สามัคคีเภท

สามคั คเี ภทคําฉนั ท์เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม
- ระดับชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี ๖ -

ผู้แต่งสามคั คเี ภทคาํ ฉันท์

นายชิต บรุ ทตั เปน็ บตุ รของนายชูและนางปรกิ สกลุ เดมิ
“ชวางกรู ” เป็นศิษย์ของสมเดจ็ พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิร
ญาณวโรรส นายชติ เป็นกวที ีม่ ชี ่ือเสียงในสมยั รชั กาลที่ ๖
มคี วามสามารถในการแตง่ คาํ ประพนั ธร์ อ้ ยกรองโดยเฉพาะฉนั ท์

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดียม

ผู้แต่งสามคั คีเภทคาํ ฉันท์

ผลงานทส่ี าํ คญั คือเรอ่ื ง “สามัคคเี ภทคาํ ฉนั ท์”
ซึ่งแต่งเมือ่ ปี พ.ศ. ๒๔๕๗ ในขณะท่เี ป็นสามเณร
อายุ ๑๘ ปี รัชกาลที่ ๖ พระราชทานนามสกลุ “บรุ ทัต”
นามปากกาที่ใช้ คอื เจ้าเงาะ เอกชน แมวคราว

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

ลักษณะคําประพนั ธแ์ ละจุดประสงค์

ใชฉ้ นั ท์ ๑๙ ชนดิ และกาพยฉ์ บงั ๑๖ เพ่อื ช้ีใหเ้ หน็ ความสําคัญของ
การรวมเปน็ หมู่คณะ เป็นนา้ํ หนง่ึ ใจเดยี วกนั เพ่อื ปอ้ งกนั รกั ษาบ้านเมอื ง
ให้มคี วามม่นั คงเป็นปึกแผ่น ยึดม่ันในความสามัคคีและชี้ให้เห็นโทษของ
การแตกความสามัคคี

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ท่ีมาของเร่อื ง

สามัคคีเภท เป็นคําท่ีสมาสระหว่าง
คาํ ว่า “สามคั ค”ี หมายถึง ความสามัคคี
กบั คําว่า “เภท” หมายถงึ ความแตกแยก

ดังน้ัน สามัคคเี ภท จงึ หมายถึง

“การแตกความสามคั ค”ี

เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

ท่มี าของเร่ือง

สามคั คเี ภทคาํ ฉันทไ์ ด้เคา้ โครงเรอื่ งมาจากนทิ าน สภุ าษติ เรื่อง
“ โทษของการแตกความสามัคคี ” พระราชนิพนธข์ องสมเดจ็ พระสังฆราชเจา้
กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (ม.ร.ว.ช่นื นพวงศ์) ทีท่ รงแปลและเรยี บเรยี งจากอรรถ
คาถา สุมงั คลวลิ าสนิ ี ทฆี นกิ ายมหาวรรค

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

ท่ีมาของเร่ือง

ซ่งึ ในสมัยรชั กาลท่ี ๖ เกดิ เหตกุ ารณต์ ่าง ๆ เช่น สงครามโลกครงั้ ท่ี ๑
และ กบฏ ร.ศ. ๑๓๐ ทําใหเ้ กดิ ความตื่นตัวทางความคิด มีความเหน็ เกี่ยวกบั การ
ดําเนนิ การบ้านเมืองแตกตา่ งกันเป็นหลายฝา่ ย จึงทําใหส้ ง่ ผลกระทบต่อความไม่ม่ันคง
ของบ้านเมือง ในภาวะดงั กล่าวจงึ มี การแตง่ วรรณคดปี ลุกใจให้มกี ารรกั ชาตขิ น้ึ โดย
“เรอื่ งสามคั คเี ภท” แตง่ โดยมุ่งเนน้ ความสําคัญของความสามคั คีเพอ่ื รักษาบ้านเมอื ง

เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดียม

แนะนาํ ตัวละคร

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

พระเจ้าอชาตศตั รู แหง่ แคว้นมคธ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

วัสสการพราหมณ์

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

กษตั ริยล์ จิ ฉวี แคว้นวชั ชี

พระกมุ ารของลิจฉวี แควน้ วัชชี

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

เรื่องย่อ

สามคั คีเภทคาํ ฉนั ท์

ณ นครราชคฤห์ แหง่ แคว้นมคธ มีพระมหากษัตรยิ อ์ งค์หน่ึง
ทรงพระนามว่าพระเจา้ อาชาตศตั รู ทรงครองราชย์สมบัติ

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

วนั หนง่ึ ณ ทอ้ งพระโรง ขณะทรงหารอื เรอ่ื งจะแผ่
พระราชอาณาเขตเข้าไปถึงแคว้นวชั ชี พระเจ้าอาชาตศัตรู
ทรงปรกึ ษาเรอื่ งน้ีกบั วัสสการพราหมณ์

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

วสั สการพราหมณ์กราบทลู วา่ แคว้นวชั ชีปกครองโดยยึดหลักอปรหิ านยิ ธรรม 7
การปกครองแคว้นระบอบสามัคคธี รรม จงึ จะต้องวางแผนอย่างแยบยล
ถึงจะรบชนะแคว้นวชั ชีได้

เพจภเาพษจาภไทาษยาไมไท่จยัก๊ ไเดมียจ่ ก๊ัมเดียม

หลงั จากนั้นพระเจ้าอาชาตศัตรู เสดจ็ ออกวา่ ราชการพรอ้ มพร่ังดว้ ย
เสนาอํามาตย์ช้ันผู้ใหญ่ และพระองค์กาํ ลังตรสั ถงึ วิธที ําศกึ กบั แคว้นวชั ชี
แต่มวี สั สการพราหมหณไ์ ม่เห็นดว้ ย

วสั สการพราหมหณจ์ งึ ถูกพระเจา้ อาชาตศตั รู
มีรับสั่งให้ถูกเฆ่ยี นตี โกนหวั
และเนรเทศออกจากแคว้นมคธ

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

เมื่อวสั สการพราหมณถ์ ูกเนรเทศก็เดนิ ทาง
มุ่งไปยังเวสาลี แห่งแคว้นวชั ชี เพื่อขอเข้า
รับราชการแลว้ ทาํ ตามแผนการท่วี างไว้

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

ณ เมอื งเวสาลี

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

เมือ่ ถึงเมอื งเวสาลี กษัตริย์จงึ รบั สัง่ ใหว้ สั สการพราหมณเ์ ขา้ เฝ้า

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

เหลา่ กษตั รยิ ์ต่างหลงเชอื่ ในคารม และวาทศิลปข์ องวสั สการพาหมณ์
จึงทรงรบั ไว้ทาํ ราชการในตําแหนง่ อาํ มาตย์ผูพ้ จิ ารณาพิพากษาคดี
และต้ังให้เปน็ ครผู ู้สอนศิลปวทิ ยาแกร่ าชกุมาร

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

วสั สการพราหมณท์ ําหนา้ ท่ไี ดอ้ ยา่ งดี ไมม่ สี ่งิ ใดบกพรอ่ ง จนหม่กู ษตั รยิ ์ลิจฉวี
ไว้วางพระทัย แผนการทาํ ลายความสามัคคีจงึ ไดเ้ ร่ิมขน้ึ

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

วสั สการพราหมณ์ใชอ้ ุบายใหบ้ รรดาพระกุมารระแวงกนั เอง โดยแกลง้ เชิญแตล่ ะ
พระองค์ไปเข้าพบตนเองเพ่ือพูดคุยเรื่องทั่ว ๆ ไปในที่รโหฐาน ทําใหเ้ กิด
ความคลางแคลงใจในหมพู่ ระกุมาร

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดยี ม

พระกุมารนาํ ความไปกราบทูลพระบิดา พระบดิ าต่างกท็ รงเชอ่ื คําพระกุมารของ
พระองค์ทําให้เกิดความขุ่นเคืองในหมู่กษัตริย์ลิจฉวี

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดยี ม

เมอื่ เวลาผ่านไป ๓ ปี สามคั คธี รรมในหมูก่ ษตั ริยล์ ิจฉวกี ส็ ูญสิ้นไป
วัสสการพราหมณ์ทดสอบดว้ ยการตกี ลองนัดประชมุ
กไ็ มป่ รากฏว่ามีกษัตรยิ ล์ จิ ฉวเี ข้าร่วมประชุม

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

วัสสการพราหมณเ์ หน็ วา่ แผนการเปน็ ผลสาํ เรจ็ จงึ ลอบสง่ ขา่ วไปกราบทลู
พระเจ้าอชาตศัตรูใหย้ กทพั มาตแี คว้นวัชชี

เมื่อชาวเมอื งรขู้ า่ วตา่ งก็ตกใจ แต่เหลา่ กษัตริยล์ จิ ฉวตี า่ งทรงถอื ทฐิ ิ ไมม่ ผี ้ไู ดค้ ดิ วางแผน
ป้องกันภัย เมอ่ื กองทัพของแคว้นมคธมาถงึ เมืองเวสาลจี ึงยกทัพเข้าเมอื งอย่างง่ายดาย
และผู้ทีเ่ ปดิ ประตเู มืองใหก้ องทพั มคธก็คอื วสั สการพราหมณ์นัน่ เอง

เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

บทประพันธ์

วัสสการพรหมณเ์ ริ่มทาํ อุบายทาํ ลายสามัคคี

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดียม

ภชุ งคประยาต ฉนั ท์ ๑๒
๏ ทิชงคช์ าติฉลาดยล คะเนกลคะนึงการ

กษัตรยิ ล์ ิจฉวีวาร ระวงั เหือดระแวงหาย
ทาํ ลาย,ตัดขาดมลา้ ง๏เหเตหพุมาเิ ฉะแทกสก่ายารณจ์ ะเสกควสารมรเป็นไป ปวตั นว์ ญั จโนบาย
สมัครสนธ์สิ โมสร อบุ ายหลอกลวง

ถอดคําประพนั ธ์ พราหมณ์ผูฉ้ ลาดคาดคะเนวา่ กษตั รยิ ์ลิจฉวีวางใจคลาย
ความหวาดระแวงเป็นโอกาสเหมาะทีจ่ ะเริ่มดาํ เนนิ การตามกลอุบายเพอ่ื ทาํ ลาย
ความสามคั คีของเหลา่ กษตั รยิ ล์ ิจฉวี

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

ภุชงคประยาต ฉันท์ ๑๒ วชิ าความรู้
๏ ณ วนั หนง่ึ ลุถงึ กา ลศกึ ษาพชิ ากร

กุมารลิจฉววี ร เสด็จพร้อมประชมุ กนั
๏ ตระบัดวสั สการมา สถานราชเรยี นพลัน

ธ แกล้งเชิญกุมารฉนั สนทิ หนง่ึ พระองค์ไป

ถอดคําประพนั ธ์ วนั หนง่ึ เมื่อถึงโอกาสท่ีจะสอนวิชากุมารลิจฉวีกเ็ สดจ็ มาโดยพร้อม
เพรยี งกัน ทนั ใด วสั สการพราหมณ์ก็มาถงึ แลว้ แกลง้ เชญิ พระกุมารพระองคท์ ี่
สนิทเข้าไปพบ

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

ภชุ งคประยาต ฉนั ท์ ๑๒

๏ ลุห้องหับรโหฐาน ก็ถามการณ์ ณ ทันใด

มลิ ้ีลับอะไรใน ถอ้ ยคํา กถาเช่น ธ ปุจฉา

๏ จะถูกผดิ กระไรอยู่ มนุษย์ผกู้ ระทํานา

และคโู่ คกจ็ ูงมา ประเทยี บไถมิใชห่ รอื

ถอดคาํ ประพนั ธ์ พอถึงหอ้ งสว่ นตัวแล้วกท็ ูลถามเร่ืองทีไ่ มใ่ ชค่ วามลับแตป่ ระการใด
ดงั เชน่ ถามวา่ ชาวนาจงู โคมาคู่หน่ึงเพื่อเทยี มไถใช่หรือไม่

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

พระเจา้ แผ่นดิน ภชุ งคประยาต ฉนั ท์ ๑๒

ชาวนา ๏ กุมารลจิ ฉวีขตั ติย์ ก็รบั อรรถออออื
กสกิ เขากระทาํ คือ ประดจุ คําพระอาจารย์

การส่งั สอน ๏ ก็เท่าน้นั ธ เชิญให้ นวิ ัตในมิชา้ นาน

ประสทิ ธ์ิศลิ ปป์ ระศาสน์สาร สมยั เลิกลเุ วลา กลบั

ถอดคําประพันธ์ พระกมุ ารลจิ ฉวกี ็รับสงั่ เหน็ ดว้ ย ว่าชาวนาก็คงจะกระทําดังคาํ ของ
พระอาจารยถ์ ามเพียงเทา่ นน้ั พราหมณ์ก็เชิญให้เสดจ็ กลบั ออกไปและก็ถึงเวลาเลกิ เรียน

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

โอรส, ลกู ชาย ภชุ งคประยาต ฉนั ท์ ๑๒

๏ อรุ สลิจฉวีสรร พชวนกนั เสดจ็ มา

และต่างซกั กุมารรา ชองค์นน้ั จะเอาความ

๏ พระอาจารยส์ เิ รยี กไป ณ ขา้ งใน ธ ไต่ถาม

อะไรเธอเสนอตาม วจีสตั ย์กะสา่ํ เรา หม,ู่ พวก

ถอดคําประพันธ์ พระกุมารลิจฉวีตา่ งพากนั มาซักไซ้พระกมุ ารว่า

พระอาจารยเ์ รยี กเขา้ ไปข้างในได้ไต่ถามอะไรบ้าง ขอให้บอกพวก
เรามาตามความจริง

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ัก๊ เดียม

ภุชงคประยาต ฉนั ท์ ๑๒ รูปความ, ข้อความ, เค้า

๏ กุมารนัน้ สนองสา รวากยว์ าทตามเลา

เฉลยพจนก์ ะครเู สา วภาพโดยคดีมา
มเิ ชื่อในพระวาจา เรื่อง
สขุ ภาพ, ละมนุ ละมส่อมหา๏ยรกาชมุ าธรอพน่ื รกรส็ณงนสาัย และต่างองค์กพ็ าที

ถอดคาํ ประพันธ์ พระกมุ ารพระองค์น้นั กเ็ ล่าเร่อื งราวทพ่ี ระอาจารย์
เรียกไปถาม แต่เหล่ากมุ ารสงสยั ไมเ่ ช่ือคําพูดของพระสหาย
แต่ละพระองคต์ า่ งก็พูด

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

ภุชงคประยาต ฉันท์ ๑๒

๏ ไฉนเลยพระครูเรา จะพดู เปลา่ ประโยชน์มี

เลอะเหลวนกั ละล้วนนี รผลเห็น บ เปน็ ไป

ไมเ่ ป็นผล ๏ เถอะถึงถา้ จะจริงแม้ ธ พดู แท้ก็ทําไม
แนะชวนเขา้ ณ ขา้ งใน จะถามนอก บ ยากเยน็

ถอดคาํ ประพันธ์ ว่าเหตใุ ดพระอาจารย์จะพดู เร่อื งเหลวไหลไรส้ าระเช่นน้ี
เปน็ ไปไมไ่ ด้และหากวา่ จะพดู จรงิ เหตใุ ดจะต้องเรียกเข้าไปถาม
ขา้ งในห้องถามขา้ งนอกหอ้ งกไ็ ด้

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ภุชงคประยาต ฉันท์ ๑๒

๏ ชะรอยวา่ ทิชาจารย์ ธ คิดอ่านกะทา่ นเปน็

รหัสเหตปุ ระเภทเหน็ ละแน่ชัดถนดั ความ

๏ และทา่ นมามสุ าวาท มิกลา้ อาจจะบอกตา

พจีจริงพยายาม ไถลแสรง้ แถลงสาร

ถอดคําประพนั ธ์ สงสยั ว่าทา่ นอาจารยก์ ับพระกมุ ารตอ้ งมคี วามลับอย่างแนน่ อน
แล้วกม็ าพดู โกหก ไมก่ ล้าบอกตามความเปน็ จริงพยายามแกลง้ พูดไปเปน็ อย่างอ่ืน

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

ภุชงคประยาต ฉันท์ ๑๒
๏ กุมารราชมิตรผอง กส็ อดคลอ้ งและแคลงดาล
พิโรธกาจววิ าทการณ์ อุบัติข้นึ เพราะขนุ่ เคือง
๏ พิพิธพันธไมตรี ประดามีนิรนั ดร์เนอื ง หายไป
กะองค์นัน้ ก็พลนั เปลอื ง มลายปลาตพินาศปลงฯ

ถอดคาํ ประพันธ์ กุมารลิจฉวที ั้งหลายเหน็ ตรงกันก็เกิดความโกรธเคืองและทะเลาะ
วิวาทก็เกดิ ข้ึนเพราะความข่นุ เคอื งใจ ความสมั พันธ์อนั ดีที่เคยมมี าตลอดกถ็ กู
ทําลายหายไป

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

มาณวก ฉนั ท์ ๘ ตามลําดบั

๏ ลว่ งลปุ ระมาณ กาลอนุกรม

หน่งึ ณ นิยม ท่านทวิชงค์

เม่ือจะประสิทธ์ิ วทิ ยะยง

เชญิ วรองค์ เอกกุมาร

ถอดคําประพนั ธ์ เวลาผา่ นไปตามลําดบั เมื่อถงึ คราวท่ีจะสอนวิชา
ก็จะเชิญพระกุมารพระองค์หนึง่

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

มาณวก ฉนั ท์ ๘

๏ เธอจรตาม พราหมณไป ท่สี งดั , ทลี่ บั

ผ้เู ฒา่ (วัสสการพราหมณ์) โดยเฉพาะใน ห้องรหฐุ าน
จึ่งพฤฒถิ าม ความพสิ ดาร

ขอ ธ ประทาน โทษะและไข

ถอดคาํ ประพันธ์ พระกมุ ารกต็ ามพราหมณเ์ ขา้ ไปในหอ้ งลบั
พราหมณ์จงึ ถามเนอ้ื ความแปลก ๆ วา่ ขออภยั ชว่ ยตอบดว้ ย

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดียม

มาณวก ฉันท์ ๘

๏ อย่าติและหลู่ ครจู ะเฉลย

วนั เธอนะ่ เสวย ภตั กะอะไร
ในทนิ นี่ ดี ฤ ไฉน ขา้ ว

พอหฤทยั ยิง่ ละกระมัง

ถอดคําประพนั ธ์ อยา่ หาวา่ ตําหนหิ รือลบหลู่ ครูขอถามว่าวนั นี้
พระกุมารเสวยพระกระยาหารอะไร รสชาตดิ ีหรอื ไม่ คงถกู พระทยั

พระองคย์ ่ิงใชห่ รอื ไม่

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดียม

มาณวก ฉันท์ ๘

๏ ราช ธ กเ็ ลา่ เคา้ ณ ประโยค

มา, มาถงึ ตนบริโภค แลว้ ขณะหลัง

วาทะประเทือง เร่อื งสปิ ระทัง
อาคมยงั สิกขสภา หอ้ งเรยี น

ถอดคําประพันธ์ พระกมุ ารก็เล่าเรอื่ งเกย่ี วกบั พระกระยาหารท่ีเสวย
หลังจากนน้ั ก็สนทนาเรื่องทว่ั ไป แลว้ กเ็ สด็จกลบั ออกมายงั หอ้ งเรยี น

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

มาณวก ฉันท์ ๘

๏ เสร็จอนุศาสน์ ราชอรุ ส

ลจิ ฉวหิ มด ตา่ ง ธ ก็มา

ถามนยมาน ท่านพฤฒิอา

จารยปรา ใจความสําคัญ รภกระไร

ถอดคําประพันธ์ เม่ือเสร็จสนิ้ จากการสอน ราชกุมารลิจฉวที ้งั หมด
ก็มาถามใจความสําคัญในเร่อื งท่ีท่านอาจารยไ์ ดพ้ ูดวา่ เกีย่ วกบั เร่อื งอะไรบา้ ง

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

มาณวก ฉันท์ ๘

๏ เธอกแ็ ถลง แจง้ ระบมุ วล

ความเฉพาะล้วน จรงิ หฤทยั

ต่าง บ มเิ ชอื่ เมื่อตรไิ ฉน

จงึ่ ผลใน เหตุ บ มิสม

ถอดคาํ ประพันธ์ พระกมุ ารกต็ อบตามความจริงแตเ่ หล่า
กุมารองค์อ่นื ๆ ตา่ งก็ไมเ่ ช่ือเพราะคดิ ว่าไม่มคี วามสมเหตุสมผล

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

ใจ มาณวก ฉนั ท์ ๘ ไมม่ ีสาระ
๏ ขนุ่ มนเคือง เร่อื งนฤสาร

เชน่ กะกมุ าร กอ่ นก็ระดม

เลิกสละแยก แตกคณะกล

เกลียว บ นยิ ม คบดุจเดมิ

ถอดคําประพันธ์ ทุกพระองค์ตา่ งขนุ่ เคืองใจด้วยเรอ่ื งไร้สาระ
เชน่ เดียวกับพระกุมารพระองค์กอ่ นและเกดิ ความแตกแยกไม่

กลมเกลียวกนั เชน่ เดมิ

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

อเุ ปนทรวเิ ชียร ฉนั ท์ ๑๑ เหตแุ หง่ การทะเลาะ

๏ ทิชงค์เจาะจงเจตน์ กลหเ์ หตุยยุ งเสรมิ

กระหน่ําและซ้ําเตมิ นฤพทั ธก่อการณ์

๏ ละครงั้ ระหวา่ งครา ทนิ วารนานนาน เนือง ๆ เสมอ เนืองกนั
เหมาะท่าชชิ าจารย์ ธ กเ็ ชญิ เสดจ็ ไป

ถอดคาํ ประพนั ธ์ พราหมณ์จงใจสร้างเหตุยุยงใหท้ ะเลาะกันอยู่เนือง ๆ
ทุกวนั นานนานครง้ั เหน็ โอกาสอนั เหมาะก็เชิญพระกมุ ารไป

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไม่จ๊ักเดียม

อเุ ปนทรวิเชียร ฉนั ท์ ๑๑

๏ บ หอ่ นจะมีสา รฤหาประโยชน์ไร

กระน้ันเสมอนยั เสาะแสดง ธ แสรง้ ถาม

เคา้ ความ, ความหมาย ๏ และบา้ งกพ็ ูดว่า นะ่ แนข่ ้าสดับตาม

ยุบลระบิลความ พจแจ้งกระจายมา

ถอดคําประพันธ์ โดยและไมม่ สี าระหรอื ประโยชนอ์ นั ใด
แล้วก็แกลง้ ทูลถามว่า นะ่ แน่ข้าไดย้ ินข่าวลอื เขาพดู กนั ไปท่ัว

บทประพันธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

อุเปนทรวิเชียร ฉนั ท์ ๑๑
ยากจน ๏ ละเมดิ ตเิ ตยี นทา่ น ก็เพราะทา่ นสแิ สนสา
รพดั ทลทิ ภา วและสดุ จะขัดสน

๏ จะแนม่ ิแน่เหลือ พเิ คราะห์เชือ่ เพราะยากยล

ณ ท่ี บ มคี น ธ ก็ควรขยายความ

ถอดคาํ ประพนั ธ์ เขานินทาพระองคว์ ่าพระองคแ์ สนจะยากจนและขดั สน
จะจรงิ แนห่ รือวิเคราะหด์ ูแล้วไมน่ า่ เช่อื ณ ทแี่ หง่ นี้ไม่มใี ครขอพระองค์
จงเลา่ มาเถิด

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

อเุ ปนทรวิเชียร ฉันท์ ๑๑

๏ และบ้างกก็ ลา่ วว่า นะ่ แน่ข้าจะขอถาม

เพราะทราบคดีตาม วจลือระบือมา

๏ ติฉันเยาะหม่นิ ท่าน ก็เพราะทา่ นสิแสนสา

รพันพกิ ลกา ยพิลึกประหลาดเป็น

ถอดคาํ ประพันธ์ บ้างก็พูดว่า...ขา้ ขอถามเพราะอยากรเู้ รอ่ื งราวตาม
สิง่ ทีเ่ ขาเลา่ กนั มา เขาเยาะเยย้ ดูหม่ินท่านว่าท่านมรี ่างกายผิด

ประหลาดตา่ ง ๆ นานา

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม

อุเปนทรวิเชยี ร ฉันท์ ๑๑

๏ จะจริงมจี รงิ เหลือ มนเชอื่ เพราะไปเ่ ห็น

ผิข้อ บ ลําเข็ญ ธ กค็ วรขยายความ

๏ กมุ ารองคเ์ สา วนเคา้ คดตี าม
นยสุดจะสงสัย ฟัง
กระทพู้ ระครถู าม

ถอดคําประพนั ธ์ จะเปน็ จรงิ หรือไมใ่ จไมอ่ ยากเช่อื เพราะไม่เหน็
หากมอี ะไรท่ีลําบากยากเขญ็ ก็ขอให้ตรสั มา กมุ ารกฟ็ งั เรื่องท่ี
อาจารยถ์ ามก็นึกสงสยั เหลือเกนิ

บทประพนั ธ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

อเุ ปนทรวิเชียร ฉันท์ ๑๑

๏ ก็คํามคิ วรการณ์ คุรทุ ่านจะถามไย

ธ ซกั เสาะสบื ใคร ระบแุ จ้งกะอาจารย์

๏ ทวชิ แถลงวา่ พระกุมารโนน้ ขาน

ยบุ ลกะตกู าล เฉพาะอยกู่ ะกนั สอง

ถอดคําประพันธ์ เรอ่ื งไมส่ มควรเชน่ น้ที ่านอาจารยจ์ ะถามทําไม แล้วก็ซักไซ้ถามว่า
ใครเป็นคนมาเล่าให้อาจารย์ฟัง พราหมณจ์ งึ ตอบวา่ กุมารพระองค์โน้นบอกมา
เมอื่ อย่กู ันเพียง สองต่อสอง