ຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຢູ່ບ້ານສີເກີດ ເມືອງນາຊາຍທອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ

38 ຕອບສະໜອງຂອງອງົກອນທ້ອງຖ່ນິ , ຊຸມຊນົ ແລະ ຄວົເຮອືນທ່ ມຕ ່ໍຄວາມເປັນເມອືງ ແລະ ຜນົກະ ທບົທ່ ເກ ດຂຶ້ນ. 3) ໃຫ້ຂໍ້ສະເໜ ແນະຕ່ໍການກາໍນດົຍຸດທະສາດການພດັທະນາເມອືງ ແລະ ຊານ ເມອືງທ່ ມປ ະສິດທິພາບ. ການວິໄຈໄດນ້ າໍ ໃຊວ້ ິທ ການວິໄຈແບບປະສມົປະສານທງັທາງດາ້ນປະລິ ມານ ແລະ ດາ້ນຄນຸ ນະພາບ. ການວິໄຈດາ້ນປະລິມານແມນ່ ໃຊກ້ ານວິເຄາະແບບພນັລະນາ ແລະ ການວິເຄາະຖດົຖອຍພະຫຄ ນ ປະຊາ ຸ ກອນຕວົຢາ່ ງແມນ່ ຄວົເຮອືນໃນພື້ນທ່ ຊານເມອືງຂອງນະຄອນ ຂອນແກນ່ ແລະ ເມອືງວງັວຽງ, ກຸມ່ ຕວົ ຢ່າງໃນນະຄອນຂອນແກນ່ ຈາໍນວນ 409 ຄວົເຮືອນ, ເມອືງວງັວຽງ ຈາໍນວນ 330 ຄວົເຮອືນ. ການວິໄຈດາ້ນຄນຸ ນະພາບແມນ່ ໃຊກ້ ານສາໍພາດແບບເຄ່ິງ ໂຄງສາ້ງ ໂດຍສາໍພາດບກຸ ຄນົສາໍຄນັ ຈາກ 4 ຊຸມຊນົເມອືງຂອນແກນ່ ແລະ ເມອືງວງັວຽງ ເຊ່ິງ ແຂວງຂອນແກນ່ ແມນ່ ສາໍພາດບກຸ ຄນົສາໍຄນັ ຈາໍນວນ 5 ທ່ານ, ເມອືງວງັວຽງ ຈາໍນວນ 2 ທ່ານ. ການວິໄຈດາ້ນຄນຸ ນະພາບເປັນປດັໄຈທ່ ມອ ດິທິພນົຕ່ໍທດັສະນະເລ່ືອງຜນົກະທບົຂອງຄວາມເປັນເມອືງ ແບງ່ ອອກເປັນ 5 ດາ້ນຄື: ດາ້ນເສດຖະກດິ , ດາ້ນສງັຄມົ, ດາ້ນການເມອືງ ແລະ ການບໍລິຫານ, ດາ້ນອດຸ ມົການ ແລະ ວດັທະນະທາໍ ແລະ ດາ້ນຜນົກະທບົຕ່ໍສ່ິງແວດລອ້ ມ. ປດັໄຈທ່ ມອ ິດທິພນົຕ່ໍ ທດັສະນະເຫ່ົຼານໄ ້ ດແ້ ກປ່ ດັໄຈດາ້ນປະຊາກອນ, ປດັໄຈທາງດາ້ນສງັຄມົ ແລະ ເສດຖະກດິ ແລະ ປດັໄຈດາ້ນຄວາມສາໍພນັກບັເມອືງ. ຜນົການວິໄຈພບົວາ່ ຄວົເຮອືນໃນເຂດຊານເມອືງຂອງທງັສອງ ປະເທດຕາ່ ງກໄໍ ດຮ້ ບັຜນົກະທບຈາກ ົ ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງຄວາມເປັນເມອືງ ໂດຍພບົວາ່ ການເພ່ ມ ຂື້ນຂອງໂອກາດທາງການສຶກສາ, ໂອກາດໃນການເຮັດວຽກ ແລະ ໂອກາດໃນການມສ ວ່ ນຮວ່ ມ ຂອງປະຊາຊນົໂດຍສະເພາະແມຍ່ ິງໃນການບໍລິຫານທ້ອງຖ່ນິ ເປັນຜນົກະທບົດາ້ນດທ ່ ສາໍຄນັທງັໃນ ກລໍ ະນຂ ອນແກນ່ ແລະ ວງັວຽງ, ສວ່ ນຜນົກະທບົດາ້ນບ່ໍດພ ບົວາ່ ພື້ນທ່ ຊານເມອືງວງັວຽງມຄ ວາມ ກງັວນົກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມທ່ ເກດ ຈາກຄວາມຈະເລ ນຂອງເມອືງ. ໃນພາບລວມພບົ ວາ່ ທດັສະນະຕ່ໍຜນົກະທບົດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມມຄ າໍ ຕອບໃນທາງລບົໃນຈາໍນວນທ່ ຫຼາຍທ່ ສດຸ . ຜນົ ການວິເຄາະຖດົຖອຍພະຫຄຸ ນ ພບົວາ່ ການວິໄຈນຊ ້ ້ໃຫນ້ ກັວາງຜງັເມອືງ ແລະ ຜບ້ ໍລິຫານມຄ ວາມ ໃສໃ່ ຈວາ່ ຜນົກະທບົຂອງຄວາມເປັນເມອືງໄດແ້ ຜຂ່ ະຫຍາຍໄປເກນ ກວາ່ ຂອບເຂດຕວົເມອືງສພ ່ ື້ນທ່ ຊານເມອືງ, ປະຊາຊນົໃນພື້ນທ່ ຊານເມອືງມຄ ວາມໃສໃ່ ຈເຖງິຜນົກະທບົເຫ່ົຼານ ້ແລະ ຍອມອດົທນົ ຫຼືປບັຕວົຕ່ໍຜນົກະທບົດ່ງັກາ່ ວ ຊ່ຶງກ່ໃໍ ຫເ້ກດ ທດັສະນະທງັທາງດາ້ນບວກ ແລະ ດາ້ນລບົຕ່ໍຜນົກະ ທບົທ່ ເກດ ຂນຶ້ . ຈາກຜນົການວິໄຈນກັວິໄຈໄດສ້ ະເໜ ແນວຄິດການບໍລິຫານຈດັການຮວ່ ມລະຫວາ່ ງ ພື້ນທ່ ເມອືງ ແລະ ຊານເມອືງ (City-regions) ໃນກລໍ ະນເ ມອືງຂອນແກນ່ ເພ່ືອແກໄ້ຂບນັຫາກຽ່ ວ ກບັໂຄງສາ້ງການບໍ ລິຫານທ່ ແຍກສວ່ ນຈາກກນັ ແລະ ເພ່ືອເປັນຈດຸ ເລ່ ມໃຫເ້ກດ ການປຶກສາຫາລືຫາ ແນວທາງໃຫຊ້ ຸມຊນົຊານເມອືງມສ ວ່ ນຮວ່ ມໃນການວາງແຜນພດັທະນາເມອືງ. ສວ່ ນເມອືງວງັວຽງ ນນັ້ຝ່າຍບໍລິຫານເມອືງມອ າໍ ນາດການປກົຄອງຄອບຄມຸ ພື້ນທ່ ຂອງຕວົເມອືງ ແລະ ພື້ນທ່ ໃນເຂດ

39 ເມອືງທງັໝດົ, ແນວໃດກຕໍ າມໃນການວາງແຜນຍງັເກດ ຄວາມຂດັແຍງ້ລະຫວາ່ ງໜ່ວຍງານຕາງໆ ່ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍ່ິງໜ່ວຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັພາກອດຸ ສາຫະກາໍ, ພາກສວ່ ນນກັທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມ. ດ່ງັນນັ້, ໃນການວາງຜງັເມອືງເພ່ືອການພດັທະນາຢ່າງຍືນຍງົຂອງເມອືງວງັວຽງ ຄວນມກ ານຈດັຕງັ້ຄະນະກາໍມະການທ່ ປະກອບດວ້ ຍສະມາຊິກຈາກພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ແລະ ຄວນມຕ ວົແທນຈາກຊຸມຊນົທ້ອງຖ່ິນ ແລະ ອງົກອນປະຊາສງັຄມົເຂົ້າຮ່ວມເປັນສະມາຊິກນາໍ (ມະນໄ ມ ທອງຢ່ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ2013). ການວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເມອືງສນ ກາງສອ ່ ິນດຈ ນ ກລໍ ະນສ ກຶ ສາຊຸມຊນົເມອືງອບຸ ນົຣາດ ຊະທານ ຈດຸ ປະສງົແມນ່ ສຶກສາຮບ ແບບການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ, ບດົບາດບນັຫາຕະຫຼອດ ຮອດສກັກະຍະພາບຂອງພື້ນທ່ ແລະຂໍສ້ ະເໜ ກຽ່ ວກບັການວາງແຜນນາໍໃຊທ້່ ດນິລະບບົເສັ້ນທາງຄມົ ມະນາຄມົ, ການພດັທະນາສາທາລະນປຸ ະໂພກ, ສາທາລະນປຸ ະການຂອງຊຸມຊນົໃນພື້ນທ່ ສຶກສາທ່ ສາມາດຮອງຮບັການພດັທະນາເປັນເມອືງເຊ່ິງມບ ດົບາດໃນການຕິດຕ່ໍການຄາ້, ການທ່ອງທ່ຽວກບັ ປະເທດໃນກຸມ່ ອິນດຈ ນ . ການປ່ຽນແປງຂອງສະຖານະການເສດຖະກດິ , ການເມອືງຂອງໂລກການ ຟື້ນຟ ແລະ ການພດັທະນາຂອງປະເທດໃນກຸມ່ ອນິດຈ ນ ທາງດາ້ນການປະສານຄວາມຊວ່ ຍເຫຼືອການ ຄາ້ຜາ່ ນແດນ ແລະ ການທອ່ ງທ່ຽວແຜນພດັທະນາຂອງປະເທດໄດສ້່ງົເສ ມການພດັທະນາອດຸ ສາຫະ ກາໍທ່ ໃຊວ້ ດັຖດຸ ບິ ຈາກປະເທດເພ່ືອນບາ້ນຕະຫຼອດຮອດການສະໜບັສະໜນ ການຄາ້, ການບໍລິການ ໂດຍສະເພາະດາ້ນການທ່ອງທ່ຽວທ່ ຈະເຊ່ອືມໂຍງກບັແຫຼງ່ ທ່ອງທ່ຽວລະດບັໂລກໃນປະເທດໃກຄ້ ຽງ ການເຊ່ືອມໂຍງແຂວງອບຸ ນົຣາດຊະທານກ ບັແຂວງນະຄອນຣາດສະສ ມາເປັນສນ ອດຸ ສາຫະກາໍຂອງ ພມ ພ າກໄດເ້ຮັດໃຫແ້ ຂວງອບຸ ນົຣາດຊະທານມ ບ ດົບາດສາໍລບັເປັນເມອືງຕິດຕ່ໍການຄາ້, ການລງົທຶນ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວກບັປະເທດອິນດຈ ນ . ຜນົການສຶກສາເຫັນວາ່ ການພດັທະນາລະບບົເສັ້ນທາງ ຄມົມະນາຄມົສາຍຮອງ ແລະ ສາຍຍອ່ ຍບ່ໍທນັກບັການຂະຫຍາຍຕວົຂອງຊຸມຊນົຈ່ງຶເຮັດໃຫກ້ ານຂະ ຫຍາຍຕວົ ແລະ ການປ່ຽນແປງການໃຊທ້່ ດິນຂອງພື້ນທ່ ທ່ ສຶກສາສວ່ ນໃຫຍຂ່ ະຫາຍໄປຕາມເສັ້ນ ທາງສາຍຫຼກັຄືຖະໜນົຊະຢາງກນ , ຖະໜນົແຈງ້ຊະນດິ ແລະ ຖະໜນົນາໍ້ອອ້ ມການພດັທະນາການ ຂະຫຍາຍຕວົຂອງຊຸມຊນົເຮັດໃຫ້ເກດ ບນັຫາໃຊທ້່ ດິນບ່ໍເປັນລະບຽບ, ການຈາລະຈອນຕິດຂດັສ່ິງ ແວດລອ້ ມເປັນພິດຈາກຝຸນ່ ລະອອງ ແລະ ນາໍ້ເສຍ (ໂສຣດັ ສາຍບວົ, 1996). ການປ່ຽນແປງຂອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໃນແຂວງພເ ກດັ ປະເທດໄທ, ການສຶກສາແມນ່ ໄດນ້ າໍ ໃຊຂ້ ໍ້ມນ ຈາກການສາໍ ຫຼວດໄລຍະໄກມາປະຍຸກໃຊຮ້ ວ່ ມກບັລະບບົສາລະສນົເທດພ ມສ າດ ແລະ ແບບຈາໍລອງ Markov Chain ແລະ Cellular Automata ຈດຸ ປະສງົແມນ່ ສຶກສາຮບ ແບບການນາໍໃຊ້ ທ່ ດນິ , ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ປ 2001-2011 ແລະ ຄາດການຮບ ແບບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນ ອ ກ 10 ປ ຂາ້ງໜ້າ ຄືປ 2021. ຜນົການສຶກສາພບົວາ່ : ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງພື້ນທ່ ສຶກສາ ໃນປ

40 2011 ມພ ື້ນທ່ ທງັໝດົປະມານ 513,821 ຕາລາງກໂິລແມດັ (321,138,125 ໄລ)່ , ມຮ ບ ແບບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ 9 ປະເພດ ຄື: ພື້ນທ່ ສວນຢາງພາລາ 37.12% ຂອງພື້ນທ່ ສຶກສາ, ພື້ນທ່ ຊຸມຊນົ 25.10%, ພື້ນທ່ ສວນໝາກໄມ້21.09%, ພື້ນທ່ ປ່າໄມ້6.33%, ພື້ນທ່ ປ່າຊາຍເລນ 3.69%, ພື້ນທ່ ນາກງຸ້ ແລະ ບ່ໍລຽ້ງປາ 3.41%, ພື້ນທ່ ອ່ືນໆ 1.52%, ພື້ນທ່ ນາເຂົ້າ 0.97% ແລະ ພື້ນທ່ ແຫຼ່ງນາໍ້ 0.77% ຕາມ ລາໍ ດບັ. ຜນົການສຶກສາສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນລະຫວາ່ ງ ປ 2001-2011 ພບົວາ່ ພື້ນທ່ ຊຸມຊນົມພ ື້ນທ່ ເພ່ ມຂນຶ້ 52,724,375 ໄລ່ (40.31%), ພື້ນທ່ ສວນໝາກໄມເ້ພ່ ມຂນຶ້ 11,448,125 ໄລ່ (8.75%) ແລະ ພື້ນທ່ ປ່າຊາຍເລນເພ່ ມຂນຶ້ 1,219,375 ໄລ່ (0.93%) ຕາມລາໍດບັ, ສວ່ ນພື້ນທ່ ປ່າໄມມ້ພ ື້ນທ່ ຫຸຼດລງົ 37,088,125 ໄລ່ (28.36%), ພື້ນທ່ ນາຫຸຼດລງົ 11,224,375 ໄລ່ (8.58%), ພື້ນ ທ່ ອ່ືນໆມພ ື້ນທ່ ຫຸຼດລງົ 7,761,875 ໄລ່ (5.93%), ພື້ນທ່ ສວນຢາງພາລາຫຸຼດລງົ 6,040,000 ໄລ່ (4.62%), ພື້ນທ່ ນາກງຸ້ ແລະ ບ່ໍລ້ຽງປາຫຸຼດລງົ 1,695,000 ໄລ່ (1.31%), ພື້ນທ່ ແຫຼ່ງນາໍ້ຫຸຼດລງົ 1,582,500 ໄລ່ (1.21%) ຕາມລາໍດບັ. ການຄາດການທ່າອຽ່ ງການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໃນ ຊ່ວງປ 2011-2021 ມທ ່າອ່ຽງວ່າພື້ນທ່ ອ່ືນໆ ແລະ ພື້ນທ່ ປ່າໄມ້ຈະມພ ື້ນທ່ ເພ່ ມຂຶ້ນ ເທ່ົາກບັ 10,113,125ໄລ່ (38.73%) ແລະ 2,943,125ໄລ່ (11.27%) ຕາມລາໍດບັ, ສວ່ ນພື້ນທ່ ຊຸມຊນົ, ພື້ນທ່ ສວນໝາກໄມ, ້ ພື້ນທ່ ປ່າຊາຍເລນ, ພື້ນທ່ ສວນຢາງພາລາ, ພື້ນທ່ ນາ, ພື້ນທ່ ແຫຼງ່ ນາໍ້, ພື້ນທ່ ນາກງຸ້ ແລະ ບ່ໍລ້ຽງປາ ມທ ່າອ່ຽງວ່າຈະຫຸຼດລງົ ເທ່ົາກບັ 5,835,625 ໄລ່ (22.35%); 5,630,625 ໄລ່ (21.56%); 443,125 ໄລ່ (1.70%); 375,000 ໄລ່ (1.44%); 304,375 ໄລ່ (1.16%); 235,625 ໄລ່ (0.90%) ແລະ 231,875 ໄລ່ (0.89%) ຕາມລາໍ ດບັ ພບົວາ່ ແບບຈາໍລອງມຄ າ່ ຄວາມຖກືຕອ້ ງລວມ ເທ່ົາກບັ 54.37% ທງັນເ ້ນ່ອືງຈາກການສກຶສາເປັນການນາໍປດັໄຈການນາໍໃຊທ້່ ດນິມາໃຊໃ້ນການຄາດ ການເທ່ົານນັ້. ດງ່ັ ນນັ້, ຖາ້ຫາກມກ ານນາໍປດັໄປອ່ືນໆທ່ ມຜ ນົຕ່ໍການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊປ້ ະໂຫຍດ ທ່ ດນິ ເຊ່ັນ: ດາ້ນກາຍະພາບຂອງພື້ນທ່ , ດາ້ນເສດຖະກດິ , ດາ້ນສງັຄມົ ແລະ ດາ້ນໄພທາໍມະຊາດ ເປັນຕນົ້ເຂົ້າມາທາໍການວິເຄາະຈະເຮັດໃຫຜ້ ນົໄດຮ້ ບັຂອງແບບຈາໍລອງມຄ ວາມຖກືຕອ້ ງຫຼາຍຍ່ິງຂນຶ້ (ວະສນັ ອໍວດັທະນາ, 2012). ຈາກການສຶກສາຂາ້ ງເທິງນນັ້ ສະຫຸຼບໄດວ້ າ່ : ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງແຕລ່ ະ ເມອືງ ແລະ ຜນົກະທບົຂອງຄວາມເປັນເມອືງຕ່ໍພື້ນທ່ ຊານເມອືງ ແມນ່ ມລ ກັສະນະຄາ້ຍຄືກນັ ແຕ່ ໂດຍສວ່ ນຫຼາຍພື້ນທ່ ທ່ ມກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍທ່ ສດຸ ແມນ່ ພື້ນທ່ ກະສິກາໍ ແລະ ພື້ນທ່ ປ່າໄມ້ໄດກ້ າຍ ເປັນພື້ນທ່ ຊຸມຊນົ, ການປ່ຽນແປງພື້ນທ່ ຈາກເຂດຊານເມອືງກາຍເປັນພື້ນທ່ ຕວົເມອືງ. ການປ່ຽນແປງ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວ ແມນ່ ໄດຈ້ າກການປະຍກຸ ໃຊເ້ຕັກໂນໂລຊ ການສາໍຫຼວດໄລຍະໄກຮວ່ ມກບັລະບບົສາລະ ສນົເທດພມ ສ າດ ຂໍມ້ ນ ທ່ ນາໍໃຊແ້ ມນ່ ພາບຖາ່ ຍດາວທຽມໃນແຕລ່ ະຊວ່ ງປ ນາໍມາວິເຄາະ ແລະ ແບງ່ ພື້ນ ທ່ ຈາໍແນກການນາໍໃຊທ້່ ດນິອອກເປັນປະເພດຕາ່ ງໆ ເຊ່ັນ: ທ່ ດນິກະສິກາໍ, ທ່ ດນິປ່າໄມ,້ ທ່ ດນິຊຸມຊນົ,

41 ທ່ ດນິ ແຫຼ່ງນາໍ້ ແລະ ທ່ ດິນອ່ືນໆ. ມາທາໍການປຽບທຽບການປ່ຽນແປງພື້ນທ່ ແຕລ່ ະປະເພດວາ່ ມກ ານ ປ່ຽນແປງໄປໃນຮບ ແບບໃດ, ພອ້ ມດຽວກນັນນັ້ ຍງັເປັນການເບ່ິງເລ່ືອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນ ແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ການຊອກຫາແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນ ແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິອ ກດວ້ ຍ. 4. ຂອບເຂດແນວຄວາມຄດິການສກຶສາ ຜາ່ ນການທບົທວນຈາກແນວຄວາມຄດິ , ທິດສະດ, ນຕິກິ າໍ ແລະ ການສກຶສາຕາ່ ງໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ຂາ້ງເທິງ ຜສ້ ຶກສາຈ່ງຶໄດວ້ າງໂຄງສາ້ງການສກຶສາດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ ແຜນວາດທ 1 ຂອບເຂດແນວຄວາມຄິດການສຶກສາ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ທງັ 2 ຊວ່ ງປ ມາ ປຽບທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງ ອາກາດ ປ 2009 ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍ ທາງອາກາດ ປ 2019 ສາ້ງຊນັ້ຂໍມ ນ້ ໃໝ່ ທງັ 2 ຊວ່ ງປ ແລວ້ ທາໍການ ຈາໍແນກປະເພດຂໍມ້ ນ ພື້ນທ່ ແລະ ຂໍມ້ ນ ຄນຸ ລກັສະນະ ດວ້ ຍການນາໍໃຊໂ້ປຣແກຣມ ArcGIS 10.3 ປະມວນຜນົຂໍມ້ ນ ແລະ ວເຄາະ ິ ຂໍມ້ ນ ການປ່ຽນແປງ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ ດວ້ ຍການຊອ້ ນທບັຂໍມ້ ນ ແຜນທ່ ທ່ ດນິປ່າໄມ້ ທ່ ດນິກະສກິ າໍ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ທ່ ດນິບໍລເິວນນາໍ້ ທ່ ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການ ປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິມຄ :ື - ດາ້ນບວກ - ດາ້ນລບົ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທາ່ ແຮງກຽ່ ວກບັເປົ້າໝາຍໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ.

42 5. ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍສບັທ່ ໃຊໃ້ນການສກຶສາ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ໝາຍເຖງິການເຮັດກດິ ຈະກາໍໃດໜ່ຶງໃສໃ່ ນເນອື້ ທ່ ດນິ , ໜາ້ດນິ ຢໃນ່ ເມອືງນາ ຊາຍທອງ, ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ເຊ່ັນ: ທ່ ດິນກະສິກາໍ, ທ່ ດິນປກຸ ສາ້ ງ, ດິນບໍລິເວນນາໍ້, ດິນວດັທະນະທາໍ , ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ, ດິນ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ, ດນິຄມົມະນາຄມົ ແລະ ດນິປ່າໄມ;້ ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໝາຍເຖງິການປ່ຽນແປງການນນາໍໃຊທ້່ ດນິຈາກປະເພດໜ່ຶງ ໄປ ເປັນອ ກປະເພດອ່ືນຂອງປະຊາຊນົ ບາ້ນສ ເກດ ເມອືງນາຊາຍທອງ ເຊ່ັນ: ການປ່ຽນແປງທາງດາ້ນ ຂະໜາດ, ຮ ບຮາ່ ງ, ເນອື້ ທ່ ແລະ ຈດຸ ປະສງົຂອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ. ໃນການວິໄຈຄງັ້ນຈ ້ ະສຶກສາ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ, ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ, ດນິບໍລິເວນນາໍ້, ດນິວດັທະນະທາໍ, ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ, ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ, ດນິຄມົມະນາຄມົ ແລະ ດນິປ່າໄມ.້ ທ່ ດນິປ່າໄມ້ໝາຍເຖງິທ່ ດນິທກຸ ຕອນທ່ ມປ ່າໄມປ້ກົຫມຸ້ ຢ່ ຊ່ງຶປະກອບດວ້ ຍປ່າທາໍມະຊາດ, ປ່າປກ ປ່າສະຫງວນ ແລະ ປ່າປ້ອງກນັ. ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ໝາຍເຖງິທ່ ດນິ ທ່ ນາໍໃຊເ້ຂົ້າໃນການຜະລິດກະສິກາໍ ເຊ່ັນ: ທ່ ດນິນາ, ທ່ ດນິສວນ ແລະ ທ່ ດນິລຽ້ງສດັ. ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ໝາຍເຖງິທ່ ດນິ ທ່ ນາໍໃຊເ້ປັນທ່ ຢອ່ າໄສ, ການຄາ້-ການບໍລິການ, ສາໍນກັງານຫອ້ ງ ການ ແລະ ສ່ງິປກຸ ສາ້ງຕາ່ ງໆ. ທ່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ (ຖະໜນົ) ໝາຍເຖງິທ່ ດນິ ສາໍລບັໃຊເ້ປັນຖະໜນົຫນົທາງ, ຂອບທາງ, ເຂດ ສະຫງວນແລວທາງ. ທ່ ດນິ ແຫຼງ່ ນາໍ້ ໝາຍເຖງິທ່ ດນິ ຊ່ງຶຢພ່ ື້ນນາໍ້ ຫຼືຢຂ່ ອບເຂດອອ້ ມແອມ້ ແຫຼງ່ ນາໍ້, ທ່ ດນິພື້ນນາໍ້, ທ່ ດນິແຄມນາໍ້, ທ່ ດນິກາງນາໍ້, ທ່ ດນິທ່ ເປັນໜອງບງຶ. ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ໝາຍເຖງິທ່ ດນິທ່ ເປັນສະຖານທ່ ຕງັ້ຂອງມລໍ ະດກົທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍທ່ ຕິດ ພນັກບັຮອ່ ງຮອຍປະຫວດັສາດ, ວດັຖບຸ ຮ ານປຊ ະນຍ ະສະຖານ, ວດັວາອາຮາມ, ທິວທດັທາໍມະຊາດ ສ່ິງປກຸ ສາ້ ງທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍ ແລະ ສະຖານທ່ ອ່ືນໆທ່ ລດັກາໍນດົໃຫ້ເປັນທ່ ດິນວດັທະນະທາໍ ແລະ ທອ່ ງທຽ່ ວ. ການຈດັການພື້ນທ່ ແມນ່ ການກາໍນດົເຂດ, ກາໍນດົປະເພດທ່ ດນິ ໃຫເ້ປັນລະບບົ ເພ່ືອສະດວກໃນ ການຄມຸ້ ຄອງ-ບໍລິຫານທ່ ດນິ ໃຫມ້ ກ ານພດັທະນາຕ່ໍໄປ ຕາມແບບຂອງການພດັທະນາແບບຍນືຍງົ.

43 ຜນົກະທບົ ໝາຍເຖິງ ຜນົຈາກເຫດການ ຫຼືເລ່ືອງໃດໜ່ຶງທ່ ເກ ດຂຶ້ນຊ່ຶງມທ ງັດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກເກດ ຂນຶ້ ພອ້ ມໆກນັ ອນັມຜ ນົຕ່ໍການດາໍລງົຊວ ດິ ຂອງມະນດຸ ເຮົາໃນສງັລວມ. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ໄດແ້ ກຜ່ ນົກະທບົດາ້ນອອ່ ນ ກຄໍ ືທາງດາ້ນສະພາບພື້ນທ່ ດນິ ຫຼືທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິ ມກ ານປ່ຽນແປງທ່ ນອນຢ່ບ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລະ ດາ້ນດ ກຄໍ ທືາງດາ້ນສະພາບເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ແລະ ສະພາບ ແວດລອ້ ມ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແມນ່ ແນວທາງທ່ ຊວ່ ຍແກໄ້ຂໃຫ້ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໃຫຫ້ ຸຼດຜອ່ ນລງົ, ຊວ່ ຍໃຫກ້ ານແກໄ້ຂຜນົກະທບົດ່ງັກາ່ ວນນັ້ ໃຫໄ້ປໃນທາງທ່ ດທ ່ ສດຸ . ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແມນ່ ແຜນທ່ ທ່ ໄດຈ້ າກການຖາ່ ຍພາບທາງອາກາດດວ້ ຍຍນົບິນ ຖາ່ ຍ ທ່ ຖາ່ ຍພາບໄປຕາມແຕລ່ ະສາຍການບິນເປັນຟາຍດິຈຕິອນ ຫຼືເອ ້ນວາ່ ພາບຖາ່ ຍລະບບົຕວົ ເລກ, ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແມນ່ ແຜນທ່ ທ່ ມກ ານປບັຕາໍແໜ່ງຄາ່ ພິກດັທ່ ຖກືຕອ້ ງໄວແ້ ລວ້ ສາມາດນາໍໃຊໄ້ດເ້ລ ຍ.

44 ພາກທ III ວທ ິ ການສກ ຶສາ 1. ຮ ບແບບການສກຶສາ ການສຶກສາໃນຫວົຂໍ້ຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈນັ. ໃນຄງັ້ນແ ້ ມນ່ ນາໍ ໃຊຮ ບແບບຄຸນນະພາບ ້ ແລະ ຮ ບແບບດາ້ນເຕັກນກິທາງລະບບົສາ ລະສນົເທດພມ ສ າດ (Geographical Information Systems). 2. ການກາໍນດົປະຊາກອນ ແລະ ການເລືອກເປົ້າໝາຍຜໃ້ ຫຂ້ ໍມ້ ນ 2.1 ປະຊາກອນ ປະຊາກອນທ່ ໃຊໃ້ນການສຶກສາຄງັ້ນ ້ຜ້ສ ຶກສາແມນ່ ໄດເ້ນັ້ນໃສກ່ ຸມ່ ປະຊາກອນທ່ ເປັນພາກ ສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ແລະ ທ່ ເປັນຜຊ້ ນ ້ າໍວຽກງານກຽ່ ວກບັການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ຊ່ງຶບາ້ນສ ເກດ ມຈ າໍນວນທງັໝດົ 741 ຄອບຄວົ ແລະ ໜວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັທ່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິ , ໝວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັການພດັທະນາຕວົ ເມອືງ ແລະ ຄມົມະນາຄມົ ແລະ ຂນົສ່ງົ. 2.2 ການເລືອກເປົ້າໝາຍຜໃ້ ຫຂ້ ໍມ້ ນ ຜໃ້ ຫຂ້ ໍມ້ ນ ທ່ ສາໍຄນັໃນກຸມ່ ເປົ້າໝາຍການສາໍພາດໃນການສຶກສາຄງັ້ນ ້ຜສ້ ກຶ ສາແມນ່ ໄດມ້ ກ ານ ຄດັເລືອກໂດຍອ ງໃສຄ່ ວາມເໝາະສມົຕວົຈງິ ຫຼືຜ້ປ ະຕິບດັວຽກງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໂດຍໃຊວ້ ິທ ຄດັ ເລືອກແບບເຈາະຈງົຄ:ື 1. ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ເມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍນວນ 1 ທາ່ ນ; 2. ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫ້ອງການຊບັພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ ເມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍນວນ 1 ທາ່ ນ; 3. ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫອ້ ງການຄມົມະນາຄມົ ແລະ ຂນົສ່ງົ ເມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍ ນວນ 1 ທາ່ ນ; 4. ຄະນະບາ້ນ ຈາໍນວນ 3 ທ່ານ ແລະ ຕວົແທນຄອບຄວົປະຊາຊນົໃນເຂດທ່ ໄດຮ້ ບັຜນົກະ ທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ ຈາໍນວນ 10 ຄອບຄວົ (ຄອບຄວົລະ 1 ທາ່ ນ) ລວມທງັໝດົເປົ້າໝາຍຜໃ້ ຫຂ້ ໍມ້ ນ ແມນ່ ຈາໍນວນ 16 ທາ່ ນ;

45 5. ກຸມ່ ຕວົຢ່າງທາງເຕັກນິກໄດແ້ ກ່ ຖານຂໍ້ມນ , ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດໃນຊວ່ ງປ 2009 ແລະ ປ 2019. 3. ແຫຼງ່ ຂໍມ້ ນ , ເຄ່ອືງມ ືແລະ ວທ ການເກບັກາໍຂໍມ ນ້ 3.1 ແຫຼງ່ ຂໍມ ນ້ ຂໍມ ນ້ ປະຖມົມະພ ມ: ແມນ່ ການເກບັກາໍຂໍມ້ ນ ທ່ ໄດຈ້ າກພາກສະໜາມໃນພື້ນທ່ ຈາກການລງົສາໍ ພາດບກຸ ຄນົສາໍຄນັ ໃນອງົກອນພາກລດັ ແລະ ທອ້ ງຖ່ນິພາຍໃນບາ້ນ ທ່ ເປັນພາກສວ່ ນໃນຂະແໜງ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ເພ່ືອສອບຖາມຂໍມ້ ນ ຕາ່ ງໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັການສຶກສາປະກອບກບັການລງົສາໍຫຼວດ ພື້ນທ່ ຕວົຈງິ ດວ້ ຍການຖາ່ ຍພາບ ແລະ ຈບັຄາ່ ພິກດັທ່ ຕງັ້ສາໍຄນັບາງຈດຸ ເພ່ືອປະກອບເຂົ້າໃນການ ແປພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2009 ແລະ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019, ພອ້ ມນນັ້ຍງັມກ ານສງັ ເກດພື້ນທ່ ຕວົຈງິໄປພອ້ ມວາ່ ມທ ່ ດນິ ໃດແດທ່ ່ ມກ ານປ່ຽນແປງໄປຈາກເດມ ແລະ ທ່ ດນິແຕລ່ ະປະເພດ ມກ ານປ່ຽນແປງໄປຫຼາຍປານໃດ ທງັນເ ້ພ່ືອໃຫ້ຈາໍແນກໄດເ້ຖງິປະເພດທ່ ດິນ ແລະ ສມົທຽບການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ໃນ 2 ຊວ່ ງປ , ໂດຍນາໍ ເອົາແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍນນັ້ ນາໍ ມາໃຊຮ້ ວ່ ມກບັ ລະບບົສາລະສນົ ເທດພ ມສາດ (GIS) ນາໍ ໃຊ້ໂປຣແກຣມ ArcGIS 10.3 ເພ່ືອໃຫ້ຂໍ້ມ ນການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ດ່ງັກາ່ ວ ສາມາດທາໍການວິເຄາະລາຍລະອຽດຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດິນ ດ່ງັກາ່ ວ, ສມົທຽບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນ 2 ຊວ່ ງປ , ບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ , ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ກາໍນດົພື້ນ ທ່ ທ່ ເປັນທ່າແຮງກຽ່ ວກບັເປົ້າໝາຍໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ຊບັພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດ ຂອງ ບາ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ຂໍມ ນ້ ທຸຕິຍະພ ມ: ສຶກສາໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ ແລະ ຮວບຮວມຂໍມ້ ນ ຈາກບນັດາເອກະສານຕາ່ ງໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງເຊ່ັນ: ຈາກຕາໍລາຮຽນ, ບດົຄນົ້ຄວາ້, ບດົລາຍງານ, ແຜນພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ, ວາລະສານ, ອິນເຕ ເນັດ, ນະໂຍບາຍ, ກດົໝາຍ, ວິທະຍານພິ ນົທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັການປ່ຽນແປງການ ນາໍໃຊທ້່ ດນິ , ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດໃນພື້ນທ່ ສກຶ ສາ ແລະ ຂໍມ້ ນ ຕາ່ ງໆຈາກໜວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວ ຂອ້ ງ ເຊ່ັນ: ຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ເມອືງນາຊາຍທອງ, ຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະ ຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມເມອືງນາຊາຍທອງ, ຫອ້ ງການຄມົມະນາຄມົ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ສນ ສາໍຫຼວດວດັແທກ ແລະ ແຜນທ່ , ກມົແຜນທ່ ແຫງ່ ຊາດ, ກມົທ່ ດນິ ແລະ ພາກສວ່ ນອ່ືນໆ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ເພ່ືອໃຫໄ້ດຂ້ ໍມ ນ້ ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມ,້ ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ, ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ, ທ່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິ ແຫຼງ່ ນາໍ້ ແລະ ທ່ ດນິ ເປ່ົາຫວາ່ ງ ໃນປ 2009-2019 ຂອງສ ເກດ , ເມອືງ ນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ.

46 3.2 ເຄ່ືອງມກືານເກບັກາໍຂໍມ ນ້ ການສຶກສາແບບຄຸນນະພາບໃນຄງັ້ນ ້ເຄ່ືອງມທື່ ໃຊໃນ້ ການເກບັກາໍຂໍມ ນ້ ແມນ່ ແບບຟອມສາໍ ພາດ GPS ມຖື,ື ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2009 ທ່ ຮບັໃຊວ້ ຽກງານການອອກໃບຕາດິນ ຂອງກມົທ່ ດິນ ແລະ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 (ໂຄງການ KOICA, ຈາກສນ ສາໍ ຫຼວດວດັແທກ ແລະ ແຜນທ່ ) ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດມາດຕາສວ່ ນ 1/2,000 ມຄ ວາມລະອຽດຂອງ ພາບຖາ່ ຍ ເທ່ົາກບັ 0.25 cm, ໃນການທ່ ນາໍ ໃຊແ້ ຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ມາວິເຄາະ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກຍໍ ອ້ ນວາ່ ເມ່ອືເບ່ິງລກັສະນະຂອງພື້ນທ່ ໂດຍລວມແລວ້ ແມນ່ ເຫັນວາ່ ສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແມນ່ ມຄ ວາມແຕກ ຕາ່ ງກນັຫຼາຍ, ຍອ້ ນເຫດຜນົດ່ງັກາ່ ວນນັ້ ຜ້ສ ຶກສາຈ່ງຶໄດນ້ າໍ ໃຊແ້ ຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ມາວິເຄາະຂໍມ້ ນ , ນອກຈາກນຍ ້ ງັມແ ຜນທ່ ການຄມຸ້ ຄອງນາໍໃຊທ້່ ດນິ ປ 2009 ແລະ ປ 2019 ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ, ກອ້ ງຖາ່ ຍຮບ ເພ່ືອບນັທຶກພາບໃນເຂດພື້ນທ່ ສກຶ ສາ ແລະ ອ່ນືໆ. ແບບຟອມສາໍພາດ: ຜສ້ ຶກສາໄດນ້ າໍໃຊແບບ ້ ຟອມສາໍພາດ ເພາະວາ່ ຈະຖາມຕາມເນອື້ ໃນທ່ ມກ ານພວົພນັກບັຫວົບດົ ແລະ ຈດຸ ປະສງົຂອງການສຶກສາ ຈນົໄດຄ້ າໍຕອບຕາມຄວາມຕອ້ ງການແບບ ຟອມສາໍພາດ ແລະ ຄາໍຖາມການສນົທະນາ ທ່ ໃຊເ້ພ່ືອເກັບກາໍຂໍ້ມ ນໃນຄງັ້ນແ ້ ມນ່ ແບງ່ ອອກເປັນ 2 ຊຸດຄ:ື 1) ຊຸດທ 1: ແມນ່ ແບບຟອມສາໍພາດສາໍລບັ ໝ່ວຍງານ ຫຼືອງົກອນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ (ຫວົ ໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍນວນ 1 ທ່ານ, ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມເມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍນວນ 1 ທ່ານຫວົໜາ້ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫອ້ ງການຄມົມະນາຄມົ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງນາຊາຍທອງ ຈາໍນວນ 1 ທາ່ ນ ລວມທງັໝດົ 3 ທາ່ ນ) ປະກອບມ 4 ພາກ ຄ: ື - ຂໍມ້ ນ ສະຖານະພາບຂອງຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດ; - ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ; - ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ເມອືງນາຊາຍທອງ. 2) ຊຸດທ 2: ແບບຟອມສາໍພາດສາໍລບັອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນ ແລະ ປະຊາຊນົ ຈາໍ ນວນ 13 ທາ່ ນ ທ່ ເປັນຕວົແທນໃຫແ້ ກບ່ າ້ນ ແລະ ປະຊາຊນົ ໃນບາ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ ປະ ກອບມ 4 ພາກຄ: ື

47 - ຂໍມ້ ນ ສະຖານະພາບຂອງຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດ, - ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ - ຂໍມ ນ້ ທ່ວົໄປຢບ່ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລະ ຜນົກະ ທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງ ຈນັ. - ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ການສາ້ງເຄ່ືອງມ: ືຂນັ້ຕອນການສາ້ງເຄ່ືອງມເືພ່ືອຮບັໃຊເ້ຂົ້າໃນການເກບັກາໍຂໍມ ນ ້ ຊ່ຶງ ໄດແ້ ກແບບ ່ ຟອມສາໍພາດ ມລາຍ ລະອຽດລຸມ່ ນ: ້ - ສກຶສາແນວຄວາມຄດິ , ທິດສະດ, ນຕິກິ າໍ, ບດົສຶກສາທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງພອ້ ມທງັສກຶສາແບບ ວທິ ການສາ້ງແບບຟອມສາໍພາດ ເພ່ືອນາໍເອົາເປັນຊອ່ ງທາງໃນການສາ້ງເຄ່ືອງມໃນື ການສຶກສາຄງັ້ນ. ້ - ກາໍນດົຂອບເຂດແນວຄວາມຄິດໃນການສຶກສາ, ອອກແບບ ແລະ ສາ້ງເຄ່ືອງມືຫຼື ແບບຟອມສາໍພາດ ໂດຍອ ງຕາມໂຄງສາ້ງການສຶກສາທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວໃ້ນເບື້ອງຕນົ້ ທງັນ ້ແມນ່ ເພ່ືອ ຄວາມສະດວກ ແລະ ໃຫມ້ ຄວາມ ແທດເໝາະໃນການສາ້ງເຄ່ືອງມດືງ່ັກາ່ ວ. - ນາໍແບບຟອມສາໍພາດສະເໜ ຕ່ໍອາຈານຊວ່ ຍທ່ ປຶກສາ, ອາຈານທ່ ປຶກສາ ເພ່ືອຂໍຄວາມ ຄິດເຫັນ ຫຼືຂໍສ້ ະເໜ ແນະນາໍເພ່ ມເຕ ມ ແລວ້ ຜສ້ ຶກສາຈ່ງຶນາໍມາດາໍເນນ ການແກໄຂ້ ປບັປງຸ ໃຫມ້ ຄວາມ ສອດຄອ່ ງ, ຊດັເຈນ ແລະ ເໝາະສມົຫຼາຍກວາ່ ເກ່າົ. - ນາໍເອົາແບບຟອມສາພາດ ໍ ຜ່ານຄະນະກາໍມະການຊຽ່ ວຊານ 5 ທ່ານ ເພ່ືອກວດຄ່າ ຄວາມສອດຄອ່ ງຂອງແບບຟອມສາໍພາດ ແລວ້ ຈ່ງຶນາໍ ໄປປບັປງຸ ກອ່ ນຈະລງົໄປເກບັກາໍຂໍ້ມ ນຕວົຈງິຢ່ ພື້ນທ່ ສກຶສາ. 3.3. ວທິ ການເກບັກາໍຂໍມ ນ້ 3.3.1. ວທິ ເກບັກາໍຂໍມ້ ນ ໃນຮບ ແບບຄນຸ ນະພາບ ວິທ ການເກັບຂໍ້ມມນ ເພ່ືອມາສຶກສາໃນຮບ ແບບຄນຸ ນະພາບ ແມນ່ ການນາໍ ໃຊຮ້ ບ ແບບ ການສາໍພາດເພ່ືອຈະໃຊໃ້ນການສາໍພາດເຈາະເລ ກ ປະກອບມ 6 ປະເດັນເປັນຫຼກັ ດງ່ັນ: ້ - ຂໍມ້ ນ ພື້ນຖານຂອງຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດ - ຂໍມ້ ນ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ - ຂໍມ້ ນ ກຽ່ ວກບັປດັໄຈທ່ ພາໃຫເ້ກດ ມກ ານປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ - ຂໍມ້ ນ ກຽ່ ວກບັແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ - ຂໍມ້ ນ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົທາງດາ້ນລາຄາທ່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິເພ່ ມຂນຶ້ ຫຼືຫຸຼດລງົ

48 - ເຄ່ືອງບນັທຶກສຽງ, ຈດົກາ່ ຍ ເພ່ືອເປັນເຄ່ືອງມໃືຊເ້ຂົ້າໃນການບນັທຶກການສາໍພາດນາໍ ອາໍນາດການປກົຄອງພື້ນທ່ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ແລະ ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ. 3.3.2. ວທິ ເກບັຂໍມ້ ນ ໃນຮບ ແບບເຕັກນກິ ວິທ ການເກບັຂໍ້ມນ ໃນຮບ ແບບເຕັກນກິທາງພມ ສ າດຕາ່ ງໆແມນ່ ໄດນ້ າໍ ໃຊເ້ຂົ້າໃນການ ສກຶສາຜນົກະທບົການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິ . ຜວ້ ິໄຈຈາກການເກບັຕວົຢາ່ ງຢບ່ າ້ນສ ເກດ ທງັ 8 ປະເພດທ່ ດນິຄື: ທ່ ດນິກະສກິ າໍ, ທ່ ດນິ ປ່າໄມ,້ ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ, ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້, ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ, ທ່ ດນິວດັທະນະ ທາໍ ແລະ ທ່ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຊ່ຶງແຕລ່ ະປະເພດຈະເກບັ 4 ຈຸດຂອງຕອນ ດິນລວມທງັໝດົ 32 ຈດຸ , ວິທ ເກັບແມນ່ ນາໍ ໃຊເ້ຄ່ືອງ GPS ໃຊໃ້ນການຊອກຫາຕາໍແໜ່ງຕວົຈງິໃນ ພາກສະໜາມເພ່ືອກາໍນດົຈດຸ ແຕລ່ ະຈດຸ ແລະ ນາໍໃຊກ້ ອ້ ງຖາ່ ຍຮບ (Digital Camera) ໃຊເ້ພ່ືອບນັທຶກ ພາບການເກັບກາໍຂໍມ້ ນ ພາກສະໜາມ ໂດຍປຽບທຽບກບັພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ Google Earth ແລະ ຈະເກບັທກຸ ຕອນດນິທ່ ມກ ານປ່ຽນແປງຢເ່ ຂດທາງດວ່ ນ ແລະ ທາງລດົໄຟຄວາມໄວສງ . 1) ໂປຼແກຼມ ArcGIS Version 10.3 ແມນ່ ນາໍ ໃຊ້ເຂົ້າໃນການສ້າງເປັນແຜນທ່ ປ 2009, ແຜນ ທ່ ປ 2019 ແລະ ແຜນທ ການປ່ຽນແປງ ປ 2009 ແລະ ປ 2019; 2) Google Earth ແມນ່ ນາໍ ໃຊເ້ປັນເຄ່ືອງມໃືນການວິເຄາະພາບຖາ່ ຍ ເພ່ືອເປັນຂໍມ້ ນ ໃນການແປພາບຖາ່ ຍການປ່ຽນແປງຂອງພື້ນທ່ ; 3) ກອ້ ງຖາ່ ຍຮບ (Digital Camera)ໃຊເ້ພ່ືອບນັທຶກພາບການເກບັກາໍຂໍມ້ ນ ພາກສະໜາມ; 4) ເຄ່ືອງ GPS ໃຊໃ້ນການຊອກຫາຕາໍແໜ່ງຕວົຈງິໃນພາກສະໜາມ ແລະ ສາມາດກາໍ ນດົພື້ນທ່ ໄວພ້ ອ້ ມ. 4. ການວເຄາະ ິ ແລະ ແປຜນົຂໍມ້ ນ 4.1 ການວເຄາະ ິ ແລະ ແປຜນົຂໍມ້ ນ ທ່ ໄດຈ້ າກການສຶກສາທາງເຕັກນກິສາລະສນົເທດພມ ສ າດ ຂໍມ ນການ ້ ປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ ປະເພດທ່ ດນິປ່າໄມ,້ ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ, ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ, ທ່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິ ແຫຼງ່ ນາໍ້ ແລະ ທ່ ດນິຫວາ່ ງ ແມນ່ ນາໍ ໃຊ້ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2009 ແລະ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ມາສຂ ່ ະ ບວນການວິເຄາະດວ້ ຍການນາໍໃຊເ້ຕັກນກິທ່ ທນັສະໄໝທາງລະບບົສາລະສນົເທດພມ ສ າດ (GIS) ກໍ ຄືການນາໍ ໃຊໂ້ປຼແກຼມ ArcGIS Version 10.3 ເພ່ືອວິເຄາະໃຫເ້ຫັນສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ຈາໍແນກປະເພດຂອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນປ 2009 ປຽບທຽບກບັການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນ ປ 2019. ການວິເຄາະໄດອ້ ງຕາມຫຼກັການທາໍງານຂອງລະບບົສາລະສນົເທດພມ ສ າດ (GIS) ຊ່ງຶມ ການປະຕິບດັງານ ຄື: ນາໍ ຂໍ້ມ ນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2009 ແລະ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍ

49 ທາງອາກາດ ປ 2019 ເຂົ້າໃນການສຶກສາຄງັ້ນແ ້ ມນ່ ໄດນ້ າໍ ໃຊລ້ ະບບົພິກດັ Lao 98, ໂດຍນາໍແຜນ ທ່ ພາບຖາ່ ຍເຂົ້າສໂປຣ ່ ແກຣມ ArcGIS Version 10.3 ເພ່ືອສາ້ງຊນັ້ຂໍມ ນ້ ໃໝຈ່ າໍແນກປະເພດຂໍມ້ ນ , ວເິຄາະຂໍມ ນ ແລະ ້ ສາ້ງເປັນແຜນທ່ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ,້ ທ່ ດນິກະສກິ າໍ, ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ, ທ່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ (ແຫຼງ່ ນາໍ້), ທ່ ດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍ, ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ, ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ແລະ ທ່ ດນິຫວາ່ ງເປ່ົາ ເຂດບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລວ້ ນາໍຜນົທ່ ໄດຈ້ າກການແປແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທງັ 2 ຊວ່ ງປ ດງ່ັກາ່ ວ ມາວເິຄາະປຽບທຽບແປຜນົ ແລະ ອະທິບາຍຕາມຂໍມ້ ນ ທ່ ໄດຈ້ າໍແນກແຕລ່ ະປະເພດ. ຂນັ້ຕອນການວິເຄາະ ແລະ ແປຜນົຂໍ້ມນ ຕາມທ່ ໄດປ້ ະກດົຢ່ ໃນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາ ກາດ 2009 ແລະ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ທ່ ໄດແ້ ຕມ້ ແລະ ຈາໍແນກທ່ ດນິ ແຕລ່ ະ ປະເພດ ໃນ 2 ຊວ່ ງປ ໂດຍໃຊວ້ ິທ ການແບບຊອ້ ມທບັດວ້ ຍໂປຣແກຣມ ArcGIS Version 10.3, ຫຼງັຈາກນນັ້ກນໍ າໍເອົາຄວາມແຕກຕາ່ ງທ່ ໄດນ້ ນັ້ມາທາໍການອະພິປາຍຜນົ ໂດຍອ ງໃສຫ່ ຼກັການ ແລະ ເຫດຜນົທາງເຕັກນກິ ຊ່ງຶຈະໄດດ້ າໍເນນ ຕາມຂນັ້ຕອນຄດືງ່ັລຸມ່ ນ: ້

50 ແຜນວາດທ 2 ຂນັ້ຕອນຂອງການດາໍເນນ ງານທາງເຕັກນກິພມ ສ າດ 4.2 ການວເຄາະ ິ ແລະ ແປຜນົຂໍມ້ ນ ທາງດາ້ນຄນຸ ນະພາບ ຂໍ້ມນ ທ່ ໄດຈ້ າກການລງົສາໍ ພາດເກັບກາໍຂໍ້ມນ ຕວົຈງິຢ່ ສະໜາມ ກບັ ປະຊາກອນກຸມ່ ເປົ້າ ໝາຍຂອງການສຶກສາ, ຈາກການສງັເກດພື້ນທ່ ຕວົຈງິ ແມນ່ ຖກືນາໍມາຮວບຮວມ, ກວດສອບຄວາມ ປະມວນຜນົຂໍມ້ ນ ແລະ ວເຄາະ ິ ຂໍມ້ ນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ ດວ້ ຍການຊອ້ ນທບັຂໍມ້ ນ ແຜນທ່ 1. ທ່ ດນິປ່າໄມ້ 5. ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ 2. ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ 6. ທ່ ດນິກະສກິ າໍ 3. ທ່ ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ 7. ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ 4. ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ 8. ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2009 ຂນັ້ຕອນຂອງການດາໍເນນ ງານ ແຕມ້ ຊນັ້ຂໍມ້ ນ ຕາ່ ງໆໃນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງ ອາກາດໃນຂອບເຂດພື້ນທ່ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ແຕມ້ ຊນັ້ຂໍມ້ ນ ຕາ່ ງໆໃນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງ ອາກາດໃນຂອບເຂດພື້ນທ່ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ຈາໍແນກຄນຸ ລກັສະນະຂອງຂໍມ ນ້ ຕາ່ ງໆ , ປະເພດການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ຈາໍແນກຄນຸ ລກັສະນະຂອງຂໍມ ນ້ ຕາ່ ງໆ, ປະເພດການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ສາ້ງເປັນແຜນທ່ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນປ 2009 ແລະ 2019 ຂອງບາ້ນສເ ກດ ປຽບທຽບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນ 2 ຊວ່ ງປ 2009-2019

51 ຖກືຕອ້ ງແລວ້ ນາໍມາຮຽບຮຽງ, ສະຫຸຼບລວມ, ວິເຄາະ ແລະ ແປຄວາມໝາຍດວ້ ຍເຫດ ແລະ ຜນົ. ພອ້ ມນນັ້ຍງັໄດນ້ າໍເອົາຜນົຂອງການວິເຄາະຈາກແບບຟອມສາໍພາດ ແລະ ແບບສອບຖາມ ກຄໍ ືການ ວິເຄາະທາງດາ້ນຄນຸ ນະພາບ ເພ່ືອນາໍ ໄປສມົທຽບກບັຜນົຂອງການແປແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍອາກາດ ປ 2009, ຜນົຂອງການແປແຜນທ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ປ 2019 ແລະ ຜນົຂອງການສາ້ງເປັນແຜນ ທ່ ການຄມຸ້ ຄອງນາໍໃຊທ້່ ດນິ ປ 2009 ແລະ 2019 ວາ່ ຜນົຂອງການວເິຄາະທາງດາ້ນຄນຸ ນະພາບນນັ້ ແມນ່ ມຄ ວາມສອດຄອ່ ງກນັ ຫຼືແຕກຕາ່ ງກນັກບັຜນົທ່ ໄດຈ້ າກການວເິຄາະທາງເຕັກນກິລະບບົສາລະ ສນົເທດພມ ສ າດ. ຈາກນນັ້ກນໍ າໍເອົາຜນົຂອງການວິເຄາະທງັໝດົມາແປຜນົມາຮຽບຮຽງ ແລວ້ ຂຽນ ເປັນວທິ ະຍານພິ ນົຕາມຂນັ້ຕອນຂອງການສກຶສາ.

52 ພາກທ IV ຜນົການສກ ຶສາ ແລະ ອະພ ິປາຍຜນົ 1. ສະພາບຂອງພື້ນທ່ ສກຶສາ 1.1. ທ່ ຕງັ້ຂອງບາ້ນສເ ກດ , ຂອບເຂດຊາຍແດນ ແລະ ຈດຸ ພິເສດຂອງບາ້ນ ບາ້ນສເ ກດ ກແໍ ມນ່ ບາ້ນໜ່ຶງໃນຈາໍນວນ 8 ບາ້ນ ຂອງກຸມ່ ສເ ກດ ທ່ ນອນຢໃ່ ນ 54 ບາ້ນຂອງ ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລະ ຍງັເປັນບາ້ນທ່ ມຄ ວາມຈະເລ ນເຕ ບໂຕຢາ່ ງໄວວາ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນທາງດາ້ນເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ຍອ້ ນຈດຸ ທ່ ຕງັ້ຂອງບາ້ນມກ ານເຊ່ອືມໂຍນລະຫວາ່ ງການ ຂະຫຍາຍຕວົເມອືງຂອງເມອືງສ ໂຄດຕະບອງ ຊ່ງຶເປັນເຂດຂະຫຍາຍທາງດາ້ນການຄາ້ຂາຍຂອງບນັ ດາຊາວເມອືງທ່ ຢ່ ເຂດຊານເມອືງຫຼວງຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລະ ທ່ ຕງັ້ຂອງບາ້ນສ ເກດ ໄດ້ ກາຍເປັນເຂດຂະຫຍາຍທາງດາ້ນໂຄງລາ່ ງເສດຖະກິດເຊ່ັນ: ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ແລະ ແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ - ວງັວຽງ ອນັເຮັດໃຫ້ເກ ດມກ ານຂະ ຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນເຂດທາໍມາຫາກນິຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນໝບ່ າ້ນເກດ ມກ ານປ່ຽນແປງການດາໍລງົ ຊວ ິດ. ບາ້ນສ ເກດ ຕງັ້ຢທ່ າງທິດໃຕຂ້ ອງເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ນອນຢໃ່ ນໂຊນ 48N, ມຈ ດຸ ທ່ ຕງັ້ຕາມລະບບົເຄົ້າມນ E:240269.898, N:1996399.163 ຊ່ຶງມຂ ອບເຂດຊາຍແດນຕິດກບັບນັດາ ບາ້ນດງ່ັນ: ້ ທິດເໜືອຕດິກບັບາ້ນຜາງແຫງ້ ແລະ ບາ້ນນາລຽ່ ນ ທິດໃຕຕ້ ິດກບັບາ້ນໄຊມງຸ ຄນຸ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກບັບາ້ນນາສຽ້ວ ທິດຕາເວັນຕກົຕດິ ກບັບາ້ນຈດັສນັ-ຈນັສະຫວາ່ ງ ດງ່ັແຜນທ່ ຂາ້ງລຸມ່ ນ ້ແມນ່ ເປັນແຜນທ ທ່ ສະແດງໃຫເ້ຫັນທາງດາ້ນຈດຸ ທ່ ຕງັ້ຂອງບາ້ນສເ ກດ ແລະ ແຕລ່ ະດາ້ນແມນ່ ຕິດກບັບາ້ນໃດ ເພ່ືອໃຫເ້ບ່ິງສະດວກຈ່ງຶໄດນ້ າໍ ໃຊລ້ ະບບົສນົເທດພມ ມສ າດ ໂດຍການນາໍໃຊລ້ ະບບົພາບຖາ່ ຍທາ່ ອາກາດ ແລະ ການຈດັແບງ່ ແຕລ່ ະເຂດແດນຂອງບາ້ນພາຍໃນ ເມອືງນາຊາຍທອງ ດງ່ັແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້

53 ແຜນທ່ 1 ແຜນທ່ ຂອບເຂດການປກົຄອງບາ້ນສເ ກດ ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ.

54 ພາບຖາ່ ຍນແ ້ ມນ່ ເອົາຈາກພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແລະ ການທບັຊອ້ ນຂໍມ້ ນ ດວ້ ຍລະບບົສາ ລະສນົເທດພມ ມສ າດ ໂດຍອ ງຕາມແບງ່ ເຂດແດນຂອງບາ້ນຈາກຂໍ້ມນ ຂອງກມົແຜນທ່ , ກະຊວງ ພາຍໃນເປັນຜກ້ າໍນດົຂອບເຂດຊາຍແດນແຕລ່ ະບາ້ນ. 1.2. ສະພາບພື້ນທ່ ບາ້ນສເ ກດ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ນອນໃນ 54 ບາ້ນ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງ ຈນັ, ມເ ນອື້ ທ່ ທງັໝດົ 434 ເຮັກຕາ ມ 1.788 ຕອນ ໃນນນັ້ມເ ນອື້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ 726 ຕອນ, ດນິ ໂຮງງານມ 4 ຕອນ, ດນິປກຸ ສາ້ງບໍລິການ 83 ຕອນ, ດນິນາ 142 ຕອນ, ດນິກະສິກາໍ, ດນິສວນ ແລະ ດນິ ອ່ນືໆ 137 ຕອນ ແລະ ໃນທ່ວົບາ້ນສເ ກດ ປະກອບດວ້ ຍ 45 ໜວ່ ຍ, ມພ ນົລະເມອືງ 3.185 ຄນົ, ຍງິ 2.020 ຄນົ, ມ 633 ຫຼງັຄາເຮອືນ, ມ 741 ຄອບຄວົ, ມ 2 ຊນົເຜາ່ ຄ:ື ເຜ່ົາລາວ ລຸມ່ 99%, ຊນົເຜ່ົາກມຶມຸ 1%, ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍປະກອບອາຊບ ຄາ້ຂາຍ ກວມເອົາ 27%, ອາຊບ ກາໍມະກອນ ກວມເອົາ 40%, ອາຊບ ພະນກັງານລດັ ກວມເອົາ 7%, ອາຊບ ເຮັດນາ 6%, ແລະ ອາຊບ ອ່ືນໆ 23%. ບາ້ນສເ ກດ ມຮ າ້ນຂາຍເຄ່ືອງຍອ່ ຍ 35 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍເຄ່ອືງກ່ສໍ າ້ງ 3 ຮາ້ນ, ມໂ ຮງສເ ຂົ້າ 1 ໂຮງ, ມຮ າ້ນສອ້ ມແປງລດົຈກັ 6 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍລດົໃຫຍ່ 2 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍລດົຈກັ 1 ຮາ້ນ, ປາໍ້ນາໍ້ມນັ 1 ແຫງ່ , ໂຮງງານນາໍ້ດ່ມື 2 ແຫງ່ , ມໂ ຮງງານຕດັຫຍິບຂະໜາດໃຫຍ່ 1 ແຫງ່ ແລະ ໂຮງງານຜະລິດຜາ້ເຊັດໜາ້ທ່ ປະຕບິ ດັໄດ້4 ກຸມ່ ວຽກ 1 ແຫງ່ , ສນ ຝຶກແອບກລິ າແຫງ່ ຊາດ 1 ແຫງ່ ໂຮງຮຽນວຊິ າຊບິສາໍລບັຄນົພິການ 1 ແຫງ່ ແລະ ຕະຫຼາດຊຸມຊນົຂອງບາ້ນສເ ກດ 1 ແຫງ່ . 1.3. ສະພາບເສດຖະກດິ ແລະ ວດັທະນະທາໍ-ສງັຄມົ ບາ້ນສ ເກດ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ມສ ະພາບທາງດາ້ນເສດຖະກດິດພ ໍສມົຄວນເພາະອາໍນາດການປກົ ຄອງຂອງບາ້ນໄດມ້ ກ ານສາ້ງຕງັ້ກອງທຶນຊວ່ ຍເຫຼືອເຊ່ິງກນັ ແລະ ກນັ ແລະ ຍງັເປັນເຂດທ່ ມກ ານ ຄາ້ຂາຍທ່ ຕິດກບັຊານເມອືງ ຫຼືວາ່ ການຂະຫຍາຍຕວົເມອືງໃຫກ້ າຍເປັນເຂດຕະຫຼາດຜກັ ເພ່ືອຈາໍ ໜາ່ ຍພາຍໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນ ແລະ ັ ເຮັດໃຫມ້ ກ ານແລກປ່ຽນຊື້-ຂາຍກນັຕະຫຼອດ. ຈາກສະ ຖານະພາບທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ແບບນຈ ້່ງຶເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ມວ ຽກເຮັດງານທາໍລາຍໄດ້ ສະເລຍ່ ແມນ່ 1,000,000 – 6,000,000 ກບ /ເດອືນ/ຄນົ. ສະນນັ້ເຫັນໄດວ້ າ່ ທາງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົ ກຄໍ ື ອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດມ້ ແ ຜນການພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ 5 ປ ຜາ່ ນ ມາໄດມ້ ກ ານປກຸ ລະດມົຊຸກຍໃ ້ຫພ້່ໍແມປ່ ະຊາຊນົສາ້ງເສດຖະກດິຄອບຄວົ ເຮັດໃຫຊ້ ວິດການເປັນຢ່ດ ຂນຶ້ ເທ່ືອລະກາ້ວ ແລະ ມນັໄດສ້ ະແດງອອກທາງດາ້ນເສດຖະກດິຂອງບາ້ນມກ ານຂະຫຍາຍຕວົຢາ່ ງ ຕ່ໍເນ່ອືງ, ບາ້ນສ ເກດ ມພ ື້ນຖານໂຄງລາ່ ງດາ້ນການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກ, ມຫ ວົໜ່ວຍທລຸ ະກດິ 54 ພື້ນຖານ ໃນນນັ້ເມອືງນາຊາຍທອງ ໄດຄ້ ມຸ້ ຄອງ 13 ພື້ນຖານນະຄອນຫຼວງ ໄດຄ້ ມຸ້ ຄອງ 1 ພື້ນ

55 ຖານອນັເຮັດໃຫ້ທາງດາ້ນການເງນິຂອງບາ້ນສ ເກດ ມລ າຍຮບັກຽ່ ວກບັການເກບັຄາ່ ທາໍນຽມຜາ່ ນເອ ກະສານສງັລວມລາຍຮບັ ໃນ 5 ປ ຜາ່ ນມາມຈ າໍນວນເງນິທງັໝດົ 182,054,000 ກບ ແລະ ເງນິ ຈາໍນວນດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດໃ້ຊຈ້ າ່ ຍເຂົ້າໃນວຽກງານບໍລິຫານຂອງບາ້ນເພ່ືອບລ ະນະຮກັສາ, ຊື້ອປຸ ະ ກອນເຄ່ືອງໃຊຕ້ າ່ ງໆເຂົ້າໃນວຽກງານຂອງບາ້ນສ ເກດ ເຊ່ັນ: ການຖມົດນິ ເດນ ໂຮງຮຽນຂອງບາ້ນກ່ກໍ າໍ ແພງ, ເຮັດປະຕ ແລະ ຮວົ້ໂຮງຮຽນເລ່ົານເ ້ປັນຕນົ້. ບາ້ນສ ເກດ ກຍໍ ງັໄດນ້ າໍພາການເງນິຂອງບາ້ນເກບັພາສ ທ່ ດນິ ແລະ ອາກອນຫາ້ ງຮາ້ນເປັນ ປະຈາໍທກຸ ປ , ບາ້ນສ ເກດ ຍງັໄດຮ້ ບັຕວົເລກແຜນການເກບັລາຍຮບັພາສ ທ່ ດນິ ແລະ ອາກອນຫາ້ ງ ຮາ້ນທ່ ບາ້ນຄມຸ້ ຄອງ 5 ປ ຜາ່ ນມາໄດມ້ ຕ ວົເລກແຜນການ 742,684,294 ກບ , ປະຕບິດັໄດຕ້ ວົຈງິທ່ ຖອກເຂົ້າງບົປະມານແຫງ່ ຊາດໄດ້686,639,943 ກບ ໄດເ້ກນ 92.45% ຂອງແຜນການ ແລະ ໄດ້ ມອບເຂົ້າງບົປະມານຂອງເມອືງທນັຕາມກາໍນດົເວລາ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດມ້ ກ ານຈດັຕງັ້ຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ບໍລິຫານບາ້ນ, ວຽກງານການເງນິ, ວຽກງານກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ແລະ ວຽກງານໂຍ ທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົ ບນັດາວຽກງານດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດສ້ າ້ ງລາຍຮບັໃຫ້ແກບ່ າ້ນສ ເກດ ແລະ ເປັນກຸມ່ ເປົ້າໝາຍທ່ ມເ ສດຖະກດິທ່ ດຂ ອງບາ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ບາ້ນສ ເກດ ມປ ະຊາຊນົທ່ ນບັຖສືາສະໜາພດຸ 99% ແລະ ສາສະໜາອ່ືນໆ 1%, ປະຊາຊນົ ທກຸ ໆຄອບຄວົຢ່ພ າຍໃນບາ້ນໄດມ້ ກ ານປກົປກັຮກັສາ, ສາ້ງສາວດັວາອາຣາມປະຕິສງັຂອນວດັໄດ້ ຢ່າງດ , ຮກັສາໄດທ້ າງດາ້ນວດັທະນະທາໍ ແລະ ຮ ດຄອງປະເພນຂ ອງລາວເຮົາໄວຢ້ ່າງໝນັ້ ຄງົ. ບາ້ນສ ເກດ ມວ ດັ 1 ແຫງ່ ໃນນນັ້ມພ ະສງົສາໍມະເນນ 21 ອງົ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ໄດປ້ ະກາດເປັນ ບາ້ນວດັທະນະທາໍ ໃນວນັທ 1 ທນັວາ 2011, ເປັນຄອບຄວົວດັທະນະທາໍ 650 ຄອບຄວົ ເທ່ົາກບັ 88%. ສາໍ ລບັທຸກບນັຫາກຽ່ ວກບັທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍ-ສງັຄມົ ບ້ານສ ເກ ດແມນ່ ມກ ານຈດັຕງັ້ ປະຕິບດັຢາ່ ງລະອຽດຄື: ມວ ຽກງານສຶກສາທິການ ແລະ ວຽກງານສາທາລະນະສກຸ , ວຽກງານແຮງ ງານ ແລະ ສະຫວດັດກ ານສງັຄມົ ແລະ ວຽກງານຖະແຫຼງຂາ່ ວ, ວດັທະນະທາໍ ແລະ ທອ່ ງທຽ່ ວ. ການເຄ່ືອນໄຫວທາງດາ້ນວຽກງານສຶກສາທິການ ແມນ່ ໄດເ້ອົາໃຈໃສປ່ ະຕິບດັນະໂຍບາຍ ການສຶກສາແຫງ່ ຊາດ ຕາມ 3 ລກັສະນະ ແລະ 5 ຫຼກັມນ ທ່ ກະຊວງສຶກສາວາງອອກ, ອາໍນາດ ການປກົຄອງບາ້ນໄດປ້ ກຸ ລະດມົພ່ໍແມໃ່ ຫນ້ າໍລກ ຫຼານຂອງຕນົ ທ່ ຢ່ໃ ນເກນອາຍກຸ ານສຶກສາເຂົ້າຮຽນ ເປັນປກົກະຕິ, ບ່ໍໄດມ້ ລ ກ ຫຼານປະລະການຮຽນ, ອອກໂຮງຮຽນກາງປ ແລະ ໄດກ້ າຍເປັນບາ້ນລບົ ລາ້ງການກກືໜງັສືໄດ້100%, ພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ມໂ ຮງຮຽນປະຖມົສມົບນ ພາກລດັ 1 ຫຼງັ, ມໂ ຮງ ຮຽນວິຊາຊບ ສນ ພິການ 1 ແຫງ່ , ມສ ນ ຝຶກກລິ າແຫງ່ ຊາດ 1 ແຫງ່ , ມນ ກັຮຽນທງັໝດົ 437 ຄນົຍິງ 200 ຄນົ, ມຄ - ອາຈານ 13 ຄນົ, ຍິງ 12 ຄນົ ແລະ ມໂ ຮງຮຽນອານບຸ ານພາກເອກະຊນົ 1 ແຫງ່ ມນ ກັຮຽນທງັໝດົ 100 ຄນົ, ຍງິ 60 ຄນົ ຄ- ອາຈານທງັໝດົ 8 ຄນົເປັນຍງິທງັໝດົ.

56 ການເຄ່ືອນໄຫວທາງດາ້ນວຽກງານສາທາລະນະສກຸ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດ້ ນາໍ ໃຊນ້ າໍ້ປະປາ, ດ່ມືນາໍ້ສະອາດ, ມສ ຂຸ ະອານາໄມທ່ ດ ແລະ ທາງຫອ້ ງການບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດມ້ ການສມົທບົກບັຫ້ອງການສາທາລະນະສກຸ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ, ໂຄສະນາເຜ ຍແຜ່ຂໍ້ມນ ຂາ່ ວ ສານໃນການປ້ອງກນັພະຍາດລະບາດຕາມລະດກ ານ ແລະ ສກັຢາ, ຢອດຢາກນັພະຍາດຕາ່ ງໆໃຫ້ ແກເ່ ດັກນອ້ ຍ ແລະ ແມຍ່ ງິໃນເກນອາຍລຸ ວມ 5 ປ ລງົມາຈາໍນວນ 15 ຄງັ້ ແລະ ໄດຈ້ດັຕງັ້ປະຕບິ ດັ ຕາມຄາໍຂວັນ 5 ປໍ ຢ່າງເປັນປກົກະຕິແລະ ທາງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດສ້ າ້ງຄອບຄວົຕວແບບທາງ ົ ດາ້ນສາທາລະນະສກຸ ໄດ້700 ຄອບຄວົ ເທ່ົາກບັ 94.47% ສາມາດປະກາດເປັນບາ້ນສາທາລະນະ ສກຸ ໃນວນັທ 12 ມນ າ 2003. ການເຄ່ືອນໄຫວຂອງວຽກງານແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດກ ານສງັຄມົ ແມນ່ ໄດເ້ອົາໃຈໃສ່ ປະສານສມົທບົ ແລະ ຕິດຕາມກວດກາຄມຸ້ ຄອງແຮງງານ, ຜທ້ ່ ໃຊແ້ ຮງງານ ແລະ ແຮງງານຕາ່ ງ ປະເທດທ່ ຢໃ່ ນຄວາມຮບັຜິດຊອບຂອງຕນົ, ບາ້ນສ ເກດ ຍງັໄດມ້ ກ ານຈດັສ່ງົແຮງງານຊາວໜຸມ່ , ປະ ຊາຊນົເຂົ້າຮວ່ ມຝຶກອບົຮມົວຊິ າຊບ ໄດ້8 ຄນົ. ການເຄ່ອືນໄຫວວຽກງານຖະແຫຼງຂາ່ ວ, ວດັທະນະທາໍ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ ສາໍລບັວຽກງານດງ່ັ ກາ່ ວທາງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດມ້ ກ ະດານຂາ່ ວ, ມໂ ທລະໂຄງ່ 7 ໜ່ວຍ, ມເ ນອື້ ທ່ ເຮືອນພກັ 1 ຫຼງັ ຫອ້ ງແຖວ 59 ຫຼງັ, ມ 412 ຫອ້ ງ, ມຮ າ້ນເສມ ຄວາມງາມ 6 ຮາ້ນ. 2. ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ບນັຫາທ່ ເປັນຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປຽ່ ນແປງ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມຄ ວາມສະຫຼບັສບັຊອ້ ນກນັຫຼາຍພໍສມົຄວນ, ກເໍນ່ອືງມາຈາກ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິສວ່ ນໃຫຍ່ ນນັ້ແມນ່ ມຫ ຼາຍປະເພດດນິ ເຊ່ັນ: ດນິນາ ຫຼືສວນ, ດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ການຄາ້, ທ່ ດິນສວ່ ນໜ້ອຍແມນ່ ນາໍ ໃຊເ້ປັນດິນວດັທະນະທາໍ, ເສັ້ນທາງຄມົມະ ນາຄມົ, ດິນປ່າໄມ,້ ດິນບໍລິເວນນາໍ້. ເມ່ອືທຽບກບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງບາ້ນສ ເກດ ໃນ 8 ປະເພດ ແລວ້ ຈະເຫັນວາ່ ປະຊາຊນົມກ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອເຮັດກະສິກາໍປກ ພືດຫຼາຍກວາ່ ປະເພດອ່ືນໆນນັ້ເປັນ ເພາະພື້ນທ່ ຢບ່ າ້ນສ ເກດ ເປັນທ່ງົພຽງ ທ່ ມຫ ວ້ ຍຮອ່ ງທ່ ອດຸ ມົສມົບນ ເໝາະສມົແກກ່ ານປກ ຝງັ-ລຽ້ງສດັ. ຖາ້ເວົ້າເຖງິການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ແລວ້ ຖາ້ທຽບໃສເ່ ມ່ອືກອ່ ນແມນ່ ມຄ ວາມແຕກຕາ່ ງກນັຫຼາຍພໍ ສມົຄວນເນ່ອືງຈາກວາ່ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນໄດໜ້ ນ ໃຊທ້ ່າແຮງທ່ ບ່ມົຊອ້ ນອອກມາເພ່ືອສາ້ງມນ ຄາ່ ເພ່ ມທາງດາ້ນທ່ ດິນ ແລະ ອ ກບນັຫາໜ່ຶງກເໍນ່ອືງມາຈາກການຂະຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນໂຄງລາ່ ງເສດ ຖະກດິຂອງບາ້ນສ ເກດ ຈ່ງຶກໃໍ ຫເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນການນາໍໃຊທ້່ ດິນ ທ່ ມລ າຄາແພງຂຶ້ນເຮັດ ໃຫດ້ ນິແຕລ່ ະປະເພດມກ ານປ່ຽນແປງຈາກດນິປະເພດໜ່ຶງຫນັປ່ຽນມາເປັນດນິປະເພດອ່ືນ. ທງັໆທ່ ດນິ

57 ປະເພດດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ມຄ ວາມອດຸ ມົສມົບນ ຂອງດນິ ແລະ ສາ້ງເງ່ອືນໄຂເອື້ອອາໍນວຍ ໂດຍປະຊາຊນົ ໄດຫ້ ນັເອົາດນິ ທ່ ຍງັເຫຼືອຈາກຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການແປງປ່ຽນການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຈາກດນິ ກະສິກາໍ ກາຍມາເປັນດິນປກຸ ສາ້ງ ແລະ ດນິ ຄມົມະນາຄມົຄື: ການກ່ສໍ າ້ງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ແຕນ່ ະຄອນຫຼວງ ວຽງຈນັ-ວງັວຽງ, ດມົດນິ ໃຫເ້ປັນທ່ ຢອ່ າໄສ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ຍອ້ ນ ເຫດຜນົດງ່ັກາ່ ວພື້ນທ່ ດນິ ທ່ ຍງັເຫຼືອຈາກຜນົກະທບົແມນ່ ໄດປ້ ່ຽນແປງມາເປັນດນິປກຸ ສາ້ງທງັໝດົອນັ ເຮັດໃຫ້ເກດ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທາໍການຜະລິດ(ດິນນາ) ຈາໍນວນໜ່ຶງທ່ ປະຊາຊນົເຫັນວາ່ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວ ມ ຄວາມເໜາະສມົກວາ່ ການເຮັດນາຈ່ງຶໄດຖ້ ມົພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວ ເພ່ືອໃຫ້ກາຍເປັນທ່ ຢ່ ອາໄສ ແລະ ອ ກ ສວ່ ນໜ່ຶງກາຍເປັນພື້ນທ່ ດນິ ສວນ ຫຼາຍກວາ່ ຈະເຮັດນາ ແລະ ອ ກບນັຫາໜ່ຶງແມນ່ ເຮັດໃຫມ້ ເ ນອື້ ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງຄບັແຄບກວາ່ ເກ່າົຕ່ືມອ ກເກດ ມຄ ວາມສຽ່ ງທາງດາ້ນການດາໍລງົຊ ວິດທ່ ມສ ່ິງປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ ອາໄສຕດິ ແຄມຖະໜນົຫນົທາງ. ໂດຍອງ ຕາມຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງຕະຫຼາດນນັ້ມນັສະແດງ ໃຫ້ເຫັນວາ່ ພື້ນທ່ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງຈາກເດ ມຫຼາຍຍອ້ ນຫຼາຍປດັໄຈຈ່ງຶເຮັດໃຫ້ ເກດ ມກ ານປ່ຽນແປງທາງດາ້ນພື້ນທ່ ດນິ ໃນຂອບເຂດການນາໍໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົ ແລະ ກ່ໍ ໃຫເ້ກດ ມ ລາຄາທ່ ດນິທ່ ແພງກວາ່ ປກົກະຕິບນັຫາທາງດາ້ນການເອຶ້ອອາໍນວຍຄວາມສະດວກຂອງແຕລ່ ະຕອນ ດນິຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ. 2.1. ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນປ 2009 ສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ໃນປ 2009 ແມນ່ ເຫັນໄດວ້ າ່ ມພ ື້ນທ່ ທ່ ມລ ກັສະນະທ່ ເປັນດິນທາໍ ການຜະລິດຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ ເພາະມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແລະ ເປັນຕວົ ກາໍນດົທາງດາ້ນຄວາມແຕກຕາ່ ງລະຫວາ່ ງພື້ນທ່ ທ່ ມດ ນິ ເປ່ົາຫວາ່ ງຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນ ຈາໍນວນສ່ິງປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ, ດນິກະສິກາໍ ແມນ່ ຍງັມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ເປັນທ່ງົນາ, ເປັນສວນເພ່ືອທາໍການ ຜະລິດເຫັນວາ່ ພື້ນທ່ ກະສກິ າໍຍງັມພ ື້ນທ່ ທ່ ກວາ້ງພໍສມົຄວນ, ດນິປ່າໄມ້ແມນ່ ຍງັມຫ ຼາຍ ແລະ ມຄ ວາມ ອດຸ ມົສມົບນ ທາງດາ້ນພຶດພນັ, ກວມເປັນບໍລິເວນກວາ້ງຂວາງ, ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທາງ ດາ້ນທາໍມະຊາດ ເພ່ືອຮອງຮບັນາໍ້ພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເປັນຈດຸ ຮບັນາໍ້ເພ່ືອຕອບສະໜອງການຜະລິດ ພາຍໃນບ້ານໄດພ້ ໍສມົຄວນ ສາໍ ລບັທ່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ມມ າກອ່ ນປ 2009 ແລະ ເປັນເຂດ ສາ້ງຕງັ້ໂຮງງານມາຕງັ້ແຕໃ່ ດມາ ຂນົເຖງິປດັຈບຸ ນັນ ້ດິນປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕອບສະໜອງຕ່ໍປະຊາຊນົ ພາຍໃນບ້ານໄດດ້ ພໍສມົຄວນເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົມອ າຊິບເຮັດງານທາໍ ບ່ໍເກ ດມໄ ພຫວ່າງງານ, ດິນ ວດັທະນະທາໍ ມສ ະພາບການນາໍໃຊເ້ພ່ືອປກຸ ສາ້ງວດັວາອາຮາມ ແລະ ມຂ ອບເຂດກາໍນດົໄວຢ້ ່າງຄກັ ເພ່ືອເປັນບອ່ ນສກັກະລກັບຊ າທາງດາ້ນຮດ ຄອງປະເພນຂ ອງຊາວພດຸ ທະສາດສະໜາ,ດນິຄມົມະນາຄມົ ແມນ່ ມສ ະພາບການນາໍ ໃຊເ້ປັນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ (ຖະໜນົຫນົທາງ) ທ່ ມເ ສັ້ນທາງຫຼກັແມນ່ ເສັ້ນທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດເລກທ 13 ເໜືອ ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມເ ສັ້ນທາງພາຍໃນໜ່ບ າ້ນທ່ ເປັນ

58 ສາທາລະນະປະໂຫຍດໃຫແ້ ກຜ່ ຄ້ ນົທ່ ຊມົໃຊເ້ພ່ືອສະດວກສະບາຍໃນການໄປມາຫາສບ ່ າ້ນຕ່ໍບາ້ນ ແລະ ດນິປ້ອງກນຊາດ ັ -ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ທາງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມສ ະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດ ນ ້ເພາະບາ້ນສ ເກດ ບ່ໍມທ ່ ຕງັ້ສາໍນກັງານຫອ້ ງການຂອງອາ້ຍນອ້ ງທະຫານ ຫຼືຕາ່ໍຫຼວດເວົ້າໂດຍລວມ ແມນ່ ບ່ໍມເ ນອື້ ທ່ ດນິປະເພດນເ ້ລ ຍ ແລະ ມກ ານປ່ຽນແປງຂອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຕະຫຼອດ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນ ພື້ນທ່ ດນິ ກະສິກາໍດິນປກຸ ສາ້ງດິນປ່າໄມ,້ ດິນຄມົມະນາຄມົ ແລະ ດິນ ອ່ືນໆ ຊ່ຶງມນັສະແດງອອກຢ່ ພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 2 ແຜນທ່ ຂອບເຂດການປກົຄອງຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2009 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ.

59 ແຜນ່ ທ່ 2 ແມນ່ ເປັນແຜນທ ທ່ ໄດສ້ ະແດງໃຫເ້ຫັນທາງດາ້ນຂອບເຂດທ່ ຢພ່ າຍໃນບາ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009, ສາໍລບັຂໍມ້ ນ ທາງດາ້ນພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແມນ່ ໄດມ້ າຈາກກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະ ຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ ຕອບສະໜອງໃຫເ້ພ່ືອນາໍມາສຶກສາ. ສາໍລບັແຜນທ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົປະເພດທ່ ດນິທ່ ມສ ແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິ ທ່ ແຕກຕາ່ ງກນັໂດຍຖເືອົາການກາໍນດົສ ຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົ ຕາມແຜນແມບ່ ດົຈດັສນັທ່ ດນິແຫງ່ ຊາດ ຂອງກມົທ່ ດນິ, ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິ ແວດລອ້ ມ ເປັນຜສ້ າ້ງຂນຶ້ ແລະ ໄດມ້ ມ ະຕຮິບັຮອງຈາກສະພາແຫງ່ ຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິນຸ າ 2018. ສະນນັ້, ມນັຈ່ງຶສະແດງອອກຕາມແຜນທ່ ທ່ ໄດມ້ ກ ານປະມວນຜນົຂໍມ້ ນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ມດ ງ່ັນ: ້ ດນິວດັທະນະທາໍ ແມນ່ ກາໍນດົໃຫເ້ປັນສ ສມົ້ດນິຄມົມະນາຄມົ ແມນ່ ກາໍນດົໃຫເ້ປັນສແ ດງ, ດນິອດຸ ສາຫະກາໍແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົໃຫເ້ປັນສບ ວົອມົ ມວ້ງ, ດນິປ່າໄມແ້ມນ່ ໄດ້ ກາໍນດົໃຫເ້ປັນສ ຂຽວ, ດນິບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົໃຫເ້ປັນສຟ ້າ, ດນິປກຸ ສາ້ງແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົໃຫເ້ປັນ ສນ າໍ້ຕານ, ດນິກະສກິ າໍ ແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົໃຫເ້ປັນສເ ຫຼືອງ ແລະ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະ ຫງບົຢບ່ າ້ນສເ ກດ ແມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ດ ນິປະເພດນ. ້ ສາໍລບັລາຍລະອຽດແມນ່ ເບ່ງິຕາມແຜນທ່ ດງ່ັຂາ້ງລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 3 ແຜນທ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2009 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ.

60 ສາໍລບັການກາໍນດົສ ຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດິນແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົຕາມແຜນແມບ່ ດົຈດັສນັທ່ ດິນ ແຫງ່ ຊາດ ຂອງກມົທ່ ດນິ , ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມ ເປັນຜ້ສ າ້ງຂນຶ້ , ໂດຍມມ ະຕຮິບັຮອງຈາກສະພາແຫງ່ ຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິນຸ າ 2018. ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນແຜນພມ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ ແຜນພມ ທ 1: ແຜນພມ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2009 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ຕາຕະລາງສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ໃນ 2 ຊວ່ ງ ໄລຍະ ປ 2009 ແລະ ປ 2019 2.2. ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນປ 2019 ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສ ເກດ ໃນປ 2019 ແມນ່ ໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍຈາກປ 2009 ເຫັນໄດວ້ າ່ ພື້ນທ່ ຂອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິກາໍມກ ານປ່ຽນແປງໄປຫຼາຍຈາກປະເພດໜ່ຶງໄປ ເປັນປະເພດອ່ືນ ແລະ ທ່ ດິນປກຸ ສາ້ ງ ແມນ່ ມກ ານຂະຫຍາຍພື້ນທ່ ອອກຈາກເດ ມຫຼາຍພໍສມົຄວນ ຍອ້ ນປະຊາກອນເພ່ ມຂຶ້ນຈ່ງຶເຮັດໃຫ້ມກ ານບຸກລກຸ ທ່ ດິນກະສິກາໍ ແລະ ດິນປ່າໄມ້ເພ່ືອຕອບສະ ໜອງຄວາມຕອ້ ງການທ່ ຢອ່ າໄສ, ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົກມໍ ກ ານເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງ ຫຼວງແຫງ່ ຊາດ ເລກທ 13 ເໜືອ ແລະ ການຕດັແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ດນິປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອາໄສ ່ 26.960% ດນິກະສກິ າໍ 44.594% ດນິຄມົມະນາຄມົ 2.229% ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ 2.560% ດນິປ່າໄມ້ 20.447% ດນິວດັທະນະທາໍ 0.124% ດນິບໍລິເວນນາໍ້ 3.086% ດນິປ້ອງກນັຊາດປ້ອງກນັຄວາມ ສະຫງບົ 0.000% ດນິປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ ດນິກະສກິ າໍ ດນິຄມົມະນາຄມົ ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ ດນິປ່າໄມ້ ດນິວດັທະນະທາໍ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ດນິປ້ອງກນັຊາດປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ

61 ເຮັດໃຫມ້ ສ ະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດມກ ານປ່ຽນແປງໄປຕາມໆກນັຍອ້ ນການພດັທະນາ ທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ , ເພ່ືອສາ້ງສາໍນກັງານຫອ້ ງການ, ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ຍງັ ມສ ະພາບການນາໍໃຊເ້ທ່ົາເດມ ເພາະບ່ໍສາມາດຂະຫຍາຍໄດອ້ ກ ຍອ້ ນມກ ານດາໍລງົຊວ ິດຂອງປະຊາຊນົ ຢາ່ ງແອອດັໃນເຂດທ່ ໄດປ້ ກຸ ສາ້ງໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ຈ່ງຶເຫັນວາ່ ສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນ ້ ແມນ່ ບ່ໍເໜາະສມົຍອ້ ນເຂດທ່ ຕງັ້ໂຮງງານແມນ່ ຢກ່ າງບາ້ນສ ເກດ ເລ ຍ ຈ່ງຶບ່ໍສາມາດຂະຫຍາຍໄດອ້ ກ, ດນິບໍລິເວນນາໍ້ກມໍ ກ ານຫຸຼດລງົອນັເນ່ອຶ ງມາຈາກການຕດັແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ- ວງັວຽງ ຈ່ງຶເຮັດໃຫມ້ ກ ານຖມົດນິປະເພດນແ ້ ບບສະຊາຍ, ຄວາມຕອ້ ງການຂອງປະຊາຊນົເພ່ືອດາໍລງົ ຊວ ິດ, ສະພາບສ່ິງແວດລອ້ ມຖກືທາໍລາຍ, ດນິ ປ່າໄມເ້ຫັນໄດວ້ າ່ ເຂດບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມກ ານປກ ໄມ້ ເພ່ືອເສດຖະກດິ ແຕທ່ າງດາ້ນຫຼກັການແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົເຂດດງ່ັກາ່ ວເປັນປ່າໄມ້ແຕສ່ ະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມໃ້ນປ 2019 ແມນ່ ບ່ໍໄດເ້ປັນປ່າທາໍມະຊາດ ແຕເ່ ປັນປ່າໄມທ້່ ປະຊາຊນົປກ ເພ່ືອຕອບ ສະໜອງທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ຂອງຄອບຄວົ, ສາໍລບັທ່ ດິນວດັທະນະທາໍມສ ະພາບການນາໍ ໃຊເ້ພ່ືອ ເປັຍວດັວາອາຮາມ, ເປັນປ່າຊາ້ ແລະ ໄດມ້ ກ ານອອ້ ມຮວົ້ ໄວຢ້ ່າງເຄ່ັງຄດັ ເພ່ືອໃຫເ້ຫັນກຽ່ ວກບັພື້ນ ທ່ ດນິ ປະເພດດງ່ັກາ່ ວແບບຊດັເຈນ ແລະ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ສາໍລບັດນິ ປະ ເພດນຢ ້ ່ບ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມສ ະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນຍ ້ ອ້ ນບ່ໍມສ າໍນກັງານຫອ້ ງການທະ ຫານ, ຕາໍຫຼວດ ຢ່ໃ ນຂອບເຂດຂອງບາ້ນສ ເກດ ເລ ຍ ແລະ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໃນປ 2019 ແມນ່ ມຫ ຼາຍປດັໃຈ ອນັເຮັດໃຫເ້ກດ ມກ ານປ່ຽນແປງໃນທາງບວກ ແລະ ທາງ ລບົ ກະຍອ້ ນມກ ານພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງປະຊາກອນ ພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເປັນອນັສາໍຄນັແມນ່ ຕອບສະໜອງທາງດາ້ນການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກສະ ບາຍ ເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງບນັຫາທາງດາ້ນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ ຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ຂດບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ມຜ ນົກະ ທບົຕ່ໍກບໍັບນັດາທ່ ດນິ ທາໍການຜະລິດ, ດນິ ປກຸ ສາ້ງ, ດນິ ປ່າໄມ,້ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ ແລະ ດນິ ປະເພດ ອ່ືນໆ ໂດຍອ ງຕາມແຜນທ່ ຂາ້ງລຸມ່ ນຈ ້່ງຶສາມາດກາໍນດົ ແລະ ເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນການປ່ຽນແປງສະ ພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນໃນເຂດທ່ ດນິ ເມ່ອືກອ່ ນເປັນດິນກະສິກາໍ ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນ ້ ກາຍມາເປັນທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ແລະ ກາຍມາເປັນທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງຢາ່ ງໄວວາ. ຍອ້ ນເຫດຜນົດງ່ັກາ່ ວ ພື້ນທ່ ຈ່ງຶເກດ ມຜ ນົກະທບົຕ່ໍເຂດທາໍມາຫາກນິຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ , ເກດ ມກ ານຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ ຍອ້ ນບນັຫາທາງດາ້ນການຂະຫຍາຍຕວົຂອງປະຊາກອນພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ດິນ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ມຄ ວາມຕອ້ ງການຂອງຜຄ້ ນົສວ່ ນຫຼາຍຍອ້ ນການດາໍລງົຊ ວິດໃນເຂດທ່ ມກ ານ ຂະຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ແລະ ມກ ານສາ້ງຕງັ້ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ເປັນຈາໍນວນ ໜ່ຶງເພ່ືອດງຶດດ ການລງົທຶນທງັພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດ.

62 ແຜນທ່ 4 ແຜນທ ການປກົຄອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ແຜນທ 4 ທ່ ໄດພ້ າຍຖາ່ ຍຈາກທາງອາກາດ ໃນຊວ່ ງປ 2019 ກຽ່ ວກບັຂອບເຂດການນາໍໃຊທ້່ ດນິພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງໄປຫຼາຍ. ຈາກຜນົກະທບົໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໃນຊວ່ ງປ 2019 ມນັໄດສ້ ະແດງໃຫ້ ເຫັນເຖງິການປ່ຽນແປງທາງດາ້ນພື້ນທ່ ດນິ ເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍອນັເຮັດໃຫຂ້ ດັກບັແຜນແມບ່ ດົຈດັ ສນັທ່ ດິນແຫ່ງຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິ ຸນາ 2018 ແລະ ບນັດານິຕິກາໍ ຕາ່ ງໆທ່ ເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ, ລງົວນັທ 19 ມນ າ 2017 ວາ່

63 ດວ້ ຍການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ຢນ່ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ດງ່ັແຜນ ທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 5 ແຜນທ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສາໍລບັການກາໍນດົສ ຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດິນແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົຕາມ ແຜນແມບ່ ດົຈດັສນັທ່ ດິນ ແຫງ່ ຊາດ ຂອງກມົທ່ ດນິ , ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ ເປັນຜສ້ າ້ງຂນຶ້ , ໂດຍມມ ະຕຮິບັຮອງຈາກສະພາແຫງ່ ຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິນຸ າ 2018. ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດ ພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນແຜນພມ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ດງ່ັລຸມ່ ນ: ້

64 ແຜນພມ ທ 2: ແຜນພມ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍ້ມນ ແມນ່ ມາຈາກ: ຕາຕະລາງສມົທຽບການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນຢ່ ບ້ານສ ເກ ດ ໃນ 2 ຊ່ວງ ໄລຍະ ປ 2009 ແລະ ປ 2019 2.3. ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢພ່ າຍໃນບາ້ນສເ ກດ ໃນ 2 ຊວ່ ງໄລຍະ ປ 2009 ແລະ ປ 2019 ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ປ 2009 ມ 8 ປະເພດທ່ ດນິຄ:ື ມກ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງມ 26.960% ເພ່ ມຂນຶ້ ເປັນ 31.331% ໃນປ 2019, ທ່ ດນິກະສິກາໍ ມ 44.594% ຫຸຼດລງົເປັນ 41.926% ປ 2019, ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ມ 2.229% ເພ່ ມຂນຶ້ 4.928% ປ 2019, ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ມ 2.560% ເຫັນວາ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ຍງັຄືເກ່າົ 2.560% ໃນ ປ 2019, ທ່ ດນິປ່າໄມ້ມ 20.447% ຫຸຼດລງົເປັນ 16.333% ປ 2019, ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ມ 3.086% ຫຸຼດລງົເປັນ 2.797% ໃນປ 2019, ດນິວດັທະນະທາໍມ 0.124% ເຫັນວາ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ຍງັຄເືກ່າົ 0.124% ໃນປ 2019 ແລະ ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ມ 0.000% ທງັ2 ຊວ່ ງໄລຍະ. ຊ່ງຶລາຍລະອຽດແມນ່ ມຕ າຕະລາງສງັລວມການເພ່ ມຂນຶ້ ຫຼືຫຸຼດລງົຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິ ໂດຍປຽບ ທຽບ 2 ຊວ່ ງປ ເພ່ືອໃຫເ້ຫັນໄດທ້ າງດາ້ນການປ່ຽນແປງຂອງປະເພດທ່ ດນິພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ ດນິປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອາໄສ ່ 31.331% ດນິກະສກິ າໍ 41.926% ດນິຄມົມະນາຄມົ 4.928% ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ 2.560% ດນິປ່າໄມ້ 16.333% ດນິວດັທະນະທາໍ 0.124% ດນິບໍລິເວນນາໍ້ 2.797% ດນິປ້ອງກນັຊາດປ້ອງ ກນັຄວາມສະຫງບົ 0.000% ດນິປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ ດນິກະສກິ າໍ ດນິຄມົມະນາຄມົ ດນິອດຸ ສະຫະກາໍ ດນິປ່າໄມ້ ດນິວດັທະນະທາໍ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ດນິປ້ອງກນັຊາດປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ

65 ລ/ດ ປະເພດທ່ ດນິ ເນອື້ ທ່ ດນິ ປ 2009 (ຕາແມດັ) ເນອື້ ທ່ ດນິ ປ 2019 (ຕາແມດັ) ຄວາມແຕກຕາ່ ງ (ຕາແມດັ) ເພ ້ມຂນຶ້ ຫຸຼດລງົ 1. ດນິປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ າໄສ 1,170,534.300 1,360,346.732 189,812 2. ດນິກະສິກາໍ 1,936,181.772 1,820,352.073 115,830 3. ດນິຄມົມະນາຄມົ 96,759.766 213,951.425 117,192 4. ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ 111,155.353 111,155.353 5. ດນິປ່າໄມ້ 887,772.862 709,141.169 178,632 6. ດນິວດັທະນະທາໍ 5,403.000 5,403.000 7. ດນິບໍລິເວນນາໍ້ 133,980.880 121,437.849 12,543 8. ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງ ກນັຄວາມສະຫງົບ 0.000 0.000 ລວມທງັໝດົ 4,341,788 4,341,788 ສະຫຸຼບແລວ້ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ເຫັນໄດວ້ າ່ ທ່ ດນິກະສກິ າໍ, ທ່ ດນິປ່າໄມ້ ແລະ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ຫຸຼດລງົໃນປ 2019, ແຕໃ່ ນຄະນະດຽວກນັແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົເພ່ ມຂນຶ້ . ສາໍລບັເນອື້ ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ ແມນ່ ຍງັ ຄເືກ່າົບ່ໍມກ ານເພ່ ມ ຫຼືຫຸຼດລງົແຕຢ່ າ່ ງໃດເລ ຍ ແລະ ເນອື້ ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຢພ່ າຍໃນບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ດ ນິປະເພດນ. ້ 2.3.1. ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ຢພ່ າຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໃນປ 2009 ເຫັນວາ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະ ເພດນແ ້ ມນ່ ຍງັບ່ໍທນັໄດຂ້ ະຫຍາຍພື້ນທ່ ອອກໄປຫຼາຍພໍສມົຄວນ ເພາະເປັນຍອ້ ນໃນຊວ່ ງປ 2009 ແມນ່ ຍງັບ່ໍທນັໄດມ້ ກ ານພດັທະນາທາງດາ້ນການຄມົມະນາຄມົ, ການເພ່ ມຂນຶ້ ທາງດາ້ນປະຊາກອນກຍໍ ງັບ່ໍ ທນັຫຼາຍ, ບ່ໍມຄ ວາມຕອ້ ງການໃນການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ອ າໄສ ຈ່ງຶເຮັດໃຫກ້ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວ ຍງັເປັນພື້ນທ່ ເປ່ົາຫວາ່ ງ ແລະ ບາງບອ່ ນຍງັເປັນພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົ ແຕມ່ າຮອດໃນ ຊວ່ ງປ 2019 ເຫັນໄດວ້ າ່ ເນອື້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງໄດເ້ພ ້ມຂນຶ້ ຍອ້ ນມກ ານພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະ ກດິ , ການຖມົດນິແບບສະຊາຍ ແລະ ການຫນັປ່ຽນທ່ ດນິຈາກປະເພດທ່ ດນິກະສິກໍ ຫຼືທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ຫ້ ກາຍມາເປັນທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງໄດມ້ ກ ານຂະຫຍາຍຕວົອອກໃນລກັສະນະ

66 ຕາມສະພາບດນິ ແລະ ສ່ິງກ່ສໍ າ້ງເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ (ສາໍນກັງານຄະນະກາໍມະການການວິໄຈ ແຫງ່ ປະເທດໄທ, 1991:305) ດງ່ັແຜນທ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 6 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍ້ມນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດິນ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສ່ິງ ແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປຸກສາ້ງເພ່ ມຂຶ້ນແມນ່ ຍອ້ ນມກ ານພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານ ໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິຂະຫຍາຍຕວົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ , ການຖມົດິນແບບສະຊາຍ, ການຫນັປ່ຽນປະ ເພດທ່ ດນິກະສິກາໍ ຫຼືດນິປ່າໄມມ້າເປັນດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ການເພ່ ມຂນຶ້ ຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ຈ່ງຶເຮັດໃຫມ້ ຄ ວາມຕອ້ ງການໃນການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສເພ່ ມຂນຶ້ . 2.3.2. ທ່ ດນິກະສິກາໍໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນກ ້ ເໍປັນທ່ ດນິອ ກປະເພດໜ່ຶງໃນປ 2009 ເຫັນວາ່ ປະຊາຊນົພາຍ ໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານນາໍໃຊດ້ ນິປະເພດນເ ້ພ່ືອທາໍມາຫາກນິລຽ້ງຊບິ ເພາະປະຊາຊນົຂອງບາ້ນສ ເກດ ສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ເຮັດນາ, ສວນ ເພາະເຂົາເຈາົ້ມພ ື້ນທ່ ເພ່ືອທາໍການຜະລິດ (ປກ ເຂົ້າ ແລະ ສວນປກ ພຶດ ລມົ້ ລຸກ) ໃຫ້ແກພ່ ວກເຂົາເຈົ້າ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນໄດມ້ ອ າຊິບຫຼກັ ແຕພ່ າຍໃນປ 2019 ເຫັນວາ່ ພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານຫຸຼດລງົຍອ້ ນການພດັ ທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິກຄໍ ື: ການກ່ສໍ າ້ງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-

67 ວງັວຽງ. ຍອ້ ນບນັຫາດ່ງັກາ່ ວການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ພາຍໃນບາ້ນຈ່ງຶເກດ ມກ ານຖມົດນິ ກະສິກາໍແບບສະ ຊາຍ, ການຫນັປ່ຽນທ່ ດນິ ຈາກປະເພດໜ່ຶງໄປເປັນປະເພດອ່ືນ ແລະ ທ່ ດນິ ກມໍ ລ າຄາແພງຂນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົຕາມທ່ ລດັໄດກ້ າໍນດົໄວໃ້ນຂໍຕ້ ກົລງົຂອງລດັຖະມນົຕ ປະຈາໍສາໍນກັງານນາຍກົລດັຖະມນົຕ , ລດັ ຖະມນົຕ ອງົການຄຸມ້ ຄອງທ່ ດິນແຫ່ງຊາດ ສະບບັເລກທ 352/ສນຍ, ລງົວນັທ 31 ພຶດສະພາ 2011 ເປັນຜນົໃຫປ້ ະຊາຊນົຕອ້ ງປ່ຽນແປງວິຖຊ ວ ິດການດາໍລງົຊວ ິດກຄໍ ືປ່ຽນອາຊບ ຈາກການເຮັດນາ ມາເປັນກາໍມະກອນ ຫຼືເປັນພ່ໍຄາ້ຊາວຂາຍ. ຊ່ງສະແດງອອກໃນ ຶ ແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 7 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສກິ າໍຫຸຼດລງົ ແມນ່ ຍອ້ ນການພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດ ຖະກດິພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ເຊ່ັນ: ການກ່ສໍ າ້ງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ, ການ ຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ, ການຫນັປ່ຽນທ່ ດນິ ກະສິກາໍໃຫກ້ າຍມາເປັນດນິ ປກຸ ສາ້ງ ແລະ ດນິ ຄມົມະນາ ຄມົ. 2.3.3. ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ດິນຄມົມະນາຄມົກແໍ ມນ່ ທ່ ດິນອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ໃນປ 2009 ແມນ່ ຍງັມກ ານນາໍ ໃຊເ້ສັ້ນ ທາງຄມົມະນາຄມົທ່ ມລ ກັສະນະປະຖມົປະຖານ ເປັນເສັ້ນທາງດງັ້ເດມ ແຕມ່ າຮອດປ 2019 ເນອື້ ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ໄດເ້ພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນການພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ , ການຕດັແລວທາງ

68 ດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ຈ່ງຶເຮັດໃຫ້ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວມກ ານເພ່ ມຂນຶ້ . ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກວອ່ ງໄວ ແລະ ມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ຈະນາໍໃຊເ້ນອື້ ທ່ ດນິ ເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເພ່ືອຕອບສະໜອງໃຫແ້ ກໂ່ ຄງ ການແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນເຂດທ່ ຕງັ້ສະຖານຂ ນົສ່ງົ, ຈດຸ ບໍລິການຊື້-ຂາຍທາງດາ້ນການ ບໍລິການເສັ້ນທາງ ແລະ ອ່ນືໆ. ຊ່ງຶສະແດງອອກໃນແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 8 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງການຄມົມະ ນາຄມົທ່ ສະດວກວອ່ ງໄວ ແລະ ມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ຈະນາໍໃຊເ້ນອື້ ທ່ ດນິ ເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເພ່ືອ ຕອບສະໜອງໃຫແ້ ກໂ່ ຄງການແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ, ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງຫຼວງເລກທ 13 ເໜືອ, ເຂດທ່ ຕງັ້ສະຖານຂ ນົສ່ງົ ແລະ ການບໍລິການຄມົມະນາຄມົທາງບກົ. 2.3.4. ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແມນ່ ດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິແບບບ່ໍມກ ານເພ່ ມຂນຶ້ ຫຼືຫຸຼດລງົຍອ້ ນບນັດາໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ແມນ່ ໄດກ້ າໍເນດ ຂນຶ້ ມາກອ່ ນປ 2009. ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນແ ້ ມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງທ່ ດນິ ປະ ເພດນ. ້ ຍອ້ ນພື້ນທ່ ທ່ ຈະຕງັ້ບນັດາໂຮງງານຕາ່ ງໆ ພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍເໝາະສມົ ເພາະປະ

69 ຊາຊນົໄດນ້ າໍ ໃຊເ້ປັນທ່ ຢອ່ າໄສຢາ່ ງໜາແໜ້ນພໍສມົຄວນ ຈ່ງຶບ່ໍເໝາະສມົໃນການຂະຫຍາຍເປັນເຂດ ອຸດສາຫະກາໍ. ຊ່ງຶສະແດງອອກໃນແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 9 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມກ ານຂະຫຍາຍຕວົນບັ ແຕປ່ 2009 ແລະ ປ 2019 ເພາະເຂດພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ມປ ະຊາຊນົອາໄສຢາ່ ງໜາແໜນ້ ແລະ ບ່ໍ ເໝາະສມົທ່ ຈະກາໍນດົໃຫເ້ປັນເຂດອດຸ ສາຫະກາໍ. 2.3.5. ທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ່າໄມກ້ ແໍ ມນ່ ທ່ ດິນອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດິນຫຸຼດລງົຍອ້ ນການຂະ ຫຍາຍຕວົຂອງທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ເເລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ, ການບຸກລຸກ ຂອງປະຊາຊນົເພ່ືອໜນ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນໃ ້ຫ້ກາຍມາເປັນທ່ ດິນປະເພດອ່ືນໆ ແລະ ບ່ໍເອົາໃຈໃສ່ ຂອງປະຊາຊນົເພ່ືອຫວງແຫນທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ນການຊມົໃຊຂ້ ອງພວກເຂົາເຈົ້າເອງ ແລະ

70 ບາ້ນສ ເກດ ກເໍປັນບນັຫາໜ່ຶງໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນ ້ເພາະທ່ ດິນປະເພດນສ ້ ວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ການປກຸ ໄມຂ້ ອງປະຊາຊນົເພ່ືອທາງດາ້ນເສດຖະກດິຂອງເຂົາເຈົ້າເອງ. ຊ່ຶງສະແດງອອກໃນແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 10 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ້ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມຫຸ້ຼດລງົກຍໍ ອ້ ນການບກຸ ລກຸ ຂອງປະຊາຊນົເພ່ືອໜນ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນໃ ້ຫ້ກາຍມາເປັນທ່ ດິນປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ ອາໄສ, ການຂະຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ແລະ ສງັຄມົ ການຕອ້ ງການທ່ ຢອ່ າໄສ ແລະ ບອ່ ນທາໍມາຫາກນິຈ່ງຶເກດ ມກ ານຫນັປ່ຽນທ່ ດນິ ໄປໃນກະໂຕ ເອງເລ ຍ. 2.3.6. ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາ ໍ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແມນ່ ດນິ ປະເພດໜ່ຶງທ່ ບ່ໍມກ ານປ່ຽນແປງທາງດາ້ນການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ, ຄຸນ ລກັສະນະຂອງການນາໍ ໃຊຈ້ ນົເຖງິປດັຈບຸ ນັນ. ້ ສາໍລບັທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິທ່ ວາ່ ທກຸ ໆບາ້ນ

71 ແມນ່ ຕອ້ ງມທ ່ ດນິ ທາງດາ້ນຮິດຄອງປະເພນ ແລະ ເປັນບອ່ ນສຶກສາອບົຮມົໃຫຄ້ ນົລນຸ້ ໃໝຮ່ ບັຮເ ້ຖງິ ຮ ດຄອງປະເພນລ າວອນັດ ງາມ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງອານຮຸ ກັທາງດາ້ນວດັຖຸບຮ ານທາງດາ້ນປະຫວດັ ສາດຂອງຄວາມເປັນຊາວລາວ. ແຕໃ່ ນຄວາມເປັນຈງິສາໍລບັທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍຢບ່ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເປັນດນິ ວດັວາອາຮາມ, ປ່າຊາ້ ຂອງບນັດາບາ້ນທ່ ຢເ່ ຂດຕິດກບັຕວົເມອືງຈະເລ ນແມນ່ ຫຼ ກລຽ້ງບໍໄດ້ ຕ່ໍກບັດນິປກຸ ສາ້ງເຮອືນຊານຂອງປະຊາຊນົ ທ່ ຕອ້ ງອອ້ ມແອມ້ ພື້ນທ່ ດນິປະເພດນ ້ແລະ ດນິປະເພດ ນແ ້ ມນ່ ໄດມ້ ກ ານນາໍໃຊແ້ ບບມຮ ວົ້ຮາວເປັນທ່ ຮຽບຮອ້ ຍ. ຊ່ງຶສະແດງອອກໃນແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 11 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັທະນະທາໍ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນບ ້່ໍວາ່ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ເນອື້ ທ່ ດນິປະເພດນ ້ ແມນ່ ບ່ໍມກ ານເພ່ ມຂຶ້ນ ຫຼືຫຸຼດລງົແຕຢ່ ່າງໃດເລ ຍ ມພ ຽງແຕດ່ ິນປະເພດນ ້ມກ ານພດັທະນາໃຫ້ມ ຄວາມຈບົງາມ ແລະ ສະແດງໃຫເ້ຫັນທາງດາ້ນຮດ ຄອງປະເພນ, ວດັທະນະທາໍ, ວດັຖບຸ ຮ ານ ແລະ ປ່ສ ະນຍ າ່ ສະຖານ ເພ່ືອໃຫຄ້ ນົໄວໜຸມ່ ສກຶສາຮາ່ໍຮຽນ. 2.3.7. ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນື້ອທ່ ດິນຫຸຼດລງົຈາກປ 2009 ແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແຕມ່ າຮອດປ 2019 ເຫັນວາ່ ເນອື້ ທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ມກ ານລດົລງົ

72 ຍອ້ ນການຂະຫຍາຍຕວົພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິພາຍໃນບາ້ນ, ເກດ ມກ ານຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ ໂດຍ ບ່ໍໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິທ່ ດນິປະເພດນເ ້ລ ຍ, ການຕອບສະໜອງການນາໍ ໃຊນ້ າໍ້ໃນລະດແ ຫງ້ແມນ່ ພບົ ກບັຄວາມຫຍຸ້ ງຍາກທາງດາ້ນການຕອບສະໜອງຂອງນາໍ້, ການອດຸ ຕນັທາງເດ ນຂອງນາໍ້ ເຮັດໃຫ້ ເກດ ມໄ ພນາໍ້ຖວ້ ມໃນຊວງລະດຝ ນົ ຊ່ງຶສະແດງອອກໃນແຜນທ່ ລຸມ່ ນ: ້ ແຜນທ່ 12 ແຜນທ່ ສມົທຽບການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ແຫຼ່ງຂໍມ້ ນ ແມນ່ ມາຈາກ: ກມົທ່ ດນິ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ. ສະຫຸຼບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ໃນປ 2009 ແມນ່ ຍງັມຫ ຼາຍ ແຕມ່ າຮອດປ 2019 ເຫັນວາ່ ເນອື້ ທ່ ດນິ ຈາໍນວນດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ໄດຖ້ ກືນາໍ ໃຊໃ້ຫກ້ າຍເປັນດນິ ປະເພດອ່ືນ, ການຖມົດນິ ແບບ ສະຊາຍ, ການອດຸ ຕນັທາງໄຫຼຂອງນາໍ້ ແລະ ບ່ໍໄດຄ້ າໍນງຶເຖງິທ່ ດນິປະເພດນເ ້ລ ຍ. 2.3.8. ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ໃນປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົແມນ່ ປະເພດທ່ ດນິ ທ່ ບ່ໍວາ່ ໃນປ 2009 ຫາປ 2019 ຈນົເຖງິປດັຈບຸ ນັ. ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມທ ່ ດນິ ປະເພດນ. ້ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນກ ້ ຍໍ ອ້ ນວາ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບາ້ນໜ່ຶງທ່ ຕິດກບັເຂດປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ

73 ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ປະເດັນໜ່ຶງແມນ່ ໃກກ້ ບັບນັດາເຂດການປກົຄອງຂອງທງັເມອືງສ ໂຄດຕະບອງ. ສະນນັ້, ດນິ ປະເພດນຢ ້ ່ບ າ້ນສ ເກດ ຈ່ງຶບ່ໍມ ທ່ ຕງັ້ຂອງຫອ້ ງການປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງ ກນັຄວາມສະຫງບົ ເຫດຍອ້ ນຢ່ ເຂດໄກຄ້ ຽງກບັບນັດາເຂດປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຂອງອງົການປກົ ຄອງທງັສອງເມອືງ. ສະຫຸຼບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມດ ິນ ປະເພດນມ ້ າຕງັ້ແຕໃ່ ດເລ ຍ. 3. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປຽ່ ນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ 3.1. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ ້ ທ່ ດິນປ່າໄມກ້ ແໍ ມນ່ ທ່ ດນິ ອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັທ່ ສດຸ ຂອງບາ້ນ ກຄໍ ືຂອງປະເທດ ຊາດ ເພາະທ່ ດິນປ່າໄມແ້ ມນ່ ມບ ດົບາດສາໍຄນັຕ່ໍກບັຊ ວະນາໆພນັ, ຄວາມອດຸ ມົສມົບນ ແລະ ຍງັ ເປັນການຊມົໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ. ສະນນັ້, ດນິປ່າໄມແ້ມນ່ ຕອ້ ງໄດເ້ອົາໃຈໃສຕ່ ່ໍກບັທ່ ດນິ ປະເພດນໂ ້ ດຍປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໃນໄລຍະຜາ່ ນມາການປກົປກັຮກັສາທ່ ດິນປະເພດດ່ງັ ກາ່ ວນແ ້ ມນ່ ນາຍບາ້ນ ຫຼືວາ່ ແມນ່ ທ່ ດນິບາ້ນປະສານສມົທບົກບັຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ຫອ້ ງການ ຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມຂນັ້ເມອືງ ໃນການຄມຸ້ ຄອງ, ວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນ ້ເພ່ືອໃຫເ້ກດ ປະໂຫຍດສງ ສດຸ ໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມກ້ ໍ ມກ ານແບງ່ ປນັກນັຕາມການນາໍໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ເພາະພື້ນທ່ ປ່າໄມໃ້ນເມ່ອືກອ່ ນແມນ່ ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍໄດດ້ າໍລງົຊວ ດິ ຢນ່ າໍຕາມລຽບປ່າໄມ.້ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມຂ້ ອງປະຊາຊນົຍງັປະຕິບດັບ່ໍໄດເ້ທ່ົາທ່ ຄວນ ເຖງິແມນ່ ວາ່ ປະຊາຊນົ ເຂົ້າໃຈເຖງິລະບຽບວໄິນ, ລະບຽບຫຼກັການຕາ່ ງໆດພ ໍສມົຄວນ ແຕມ່ ນັໄດສ້ ະແດງອອກຢບ່ ອ່ ນວາ່ ພື້ນ ທ່ ໃນເຂດບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມປ ່າຊມົໃຊ,້ ປ່າໄມລ້ວມຂອງບາ້ນ ໂດຍປ່າໄມຂ້ອງບາ້ນແມນ່ ຈະຢຕ່ າມ ກກົໄຮປ່ ່າຍນາ ແລະ ດິນສວນຂອງປະຊາຊນົ, ອ ງຕາມການສາໍພາດ ຄງັ້ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020 ຂອງທາ່ ນ ໄກຍະສກັ ມະນວ ງົ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການກະສກິ າໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອງນາຊາຍທອງ ື ໄດກ້ າ່ ວ ໄວວ້ າ່ : “ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ້ເຫັນວາ່ ພື້ນທ່ ປ່າໄມຂ້ ອງບ້ານສ ເກດ ທາງດາ້ນລບົ ແມນ່ ເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ດນິ ປ່າໄມໝ້ ດົໄປ ແລະ ສາໍລບັຜນົກະທບົທາງບວກແມນ່ ເຫັນວ່າຢ່ເ ຂດບ້ານສ ເກ ດຍງັມປ ່າໄມທ້່ ປະຊາຊນົ ປ ກເອງເພ່ືອເປັນເສດຖະກດິ ໃຫ້ແກ່ເຂົາເຈົ້າເອງ ແຕ່ກໍເຫັນເປັນສ່ວນໜ້ອຍທາງ

74 ດາ້ນປ່າໄມຢ້່ເ ຂດບ້ານສ ເກດ . ສະນນັ້, ສາໍລບັຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມຂ້ອງບ້ານສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມປ ່າໄມຊ້ມົໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົພາຍ ໃນບ້ານເພາະເພາະພື້ນທ່ ໃນເຂດດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ເປັນດິນນາໍໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົໂດຍທ່ ບ່ໍມດ ນິລດັຄມຸ້ ຄອງ”. ອງ ຕາມການສາໍພາດ ຂອງທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ໄດກ້ າ່ ວວາ່ : “ສາໍລບັທ່ ດນິປ່າໄມຂ້ອງບ້ານສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມດ ນິປ່າໄມລ້ວມຂອງບ້ານ ເພາະ ພື້ນທ່ ສ່ວນຫຼາຍແມນ່ ເປັນດິນຂອງປະຊາຊນົເອງ ຖ້າຫາກເວົ້າເລ່ືອງທ່ ດິນປ່າໄມ້ ແມນ່ ປະຊາຊນົບ່ໍໄດເ້ອົາໃຈໃສເ່ ລ່ືອງການຄ້ມຸ ຄອງທ່ ດນິປ່າໄມ້ຫຼືການອະນຮຸ ກັທ່ ດນິ ປ່າໄມ,້ ຍງັຖືເບົາ ເພາະປະຊາຊນົຈາໍນວນໜ່ຶງແມນ່ ຍງັບ່ໍເຂົ້າໃຈລະອຽດ, ເພາະ ເຂົາເຈົ້າຍງັຖວື່າທ່ ດິນດງ່ັກາ່ ວເປັນຂອງປະຊາຊນົເອງ. ສະນນັ້, ການຄ້ມຸ ຄອງທ່ ດນິ ປ່າໄມຈ້່ງຶເກ ດມຜ ນົກະທບົຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕ່ໍກບັປະຊາຊນົບ້ານສ ເກ ດ ຍ້ອນພື້ນທ່ ດ່ງັກ່າວແມນ່ ເປັນຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ມາຮອດປະຈບຸ ນັນ ້ ປະເພດທ່ ດິນປ່າໄມ້ ແມນ່ ບ່ໍມດ ນິປ່າໄມລ້ວມ ແລະ ປ່າໄມຊ້ມົໃຊຂ້ ອງປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານສ ເກດ ແລ້ວ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020)”. ຂໍມ້ ນ ທຽບໃສທ່ າງພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແລະ ເອົາຂໍມ້ ນ ເພ່ືອມາກາໍນດົສ ທາງດາ້ນປະເພດ ທ່ ດນິ ຈ່ງຶສາມາດເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນປະເພດທ່ ດນິທ່ ຢໃ່ ນປ 2009 ມພ ື້ນທ່ ດນິ ປ່າໄມຈ້າໍນວນເນອື້ ທ່ ດນິ 887,772.862 ຕາແມັດ ຖາ້ທຽບໃສ່ ປ 2019 ມຈ າໍນວນເນອື້ ທ່ ດິນ 709,141.169 ຕາແມັດ. ອ ງ ຕາມການສາໍພາດຂອງປະຊາຊນົ 9 ຄອບຄວົ ແລະ ໄດສ້ ງັລວມກຽ່ ວກບັທ່ ດນິປ່າໄມຖ້ າ້ໃຫເ້ວົ້າເຖງິ ອາດິດແມນ່ ບາ້ນສ ເກ ດເຄ ຍມປ ່າໄມທ້ າໍ ມະຊາດ ຍອ້ ນການບຸກລຸກເພ່ືອຊອກຫາທ່ ຢ່ ອາໄສ ແລະ ເນອື້ ທ່ ດນິ ເຮັດນາ ຈ່ງຶໄດມ້ ກ ານທາໍລາຍປ່າໄມເ້ພ່ືອໃຫໄ້ດມ້ າທາງດາ້ນທ່ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວ ແລະ ເພ່ືອການດາໍລງົຊວ ິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຈ່ງຶບ່ໍໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມ້ແຕປ່ 2009 ຫາ ປ 2019 ທາງບາ້ນສ ເກດ ຂອງພວກເຮົາແມນ່ ບ່ໍມດ ິນປ່າໄມຊ້ ມົໃຊພ້ າຍໃນບາ້ນ ມສ ະ ເພາະແຕເ່ ປັນປ່າໄມທ້່ ທາງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຈາໍນວນໜ່ຶງປກ ເພ່ືອເປັນໄມເ້ສດຖະກດິ ໃຫ້ແກ່ ພວກເຂົາເທ່ົານນັ້. ໃນໄລຍະ10 ປ ຜາ່ ນມາສາມາດເວົ້າໄດວ້ າ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈນັ ໄດເ້ກດ ມກ ານປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມຫ້ ຼາຍທ່ ສດຸ ໃນຂອບເຂດບາ້ນສ ເກດ ຊ່ງຶເຫັນ ໄດທ້ າງດາ້ນການພດັທະນາພື້ນທ່ ປ່າໄມໃ້ຫ້ກາຍມາເປັນທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ ອາໄສ ເກດ ມຜ ນົກະທບົ ທາງດາ້ນລບົຄ:ື ເຮັດໃຫຄ້ ວາມອດຸ ມົສມົບນ ຂອງຊວ ະນາໆພນັສນ ຫາຍໄປ, ດາ້ນສ່ງິແວດລອ້ ມ ແລະ ທາໍມະຊາດເກດ ໄພນາໍ້ຖວ້ ມ ແລະ ອ່ນືໆ. ຄຽງຄກ ່ ບັດາ້ນລບົ ກຍໍ ງັມດ າ້ນບວກຫຼາຍຢາ່ ງທ່ ເກດ ຈາກ

75 ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມຄ້ ື: ເຮັດໃຫທ້່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວກາຍເປັນທ່ ຢອ່ າໄສ ແລະ ມ ລາຄາທ່ ດນິທ່ ສງ ກວາ່ ເກ່າົຕ່ມືອກ , ເກດ ມກ ານພດັທະນາທ່ ດນິ ໃນເຂດດງ່ັກາ່ ວນນັ້ຫຼາຍຂນຶ້ . ສະຫຸຼບແລວ້ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ້ແມນ່ ມຜ ນົ ກະທບົດາ້ນລບົຕ່ໍຄວາມອດຸ ມົສມົບນ ຂອງຊ ວະນາໆພນັ ແລະ ປ່າໄມມ້ເ ນອື້ ທ່ ຫຸຼດລງົຍອ້ ນການຂະ ຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິຢາ່ ງໄວວາ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງການໃນການປກ ສາ້ງ ທ່ ຢອ່ າໄສຂອງປະຊາຊນົ, ກໃໍ ຫເ້ກດ ບນັຫາໄພແຫງ້ແລງ້, ອນຸ ນະພມ ຂອງບາ້ນມກ ານປ່ຽນແປງຍອ້ ນ ຂາດການດດ ຊມືຈາກຕນົ້ ໄມ້ແລະ ການປ່ອຍອກົຊຈ າກທາໍມະຊາດເກດ ມພ າວະໂລກຮອ້ ນ. ແຕຄຽງ ່ ຄກ ່ ບັຜນົກະທບົດາ້ນລບົກໍຍງັມຜ ນົກະທບົດາ້ນບວກ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົມພ ື້ນທ່ ປກ ສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາໄສ ແບບກະແຈກກະຈາຍ, ບ່ໍແອອດັ ແລະ ຂະຫຍາຍການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນໃຫ້ ກາຍເປັນບາ້ນທ່ ບ່ໍຕອ້ ງອາໄສຢລ່ ຽບຕາມແຄມທາງຫຼວງ. 3.2. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ ໃນໄລຍະຜ່ານມາປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກ ດ ໄດຖ້ ເືອົາວຽກງານກະສິກາໍເປັນພື້ນຖານເປັນຕນົ້ ແມນ່ ການເຮັດນາ, ປກ ພືດປະສມົປະສານ, ພືດອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ຍງັສ່ງົເສມ ການຜະລິດຢາ່ ງເປັນ ຈດຸ ສມຸ , ພອ້ ມກນັນນັ້ວຽກງານດາ້ນການລຽ້ງສດັ ກ່ໄໍ ດມ້ ກ ານຂະຫຍາຍຕວົຢາ່ ງຕ່ໍເນ່ອືງ ຊ່ງຶເຫັນໄດ້ ວາ່ ມກ ານລຽ້ງສດັໃນການພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ເປັນຕນົ້ແມນ່ ການຜະລິດເຂົ້າ, ພືດອາຍສຸ ນັ້, ປກ ພືດຜກັອ່ນືໆ ແລະ ລຽ້ງສດັ. ອງ ຕາມການສາໍພາດ ທາ່ ນ ໄກຍະສກັ ມະນວ ງົ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການ ກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ເມອືງນາຊາຍທອງ (ສາໍ ພາດ ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020), ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບ້ານສ ເກ ດ ແລະ ປະຊາຊນົຜ້ທ ່ ຖືກຜນົກະທບົ 10 ຄອບຄວົ (ສາໍ ພາດວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ໃນໄລຍະຜາ່ ນມາປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ໄດປ້ ກັດາໍເຂົ້າ (ທາໍການຜະລິດ) ແລະ ຍອນ້ ໄພທາໍມະຊາດ (ຖກືນາໍ້ຖວ້ ມ) ເນອື້ ທ່ ເກບັກຽ່ ວຖກືເສຍຫາຍຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິກາໍແມນ່ ມທ ງັດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ຜນົກະທບົ ດາ້ນລບົແມນ່ ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ຫຸຼດລງົຫຼາຍ, ຍອ້ ນການຂະຫຍາຍທາງດາ້ນໂຄງລາງເສດ ່ ຖະກດິ ກຄໍ ື: ການຕດັແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ- ວງັວຽງ, ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງ ສງັຄມົ, ການພດັທະນາທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ແລະ ສງັຄມົ, ຈ່ງຶເກດ ມຜ ນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງ ທ່ ດິນກະສິກາໍມາເປັນທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົ, ດິນປກຸ ສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາໄສ ແລະ ພາຍຫຼງັທ່ ມໂ ຄງການດ່ງັ ກາ່ ວແລວ້ ເກດ ມ ການຖມົດນິ ກະສິກາໍແບບສະຊາຍ ໂດຍທ່ ວາ່ ພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົ ໄດເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນການຕດັແລວທາງດວ່ ນ ຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ນອື້ ທ່ ດນິ ທາໍການຜະລິດຍງັເຫຼືອ ໜອ້ ຍບ່ໍເໝາະສມົໃນການທາໍການຜະລິດທາງດາ້ນກະສິກາໍ. ສະນນັ້, ປະຊາຊນົຜທ້ ່ ເປັນເຈົ້າຂອງທ່ ດນິ ຈາໍນວນດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶຕອ້ ງໄດຫ້ ນັປ່ຽນອາຊິບໃໝເ່ ພ່ືອຄວາມຢ່ ລອດຂອງຕນົເອງ ແລະ ດນິ ທ່ ຍງັ

76 ເຫຼືອຈາໍນວນໜ່ຶງກໍເລ ຍຖມົເຮັດໃຫ້ກາຍເປັນດິນປຸກສາ້ ງ, ຜນົກະທບົດາ້ນບວກແມນ່ ເກ ດມການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກາຍເປັນດນິ ປກຸ ສາ້ງຈາໍນວນໜ່ຶງ, ອາຊິບຂອງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົຈາກການ ເຮັດນາ, ສວນ ແລະ ລຽ້ງສດັ ມາຫນັເປັນອາຊບ ຄາ້ຂາຍ ແລະ ການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ ໄດສ້ າ້ງ ລາຍໄດໃ້ຫເ້ຂົາເຈາົ້ໃນລາຄາທ່ ດນິທ່ ມລ າຄາທ່ ສງ , ການຊດົເຊຍ ທ່ ດນິທ່ ຖກືຜນົກະທບົກມໍ ລ າຄາແພງ ສມົຄວນເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົເພິງພໍໃຈຕ່ໍກບັລາຄາການຊດົເຊຍ ທ່ ດນິ ຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ແລະ ອ ກຜນົ ກະທບົໜ່ຶງທ່ ເຮັດໃຫ້ເກດ ມດ ິນຫຼາຍໆຕອນທ່ ຢ່ ໃກກ້ ບັເສັ້ນທາງດວ່ ນໃນເມ່ອືກອ່ ນເປັນດິນກະສິກາໍ ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນ ້ກາຍມາເປັນທ່ ຢ່ ອາໄສເປັນທ່ ຮຽບຮອ້ ຍແລວ້ ຈາກສາເຫດດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶເຮັດໃຫ້ທ່ ດິນ ກະສິກາໍມຜ ນົກະທບົດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ຂໍ້ມນ ທຽບໃສທ່ າງພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ແລະ ເອົາຂໍມ້ ນ ເພ່ືອມາກາໍນດົສ ທາງດາ້ນປະເພດທ່ ດນິ ຈ່ງຶສາມາດເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນປະເພດທ່ ດນິທ່ ຢ່ໃ ນປ 2019 ມພ ຽງ ຈາໍນວນເນອື້ ທ່ ດນິ 1,820,352.073 ຕາແມດັ ຖາ້ທຽບໃສໃ່ ນປ 2009 ມຈ າໍນວນເນອື້ ທ່ ດນິ 1,936,181.772 ຕາແມດັ. ດງ່ັທ່ ທ່ານ ໄກຍະສກັ ມະນວ ງົ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການກະ ສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ເມອືງນາຊາຍ ທອງ (ສາໍພາດ ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020) ໄດກ້ າ່ ວວາ່ : “ທ່ ດິນກະສິກາໍ ແມນ່ ເປັນດິນທ່ ລດັຖະບານໃຫ້ຄວາມສາໍຄນັຫຼາຍທ່ ສດຸ ໃນ ການພດັທະນາທ່ ດນິ ໃຫ້ກາຍເປັນເຂດພດັທະນາທາງດາ້ນທ່ ດນິກະສິກາໍ ແຕ່ປາດສະ ຈາກບ່ໍໄດ້ຕ່ໍກບັການພດັທະນາປະເທດຊາດ ຈ່ງຶຕ້ອງໄດ້ມກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍທ່ ສດຸ ຍ້ອນທ່ ດິນຖືກໂຄງການປະຊາຊນົສ່ວນຫຼາຍຈ່ງຶຕ້ອງຮບັເອົາເງນິ ຄ່າຊດົເຊ ຍເຊ່ັນ: ໂຄງການກ່ສໍ ້າງຖະໜນົຫນົທາງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ລະຫວ່າງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັ ວຽງ, ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ທ່ ລດັຖະບານໄດໃ້ຫ້ບໍລິສດັເອກະ ສານສາໍປະທານໃນທ່ ດນິດງ່ັກາ່ ວ. ສະນນັ້, ຜນົກະທບົດາ້ນລບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນ ແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດນິ ແມນ່ ເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ດິນກະສິກາໍຫຸຼດລງົຫຼາຍ, ຜນົຜະລິດກະສິ ກາໍຫຸຼດລງົຫຼາຍ, ເຮັດໃຫ້ເກດ ມສ ິນຄ້າທາງດາ້ນກະສິກາໍໜ້ອຍລງົ ແລະ ຍ້ອນບນັຫາ ດງ່ັກາ່ ວເຮັດໃຫ້ລາຄາທ່ ດນິມລ າຄາແພງກວາ່ ທ່ ລດັຖະບານກາໍນດົໄວ້ຕະຫຼາດທ່ ດນິມ ການຕອບຮບັທ່ ດ” . ສະຫຸຼບແລວ້ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍຂອງບາ້ນສ ເກດ ຜນົກະທບົດາ້ນ ບວກເຮັດໃຫກ້ ານພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ ພາຍໃນບາ້ນດ ຂຶ້ນ ເພາະມເ ສັ້ນ ທາງຕດັຜາ່ ນພາຍໃນບາ້ນຫຼາຍຈດຸ ສະດວກໃນການເອື້ອອາໍນວຍຄວາມສະດວກທາງດາ້ນການຄມົມະ ນາຄມົ, ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງປະຊາກອນ, ຜນົກະທບົດາ້ນລບົແມນ່ ໄດມ້ ພ ື້ນທ່ ດນິກະສິກາໍຫຸຼດລງົ, ຜນົຜະລິດກະສິກາໍໜ້ອຍລງົເຮັດໃຫ້ລາຄາຜນົຜະລິດກະສິກາໍແພງຂຶ້ນກວາ່ ເກ່ົາປະຊາຊນົຜ້ມ ອ າຊ ບ

77 ຊາວນາກໄໍ ດຫ້ ນັປ່ຽນວິຖຊ ວ ິດຂອງການດາໍລງົຊວ ິດໃໝ່ , ເກດ ມກ ານຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ ແລະ ລາ ຄາທ່ ດນິພາຍໃນບາ້ນເກດ ມລ າຄາທ່ ແພງຂນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົຈ່ງຶເຮັດໃຫມ້ ກ ານຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ ໂດຍບ່ໍ ໄດຮ້ ບັອະນຍຸ າດຈາກຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ. ຮບ ທ 4 ການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສກິ າໍ ຂອງບາ້ນສເ ກດ ິດນ (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ດນິກະສກິ າໍ ທ່ ໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງ ຈາກການພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ (ເຂດກ່ສໍ າ້ງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ, ກາຍເປັນດນິປກຸ ສາ້ງ) ໃນພື້ນທ່ ດນິກະສິກາໍ. (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ສະພາບເດມ ຂອງພື້ນທ່ ດນິ ກະສິກາໍພາຍໃນບ້ານສ ເກດ

78 (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຮ ບພາບພື້ນທ່ ທ່ ເປັນ ພື້ນທ່ ດນິກະສກິ າໍ ກາຍເປັນການຖມົດນິ ເພ່ືອໃຫ້ເປັນດນິປກຸ ສ້າງ 3.3. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ດິນປຸກສ້າງແມນ່ ປະເພດດິນທ່ ມຄ ວາມສາໍ ຄນັທ່ ສຸດໃນບນັດາປະເພດທ່ ດິນຕ່າງໆ ແລະ ແມນ່ ດນິທ່ ມຄ ວາມຫຍຸ້ ງຍາກໃນການນາໍໃຊ້ແລະ ຄມຸ້ ຄອງ ເນ່ອືງຈາກວາ່ ເປັນດນິທ່ ທກຸ ຄນົມຄ ວາມ ຕອ້ ງການຈບັຈອງໂດຍສະເພາະພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດປ້ ກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ອ າໄສລຽບຕາມເສັ້ນທາງ ແລະ ຢ່ຕ າມກກົນາຕາມຄວາມຊິນເຄ ຍຂອງປະຊາຊນົໃນເມ່ອືກອ່ ນ ເພ່ືອສະດວກສະບາຍໃນການ ດາໍລງົຊວ ິດຂອງປະຊາຊນົ. ສາໍລບັດນິ ປກຸ ສາ້ງຂອງບາ້ນສ ເກດ ໃນປ 2019 ມເ ນອື້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງຈາໍ ນວນ 1,360,346.732 ຕາແມັດ ຖາ້ທຽບໃສ ປ 2009 ມຈ າໍນວນເນື້ອທ່ ດິນ 1,170,543.300 ຕາ ແມດັ. ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນເ ້ກດ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສອນັເນ່ອືງມາຈາກການ ຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໝືອ ເຮັດໃຫເ້ກດ ມສ ່ິງປກຸ ສາ້ງທ່ ຕິດກບັຂອບທາງ ແລະ ກະທບົໃສ່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວ ຈາໍນວນ 899 ຕອນດນິ , ສ່ງິປກຸ ສາ້ງ 1,488 ລາຍການ ແລະ ກະທບົໜກັ 12 ຄອບຄວົ. ໃນຈາໍນວນ 12 ຄອບຄວົ ມບ າງຫຼງັຄາແມນ່ ໄດມ້ ກ ານຫຍບັຍາ້ຍເຂົ້າໄປທາງເບື້ອງໃນ ຂອງຕອນດນິ (ນແ ້ ມນ່ ກລໍ ະນທ ່ ມຕ ອນດນິ ກວາ້ງ) ສາໍລບັກລໍ ະນທ ່ ມຕ ອນດນິ ແຄບແມນ່ ຖກືໝດົຫຼງັ ເຮອືນເລ ຍ ແລະ ມກ ານໂຍກຍາ້ຍທ່ ຢອ່ າໄສບອ່ ນໄໝ່ ແລະ ປະຊາຊນົບາງຄອບຄວົກຍໍ ິນຍອ່ ມເອົາ ເງນິຊດົເຊຍ ແລະ ບາງຄອບຄວົກນໍ າໍສະເໜ ໃຫທ້ າງຜຮ້ ບັຜິດຊອບໂຄງການຊອກພື້ນທ່ ໃຫເ້ພ່ືອແທດ ເໝາະກບັການດາໍລງົຊ ວິດ (ການຈດັສນັພື້ນທ່ ໃໝໃ່ ຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົ) ຂອງບາ້ນສ

79 ເກດ . ສາໍລບັເຂດໂຄງການທາງດວ່ ນແມນ່ ໄດເ້ກດ ມດ ນິປກຸ ສາ້ງເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນຜນົກະທບົໃນດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກຄື: ຜນົກະທບົດາ້ນລບົ ເຮັດໃຫ້ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ, ດນິ ປ່າໄມ້ກາຍມາເປັນທ່ ດິນປກຸ ສາ້ ງເຮັດໃຫ້ມບ ນັຫາການຖມົດິນສງ , ຖມົຮອ່ ງນາໍ້ທາໍມະຊາດເຮັດໃຫ້ການໄຫຼຂອງນາໍ້ບ່ໍສະດວກ, ເຮັດໃຫເ້ກດ ມບ ນັຫານາໍ້ຖວ້ ມຂງັໃນຊວ່ ງລະດຝ ນົ, ໃນການສາ້ງທາງດວ່ ນຈ່ງຶເຮັດໃຫດ້ ນິ ໃນເຂດພື້ນ ທ່ ດ່ງັກາ່ ວກາຍເປັນດິນປຸກສາ້ ງຍອ້ ນມກ ານປຸກສາ້ ງອາຄານເພ່ືອເປັນສະຖານ ຂວົສ່ງົຜ້ໂ ດຍສານ ແລະ ເປັນຈດຸ ບໍລິການຂອງໂຄງການທາງດວ່ ນ ເພາະໃນເມ່ອືກອ່ ນເຂດພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ເປັນດນິ ທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົ (ດິນນາ ແລະ ສວນ) ຍອ້ ນຜນົກະທບົດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶເກດ ມກ ານປ່ຽນ ແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ແລະ ບາງບອ່ ນໄດເ້ກດ ມກ ານຖມົດນິ ເພ່ືອເຮັດໃຫກ້ າຍເປັນ ດິນປຸກສ້າງທ່ ຢ່ ອາໄສ, ຄຽງຄ ່ກບັຜນົກະທບົ ດາ້ ນລບົກໍຍງັມຜ ນົກະທບົ ດາ້ ນບວກກຽ່ ວກບັການ ປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງກຍໍ ອ້ ນມກ ານພດັທະນາຈ່ງຶເກດ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນລາຄາຂອງທ່ ດນິ ຢ່ ບາ້ນໃນບາ້ນສ ເກດ ມກ ານເໜັງຕິຂນຶ້ ຫຼາຍກວາ່ ເກ່ົາ, ການເຊ່ືອມຕ່ໍລະຫວາ່ ງບາ້ນຕ່ໍບາ້ນກສໍ ະ ດວກສະບາຍ, ການຄາ້ຂາຍລະຫວາ່ ງບາ້ນ ກບັ ບາ້ນ, ເຮັດໃຫຄ້ ວາມຈະເລ ນເຂົ້າເຖງິໄດໃ້ນທກຸ ໂຂງເຂດ (ອ ງຕາມການສາໍພາດ: ທ່ານ ບນຸ ເຮືອງ ແສງພມົມະຈນັ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງ ຄງັ້ວນັທ 6 ກຸມພາ 2020, ທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ແລະ ປະ ຊາຊນົຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົ 9 ຄອບຄວົ ຄງັ້ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົບອກເລ່ົາມາ ວາ່ ປດັ ຈບຸ ນັນ ້ທາງດາ້ນລາຄາທ່ ດິນຂອງບາ້ ນສ ເກ ດແມນ່ ມລ າຄາແພງຂຶ້ນຫຼາຍເທ່ົາຍ້ອນມກ ານ ຂະຫຍາຍທາງດາ້ນເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງ ເລກທ 13 ເໜືອ ການຊດົເຊ ຍແມນ່ ໄດກ້ າໍນດົລາຄາຊດົເຊ ຍແບບປະຊາຊນົພໍໃຈກບັການຊດົເຊ ຍ. ແຕຜ່ ນົກະທບົທາງດາ້ນລບົຈາກການໃຫສ້ າໍພາດຂອງປະຊາຊນົແມນ່ ພໍໃຈກບັຮບ ແບບການຊດົເຊ ຍ ເວົ້າອກ ດາ້ນນ່ງຶກແໍ ມນ່ ພໍໃຈກບັລາຄາຊດົເຊຍ . ສະຫຸຼບແລວ້ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງແມນ່ ເກດ ຈາກການພດັທະນາ ຂອງການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໝືອ ແລະ ການພດັທະນາເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົເພ່ ມອ ກ ກຄໍ ື: ເສັ້ນທາງດວ່ ນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ຜນົກະທບົດາ້ນລບົເຮັດໃຫ້ເສຍພື້ນທ່ ທາໍການ ຜະລິດກະສິກາໍ , ການປຸກສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາໄສແມນ່ ຕິດຂອບສະຫງວນເສັ້ນທາງ ຈ່ງຶເກ ດມຜ ນົກະທບົ ຍອ້ ນຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຂາດການຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ ແມນ່ ບ່ໍໄດ້ ມໃ ບອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ ງຈ່ງຶເກດ ມບ ນັຫາທາງດາ້ນການຈ່ງົຂອບເຂດພື້ນທ່ ເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ຕິດກບັເຂດສະ ຫງວນ ຫຼືກວມເອົາເຂດສະຫງວນທາງຫຼວງ. ຜນົກະທບົດາ້ນບວກເຮັດໃຫພ້ ື້ນທ່ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງພດັ ເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນການຂະຫຍາຍຕວົຢາ່ ງໄວວາ.

80 ຮບ ທ 4 ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ຂອງບາ້ນສເ ກດ (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ອ າໄສເກນ ເຂດສະຫງວນຂອບທາງຫຼວງ ແລະ ແລວສາຍໄຟຟ້າແຮງສງ . 3.4. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ດນິຄມົມະນາຄມົ ແມນ່ ເນອື້ ທ່ ດນິໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັເພາະວາ່ ເປັນເນອື້ ທ່ ດນິທ່ ໃຊໃ້ນການ ຄມົມະນາ ຫຼືດນິທ່ ສະຫງວນໄວເ້ພ່ືອເປັນຖະໜນົຫນົທາງຂອງບາ້ນ ຊ່ງຶເປັນເນອື້ ທ່ ດນິສາທາລະນະ ປະໂຫຍດທ່ ປະຊາຊນົ ແລະ ເປັນດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ທາງປະຊາຊນົຕອ້ ງໄດເ້ອົາໃຈໃສໃ່ ນການພດັ ທະນາ ແລະ ສ່ງົເສມ ໃຫມ້ ດ ນິປະເພດນເ ້ພາະມນັມຄ ວາມສາໍຄນັຫຼາຍໃນການດາໍລງົຊວ ິດ, ການຕິດ ຕ່ໍພວົພນັລະຫວາ່ ງບາ້ນຕ່ໍບາ້ນ, ເມອືງຕ່ໍເມອືງ ແລະ ແຂວງຕ່ໍແຂວງ. ແຕສ່ າໍລບັບາ້ນສ ເກດ ນອ ້ ງ ຕາມການສາໍພາດຂອງ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ແລະ ປະຊາຊນົ 10 ຄອບຄວົທ່ ຖກືຜນົກະທບົພາຍໃນບາ້ນ ຄງັ້ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020 ເຫັນວາ່ ທ່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ມຜ ນົກະ ທບົດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ ໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຂອງພວກເຮົາຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະຜນົ ກະທບົດາ້ນລບົແມນ່ ກ່ໃໍ ຫເ້ກດ ມກ ານສນ ເສຍເນອື້ ທ່ ດິນທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ, ປະຊາຊນົສວ່ ນໜ່ຶງແມນ່ ໄດປ້ ່ຽນແປງວິຖຊ ວ ິດໃນການທາໍມາຫາກນິ , ຍອ້ ນ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງທ່ ດິນມາເປັນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົຄື: ແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ໃຫມ້ ຄ ວາມກວາ້ງ ອອກຕ່ືມ ແລະ ຄຽງຄກ ່ ບັຜນົກະທບົດາ້ນລບົ ກຍໍ ງັມຜ ນົກະທບົດາ້ນບວກໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົໃນເຂດ ພື້ນທ່ ທ່ ຖກືໂຄງການໃນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເພ່ືອເອອື້ ອາໍນວຍຄວາມສະດວກໃຫແ້ ກກ່ ານຄມົມະ ນາ (ມເ ສັ້ນທາງເຂົ້າຫາຕອນດນິທ່ ສະດວກສະບາຍ) ເຊ່ັນວາ່ : ໃນເມ່ອືກອ່ ນພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວກາຍເປັນ ທ່ງົນາ, ເປັນສວນເຮັດໃຫບ້່ໍມເ ສັ້ນທາງເຂົ້າຫາພື້ນທ່ ໄດ້ພຽງແຕໃ່ ຊເ້ສັ້ນທາງຍາ່ ງເທ່ົານນັ້ ແຕປ່ ດັຈຸ ເຂດສະຫງວນ ແລວທາງ ເຂດ ສະຫງວນ ແລວທາງ

81 ບນັນພ ້ ື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວໄດກ້ າຍມເ ສັ້ນທາງຜາ່ ນກາງ ແລະ ອ ກຢາ່ ງໜ່ຶງເຮັດໃຫພ້ ື້ນທ່ ດນິ ມລ າຄາທ່ ດນິທ່ ສງ ຂຶ້ນກວາ່ ເກ່ົາເຮັດໃຫ້ຊ ວິດການເປັນຢ່ ດ ຂຶ້ນຍອ້ ນການຊດົເຊ ຍຂອງໂຄງການ. ສາໍລບັໂຄງການ ແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ - ວງັວຽງ ໄດເ້ອຶ້ອອາໍນວຍໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົທ່ ມດ ນິ ນາ ພດັປ່ຽນແປງປະເພດທ່ ດນິ ໃຫກ້ າຍເປັນດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ປະຊາຊນົສວ່ ນໃຫຍ່ ໄດມ້ ກ ານຂະຫຍາຍທ່ ຢອ່ າໄສອອກຕ່ມືອກ ຈາໍນວນຫຼາຍ ແລະ ການຄມົມະນາຄມົສະດວກສະບາຍວອ່ ງໄວທນັສະໄໝ. ດ່ງັທ່ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ (ຄງັ້ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ໄດກ້ າ່ ວໄວ້ ວາ່ : “ດິນຄມົມະນາຄມົ ກ່ໍແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍ ຄນັຫຼາຍໃຫ້ແກ່ ການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົໃນຫຼາຍພື້ນທ່ ກໍຄືພາຍໃນປະເທດຂອງພວກເຮົາ ເພາະທ່ ດນິ ປະເພດນເ ້ປັນທ່ ດິນທ່ ສ້າງສາຍສາໍພນັລະຫວ່າງຄນົຕ່ໍຄນົ, ບ້ານຕ່ໍບ້ານ, ເມອືງຕ່ໍເມອືງ ແລະ ປະເທດຕ່ໍປະເທດ. ສາໍ ລບັດິນປະເພດນ ້ແມນ່ ໄດ້ມດ ້ານລບົ ແລະ ດ້ານບວກ ໃຫ້ແກປ່ ະຊາຊນົບ້ານສ ເກ ດ ຍ້ອນບນັຫາທາງດ້ານພື້ນທ່ ດິນປຸກ ສາ້ງເພ ້ມຂນຶ້ ແຕສ່ ນ ເສຍທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິກະສິກາໍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົພາຍວ ໃນບ້ານສ ເກ ດຕ້ອງປ່ຽນແປງວິຖ ຊ ວິດຂອງເຂົາເຈົ້າ ຈາກການເຄ ຍເຮັດນາ ແລະ ສວນ ກໍປ່ຽນມາເປັນກາໍ ມະກອນ ຫຼືຄ້າຂາຍ ຕາມຄວາມເໝາະສມົຂອງແຕ່ລະ ບຸກຄນົ ຍ້ອນການພດັທະ ນາທາງດ້ານສງັຄມົຈ່ຶງເກ ດມຜ ນົກະທບົຕ່ໍການດາໍ ລງົ ຊວ ິດ”. ສະຫຸຼບແລວ້ ຜນົກະທບົທ່ ກຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ສເ ກດ ແມນ່ ມທ າງດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ, ດາ້ນບວກມກ ານຂະຫຍາຍຕວົປະເພດທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ເພ່ ມຂນຶ້ , ລາຄາທ່ ດນິ ໃນຂອບເຂດບາ້ນ ກມໍ ລ າຄາແພງຂນຶ້ , ການຄມົມະນາຄມົກສໍ ະດວກສະບາຍ, ຕອນດນິທ່ ບ່ໍມທ າງຜາ່ ນກມໍ ເ ສັ້ນທາງຜາ່ ກາງຕອນດນິ ແລະ ຜນົກະທບົດາ້ນລບົເກດ ມການສ ນເສຍ ເນອື້ ທ່ ດນິທາໍການຜະລິດ (ນາ ແລະ ສວນ) ມກ ານຖມົດນິແບບສະຊາຍບ່ໍຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບທ່ ໄດ້ ກາໍນດົໄວໃ້ນກດົໝາຍການອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງ ແລະ ການຖມົດນິສງ ເກນ ໄປເຮັດໃຫເ້ກດ ມນ າໍ້ຂງັໃນ ຊວ່ ງລະດຝ ນົ, ຮອ່ ງລະບາຍນາໍ້ຖກືຖມົ ຫຼືອດຸ ຕນັ ເກດ ບນັຫາທາງດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັ ຄມົຕາມມາ.

82 ຮບ ທ 5 ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ໂດຍບ່ໍມຮ ອງລະບາຍນາໍ້ເສຍ ແລະ ການປກຸ ສາ້ງ ເກນ ພື້ນທ່ (ພາບຖ່າຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກ້ວນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຮ ບພາບການສ້າງ ເສັນ້ ທາງທ່ ບ່ໍມຮ ອ່ ງລະບາຍນາໍ້ເສຍ ຮບ ພາບການບ່ໍກາໍນດົທາງ (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຮ ບພາບເສັນ້ ທາງ ດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງທ່ ກາໍນດົລະບບົໃນການກ່ສໍ າ້ງ 3.5. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັທະນະທາໍ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ແມນ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ດນິອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຕ່ໍປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນເພາະດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນດນິ ວດັວາ ອາຮາມ ແລະ ເປັນບອ່ ນເຕົ້າໂຮມຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ເພ່ືອທາໍພິທ ທາງສາສະໜາ ແລະ ເປັນປ່າສກັສິດ, ປ່າຊາ້ ແລະ ອ ກດາ້ນໜ່ຶງດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ຖກືຈດັເປັນທ່ ດນິ ລວມຂອງບາ້ນເວົ້າ

83 ອກ ຢາ່ ງວາ່ ເປັນດນິລດັ ແລະ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຮວ່ ມແຮງຮວ່ ມໃຈກນັສາ້ງໃຫກ້ າຍເປັນດນິທາງ ພຸດທະສາດສະໜາ. ອ ງຕາມການສາໍພາດເຖົ້າແກແ່ ນວໂຮມ ແລະ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍ ບາ້ນສເ ກດ ດງ່ັທ່ ທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ : “ກຽ່ ວກບັທ່ ດນິປະເພດນສ ້ ່ວນຫຼາຍແມນ່ ເປັນບ່ອນສກັກະລກັບຊ າ ຂອງປະຊາ ຊນົ, ຜ້ເ ຖາົ້ຜ້ແ ກ່ ແລະ ສາມອງົການຈດັຕງັ້ພາຍໃນບ້ານ ຊວ່ ຍກນັພດັທະນາ ແລະ ຮກັສາໄວ້ທາງດ້ານພຸດທະສາດສະໜາເພ່ືອໃຫ້ຄນົລຸ້ນໃໝ່ຮຽນຮ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈ ຮ ດຄອງປະເພດນອ ້ ນັດງ າມພາຍໃນບ້ານ ແຕ່ຄຽງຄ່ກ ບັຜນົບວກ ກຍໍ ງັມຜ ນົກະທບົ ດາ້ນລບົຂອງດນິ ປະເພດນ ເ້ພາະປະຊາຊນົສ່ວນຫຼາຍແມນ່ ບ່ໍຮ້ນ ຕິ ິກາໍຕ່າງໆກຽ່ ວກບັ ດິນປະເພດນ ້ ພຽງແຕ່ຮ້ ນາໍ ໃຊ້ ແລະ ເປັນທ່ ຕງັ້ຂອງວດັວາອາຮາມທ່ ຢ່ ໄກ້ກບັ ເຮອືນຊານບາ້ນຊອ່ ງຂອງປະຊາຊນົເຫັນວາ່ ບ່ໍມຄ ວາມເໝາະສມົທາງດາ້ນພດຸ ທະສາດ ສະໜາ. ແຕ່ຍ້ອນຄວາມຈາໍເປັນເພາະພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວໃນເມ່ອືກອ່ ນວດັຂອງບ້ານສ ເກດ ແມນ່ ຢ່ ຫ່າງຈາກປະຊາຊນົຫຼາຍ. ແຕ່ຍ້ອນບ້ານເມອືງມກ ານພດັທະນາ, ການ ຂະຫຍາຍທ່ ຢ່ ອາໄສ, ການເພ່ ມຂຶ້ນຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານ ຈ່ງຶເກ ດມກ ານ ສາ້ງຕງັ້ເຮອືນຊານທ່ ຢ່ຕ ິດວດັເປັນພື້ນທ່ ທ່ ບ່ໍເໜາະສມົທາງດາ້ນຈດຸ ທ່ ຕງັ້. ສາໍລບັຜນົ ກະທບົດາ້ນບວກແມນ່ ປະຊາຊນົສ່ວນຫຼາຍແມນ່ ຮຈ້ ກັຄ້ມຸ ຄອງນາໍໃຊ,້ ບລ ະນະຮກັສາ ເພາະປະຊາຊນົແມນ່ ມຄ ວາມເຊ່ືອຖເືປັນສ່ວນໃຫ່ຍ, ໃຫ້ຄວາມນຍິມົທາງດາ້ນພດຸ ທະ ສາດສະໜາເປັນຫຼກັໂດຍສະເພາະບ້ານສ ເກ ດເປັນບ້ານໜ່ຶງທ່ ນບັຖືສາດສະໜາພດຸ 99%”. ສະນນັ້, ການທ່ ວາ່ ມດ ນິປະເພດນໄ ້ວເ້ພ່ືອໃຫກ້່ສໍ າ້ງວດັວາອາຮາມນນັ້ແມນ່ ເປັນການດ ເພາະ ບາ້ນໃດກຕໍ ອ້ ງໃຫມ້ ດ ນິ ເພ່ືອເຮັດໃຫເ້ປັນບອ່ ນຫ່ຼໍຫຼອມທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍໃຫແ້ ກລ່ ກ ແກຫ່ ຼານເພ່ືອ ໃຫເ້ຂົາເຈາົ້ຮບັຮເ ້ຖງິທາງດາ້ນຮດິຄອງປະເພນອ ນັດງ າມຂອງປະເທດຊາດບາ້ນເມອືງຂອງຕນົເອງ. ດິນວດັທະນະທາໍ ນ ້ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ທາງບາ້ ນສ ເກ ດ ກໍຄືປະຊາຊນົບ້ານສ ເກ ດໃຫ້ ຄວາມເຄົາລບົ ແລະ ນບັຖເືປັນພື້ນທ່ ທ່ ຕອ້ ງມໄ ວເ້ພ່ືອຮກັສາວດັທະນະທາໍອນັດງ າມຂອງຊາດຂອງ ພດຸ ທະສາດສະໜາ ກ່ຄໍ ືໃຫຊ້ າວບາ້ນ ເພ່ືອເປັນບອ່ ນສກັກະລກັບຊ າ, ຫ່ຼໍຫຼອມຮດ ຄອງປະເພນ ເປັນ ບອ່ ນສິດສອນໃນການເຄົາລບົທະນບົທາໍນຽມໃຫ້ແກຄ່ ນົລນຸ້ ໄໝໃ່ ນການສຶບທອດ (ອ ງຕາມການສາໍ ພາດ: ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ແລະ ປະຊາຊນົ 10 ຄອບຄວົ ພອ້ ມດວ້ ຍເຖາົ້ແກ່ ແນວໂຮມຂອງບາ້ນ ຄງັ້ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020).

84 ສະຫຸຼບແລວ້ ຜນົກະທບົຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັທະນະທາໍແມນ່ ເກດ ຈາກການພດທະນາພາຍ ັ ໃນໜ່ບ າ້ນສ ເກດ , ການເພ່ ມຂນຶ້ ຂອງປະຊາຊນົ, ການຂະຫຍາຍພື້ນທ່ ປກຸ ສາ້ງ ທ່ ຢ່ອ າໄສຂອງປະ ຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ຜນົກະທບົດາ້ນລບົແມນ່ ຍອ້ ນຄວາມຕອ້ ງການທາງດາ້ນວດັຖສຸ ່ງິຂອງ ຈ່ງຶ ເກດ ໃຫ້ມກ ານຖມົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນເນອື້ ທ່ ດິນນາ, ສວນ ເພ່ືອມາປກຸ ສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາໄສ ແລະ ຈ່ງຶເກດ ມ ເຮອືນຊານບາ້ນຊອ່ ງຕິດກບັດນິ ປະເພດນ ້ແລະ ຜນົກະທບົດາ້ນບວກປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ນບັຖທືາງດາ້ນພດຸ ທະສາດສະໜາ ປະມານ 99% ດນິວດັທະນະທາໍຈງຶເປັນເຂດສກັກະລກັບຊ າ ເປັນບອ່ ນນບັຖທືາງດາ້ນຮ ດຄອງປະເພນອ ນັດງ າມ. ສະນນັ້, ທ່ ດນິ ປະເພນແ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິ ທ່ ທກຸ ໆ ບາ້ນແມນ່ ຕອ້ ງມເ ພາະທ່ ດິນປະເພດນ ້ເປັນບອ່ ນຮກັສາທາງດາ້ນວດັຖຸບຮານ, ປ່ ສະນ ຢ່າສະຖານ ເພ່ືອໃຫ້ຄນົລນຸ້ ໃໝ່ຮບັຮທ ້ າງດາ້ນຮອ່ ງຮອ່ ຍປະຫວດັສາດອນັລາໍ້ຄາ່ ຂອງບາ້ນ ແລະ ຮຫ ້ ວງ່ ແຫນ ທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍຂອງບາ້ນ. ຮບ ທ 1 ຂອງທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ກຄໍ ືດນິປກຸ ສາ້ງວດັວາອາລາມ ແລະ ເປັນບອ່ ນສກັກະລກັ ບຊ າ ແລະ ເປັນເຂດທ່ ຕງັ້ຂອງວດັ ທ່ ມເ ຮອືນຊານປະຊາຊນົທ່ ຕິດຢອ່ ອ້ ມຂາ້ງທ່ ດນິປະເພດນ ້ແມນ່ ເຫັນວາ່ ຈດຸ ທ່ ຕງັ້ດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ເປັນບອ່ ນທ່ ຫາ່ ງໄກເຂດປະຊາຊນົອາໄສຢ່ ແຕສ່ າໍລບັທ່ ດນິ ວດັທະນະ ທາໍຢບ່ າ້ນວເ ກດ ແມນ່ ມພ ື້ນທ່ ຕິດກບັທ່ ຢອ່ າໄສ ຂອງປະຊາຊນົ ລວມທງັເຂດທ່ ເປັນປ່າຊາ້ກເໍຊັນດຽວ ກນັແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ຕດິກບັບາ້ນປະຊາຊນົ ຈ່ງຶກໃໍ ຫເ້ກດ ທາງດາ້ນສ່ງິແວດລອ້ ມ. (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020)

85 (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຮບ ພາບທ່ ສະແດງໃຫ້ເຫັນ ທາງດາ້ນຈດຸ ທ່ ຕງັ້ຂອງດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ມເ ຮອືນຊານປະຊາຊນົຕິດຢ່ 3.6. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ຜນົກະທບົທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ຖວືາ່ ເປັນດນິອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຫຼາຍສາໍລບັບາ້ນ ສເ ກດ ເພາະສະພາບພື້ນທ່ ຂອງບາ້ນສເ ກດ ເປັນເຂດທ່ ມພ ື້ນທ່ ໂນນສງ ເໝາະສມົໃນການປກຸ ສາ້ງໂຮງ ຈກັ, ໂຮງງານ ແລະ ໃນປດັຈບຸ ນັນ. ້ ອງ ຕາມຂໍມ້ ນ ທ່ ໄດຈ້ າກການສາໍພາດ ທາ່ ນ ສຈ ນັ ບວົພນັທອງ ຮອງນາຍ ບາ້ນສ ເກດ ຜຮ້ ບັຜິດຊອບທາງດາ້ນເສດຖະກດິ (ສາໍພາດ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ຂໍ້ ມນ ຈາກບດົລາຍງານຂອງບາ້ນ ແລະ ການສາໍພາດປະຊາຊນົທ່ ຢ່ອ ອ້ ມຂາ້ງບນັດາໂຮງຈກັ, ໂຮງ ງານ ສາມາດສງັລວມໄດດ້ ່ງັນ: ້ ບາ້ນສ ເກດ ມຮ າ້ນຂາຍເຄ່ືອງຍອ່ ຍ 35 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍເຄ່ືອງກ່ໍ ສາ້ງ 3 ຮາ້ນ, ມໂ ຮງສເ ຂົ້າ 1 ໂຮງ, ມຮ າ້ນສອ້ ມແປງລດົຈກັ 6 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍລດົໃຫຍ່ 2 ຮາ້ນ, ຮາ້ນຂາຍລດົຈກັ 1 ຮາ້ນ, ປາໍ້ນາໍ້ມນັ 1 ແຫງ່ , ໂຮງງານນາໍ້ດ່ມື 2 ແຫງ່ , ມໂ ຮງງານຕດັຫຍິບຂະ ໜາດໃຫ່ຍ 1 ແຫ່ງ ແລະ ໂຮງງານຜະລິດຜ້າເຊັດໜ້າທ່ ປະຕິບດັໄດ້ 4 ກຸມ່ ວຽກ 1 ແຫ່ງ, ສ ນ ຝຶກແອບກລິ າແຫ່ງຊາດ 1 ແຫ່ງໂຮງຮຽນວິຊາຊິບສາໍລບັຄນົພິການ 1 ແຫ່ງຕະຫຼາດຊຸມຊນົຂອງ ບາ້ນສ ເກດ 1 ແຫງ່ , ມເ ນອື້ ທ່ ເຮອືນພກັ 1 ຫຼງັ, ຫອ້ ງແຖວ 59 ຫຼງັ, ມ 412 ຫອ້ ງ ແລະ ມຮ າ້ນ ເສ ມຄວາມງາມ 6 ຮາ້ນ ບນັດາຮາ້ນດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ໄດມ້ ກ ານຕິດຕາມກວດກາໃຫເ້ປ ດ-ປິດຕາມໂມງ ເວລາທ່ ກາໍນດົ ແລະ ເຄ່ືອນໄຫວຂອງບນັດາກດິຈະການຕາ່ ງໆແມນ່ ໄດເ້ສຍພນັທະໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມ ລະບຽບກດົໝາຍ. ແຕຍ່ ອ້ ນມກ ານພດັທະນາຢາ່ ງໄວວາຂອງບາ້ນຈ່ງຶປາດສະຈາກບ່ໍໄດທ້ າງດາ້ນຜນົ ກະທບົດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ຜນົກະທບົດາ້ນລບົສາໍລບັປະເພດທ່ ດນິ ນແ ້ ມນ່ ເຮັດໃຫສ້ ະພາບ

86 ແວດລອ້ ມ ແລະ ທາໍມະຊາດ ຫຼືວາ່ ລະບບົນເິວດພາຍໃນເຂດພື້ນທ່ ທ່ ມກ ານສາ້ງຕງັ້ໂຮງຈກັ, ໂຮງ ງານ ເຮັດໃຫມ້ ສ ະພາບບ່ໍດຄ ື: ເກດ ມນ າໍ້ເສຍ, ສ່ິງເສດເຫຼືອຈາກໂຮງງານດ່ງັກາ່ ວ ນອກຈາກໂຮງ ງານດງ່ັກາ່ ວແລວ້ ຢໃ່ ນຂອບເຂດບາ້ນສ ເກດ ກຍໍ ງັມໂ ຮງງານສ ມງັທ່ ຕງັ້ຢພ່ າຍໃນຂອບເຂດບາ້ນສ ເກດ ອ ກ. ແຕບ່ ນັດາກດິ ຈະການດງ່ັກາ່ ວສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ເປັນການຊ ້ນາໍຂອງຂນັ້ກະຊວງ ຫຼືແຂວງ/ ເມອືງ ອນັເຮັດໃຫມ້ ຄ ວາມສບັສນົທາງດາ້ນການປະຕິບດັລະບຽບການຄມຸ້ ຄອງພາຍໃນບາ້ນ, ເກດ ມ ສະຖານທ່ ພກັເຊົາຂອງພະນກັງານກາໍມະກອນ ທ່ ບ່ໍມຖ ່ນິຖານຢບ່ າ້ນສ ເກດ , ບນັຫາທາງດາ້ນໄພສງັ ຄມົ ແລະ ອ່ືນໆ. ຈາກບນັຫາດງ່ັກາ່ ວນ ້ຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົດາ້ນລບົຕ່ໍກບັການຈດັຕງັ້ປະຕິ ບດັພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ມຜ ພ້ ກັເຊົາຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ, ຈາກບນັຫາດງ່ັກາ່ ວຂາ້ງເທິງທາງດາ້ນການ ເກັບພາສ ທ່ ດິນ ກ່ຍໍ ງັເຫັນວາ່ ປະເພດການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແມນ່ ຍງັກາໍນດົໃຫ້ເປັນດິນປກຸ ສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາ ໄສທາໍມະດາ ບ່ໍໄດມ້ ກ ານກາໍນດົໃຫເ້ປັນປະເພດທ່ ດນິການຄາ້ອນັເຮັດໃຫພ້ າກລດັຂາດລາຍໄດຕ້່ໍກບັ ການເກບັອາກອນລາຍໄດກ້ຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ . ຜນົກະທບົດາ້ນດ ຂອງປະເພດທ່ ດນິດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດ້ ມວ ຽກເຮັດງານທາໍ, ມອ າຊບ ເປັນຫຼກັ, ເຮັດໃຫຊ້ ວ ິດການເປັນຢຂ່ ອງປະຊາຊນົດຂ ນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົ ຍອນ້ ການພດັທະນາຂະຫຍາຍຕວົໄວ ແຕຄ່ ຽງຄກ ່ ບັການພດັທະນາໄວກຫໍ ຼ ກລຽ້ງບ່ໍໄດທ້ າງດາ້ນການເພ່ ມ ຂນຶ້ ຂອງປະຊາກອນພາຍໃນໜ່ບ າ້ນ. ອ ງຕາມການສາໍພາດ ທ່ານ ສ ຈນັ ບວົພນັທອງ ຮອງນາຍ ບາ້ນສເ ກດ ຜຮ້ ບັຜິດຊອບທາງດາ້ນເສດຖະກດິ (ສາໍພາດ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ແລະ ການສາໍ ພາດປະຊາຊນົທ່ ຢອ່ ອ້ ມຂາ້ງບນັດາໂຮງຈກັໂຮງງານ ສາມາດສງັລວມໄດດ້ ງ່ັນ: ຈາກບນັຫາດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ການຄາ້ ທ່ ບາ້ນສ ເກ ດແມນ່ ໄດມ້ ໂ ຮງຈກັ, ໂຮງງານ, ບນັດາຫ້າງຮາ້ນ ແລະ ການບໍລິການອ່ືນໆ ເກດ ມຫ ຼາຍ ແລະ ເປັນການພດັທະນາທ່ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົໄວຈ່ງຶເກດ ມ ຫຼາຍບນັຫາພາຍໃນຄື: ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວ ແມນ່ ບ່ໍໄປຕາມກດົໝາຍ ແລະ ລະບຽບ ການກາໍນດົໄວເ້ທ່ືອ ຊ່ງຶມນັສະແດງອອກໃນການເກບັພາສ ທ່ ດນິ ຂອງແຕລ່ ະປະເພດຕອນດນິ ແລະ ຂາດການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິຕາມລະບຽບຫຼກັການ. ສະຫຸຼບແລວ້ ກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ເກດ ຈາກການພດັທະນາຢ່າງໄວວາເຮັດໃຫເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົດາ້ນລບົທາງດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັຄມົ, ລະບບົນເິວດທາງດາ້ນການດາໍລງົຊວ ິດຂອງມະນດຸ , ສ່ິງເສດເຫຼືອຈາກໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ, ການລະບາຍນາໍ້ເສຍອອກຈາກໂຮງງານ, ມກ ່ນິ ເໜັນ ແລະ ບນັຫາທາງດາ້ນການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິປະ ເພດນແ ້ ມນ່ ຍງັມຄ ວາມສບັສນົທາງດາ້ນການປະຕິບດັ. ຜນົກະທບົດາ້ນບວກເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົພາຍ ໃນບາ້ນໄດມ້ ອ າຊບ , ບ່ໍເກດ ມໄ ພຫວາ່ ງງານ, ສາ້ງລາຍໄດໃ້ຫແ້ ກບ່ າ້ນ, ເມອືງ ແລະ ແຂວງຍອ້ ນມ

87 ການດາໍເນນ ການເຄ່ືອນໄຫວການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນພ ້ າຍໃນບາ້ນ, ຍອ້ ນການຄມຸ້ ຄອງໃນການ ເກບັພາສລ າຍໄດ,້ ພາສທ ່ ດນິແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິ . ຮບ ທ 8 ໂຮງງານທ່ ຕງັ້ຢໃ່ ຈກາງບາ້ນສເ ກດ ແລະ ເຂດປກຸ ສາ້ງຕະຫຼາດ (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) 3.7. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ຜນົກະທບົຂອງດນິບໍລິເວນນາໍ້ ກເໍປັນທ່ ດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັ ກເໍພາະວາ່ ໃນເມ່ອື ກອ່ ນປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກ ດ ອາຊ ບຫຼກັແມນ່ ເຮັດນາ, ສວນ ແລະ ອາຊ ບກາໍມະກອນ, ອາຊ ບສວ່ ນ ໃຫຍ່ ແມນ່ ເປັນຊາວກະກສິກາໍ ເພາະພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງເຂົາເຈົ້າກວາ້ງຂວາງຫຼາຍ. ສະນນັ້, ດນິ ປະເພດນຈ ້່ງຶເປັນໜາກຫວົໃຈຫຼກັຂອງປະຊາຊນົບາ້ນສເ ກດ ແຕອ່ າດດິຈນົເຖງ ປດັຈບຸ ນັທ່ ດນິປະເພດນ ້ ກຍໍ ງັແມນ່ ທ່ ດນິທ່ ມຄ ວາມສາໍລບັປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ເພາະທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕອບສະໜອງຄວາມ ຕອ້ ງການທາງດາ້ນແຫຼງ່ ນາໍ້ຕາ່ ງໆ ເພ່ືອຕອບສະໜອງທາງດາ້ນຜນົຜະລິດຂອງຊາວກະສິກາໍ ເປັນອາ ຊິບທາໍມາຫາກນິຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ເປັນຕນົ້ ກາໍເນດ ຂອງຊາວກະສິກາໍທງັພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະ ເທດ ກຕໍ ອ້ ງຮກັສາປະເພດທ່ ດນິດ່ງັກາ່ ວນໄ ້ວ້ບ່ໍວາ່ ປະເທດໃດກຕໍ າມທ່ ມຊ າວກະສິກາໍກຕໍ ອ້ ງການພື້ນ ທ່ ດນິປະເພດນ. ້ ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ພາຍຫຼງັທ່ ມກ ານພດັທະນາຂະຫຍາຍຕວົໄວ ແລະ ການຕອບສະໜອງ ທາງດາ້ນການຄມົມະນາຄມົສ່ືສານການໄປມາຫາສແ ່ ບບສະດວກສະບາຍ ຈ່ງຶເກດ ມຜ ນົກະທບົດາ້ນ ລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ ໃຫແ້ ກທ່ ່ ດນິປະເພດນເ ້ປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເກດ ມກ ານຂາດນາໍ້ ຍອ້ ນຜນົກະ