใช้หรือเมื่อมีเวลาว่าง วิธีลับมีด วางมีดลงบนหินให้ปลายมีดแตะหินในท่าเอนมาก ๆ ประมาณ ๕ องศา ถูเป็นวงกลมให้หนัก เวลาถูถอยไปทางสันมีด และเบาเมื่อถูวนคมมีดย้อนกับหิน อีกวิธีหนึ่งถูไปมาในแนวตรงจากปลายมีดมาทาง โคนมีด จากโคนมีดไปปลายมีด แต่วางมีดในแนวทแยงกับหิน

๑๔ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๒. กรรไกร ใช้ส าหรับตัดกิ่งไม้ตัดลวด ตัดใบไม้ หลักการเลือกซื้อ ๑. ควรใช้ประโยชน์ได้สองอย่าง คือ ทั้งตัดกิ่งไม้และมีที่ส าหรับตัดลวดด้วย ส่วนกรรไกร ตัด ใบไม้ใช้อีกหนึ่งอันต่างหาก ๒. ขนาดพอเหมาะกับมือ ไม่ใหญ่เทอะทะ ท าให้เมื่อยมือเร็ว ถ้าเล็กเกินไปก็ไม่แข็งแรงและตัด ไม่ถนัด ๓. สปริงดีดูลวดสปริงนิ่มและทนไม่หลุดง่าย ๔. คมตลอดปลาย ๕. ไม่เป็นสนิม วิธีใช้ ๑. ใช้ให้เหมาะกับงาน อย่าใช้ตัดชิ้นใหญ่เกินขนาด ๒. อย่าลืมปลดที่บังคับสปริงให้หุบ เมื่อปลดแล้วขากรรไกรจะกางออก บางคนไม่มีความ สังเกตพอจับกรรไกร ก็ง้างจนที่บังคับสปริงเสีย ๓. สังเกตดูว่าตัดกิ่งไม้ได้อย่างเดียว หรือตัดลวดได้ด้วย หรือจะใช้แยกประโยชน์จะมี ประสิทธิภาพสูงกว่า ๔. กิ่งไม้แข็งควรหนีบเฉียงจะขาดง่ายออกแรงน้อยกว่าหนีบตรง การดูแลรักษา ๑. ท าความสะอาดหลังจากเสร็จงานแล้ว ล้างน้ าสบู่ล้างน้ าสะอาด เช็ดให้แห้ง ผึ่งไว้สักครู่ แห้งแล้ว หนีบให้ขาชิดกัน ปิดที่บังคับสปริง ๒. เก็บเข้าตู้ลิ้นชัก หรือแขวนไว้ถ้านาน ๆ ควรใช้น้ ามันจักรเช็ดก่อนแล้วจึงเก็บเข้าตู้หรือ เก็บในลิ้นชัก ๓. ถังพักดอกไม้ใช้ส าหรับใส่น้ าแช่ดอกไม้รอการจัด และพักฟื้น หลักการเลือกซื้อ ๑. กระถางดินทรงกระบอก ดีที่ชุ่มชื้นและช่วยให้เย็นชื้น แต่มีน้ าหนักมาก ๒. ถังพลาสติก มีความทนทานราคาถูก แต่เบาล้มง่าย น้ าไม่เย็นชื้น ขนาด ๑. กระถางดินทรงกระบอกหรือถังควรมีความสูงประมาณ ๑๕ - ๑๘ นิ้ว ๒. กะละมังควรมีความกว้างเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๒๔ นิ้ว วิธีใช้ ๑. กระบอก หรือถังใส่น้ าระดับชิดโคนดอก ๒. กะละมังใส่น้ ามากพอลอยดอกไม้ได้สบาย หรือถ้าแช่ดอกไว้ในน้ าก็ให้ใส่น้ ามากพอที่จะช่วย ให้ดอกไม้ที่เหี่ยวเฉาได้น้ าถึงคอดอก

๑๕ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ การดูแลรักษา ล้างให้สะอาด คว่ าผึ่งให้แห้ง วัสดุบางอย่างควรเช็ดให้แห้ง เช่น อลูมิเนียม เครื่องเคลือบ สังกะสีทุกอย่าง เก็บเข้าตู้หรือชั้นเก็บของ ๔. ที่ฉีดน ้า ใช้ส าหรับฉีดน้ าพรมดอกไม้ใบไม้ให้สดชื่น หลักการเลือกซื้อ ๑. ขนาด ขนาดพอเหมาะมือ ถ้าใหญ่เกินไปจะท าให้หนัก ถ้าเล็กเกินไปต้องเติมน้ าบ่อย ๒. สปริง สปริงที่บีบฉีดน้ าไม่ฝืดและนิ่มเกินไป ถ้าฝืดต้องออกแรงบีบมาก ถ้านิ่มต้องบีบขยับ มือหลายครั้งท าให้เมื่อยมือ ๓. รูพ่นน้ าปรับได้พ่นน้ าได้เป็นละอองฝอย และปรับให้เป็นละอองโตได้ วิธีใช้ ๑. ฉีดพ่นน้ าพรมดอกไม้ระยะไกล ฉีดแรงจะเป็นละอองฝอยกระทบเบาๆ กลีบดอกไม้จะไม่ช้ า ๒. ฉีดพ่นน้ าพรมดอกไม้ระยะใกล้ฉีดค่อยจะเป็นละอองเม็ดโตช่วยให้มีละอองหยดน้ าเกาะ กลีบดอกไม้ต่างขนาด ดูเป็นธรรมชาติกว่ามีหยดน้ าขนาดเดียวกัน ๓. ใส่น้ าสะอาด อย่าให้น้ าที่มีผงปะปนใส่ในกระบอกที่ฉีดน้ า เพราะเศษผงจะไปอุดตันผ้า กรองน้ าเข้าหัวฉีด ท าให้ฉีดน้ าไม่ออกและเสียเร็ว การเก็บดูแลรักษา หลังจากใช้แล้วเทน้ าออกให้หมด เช็ดให้แห้ง เพราะถ้าปล่อยให้น้ าค้างจะท าให้เกิดตะไคร่น้ าเกาะ ทั่วๆ ไป และถ้าเกาะที่ผ้ากรองน้ าเข้าหัวฉีดก็จะอุดตัน ๕. ลวด ใช้ดามก้านดอกไม้ให้แข็งแรง ปรับให้โค้งงอได้ตามทิศทางที่ต้องการ และใช้มัดสิ่งของ หลักการเลือกซื้อ ขนาด เลือกให้พอเหมาะกับหน้าที่ใช้สอย เช่น ดามก้านดอกกล้วยไม้ประเภทช่อละหลายดอก ต้องใช้ลวดสองขนาด ขนาดเล็กมาก เบอร์๒๘ ปักฐานดอกพันเกลียวที่ก้านดอกมาถึงก้านช่อกะตัดลวดให้ ยาวพอดีขนาดเล็ก เบอร์๒๔ ดามควบกับทางมะพร้าว เริ่มจากโคนช่อพันเกลียวขึ้นมาเกือบสุดยอดช่อ และจากโคนช่อลงไปสุดก้าน ดามก้านกุหลาบใช้เบอร์๒๔ ท าลวดตัวยู(U) ใช้เบอร์๒๒ - ๒๔ ขึ้นอยู่กับงาน ต้องการใหญ่หรือเล็ก ๑. สีในเมืองไทยไม่มีสีให้เลือก ถ้ามีเลือกสีที่กลมกลืนกับก้านดอกไม้ ๒. ซื้อจ านวนมาก ถ้าใช้งานประจ าซื้อจ านวนมากเป็นกิโลกรัมถูกกว่าซื้อที่เขาแบ่งขาย วิธีใช้ ๑. ใช้กรรไกรหรือคีมตัดลวดคม ๆ ตัดอย่าให้ปลายงอ ๒. ตัดขนาดที่พอดีกับการใช้งาน

๑๖ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓. ตัดทีละหลายเส้น ต้องใช้กรรไกรที่มีประสิทธิภาพสูงจึงจะผ่อนแรง ๔. อย่าดึงลวดออกจากขดให้ยุ่งเหยิง คอยจัดให้สวยงามเป็นระเบียบอยู่เสมอ ๖. กะละมัง ใช้แช่ดอกไม้พักดอกไม้ใส่น้ าล้างสิ่งต่างๆ หลักการเลือกซื้อ ๑. ขนาด อาจจะซื้อหลายขนาดตามลักษณะของงาน ๒. ทนทาน ทนทานไม่แตกง่าย ไม่เป็นสนิม พลาสติกดีกว่าอะลูมิเนียมตรงที่ไม่มีเสียงดัง แต่อะลูมิเนียมดีกว่า คือ ต้มสีย้อมดอกไม้ได้ด้วย วิธีใช้ ๑. ใช้ใส่น้ าแช่ หรือพักดอกไม้ ๒. ใส่น้ าล้างสิ่งต่าง ๆ ๓. ต้มน้ า ต้มสีย้อมดอกไม้เช่น บานไม่รู้โรย การดูแลรักษา ๑. ล้างให้สะอาด ผึ่งหรือเช็ดให้แห้ง ๒. เก็บเข้าที่ เช่น ตู้ใต้อ่างน้ า ห้องเก็บของ ๗. ไม้ไผ่ ใช้ดามก้านดอกไม้ใบไม้กิ่งไม้ท่อพลาสติก ให้ยาวขึ้น หลักการเลือกซื้อ ๑. ขนาด พิจารณาขนาดที่ซื้อให้เหมาะสมกับงานที่ใช้เพราะมีขายหลายขนาดตั้งแต่ ความยาว ๔ นิ้ว ไปถึง ๒๔ นิ้ว ๒. อายุ เลือกที่เป็นไม้มีอายุแก่ดีกว่าไม้อ่อน เพราะแข็งแรงดีและมอดไม่กิน ๓. ไม่มีมอดกิน บางทีเก่าเก็บที่ร้านขาย มีมอดกินปะปนอยู่ ๔. เลือกแบบ บางแบบเหลากลมเกลี้ยง บางแบบผ่าเฉย ๆ ไม่ได้เหลา ให้พิจารณาลักษณะ การใช้งานว่าแบบใดเหมาะ เพราะแบบหลังราคาถูกกว่าแบบแรก แต่บางงานอาจจะต้องการแบบกลม วิธีใช้ ขึ้นอยู่กับงานแต่ละงาน เลือกวัสดุและทดลองหาวิธีที่ดีที่สุด เลือกใช้วิธีที่เหมาะสมที่สุด การดูแลรักษา ๑. ส่วนมากใช้ครั้งเดียวทิ้ง เพราะราคาถูก ๒. ถ้าจะเก็บไว้ใช้อีกครั้ง ให้รื้อก้านดอกไม้ออกแยกเก็บลวด และไม้ท าความสะอาดก่อนผึ่งให้ แห้ง ๓. เก็บในที่แห้ง

๑๗ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๘. ถุงใส่ถังขยะ ใช้ใส่ขยะขณะจัดดอกไม้ หลักการเลือกซื้อ ขนาดพอเหมาะกับงาน ถ้ามีภาชนะรองก็ดูขนาดจากภาชนะ วิธีใช้ ไม่ควรใส่ขยะที่มีน้ าแฉะ ควรแยกออกก่อน นอกจากนั้นการใส่เศษกิ่งก้านดอกไม้ควรตัดให้สั้น ก่อนที่จะใส่ลงไป จะช่วยประหยัดเนื้อที่และป้องกันก้านดอกไม้แทงถุงฉีกขาด การดูแลรักษา ถ้าใส่กิ่งไม้ให้ตัดกิ่งไม้ให้สั้นลงก่อนใส่ลงไป ผูกปากถุงให้เรียบร้อยก่อนน าไปทิ้ง ๙. ผ้าเช็ดท าความสะอาด ใช้เช็ดภาชนะ เช็ดสถานที่ หลักการเลือกซื้อ เนื้อผ้า ควรเป็นผ้าฝ้ายเพราะดูดซึมซับน้ าได้ดีหนาหรือบางปานกลาง หนามากแข็งแห้งช้า บางมากเปื่อยขาดเร็ว โดยมากถ้าใช้ทั่วไปมิใช่การสาธิตพิเศษ มักจะใช้เสื้อผ้าที่เก่าเลิกใช้แล้วไม่ต้องซื้อ วิธีใช้ เช็ดตามลักษณะของสิ่งของ เช็ดตามโต๊ะยาว เช็ดไปทางเดียว ควรมีสองชนิด ๑. ชนิดสะอาดมาก ใช้เช็ดภาชนะ เครื่องใช้ต่างๆ ๒. ชนิดสะอาดน้อย (เก่ามาก) ใช้เช็ดพื้น เช็ดโต๊ะ ตู้ฯลฯ การดูแลรักษา หลังจากใช้งาน ซักล้างให้สะอาด ผึ่งให้แห้ง พับเก็บเข้าที่ อุปกรณ์หลายอย่างอาจจะ ดัดแปลงใช้จากวัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่แล้วในบ้าน เช่น ดอกไม้ใบไม้บางอย่างใช้ที่มีอยู่ ภาชนะใช้กระป๋องหรือ ขวด ใช้มีดในครัว ถังน้ าที่มีอยู่แล้ว ใช้กระดาษหนังสือพิมพ์รองขยะ เป็นต้น แต่การเตรียมการให้ครบถ้วน นั้น จ าเป็นอย่างยิ่งโดยเฉพาะกิจการงานที่ใหญ่โต และส าคัญเป็นกรณีพิเศษ จะได้สะดวกสบายและได้ผล ส าเร็จสวยตามความต้องการ การดูแลรักษาดอกไม้และใบไม้ เมื่อจัดดอกไม้เสร็จเรียบร้อยแล้ว การท าให้ดอกไม้ที่จัดนั้นอยู่ได้คงทนและสวยงามได้นานที่สุด นั้น มีวิธีการดังนี้ ๑. อย่าให้ดอกไม้ถูกแสงแดดส่องโดยตรงและอย่าให้อยู่ในที่ร้อนอบอ้าว ๒. หมั่นเปลี่ยนน้ า และควรเติมน้ าลงในภาชนะด้วยปริมาณที่เหมาะสมกับภาชนะที่ใช้จัด ๓. หมั่นพ่นน้ าให้ดอกไม้ที่จัดทุกๆ วัน และน้ าที่พ่นออกมาควรเป็นละอองน้ า ๔. ในเวลากลางคืนควรเก็บดอกไม้ที่จัดไว้ในที่ที่มีอากาศเย็น ๕. ตัดก้านดอกไม้เมื่อต้องการตกแต่งรูปทรงใหม่ หรืออาจเปลี่ยนแปลงบางส่วนที่จ าเป็น

๑๘ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๖. ท าความสะอาดภาชนะที่ใช้ปักดอกไม้ใบไม้หรือแช่ดอกไม้หลังจากใช้แล้วทุกครั้ง จุลินทรีย์ที่มีในภาชนะต่างๆ จะท าให้เกิดการอุดตันท่อล าเลียงน้ าในก้านดอก ดอกไม้จะมีอายุการใช้งาน สั้นลง ประโยชน์ของงานจัดดอกไม้ งานจัดดอกไม้สามารถน าไปใช้ประโยชน์ต่างๆ ได้แก่ ๑. จัดตกแต่งโต๊ะหมู่บูชา เช่น การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยม ๒. ประดับตกแต่งสถานที่ บนโต๊ะรับแขก โต๊ะอาหาร ประดับอาคารสถานที่ประดับตกแต่ง มุมห้อง เช่น การจัดดอกไม้รูปทรงกลม รูปทรงแนวนอน เป็นต้น ๓. ใช้ในพิธีงานมงคลสมรส เช่น ช่อดอกไม้มือถือรูปทรงสามเหลี่ยม รูปทรงกลมแจกัน ประดับห้อง ดอกไม้ประดับบริเวณเวที พานรองรับน้ าสังข์ เป็นต้น ๔. ใช้ในพิธีงานบวช เช่น ช่อดอกไม้ถวายพระจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมรูปทรงกลม รูปทรงพัด รูปทรงแนวนอนบนดอกไม้คลุมไตร ดอกไม้คลุมเทียน เป็นต้น ๕. ใช้ในพิธีงานศพโดยจัดดอกไม้หน้าศพ บนหีบศพ เช่น รูปทรงสามเหลี่ยม รูปทรงกลม รูปทรงพัด ซึ่งยังสามารถตกแต่งดอกไม้กรอบรูป พวงหรีด ประดับเมรุและตกแต่งสถานที่ในงานศพ ได้ตามความเหมาะสมอีกด้วย ขั้นตอนการเตรียมโฟมปักดอกไม้สด การเรียนรู้ขั้นตอนการเตรียมก้อนโฟมปักดอกไม้สดอย่างถูกต้อง จะช่วยให้งานส าเร็จลุล่วงได้ อย่างรวดเร็ว และงานออกมาสวยงาม ผู้จัดดอกไม้จึงต้องเรียนรู้ว่าสิ่งใดควรท าก่อนสิ่งใดท าทีหลัง และควร ท าอย่างไรให้ถูกต้องเหมาะสม ขั้นตอนการจัดดอกไม้นั้นท าหลังจากได้เตรียมวัสดุอุปกรณ์ทุกอย่างไว้พร้อม แล้ว จัดเตรียมพักดอกไม้จัดสถานที่ให้เหมาะสมแก่การท างาน จากนั้นจึงลงมือบรรจุก้อนโฟมปัก ดอกไม้สดใส่ภาชนะก่อนการปักดอกไม้ การบรรจุโฟมปักดอกไม้สดใส่ภาชนะ ๑. เลือกภาชนะให้เหมาะสมกับสถานที่ ๒. น าก้อนโฟมปักดอกไม้สด ตัดให้ได้รูปทรงตามภาชนะ ๓. ก้อนโฟมปักดอกไม้สดที่ตัดเรียบร้อยแล้ว น าไปแช่น้ าในถังที่เปิดใส่ไว้มากกว่า ก้อนโฟม เมื่อแช่น้ าแล้วปล่อยทิ้งไว้จนกว่าก้อนโฟมปักดอกไม้สดจะจมเองและมีน้ าสีสนิมซึมออกมาจนหมด ๔. แล้วจึงน าก้อนโฟมปักดอกไม้สดมาบรรจุลงภาชนะ โดยให้ก้อนโฟมสูงกว่า ปากภาชนะประมาน ๑ นิ้ว ๕. ถ้าภาชนะใหญ่ต้องปิดหน้าก้อนโฟมปักดอกไม้สดด้วยลวดกรงไก่ เพื่อป้องกันก้อนโฟม ปักดอกไม้แตก

๑๙ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๒. การออกแบบจัดดอกไม้ ความหมายของการออกแบบการจัดดอกไม้ การออกแบบ (Design) มีรากศัพท์มาจากภาษาละตินว่า “Designare” ซึ่งหมายถึง การก าหนดออกมา กะ หรือขีดเขียนไว้เป้าหมายที่ได้แสดงออกมาในการออกแบบจึงหมายถึงการ แสดงออกของสิ่งที่อยู่ในความรู้สึก ความคิด อาจเป็นโครงการ รูปแบบ หรือแผนผังซึ่งผู้ออกแบบได้ก าหนด ขึ้นด้วยการจัดท่าทาง ถ้อยค า เส้น สีแสง รูปร่าง โครงสร้าง ลักษณะพื้นผิวตามหลักเกณฑ์ การจัดดอกไม้หมายถึง การน าดอกไม้ใบไม้วัสดุประกอบการจัดต่างๆ มาจัดเข้าด้วยกัน ให้เกิดความงามและเป็นหนึ่งเดียวกัน การออกแบบการจัดดอกไม้หมายถึง ทักษะในการรวมองค์ประกอบ ที่แตกต่างกันของดอกไม้ใบไม้วัสดุตกแต่ง และภาชนะ ให้เกิดชิ้นงานที่มีความกลมกลืนและเหมาะสมกับ โอกาสหรือสถานที่จัดวาง สรุป การออกแบบการจัดดอกไม้หมายถึง การวางแผนรวบรวมองค์ประกอบการก าหนดวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดดอกไม้เพื่อให้เกิดความกลมกลืนและเกิดผลงานสร้างสรรค์เป็นหนึ่งเดียวกัน ความส าคัญของการออกแบบ การจัดดอกไม้ให้ดูงามเหมือน “มืออาชีพ” นั้น จินตนาการอย่างเดียวไม่สามารถจะท าให้ งานดูสมบูรณ์แบบได้ทุกครั้งที่จัดต้องมีการวางแผนหรือคิดก่อนว่าจะออกแบบให้เป็นรูปทรงอะไรเมื่อคิด แล้วก็จัดตามที่คิดหากไม่มีการวางแผนงานที่เสร็จออกมาจะไม่สวยงามสมบูรณ์เท่ากับที่คิดรูปทรงเอาไว้ ก่อน(กีรติ, ๒๕๓๘:๑๒) การจัดดอกไม้ขั้นพื้นฐาน) ดังนั้นการออกแบบที่ดีจะมีส่วนในการสร้างสรรค์ผลงาน จัดดอกไม้ให้เป็นไปอย่างมีระบบและมีประสิทธิภาพในลักษณะต่างๆ ดังนี้ ๑. การออกแบบเป็นการช่วยจัดระเบียบทางความคิด หมายถึง ลักษณะของความต้องการ ในการสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ของมนุษย์นั้นจะมีลักษณะเป็นนามธรรม โดยเป็นความคิดที่ฟุ้งซ่านอยู่ในสมอง ซึ่งถ้าไม่มีการวางแผนออกแบบแล้ว ความคิดดังกล่าวจะสับสนไม่เป็นระเบียบ และไม่สามารถสร้างสรรค์ สิ่งที่ต้องการได้แต่การออกแบบจะช่วยให้ความคิดเป็นระเบียบและคลี่คลายให้มีลักษณะเป็นรูปธรรม มากยิ่งขึ้น ๒. การออกแบบเป็นการก าหนดรูปแบบทางความงาม ขั้นตอนของการออกแบบจะช่วยให้ ผู้ออกแบบสามารถก าหนดรูปแบบได้ชัดเจนกว่าการเป็นเพียงความคิด และสามารถเลือกรูปแบบ ได้เหมาะสมกับความต้องการ ๓. การออกแบบช่วยให้การเลือกวัสดุเป็นไปอย่างเหมาะสม โดยที่การออกแบบได้ช่วยให้ ผู้ออกแบบสามารถก าหนดรูปแบบของงานที่แน่นอน ดังนั้นรูปแบบที่แน่นอนย่อมช่วยให้ผู้ออกแบบสามารถ ก าหนดวัสดุต่าง ๆ ที่จะใช้ได้อย่างเหมาะสม ๔. การออกแบบจะช่วยก าหนดวิธีการท างานได้อย่างเหมาะสม ไม่ต้องลองผิดลองถูกในการ ปฏิบัติจริง

๒๐ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๕. การออกแบบสามารถสื่อความหมายระหว่างผู้ออกแบบกับผู้ที่เกี่ยวข้องในการท างาน หรือ เจ้าของงานได้ในลักษณะที่เป็นรูปธรรม ท าให้เกิดความเข้าใจตรงกัน คุณสมบัติของผู้ออกแบบจัดดอกไม้ ผู้ที่จะเป็นนักออกแบบจัดดอกไม้(Floral Designer) ที่ดีควรมีคุณสมบัติดังนี้ ๑. มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ความคิดสร้างสรรค์จัดเป็นกระบวนการคิดแบบหยั่งรู้มีการคิด แบบไตร่ตรองหรือสะสมแรงบันดาลใจ ในการออกแบบไว้มากพอจนเกิดความคิดสร้างสรรค์ขึ้น แรงบันดาล ใจ ที่มีส่วนผลักดันให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ได้จากสิ่งต่อไปนี้ ๑.๑ แรงบันดาลใจจากรูปทรงธรรมชาติ(Natural Form) การพบเห็นลักษณะความงาม จากธรรมชาติเช่น น้ าตก กอหญ้า พุ่มไม้กองไฟ สัตว์ต่างๆ เป็นต้น เหล่านี้ก่อให้เกิดแนวคิดในการ เลียนแบบ หรือดัดแปลงให้มีความงามเชิงสร้างสรรค์ ๑.๒ แรงบันดาลใจจากรูปทรงทางประวัติศาสตร์(Historical orm) รูปทรงการจัดหรือ รูปแบบ (Style) ในอดีต ก่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ ๆ จากการประยุกต์จากของเดิม ๑.๓ แรงบันดาลใจจากรูปทรงนามธรรม (Abstract Form) รูปทรงที่ปราศจากความหมาย เช่น วงกลม สี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม และรูปทรงอิสระอื่นๆ สามารถสร้างแรงบันดาลใจในการออกแบบผลงาน โดยประยุกต์จากรูปทรงดังกล่าว เช่น จัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมรูปทรงกลมหรือรูปทรงตัวเอส ( S ) เป็นต้น ๒. มีความรู้ในการออกแบบ ความรู้ในการออกแบบได้แก่ความรู้ในลักษณะต่อไปนี้ ๒.๑ ความรู้ในทฤษฎีความงาม ได้แก่ ทฤษฎีการจัดองค์ประกอบศิลป์และทฤษฏีสี อันเป็นสิ่งที่ช่วยให้ความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบเกิดคุณค่ายิ่งขึ้น ๒.๒ ความรู้ในวัสดุอุปกรณ์และเครื่องมือที่ใช้ในการจัดดอกไม้ทราบคุณสมบัติศักยภาพ วิธีการใช้ของเครื่องมือและอุปกรณ์ธรรมชาติของวัสดุที่ใช้อย่างกว้างขวางลึกซึ้ง จะท าให้การท างาน มีประสิทธิภาพ ๒.๓ ความรู้ในเรื่องรูปแบบและวิธีการจัดดอกไม้มีความเข้าใจในกระบวนการจัดอย่างเป็น ขั้นตอน ๒.๔ ความรู้ในเรื่องราวที่ต้องการสื่อความหมาย เช่น งานแต่งงาน ไม่ว่าจะเป็นชนิดและสี ของดอกไม้วัสดุที่ใช้ประดับตกแต่งในงานต้องเป็นเนื้อหาเรื่องราวที่แสดงถึงความรักความสุข ความสมหวัง ถ้าใช้ดอกไม้สีม่วงจัดงานเจ้าภาพบางกลุ่มอาจถือว่าเป็นสีที่ไม่เป็นมงคลหรือถ้าใช้ดอกซ่อนกลิ่นจัดจะไม่ เหมาะสมอย่างยิ่ง เพราะความเชื่อของคนไทยจะใช้ดอกไม้ชนิดนี้จัดเฉพาะงานอวมงคล ๓. มีทักษะในการออกแบบการจัดดอกไม้ ทักษะ (Skill) หมายถึง ความช านาญ ความเชี่ยวชาญในการออกแบบ สามารถร่างแบบ จัดดอกไม้และใช้อุปกรณ์เครื่องมือต่าง ๆ ได้ผู้ออกแบบที่มีความคิดสร้างสรรค์ดีแต่ขาดทักษะหรือฝีมือ ในการจัด ย่อมไม่สามารถสร้างงานออกแบบจัดดอกไม้ที่ดีสมกับความตั้งใจได้เมื่อทักษะคือความช านาญ

๒๑ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ในการปฏิบัติงาน ทักษะของแต่ละคนย่อมมีระดับมากน้อยต่างกัน ทักษะไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นได้เอง หรือเป็นสิ่ง ที่ฝังแน่นที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้แต่ทักษะย่อมเกิดขึ้นจากการฝึกฝนและสามารถพัฒนาได้ตลอดเวลา นอกจาก การปฏิบัติงานออกแบบแต่ละชิ้นจะต้องมีทักษะระดับหนึ่งแล้ว การปฏิบัติงานแต่ละครั้งยังเท่ากับเป็นการ ฝึกฝนเพิ่มพูนทักษะไปพร้อมกัน การฝึกปฏิบัติงานออกแบบจ านวนมากจึงเท่ากับเป็นการฝึกฝนเพิ่มพูน ทักษะไปพร้อมกัน โดยตรงด้วยเช่นกัน การฝึกปฏิบัติเพื่อสร้างเสริมทักษะ นอกจากจะฝึกฝนโดยตรงแล้ว ยังประกอบไปด้วยเหตุผลหลายด้านที่จะผลักดันให้การฝึกฝนได้ผลดีและกว้างขวาง ในการฝึกทักษะจ าเป็น จะต้องมีประสบการณ์ในการพบเห็นรูปแบบจ านวนมาก และมีการศึกษาหาความรู้อยู่ตลอดเวลา ๔. ชอบศึกษาค้นคว้าและช่างสังเกต นักออกแบบจ าเป็นต้องสนใจในความก้าวหน้าและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นทั้งในอดีตและ ปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการจัด เทคนิควิธีจัด วัสดุ - อุปกรณ์ดอกไม้ที่นิยมใช้ตามสมัยนิยม โอกาส หรือฤดูกาล วิวัฒนาการการดูแลดอกไม้ด้วยสารเคมีต่างๆ ตลอดจนการน าเข้าดอกไม้จากต่างประเทศ และ เทคโนโลยีการผลิตไม้ตัดดอกไว้ใช้เองในประเทศ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนางานออกแบบจัดดอกไม้ของ ตนให้ดียิ่งขึ้น แต่การศึกษางานของผู้อื่นมิได้หมายความว่าจะลอกเลียนแบบโดยตรง ควรเก็บแง่คิดในการ ออกแบบและเทคนิคพิเศษมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมและเป็นรูปแบบเฉพาะตัว (Style) ปัจจุบันการ ออกแบบเป็นแฟชั่นอย่างหนึ่ง ความคิดและรูปแบบของงานออกแบบจะไม่อยู่คงที่ มีการพัฒนาให้ สอดคล้องกับความต้องการและรสนิยมที่เปลี่ยนไปตามสภาพสังคม ๕. ท างานร่วมกับผู้อื่นได้ดี การท างานไม่ว่างานใด ๆ ก็ตาม จะต้องประกอบด้วยบุคคลหลายฝ่ายเกี่ยวข้องกันดังนั้นควรมี การเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน มีวินัยในการท างาน เช่น ตรงเวลา รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น เพื่อให้การท างาน ในระบบเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการออกแบบ (Design Process) ได้แก่การคิด (Thinking) การสังเกต (Observing) และการลงมือปฏิบัติ(Practicing) ซึ่งทั้ง ๓ ขั้นตอนนี้ไม่จ าเป็นต้องท าตามล าดับ จะท าขั้นตอนใดก่อนก็ได้แต่ในกระบวนการออกแบบจะ สมบูรณ์ได้ต้องประกอบกันทั้ง ๓ ขั้นตอน และผลงานจะเป็นตัวชี้ว่าได้กระท าตามกระบวนการออกแบบ อย่างครบถ้วนหรือไม่ กระบวนการออกแบบประกอบด้วย ๑. การคิด (Thinking) การจัดดอกไม้ให้ประสบความส าเร็จ ไม่ได้คิดเพียงแต่การน าดอกไม้ใบไม้วัสดุต่าง ๆ มาจัดเข้า ด้วยกันเท่านั้น แต่จ าเป็นต้องคิดถึงองค์ประกอบอื่นๆ ด้วย เช่น ใช้ในโอกาสอะไร เนื้อหาการจัดต้องการให้ แสดงถึงอะไร ใช้เมื่อไร สถานที่จัดวาง ขนาด สีสัน รูปทรงการจัดจะเป็นอย่างไร มีข้อจ ากัดอะไรบ้าง ต้องการเน้นอะไรเป็นพิเศษ เหล่านี้คือค าถามที่ต้องคิดเพื่อการวางแผนออกแบบให้ผลงานมีความสมบูรณ์ เป็นที่พอใจ

๒๒ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๒. การสังเกต (Observing) การสนใจติดตามผลงานต่าง ๆ ทั้งในอดีตและปัจจุบันของรูปแบบการจัดดอกไม้ชนิดของ ดอกไม้ที่นิยมใช้วัสดุตกแต่ง ภาชนะต่าง ๆ ที่ใช้เทคนิคการจัดของนักจัดดอกไม้มืออาชีพทั้งในและ ต่างประเทศ ศิลปะการจัดดอกไม้ร่วมสมัย หรือแนวโน้มของรูปแบบในอนาคตล้วนแล้วแต่เป็นปัจจัยส าคัญ ที่จะช่วยส่งเสริมแนวคิดรูปแบบการจัดที่สร้างสรรค์การสังเกตหรือศึกษาความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนั้น สามารถศึกษาได้จากต ารา นิตยสาร แหล่งข่าวต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าอบรม การชมนิทรรศการ การไปศึกษา ดูงาน เพื่อสะสมประสบการณ์ ได้แนวคิดที่แตกต่างแล้วน ามาออกแบบสร้างสรรค์ผลงานไม่ใช่การ ลอกเลียนแบบ แต่เป็นการประยุกต์ใช้ให้เกิดความงามในรูปแบบ (Style) ของตัวเราเอง ถ้าหากผู้ออกแบบ ไม่สนใจในความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นทุก ๆ วัน ความคิดสร้างสรรค์ก็จะไม่เกิด แต่จะเหลือเพียงการจัด ดอกไม้ที่ซ้ าซากจ าเจ ๓. การลงมือปฏิบัติ(Practicing) การคิดและสังเกตเป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการออกแบบ ถ้าจะให้สมบูรณ์ต้องลงมือ ปฏิบัติแล้วจะพบปัญหาต่าง ๆ มากมายให้เราคิดต่อว่าจะแก้ไขอย่างไรให้สมบูรณ์ที่สุดการได้ท ามากๆ แก้ปัญหามากๆ จะท าให้รู้วิธีการดัดแปลงรูปแบบ แนวความคิด เกิดเป็นประสบการณ์ตรงกับตัวเอง และ แสดงออกมาในรูปแบบเฉพาะตัว หลักการออกแบบ หลักการออกแบบงานทั่วไปนั้น ต้องประกอบไปด้วยจุดมุ่งหมาย ๒ ประการ คือ ๑. ประโยชน์ใช้สอย ๒. ความหมาย เพื่อสนองตอบจุดมุ่งหมายของการออกแบบที่กล่าวมาข้างต้น จึงต้องพิจารณาหลักการ ออกแบบจัดดอกไม้๗ ประการ ดังต่อไปนี้ หลักการออกแบบจัดดอกไม้๗ ประการ ๑. ตอบสนองจุดมุ่งหมาย ๒. เหมาะสมกับสถานที่ ๓. เหมาะสมกับวัสดุอุปกรณ์ ๔. เหมาะสมกับท้องถิ่นและฤดูกาล ๕. เหมาะสมกับเวลา ๖ เหมาะสมกับก าลังงาน ๗. เหมาะสมกับงบประมาณ ๑. ตอบสนองจุดมุ่งหมาย จุดมุ่งหมายในการจัดดอกไม้มี๓ ประการ คือ ๑. บูชาพระรัตนตรัย และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ตนเคารพนับถือ การออกแบบรูปทรงการจัดต้องมีความ สวยงามแบบเป็นพิธีการ ชวนให้น้อมน าจิตใจเข้าสู่ความสงบ แบบมองเห็นด้านเดียวก็ดูสมบูรณ์แล้ว

๒๓ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ไม่จ าเป็นต้องจัดแบบมองเห็นรอบด้าน เพราะที่บูชามิได้อยู่กลางห้องโดยปกติแล้วต้องตั้งไว้ชิดฝาผนัง และ ยกสูงจากพื้นกว่าส่วนที่ท ากิจกรรมอื่น ๆ ๒. ประดับตกแต่งสถานที่ เพื่อช่วยสร้างบรรยากาศให้ดูเป็นโอกาสพิเศษ เช่น งานศพ ต้องการให้ ดอกไม้ช่วยสร้างบรรยากาศที่แสดงความรู้สึกอาลัยรักเคารพสงบและศักดิ์สิทธ์งานแต่งงาน งานฉลอง โชคชัย ต้องการให้ดอกไม้ช่วยสร้างบรรยากาศที่สดชื่น รื่นเริงมีชีวิตชีวาบางงานไม่เป็นพิธีการ บางงานเป็น พิธีการ ขึ้นอยู่กับกิจกรรมในงานที่เจ้าของงานก าหนดไว้งานพิธีทางศาสนา ต้องการบรรยากาศที่สวยงาม แบบเป็นพิธีการ สงบ และศักดิ์สิทธิ์ ๓. มอบให้บุคลอื่น เพื่อแสดงน้ าใจและความรู้สึกนึกคิดในโอกาสต่าง ๆ เช่น - เยี่ยมไข้ในโอกาสเจ็บป่วย แสดงความปรารถนาดีให้ผู้ป่วยสดชื่น และหายป่วยเร็วๆ แต่ถ้าเป็นผู้ป่วยหนักอยู่ในห้อง ไอ.ซี.ยู. เขาจะก าจัดเชื้อต่างๆ อย่างเข้มงวด จึงไม่ควรน าดอกไม้สดไปเยี่ยม - เลื่อนยศ ฉลองโชคชัย ขึ้นบ้านใหม่ฯลฯ เพื่อแสดงความยินดีบางครั้งเราใช้ดอกไม้น าไป มอบให้บุคคลอื่น เพื่อขอขมาลาโทษในสิ่งที่เราได้ล่วงเกิน หรือกระท าสิ่งมิสมควร เมื่อส านึกผิดไปแล้วจึงน า ดอกไม้ไปมอบให้แสดงความเสียใจและขออภัย ดอกไม้จะเป็นสื่อที่ช่วยประสานรอยร้าวความเจ็บปวด ความรู้สึกเสียใจ ฯลฯ ได้ดีกว่าค าพูดใดๆ - และในวาระสุดท้ายของชีวิต คนเราก็ยังคงใช้ดอกไม้เป็นสื่อแสดงความอาลัยรัก ความ เสียใจ ฯลฯ โดยการน าพวงหรีดไปเคารพศพ ลูกหลานของผู้ตายพลอยรู้สึกอบอุ่น มีก าลังใจเพราะรู้สึกว่า มีเพื่อนร่วมทุกข์ร่วมเสียใจด้วย ดังนั้น เมื่อทราบจุดมุ่งหมายของการใช้ดอกไม้ในครั้งนั้น ๆ จะเป็นโจทย์ข้อหนึ่งที่ช่วยให้ ผู้ออกแบบจัดดอกไม้ทราบรูปทรงและขนาดการจัดได้ค่อนข้างชัดเจน ไม่ใหญ่โตเกินไปไม่สูงมาก ไม่กว้างมาก ต้องยกไปง่าย สะดวก และมั่นคงปลอดภัย ไม่โค่นล้มระหว่างทาง ๒. เหมาะสมกับสถานที่ ๒.๑ ขนาดของสถานที่กว้างใหญ่ หรือเล็กคับแคบเพียงใด เป็นห้องระเบียง หรือกลางแจ้ง ผู้ออกแบบต้องทราบว่าสถานที่ตั้งดอกไม้เป็นอย่างไร สถานที่เตรียมจัดดอกไม้เป็นอย่างไร เพื่อการตัดสินใจ ในเรื่องขนาดการจัด รูปทรงการจัด ๒.๒ ความสว่างของสถานที่ มีความสว่างมากน้อยเพียงใด หรือค่อนข้างมืดสลัวเพื่อการตัดสินใจ ในการเลือกสีของดอกไม้ ๒.๓ บรรยากาศของสถานที่ เป็นสถานที่โอ่อ่า หรูหรา สงบ เงียบ ธรรมดา หรือชนบท ฯลฯ เพื่อ การตัดสินใจเลือกวัสดุต่าง ๆ เช่น ภาชนะ ดอกไม้แบบการจัด การจัดดอกไม้ขนาดใหญ่ที่จะตั้งในสถานที่ กว้างใหญ่ ควรจัดกับที่ที่จะตั้งวาง เพื่อไม่ต้องขนย้าย ล าบาก และเสี่ยงต่อการเสียรูปทรง เสียเวลาปรับ รูปทรงใหม่ เป็นการท างานหลายครั้ง หรือแม้แต่การจัดขนาดมั่นคงแข็งแรง แม้จะยกขนย้ายไปไกลก็คงรูป และคงความสดดีไม่เช่นนั้นต้องวางแผนให้มีที่จัดใกล้ๆ ที่ตั้ง หลังจากเตรียมวัสดุอุปกรณ์ทุกอย่างไว้พร้อม ที่จะจัด เมื่อผู้ออกแบบทราบความมุ่งหมายและสถานที่แล้ว การออกแบบรูปทรง ขนาด จ านวนที่จะเป็น ภาพค่อนข้างชัดเจน

๒๔ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓. เหมาะสมกับวัสดุอุปกรณ์มีวัสดุอุปกรณ์พร้อม ควรส ารวจดูว่าวัสดุอุปกรณ์ในการจัดดอกไม้ที่มี อยู่เดิมอะไรบ้าง ที่ขาดต้องการอะไรเพิ่มบ้าง สิ่งที่ขาดนั้นสิ่งใดต้องซื้อ สิ่งใดที่พอจะดัดแปลงวัสดุเหลือใช้ หรือวัสดุอื่นในบ้านให้ใช้ทดแทนกันได้ ๓.๑ วัสดุอุปกรณ์ที่จ าเป็น - ดอกไม้ใบไม้ - ภาชนะส าหรับจัดดอกไม้ - ตะปูที่ยึดดอกไม้ - เครื่องมือเครื่องใช้ ๓.๒ วัสดุอุปกรณ์ที่ช่วยสร้างบรรยากาศ - ที่รองภาชนะ - เครื่องประดับตกแต่ง หลังจากส ารวจวัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่แล้ว ก็จะทราบว่าสิ่งใดควรจัดหา จัดซื้อให้เหมาะสมกับ จุดมุ่งหมายของงาน และสถานที่ตั้ง ซึ่งจะช่วยให้การออกแบบชัดเจนขึ้น การจัดหาจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์นั้น ควรพิจารณาความถี่ในการใช้ถ้าใช้บ่อย ๆ เช่น ภาชนะ ซื้อแบบเรียบแข็งแรง ทนทาน ถ้าใช้ครั้งเดียว หรือ นาน ๆ ครั้ง ควรดัดแปลงใช้ภาชนะอื่นที่มีอยู่ในครัวเรือนเพราะถ้าซื้อแล้วใช้ไม่คุ้มค่าราคาเงินที่จ่ายไปแล้ว ยังเกะกะสิ้นเปลืองเนื้อที่เก็บ ดูแล รักษา ๔. เหมาะสมกับท้องถิ่นและฤดูกาลของดอกไม้หมายถึง ใช้ดอกไม้ที่มีอยู่ในท้องถิ่นและตามฤดูกาล เพื่อประโยชน์ดังนี้ ๔.๑ ดอกไม้สดและสวย การขนส่งระยะใกล้ท าให้เกิดการช ารุดน้อย ๔.๒ มีปริมาณมากให้เลือกซื้อ ๔.๓ ราคาถูก ช่วยให้ประหยัด ๔.๔ เงินตราไม่รั่วไหลออกนอกประเทศเกิน โดยไม่จ าเป็น ผู้ออกแบบจัดดอกไม้ต้องทราบว่าฤดูนั้นดอกไม้ในท้องถิ่นมีอะไรบ้าง ทั้งยังต้องหลีกเลี่ยงการ ใช้ดอกไม้ที่นิยม เช่น ไหว้ครูวันแต่งงาน วันบวช วันพระ เจ้าของงานบางรายมีงบประมาณมาก ต้องการ ความแปลกตา จึงเจาะจงให้ใช้ดอกไม้ต่างถิ่น หรือนอกฤดูกาล ดังนี้เป็นกรณีพิเศษเมื่อทราบว่าจะใช้ดอกไม้ ใบไม้อะไรแล้ว จะช่วยให้ออกแบบรูปทรงการจัดได้ชัดขึ้นก าหนดที่ยึดวัสดุช่วยต่อกิ่ง ดามกิ่ง ฯลฯ ๕. เหมาะสมกับเวลา ๕.๑ ช่วงเวลาที่ใช้ดอกไม้๑-๓ ชั่วโมง ๑ วัน ๓ วัน ๕ วัน ๗ วัน ๑ เดือน หรือ ๒ เดือนผู้ออกแบบ จะได้ตัดสินใจเลือกวัสดุให้เหมาะสม ซึ่งต้องพิจารณาแรงงานในการดูแลรักษาตลอดระยะเวลาที่ใช้งานด้วย ๕.๒ ช่วงเวลาในการเตรียมก่อนจัดและจัดดอกไม้ตลอดจนขนย้าย จัดตั้งวาง เข้าที่ ผู้ออกแบบ และผู้จัดต้องทราบเวลาที่มีอยู่ ก าลังงาน สถานที่ จึงจะสามารถเลือกออกแบบได้ว่าจะใช้แบบใด เพราะบาง แบบใช้เวลาและแรงงานมาก เช่น แบบไทยประณีตศิลป์บางแบบใช้เวลาและแรงงานน้อย เช่น แบบไทย ธรรมดาและแบบสากล แม่งานต้องวางแผนการใช้เวลา สิ่งใดควรท าก่อน หรือท าทีหลังตามล าดับ สิ่งใดควร

๒๕ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ท าล่วงหน้าก่อนวันงานสามวัน สองวัน หนึ่งวัน และสิ่งใดควรท าในวันงาน เพื่อให้ได้ดอกไม้สดที่สดชื่น สวยงาม เสร็จและทันเวลา ดอกไม้ควรจัดเสร็จก่อนแขกมาในงาน ๑๕ – ๓๐ นาที ๖. เหมาะสมกับก าลังงาน ๖.๑ แบบไทยประณีตศิลป์ต้องใช้เวลาและแรงงานมาก และส่วนหนึ่งต้องเป็นแรงงานที่มีฝีมือ ที่ได้ฝึกไว้แล้วอย่างช านาญในการประดิษฐ์ดอกไม้ร้อยกรอง เย็บแบบ ปักพานหรือแกะสลัก อีกส่วนหนึ่ง เป็นแรงงานที่ฝึกใช้ทันทีทันใดได้คือ ประเภทที่ไม่ต้องใช้ฝีมือมาก ๖.๒ แบบไทยประยุกต์หรือแบบผสม ใช้เวลาและแรงงานน้อยกว่าแบบแรกแรงงานใช้ผีมือในการ ประดิษฐ์ดอกไม้ก่อนจัดน้อยกว่า แรงงานที่ไม่ใช้ฝีมือก็ต้องการน้อยกว่า ๖.๓ แบบไทยธรรมดา แบบธรรมชาติหรือแบบสากล ใช้เวลาแรงงานน้อยกว่าทุกแบบ แรงงาน ที่ใช้ผีมือในการจัดรูปทรงก็สามารถฝึกฝนใช้ได้ในเวลาไม่ช้านัก ๖.๔ รูปทรงเรขาคณิตแบบมองเห็นรอบด้าน เปลืองวัสดุและแรงงานมากกว่าแบบมองเห็น ด้านเดียว ๖.๕ รูปทรงตัวอักษร แบบญี่ปุ่น และแบบสวนป่า เป็นแบบที่ใช้วัสดุแรงงานและเวลาน้อยที่สุด นับว่าเป็นแบบประหยัด ผู้ออกแบบ ผู้จัด หรือแม่งาน ต้องทราบว่าตนจะมีก าลังงานประเภทฝีมือ และ ประเภทไม่มีฝีมือเป็นลูกมือในงานนั้นอยู่เท่าใด จึงจะสามารถออกแบบเลือกแบบได้เหมาะสม ต้องวางแผน ใช้ลูกมือ แจกงานให้เหมาะกับฝีมือ ต้องรู้ว่าสิ่งใดควรให้ใครท าสิ่งใดต้องท าด้วยตนเอง ๗. เหมาะสมกับงบประมาณ ผู้ออกแบบจัดดอกไม้ต้องรู้ว่ามีงบประมาณอยู่เท่าใด มากหรือน้อย ต้องประหยัดมากๆ หรือไม่ งบประมาณจะเป็นสิ่งที่ช่วยให้ตัดสินใจได้ชัดเจนในการออกแบบรูปทรงการจัดขนาดการจัด จ านวนที่จัด การเลือกดอกไม้ที่ผู้อื่นไม่นิยมใช้ก็ช่วยประหยัดได้วิธีหนึ่ง ผู้จัดซื้อ หรือผู้จ่ายตลาดต้องฉลาดในการ ปรับเปลี่ยนวัสดุทั้งชนิดและปริมาณให้พอเหมาะกับงบประมาณ ถ้าเกิดบังเอิญดอกไม้มีราคาแพงในวันนั้น ต้องซื้อปริมาณให้น้อยลง ให้อยู่ในวงเงิน แล้วจัดให้โปร่งบางกว่าที่ออกแบบไว้หรือลดจ านวนลงตั้งวางให้ น้อยจุดลง หรืออาจจะเพิ่มใบ ซึ่งมีราคาถูกให้มากขึ้น ไม่ควรอย่างยิ่งที่จ่ายเกินงบประมาณ เพราะเท่ากับ เพิ่มปัญหาให้เจ้าของงาน ซึ่งมีรายจ่ายในเรื่องอื่น ๆ อยู่มากและจ าเป็น เช่น ค่าอาหาร เครื่องดื่ม เฉพาะ เรื่อง ดอกไม้แม้จะน้อยไปบ้าง ถ้ามีศิลปะในการจัดก็จะจัดได้สวยเหมาะกับงานและเงินที่มีอยู่ เมื่อพิจารณา หลักเจ็ดประการในการออกแบบจัดดอกไม้แล้ว ย่อมเป็นที่แน่ใจว่าผู้ออกแบบสามารถออกแบบรูปทรง สีสัน เลือกวัสดุทุกชนิดได้เหมาะสมกลมกลืนกับบรรยากาศของสถานที่ บรรลุจุดประสงค์ของงานไม่มีอุปสรรค ปัญหาต่างๆ ในการด าเนินงาน หรือถ้ามีบ้างก็เพียงเล็กน้อย และจะสามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้อย่างดี เสร็จทันเวลา

๒๖ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓. การจัดดอกไม้รูปทรงพื้นฐาน ๓.๑ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ๓.๒ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า ๓.๓ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า ๓.๔ การจัดดอกไม้รูปทรงกลม ๓.๕ การจัดดอกไม้รูปทรงแนวนอน ๓.๖ การจัดดอกไม้รูปทรงพัด ๓.๗ การจัดดอกไม้รูปทรงตัวเอส ( S ) ๓.๘ การจัดดอกไม้รูปทรงพระจันทร์เสี้ยว อุปกรณ์ ๑. กรรไกรตัดกิ่ง หรือกรรไกรจีนแดง ๑ อัน ๒. แจกันรูปทรงต่าง ๆ ตามแบบที่ก าหนด ๑ ใบ ๓. มีดบาง ส าหรับตัดก้อนโฟมปักดอกไม้สด ๑ เล่ม ๔. กระป๋องน้ า (ส าหรับแช่ก้อนโฟมปักดอกไม้สด และแช่ดอกไม้) ๑ ใบ ๕. ที่ฉีดน้ า (ส าหรับฉีดน้ าดอกไม้ใบไม้) ๑ อัน ๖. ผ้าขาวบาง คลุมใบไม้ให้ความชุ่มชื่น ๑ ผืน ๗. ผ้าเช็ดท าความสะอาด( ส าหรับท าความสะอาดโต๊ะและอุปกรณ์) ๑ ผืน ๘. ถาดวางรองวัสดุอุปกรณ์ ๑ ใบ ๙. กะละมังใส่น้ า ๑ ใบ ภาพที่ ๕.๑ อุปกรณ์ในการจัดดอกไม้ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๒๗ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ วัสดุ ๑. ดอกไม้เช่น กุหลาบ สแตติส แคสเปีย เบญจมาศช่อ ๒. ใบไม้เช่น ใบพุด ใบเฟิร์นก้างปลาหรือเฟิร์นใบมะขาม ใบโปร่งฟ้า ๓. โฟมปักดอกไม้สด ภาพที่ ๕.๓ ดอกเบญจมาศช่อ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒ ดอกกุหลาบ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔ ดอกสแตติส แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๕ ดอกแคสเปีย แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๖ ดอกสเปรย์คาร์เนชั่น แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๗ ใบพุด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๒๘ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๘ ใบโปร่งฟ้า แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๙ ใบเฟิร์นก้างปลาหรือเฟิร์น แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๐ ก้อนโฟมปักดอกไม้สด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๒๙ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓.๑ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว เป็นรูปแบบที่นิยมมาแต่ครั้งโบราณ และถือว่าเป็นรูปทรง พื้นฐานในการเริ่มจัดดอกไม้อีกทั้งยังสามารถดัดแปลงไปจัดเป็นรูปทรงอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้นและสามารถ ก าหนดการปักได้แน่นอนเป็นพื้นฐานการวางช่องว่างของดอกไม้ที่ดี ผลการเรียนรู้ ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ ๒. เตรียมดอกไม้ใบไม้ได้เหมาะสมกับการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ ๓. จัดเตรียมโฟมปักดอกไม้ลงในแจกันก่อนการจัดดอกไม้ได้ ๔. จัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่วภายในเวลาที่ก าหนดได้ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๐ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ วัสดุและอุปกรณ์ ๑. ดอกกุหลาบ ๑๓ ดอก ๒. ดอกสแตติส ๒ ช่อ ๓. ดอกเบญจมาศช่อ ๒ ช่อ ๔. เฟิร์นใบมะขาม ๒๕ ใบ ๕. โฟมปักดอกไม้สด ๑/๓ ก้อน ๖. แจกัน สูงประมาณ ๘-๑๐ นิ้ว ๑ ใบ ๗. กรรไกรตัดกิ่งไม้ ๑ เล่ม ๘. ถาดใส่วัสดุ ๑ ใบ ๙. มีดบาง ๑ เล่ม ๑๐. ผ้าเช็ดมือท าความสะอาด ๑ ผืน ๑๑. ที่ฉีดน้ า ๑ อัน ๑๒. ถังพักดอกไม้ ๑ ใบ ล าดับขั้นตอนการปฏิบัติ ๑. การเตรียมก้อนโฟมปักดอกไม้สด ๑.๑ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดแช่น้ า โดยใส่น้ าให้เต็มถังปล่อยก้อนโฟมปักดอกไม้สด ลงในน้ า ทิ้งไว้จนกว่าจะจมเองประมาณ ๒๐ นาทีเพื่อให้สนิมน้ าในก้อนโฟมปักดอกไม้สด ซึ่งมีสีน้ าตาลซึมออกมา จนหมด ๑.๒ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดใส่ลงในแจกัน โดยเฉือนก้อนโฟมด้วยมีด ให้ก้อนโฟมปักดอกไม้ สดสูงกว่าขอบปากแจกันประมาณ ๑ นิ้ว (ภาพที่ ๕.๑๑) ๒. การเตรียมดอกไม้ใบไม้ ๒.๑ ดอกกุหลาบ เด็ดใบ เด็ดหนาม แล้วตัดก้านแช่น้ าพักไว้ ๒.๒ ดอกเบญจมาศช่อ ตัดก้านพักไว้ในน้ า ๒.๓ ดอกสแตติส แยกเป็นกิ่งเล็ก ๆ พักไว้ในน้ าเช่นกัน ๒.๔ เฟิร์นใบมะขาม แยกออกเป็นใบ ๆ ตกแต่งให้สวยงาม พักไว้ ๓. การปักใบไม้ ๓.๑ ตีเส้นหน้าก้อนโฟมปักดอกไม้สด โดยมีเส้นตั้ง ๓ เส้น เส้นนอน ๓ เส้น (ตามภาพที่๕.๑๒) ๓.๒ ก าหนดจุดแรกที่จะปักคือ จุด A ใช้ใบเฟิร์นปักตรงจุด A เลือกใบที่ยาวและก้านตรงที่สุด (ตามภาพที่ ๕.๑๓) และแผนผังการก าหนดจุดปักดอกไม้ในหน้า ๓๓

๓๑ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓.๓ ก าหนดจุดต่อไป ได้แก่จุด B๑ และ B๒ ให้อยู่ด้านข้าง โดยใช้เส้นแนวนอนบนสุด เป็นเกณฑ์ให้มีความยาวของใบประมาณ ๑/๔ ของ A (ภาพที่ ๕.๑๔ – ๕.๑๕) ๓.๔ ก าหนดให้จุดด้านหน้าจุดที่ ๔ คือ จุด C ความยาวเท่ากับ B๑ และ B๒ (ตามภาพที่๕.๑๖) ๓.๕ ปักใบที่ ๕ เป็นจุด F ให้อยู่กึ่งกลาง เส้นกลางตัดกันให้ความยาวจากปลายใบอยู่ที่ เส้นที่ลากจาก A ถึง C (ตามภาพที่ ๕.๑๗ – ๕.๑๘) ๔. การปักดอกไม้ดอกหลัก ๔.๑ ให้หากรอบของงานโดยปักดอกไม้ลงไปแทนที่ใบในจุดเดียวกัน และใบไม้ก็ยังคงอยู่ที่จุด A (ตามภาพที่ ๕.๑๙) โดยใช้ดอกกุหลาบตูมก้านตั้งตรงยาว ๒ เท่า ของความสูงของแจกัน ๔.๒ ปักดอกที่จุด B ๑ และ B ๒ แทนที่ใบตามรูป (ตามภาพที่ ๕.๒๐) ส าหรับขนาดของดอก ควรเป็นดอกที่มีลักษณะใกล้เคียงกันทั้ง ๒ ดอก ๔.๓ ปัก C ด้านหน้าของแจกันตรงจุดที่ปักใบไว้(ตามภาพที่ ๕.๒๑) ๔.๔ ปัก F ตรงจุดกึ่งกลางหาดอกที่สวยที่สุด และก าลังบานได้รูปสวย เพราะจะเป็นจุดเด่นของ งานที่เราเรียกว่า Focus Poins (ตามภาพที่ ๗.๒๒) ๔.๕ ดอกที่เหลืออยู่ ๗ ดอก ให้ปักให้ทั่วแจกัน โดยหาดอกตูมเริ่มจากบนก่อน ปักเรียงไป ตามล าดับจากบน ลงล่าง การปักดอกไม้ต้องค านึงถึงว่าเสมือนประหนึ่งว่าดอกไม้ออกจากจุดศูนย์กลาง เดียวกัน (ตามภาพที่ ๕.๒๓ – ๕.๓๐) ๕. การปักใบไม้และดอกไม้แซม ๕.๑ ให้ปักใบที่เหลืออยู่ให้ทั่วแจกัน โดยค านึงถึงรูปสามเหลี่ยมว่าปลายใบทุกใบจะไม่ออกนอก กรอบ และด้านหลังควรปักใบไม้ให้เต็มอย่าให้เห็นก้อนโฟมปักดอกไม้โดยใบไม้ก็ต้องดูเป็นธรรมชาติ (ตามภาพที่ ๕.๓๑) ๕.๒ การปักดอกไม้แซม ได้แก่ดอกเบญจมาศช่อและดอกสแตติส ให้ลงในทุกช่องว่างให้มีทั้ง ๒ ชนิด เป็นรูปสามเหลี่ยมที่ซ้อนกันอยู่ (ตามภาพที่ ๕.๓๒ – ๕.๓๓) ๕.๓ ปักกิ่งแซมเรียบร้อย แล้วฉีดน้ าให้ทั่วทั้งแจกัน

๓๒ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ความหมาย A = ๒ เท่าของความสูงแจกัน ความหมาย B = ¼ ของ A ความหมาย C= ¼ ของ A ข้อเสนอแนะ ๑. การใช้ดอกไม้ในการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่วนั้น สามารถเลือกได้ตามความ เหมาะสม หรือตามฤดูกาล หรือดอกไม้ที่มีในท้องถิ่น เป็นต้น ๒. การเลือกสีของดอกไม้เลือกได้ตามความต้องการ แต่ควรค านึงถึงโทนสีด้วย ถ้าเป็นสีตรงข้าม กันและตัดกันรุนแรง ก็ต้องระวังในเรื่องปริมาณที่ใช้ถ้าใช้๕๐:๕๐ ก็จะท าให้ดูกระด้างเกินไป ควรใช้ ประมาณ ๘๐:๒๐ เท่านั้น แต่ถ้าใช้สีอ่อนแก่โทนเดียวกันก็จะไม่มีปัญหาเรื่องปริมาณที่ใช้ ๓. เนื่องจากดอกไม้ที่ใช้จัดมีราคาสูง ผู้เรียนจึงจ าเป็นต้องจัด ๒ คน / ๑ แจกัน ดังนั้น เพื่อให้ ผู้เรียนได้มีทักษะในการปักดอกไม้ควรให้ผู้เรียนสลับกันปักดอกหลักและดอกแซม สรุป การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว เป็นที่นิยมในท้องตลาด เนื่องจากจัดง่ายและเป็น พื้นฐานของการเรียน การจัดดอกไม้ท าให้สามารถพัฒนาไปจัดในรูปทรงอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น เทคนิคการปฏิบัติ: แผนผังการก าหนดจุดปัก ดังนี้

๓๓ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน ๓.๑ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ภาพที่ ๕.๑๑ การบรรจุก้อนโฟม ปักดอกไม้สดลงแจกัน แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๒ ตีเส้นหน้าก้อนโฟม ปักดอกไม้สด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๓ ก าหนดจุดปัก A แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๔ จุดปักที่ ๒ได้แก่B๑ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๕ จุดปักที่ ๓ ได้แก่จุดB๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๖ จุดปักที่ ๔ ได้แก่จุด C แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๔ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๗ จุดปักกึ่งกลาง ได้แก่จุด F แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๘ มองจุด F จากด้านข้าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๑๙ ปักดอกกุหลาบ ดอกแรกที่จุด A แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๐ ปักดอกกุหลาบ ที่จุด B๑ และ B๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๑ ปักกุหลาบที่จุด C แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๒ ปักกุหลาบที่จุด F แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๕ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๓ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๖ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๔ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๗ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๕ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๘ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๖ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๙ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๗ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๑๐ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๘ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๑๑ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๖ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๒ ปักเบญจมาศช่อ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๓ ปักดอกสแตติส แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๒๙ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๑๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๐ ปักดอกกุหลาบ ดอกที่ ๑๓ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๑ การปักใบไม้ ด้านข้าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๔ ปักใบไม้ด้านหลัง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๗ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓.๒ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า เป็นการจัดดอกไม้ขั้นพื้นฐานอีกแบบหนึ่งซึ่งการจัดจะ คล้ายคลึงกับการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมหน้าจั่ว การจัดรูปทรงนี้เป็นการทบทวนการจัดดอกไม้รูปทรง สามเหลี่ยมหน้าจั่ว เนื่องจากจุดที่ปักจะเหมือนกันทั้งหมดต่างกันเพียงขนาดความยาวของก้านดอกเท่านั้น ผลการเรียนรู้ ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่าได้ ๒. เลือกดอกไม้ใบไม้ได้เหมาะสม กับการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่าได้ ๓. จัดเตรียมโฟมปักดอกไม้ลงในแจกันก่อนการจัดดอกไม้ได้ ๔. จัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่าได้ภายในเวลาที่ก าหนด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๓๘ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ วัสดุและอุปกรณ์ ๑. ดอกกุหลาบ ๑๕ ดอก ๒. ดอกสแตติส ๒ ช่อ ๓. เบญจมาศช่อ ๒ ช่อ ๔. เฟิร์นใบมะขาม ๒๕ ใบ ๕. โฟมปักดอกไม้สด ๑/๓ ก้อน ๖. แจกันสูงประมาณ ๘-๑๐ นิ้ว ๑ ใบ ๗. กรรไกรตัดกิ่งไม้ ๑ เล่ม ๘. ถาดใส่วัสดุ ๑ ใบ ๙. มีดบาง ๑ เล่ม ๑๐. ผ้าเช็ดมือ ๑ ผืน ๑๑. ที่ฉีดน้ า ๑ อัน ๑๒. ถังพักดอกไม้ ๑ ใบ ล าดับขั้นตอนการปฏิบัติ ๑. การเตรียมก้อนโฟมปักดอกไม้สด ๑.๑ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดแช่น้ า โดยใส่น้ าให้เต็มถังปล่อยก้อนโฟมปักดอกไม้สดลงในน้ า ปล่อยไว้จนกว่าจะจมเองประมาณ ๒๐ นาทีเพื่อให้สนิมน้ าในก้อนโฟมปักดอกไม้สดซึ่งมีสีน้ าตาลซึมออกมา ให้หมด ๑.๒ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดใส่ลงในแจกัน โดยเฉือนก้อนโฟมด้วยมีด ให้ก้อนโฟมปักดอกไม้ สดสูงกว่าขอบปากแจกันประมาณ ๑ นิ้ว (ตามภาพที่ ๕.๓๕) ๒. การเตรียมดอกไม้ใบไม้ ๒.๑ ดอกกุหลาบเลาะใบ เลาะหนามแล้วตัดก้านแช่น้ าพักไว้ ๒.๒ ดอกเบญจมาศช่อ ตัดก้านพักไว้ในน้ า ๒.๓ ดอกสแตติส แยกเป็นกิ่งเล็ก ๆ พักไว้ในน้ าเช่นกัน ๒.๔ เฟิร์นใบมะขาม แยกออกเป็นใบ ๆ ตกแต่งให้สวยงาม พักไว้ ๓. การปักใบไม้ ๓.๑ หน้าก้อนโฟมปักดอกไม้สด ตีเส้นตั้ง ๓ เส้น เส้นนอน ๓ เส้น (ตามภาพที่ ๕.๓๖) ๓.๒ ก าหนดจุดแรกที่จะปักคือ จุด A ใช้ใบเฟิร์นปักตรงจุด A เลือกใบที่ยาวและก้านตรง ที่สุด (ตามภาพที่ ๕.๓๗) ๓.๓ ก าหนดจุดต่อไป ได้แก่จุด B ๑ และ B ๒ ให้อยู่ด้านข้าง โดยใช้เส้นแนวนอน บนสุดเป็นเกณฑ์ให้มีความยาวของใบประมาณ ๑/๒ ของ A (ตามภาพที่ ๕.๓๘)

๓๙ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓.๔ ก าหนดให้จุดด้านหน้าจุดที่ ๔ คือจุด C ความยาวเท่ากับ B๑ และ B๑ (ตามภาพที่ ๕.๓๙) ๓.๕ ปักใบที่ ๕ เป็นจุด F ให้จุดที่ปักอยู่กึ่งกลางของเส้นกลางตัดกัน โดยให้ความยาวจาก ปลายใบอยู่ที่กึ่งกลางของเส้น จาก A ถึง C (ตามภาพที่ ๕.๔๑) ๔. การปักดอกไม้ดอกหลัก ๔.๑ ให้หากรอบของงานโดยปักดอกไม้ลงไปแทนที่ใบในจุดเดียวกัน และใบไม้ก็ยังคง อยู่ที่จุด A (ตามภาพที่ ๕.๔๑) โดยใช้ดอกกุหลาบตูมก้านตั้งตรงยาว ๒ เท่า ของความสูงของแจกัน ๔.๒ ปักดอกที่จุด B๑ และ B๒ แทนที่ใบตามรูป (ตามภาพที่ ๕.๔๒) ส าหรับขนาดของดอก ควรเป็นดอกที่มีลักษณะ ใกล้เคียงกันทั้ง ๒ ดอกความยาวเท่ากับ ½ ของ A ๔.๓ ปัก C ด้านหน้าของแจกันตรงจุดที่ปักใบไว้(ตามภาพที่ ๕.๔๓) ความยาวของ C เท่ากับ ¼ ของ A ๔.๔ ปัก F ตรงจุดกึ่งกลางหาดอกที่สวยที่สุดและก าลังบานให้ได้รูปสวย เพราะจะเป็น จุดเด่นของงานที่เราเรียกว่า Focus Poins (ตามภาพที่ ๕.๔๔) ถ้าดูจากด้านข้างจะได้กึ่งกลางระหว่าง C กับ A (ตามภาพที่ ๕.๔๕) ๔.๕ ดอกที่เหลืออยู่ ๑๐ ดอก ให้ปักให้ทั่วแจกัน โดยหาดอกตูมเริ่มจากบนก่อนโดยปัก เรียงไปตามล าดับจากบนลงล่าง การปักดอกไม้ต้องค านึงถึงว่าเสมือนประหนึ่งว่าดอกไม้ออกจาก จุดศูนย์กลางเดียวกัน (ตามภาพที่ ๕.๔๖ – ๕.๔๘) ๕. การปักใบไม้และดอกไม้แซม ๕.๑ ให้ปักใบที่เหลืออยู่ให้ทั่วแจกัน โดยค านึงถึงรูปสามเหลี่ยมว่าปลายใบทุกใบจะไม่ ออกนอกกรอบ และด้านหลังต้องลงใบอย่าให้เห็นก้อนโฟมปักดอกไม้โดยใบก็ต้องดูเป็นธรรมชาติ (ตามภาพที่ ๕.๔๙) ๕.๒ การปักดอกไม้แซม ได้แก่ดอกเบญจมาศช่อและดอกสแตติส ให้ลงในทุกช่องว่าง ให้มีทั้ง ๒ ชนิด เป็นรูปสามเหลี่ยมที่ซ้อนกันอยู่ (ตามภาพที่ ๕.๕๐ – ๕.๕๑) ๕.๓ ปักกิ่งใบไม้แซมให้เรียบร้อยแล้วฉีดน้ าให้ทั่วทั้งแจกันรวมถึงด้านหลังแจกัน (ตามภาพที่ ๕.๕๒)

๔๐ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ เทคนิคปฏิบัติ: แผนผังการก าหนดจุดปัก ดังนี้ A = ความยาว ๒ เท่าของความสูงแจกัน B๑,B๒ = ½ ของ A C = ¼ ของ A ข้อเสนอแนะ ๑. ถ้าปากแจกันที่น ามาจัดกว้างมาก ต้องลดความยาวของ B๑ และ B๒ ให้สั้นกว่าที่ก าหนด ๒. การหาความยาวของ F ให้ใช้ดอกกุหลาบวัดจากจุดที่ปักกึ่งกลางของตาราง วัดขึ้นมาหาเส้นที่ ลากจาก A ไป C ครึ่งหนึ่งของเส้น จะเป็นที่อยู่ดอก F ดูภาพที่ ๕.๔๑ แล้วบวกก้านที่จะปักลงไปอีก ๑ นิ้ว สรุป การจัดดอกไม้รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า สามารถน าไปใช้เป็นดอกไม้ตกแต่งสถานที่ ในงานศพ หรือ งานมงคลได้ทุกงาน โดยเฉพาะแจกันดอกไม้ที่มีขายอยู่ตามท้องตลาดส่วนใหญ่นิยมรูปทรงนี้

๔๑ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน ๓.๒ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านเท่า ภาพที่ ๕.๓๕ ก้อนโฟม ปักดอกไม้สดในแจกัน แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๖ ตารางบน ก้อนโฟมปักดอกไม้สด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๗ ปักใบเฟิร์นที่จุด A แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๘ ปักใบเฟิร์นที่จุด B๑ กับ B๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๓๙ ปักใบเฟิร์นที่จุด C แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๐ ปักใบเฟิร์นที่จุด F แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๔๒ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๑ จุด F มองจากด้านข้าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๖ ปักดอกเสริม เริ่มจากด้านบนก่อน แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๕ ปักจุด F กึ่งกลาง ระหว่าง A กับ B แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๔ ปักจุด C ที่กึ่งกลางระหว่าง B๑ กับ B๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๒ ปักดอกกุหลาบ ที่จุด A แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๓ ปักดอกกุหลาบ ที่จุด B๑ และ B๒ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๔๓ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๗ ปักดอกกุหลาบ ไล่ลงด้านล่าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๕๒ เก็บความเรียบร้อย ปักใบด้านหลัง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๕๐ ปักใบแซม ให้ทั่วทุกช่องว่าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๕๑ ปักดอกสแตติส และดอกเบญจมาศช่อ แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๘ ปักดอกกุหลาบ ดูให้ทุกช่องว่าง แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ภาพที่ ๕.๔๙ ปักใบแซมให้ทั่ว แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๔๔ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ ๓.๓ การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า การจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า เป็นการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมอีกแบบหนึ่ง แต่มีความโดดเด่นตรงที่ด้านของรูปทรงจะไม่เท่ากัน เป็นที่นิยมมากในท้องตลาด ท าให้รูปทรงนี้นิยมจัดเพื่อ การจ าหน่ายและงานจัดแสดงผลงานตามสมัยนิยมและร่วมสมัยอยู่เสมอ ผลการเรียนรู้ ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการจัดดอกไม้รูปทรงสามเหลี่ยมด้านไม่เท่าได้ ๒. เลือกดอกไม้ใบไม้ได้เหมาะสมกับการจัดดอกไม้ ๓. จัดเตรียมโฟมปักดอกไม้สดก่อนการจัดดอกไม้ได้ ๔. จัดดอกไม้รูปทรงสาเหลี่ยมด้านไม่เท่าได้ภายในเวลาที่ก าหนด แหล่งที่มา : เพ็ญวดี ค้าสุวรรณ

๔๕ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ วัสดุและอุปกรณ์ ๑. ดอกกุหลาบ ๑๗ ดอก ๒. ดอกสแตติส ๒ ช่อ ๓. เฟิร์นใบมะขาม ๒๕ ใบ ๔. โฟมปักดอกไม้สด ๑/๓ ก้อน ๕. แจกันสูงประมาณ ๘-๑๐ นิ้ว ๑ ใบ ๖. กรรไกรตัดกิ่งไม้ ๑ เล่ม ๗. ถาดใส่วัสดุ ๑ ใบ ๘. มีดบาง ๑ เล่ม ๙. ผ้าเช็ดมือ ๑ ผืน ๑๐. ที่ฉีดน้ า ๑ อัน ๑๑. ถังพักดอกไม้ ๑ ใบ ล าดับขั้นตอนการปฏิบัติ ๑. การเตรียมก้อนโฟมปักดอกไม้สด ๑.๑ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดแช่น้ า โดยใส่น้ าให้เต็มถังปล่อยก้อนโฟมปักดอกไม้สดลงในน้ าทิ้ง ไว้จนกว่าจะจมเองประมาณ ๒๐ นาทีเพื่อให้สนิมน้ าในก้อนโฟมปักดอกไม้สด ซึ่งมีสีน้ าตาลซึมออกมา ให้หมด ๑.๒ น าก้อนโฟมปักดอกไม้สดใส่ลงในแจกัน โดยเฉือนก้อนโฟมด้วยมีด ให้ก้อนโฟมปักดอกไม้ สดสูงกว่าขอบปากแจกันประมาณ ๑ นิ้ว (ตามภาพที่ ๕.๕๓) ๒. การเตรียมดอกไม้ใบไม้ ๒.๑ ดอกกุหลาบเด็ดใบ เด็ดหนามแล้วตัดก้านแช่น้ าพักไว้ ๒.๒ ดอกสแตติส แยกเป็นกิ่งเล็กๆ พักไว้ในน้ าเช่นกัน ๒.๓ เฟิร์นใบมะขาม แยกออกเป็นใบ ๆ ตกแต่งให้สวยงาม พักไว้ ๓. การปักใบไม้ ๓.๑ ตีตารางหน้าก้อนโฟมปักดอกไม้สด โดยการตีเส้นตั้ง ๓ เส้น เส้นนอน ๓ เส้น (ตามภาพที่ ๕.๕๔) ๓.๒ ก าหนดจุดแรกที่จะปักคือ จุด A ใช้ใบเฟิร์นปักตรงจุด A เลือกใบที่ยาวและก้านตรงที่สุด (ตามภาพที่ ๕.๕๕) จุด A ใช้เส้นที่ ๑ แนวตั้ง ตัดกับ เส้นที่ ๑ แนวนอน ตัดกัน ๓.๓ ก าหนดจุดต่อไป ได้แก่ จุด B๑ ให้อยู่ด้านข้าง โดยใช้เส้นแนวนอนบนสุดเป็นเกณฑ์ให้มี ความยาวของใบประมาณ ๑/๔ ของ A (ตามภาพที่ ๕.๕๖) ๓.๔ จุด B๒ ให้ใช้เส้นแนวนอนบนสุดด้านขวาเป็นจุดปัก โดยมีความยาวของใบเท่ากับ¾ ของ A (ตามภาพที่ ๕.๕๗)

๔๖ ศิลปะการจัดดอกไม้สด นางเพ็ญวดี ค้าสุวรรณ B๑ B๒ จุดปักหน้าก้อนโฟมปักดอกไม้ ๓.๕ ก าหนดให้จุดด้านหน้าจุดที่ ๔ คือจุด C ตามความยาวเท่ากับ B๑ (ตามภาพที่ ๕.๕๘) ๔. การปักดอกไม้ดอกหลัก ๔.๑ ให้หากรอบของงานโดยปักดอกไม้ลงไปแทนที่ใบในจุดเดียวกัน และใบไม้ก็ยังคงอยู่ที่จุด A (ตามภาพที่๕.๕๙) โดยใช้ดอกกุหลาบตูมก้านตั้งตรงยาว ๒ เท่า ของความสูงของแจกัน ๔.๒ ปักดอกที่จุด B๑ และ B๒ แทนที่ใบตามรูป (ตามภาพที่ ๕.๖๐) ส าหรับขนาดของดอกควร เป็นดอกที่มีลักษณะใกล้เคียงกันทั้ง ๒ ดอก โดยความยาวเท่ากับใบในข้อ ๓.๓ ๔.๓ ปัก C ด้านหน้าของแจกันตรงจุดที่ปักใบไว้(ตามภาพที่ ๕.๖๑) ๔.๕ ดอกที่เหลืออยู่ ๑๐ ดอก ให้ปักให้ทั่วแจกัน โดยหาดอกตูมเริ่มจากบนก่อนโดยปักเรียงไป ตามล าดับจากบนลงล่าง การปักดอกไม้ต้องค านึงถึงว่าเสมือนประหนึ่งว่าดอกไม้ออกจากจุดศูนย์กลาง เดียวกัน (ตามภาพที่ ๕.๖๒ – ๕.๖๕) ๕. การปักใบไม้และดอกไม้แซม ๕.๑ ให้ปักใบที่เหลืออยู่ให้ทั่วแจกัน โดยค านึงถึงรูปสามเหลี่ยมของเราว่าปลายใบทุกใบจะไม่ ออกนอกกรอบ และด้านหลังต้องลงใบให้ปิดก้อนโฟมปักดอกไม้โดยใบก็ต้องดูเป็นธรรมชาติ (ตามภาพที่ ๕.๖๖) ๕.๒ การปักดอกไม้แซม ได้แก่ดอกเบญจมาศช่อและดอกสแตติส ปักลงในทุกช่องว่างให้มี ทั้ง ๒ ชนิด ๕.๓ เป็นรูปสามเหลี่ยมที่ซ้อนกันอยู่ (ตามภาพที่ ๕.๖๗ – ๕.๖๘) ๕.๔ เก็บความเรียบร้อยแล้ว ฉีดน้ าให้ทั่วทั้งแจกัน รวมถึงด้านหลังแจกัน (ตามภาพที่๕.๖๙) C A