ຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຢູ່ບ້ານສີເກີດ ເມືອງນາຊາຍທອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ

88 ທບົດາ້ນລບົກຽ່ ວກບັການຕດັແລວທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ເກດ ມກ ານເສຍຫາຍພື້ນ ທ່ ທ່ ເປັນການເຊ່ອືມຕ່ໍຂອງແຫຼງ່ ນາໍ້, ເກດ ມກ ານຖມົດນິ ເພ່ືອປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສແບບສະຊາຍ ເພາະ ປະຊາຊນົສ່ວນໃຫ່ຍແມນ່ ບ່ໍໄດຄ້ າໍ ນ່ຶງເຖິງຜນົກະທບົຂອງຜ້ຊ ມົໃຊດ້ ິນປະເພດນ ້, ເກ ດມກ ານຖມົ ໜອງທາໍມະຊາດ, ການຕນັຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້, ເກດ ມບ າງບອ່ ນນາໍ້ຖວ້ ມບາງບອ່ ນແຫ້ງແລງ້ ແລະ ສາໍລບັໃນລະດຝ ນົເຮັດໃຫພ້ ື້ນທ່ ທ່ ມນ າໍ້ພຽງພໍແລວ້ ເກດ ເປັນໄພນາໍ້ຖວ້ ມ ແລະ ຄຽງຄກ ່ ບັຜນົກະທບົ ດາ້ນລບົ ກຍໍ ງັມຜ ນົກະທບົດາ້ນບວກ ເພາະພື້ນທ່ ບາງບອ່ ນທ່ ບ່ໍມນ າໍ້ແມນ່ ມຄ ວາມເໝາະສມົໃນຊວ່ ງ ລະດຝ ນົ ແລະ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດຮ້ ບັຜນົລະປກ ທ່ ດ. ຈາກການສງັລວມບດົສາໍພາດຂອງ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ , ທ່ານ ນາງ ເວ ນ ຄາໍວິໄລ ຮອງນາຍບາ້ນສ ເກດ , ທ່ານ ຄາໍໂປ້ ແກວ້ ວງົສກັ ປະຊາຊນົຜທ້ ່ ໄດຮ້ ບັຜນົກະທບົ ແລະ ປະຊາຊນົຜຊ້ ມົໃຊທ້່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020). ສາໍລບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເຂົ້າໃຈວາ່ ມດ ນິ ປະ ເພດນນ ້ າໍບໍເຂົາເຈົ້າຄິດວາ່ ດນິ ປະເພດນຈ ້ ະຕອ້ ງແມນ່ ເປັນແມນ່ າໍ້ທ່ ໃຫຍ່ ເຊ່ັນ: ແມນ່ າໍ້ງ່ມື ແລະ ນາໍ້ ຂອງ ຈ່ງຶເອ ້ນວາ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້. ສາໍລບັແນວຄວາມຄິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແຕດ່ າ້ນຄວາມ ເປັນຈງິແລວ້ ທ່ ດນິປະເພດນ ້ແມນ່ ທ່ ດນິທ່ ເກດ ຈາກທາໍມະຊາດ ເຊ່ັນ: ຫວ້ ຍຮອ່ ງຄອ່ ງບງຶ ທ່ ເປັນປະ ເພດໜອງ ແລະ ເປັນສາຍນາໍ້ນອ້ ຍ ກຖໍ ວືາ່ ເປັນດນິບໍລິເວນນາໍ້. ສະຫຸຼບແລ້ວຜນົກະທບົຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ມຜ ນົກະທບົດາ້ນລບົຍອ້ ນ ປະຊາ ຊນົພາຍໃນບາ້ນບ່ໍໄດຄ້ າໍນງຶເຖງິດນິປະເພດນຕ ້ າມແນວຄວາມຄດິຂອງເຂົາເຈົ້າຄດິ ວາ່ ຖາ້ເປັນ ດນິປະເພດນຈ ້ ະຕອ້ ງແມນ່ ເປັນແມນ່ າໍ້ທ່ ໃຫຍ່ ເຊ່ັນ: ແມນ່ າໍ້ຂອງ ແລະ ແມນ່ າໍ້ງ່ມື ແຕເ່ ບ່ງິແລວ້ ບາ້ນ ສ ເກດ ແມນ່ ມໜ ອງນາໍ້ທາໍມະຊາດ ທ່ ເປັນໜອງນອ້ ຍ ແລະ ໜອງນາໍ້ທ່ ເປັນກາໍມະສິດຂອງປະຊາ ຊນົ ໂດຍບ່ໍແມນ່ ໜອງລວມຂອງບາ້ນ ເພ່ືອມາຮບັໃຊພ້ າຍໃນພື້ນທ່ ຂອງຕນົເອງເທ່ົານນັ້ ແລະ ຍອ້ ນ ການຂາດຄວາມເອົາໃຈໃສຂອງພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຈ່ງຶເຮັດໃຫທ້ າງດາ້ນພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງ ປະຊາຊນົເກດ ມບ ນັຫາທາງດາ້ນໄພທາໍມະຊາດເຊ່ັນ: ຍາມຝນົເກດ ໄພນາໍ້ຖວ້ ມບາງບອ່ ນ, ແຕຍ່ າມ ແລງ້ພດັບ່ໍພຽງພໍ. ສະນນັ້, ຜນົກະທບົກຽ່ ວກບັທ່ ດນິ ປະເພດນພ ້ າຍໃນບາ້ນສ ເກດ ຍອ້ ນຂາດຄວາມ ຮບັຜິດຊອບກຽ່ ວກບັຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້, ແຫຼງ່ ນາໍ້ທ່ ສາໍຄນັພາຍໃນບາ້ນຄວນອານຮຸ ກັໄວອ້ ນັກໃໍ ຫເ້ກດ ຜນົກະທບົຕ່ໍອາຊ ບຂອງຊາວກະສິກອນ. ຜນົກະທບົດາ້ນບວກເພາະພື້ນທ່ ບາງບອ່ ນທ່ ບ່ໍມນ າໍ້ແມນ່ ມ ຄວາມເໝາະສມົໃນຊວ່ ງລະດຝ ນົ ແລະ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດຮ້ ບັຜນົຜະລິດດຈ າກພື້ນທ່ ທ່ ບ່ໍເກດ ໄພນາໍ້ຖວ້ ມໃນລະດຝ ນົ.

89 ຮບ ທ 9 ຮບ ພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ຂອງບາ້ນສເ ກດ ທ່ ເປັນໜອງທາໍມະຊາດ (ພາບຖາ່ ຍ ໂດຍ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ນະຄອນ ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ເຂດດນິບໍລິເວນນາໍ້ທ່ ຖກື ຜນົກະທບົຈາກແລວທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ 3.8. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງົບ ທ່ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ແມນ່ ທ່ ດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ສາໍຄນັຕ່ໍກນັການປ້ອງ ກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ, ເພາະທ່ ດິນປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນບອ່ ນຢ່ອ າໄສຂອງອາ້ຍນອ້ ງທະ ຫານ ແລະ ຕາໍຫຼວດ ໃນການດາໍເນນ ວຽກງານປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົພາຍໃນປະເທດ ກຄໍ ືພາຍໃນ ບາ້ນ ແລະ ເມອືງ ເພ່ືອຄວາມສະຫງບົຂອງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່

90 ທ່ ດິນທ່ ຢ່ ພາຍໃຕກ້ ານຄຸມ້ ຄອງຂອງຄະນະຮບັຜິດຊອບພາຍໃນຂນັ້ເມອືງ ທ່ ມຢ ່ ໃນຂງົເຂດບາ້ ນ ແລະ ທ່ ດນິ ປະເພດນເ ້ປັນການປະຕິບດັພາລະກດິ ຂອງໜ່ວຍງານປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະ ຫງບົ ທ່ ປະຊາຊນົໃຫກ້ ານເຄົາລບົນບັຖ.ື ແຕສ່ າໍລບັບາ້ນສເ ກດ ພື້ນທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ດ ນິປະ ເພດດ່ງັກາ່ ວນ. ້ ອ ງຕາມຂໍມ້ ມນ ການສາໍພາດ ທ່ານ ແສງວິໄລ ສ ລດັຕະນະ ຫວົໜ້າຫອ້ ງການຊບັ ພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມເມອືງ (ສາໍພາດ ຄງັ້ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020) ຂອງ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ແລະ ທ່ານ ບນຸ ສງ ຈນັທະວິສິດ ປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020) ສາໍລບັເນອື້ ທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ຢພ່ າຍໃນບາ້ນຂອງພວກເຮົາ ແມນ່ ບ່ໍໄດມ້ເ ຮອືນພກັ ແລະ ຫອ້ ງການ ຂອງກອງກາໍລງັປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ. ແຕ່ ພາຍໃນບາ້ນຂອງພວກເຮົາແມນ່ ໄດມ້ ກ ານແຕງ່ ຕງັ້ຄະນະຮບັຜິດຊອບທາງດາ້ນເວນຍາມເປັນປະຈາໍ ແລະ ມພ ະນກັງານເຈົ້າໜາ້ທ່ ຕາ່ໍຫຼວດປະຈາໍກຸມ່ ບາ້ນມາຮວ່ ມເຮັດວຽກຢ່ປ ະຈາໍຫອ້ ງການບາ້ນ ເພ່ືອ ເປັນກາໍລງັປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົພາຍໃນບາ້ນຂອງພວກເຮົາ ເພາະບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມຫ ວົໜ່ວຍ ທລຸ ະກດິຫຼາຍພໍສມົຄວນ, ມຫ າ້ ງຮາ້ນ ແລະ ການບໍລິການອ່ືນໆ. ສະນນັ້, ສາໍລບັວຽກງານນຖ ້ ວືາ່ ເປັນວຽກງານທ່ ສາໍຄນັພາຍໃນບາ້ນ ເພາະແຕລ່ ະບາ້ນກຕໍ ອ້ ງມເ ວນຍາມເພ່ືອປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ໃຫ້ແກພ່ ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົ ແລະ ສາ້ ງຄວາມທນຸ ທ່ຽງໃຫແ້ ກຜ່ ້ດ າໍເນນ ທລຸ ະກດິ ພາຍໃນຂອບເຂດບາ້ນ ຂອງພວກເຮົາ. ສະຫຸຼບແລວ້ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ້ອງການຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມ ສະຫງບົ. ຈາກບນັຫາດງ່ັກາ່ ວຈງຶມຜ ນົກະທບົດາ້ນບວກແມນ່ ເປັນທ່ ດນິອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມສາໍ ຄນັຫຼາຍ ແຕຍ່ ອ້ ນວາ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ໄກກ້ ບັຫອ້ ງວາ່ ການເມອືງນາຊາຍທອງ ຈ່ງຶ ເຮັດໃຫທ້່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ໄປມທ ່ ຕງັ້ຢເ່ ຂດຫອ້ ງວາ່ ການປກົຄອງເມອືງ ອນັເນ່ອືງມາຈາກວາ່ ພື້ນທ່ ຫຼືທ່ ຕງັ້ສາໍນກັງານຫອ້ ງການ ແລະ ບອ່ ນພກັເຊົາ ຂອງກອງກາໍລງັປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມ ສະຫງບົ ຈ່ງຶບ່ໍມທ ່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ຜນົກະທບົທາງດາ້ນບວກ ແລະ ດາ້ນລບົ ສາໍລບັທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິ ທ່ ສາ້ງຕງັ້ສາໍນກັງານຫອ້ ງການ ແລະ ເປັນບອ່ ນຝຶກແອບການ ທະຫານ ຫຼືຍດຸ ທະການປ້ອງກນັຊາດປ້ອງກນັຄວາມສະຫງົບ. ແຕສ່ າໍລບັບາ້ນສ ເກດ ພດັມໜ ່ວຍ ງານປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງົບ ເພ່ືອດແ ລເບ່ິງແຍງ່ ພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນພ້ອມ ດຽວກນັນນັ້ກເໍປັນເວນຍາມບນັດາຫວົໜ່ວຍທລຸ ະກດິ ພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ເພາະບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມ ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານຈາໍນວນໜ່ຶງ ແລະ ມຫ າ້ງຮາ້ນ ແລະ ການບໍລິການຈາໍນວນຫຼາຍພໍສມົຄວນ. 3.9. ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ໂດຍລວມ ໂດຍລວມແລວ້ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ມ ການປ່ຽນແປງປະເພດທ່ ດນິ ທ່ ເປັນດນິ ກະສິກາໍ, ດນິ ປກ ສາ້ງ, ດນິ ຄມົມະນາຄມົ, ດນິ ປ່າໄມ້ແລະ

91 ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ເພາະບນັດາດນິ ປະເພດທ່ ກາ່ ວມາຂາ້ງເທິງນແ ້ ມນ່ ເປັນດນິທ່ ມຄ ວາມຕອ້ ງການຂອງ ປະຊາຊນົກຄໍ ືຂອງທ້ອງຕະຫຼາດ ບ່ໍວາ່ ຍກຸ ສະໄໝໃດກຕໍ າມດນິ ຈາໍພວກນແ ້ ມນ່ ເປັນບນັຫາໃຫແ້ ກສ່ ງັ ຄມົຢ່ ຕະຫຼອດເວລາບ່ໍວາ່ ຈະເປັນທາງດາ້ນລາຄາ, ຂໍ້ຂດັແຍງ່ ທາງດາ້ນເຂດແດນ, ການຖມົພື້ນທ່ ແບບບ່ໍຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົໝາຍກາໍນດົໄວ,້ ການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ ແບບບ່ໍໄດຮ້ ບັອະນຍຸ າດ ຈາກພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຂອງລດັ ແລະ ປາດສະຈາກບ່ໍໄດທ້ າງດາ້ນການຈະເລ ນເຕ ບໂຕຂອງເສດ ຖະກິດສງັຄມົຂອງປະເທດຊາດ ກໍຄືຂອງບ້ານສ ເກ ດ ທ່ ມໂ ຄງການກ່ໍສ້າງແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ, ຄວາມຕອ້ ງການໃນການຂະຫຍາຍຕາຄາ່ ຍທາງດາ້ນການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກວອ່ ງໄວ ແລະ ໄດ້ ມາດຕະຖານຂອງເສັ້ນທາງຫຼວງ ຕ່ໍກບັບນັຫາດງ່ັກາ່ ວຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ກດ ມຜ ນົກະທບົຕ່ໍກບັພື້ນທ່ ດນິພາຍ ໃນບາ້ນສເ ກດ ເກດ ມກ ານເພ ້ມຂນຂອງ ຶ້ ເນອື້ ທ່ ດນິ ແລະ ຫຸຼດລງົຂອງເນອື້ ທ່ ດນິ . ສະນນັ້, ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ສາມາດສງັ ລວມໄດດ້ ່ງັນ: ້ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດຕາ່ ງໆຢ່ພ າຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເຮັດໄດດ້ ແ ລວ້ ປະຊາຊນົ ໃຫກ້ ານຮວ່ ມມກືບັພາກລດັເປັນຢາ່ ງດ, ເຂົ້າໃຈຕ່ໍລະບຽບກດົໝາຍ ໃນລະດບັໃດໜ່ຶງ ຊ່ງຶມນັສະແດງ ອອກໃນການປະຕິບດັໜ້າວຽກງານດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ເຫັນໄດວ້ າ່ ມກ ານຮວ່ ມມືແລະ ເອົາໃຈໃສທ່ ກຸ ບນັ ຫາກຽ່ ວກບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແຕກ່ ບໍ ່ໍຮບັປະກນັທງັໝດົພາຍໃນບາ້ນ ເພາະມບ າງຈາໍພວກທ່ ມກ ານ ຄມຸ້ ຄອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢພ່ າຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍແມນ່ ປະຊາຊນົພາຍໃນການຄມຸ້ ຄອງຂອງບາ້ນ ແຕເ່ ປັນຜ້ທ ່ ດາໍລງົຊ ວິດຢ່ບ າ້ນອ່ືນ ຍອ້ ນບນັຫາດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶຖວືາ່ ຍງັມບ າງດາ້ນທ່ ເຫັນວາ່ ຍງັອອ່ ນຢ່ ເປັນຕນົ້ ແມນ່ ດນິ ກະສິກາໍ ແລະ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ບນັຫາທ່ ດນິ ສອງປະເພດນຖ ້ ວືາ່ ຢ່ບ າ້ນໃດເມອືງໃດກໍ ເປັນຄືກນັ. ແຕອ່ າໍນາດການປກົຄອງພາຍໃນບາ້ນກຄໍ ືພາຍໃນເມອືງແມນ່ ໄດເ້ອົາໃຈໃສສ່ ມຸ ໃສມ່ ກ ານ ປະສານສມົທບົກບັອາໍນາດການປກົຄອງຂນັ້ເມອືງເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ມບ ນັຫາຫຍັງຫຼາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ ການຄມຸ້ ຄອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນສະດວກສະບາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົເຂົ້າໃຈຕ່ືມຕ່ໍກບັການພດັ ທະນາທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ແລະ ສງັຄມົພາຍໃນບາ້ນ. ສະຫຸຼບແລວ້ ຜນົກະທບົຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ແຕລ່ ະປະເພດຄ:ື 1. ດິນກະສິກາໍ ແມນ່ ເກ ດມບ ນັຫາທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ທາໍການຜະລິດຫຸຼດລງົ, ບາງຄອບຄວົ ແມນ່ ບ່ໍມທ ່ ດນິທາໍມາຫາກນິຈນົໄດປ້ ່ຽນແປງວຖິ ຊ ວ ິດໃໝ່ , ການຂາດເນອື້ ທ່ ດນິ ແມນ່ ເຮັດໃຫຊ້ າວນາ ເກດ ມຄ ວາມວິຕກົກງັວນົຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊ ວິດຂອງພວກເຂົາເຈົ້າໃນເວລາທ່ ເກດ ມໄ ພຫວາ່ ງງານ, ການເປັນກາໍມະກອນລາຍວນັ, ການບ່ໍມຖ ່ນິ ຖານເພ່ືອຈະສຶບຕ່ໍໃນການດາໍລງົຊ ວິດ, ການປ່ຽນແປງ ອາຊບິ ຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ແມກ້ ະທງັ້ລວມໄປເຖງິການຍກົຍາ້ຍທ່ ຢອ່ າໄສບອ່ ນໄໝ່ , ຖາ້ຫາກຖກືໝດົ ພື້ນທ່ ຂອງຄອບຄວົນນັ້ ແລະ ການຜະລິດກະສກິ າໍເປັນສ ້ນຄາ້ແມນ່ ໄດຫຸ້ຼດລງົຕາມເນອື້ ທ່ ຕວົຈງິທ່ ຍງັ

92 ເຫຼືອ ແລະ ການມກ ານຖມົດນິແບບສະຊາຍບ່ໍປະຕບິ ດັຕາມລະບຽບກດົໝາຍຂອງຂະແໜງການຂອງ ລດັທ່ ກາໍນດົໄວ;້ 2. ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ແມນ່ ເກດ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນບນັຫາທາງດາ້ນການຂະຫຍາຍ ຕວົຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນເກດ ມກ ານດາໍລງົຊວ ິດເພ່ ມຂນຶ້ ເພາະບາ້ນສ ເກດ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ຕິດ ກບັຕວົເມອືງ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕວົເມອືງເພ່ືອຮບັຮອງການຈະເລ ນເຕ ບໂຕພາຍໃນເຂດຈດຸ ສມຸ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັເພ່ືອກາໍນດົເອົາເຂດເມອືງສ ໂຄດຕະບອງເປັນບອ່ ນຊື້-ຂາຍທາງດາ້ນຜະລິດ ຕະພນັກະສິກາໍເປັນຫຼກັແຫຼງ່ , ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສແບບບ່ໍໄດຮ້ ບັອະນຍຸ າດ ຈາກຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຂອງພາກລດັ, ການບກຸ ລກຸ ພື້ນທ່ ເຂດສະຫງວນຂອບທາງ ເພາະມນັ ສະແດງອອກທາງດາ້ນຕຶກອາຄານທ່ ຢ່ລ ຽບຕາມແຄມທາງ ແມນ່ ໄດປ້ ກຸ ສາ້ງເກນ ຈນົກວມເອົາຮອດ ເຂດສະຫງວນທາງຫຼວງ ໂດຍສະເພາະທາງດາ້ນຮອ່ ມຊອຍ່ ເຂົ້າບາ້ນເຮືອນຂອງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົ ແມນ່ ບ່ໍໄດກ້ າໍນດົມາດຕະຖານໃນການຈ່ງົທາງ, ເກ ດມກ ານປກຸ ສາ້ ງອາຄານແບບແອອດັໂດຍສະ ເພາະແມນ່ ເຂດໃຈກາງຂອງບາ້ນສເ ກດ ; 3. ດນິ ຄມົມະນາຄມົ ກແໍ ມນ່ ທ່ ດນິ ອ ກປະເພດໜ່ຶງ ທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ມກ ານປ່ຽນແປງຍອ້ ນການ ພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ , ການຂະຫຍາຍຕາຄາ່ ຍການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະ ດວກວອ່ ງໄວ ແລະ ມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ຈະນາໍ ໃຊເ້ນອື້ ທ່ ດິນເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເພ່ືອຕອບສະ ໜອງໃຫແ້ ກໂ່ ຄງການແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນເຂດທ່ ຕງັ້ສະຖານຂ ນົສ່ງົ, ຈດຸ ບໍລິການຊື້- ຂາຍ ທາງດາ້ນການບໍລິການເສັ້ນທາງ; 4. ດິນປ່າໄມ້ກແໍ ມນ່ ທ່ ດິນອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນື້ອທ່ ດິນຫຸຼດລງົຍອ້ ນຜນົກະທບົທາງດາ້ນ ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ(ເເລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງຫຼວງເລກທ 13 ເໜືອ) ການບກຸ ລກຸ ຂອງປະຊາຊນົໃນເພ່ືອໜນ ໃຊທ້່ ດນິປະ ເພດນໃ ້ຫກ້ າຍມາເປັນທ່ ດນິປະເພດອ່ນືໆ ແລະ ບ່ໍເອົາໃຈໃສຂອງປະຊາຊນົເພ່ືອຫວງແຫນທາງດາ້ນ ເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ນການຊມົໃຊຂ້ ອງພວກເຂົາເຈົ້າເອງ ແລະ ບາ້ນສເ ກດ ກເໍປັນບນັຫາໜ່ຶງໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນ ້ເພາະທ່ ດນິ ປະເພດນສ ້ ວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ການປກ ໄມຂ້ ອງປະຊາຊນົເພ່ືອທາງດາ້ນ ເສດຖະກດິຂອງເຂົາເຈາົ້ເອງ; 5. ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດິນຫຸຼດລງົຈາກປ 2009 ແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ຢາ່ ງຫຼວງຫລາຍ ແຕມ່ າຮອດປ 2019 ເຫັນວາ່ ເນອື້ ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ມກ ານລດົລງົຍອ້ ນການຂະ ຫຍາຍຕວົພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິພາຍໃນບາ້ນ, ເກດ ມກ ານຖມົດນິແບບສະຊາຍ ໂດຍບ່ໍໄດຄ້ າໍ ໜ່ຶງເຖງິທ່ ດນິປະເພດນເ ້ລ ຍ, ການຕອບສະໜອງການນາໍໃຊນ້ າໍ້ໃນລະດແ ຫງ້ແມນ່ ພບົກບັຄວາມຫຍຸ້ ງ ຍາກທາງດາ້ນການຕອບສະໜອງຂອງນາໍ້, ການອດຸ ຕນັທາງເດນ ຂອງນາໍ້ ເຮັດໃຫເ້ກດ ມໄ ພນາໍ້ຖວ້ ມ

93 ໃນຊວງລະດຝ ນົ ເພາະເຫດນກ ້ ຽ່ ວກບັທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ໄດມ້ ຜ ນົກະທບົຕ່ໍບຊວ ະນາໆພນັ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ; 6. ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດິນແບບບ່ໍມກ ານເພ່ ມຂຶ້ນ ຫຼືຫຸຼດລງົ ຍອ້ ນບນັດາໂຮງຈກັໂຮງງານ ແມນ່ ໄດກ້ າໍເນດ ຂນຶ້ ມາກອ່ ນປ 2009. ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນແ ້ ມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ກ ານ ປ່ຽນແປງທ່ ດິນປະເພດນ ້ແຕມ່ ພ ຽງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກບນັດາທ່ ຕງັ້ຂອງດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕງັ້ຢ່ ໃຈກາງຂອງບາ້ນສ ເກດ ອນັເຮັດໃຫພ້ ື້ນທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ໄກກ້ ບັເຂດດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົ ພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເປັນຜນົກະທບົທາງດາ້ນສ່ງິແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັຄມົ; 7. ດນິ ວດັທະນະທາໍ ແມນ່ ດນິ ປະເພດໜ່ຶງທ່ ບ່ໍມກ ານປ່ຽນແປງທາງດາ້ນຄນຸ ລກັສະນະຂອງ ການນາໍ ໃຊຈ້ ນົເຖງິປດັຈບຸ ນັນ. ້ ສາໍລບັທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດິນທ່ ວາ່ ທກຸ ໆບາ້ນແມນ່ ຕອ້ ງມທ ່ ດນິທາງດາ້ນຮດິຄອງປະເພນ ແລະ ເປັນບອ່ ນສກຶສາອບົຮມົໃຫຄ້ ນົລນຸ້ ໃໝຮ່ ບັຮເ ້ຖງິຮດ ຄອງປະເພນ ລາວອນັດງ າມ ແລະ ເປັນແຫຼງ່ ອານຮຸ ກັທາງດາ້ນວດັຖບຸ ຮ ານທາງດາ້ນປະຫວດັຕິສາດຂອງຄວາມ ເປັນຊາວລາວ. ຜນົກະທບົທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເກດ ຍອ້ ນປະຊາກອນໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດ້ ເກດ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ຂດທ່ ຕງັ້ຂອງດນິປະເພດນ. ້ ຕອ້ ງມບ ນັດາບາ້ນເຮອືນປະຊາຊນົ ລຽບຕິດ, ແຕຖ່ າ້ໃຫເ້ວົ້າວາ່ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວເໝາະສມົ ຫຼືບ່ໍ ແຕໃ່ ນຄວາມເປັນຈງິສາໍລບັທ່ ດນິ ວດັວາ ອາຮາມຂອງບນັດາບາ້ນທ່ ຢ່ເ ຂດຕິດກບັຕວົເມອືງຈະເລ ນແມນ່ ຫຼ ກລຽ້ງບໍໄດຕ້່ໍກບັດນິ ປກຸ ສາ້ງເຮືອນ ຊານປະຊາຊນົ ທ່ ຕອ້ ງອອ້ ມແອມ້ ພື້ນທ່ ດນິປະເພດນ; ້ 8. ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງົບ ແມນ່ ປະເພດທ່ ດນິທ່ ບ່ໍວາ່ ໃນປ 2009 ຫາປດັ ຈບຸ ນັ. ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ບ່ໍມເ ຂດດນິປະເພດນແ ້ ຕຢ່ າ່ ງໃດ. ບນັຫາທ່ ເກດ ບ່ໍ ມທ ່ ດນິ ປະເພດນກ ້ ຍໍ ອ້ ນວາ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບາ້ນໜ່ຶງທ່ ຕິດກບັເຂດປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມ ສະຫງບົ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ປະເດັນໜ່ຶງແມນ່ ໄກກ້ ບັບນັດາເຂດການປກົຄອງຂອງທງັ ເມອືງສ ໂຄດຕະບອງ. ສະນນັ້, ດິນປະເພດນ ້ຢ່ ບາ້ນສ ເກ ດຈ່ງຶມບ ່ໍມ ເຫດຍອ້ ນຢ່ ເຂດໄກຄ້ ຽງກບັ ບນັດາເຂດປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົຂອງອງົການປກົຄອງທງັສອງເມອືງ. 4. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການ ກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທາ່ ແຮງໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທາ່ ແຮງໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ທງັໝດົ 8 ປະເພດທ່ ດນິ ແມນ່ ສາມາດສະຫຸຼບໄດດ້ ງ່ັນ: ້ 4.1. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ

94 ດນິກະສິກາໍ ກເໍປັນດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ທາງລດັຖະບານໄດໃ້ຫຄ້ ວາມສາໍຄນັຕ່ໍກບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິປະເພດນ ້ເພາະບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ມມກ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍເປັນຈາໍນວນຫຼວງ ຫຼາຍເປັນ ແລະ ອາຊບ ສວ່ ນໃຫຍ່ ແມນ່ ເປັນຊາວນາ, ກາໍມະກອນ ແລະ ອ່ືນໆ ແຕກ່ ະປາດສະຈາກ ບ່ໍໄດໃ້ນການພດັທະນາພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວ ໂດຍອ ງຕາມການສາໍພາດ ຂອງທ່ານ ໄກຍະສກັ ມະນວ ງົ ຫວົ ໜ້າຫ້ອງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມືອງ ໃຫ້ສາໍ ພາດວນັ ທ 4 ກຸມພາ 2020 ແລະ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ , ທ່ານ ນາງ ເວ ນ ຄາໍວິໄລ ຮອງນາຍບາ້ນ, ທ່ານ ສ ຈນັ ບວົພນັທອງ ຮອງນາຍບາ້ນ ແລະ ທ່ານ ບນຸ ສງ ຈນັທະວິສິດ ປະຊາຊນົຜທ້ ່ ໄດຮ້ ບັຜນົກະທບົໃຫ້ ສາໍພາດວນັທ 22 ກຸມພາ 2020 ກຽ່ ວກບັແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິກາໍ ແມນ່ ໄດປ້ ະຕິບດັຕາມຂໍຕ້ ກົລງົຂອງທ່ານເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ, ລງົວນັທ 19 ມນ າ 2017 ວາ່ ດວ້ ຍການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິກະສກິ າໍ ແລະ ປ່າໄມ້ຢນ່ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ດ່ງັທ່ ທ່ານ ໄກຍະສກັ ມະນ ວງົ ຫວົໜ້າຫ້ອງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງ (ໃຫ້ສາໍ ພາດວນັທ 4 ກຸມພາ 2020) ໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ : “ແນວທາງແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນກະສິ ກາໍ ແມນ່ ປະຕິບດັຕາມຂໍຕ້ ກົລງົຂອງທ່ານເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັວາງອອກ, ທ່ ດນິກະສິກາໍທ່ ປ່ຽນແປງເປັນທ່ ດນິປະເພດອ່ືນ ເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ທ່ ດນິກະສິກາໍຫຸຼດລງົ, ຜນົຜະລິດກະສິກາໍກຫໍ ຸຼດລງົ. ຕ່ໍບນັຫາດງ່ັກາ່ ວເຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານສ ເກ ດ ມວ ິທ ການແກໄ້ຂແມນ່ ໄດປ້ ່ຽນແປງອາຊ ບຊາວນາເປັນອາຊ ບອ່ືນຄືເປັນຊາວຄ້າຂາຍ, ກາໍມະ ກອນ ແລະ ອ່ືນໆ ເພ່ືອຮບັຮອງຊ ວິດການເປັນຢ່ຂ ອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ດຂ ຶນ້ ກວ່າ ເກ່າົ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ການປບັປງຸ ເຕັກນກິການຜະລິດ ແລະ ນາໍໃຊເ້ຄ່ືອງຈກັເປັນ ຫຼກັ, ມກ ານປ ກພືດປອດສານພິດ(ພຶດໄລຍະສນັ້)ໃນລະດແ ລ້ງເພ່ືອຕອບສະໜອງ ຕະຫຼາດພາຍໃນໜ່ບ ້ານ ຫຼືເມອືງທ່ ຢ່ອ ້ອມຂາ້ງໃຫ້ເພ່ ມຂນຶ້ ເພ່ືອໃຫ້ແທດເໝາະກບັ ເນື້ອທ່ ດິນທ່ ຍງັເຫຼືອໜ້ອຍໃຫ້ເກ ດມຜ ນົຜະລິດທ່ ດ ທ່ ຢ່ ພື້ນທ່ ໜ້ອຍແຕ່ໄດ້ຮບັຜນົ ຜະລິດຫຼາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສງັຄມົມຄ ວາມສ ວິໄລ, ການດາໍລງົຊວ ິດແບບເພ ງພາທາງ ດາ້ນກະສິກາໍເປັນຫຼກັ ແລະ ໂດຍປາດສະຈາກໄພຫວ່າງງານ ແລະ ປ່ຽນແປງໃນ ອາຊ ບຂອງເຂົາເຈົ້າຖ້າຫາກຄອບ ຄວົໃດພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຫາກກະທບົທງັໝດົ ແມນ່ ໃຫ້ຫນັປ່ຽນອາຊບ ໄໝ່ເຊັນ: ຮບັ-ຈາ້ງລາຍວນັ (ກາໍມະກອນ) ໃນໂຮງຈກັ, ໂຮງ ງານ ເພາະບ້ານສ ເກ ດມໂ ຮງຈກັໂຮງງານ ຈາໍນວນຫຼາຍ ຫຼືອາຊ ບຄ້າຂາຍ ແລະ ອ່ນືໆ”.

95 ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິກາໍ ແມນ່ ເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນທ່ ດນິ ກະສິກາໍຫຸຼດລງົ, ການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົຜທ້ ່ ໄດຮ້ ບັຜນົກະທບົ ສວນ່ ຫຼາຍແມນ່ ອາໄສ ແຕກ່ ານເຮັດນາເປັນຫຼກັ ສະນນັ້, ຈ່ງຶໄດໃ້ຫປ້ ະຊາຊນົຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົຕອ້ ງ ໄດປ້ ່ຽນແປງອາຊ ບຂອງຕນົເອງແມນ່ ການຫນັມາເປັນກາໍມະກອນ, ອາຊິບຄາ້ຂາຍ ແລະ ຖາ້ຍງັມ ພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດໜອ້ ຍແມນ່ ເຫັນເອົາຄວນທນັສະໄໝເຂົ້ານາໍໃຊຕ້່ໍພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວໃຫກ້ າ່ ຍເປັນການ ຜະລິດທ່ ໄດປ້ ະສິດທິຜນົຢ່າງດ ແລະ ເຮັດໃຫມ້ ຄ ນຸ ຄາ່ ສງ ສາ້ງພື້ນທ່ ໃຫເ້ກດ ຜນົປະໂຫຍດທາງດາ້ນ ກະສກິ າໍປອດສານພິດ. 4.2. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ດິນປຸກສ້າງ ກໍເປັນໜ່ຶງໃນຈາໍນວນທ່ ດິນ ທ່ ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ມຄ ວາມຕ້ອງການ ທາງດາ້ນພື້ນທ່ ດາໍລງົຊວ ິດ ແຕກ່ ເໍປັນອ ກບນັຫາໜ່ຶງໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນ ້ເນ່ອຶ ງຈາກວາ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດເ້ພ ້ມຂນຶ້ ຈາກການພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງຂອງບາ້ນ, ເມອືງ ແລະ ແຂວງ ໂດຍອ ງຕາມການສາໍພາດຂອງ ທ່ານ ບນຸ ເຮືອງ ແສງພມົມະຈນັ ຫວົໜ້າຫອ້ ງການ ໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງ ໃຫສ້ າໍພາດວນັທ 6 ກຸມພາ 2020 ແລະ ທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະບາ້ນ ໄດໃ້ຫສ້ າໍພາດວນັທ 22 ກຸມພາ 2020 ທງັສອງທ່ານແມນ່ ໄດໃ້ຫ້ຂໍ້ມນ ທ່ ຄ້າຍຄືກນັຊ່ຶງສງັລວມໄດດ້ ່ງັນ ້: ຄວນມແ ນວທາງແກໄ້ ຂແນວໃດຕ່ໍກບັຜນົກະທບົ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ກອ່ ນອ່ືນໝດົແມນ່ ໄດປ້ ະກາດໃຫປ້ ະຊາຊນົຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົຕ່ໍກບັເຮືອນ ຊານທ່ ຢ່ ອາໄສຂອງຕນົ ຕ່ໍກບັການພດັທະນາປະເທດຊາດ ກໍຄືການພດັທະນາພາຍໃນບາ້ນຂອງ ພວກເຮົາເອງເພ່ືອມາສຶກສາທາງດາ້ນແນວຄດິ ຈດິໃຈ ແລະ ໄດສ້ ມົທບົກບັພາກລດັກຄໍ ຂືະແໜງການ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງພາຍໃນຂນັ້ເມອືງ ເພ່ືອມາໂອລ້ ມົໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເຂົ້າໃຈຕ່ໍກບັແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງ ພກັ-ລດັ ຕ່ໍກບັລະບຽບການຕາ່ ງໆ ນຕິ ິກາໍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຈນົເຖງິຮບ ແບບການຊດົເຊ ຍ ແລະ ລາຄາ ການຊດົເຊ ຍ ລວມທງັລະບຽບຫຼກັການໃນການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ອ າໄສເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ມກ ານຖມົດນິ ແບບ ສະຊາຍ ແລະ ບ່ໍຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບຫຼກັການທ່ ພກັ-ລດັໄດວ້ າງອອກ ລວມທງັການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ ອາໄສແມນ່ ຕອ້ ງເຮັດແນວໃດ ເພາະການປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສຂອງປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ໃນເມ່ອືກອ່ ນ. ດງ່ັທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ໄດກ້ າ່ ວຕ່ມືອ ກວາ່ : “ປະຊາຊນົສ່ວນຫຼາຍ ແມນ່ ບ່ໍໄດ້ຂໍອະນຍຸ າດປກຸ ສ້າງ, ການປກຸ ເຮືອນກໍປກຸ ແລະ ຖມົດນິ ກເໍຮັດຕາມໃຈເຈົ້າຂອງຕອນດິນ ໂດຍບ່ໍໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິເຮືອນຂອງຄນົ ອ່ືນເລ ຍ ແລະ ອ ກບນັຫາໜ່ຶງແມນ່ ເຂດບ້ານຂອງພວກເຮົາແມນ່ ບ່ໍໄດ້ມ ຄ່ອງ ລະບາຍນາໍ້ ຍ້ອນວ່າພື້ນທ່ ຂອງບ້ານສ ເກ ດຄ້ອນຂ້າງສ ງໂນນຢ່ ແລ້ວ. ແຕ່ມາເຖ ງ ປດັຈບຸ ນັນ ້ໄດເ້ຫັນວ່າບ້ານສ ເກ ດ ເກດ ມບ ນັຫາທາງດາ້ນຄ່ອງລະບາຍນາໍ້ຍ້ອນບນັ

96 ຫາດງ່ັກາ່ ວນ ້ບາ້ນສເ ກດ ຈ່ງຶໄດເ້ພ ້ມທະວ ແລະ ແນະນາໍປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານວ່າ ກອ່ ນຈະປຸກສ້າງທ່ ຢ່ ອາໄສ ຫຼືໂຮງຈກັໂຮງງານ ແລະ ອ່ືນໆແມນ່ ໃຫ້ໄປຜ່ານຂະ ແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງເພ່ືອໃຫ້ຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍທ່ ວາງອອກ. ເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ ເກດ ມບ ນັຫາທາງດ້ານສ່ິງປກຸ ສ້າງ ໄດສ້ ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກຜ່ ້ທ ່ ຢ່ ໄກຄ້ ຽງກນັ ແລະ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຈາກການຫນັປ່ຽນທ່ ດນິ ໂດຍບ່ໍປະຕິບດັຕາມຂນັ້ ຕອນ”. ຈາກບນັຫາຂາ້ງເທິງນນັ້ທາງອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນກໄໍ ດເ້ຫັນບນັຫາດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ໄດນ້ າໍ ສະເໜ ຫາຂນັ້ເມອືງເພ່ືອນາໍສະເໜ ຫາຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງລງົມາຕິດຕາມກວດກາເບ່ິງພື້ນທ່ ຕວົ ຈງິ ແລະ ລງົເກບັກາໍຂໍມ້ ນ ກຽ່ ວກບັການຖມົດນິ ໂດຍບ່ໍຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບຫຼກັການ ກຄໍ ືກດົໝາຍທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວ້ແລະ ນຕິ ິກາໍອ່ນືໆເຊ່ັນ: ການຖມົດນິກະສກິ າໍມາເປັນດນິປກຸ ສາ້ງໂດຍບ່ໍໄດປ້ ະຕບິ ດັຕາ ມະບຽບກດົໝາຍ, ຍອ້ ນບນັຫາດ່ງັກາ່ ວເກດ ຜນົກະທບົໃຫ້ແກກ່ ານເກັບລາຍຮບັເຂົ້າງບົປະມານບ່ໍ ສອດຄອ່ ງກບັການປະຕິບດັຕວົຈງິຂອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເຮັດໃຫກ້ ານເກບັລາຍຮບັຈາກພາສ ທ່ ດນິ ບ່ໍ ໄດຕ້ າມຄວາມເປັນຈງິຍອ້ ນການລະເມດ ລະບຽບການໃນການຖມົດິນຈາກປະເພດໜ່ຶງໄປເປັນອ ກ ປະເພດໜ່ຶງ. ນແ ້ ມນ່ ມາດຕະການໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງຂອງ ບາ້ນສເ ກດ . ດງ່ັທ່ ທ່ານ ບນຸ ເຮອືງ ແສງພມົມະຈນັ ຫວົໜ້າຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງ (ໃຫສ້ າໍພາດວນັທ 6 ກຸມພາ 2020) ໄດກ້ າ່ ວວາ່ : “ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກ ດຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນປຸກ ສ້າງ ແມນ່ ເກດ ຈາກການຖມົດນິ ໃນການປກຸ ສ້າງແຕ່ລະຄງັ້ ຄວນໃຫ້ມໃບອະນຸຍາດ ປກຸ ສ້າງຈາກຂະແໜງການໂຍທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົ ເພ່ືອໃຫ້ຖກືຕ້ອງຕາມລະບຽບ ຫຼກັການທ່ ວາງອອກ ແລະ ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດິນຈາກປະເພດໜ່ຶງໄປເປັນ ອ ກປະເພດໜ່ຶງຕາມກດົໝາຍວ່າດ້ວຍທ່ ດິນ ແລະ ກດົ ໝາຍອ່ືນໆທ່ ກ່ຽວຂ້ອງ ແລະ ພ້ອມກນັນນັ້ເພ່ືອຫຸຼດຜ່ອນບນັຫາດງ່ັກາ່ ວພາຍໃນບ້ານສ ເກດ ຄວນໃຫ້ຂະແໜ ງການທ່ ກ່ຽວຂ້ອງມກ ານຕິດຕາມກວດກາເປັນປະຈາໍເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ເກດ ບນັຫາກຽ່ ວກບັ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ແລະ ອ່ືນໆ”. ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ແມນ່ ເຫັນຄວນໃຫມ້ ກ ານປະຕບິ ດັຕາມລະບຽບກດົໝາຍຂອງການອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງ ແລະ ຂະແໜງ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງປະສານສມົທບົກບັບນັດາພາກສວ່ ນທ່ ມຄ ວາມຮບັຜິດຊອບຂນັ້ແຂວງ, ເມອືງ ແລະ ບາ້ນ ພອ້ ມກນັລງົກວດກາພື້ນທ່ ຕວົຈງິ ເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງຜນົກະທບົທ່ ຈະເກດ ຂນຶ້ ໃນອະນາຄດົ.

97 4.3. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ເນ່ອືງຈາກການພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິພາຍໃນພື້ນທ່ ຂອງບາ້ນສ ເກ ດ ຈງຶເກ ດມກ ານເພ ້ມຂຶ້ນຂອງດິນປະເພດດ່ງັກາ່ ວ ແລະ ມກ ານຫຸຼດລງົຂອງດິນບາງຈາໍພວກ ຈາກບນັຫາດງ່ັກາ່ ວຈ່ງຶເຫັນສມົຄວນຕອ້ ງມກ ານແກໄ້ຂຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົມະນາຄມົຈາກ ການສາໍພາດ ຂອງທ່ານ ບນຸ ເຮືອງ ແສງພມົມະຈນັ ຫວົໜ້າຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົ ເມອືງ (ສາໍພາດວນັທ 6 ກຸມພາ 2020) ແລະ ທ່ານ ແສງວິໄລ ສ ລດັຕະນະ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຊບັ ພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມເມອືງ (ສາໍພາດ ຄງັ້ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020) ແມນ່ ໄດ້ ມແ ນວທາງໃນການແກໄ້ຂກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົພາຍໃນບາ້ນ ສເ ກດ ເຫັນໄດວ້ າ່ ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ບ່ໍຮລ ້ ະບຽບການ ແລະ ກດົໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ເພາະການ ປະຕິບດັຂອງປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ຍງັຍຶດຖທືາງດາ້ນການປະຕິບດັແບບເດມ ໆ, ບ່ໍໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິ ຄວາມສະດວກສະບາຍ ແລະ ຕາມລະບຽບຫຼກັການ ແລະ ເພ່ືອຖກືຕອ້ ງຕາມກດົໝາຍໃນການອະ ນມຸ ດັການຈງ່ົເສັ້ນທາງ, ຂອບທາງ ແລະ ຮອ່ ງລະບາຍນາໍ້ ຈາກບນັຫາດງ່ັກາ່ ວ ເຫັນວາ່ ກອ່ ນຈະອະ ນຍຸ າດໃນການປກຸ ສາ້ ງທ່ ຢ່ ອາໄສ ແມນ່ ຕອ້ ງໃຫ້ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງມຄ າໍເຫັນພ້ອມກຽ່ ວກບັ ຕອນດນິທ່ ມເ ສັ້ນທາງຜາ່ ນເພ່ືອໃຫຮ້ ບັຮເ ້ຖງິການສະຫງວນຂອບທາງພາຍໃນ ແລະ ທາງຫຼວງແຫງ່ ຊາດ, ຖາ້ຫາກປະຕິບດັໄດຕ້ າມທ່ ກາໍນດົໄວແ້ ມນ່ ທກຸ ການກ່ໍສາ້ ງທ່ ໄກກ້ ບັເສັ້ນທາງກ່ໍຈະບ່ໍພບົກບັ ຄວາມຫຍງຸ້ຍາກໃນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງ ຫຼືການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກສະບາຍ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນ ທາງດາ້ນກລໍ ະນເ ກດ ມອ ກັຄໄ ພພາຍໃນໜບ່ າ້ນ. ຈາກບນັຫາຂາ້ງເທິງນນັ້ສາມາດສະຫຸຼບໄດວ້ າ່ ບນັດາຂະແໜງການທ່ ຄມຸ້ ຄອງຕອ້ ງມແ ຜນຜງັ ໃນການຄມຸ້ ຄອງຂອງແຕລ່ ະບາ້ນ, ມກ ານກາໍນດົເສັ້ນທາງພາຍໃນໜ່ບ າ້ນ ແລະ ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງຕິດຕາມກວດກາໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດ ເພ່ືອໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍທ່ ວາງອອກ ແລະ ອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນ ກຄໍ ືຂນັ້ເມອືງແມນ່ ຕອ້ ງກວດກາເບ່ິງຕາມ ຄວາມເປັນຈງິ ແລະ ຕອ້ ງວາງມາດຕະການໃນການລະເມດ ເພ່ືອຫຸຼດຜອ່ ນທາງດາ້ນການບກຸ ລກຸ ເຂດສະຫງວນຂອບເສັ້ນທາງ. ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຄມົມະ ນາຄມົ ແມນ່ ທກຸ ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຂອງພາກລດັ ຕອ້ ງລງົຕິດຕາມກວດກາການປະຕິບດັການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຕວົຈງິຂອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິ ເພ່ືອໃຫປ້ ະຕິບດັຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົໝາຍທ່ ກາໍນດົ ອອກຢ່າງເຄັງຄດັ, ປກຸ ລະດມົແນວຄວາມຄິດຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ການໂຄສະນາເຜ ຍແຜບ່ ນັດາ ນຕິກິ າໍຕາ່ ງໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ. 4.4. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ ້ ເຫັນໄດເ້ຖງິຄວາມສາໍຄນັຂອງດນິ ປະເພດນຈ ້່ງຶມແ ນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກ ຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ່າໄມ.້ ສະນນັ້, ທາງຂະແໜງການກຽ່ ວຂອ້ ງຂນັ້ເມອືງ ແລະ ບາ້ ນ ແມນ່ ໄດມ້ ແ ນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມໄ້ດປ້ ະຕິບດັ

98 ຕາມຂໍຕ້ ກົລງົຂອງທ່ານເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ,ລງົວນັທ 19 ມນ າ 2017 ວາ່ ດວ້ ຍການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມຢ້່ນ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ຊ່ງຶແນວທາງທ່ ຜຊ້ ງົຄນຸ ນະວດຸ ທິທ່ ໄດນ້ າໍໃຊຕ້່ໍກບັທ່ ດນິປ່າໄມແ້ມນ່ ໄດອ້ ງໃສມ່ າດຕາ 8 ຂອງຂໍຕ້ ກົລງົ ສະບບັນ ້ທ່ ມເ ນອື້ ໃນຄື:ເນອື້ ທ່ ແລະ ຂອບເຂດທ່ ດນິກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມທ້່ ສະຫງວນໄວ,້ ເນອື້ ທ່ ແລະ ຂອບເຂດທ່ ດນິ ປ່າໄມທ້່ ຈະສະຫງວນໄວເ້ພ່ືອຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ອະນຮຸ ກັໃນຕ່ໍໜ້າຂອງເມອືງນາ ຊາຍທອງ 11,733.45 ເຮັກຕາ ໃນເນອື້ ທ່ ດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ກວມເອົາເຂດໂຄງການຊນົລະປະທານນາໍ້ຫມຸ ໂຄງການນາໍ້ຊວງ, ໂຄງການຊນົລະປະທານຫ້ວຍຊອນ-ຫ້ວຍຊວົ້ ແລະ ກຸມ່ ບາ້ນ ນາຊາຍທອງ. ແຕໃ່ ນຈາໍນວນເນອື້ ທ່ ດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ມບ າ້ນສ ເກດ ມພ ື້ນທ່ ປ່າໄມ້ເລ ້ມແຕ່ ປ 2009 ແມນ່ ມຈ າໍນວນ 887,772.862 ຕາແມດັ ແລະ ປ 2019 ແມນ່ ມຈ າໍນວນ 709,141.169 ຕາແມດັ . ເຫັນໄດວ້ າ່ ທ່ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດຫ້ ຸຼດລງົຈາໍນວນ 178,632 ຕາແມັດ. ຍອ້ ນບນັຫາດ່ງັກາ່ ວຈ່ງຶເຫັນໄດເ້ຖງິ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາຄ:ື - ໂດຍອງ ຕາມຂໍຕ້ ກົລງົຂອງເຈາົ້ຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ, ລງົ ວນັທ 19 ມນ າ 2017ວາ່ ດວ້ ຍການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດິນກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມຢ້່ ນະ ຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໂດຍໃຫກ້ າໍນດົເຂດທ່ ດນິປ່າໄມ້ເພ່ືອໃຫປ້ ະຊາຊນົເຂົ້າໃຈໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊ້ເພ່ືອສະດວກສະບາຍໃນການປະຕບິ ດັວຽກງານຂອງໝວ່ ຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບ. - ຕອ້ ງມກ ານວາງແຜນໃນການຄມຸ້ ຄອງບນັດາປ່າໄມ້ໃຫລ້ ະອຽດເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງບນັຫາທາງ ດາ້ນການບກຸ ລກຸ ທ່ ດນິປ່າໄມ້ແລະ ຄວນກາໍນດົໃຫຊ້ ດັເຈນວາ່ ເຂດໃດທ່ ເປັນປ່າສະຫງວນຂອງບາ້ນ, ເຂດໃດເປັນປ່າຜະລິດ ແລະ ເຂດໃດເປັນປ່າປ້ອງກນັ ເພ່ືອບ່ໍໃຫປ້ ະຊາຊນົສບັສນົໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊ.້ - ຄວນໃຫມ້ ກ ານປກ ຕນົ້ ໄມທ້ ດົແທນປ່າໄມທ້່ ສນ ເສຍໄປ ໂດຍການປກ ຕນົ້ ໄມໃ້ສເ່ ຂດທ່ ສະ ຫງວນໄວ້ແລະ ຄວນປກ ຕນົ້ ໄມຕ້ າມແຄມຖະໜນົໃຫຍເ່ ພ່ືອເປັນການຮກັສາສ່ິງແວດລອ້ ມຊ່ງຶສອດ ຄອ່ ງກບັການແຜນແມບ່ ດົຈດັສນັທ່ ດນິ ແຫງ່ ຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິນຸ າ 2018. ດງ່ັທ່ ທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ : “ເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມ້ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ຂອງພວກເຮົາ ແມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ທ ່ ດນິປະເພດ ນ ້ເພາະພື້ນທ່ ສ່ວນໃຫ່ຍແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ປ່າໄມທ້່ ປະຊາຊນົປກ ເອງທງັນນັ້ ແລະ ເປັນ ການປ ກໄມເ້ສດຖະກດິ ສະເພາະຄອບຄວົຂອງໃຜລາວ ໂດຍແທ້ຈງິແລ້ວສາໍລບັດນິ ລວມບາ້ນຂອງບາ້ນສເ ກດ ແມນ່ ບ່ໍມປ ່າໄມທ້ າໍມະຊາດ ທ່ ເປັນຂອງລວມບາ້ນ”

99 ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກ ດຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ່າໄມ້ ແມນ່ ໃຫປ້ ະຕິບດັຕາມຂໍຕ້ ກົລງົຂອງທ່ານເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ ລງົວນັທ 19 ມນ າ 2017 ວາ່ ດວ້ ຍ ການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມຢ້່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ຊ່ຶງແນວທາງທ່ ຜ້ຊ ງົຄນຸ ນະວດຸ ທິທ່ ໄດນ້ າໍ ໃຊຕ້່ໍກບັທ່ ດນິ ປ່າໄມແ້ ມນ່ ໄດອ້ ງໃສ່ ມາດຕາ 8 ຂອງຂໍຕ້ ກົລງົສະບບັນ. ້ ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ກເໍປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ນອນໃນເມອືງນາຊາຍທອງ ແມນ່ ຕອ້ ງປະຕບິດັຕາມລະບຽບຫຼກັການທ່ ກາໍນດົໄວຢ້ າ່ ງເຄັງຄດັ. 4.5. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ເຫັນສມົຄວນໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນ ເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ ເກດ ມບ ນັຫາຍຶດເຍື້ອຍາວນານຕ່ໍກບັສະພາບແວດລອ້ ມ ແລະ ຊວ ະນາໆພນັ ທ່ ດາໍລງົຊວ ິດຢດ່ ນິປະ ເພດດງ່ັກາ່ ວ. ສະນນັ້, ຈ່ງຶມແ ນວທາງດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ - ສະເໜ ໃຫຂ້ ະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຄວນຈດັການຝຶກອບົຮມົໃຫແ້ ກອ່ າໍນາດການປກົຄອງ ຂອງບາ້ນ ເພ່ືອໃຫເ້ຂົາເຈົ້າເຂົ້າໃຈເຖງິການປກົປກັຮກັສາທ່ ດນິ ປະເພດດງ່ັກາ່ ວ ຮບັຮເ ້ຖງິຄວາມສາໍ ຄນັຂອງແຫຼງ່ ນາໍ້. - ຈດັກອງປະຊຸມເຜ ຍແຜຂ່ ໍມ້ ນ ຂາ່ ວສານ ແລະ ຕນິ ກິ າໍຕາ່ ງໆໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ຮບັຮເ ້ຖງິຄວາມສາໍຄນັຂອງດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວ ເພ່ືອໃຫ້ທກຸ ຄນົຮຈ ້ ກັອານຮຸ ກັ ຕນົ້ ນາໍ້, ຫວ້ ຍຮອ່ ງ ຄອງບງຶ ແລະ ຮບັຮໄ ້ດເ້ຖງິການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນ. ້ - ຄວນວາງແຜນການຈດັການທາງດາ້ນຄອງລະບາຍນາໍ້ ເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ແຫຼງ່ ນາໍ້ອດຸ ຕນັ. - ມມ າດຕະການປບັໄໝໃນການລະເມດ ການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ເຊ່ັນ: ຖມົດນິ ສະຊາຍແບບບ່ໍໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິຫວ້ ຍຮອງຄອງບຶງ ແລະ ບ່ໍໄດສ້ າ້ງຄອງລະບາຍນາໍ້ເສຍຕາ່ ງໆ ອນັກໃໍ ຫເ້ກດ ບນັຫາຕ່ໍກບັທ່ ດນິປະເພດນ. ້ ດງ່ັທ່ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ແລະ ທ່ານ ນາງ ວງົ ແກວ້ ມະນໂ ຄດ ໄດ້ ກາ່ ວໃນລກັສະນະດຽວກນັຄ: ື “ສາໍ ລບັການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານສ ເກ ດ ແມນ່ ເຂົ້າໃຈວ່າມດ ນິປະເພດນນ ້ າໍບໍ ເຂົາເຈົາ້ຄິດວ່າດນິປະເພດນຈ ້ ະຕ້ອງແມນ່ ເປັນແມນ່ າໍ້ ທ່ ໃຫ່ຍເຊ່ັນ: ແມນ່ າໍ້ງ່ມື ແລະ ນາໍ້ຂອງ ຈ່ງຶເອ ້ນວ່າດິນບໍລິເວນນາໍ້. ສາໍ ລບັແນວ ຄວາມຄິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບ້ານ ແຕ່ດາ້ນຄວາມເປັນຈງິແລ້ວທ່ ດິນປະເພດນ ້ ແມນ່ ທ່ ດິນທ່ ເກດ ຈາກທາໍມະຊາດ ເຊ່ັນ: ຫ້ວຍຮ່ອງຄ່ອງບຶງ ທ່ ເປັນປະເພດໜອງ ແລະ ເປັນສາຍນາໍ້ນອ້ ຍ ກໍຖືວ່າເປັນດິນບໍລິເວນນາໍ້ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ກຸມພາ 2020)”

100 ສະຫຸຼບແລ້ວແນວທາງໃນການແກ້ໄຂບນັ ຫາທ່ ເກ ດຈາກຜນົ ກະທົບການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນ ບໍລິເວນນາໍ້ ພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ຄວນມກ ານວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນ ້ແລະ ມາດຕະການ ປບັໄໝໃນການລະເມດ ການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ເຊ່ັນ: ຖມົດິນສະຊາຍແບບບ່ໍ ໄດຄ້ າໍນ່ງຶເຖງິຫວ້ ຍຮອງຄອງບງຶ ແລະ ບ່ໍໄດສ້ າ້ງຄອງລະບາຍນາໍ້ເສຍຕາ່ ງໆ. 4.6. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ ເຫັນ ຄວນສະເໜ ໃຫມ້ ກ ານແກໄ້ຂດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ - ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕ້ອງໄດກ້ າໍ ນດົແຜນຜງັພາຍໃນຂອບເຂດບ້ານສ ເກ ດ ໃຫ້ ລະອຽດເພ່ືອຮບັຮໄ ້ດເ້ຖງິເຂດທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວເ້ພ່ືອເປັນເຂດອດຸ ສາຫະກາໍ. - ຕອ້ ງມແ ຈງ້ການໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວຢາ່ ງລະອຽດ ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົຮບັຮ ້ ວາ່ ທ່ ດິນອຸດສາຫະກາໍເຂດໃດທ່ ຈະມແຜນ ການກ່ສໍ າ້ງເພ່ືອປະຊາຊນົຈະໄດກະ້ ກຽມ ແລະ ປບັຕວົ ໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊທ້່ ດນິອຸດສາຫະກາໍ. - ຕອ້ ງມຄວາມ ລະອຽດຊດັເຈນ, ມແ ຈງ້ການ, ມລ ະບຽບການໃນການຄມຸ້ ຄອງນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ນິຕິກາໍເປັນຢ່າງດ ເພ່ືອເປັນບອ່ ນອ ງໃນການຈດັຕງັ້ປະຕິບດັໜ່ວຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບຂນັ້ ເມອືງ, ຕອ້ ງປະສານສມົທບົກບັອາໍນາດການປກົຄອງຂນັ້ບາ້ນ ເພ່ືອເຜ ຍແຜໃ່ ຫປະ້ ຊາຊນົຮບັຮວ ້ າ່ ຂງົເຂດໃດດງ່ັກາ່ ວວາ່ ແມນ່ ເຂດທ່ ດນິອຸດສາຫະກາໍທ່ ມແຜນ ຜງັຕງັ້ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາ ຊນົໄດກະ້ ກຽມ ແລະ ວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເປັນໄລຍະໄປ. - ຕອ້ ງມກ ານກວດກາກຽ່ ວກບັການອອກນຕິ ິກາໍໃຫຂ້ ະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງປະຕິບດັ ຕາມກດົໝາຍຢາ່ ງເຂັມງວດ. ດງ່ັທ່ ທາ່ ນ ແສງວໄິລ ສລ ດັຕະນະ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງ ແວດລອ້ ມເມອືງ (ສາໍພາດ ຄງັ້ວນັທ 4 ກຸມພາ 2020) ແລະ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສ ເກດ ພອ້ ມດວ້ ຍປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ (ໃຫສ້ າໍພາດ: ວນັທ 22 ມນ າ 2020) ສາມາດສງັລວມໄດ້ ຄ:ື ບນັຫາດາ້ນຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ການຄາ້ ທ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ໄດມ້ ໂ ຮງຈກັ, ໂຮງງານ, ບນັດາຫາ້ ງຮາ້ນ ແລະ ການບໍລິການອ່ືນໆ ເກດ ມຫ ຼາຍ ແລະ ເປັນການພດັທະນາທ່ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົໄວ ຈ່ງຶເກດ ມຫ ຼາຍບນັດາພາຍໃນຄື: ການຄມຸ້ ຄອງ ທ່ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວ ແມນ່ ບ່ໍໄປຕາມກດົໝາຍ ແລະ ລະບຽບການກາໍນດົໄວເ້ທ່ືອ ຊ່ງຶມນັສະແດງ ອອກໃນການເກັບພາສ ທ່ ດິນຂອງແຕລ່ ະປະເພດຕອນດິນ ແລະ ຂາດການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດິນ ຕາມລະບຽບຫຼກັການ ເພາະທາງດາ້ນຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງແມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ກ ານປ່ຽນແປງທາງດາ້ນ ນຕິກິ າໍ ຈ່ງຶກໃໍ ຫເ້ກດ ມບ ນັຫາດງ່ັກາ່ ວ.

101 ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະ ກາໍ ແມນ່ ຕອ້ ງມກ ານກາໍນດົແຜນຜງັໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວໃຫລ້ ະອຽດ, ຂະແໜງການ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງປະສານສມົທບົກບັພາກສວ່ ນລດັ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໃນການລງົຕິດຕາກວດກາເປັນປະຈາໍ ເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງຜນົກະທບົທ່ ຈະເກດ ຂນຶ້ ໃນອານາຄດົ. 4.7. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນວດັທະນະທາໍ ເຫັນ ຄວນສະເໜ ໃຫມ້ ກ ານແກໄ້ຂດງ່ັລຸມ່ ນ: ້ - ຕອ້ ງມລະ ບຽບ, ຫຼກັການ ແລະ ແບງ່ ເຂດແດນທ່ ຊດັເຈນໃນການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ວດັທະ ນະທາໍ, ຄວນມມາດ ຕະການຢາ່ ງເຂັມ້ ງວດໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອແກໄຂ້ ບນັຫາທ່ ເກດ ຂນຶ້ ໂດຍສະເພາະ ແມນ່ ການບຸກລຸກທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ. - ຕອ້ ງໃຫຂ້ ະແໜງການກາໍນດົ ແລະ ອອກແຈງ້ໃນການຄມຸ້ ຄອງນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົຮບັຊາບລະອຽດວາ່ ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍແມນ່ ທ່ ດນິ ເຂດໃດແດ່ ໃຫປະ້ ຊາຊນົເຂົ້າໃຈ ແລະ ໃນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອໃຫຖ້ ກືເປົ້າໝາຍ, ຫຼ ກລຽ້ງການບກຸ ລກຸ ປະຊາຊນົ. - ຕອ້ ງກາໍນດົຂອບເຂດ ແລະ ອອກໃບຕາດນິ ເພ່ືອຄມຸ້ ຄອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໃຫ້ຖກືເປົ້າ ໝາຍ ດງ່ັທ່ ທາ່ ນ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ : “ທ່ ດິນປະເພດນ ສ້ ່ວນຫຼາຍແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ປະຊາຊນົສ່ວນໃຫ່ຍແມນ່ ໃຫ້ ຄວາມເຊ່ືອຖືເພາະເປັນບ່ອນເຄົາລບົບ ຊາຂອງຊາວພດຸ ທະສາດສະໜາ. ສະນນັ້, ທາງອາໍນາດການປກົຄອງຂອງພວກເຮົາແມນ່ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ປກົປກັຮກັສາເຂດທ່ ດິນ ທ່ ເປັນການນາໍ ໃຊ້ທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍ ເຊ່ັນ: ດນິ ປ່າຊ້າ, ດິນວດັ ແມນ່ ໄດມ້ ຫ ຼກັ ໝາຍໃຫ້ລະອຽດ ເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ເກດ ມກ ານບກຸ ລກຸ ພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວໃນອານາຄດົ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ມນ າ 2020)” ນອກຈາກນນັ້ ທ່ານ ກວາງ ເສົາສລຸ ິວງົ ເຖາົ້ແກແ່ ນວໂຮມຂອງບາ້ນ ແລະ ເປັນປະຊາຊນົ ພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ກໃໍ ຫຂ້ ໍມ້ ນ ໃນລກັສະນະທ່ ຄາ້ຍຄກືນັຊ່ງຶສາມາດສງັລວມໄດດ້ ງ່ັນ: ້ ທ່ ດນິປະເພດນສ ້ ວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ເປັນທ່ ດນິ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຂອງພວກເຮົາໃຫກ້ ານຊວ່ ຍ ເຫັຼືອຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເພາະເປັນທ່ ດນິ ທ່ ປະຊາຊນົຜທ້ ່ ຖສືາດສະໜາພດຸ ໃຫກ້ ານເຄົາລບົ ແລະ ນບັຖື ເພາະເປັນເຂດສກັກະລກັບຊ າທາງດາ້ນຮດ ຄອງປະເພນທ າງພດຸ ທະສາດສະໜາ ແລະ ເປັນບອ່ ນຢ່ ອາໄສຂອງພະສງົສາໍມະເນນ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ກເໍປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ມວ ດັວາອາຮາມຈາໍນວນໜ່ຶງແຫງ່ ແລະ ມປ ່າຊາ້ໜ່ຶງແຫງ່ . ສະນນັ້, ເຫັນໄດວ້ າ່ ດນິປະເພດນບ ້່ໍວາ່ ຈະຢບ່ າ້ນໃດເມອືງໃດກຕໍ ອ້ ງມທ ່ ດນິ

102 ປະເພດນ. ້ ເຖງິແມນ່ ວາ່ ການພດັທະນາຂອງບາ້ນຈະພດັທະນາໄວກຕໍ າມແຕກ່ ານປກຸ ສາ້ງເຮອືນຊານ ບາ້ນຊອ່ ງຂອງປະຊາຊນົໄດສ້ າ້ ງໄກກ້ ບັດິນປະເພດວດັທະນະທາໍ ແຕດ່ າ້ນຄວາມເປັນຈງິແມນ່ ບ່ໍ ເໜາະສມົ ແຕຍ່ ອ້ ນສະພາບແວດລອ້ ມຂອງການຂະຫຍາຍຕວົຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຈ່ງຶເກດ ມ ເຮອືນຕດິກນັກບັເຂດດນິວດັທະນະທາໍ (ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ມນ າ 2020). ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັທະນະ ທາໍ ທ່ ດິນປະເພດນແ ້ ມນ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຫຼາຍຕ່ໍກບັປະຊາຊນົຜ້ທ ່ ຖກຶ ສາດສະໜາພດຸ ແລະ ຕ່ໍກບັ ການເຄົາລບົ ແລະ ນບັຖທືາງດາ້ນຮດ ຄອງປະເພນ. ສະນນັ້, ການແກໄ້ຂແມນ່ ຕອ້ ງກາໍນດົທາງດາ້ນ ລະບຽບ, ນຕິ ິກາໍຕາ່ ງໆ ທ່ ຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ຈດັຕງັ້ປະຕິບດັ ການຮກັສາວດັຖບຸ ຮ ານ ແລະ ເຂດປະ ຫວັດສາດຂອງຊາດ, ຕອ້ ງມແ ຜນການໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ກາໍນດົພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວໃຫຊ້ ດັເຈນ ເພ່ືອ ຫຼ ກລຽ້ງການບກຸ ລກຸ ໃນການນາໍ ໃຊພ້ ື້ນທ່ ທ່ ເປັນເຂດວດັທະນະທາໍ ແລະ ໃຫ້ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວ ຂອ້ ງລງົຕດິຕາມກວດກາໃນການນາໍໃຊເ້ປັນປະຈາໍ. 4.8. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງ ກນັຄວາມສະຫງົບ ສາໍລບັທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົໂດຍອ ງຕາມການສາໍພາດ ທ່ານ ກວາງ ເສົາສລຸ ິວງົ (ໃຫ້ ສາໍພາດ: ວນັທ 22 ມນ າ 2020) ລາວເປັນປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ແລະ ເປັນຜເ້ ຖາົ້ແກທ່ ່ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ມາຕງັ້ແຕດ່ ນົນານແລວ້ ຈນົປດັຈບຸ ນັນພ ້່ໍຕລ້ າວມອ າຍໄຸ ດ້72 ປ ລາວໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ : “ທ່ ດນິປະເພດນໃ ້ນເມ່ອືກອ່ ນ ແມນ່ ເປັນທ່ ດິນ ທ່ ປະຊາຊນົສ່ວນຫຼາຍເວົ້າວ່າ ເປັນດນິ ປ້ອມຕາ່ໍຫຼວດ ແລະ ເຂດຍດຸ ທະສາດຂອງຊາດໃນການປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງ ກນັຄວາມສະຫງບົ ເພາະໃນເມ່ອືກ່ອນບ້ານສ ເກ ດເປັນໜ່ ບ້ານທ່ ໃຫ່ຍ ແລະ ມ ປະຊາຊນົຢ່ໜ ້ອຍ ຍ້ອນວ່າປະຊາຊນົໃນເມ່ອືກອ່ ນບ່ໍໄດເ້ພ ້ມຂນຶ້ ຫຼາຍປານປດັຈບຸ ນັນ, ້ ຈ່ງຶເຮັດໃຫ້ທ່ ດິນປະເພດນພ ້ າຍໃນບ້ານຂອງພວກເຮົາແມນ່ ໄດມ້ ແລະ ຜ່ານໄລຍະ ໜ່ຶງມາໄດເ້ກດ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົຂອງບາ້ນຈ່ງຶເກດ ມກ ານແບງ່ ປນັເຂດແດນເພ່ືອໃຫ້ ມຄ ວາມເໝາະສມົໃນການຄມຸ້ ຄອງປະຊາຊນົໃຫ້ທ່ວົເຖງິ” ສະນນັ້, ຈ່ງຶໄດມ້ ກ ານແບງ່ ປນັເຂດແດນຄືນໃໝ່ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ກເໍປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ຢ່ໃ ນ ເຂດກຸມ່ ບາ້ນທ່ ໄດຈ້ ດັແບງ່ . ຊ່ງຶເອນ ້ ວາ່ ເຂດກຸມ່ ບາ້ນສ ເກດ ຢໃ່ ນເຂດກຸມ່ ບາ້ນແມນ່ ລວມ ມ 5 ບາ້ນ ຢນ່ າໍກນັ. ດ່ງັນນັ້, ດນິ ປະເພດດງ່ັກາ່ ວຈ່ງຶຕອ້ ງຕກົເປັນຂອງບາ້ນອ່ືນ ທ່ ຕິດກບັບາ້ນສ ເກດ ຈນົເຖງິ ປດັ ຈບຸ ນັນ ້ບາ້ ນສ ເກ ດຈ່ງຶບ່ໍມດ ິນປະເພດດ່ງັກາ່ ວເລ ຍ ດ່ງັການສາໍ ພາດ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍບາ້ນສເ ກດ ຜປ້ ດັຈບຸ ນັ (ໃຫສ້ າໍພາດ: ວນັທ 22 ມນ າ 2020) ໄດກ້ າ່ ວໄວວ້ າ່ :

103 “ບາ້ນສເ ກດ ຂອງພວກເຮົາ ແມນ່ ບ່ໍເຄ ຍມທ ່ ດນິປະເພດນຍ ້ ອ້ ນວ່າ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເປັນເຂດທ່ ຕິດກບັການພດັທະນາ ແລະ ໄກກ້ ບັເຂດການປກົຄອງຂອງແຕ່ລະ ຫ້ອງການພາຍໃນເມອືງນາຊາຍທອງ. ສະນນັ້, ທ່ ດນິປະເພດດງ່ັກາ່ ວຈ່ງຶມສ ນ ລວມຢ່ ສາໍ ນກັງານເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ເຂດຈດຸ ສຸມທ່ ທາງເມອືງໄດ້ກາໍນດົໄວ້ຢ່າງ ລະອຽດແລ້ວ ແລະ ມກ ານຄມຸ້ ຄອງນາໍໃຊຖ້ ກືຕາມລະບຽບຫຼກັການໃນການນາໍໃຊ້” ສະຫຸຼບແລວ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ້ອງ ກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຄວນໃຫຫ້ ອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ ເມອືງ ອອກໃບຕາດນິ ໃຫແ້ ກພ່ າກລດັເພ່ືອກາໍນດົໄວໃ້ຫເ້ປັນເຂດຍດຸ ທະສາດປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ໃຫກ້ ະຊວງທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຮບັຊາບຕ່ໍດນິ ປະເພດນວ ້ າ່ ຄວນນາໍ ໃຊໄ້ປໃນທາງຍດຸ ທະສາດປ້ອງກນັຊາຍແດນ ແລະ ຕອ້ ງມກ ານກາໍນດົແຜນຜງັຂອງດນິປະເພດນຢ ້ າ່ ງຊດັເຈນ ເພາະ ທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ມບ ດົບາດ ແລະ ຄວາມສາໍຄນັຫຼາຍຕ່ໍກບັຄວາມສະຫງບົສກຸ ຂອງປະຊາຊນົພາຍ ໃນບາ້ນ ແລະ ເມອືງ ກຄໍ ືພາຍໃນປະເທດຊາດຂອງພວກເຮົານນັ້ເອງ. ຖາ້ບາ້ນ ແລະ ເມອືງ ມ ຄວາມສະຫງບົປະເທດຊາດກຈໍ ະເລ ນກາ້ວໜາ້. 5. ອະພິປາຍຜນົການສກຶສາ ຈາກການສກຶ ສາຜສ້ ກຶ ສາສາມາດອະພິປາຍຜນົການສກຶ ສາໄດດ້ ງ່ັນ ້ 5.1. ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ຈາກຜນົການສຶກສາ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງບາ້ນສ ເກດ ໂດຍ ລວມເຫັນວາ່ ມການ ນາໍ ໃຊເ້ປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍ ເມ່ອືພິຈາລະນາຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເປັນແຕລະ່ ປະເພດແລວ້ ພບົວາ່ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິບາ້ນສເ ກດ ມການ ນາໍໃຊຄ້ :ື ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ຜນົການສຶກສາພບົວາ່ ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ສາໍລບັທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງແມນ່ ຍງັ ບ່ໍມລ ະບຽບການໃນການອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງເພາະມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນພື້ນທ່ ປກຸ ສາ້ງຍງັມລ ກັ ສະນະແບບບ່ໍຖກືຕາມລະບຽບກດົໝາຍຂອງກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົ ກາໍນດົໃນການປກຸ ສາ້ງອາຄານ, ທ່ ຢອ່ າໄສ ແລະ ການປກຸ ສາ້ງອ່ືນໆ ແລະ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ແມນ່ ເຫັນວາ່ ມທ ງັດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ຍອ້ ນວາ່ ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ບ່ໍໄດ້ ມໃ ບອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ ແລະ ທາງດາ້ນທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງມກ ານປ່ຽນແປງເພ່ ມຂນຶ້ ເປັນຈາໍນວນ ຫຼວງຫຼາຍຍອ້ ນມກ ານຂະຫຍາຍຕວົຂອງປະຊາກອນ ກໍຄືປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານ ເພ່ ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາ, ມກ ານຄາ້ຂາຍ, ການບໍລິການຫຼາຍເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕວົຢ່າງຕ່ໍ

104 ເນ່ອືງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄວາມຈະເລ ນເຂົ້າເຖງິທກຸ ໂຂງເຂດ ໂດຍສອດຄອ່ ງກບັ ວິໄລ ວງົສືບຊາດ (1994:7-8) ຂຽນວາ່ : ແນວຄວາມຄິດກຽ່ ວກບັເມອືງແບບວິວດັທະນາການ ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັ ສາໍ ນກັງານຄະນະກາໍມະການການວໄິຈແຫງ່ ຊາດໄທ (1991:305) ສະເໜ ວາ່ ຮ ບແບບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ , ເທັກໂນໂລຢ ແລະ ສະພາບເສດຖະກດິ , ຊ່ງການ ຶ ນາໍໃຊທ້່ ດນິຂນຶ້ ກບັປດັໄຈ 4 ປະການຄື: ຮບ ແບບ ພມ ປະ ເທດ, ສະພາບພມ ອ າກາດ, ສ່ິງກ່ສໍ າ້ງອ່ືນໆ ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແຕລ່ ະເພດມຜ ນົທາງກງົ ແລະ ທາງອອ້ ມກບັສະພາບເວດລອ້ ມ. ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດ ນງົຄານ ວງົຕະວນັ (2006) ໄດກ້ າ່ ວວາ່ ປດັໄຈທ່ ມອ ິດທິພນົຕ່ໍການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊປ້ ະໂຫຍດທ່ ດນິ . ສະນນັ້ທາງດາ້ນ ການພດັທະນາຢ່າງໄວຂອງບາ້ນເຮັດໃຫກ້ ານເໜັງຕິງຂອງທາງດາ້ນທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງເກດ ມລ າຄາແພງ ຂຶ້ນ ແລະ ທ່ ດິນປະເພດນແ ້ ມນ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຫຼາຍຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນ ບາ້ນ. ທ່ ດນິກະສກິ າໍ ຜນົການສຶກສາສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ຂອງດິນກະສິກາໍແມນ່ ເຫັນວາ່ ຍງັມ ລກັສະນະແບບສະຊາຍໂດຍບ່ໍຖລືະບຽບເພາະມນັສະແດງອອກໃນການຖມົດິນ, ຫນັປະເພດທ່ ດິນ ແບບບ່ໍໄດຜ້ າ່ ນຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບ ແລະ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ກະສິກາໍ ມທ ງັດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ແມນ່ ເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ທ່ ດິນກະສິກາໍຫຸຼດລງົຫຼາຍຍອ້ ນມ ການຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ ແລະ ບ່ໍມພ າກສວ່ ນລດັຕິດຕາມກວດກາການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນດ່ງັກາ່ ວ, ຜນົ ຜະລິດກະສິກາໍຫຸຼດລງົ, ລາຄາຜນົຜະລິດກະສິກາໍແພງ, ປະຊາຊນົຈາໍນວນໜ່ຶງທ່ ມອ າຊິບຫຼກັເປັນ ຊາວນາຈາໍເປັນຕອ້ ງໄດປ້ ່ຽນອາຊ ບອ່ືນ ຈາກການບ່ໍມພ ື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດກມໍ າເປັນຊາວຄາ້ຂາຍ ຫຼື ເປັນກາໍມະກອນ ແລະ ເຮັດໃຫທ້່ ດນິ ກະສິກາໍໄດຖ້ ກືພດັທະນາຫຼາຍກາຍເປັນທ່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ,ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ແລະ ດິນປະເພດອ່ືນໆເຊ່ັນ: ເປັນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ, ບອ່ ນຢ່ອ າໄສ, ເຂດການ ຄາ້-ການບໍລິການ,ໂຮງຮຽນ, ສາໍນກັງານຫອ້ ງການ ແລະ ອ່ືນໆ ຊ່ຶງສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດ ດອນຣດົຊະນ ເອມະພນັ (1988) ຂຽນວາ່ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໝາຍເຖງິ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຈະແຕກຕາ່ ງ ກນັອອກໄປ. ນອກນຍ ້ ງັສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດ ຣາຕ ສມົພງົ (2000) ຂຽນວາ່ ການປ່ຽນແປງ ການນາໍ ໃຊປ້ ະໂຫຍດທ່ ດນິ ມສ າເຫດມາຈາກຫຼາຍປດັໄຈດວ້ ຍກນັ ແລະ ກຍໍ ງັສອດຄອ່ ງກບັຜນົການ ສກຶສາ ທິບພະລກັ ແລະ ຄະນະ (2010) ໄດສ້ ກຶສາເຖງິ “ຜນົກະທບົຂອງການກ່ສໍ າ້ງ ແລະ ປບັປງຸ ເສັ້ນທາງ R3 ຂອງໂຄງການສາ້ງເສັ້ນທາງ ຫວ້ ຍຊາຍ-ບ່ໍເຕັ້ນ ຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊວ ິດຂອງປະຊາຊນົ” ກລໍ ະນ ສຶກສາ: ບາ້ນປຸ່ງນາໜນ , ເມອືງຫ້ວຍຊາຍ, ແຂວງບ່ໍແກວ້ ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັແນວຄິດ ແສງເດອືນ ສ ວິໄລ (2013) ໄດສ້ ຶກສາກຽ່ ວກບັການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍຕ່ໍກບັການດາໍ ລງົຊວ ິດຂອງປະຊາຊນົ, ກລໍ ະນສ ຶກສາ: ບາ້ນນາແຄ, ເມອືງໄຊທານ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແລະ

105 ສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດປດັໄຈຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຂອງແຜນແມບ່ ດົ ຈດັສນັທ່ ດນິແຫງ່ ຊາດ ສະບບັເລກທ 098/ສພຊ, ລງົວນັທ 28 ມຖິນຸ າ 2018. ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ຜນົການສຶກສາພບົວາ່ ສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ຂອງດນິ ຄມົມະນາຄມົເຫັນໄດ້ ວາ່ ເປັນການນາໍໃຊທ້່ ເໝາະສມົກບັການພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ . ແຕກ່ ປໍ າດ ສະຈາກບ່ໍໄດກ້ ຽ່ ວກບັການບ່ໍປະຕິບດັໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນ ້ຍງັມລ ກັສະນະຂາດການລງົ ຕິດຕາມກວດກາການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນ ້ເພາະຍງັມກ ານບກຸ ລກຸ ເຂດສະຫງວນຂອບທາງຫຼວງ ແລະ ໄດມ້ ກ ານພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລ່າງເສດຖະກດິ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ (ຖະໜນົ) ແມນ່ ມທ ງັດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ມຖ ະໜນົທ່ ດເ ຮັດ ໃຫກ້ ານຂບັຂ່ລ ດົໄວ, ມກ ານກ່ແໍ ກງ້ຂບັລດົໄວກວນເມອືງທ່ ສ່ງົສຽງດງັ, ບນັຫາເລ່ືອງໄພສງັຄມົເພ່ ມ ຂຶ້ນ, ອປຸ ະຕິເຫດເພ ້ມຂຶ້ນຫຼາຍ. ຍອ້ ນຜ້ຄ ນົບ່ໍປະຕິບດັຕາມກດົລະບຽບຈະລາຈອນ, ການເພ່ ມຂຶ້ນ ຂອງເນອື້ ທ່ ຖະໜນົເປັນຜນົເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ທ່ ດິນກະສິກາໍຫຸຼດລງົ, ເນອື້ ທ່ ດິນປກຸ ສາ້ງເພ່ ມຂນຶ້ , ການ ສາ້ ງຖະໜນົຕດັໃໝ່ເຮັດໃຫ້ມຜ ນົກະທບົຕ່ໍສຸຂະພາບເພາະຖະໜນົມຂ ້ຝຸ່ນ, ການຂະຫຍາຍຄວາມ ກວາ້ງຂອງຖະໜນົເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົເສຍທ່ ດນິ ໃນການຂະຫຍາຍຖະໜນົ, ມກ ານມາ້ງກາໍແພງ, ການ ເສຍພື້ນທ່ ທາໍ ການຜະລິດຈນົໄດຫ້ ນັປ່ຽນອາຊິບຈາກການເຮັດນາມາກາຍເປັນກາໍມະກອນຫາເຊົ້າ ກນິຄາໍ ແລະ ຈາກທ່ ເຄ ຍມເ ນອື້ ທ່ ດນິທາໍການຜະລິດພດັບ່ໍມພ ື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດ, ຍອ້ ນເຫດຜນົດງ່ັ ກາ່ ວຈ່ງຶໄດໄ້ປເຊົາພື້ນທ່ ທາໍການຜະລິດຢເ່ ຂດອ່ນື ເພ່ືອບ່ໍຢາກປ່ຽນແປງອາຊບິຕນົເອງ. ຊ່ງຶສອດຄອ່ ງ ກບັແນວຄວາມຄດິຂອງ ປຣະສດິ ຕງົຍງິສຣ ິ(1999) ຂຽນວາ່ ຜນົກະທບົໝາຍເຖງິຜນົຂອງການດາໍ ເນນ ກດິຈະການຂອງມະນດຸ ທ່ ມຕ ່ໍການປ່ຽນແປງໃນສ່ງິແວດລອ້ ມ ໂດຍຜນົກະທບົດງ່ັກາ່ ວອາດຈະຈາໍ ແນກອອກເປັນຕາມແຕລ່ ະປະເພດ, ຂະໜາດ ແລະ ໄລຍະເວລາ ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມ ຄດິ ອານນັ ເກດວງົ (1998) ຂຽນວາ່ : ຜນົກະທບົໝາຍເຖງິຜນົທ່ ຕາມມາຈາກຜນົງານ, ຜນົຜະລິດ ຫຼືຜນົປະໂຫຍດ. ຍອ້ ນເຫດຜນົດ່ງັກາ່ ວນຈ ້່ງຶເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ແລະ ອາໍນາດ ການປກົຄອງບາ້ນຈ່ງຶຢາກໃຫທ້ າງຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງ ຄວນມແ ຈງ້ການໃຫ້ ປະຊາຊນົຮບັຊາບໃນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງ ແລະ ການສະຫງວນຂອບທາງຫຼວງ ແລະ ທາງ ຮອ່ ມຄວນຈະແມນ່ ເທ່ົາໃດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ມກ ານຄມົມະນາຄມົທ່ ສະດວກສະບາຍດທ າງດາ້ນການ ໄປມາຫາສ ່ລະຫວ່າງບ້ານຕ່ໍບ້ານ, ເມອືງຕ່ໍເມອືງໃຫ້ມຄ ວາມສ ວິໄລໂດຍສອດຄ່ອງກບັ ທ່ານ ທອງດາໍ ດວງດ ນາຍ ບາ້ນສ ເກດ ທ່ ໄດໃ້ຫ້ທດັສະນະຕ່ໍກບັການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຄມົ ມະນາຄມົ. ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ

106 ຜນົການສຶກສາສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ຂອງດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ເຫັນວາ່ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ມກ ານນາໍ ໃຊມ້ າຕງັ້ແຕປ່ 2009 ຈນົເຖງິປດັຈບຸ ນັແມນ່ ຍງັເປັນການ ນາໍໃຊໃ້ນເນອື້ ທ່ ເດມ ໂດຍບ່ໍໄດມ້ ກ ານຂະຫຍາຍໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ເຂົ້າໃນການນາໍໃຊແ້ ຕຢ່ າ່ ງໃດແຕ່ ເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນການນາໍໃຊພ້ ື້ນທ່ ທ່ ເປັນດນິບໍລິການ, ການຄາ້ຂາຍເປັນສວ່ ນໃຫຍ່ ບນັຫາສະພາບ ການນາໍໃຊແ້ ມນ່ ຍງັຂາດການຕດິ ຕາມກວດກາຂອງຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ. ສະນນັ້, ມນັຈ່ງຶມການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ມທ ງັຜນົກະທບົດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ການນາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ຈະສາ້ງຕງັ້ເປັນໂຮງຈກັ, ໂຮງງານແມນ່ ເຫັນວາ່ ບນັດາກດິຈະການດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ຢ່ໃ ນກາງບາ້ນຂອງບາ້ນສ ເກດ ຊ່ຶງມຜ ນົທາງດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັຄມົ, ສ່ິງເສດເຫຼືອຈາກ ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ, ສງັຄມົມຄ ວາມວນຸ້ ວາຍ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ກມໍ ອ ດຸ ສາຫະກາໍຈາໍນວນຫຼາຍບ່ໍວາ່ ຈະຂນຶ້ ກບັການປກົຄອງຂອງບາ້ນ, ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ຂນັ້ສນ ກາງກຕໍ າມແຕປ່ າດສະ ຈາກບ່ໍໄດທ້ າງດາ້ນສ່ງິເສດເຫຼືອຈາກໂຮງຈກັ, ໂຮງງານເຊ່ັນ: ນາໍ້ເສຍ, ເສດອາຫານ, ຜນົເສຍຂອງ ທ່ ດນິ ໃນບໍລິເວນໃກຄ້ ຽງ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງກາໍມະກອນພາຍໃນໂຮງງານ ແລະ ການມທ ່ ດິນປະ ເພດນເ ້ຮັດໃຫຊ້ ວິດການເປັນຢຂ່ ອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ອ າຊ ບ, ມວ ຽກເຮັດງານທາໍມ ລາຍໄດໃ້ຫ້ແກຄ່ ອບຄວົ, ບ່ໍມໄ ພຫວາ່ ງງານ, ສງັຄມົມຄ ວາມສະຫງົບ, ສາ້ ງລາຍໄດໃ້ຫ້ແກບ່ າ້ນ, ເມອືງ ແລະ ຂນັ້ສນ ກາງໃນການຄມຸ້ ຄອງນາໍໃຊບ້ ນັດາໂຮງຈກັໂຮງງານໃນທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ເປັນ ການພດັທະນາທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ສງັຄມົທ່ ດ , ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນການເພ່ ມຂຶ້ນຂອງ ປະຊາຊນົ ເຮັດໃຫບ້ າ້ນສເ ກດ ຮບັຮເ ້ຖງິການຄມຸ້ ຄອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະເພດນຕ ້່ືມອ ກ ແລະ ມລ ະ ບຽບໃນການຄມຸ້ ຄອງຜ້ພ ກັເຊົາທ່ ມາຈາກຕາ່ ງຖ່ນິ ອ ກດວ້ ຍ ແລະ ດຶງດດ ການສ່ງົເສ ມການລງົທຶນ ຂອງພາຍໃນ ກຄໍ ືຕາ່ ງປະເທດ ເພ່ືອນາໍເອົາເຕັກໂນລ ຊທ ່ ທນັສະໄໝເຂົ້າມານາໍ ໃຊພ້ າຍໃນໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ເພ່ືອຝຶກວິຊາຊບິ ໃຫແ້ ກພ່ ະນກັງານພາຍໃນປະເທດໃຫມ້ ຄ ວາມຮຄ ້ ວາມສາມາດໃຫທ້ ນັສະ ໄໝຕາມການເວລາ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ກເໍປັນເຂດໜ່ຶງທ່ ມໂ ຮງງານອດຸ ສາຫະກາໍເປັນຈາໍນວນຫຼາຍ, ມເ ຂດບໍລິການທາງດາ້ນການຄາ້ຂາຍ, ເປັນເຂດຈດຸ ສມຸ ຂອງການລງົທຶນ, ການພດັທະນາສ ມຂືອງ ຊາວກາໍມະກອນ ແລະ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ມຕ ະຫຼາດຊາວບາ້ນພາຍໃນບາ້ນ ເພ່ືອຕອບສະໜອງທາງ ດາ້ນປະຊາກອນພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ໜບ່ າ້ນໄກຄ້ ຽງ ເບ່ິງອກ ດາ້ນໜ່ຶງຄືກບັການຈດັແບງ່ ເຂດ ແລະ ການຈດັປະເພດຈາກຜນົດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ສອດຄອ່ ງແນວຄວາມຄິດຂອງທ່ານ Edition (ອານຸສອນ ຄນຸ ສມົບດັ, 2015:8) ຂຽນວາ່ ການແບງ່ ເຂດການຈດັການພື້ນທ່ ນນັ້ຖໄືດວ້ າ່ ເປັນສ່ິງຈາໍເປັນຢາ່ ງຍ່ິງທ່ ຈະຕອ້ ງຄາໍ ນຶງເຖງິຄວາມສາມາດໃນການຮອງຮບັຂອງພື້ນທ່ ລວມທງັມກ ານຄວບຄຸມກິດຈະກາໍ ຕາ່ ງໆໃນແຕລ່ ະສວ່ ນຂອງພື້ນທ່ ໃຫເ້ໝາະສມົ ແລະ ຍງັສອດຄອ່ ງກບັລກັສະນະດນິ ທ່ ມຢ ສ່ ະເພາະ ໃນແຕລ່ ະສວ່ ນຂອງພື້ນທ່ ເຊ່ິງສາມາດແບງ່ ເຂດຕາ່ ງອອກ ແລະ ນອກນຍ ້ ງັສອດຄອ່ ງກບັກດົໝາຍ

107 ວາ່ ດວ້ ຍ ທ່ ດນິ ແລະ ທິດທາງແຜນການພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົຂອງລດັຖະບານ ຄງັ້ທ VIII (2016-2020) ມເ ປົ້າໝາຍເຮັດໃຫປ້ ະເທດຊາດຫຸຼດພນົ້ ອອກຈາກຄວາມດອ້ ຍພດັທະນາ ແລະ ປບັ ປງຸ ຊວ ິດການເປັນຢ່ຂ ອງປະຊາຊນົໃຫດ້ ຂ ນຶ້ ແລະ ກາ້ວໄປສກ ່ ານພດັທະນາເສດຖະກດິ ແບບຍືນຍງົ ການເມອືງມສ ະເຖຍລະພາບ ແລະ ສງັຄມົມຄ ວາມສະຫງບົສກຸ . ທ່ ດນິປ່າໄມ້ ຜນົການສຶກສາໃນຄງັ້ນພ ້ ບົວາ່ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ້ຢບ່ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມຜ ນົກະທບົທາງດາ້ນລບົ ແລະ ຜນົກະທບົດາ້ນບວກ. ສາໍລບັທ່ ດິນປ່າໄມຂ້ ອງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເຮັດໃຫ້ເນອື້ ທ່ ຂອງທ່ ດນິ ປ່າໄມໄ້ດໝ້ ດົໄປຍອ້ ນການພດັທະນາ, ການຂະຫຍາຍຕວົທາງ ດາ້ນເສດຖະກດິ -ສງັຄມົຢາ່ ງໄວວາ ແລະ ການເພ່ ມຂນຶ້ ຂອງປະຊາກອນພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມທ ່ ດນິປ່າໄມລ້ວມຂອງບາ້ນ, ຍອ້ ນວາ່ ການກາໍນດົເຂດປ່າໄມໃ້ນເມ່ອືກອ່ ນແມນ່ ຂາດການ ຕດິ ຕາມກວດກາ, ພາກສວ່ ນທ່ ຮບັຜິດຊອບບ່ໍມມ າດຕະການຕ່ໍຜບ້ ກຸ ລກຸ ທາງດາ້ນການນາໍໃຊທ້່ ດນິປະ ເພດນຈ ້່ງຶເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົໄດເ້ຂົ້າຈບັຈອ້ ງພື້ນທ່ ປ່າເພ່ືອນາໍມາເປັນດນິ ປະເພດອ່ືນໆ ເພ່ືອຕອບສະ ໜອງຄວາມຕອ້ ງການທ່ ຢອ່ າໄສ, ບອ່ ນທາໍມາຫາກນິ . ກຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມແ້ມນ່ ໄດມ້ ພ ື້ນ ທ່ ປກ ໄມທ້່ ເປັນລາຄາ ແລະ ເປັນສວນປກ ຂອງປະຊາຊນົເອງໂດຍເປັນພື້ນທ່ ທ່ ປະຊາຊນົໄດກ້ າໍນດົ ຂນຶ້ ເອງເພ່ືອຕອບສະໜອງທາງດາ້ນການຕະຫຼາດ ແລະ ສາ້ງລາຍໄດໃ້ຫແ້ ກເ່ ຂົາເຈາົ້ເອງ ໂດຍເປັນ ການກາໍນດົໃນການປກ ພືດເພ່ືອເຮັດໃຫເ້ຂດບາ້ນສ ເກດ ມພ ື້ນທ່ ສ ຂຽວ ແລະ ຜະລິດເປັນສິນຄາ້ ຕ່ໍ ກບັຜນົດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດທິດສະດກ ານປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິປດັໄຈຜນົ ກະທບົ ແລະ ອງົການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ແຫງ່ ຊາດ (2010) ໄດສ້ ງັລວມສະພາບການປ່ຽນແປງທ່ ສ່ງົຜນົ ກະທບົຕ່ໍເຂດຊນົນະບດົ, ການຜະລິດເປັນສິນຄາ້ ໂດຍນກັລງົທຶນທງັພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດທ່ ເພ່ ມຂນຶ້ ຢ່າງວອ່ ງໄວ ໄດສ້ າ້ງບນັຫາຫຍງຸ້ຍາກຕ່ໍການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢຂ່ ນັ້ບາ້ນ ແລະ ກຸມ່ ບາ້ນພດັທະນາ; ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງການສາໍປະທານທ່ ດນິ ໄດເ້ພ່ ມທະວ ຄວາມກດົດນັ ຊ່ຶງເປັນບນັຫາຕ່ໍການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງບາ້ນ, ຕ່ໍກບັຄວາມສາມາດຄາໍ້ປະກນັດາ້ນສະບຽງອາຫານ ແລະ ດາ້ນໂພຊະນາການຂອງຄອບຄວົ; ປດັຈບຸ ນັການຕິດຕາມກວດກາການນາໍ ໃຊຕ້ ອນດນິທ່ ແບງ່ ໃຫ້ຄອບຄວົນາໍ ໃຊເ້ພ່ືອຫນັໄປສ ກ່ ານນາໍ ໃຊແ້ ບບຄງົທ່ ນນັ້ ແມນ່ ປະຕິບດັໄດຍ້ າກຍອ້ ນຂາດງບົປະ ມານໃນລະດບັເມອືງ ແລະ ກຸມ່ ບາ້ນ, ສອດຄອ່ ງກບັຜນົການສຶກສາຂອງ ວນັທະນາ ບດຸ ຍະວງົ (1991) ຂຽນວາ່ : ປດັໄຈຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງກາໍມະສດິທ່ ດນິ ແລະ ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິກລໍ ະນສ ກຶສາ: ບາ້ນສເຸທບນອກເຂດເທດສະບານເມອືງຊຽງໃໝ່ ປະເທດໄທ. ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ

108 ຜນົການສຶກສາຄງັ້ນພ ້ ບົວາ່ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍຂອງ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ມຜ ນົກະທບົດາ້ນລບົ ແລະ ຜນົກະທບົດາ້ນບວກ. ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ບ່ໍຮ ້ ນຕິ ິກາໍຕາ່ ງໆກຽ່ ວກບັດນິ ປະເພດນ ້ພຽງແຕຮ່ ນ ້ າໍ ໃຊ້ແລະ ເປັນທ່ ຕງັ້ຂອງວດັວາອາຮາມທ່ ຢໃ່ ກກ້ ບັ ເຮືອນຊານບາ້ນຊອ່ ງຂອງປະຊາຊນົເຫັນວາ່ ບ່ໍມຄ ວາມເໝາະສມົທາງດາ້ນພດຸ ທະສາດສະໜາ ແຕ່ ຍອ້ ນຄວາມຈາໍເປັນເພາະພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວໃນເມ່ອືກອ່ ນວດັຂອງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ຢ່ຫ າ່ ງຈາກປະຊາຊນົ ຫຼາຍ ແຕບ່ າ້ນເມອືງມກ ານພດັທະນາ, ການຂະຫຍາຍທ່ ຢອ່ າໄສ ຈ່ງຶເກດ ມກ ານສາ້ງຕງັ້ເຮອືນຊານ ທ່ ຢຕ່ ິດວດັ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ບ່ໍເໜາະສມົທາງດາ້ນຈດຸ ທ່ ຕງັ້, ປະຊາຊນົສວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ຮຈ ້ ກັຄມຸ້ ຄອງນາໍ ໃຊ, ້ ບລ ະນະຮກັສາ ເພາະປະຊາຊນົແມນ່ ມຄ ວາມເຊ່ອືຖເືປັນສວ່ ນໃຫຍ່ , ໃຫຄ້ ວາມສດັທາທາງດາ້ນ ພດຸ ທະສາດສະໜາເປັນຫຼກັໂດຍສະເພາະບາ້ນສ ເກດ ເປັນບາ້ນໜ່ຶງທ່ ນບັຖສືາດສະໜາພດຸ 99%. ສະນນັ້, ການທ່ ວາ່ ມດ ນິປະເພດນໄ ້ວເ້ພ່ືອໃຫກ້່ສໍ າ້ງວດັວາອາຮາມນນັ້ແມນ່ ເປັນການດ ເພາະບາ້ນໃດ ກຕໍ ອ້ ງໃຫມ້ ດ ນິ ເພ່ືອເຮັດໃຫເ້ປັນບອ່ ນຫ່ຼໍຫຼອມທາງດາ້ນວດັທະນະທາໍໃຫແ້ ກລ່ ກ ຫຼານເພ່ືອໃຫເ້ຂົາເຈົ້າ ຮບັຮເ ້ຖງິທາງດາ້ນຮດິ ຄອງປະເພນອ ນັດງ າມຂອງປະເທດຊາດບາ້ນເມອືງຂອງຕນົເອງ. ໂດຍສອດ ຄອ່ ງກບັແນວຄດິ ຂອງ ຄາໍພນັ ປະວງົວຽງຄາໍ (2013:13) ໄດໃ້ຫທ້ ດັສະນະກຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໄວວ້ າ່ : ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໝາຍເຖງິການຊມົໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບກຸ ຄນົ ຫຼືນຕິ ິບກຸ ຄນົ ແລະ ການຈດັຕງັ້ ລວມທງັການປກົປກັຮກັສາທ່ ດນິ , ການພດັທະນາທ່ ດນິ , ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຍງັໝາຍເຖງິຜທ້ ່ ໄດຮ້ ບັສິດ ນາໍໃຊໄ້ດນ້ າໍໃຊຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມຂອບເຂດສິດຂອງຕນົເຂົ້າໃນເປົ້າໝາຍຕາ່ ງໆຕາມການຈດັສນັຂອງລດັ. ທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ຜນົການສຶກສາພບົວາ່ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ມທ ງັຜນົກະທບົດາ້ນລບົ ແລະ ດາ້ນບວກ. ມກ ານຖມົດນິແບບສະຊາຍຕາມທ່ ເຄຍ ເປັນໜອງທ່ ເປັນອເ່ ຂົ້າອປ່ າຂອງປະຊາຊນົໄດໝ້ ດົໄປ, ໜອງປາ, ໜອງ, ທ່ ປະຊາຊນົເຄ ຍນາໍ ໃຊນ້ າໍ້ເພ່ືອເຮັດ ນາແຊງ ແລະ ປກ ພືດກະສິກາໍຕາ່ ງໆໄດໝ້ ດົໄປ, ເຮັດໃຫຜ້ ນົຜະລິດກະສິກາໍຫຸຼດລງົຫຼາຍ, ທ່ ເຄ ຍ ເປັນບອ່ ນເກັບກກັນາໍ້ເສຍ ແລະ ທ່ ສາມາດບາໍບດັໄດດ້ ວ້ ຍຕວົມນັເອງໂດຍທາໍມະຊາດໄດໝ້ ດົໄປ, ການຂດຸ ຄອງລະບາຍນາໍ້ເສຍໃນເຂດເສັ້ນທາງດວ່ ນ, ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ແມນ່ ມລ ະດບັສງ ກວາ່ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ເຮັດໃຫບ້ າງເຂດເກດ ມນ າໍ້ຖວ້ ມຂງັໃນຊວ່ ງລະດຝ ນົ, ເຮັດໃຫເ້ຂດແຫຼງ່ ນາໍ້ໃນເມ່ອືກອ່ ນ ໄດກ້ າຍເປັນເຂດພດັທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງພາຍໃນບ້ານ ທ່ ດຶງດດ ເອົາການລງົທຶນຈາກຕ່າງ ປະເທດມາພດັທະນາເຂດຊານເມອືງ, ເຮັດໃຫກ້ ານຈດັສນັເຂດແຫຼງ່ ນາໍ້ຢບ່ າ້ນສເ ກດ ມກ ານປ່ຽນແປງ ຄື: ເຮັດເປັນຄອ່ ງຊນົລະປະທານເຊ່ອືມຕ່ໍກບັການລະບາຍນາໍ້ອອກສທ ່ າງທາໍມະຊາດ ເພ່ືອຫຸຼດຜອ່ ນ ການກກັຂງັນາໍ້ໃນເຂດທ່ ຕາ່ໍ, ໄດປ້ ະຕິບດັຕາມແຜນການຂອງລດັຖະບານ ໃນການຂດຸ ຄອງລະບາຍ ນາໍ້ເສຍ ຊ່ຶງເປັນການລະບາຍນາໍ້ເສຍຈາກເຂດພື້ນທ່ ທ່ ທາໍການຜະລິດຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ໄດ້

109 ສາໍເລັດການຂດຸ ຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້ຕາມແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຊາດມກ ານພດັທະນາເສດຖະກດິ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົ ຫຼາຍໂດຍສອດຄອ່ ງກບັແນວຄວາມຄິດການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັການ ແນວຄວາມຄິດ ມະນໄ ມ ທອງຢ່ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2013) ສຶກສາກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົຂອງຄວາມ ເປັນເມອືງຕ່ໍພື້ນທ່ ຊານເມອືງ ແລະ ການຕອບສະໜອງຂອງທ້ອງຖ່ນິ ໃນພມ ພ າກລຸມ່ ແມນ່ າໍ້ຂອງ: ກລໍ ະນສ ກຶສາເທດສະບານນະ ຄອນຂອນແກນ່ ປະເທດໄທ ແລະ ເມອືງວງັວຽງ ສປປ ລາວ. 5.2. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທາ່ ແຮງໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ຈາກຜນົການສຶກສາຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງບາ້ນສ ເກດ ສາ ມາດສະຫຸຼບແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນ ທ່າແຮງໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ແຕລ່ ະ ປະເພດດງ່ັນ: ້ 1) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ຄວນມກ ານຈດັກອງປະຊຸມເຜ ຍແຜທ່ າງດາ້ນລະບຽບ, ຫຼກັການ ແລະ ກດົໝາຍທ່ ກຽ່ ວກບັ ການອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງທ່ ຢອ່ າໄສ, ຕກຶອາຄານ, ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ແລະ ອ່ນືໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໃຫເ້ຂັມ້ ງວດຂນຶ້ ຕືມ່ ກວາ່ ເກ່າົ ເປັນຕນົ້ ແມນ່ ກດົໝາຍທ່ ພວົພນັກບັທ່ ດນິ , ກອ່ ນຈະປກຸ ສາ້ງປະຊາຊນົຕອ້ ງໄດ້ ຂໍອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງຈາກຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງເສຍກອ່ ນແລວ້ ຈ່ງຶດາໍເນນ ການປກຸ ສາ້ງຕຶກອາຄານ ຕາ່ ງໆໃນແຕລ່ ະຄງັ້, ໃຫມ້ ຄ ວາມເປັນລະບບົລະບຽບໃນການປກຸ ສາ້ງຢາ່ ງຮຽບຮອ້ ຍ, ກອ່ ນຈະມກ ານ ຖມົພື້ນທ່ ດນິ ເພ່ືອຈະໃຫເ້ໝາະສມົກບັການປກຸ ສາ້ງແມນ່ ຄວນໄດຮ້ ບັອະນຍຸ າດຈາກອາໍນາດການປກົ ຄອງຂອງບາ້ນເພ່ືອດແ ລຮກັສາຖະໜນົພາຍໃນບາ້ນບ່ໍໃຫເ້ກດ ມຂ ຝ ້ ຸນ່ ແລະ ກ່ໃໍ ຫເ້ກດ ມເ ສັ້ນທາງເປ່ ເພ ຫຼືຂຕ ້ ມົຕກົເຮຍ່ັເສຍຫາຍໃສໜ່ ນົທາງໃນເວລາກ່ສໍ າ້ງ ແລະ ການຖມົດນິ ຄວນຄາໍນງຶເຖງິທ່ ດນິ ຖາ້ຫາກວາ່ ເປັນດິນກະສິກາໍ ຈະປ່ຽນມາເປັນດນິ ປກຸ ສາ້ງກຕໍ ອ້ ງເຮັດໃບສະເໜ ຫາພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວ ຂອ້ ງເພ່ືອຂໍອະນມຸ ດັຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິດງ່ັກາ່ ວເພ່ືອໃຫເ້ໝາະສມົ ແລະ ຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍ. ສາໍລບັການຖມົດນິ ປກຸ ສາ້ງໃນຂອບເຂດພື້ນທ່ ແອອດັຄວນໃຫມ້ ກ ານແນະນາໍທາງດາ້ນການ ເຮັດອາ່ ງເກບັນາໍ້ເສຍພາຍໃນເຮອືນຊານຂອງຕນົເອງ ແລະ ຕດິ ເສັ້ນທາງພາຍໃນບາ້ນກຕໍ ອ້ ງມກ ານ ຂດຸ ຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້ເສຍເພ່ືອເຊ່ອືມຕ່ໍກບັຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້ເສຍສາທາລະນະເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງບນັຫານາໍ້ຂງັ ສ່ງົກ່ນິ ເໝັນພາຍໃນເຮອືນໃກຄ້ຽງໜບ່ າ້ນ.

110 2) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິກະສິກາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດິນກະສິກາໍ ແມນ່ ປະຕິບດັຕາມຕາມຂໍ້ຕກົລງົ ຂອງທ່ານເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະບບັເລກທ 0250/ຈນວ, ລງົວນັທ 19 ມນ າ 2017 ວາ່ ດວ້ ຍການກາໍນດົ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດິນກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມຢ້່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ອ ງໃສ່ ມາດຕາ 8 ທ່ ມເ ນອື້ ໃນຄື: ເນອື້ ທ່ ແລະ ຂອບເຂດທ່ ດນິກະສກິ າໍ ແລະ ປ່າໄມທ້່ ສະຫງວນໄວ, ້ ເນອື້ ທ່ ແລະ ຂອບເຂດທ່ ດນິກະສິກາໍທ່ ຈະສະຫງວນໄວ້ເພ່ືອຜະລິດສະບຽງອາຫານ ແລະ ຜະລິດເປັນ ສິນຄາ້ ໃນຕ່ໍໜ້າຂອງບາ້ນສ ເກ ດ, ເມອືງນາຊາຍທອງ. ເຖງິແມນ່ ວາ່ ທ່ ດິນກະສິກາໍຈະມກ ານປ່ຽນ ແປງໄປເປັນທ່ ດິນປະເພດອ່ືນໆເຊ່ັນ: ເປັນທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດິນປກຸ ສາ້ ງ ແລະ ເປັນດິນບໍລິ ການແລວ້ ກຕໍ າມ ແຕເ່ ຫັນໄດວ້ າ່ ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ແມນ່ ໄດຫຸ້ຼດລງົ ຕ່ໍກບັຜນົກະທບົດ່ງັກາ່ ວເຮັດໃຫປ້ ະ ຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນໄດປ້ ່ຽນແປງອາຊບິ ຊາວນາກາຍມາເປັນອາຊບິ ຄາ້ຂາຍ ແລະ ກາໍມະກອນເລ່ົານ ້ ເປັນຕນົ້. 3) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ (ຖະໜນົ) ຕອ້ ງສຶກສາອບົຮມົ ແນວຄິດປະຊາຊນົໃຫນ້ ບັຖລືະບຽບກດົໝາຍຕາ່ ງໆໃຫເ້ຂັມ້ ງວດຂນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົ ເປັນຕນົ້ ແມນ່ ກດົໝາຍ ທ່ ພວົພນັກບັທ່ ດນິ , ກດົໝາຍຈະລາຈອນ, ສກຶ ສາອບົຮມົແນວຄດິ ຈດິໃຈໃຫປ້ ະຊາຊນົມນ າໍ້ໃຈເສຍສະ ຫຼະເພ່ືອສວ່ ນລວມຫຼາຍຂນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົ ໃນການເອົາທ່ ດນິປະກອບສວ່ ນໃນການສາ້ງ ແລະ ຂະຫຍາຍ ຖະໜນົ, ບາງຄງັ້ຄາ່ ຊດົເຊຍ ທ່ ດນິທ່ ໄດຮ້ ບັຈາກໂຄງການແມນ່ ບ່ໍໄດຫ້ ຼາຍແຕຈ່ າໍເປັນຕອ້ ງໄດຮ້ ບັເອົາ ຍອ້ ນເປັນການພດັທະນາຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ເປັນການພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງ ພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເມອືງຂອງຕນົ ບ່ໍວາ່ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວຈະເປັນດນິ ລວມຂອງບາ້ນ ຫຼືເປັນດນິ ບກຸ ຄນົ, ນຕິ ິບກຸ ຄນົ. ສະນນ, ັ້ ໜ່ວຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໄດມ້ ກ ານຄນົ້ ຄວາ້ທ່ ລະອຽດຮອບຄອບຫຼາຍຄງັ້ຕ່ໍ ກບັຜນົກະທບົດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ບ່ໍໃຫມ້ ຜ ນົກະທບົທ່ ກວາ້ງຂວາງຫຼ ກລຽ້ງເພ່ືອໃຫປ້ ະຊາຊນົໄດຮ້ ບັຜນົກະ ທບົໜອ້ ຍທ່ ສດຸ . ເພ່ືອການແກໄ້ຂບນັຫາການບກຸ ລກຸ ຂອງປະຊາຊນົ ທ່ ເຂົ້າໄປນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນເຂດສະ ຫງວນຂອງຖະໜນົນນັ້ການແກໄ້ຂແມນ່ ຖາ້ມກ ານພດັທະນາເສັ້ນທາງປະຊາຊນົຜບ້ ກຸ ລກຸ ຕອ້ ງໄດໂ້ຍກ ຍາ້ຍອອກໂດຍບ່ໍມເ ງ່ອືນໄຂ ແລະ ນຍິ ມົພາກນັປກຸ ສາ້ງເຮືອນຊານບາ້ນຊອ່ ງອອກມາກາຍເຂດສະ ຫງວນແລວທາງ ຫຼືຈາໍຂອບທາງຫຼວງ. ໂດຍສອດຄອ່ ງກບັນຕິ ິກາໍລຸມ່ ກດົໝາຍ ກຄໍ ືດາໍລດັວາ່ ດວ້ ຍ ການຈດັຕງັ້ປະຕິບດັກດົໝາຍວາ່ ດວ້ ຍທ່ ດນິ ສະບບັເລກທ 88/ນຍ, ລງົວນັທ 3 ມຖິນຸ າ 2008 ຊ່ຶງ ນອນໃນມາດຕາ 19 ທ່ ໄດຂ້ ຽນໄວວ້ າ່ : ລດັອະນຍຸ າດໃຫມ້ ກ ານປ່ຽນແປງປະເພດທ່ ດນິ ຈາກປະເພດ ໜ່ຶງໄປສອ ່ ກປະເພດໜ່ຶງ ຖາ້ຫາກເຫັນວາ່ ມຄ ວາມຈາໍເປັນນາໍ ໃຊເ້ຂົ້າໃນເປົ້າໝາຍອ່ືນ ແລະ ສອດ

111 ຄອ່ ງກບັແຜນພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົຂອງລດັ ໂດຍບ່ໍມຜ ນົກະທບົທ່ ຮາ້ຍແຮງຕ່ໍຄວາມໝນັ້ຄງົ ຂອງຊາດ, ຕ່ໍສ່ງິແວດລອ້ ມທາໍມະຊາດ ຫຼືສງັຄມົ. 4) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ໃຫອ້ າໍນາດການປກົຄອງ ບາ້ນສເ ກດ ໄດເ້ປ ດກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລືກບັປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເຈົ້າຂອງໂຮງຈກັ, ໂຮງ ງານ ເພ່ືອຫາແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົທາງດາ້ນສ່ິງເສດເຫຼືອ, ການລະບາຍນາໍ້ເສຍ ແລະ ມກ ່ນິ ເນົາເໝັນອ່ືນໆ ຖາ້ຫາກຍງັເກດ ບນັຫານອ ້ ກ ແມນ່ ໃຫທ້ າງອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນຕອ້ ງ ເຮັດໜງັສຶທາງການເຂົ້າໄປຫາພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງເພ່ືອມາແກໄ້ຂຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຂນຶ້ ຈາກການບ່ໍ ປະຕິບດັຕາມລະບຽບຫຼກັການທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວກ້ ອ່ ນການສາ້ງຕງັ້ອດຸ ສາຫະກາໍຕາ່ ງໆ ແລະ ຖາ້ຫາກ ເຈົ້າຂອງໂຮງງານອດຸ ສາຫະກາໍ, ການບໍລິການ, ຮາ້ນຄາ້ຂາຍ ແລະ ຄອບຄວົໃດບ່ໍປະຕິບດັຕາມ ການແນະນາໍຂອງບາ້ນຄວນໃຊມ້ າດຕະການໃນການປບັໃໝ ແລະ ນາໍ ໄປສຶກສາອບົຮມົ, ສ່ງັສອນ ເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ປັນແບບຢາ່ ງຂອງຄນົລນຸ້ ໄໝ່ . 5) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິປ່າໄມ ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິ ປ່າໄມ້ແມນ່ ໃຫທ້ າງພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ຕອ້ ງໄດອ້ ອກນຕິ ິກາໍ, ປກັຫຼກັໝາຍໃຫລ້ ະອຽດ ຕອ້ ງສມົທບົກບັໝວ່ ຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບພອ້ ມດວ້ ຍ ອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນ ເພ່ືອສຶກສາອບົຮມົທາງດາ້ນແນວຄິດໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົ ເພ່ືອຟື້ນຟ, ການປກ ໄມໃ້ສທ່ ່ ດນິປ່າໄມໃ້ຫມ້ ເ ນອື້ ທ່ ປ່າໄມເ້ພ່ ມຂນຶ້ ແລະ ເພ່ືອຫຸຼດຜອ່ ນການທາໍລາຍທ່ ດນິປ່າໄມ,້ ການປກ ປ່າໄມເ້ພ່ືອການດາໍລງົຊວ ິດຂອງພຶດພນັຕາ່ ງໆທ່ ຕິດພນັກບັປ່າໄມ້ເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ມກ ານບກຸ ລກຸ ເຂົ້າໄປທາໍລາຍປ່າໄມເ້ຊ່ັນ: ການຕດັໄມທ້ າໍລາຍປ່າໄມ,້ ການບກຸ ລກຸ ຂອງສດັປ່າຈາກຄນົ ແລະ ອ່ືນໆ. ພາຍໃນບາ້ນຖາ້ມກ ານບກຸ ລກຸ ໝວ່ ຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບຄວນພິຈາລະນາແບບຮບ ດວ່ ນ ແລະ ທວ່ ງທນັກບັສະພາບເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ບນັຫາຕາມມາພາຍຫຼງັເຊ່ັນ: ການກາໍນດົວາ່ ເຂດໃດຄວນຈະເປັນ ປ່າປ້ອງກນັ, ປ່າສະຫງວນ ແລະ ປ່າຜະລິດ ຄວນເຮັດຢາ່ ງຈະແຈງ້ມກ ານແບງ່ ປນັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຢາ່ ງສດັເຈນ. 6) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ທາງພາກສວ່ ນທ່ ຮບັຜິດຊອບ ກຄໍ ືອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນຕອ້ ງມລ ະບຽບ ແລະ ມາດຕະການໃນການຄມຸ້ ຄອງປກົປກັຮກັສາ ເພ່ືອບ່ໍໃຫມ້ ກ ານບກຸ ລກຸ ເຂົ້ານາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ທ່ ເປັນປະຫວດັສາດ, ປ່ສ ະນຍ າ່ ສະຖານ, ວດັວາອາຮາມ ແລະ ດນິ ປ່າສກັສິດແບບສະຊາຍ. ໝວ່ ຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບຕອ້ ງມແ ຜນຜງັລະອຽດຕ່ໍກບັທ່ ດິນປະ ເພດນ. ້ ເມ່ອືມບ ນັຫາເກດ ຂຶ້ນຕອ້ ງໄດມ້ າເບ່ິງທາງດາ້ນການກາໍນດົພື້ນທ່ ນໄ ້ວບ້ ໍຖາ້ມແ ມນ່ ໃຫ້ພາກ

112 ສວ່ ນທ່ ຮບັຜິດຊອບຄວນໃສລ່ ະບຽບຕ່ໍຜລ້ ະເມດ ຢາ່ ງເຄ່ັງຄດັ ເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ຜນົກະທບົຢາ່ ງຮາ້ຍແຮງ ໃນຂນັ້ຕ່ໍໄປ. 7) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຂອງທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ທາງອາໍນາດການປກົຄອງ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ຕອ້ ງປະສານສມົທບົກບັຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບ ເພ່ືອສຶກສາອບົຮມົປະຊາ ຊນົພາຍໃນບາ້ນເພ່ືອບ່ໍສາ້ງຜນົກະທບົໃຫແ້ ກດ່ ນິ ປະເພດນ ້ແລະ ມລ ະບຽບນຕິ ິກາໍເພ່ືອກາໍນດົການ ນາໍໃຊດ້ ນິບໍລິເວນນາໍ້ໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບ ແລະ ສອດຄອ່ ງ, ເຜ ຍແຜຂ່ ໍມ້ ນ ຂາ່ ວສານ ແລະ ຕິນິ ກາໍຕາ່ ງໆ ໃຫປ້ ະຊາຊນົຮບັຮ, ້ ເຂົ້າໃຈຢາ່ ງລະອຽດກຽ່ ວກບັຜນົກະທບົອນັຈະກໃໍ ຫເ້ກດ ອນັຕະລາຍຕ່ໍ ຊວ ະນາໆພນັ, ຄວາມສາໍຄນັຕ່ໍກບັແຫຼງ່ ນາໍ້ທາໍມະຊາດ ແລະ ການຄມຸ້ ຄອງຮວ່ ມກນັ, ຂະແໜງການ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງມກ ານສາໍຫຼວດລະອຽດກຽ່ ວກບັແລວທາງໄຫຼຂອງນາໍ້ ເພ່ືອຈະເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົເຂົ້າ ໃຈ ແລະ ຮບັຮຕ ້່ໍຜນົກະທບົທ່ ຈະເກດ ມຄ ວາມເສຍຫາຍໃຫແ້ ກຕ່ ນົ້ ນາໍ້ລາໍທາມ ແລະ ຊ ວະນາໆພນັ ຂອງບາ້ນ. ຕາມມະຕກິອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄງັ້ທ X ຂອງພກັ ແລະ ແຜນພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ແຫງ່ ຊາດ 5 ປ ຄງັ້ທ VIII.

113 ພາກທ V ສະຫ ຸຼບຜນົການສກ ຶສາ ແລະ ຂໍສ້ ະເໜ ແນະ 1. ສະຫ ຸຼບຜນົການສກຶສາ ການສຶກສາກຽ່ ວກບັຫວົຂໍ້“ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງ ນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ” ເຊ່ິງເປັນການສຶກສາໂດຍການນາໍ ໃຊວ້ ິທ ການສຶກສາທາງຄນຸ ນະພາບຮວ່ ມກບັການໃຊລ້ ະບບົສາລະສນົເທດທາງພມ ສ າດ ໂດຍຈດຸ ປະສງົຂອງການສຶກສາມຄ ື: 1). ສຶກສາສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ; 2). ສຶກ ສາຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈນັ ໃນ 2 ຊວ່ ງໄລຍະເວລາແຕປ່ 2009 ຫາ ປ 2019; 3). ແນວທາງໃນການແກໄຂ້ ບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິທ່ ເປັນທ່າແຮງ ແລະ ເປັນຜນົດໃນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ການກາໍນດົກຸມ່ ເປົ້າໝາຍຜໃ້ ຫຂ້ ໍມ້ ນ ມຄ :ື ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງ ແວດລອ້ ມເມອືງນາຊາຍທອງ, ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງນາຊາຍທອງ, ຫວົໜາ້ ຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງນາຊາຍທອງ, ນາຍບາ້ນສ ເກດ , ຄະນະບາ້ນສ ເກດ 2 ທາ່ ນ ແລະ ປະຊາຊນົຜທ້ ່ ຖກືຜນົກະທບົທາງດາ້ນທ່ ດນິ ຈາໍນວນ 9 ຄອບຄວົ, ຄອບຄວົລະ 1 ທາ່ ນ ແລະ ຊວ່ ງອາຍຂຸ ອງກຸມ່ ຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດແມນ່ ໄດແ້ ບງ່ ອອກເປັນ 3 ຊວ່ ງອາຍຄຸ ື: ອາຍແຸ ຕ່ 35ປ ຫາ 50 ປ ແມນ່ ມ 5 ທ່ານ, ອາຍຸ 51 ປ ຫາ 60 ປ ແມນ່ ມ 7 ທ່ານ ແລະ ອາຍຸ 61 ປ ຫາ 75 ປ ແມນ່ ມ 4 ທ່ານ ແລະ ນາໍ ໃຊວ້ ິທ ການກາໍນດົແບບຕວົຢ່າງແບບເຈາະຈງົ ຈາໍນວນ 16 ທ່ານ. ເຄ່ອືງມທື່ ໃຊໃ້ນການເກບັຂໍມ້ ນ ເພ່ືອສຶກສາໃນຄງັ້ນແ ້ ມນ່ ແບບສາໍພາດທ່ ມລ ກັສະນະເປັນຄາໍຖາມ ເຊ່ງິ ມຄ າໍຖາມຫຼກັໆທ່ ໃຊເ້ຂົ້າໃນການສາໍພາດກຸມ່ ເປົ້າໝາຍໃຫ້ຂໍ້ມນ ເຊ່ັນ:1) ຂໍ້ມນ ທ່ວົໄປຂອງຜ້ໃ ຫ້ສາໍ ພາດ, 2) ຂໍມ້ ນ ທ່ວົໄປຂອງບາ້ນ, 3) ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສ ເກດ , 4) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຈາກຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ການກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທ່າແຮງຢ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາ ຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ນອກຈາກນຍ ້ ງັໄດນ້ າໍໃຊແ້ ຜນທ່ ຂອງບາ້ນສ ເກດ ໃນຊວ່ ງໄລຍະປ 2009 ມາສມົທຽບກບັ ປ 2019 ເພ່ືອໃຫເ້ຫັນເຖງິຄວາມແຕກຕາ່ ງກນັ ແລະ ນອກຈາກນຍ ້ ງັໄດລ້ ງົ ເກບັກາໍຂໍມ້ ນ ຢ່ພ ື້ນທ່ ຕວົຈງິ ເພ່ືອສງັເກດສະພາບພື້ນທ່ ແລະ ມກ ານສາໍພາດກຸມ່ ເປົ້າໝາຍໃນເຂດ ພື້ນທ່ ສຶກສາ ເພ່ືອທາໍການວິເຄາະຂໍມ້ ນ ຈາກການສາໍພາດ ຜສ້ ຶກສາສາມາດສະຫຸຼບຜນົການສຶກສາໄດ້ ດງ່ັນ: ້

114 1.1. ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສ ເກດ ໃນ 2 ຊວ່ ງໄລຍະປ 2009 ແລະ ປ 2019 ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໃນໄລຍະປ 2009 ກຽ່ ວກບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດິນມຄ ື: ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງເຫັນວາ່ ມພ ື້ນທ່ ທ່ ຫຼາຍພໍສມົຄວນ ແລະ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທງັໝດົ ຈາໍນວນ 1,170,534.300 ຕາແມດັ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນ ຮອ້ ຍ ແມນ່ 26.960% ກຖໍ ວືາ່ ເປັນທ່ ດນິ ທ່ ມກ ານນາໍ ໃຊທ້່ ຫຼາຍ ແລະ ເປັນປະເພດທ່ ດນິທ່ ມຄ ວາມ ຕອ້ ງການຫຼາຍທ່ ສດຸ ພາຍໃນບາ້ນກຄໍ ືພາຍໃນເມອືງ ຫຼືປະເທດ ເພາະທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕອບສະ ໜອງໃຫແ້ ກກ່ ານຂະຫຍາຍຕວົຂອງພນົລະເມອືງ ບ່ໍວາ່ ຈະຢ່ບ າ້ນໃດເມອືງໃດ ກຕໍ ອ້ ງມຄ ວາມຕອ້ ງ ການທ່ ດນິປະເພດນ ້ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິທງັໝດົ ຈາໍນວນ 1,936,182.772 ຕາແມັດ ຖາ້ທຽບເປັນສ່ວນຮອ້ ຍແມນ່ 44.594% ແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ມຄ ວາມສາໍ ຄນັຫຼາຍທ່ ສຸດ ເພາະປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສິເກດ ມອ າຊ ບຫຼກັແມນ່ ເປັນກາໍມະກອນ ແລະ ຊາວນາຈາໍນວນຫຼາຍ ປະຊາຊນົສວ່ ນໃຫຍ່ ແມນ່ ອາໄສການທາໍມາຫາກນິ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ການເຮັດນາ ແລະ ປກ ພຶດລມົ້ ລກຸ ເພ່ືອຕອບສະໜອງທາງດາ້ນສະບຽງອາຫານໃຫ້ແກປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນກຄໍ ືພາຍໃນເມອງື ຂອງຕນົເອງ. ນອກນກ ້ ຍໍ ງັມກ ານນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ ທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິທ່ ສາໍຄນັ ເທ່ົາກນັກບັທ່ ດນິ ສອງປະເພດທ່ ກາ່ ວມາຂາ້ງເທິງ. ເພາະທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນໜາກຫວົໃຈຂອງ ການຄາ້ຂາຍພາຍໃນບາ້ນຕ່ໍບາ້ນ, ເມອືງຕ່ໍເມອືງເພ່ືອເອຶ້ອອາໍນວຍສະດວກສະບາຍທາງດາ້ນການຄມົ ມະນາຄມົ, ສ່ືສານ ແລະ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທງັໝດົ ຈາໍນວນ 96,760.766 ຕາແມດັ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນ ຮອ້ ຍ ແມນ່ 2.229% ໃນການກາໍນດົທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ ໃນປ 2009 ແມນ່ ມແ ຕເ່ ສັ້ນທາງຫຼກັກຄໍ ເືສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ເປັນທາງຫຼວງແຫງ່ ຊາດ. ສາໍລບັ ເສັ້ນທາງພາຍໃນບາ້ນແມນ່ ເປັນການຊມົໃຊເ້ພ່ືອສາທາລະນະປະໂຫຍດເພ່ືອເອຶ້ອອາໍນວຍການໄປ ມາຫາສກ ່ ນັ ແລະ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທງັໝດົ ຈາໍນວນ 111,155.353 ຕາ ແມດັ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນຮອ້ ຍແມນ່ 2.560% ເຫັນວາ່ ທ່ ດນິປະເພດນຢ ້ ໃ່ ນຊວ່ ງໄລຍະປ 2009 ແມນ່ ມກ ານນາໍ ໃຊທ້່ ດ ພໍສມົຄວນ ຍອ້ ນພື້ນທ່ ມກ ານກາໍນດົຂອບເຂດເປັນສດັສວ່ ນ ເພາະທ່ ດິນໃນການ ສາ້ງຕງັ້ໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ຈາໍນວນຫຼາຍແຫງ່ . ຄຽງຄກ ່ ບັທ່ ດນິປະເພດນກ ້ ຍໍ ງັມກ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າ ໄມທ້່ ມກ ານຊມົໃຊ້ຈາໍ ນວນຫຼາຍເພາະມນັສະແດງອອກທາງດ້ານເນື້ອທ່ ດິນທງັໝດົ ຈາໍ ນວນ 887,772.862 ຕາແມດັ ເທ່ົາກບັ 20.447% ຂອງການຊມົໃຊພ້ ື້ນທ່ ດນິ ຈາໍນວນດ່ງັກາ່ ວ ແລະ ການ ນາໍໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍແມນ່ ທ່ ດນິ ປະເພດໜ່ຶງທ່ ມກ ານນາໍ ໃຊເ້ພ່ືອເປັນບອ່ ນສຶບສານວດັທະນະທາໍ ແລະ ຍຶດຖກືານປກົປກັຮກັສາໄວທ້ າງດາ້ນວດັວາອາຮາມເປັນບອ່ ນສກັກະລກັບຊ າຂອງຊາວພດຸ ທງັ ຫຼາຍເພ່ືອຫ່ຼໍຫຼອມຈດິ ໃຈຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແຕພ່ ື້ນທ່ ນ ້ພດັມເ ນອື້ ທ່ ດິນທງັໝດົ ຈາໍນວນ 5,403.000 ຕາແມດັ ເທ່ົາກບັ 0.124% ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິທງັໝດົ ຈາໍ

115 ນວນ 133,980.880 ຕາແມັດ ເທ່ົາກບັ 3.086% ເຫັນໄດວ້ າ່ ທ່ ດິນປະເພດນ ້ແມນ່ ເປັນທ່ ດິນທ່ ມ ຄວາມສາໍຄນັຕ່ໍກບັປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ . ການຊມົໃຊທ້່ ດິນດ່ງັກາ່ ວ ຕ່ໍກບັແຫຼ່ງຊບັພະຍາ ກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ, ເພາະດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນດນິທ່ ຕອບສະໜອງໃຫແ້ ກຊ່ ວ ະ ນາໆພນັເພ່ືອສາ້ງຄວາມອດຸ ມົສມົບນ ໃຫແ້ ກພ່ ື້ນທ່ ເພ່ືອເອຶ້ອອາໍນວຍຕ່ໍກບັດນິ ກະສິກາໍ ແລະ ສາໍລບັ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ້ອງຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ຢບ່ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ຈກັຕາແມດັເລ ຍແຕຖ່ າ້ທຽບແມນ່ ເທ່ົາກບັ 0.000% ພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ບ່ໍມໃ ນອນັຕາສວ່ ນຮອ້ ຍ ໃຫເ້ຫັນ, ເພາະພື້ນທ່ ແມນ່ ບ່ໍມຕ ວົເລກກາໍນດົ ແລະ ບ່ໍມດ ນິປະເພດນຢ ້ ພ່ າຍໃນບາ້ນສເ ກດ . ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໃນໄລຍະປ 2019 ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປກຸ ສາ້ ງເຫັນວາ່ ມພ ື້ນທ່ ທ່ ຫຼາຍພໍສມົຄວນ ແລະ ມເ ນອື້ ທ່ ດິນທງັໝດົ ຈາໍ ນວນ 1,360,347.732 ຕາແມດັ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນຮອ້ ຍ ແມນ່ 31.331% ກຖໍ ວືາ່ ເປັນທ່ ດນິທ່ ມກ ານ ນາໍ ໃຊທ້່ ຫຼາຍ ແລະ ເປັນດນິ ທ່ ມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ສດຸ ພາຍໃນບາ້ນກຄໍ ືພາຍໃນເມອືງ ຫຼືປະເທດ ເພາະທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕອບສະໜອງໃຫແ້ ກກ່ ານຂະຫຍາຍຕວົຂອງພນົລະເມອືງ ບ່ໍວາ່ ຈະຢບ່ າ້ນ ໃດເມອືງໃດ ກຕໍ ອ້ ງມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ດນິ ປະເພດນເ ້ພ່ືອດາໍລງົຊ ວິດ ແລະ ກຽ່ ວກບັການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິກາໍ ແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທງັໝດົ ຈາໍນວນ 1,820,352.073 ຕາແມດັ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນຮອ້ ຍ ແມນ່ 41.926% ແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ມກ ານນາໍ ໃຊຫ້ ຸຼດລງົຈາກປ 2009 ແລະ ເປັນດນິ ທ່ ມຄ ວາມສາໍ ຄນັຫຼາຍທ່ ສດຸ ເພາະປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສເິກດ ມອ າຊບ ຫຼກັ ແມນ່ ເປັນກາໍມະກອນ ແລະ ຊາວນາ ຈາໍນວນຫຼາຍເພາະປະຊາຊນົສວ່ ນໃຫຍ່ ແມນ່ ອາໄສການທາໍມາຫາກນິ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ການເຮັດນາ ແລະ ປກ ພຶດລມົ້ລກຸ ເພ່ືອຕອບສະໜອງທາງດາ້ນສະບຽງອາຫານໃຫແ້ ກປ່ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແຕ່ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວຊາໍ້ພດັມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ທ່ ຫຸຼດລງົຈາກ ປ 2009 ຍອ້ ນມກ ານພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນ ຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ ເກດ ມກ ານສນ ເສຍທາງດາ້ນທ່ ດນິ ປະເພດນ, ້ ການຖມົດນິ ແບບສະຊາຍ, ການຄມຸ້ ຄອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແບບບ່ໍທ່ວົເຖງິ. ນອກຈາກນກ ້ ຍໍ ງັມກ ານນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຄມົມະນາຄມົ ທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິ ທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັເທ່ົາກນັກບັທ່ ດນິ ສອງປະເພດທ່ ກາ່ ວມາຂາ້ງເທິງນນັ້. ເພາະທ່ ດິນປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນໜາກຫວົໃຈຂອງການຄາ້ຂາຍພາຍໃນບາ້ນຕ່ໍບາ້ນ, ເມອືງຕ່ໍເມອືງ ເພ່ືອເອອຶ້ ອາໍນວຍສະດວກສະບາຍທາງດາ້ນການສ່ສືານຄມົມະນາຄມົ ແລະ ທ່ ດນິປະເພດນມ ້ ເ ນອື້ ທ່ ດິນທງັໝດົ ຈາໍນວນ 213,951.425 ຕາແມັດ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນຮອ້ ຍ ແມນ່ 4.928% ເພາະໃນ ການກາໍນດົທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເຫັນໄດທ້ າງດາ້ນເສັ້ນທາງຄມົມະນາຄມົ ໃນປ 2019 ແມນ່ ເພ່ືອເປັນ ຂອບເຂດທາງຫຼວງທ່ ມກ ານໄປມາຫາສກ ່ ນັ ແຕຖ່ າ້ເບ່ງິທາງດາ້ນການນາໍໃຊທ້່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ເຫັນ ວາ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດິນທງັໝດົ ຈາໍນວນ 111,155.353 ຕາແມັດ ຖາ້ທຽບເປັນສວ່ ນຮອ້ ຍ ແມນ່ 2.560% ເຫັນວາ່ ທ່ ດິນປະເພດນຢ ້ ່ ໃນຊວ່ ງໄລຍະປ 2019 ແມນ່ ມກ ານນາໍ ໃຊທ້່ ດ ພໍສມົຄວນຍອ້ ນເຂດທ່ ດິນ

116 ດ່ງັກາ່ ວແມນ່ ໄດມ້ ຂ ອບເຂດທ່ ກາໍນດົໄວຢ້ ່າງຊດັເຈນ ແລະ ເປັນພື້ນທ່ ດນິ ປະເພດປກຸ ສາ້ງໂຮງຈກັ ໂຮງງານຈາໍນວນຫຼາຍແຫງ່ ຄຽງຄກ ່ ບັທ່ ດນິປະເພດນກ ້ ຍໍ ງັມກ ານນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມ້ທ່ ມກ ານຊມົໃຊ້ ຈາໍນວນຫຼາຍເພາະມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິ ທງັໝດົ ຈາໍນວນ 709,141.169 ຕາແມັດ ເທ່ົາກບັ 16.333% ຂອງການຊມົໃຊພ້ ື້ນທ່ ດນິ ຈາໍນວນດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ມພ ື້ນທ່ ໜອ້ ຍລງົກວາ່ ເກ່າົ ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັທະນະທາໍແມນ່ ທ່ ດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ມກ ານນາໍໃຊເ້ພ່ືອເປັນບອ່ ນສຶບສານວດັທະນະ ທາໍ ແລະ ຍຶດຖກືານປກົປກັຮກັສາໄວທ້ າງດາ້ນວດັວາອາຮາມເປັນບອ່ ນສກັກະລກັບຊ າຂອງຊາວພດຸ ທງັຫຼາຍເພ່ືອຫ່ຼໍຫຼອມຈດິ ໃຈຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ແຕພ່ ື້ນທ່ ນພ ້ ດັມເ ນອື້ ທ່ ດນິທງັໝດົ ຈາໍນວນ 5,403.000 ຕາແມດັ ເທ່ົາກບັ 0.124% ເປັນດນິ ອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ໜ້ອຍທ່ ສດຸ ພາຍໃນດິນ ແຕລ່ ະປະເພດ ແລະ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິທງັໝດົ ຈາໍນວນ 121,437.849 ຕາ ແມດັ ເທ່ົາກບັ 2.797% ເຫັນໄດວ້ າ່ ທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດນິທ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຕ່ໍກບັປະຊາຊນົ ອນັເຮັດໃຫເ້ຫັນໄດທ້ າງດາ້ນການສາໍໃຫສ້ າໍພາດຂອງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົເຖາົ້ແກແ່ ນວໂຮມພາຍໃນບາ້ນ ກຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິດງ່ັກາ່ ວ ແລະ ເປັນດນິອກ ປະເພດໜ່ຶງທ່ ມຄ ວາມໝາຍສາໍຄນັຕ່ໍກບັແຫຼງ່ ຊບັ ພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມ ເພາະດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນດນິ ທ່ ຕອບສະໜອງໃຫ້ ແກຊ່ ວະນາໆພນັ ເພ່ືອສາ້ງຄວາມອດຸ ມົສມົບນ ໃຫແ້ ກພ່ ື້ນທ່ ຂອບເຂດບາ້ນສ ເກດ ໃຫມ້ ດ ນິ ປະເພດນ ້ ເພ່ືອຕອບສະໜອງໃຫ້ແກດ່ ິນກະສິກາໍ ແລະ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນປ້ອງຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ແມນ່ ເປັນພື້ນທ່ ທ່ ຢບ່ າ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບ່ໍມເ ນອື້ ທ່ ດນິຈກັຕາແມດັເລ ຍແຕຖ່ າ້ທຽບແມນ່ ເທ່ົາກບັ 0.000% ພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວແມນ່ ບ່ໍມໃ ນອນັຕາສວ່ ນຮອ້ ຍໃຫເ້ຫັນເພາະພື້ນທ່ ແມນ່ ບ່ໍມຕ ວົເລກກາໍນດົ ແລະ ບ່ໍມດ ນິ ປະເພດນຢ ້ ພ່ າຍໃນບາ້ນສເ ກດ . ໂດຍອ ງຕາມການໃຫສ້ າໍພາດຂອງພາກສວ່ ນລດັ ແລະ ຄະນະບາ້ນພອ້ ມດວ້ ຍຕວົແທນຄອບ ຄວົທ່ ຖກືຜນົກະທບົພາຍໃນບາ້ນ 10 ຄອບຄວົ ເຖາົ້ແກແ່ ນວໂຮມຂອງບາ້ນ ແລະ ການລງົເກບັກາໍ ຂໍມ້ ນ ພາກສະໜາມ, ການວິເຄາະໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ດວ້ ຍລະບບົສາລະສນົເທດ ພມ ສ າດ ໃນ 2 ຊວ່ ງໄລຍະ. 1.2. ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງຂອງທ່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດ ສາໍລບັການສຶກສາໃນຄງັ້ນ ້ຜສ້ ຶກສາໄດນ້ າໍເອົາຂໍມ້ ນ ຈາກພາບຖາ່ ຍທາງອາກາດ ໃນຊວ່ ງ 2 ໄລຍະເວລາທ່ ແຕກຕາ່ ງກນັ ຄືໃນຊວ່ ງ ປ 2009 ແລະ ປ 2019 ເພ່ືອນາໍມາປຽບທຽບເຖງິການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສ ເກດ ແລະ ເຮັດໃຫເ້ຮົາສາມາດຈາໍແນກໄດເ້ຖງິການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນ 2 ຊວ່ ງໄລ ຍະເວລາ ແລະ ຮບັຮເ ້ຖງິຜນົກະທບົຂອງການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິດງ່ັນ: ້ - ດິນກະສິກາໍ ແມນ່ ເກ ດມບ ນັຫາທາງດາ້ນເນື້ອທ່ ທາໍການຜະລິດຫຸຼດລງົ, ບາງຄອບຄວົ ແມນ່ ບ່ໍມທ ່ ດນິທາໍມາຫາກນິຈນົໄດປ້ ່ຽນແປງວຖິ ຊ ວ ິດໃໝ່ , ການຂາດເນອື້ ທ່ ດນິ ແມນ່ ເຮັດໃຫຊ້ າວນາ

117 ເກດ ມຄ ວາມວິຕກົກງັວນົຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊ ວິດຂອງພວກເຂົາເຈົ້າໃນເວລາທ່ ເກດ ມໄ ພຫວາ່ ງງານ, ການເປັນກາໍມະກອນລາຍວນັ, ການບ່ໍມຖ ່ນິ ຖານເພ່ືອຈະສຶບຕ່ໍໃນການດາໍລງົຊ ວິດ, ການປ່ຽນແປງ ອາຊບິ ຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ແລະ ການຜະລິດກະສິກາໍເປັນສ ້ນຄາ້ແມນ່ ໄດຫຸ້ຼດລງົຕາມເນອື້ ທ່ ຕວົຈງິທ່ ຍງັເຫຼືອ ແລະ ການມກ ານຖມົດນິ ແບບສະຊາຍບ່ໍປະຕິບດັຕາມລະບຽບກດົໝາຍຂອງຂະແໜງການ ຂອງລດັທ່ ກາໍນດົໄວ;້ - ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ແມນ່ ເກດ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງເພ່ ມຂນຶ້ ຍອ້ ນບນັຫາທາງດາ້ນການຂະຫຍາຍ ຕວົຂອງປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນ ເກດ ມກ ານດາໍລງົຊວ ດິ ເພ່ ມຂນຶ້ , ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປກຸ ສາ້ງ ທ່ ຢ່ ອາໄສແບບບ່ໍໄດຮ້ ບັອະນຍຸ າດຈາກຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຂອງພາກລດັ, ການບກຸ ລກຸ ພື້ນທ່ ເຂດສະຫງວນຂອບທາງ ເພາະມນັສະແດງອອກທາງດາ້ນຕຶກອາຄານທ່ ຢລ່ ຽບຕາມແຄມທາງ ແມນ່ ໄດປ້ ກຸ ສາ້ງເກນ ຈນົກວມເອົາຮອດເຂດສະຫງວນທາງຫຼວງ ໂດຍສະເພາະທາງດາ້ນຮອ່ ມຊອຍ່ ເຂົ້າ ບາ້ນເຮອືນຂອງພ່ໍແມປ່ ະຊາຊນົ ແມນ່ ບ່ໍໄດກ້ າໍນດົມາດຕະຖານໃນການຈງ່ົທາງ, ເກດ ມກ ານປກຸ ສາ້ງ ອາຄານແບບແອອດັໂດຍສະເພາະແມນ່ ເຂດໃຈກາງຂອງບາ້ນສເ ກດ ; - ດນິ ຄມົມະນາຄມົ ກແໍ ມນ່ ທ່ ດນິ ອ ກປະເພດໜ່ຶງ ທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິ ມກ ານປ່ຽນແປງຍອ້ ນການ ພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິ , ການຂະຫຍາຍຕາຄາ່ ຍການຄມົມະນາຄມົທ່ ສະ ດວກວອ່ ງໄວ ແລະ ມຄ ວາມຕອ້ ງການທ່ ຈະນາໍ ໃຊເ້ນອື້ ທ່ ດິນເປັນຈາໍນວນຫຼວງຫຼາຍເພ່ືອຕອບສະ ໜອງໃຫແ້ ກໂ່ ຄງການແລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນເຂດທ່ ຕງັ້ສະຖານຂ ນົສ່ງົ, ຈດຸ ບໍລິການຊື້- ຂາຍທາງດາ້ນການບໍລິການເສັ້ນທາງ; - ດິນປ່າໄມ້ກໍແມນ່ ທ່ ດິນອ ກປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນື້ອທ່ ດິນຫຸຼດລງົຍອ້ ນຜນົກະທບົທາງດາ້ນ ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົ (ເເລວເສັ້ນທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດ ເລກທ 13 ເໜືອ), ການບກຸ ລກຸ ຂອງປະຊາຊນົໃນ ເພ່ືອໜນ ໃຊທ້່ ດິນປະເພດນໃ ້ຫ້ກາຍມາເປັນທ່ ດິນປະເພດອ່ືນໆ ແລະ ບ່ໍເອົາໃຈໃສຂອງປະຊາຊນົ ເພ່ືອຫວງແຫນທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ນການຊມົໃຊຂ້ ອງພວກເຂົາເຈົ້າເອງ ແລະ ບາ້ນສ ເກດ ກໍ ເປັນບນັຫາໜ່ຶງໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດນ ້ເພາະທ່ ດນິ ປະເພດນສ ້ ວ່ ນຫຼາຍແມນ່ ການປກຸ ໄມຂ້ ອງ ປະຊາຊນົເພ່ືອທາງດາ້ນເສດຖະກດິຂອງເຂົາເຈາົ້ເອງ; - ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ແມນ່ ດນິປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນອື້ ທ່ ດນິຫຸຼດລງົຈາກປ 2009 ແມນ່ ມເ ນອື້ ທ່ ຢາ່ ງ ຫຼວງຫລາຍ ແຕມ່ າຮອດປ 2019 ເຫັນວາ່ ເນອື້ ທ່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ມກ ານລດົລງົຍອ້ ນການຂະ ຫຍາຍຕວົພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເສດຖະກດິພາຍໃນບາ້ນ, ເກດ ມກ ານຖມົດນິແບບສະຊາຍ ໂດຍບ່ໍໄດຄ້ າໍ ໜ່ຶງເຖງິທ່ ດນິປະເພດນເ ້ລ ຍ, ການຕອບສະໜອງການນາໍໃຊນ້ າໍ້ໃນລະດແ ຫງ້ແມນ່ ພບົກບັຄວາມຫຍຸ້ ງ ຍາກທາງດາ້ນການຕອບສະໜອງຂອງນາໍ້, ການອດຸ ຕນັທາງເດນ ຂອງນາໍ້ ເຮັດໃຫເ້ກດ ມໄ ພນາໍ້ຖວ້ ມ

118 ໃນຊວງລະດຝ ນົ ເພາະເຫດນກ ້ ຽ່ ວກບັທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ແມນ່ ໄດມ້ ຜ ນົກະທບົຕ່ໍບຊວ ະນາໆພນັ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມພາຍໃນບາ້ນສເ ກດ ; - ດິນອດຸ ສາຫະກາໍ ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ມເ ນື້ອທ່ ດິນແບບບ່ໍມກ ານເພ ້ມຂຶ້ນ ຫຼືຫຸຼດລງົ ຍອ້ ນບນັດາໂຮງຈກັໂຮງງານ ແມນ່ ໄດກ້ າໍເນດ ຂນຶ້ ມາກອ່ ນປ 2009. ແຕປ່ ດັຈບຸ ນັນແ ້ ມນ່ ບ່ໍໄດມ້ ກ ານ ປ່ຽນແປງທ່ ດິນປະເພດນ ້ແຕມ່ ພ ຽງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກບນັດາທ່ ຕງັ້ຂອງດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ຕງັ້ຢ່ ໃຈກາງຂອງບາ້ນສ ເກດ ອນັເຮັດໃຫພ້ ື້ນທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ໄກກ້ ບັເຂດດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົ ພາຍໃນບາ້ນ ແລະ ເປັນຜນົກະທບົທາງດາ້ນສ່ງິແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັຄມົ; - ດິນວດັທະນະທາໍ ແມນ່ ດິນປະເພດໜ່ຶງທ່ ບ່ໍມກ ານປ່ຽນແປງທາງດາ້ນຄນຸ ລກັສະນະຂອງ ການນາໍ ໃຊຈ້ ນົເຖງິປດັຈບຸ ນັນ. ້ ສາໍລບັທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ເປັນທ່ ດິນທ່ ວາ່ ທກຸ ໆບາ້ນແມນ່ ຕອ້ ງມທ ່ ດນິທາງດາ້ນຮດິ ຄອງປະເພນ ແລະ ເປັນບອ່ ນສຶກສາອບົຮມົໃຫຄ້ ນົລນຸ້ ໃໝຮ່ ບັຮເ ້ຖງິຮດ ຄອງປະເພ ນລ າວອນັດງ າມ ແລະ ເປັນແຫຼງ່ ອານຮຸ ກັທາງດາ້ນວດັຖບຸ ຮ ານທາງດາ້ນປະຫວດັສາດຂອງຄວາມ ເປັນຊາວລາວ. ຜນົກະທບົທາງດາ້ນເນອື້ ທ່ ດນິປະເພດນແ ້ ມນ່ ເກດ ຍອ້ ນປະຊາກອນໃນບາ້ນສ ເກດ ໄດ້ ເກດ ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົຈ່ງຶເຮັດໃຫເ້ຂດທ່ ຕງັ້ຂອງດນິປະເພດນ. ້ ຕອ້ ງມບ ນັດາບາ້ນເຮອືນປະຊາຊນົ ລຽບຕິດ, ແຕຖ່ າ້ໃຫເ້ວົ້າວາ່ ພື້ນທ່ ດ່ງັກາ່ ວເໝາະສມົ ຫຼືບ່ໍ ແຕໃ່ ນຄວາມເປັນຈງິສາໍລບັທ່ ດນິ ວດັວາ ອາຮາມຂອງບນັດາບາ້ນທ່ ຢ່ເ ຂດຕິດກບັຕວົເມອືງຈະເລ ນແມນ່ ຫຼ ກລຽ້ງບໍໄດຕ້່ໍກບັດນິ ປກຸ ສາ້ງເຮືອນ ຊານປະຊາຊນົທ່ ຕອ້ ງອອ້ ມແອມ້ ພື້ນທ່ ດນິປະເພດນ; ້ - ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງົບ ແມນ່ ປະເພດທ່ ດິນທ່ ບ່ໍວາ່ ໃນປ 2009 ຫາປ 2019 ຈນົເຖງິປດັຈບຸ ນັ. ສາໍລບັບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ທ່ ດນິ ປະເພດນແ ້ ມນ່ ບ່ໍມເ ຂດດນິ ປະເພດນແ ້ ຕຢ່ ່າງ ໃດ. ບນັຫາທ່ ເກດ ບ່ໍມທ ່ ດິນປະເພດນກ ້ ຍໍ ອ້ ນວາ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ບາ້ນໜ່ຶງທ່ ຕິດກບັເຂດປ້ອງກນັ ຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ແລະ ປະເດັນໜ່ຶງແມນ່ ໄກກ້ ບັບນັດາເຂດ ການປກົຄອງຂອງທງັເມອືງສ ໂຄດຕະບອງ. ສະນນັ້, ດິນປະເພດນຢ ້ ່ ບາ້ນສ ເກດ ຈ່ງຶບ່ໍມທ ່ ຕງັ້ຂອງ ຫອ້ ງການປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົ. ເຫດຍອ້ ນຢ່ ເຂດໄກຄ້ ຽງກບັບນັດາເຂດປ້ອງກນັ ຊາດ-ປ້ອງກນັຄວາມສະຫງບົຂອງອງົການປກົຄອງທງັສອງເມອືງ. 1.3. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເພ່ືອກາໍ ນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທາ່ ແຮງໃນການນາໍໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ ຈາກຜນົການສຶກສາ ສາມາດສະຫຸຼບແນວທາງໃນການແກຜ້ ນົກະທບົຈາກການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ຂອງປະຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ເມອືງນາຊາຍທອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ມທ ງັໝດົ 7 ປະເພດທ່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດນິດງ່ັນ: ້

119 1) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ຄວນມລ ະບຽບ, ມາດຕະການໃນການຄມຸ້ ຄອງໂດຍອງ ໃສກ່ ດົໝາຍຂອງຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວ ຂອ້ ງເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ມບ ນັຫາທາງດາ້ນນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປະເພດດ່ງັກາ່ ວ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ຈະ ຕອ້ ງໄດຫ້ ນັເຂົ້າສ ່ຂະບວນການຂອງກດົໝາຍ. ພ້ອມດຽວກນັນນັ້ ກ່ໍຕ້ອງເຜ ຍແຜ່ບນັດານິຕິກາໍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ, ສກຶ ສາອບົຮມົແນວຄດິ ໃຫປ້ ະຊາຊນົນບັຖລືະບຽບ ແລະ ກດົໝາຍຢາ່ ງລະອຽດ ແລະ ໃຫ້ ເຂັ້ມງວດຂຶ້ນກວາ່ ເກ່ົາເປັນຕນົ້ ແມນ່ ກດົໝາຍທ່ ພວົພນັກບັທ່ ດິນ. ນນັ້ກ່ເໍພ່ືອບ່ໍໃຫ້ມກ ານບກຸ ລກຸ ປກຸ ສາ້ງແບບຊະຊາຍ, ຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບຄວນມແ ຜນຜງັການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງຢາ່ ງລະອຽດ ເພ່ືອໃຫປ້ ະຊາຊນົວາງແຜນໃນການປກຸ ສາ້ງຢ່າງຖກືຕອ້ ງ, ເມ່ອືມບ ນັຫາກຽ່ ວກບັທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງເກດ ຂນຶ້ ໜວ່ ຍງານຮບັຜິດຊອບຄວນປະສານສມົທບົກບັອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນ ເພ່ືອຊວ່ ຍກນັແກ້ ໄຂຢາ່ ງຮບ ດວ່ ນເພ່ືອບ່ໍໃຫເ້ກດ ບນັຫາຮາ້ຍແຮງ. 2) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິ ກາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ກະສິ ກາໍ ຄວນມກາ ນລງົເຮັດໃບຕາດນິຂອບທອງ ທ່ ເປັນດນິປະເພດທ່ ດນິກະສິກາໍໃຫແ້ ກປະ່ ຊາຊນົບາ້ນສ ເກດ ຢ່າງເປັນລະບບົເພ່ືອໃຫມ້ ກ າໍມະສິດໃນການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍຖກືຕອ້ ງຕາມກດົໝາຍ. ການ ປະຕິບດັຕວົຈງິແມນ່ ພບົຄວາມຫຍງຸ້ຍາກຍອ້ ນວາ່ ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຂອງປະຊາຊນົປ່ຽນແປງຕະຫຼອດ ເວລາ ແລະ ບ່ໍໄດປ້ ະຕິບດັຕາມຂໍຕ້ ກົລງົສະບບັນຢ ້ ່າງເຂັ້ມງວດ. ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ທ່ ປ່ຽນແປງເປັນທ່ ດນິປະເພດອ່ນືເຮັດໃຫເ້ນອື້ ທ່ ທ່ ດນິກະສິກາໍຫຸຼດລງົ. ສະນນັ້, ຈ່ງຶເຮັດໃຫຜ້ ນົຜະລິດກະສິກາໍຫຸຼດລງົຕ່ໍ ບນັຫາດ່ງັກາ່ ວຄນົໃນບາ້ນມແ ນວທາງແກໄ້ຂ ແມນ່ ໄດປ້ ່ຽນແປງອາຊບ ຊາວນາເປັນອາຊ ບອ່ືນເຊ່ັນ: ເປັນຊາວຄາ້ຂາຍ, ກາໍມະກອນໂຮງຈກັ, ໂຮງງານ ແລະ ອ່ືນໆ. ເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງການເກດ ຂໍຂ້ ດັແຍງ້ ກຽ່ ວກບັທ່ ດນິ , ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຕອ້ ງມການ ຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ປະສານສມົທບົກບັອາໍ ນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນກຽ່ ວກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍໃນເຂດບາ້ນຢາ່ ງເປັນປກົກະຕິເພ່ືອສະ ດວກໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊ, ້ ໜວ່ ຍງານຮບັຜິດຊອບຂນັ້ເມອືງເວົ້າລວມເວົ້າສະເພາະກແໍ ມນ່ ຫອ້ ງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງນາຊາຍທອງ ຄວນມການ ແບງ່ ເຂດທ່ ດນິ ກະສິກາໍເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົນາໍໃຊທ້່ ດນິຖກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົໝາຍ ແລະ ເພ່ືອບ່ໍໃຫມ້ ການ ຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ ກຄໍ ື ຫນັປ່ຽນດນິ ກະສິກາໍໄປເປັນທ່ ດນິ ປຸກສາ້ງ ຫຼືທ່ ດນິ ປະເພດອ່ືນເມ່ອືມບ ນັຫາທ່ ເກດ ຈາກການບຸກລຸກ ພື້ນທ່ ໃນການເຮັດກະສກິ າໍຄວນແກໄຂ້ ບນັຫາຢ່າງຮບ ດວ່ ນ ໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບຫຼກັການ ແລະ ກດົໝາຍ.

120 3) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄມົ ມະນາຄມົ ການເພ່ ມຂນຶ້ ຂອງເນອື້ ທ່ ຂອງເສັ້ນທາງເປັນຜນົກະທບົເຮັດໃຫເ້ນອື້ ທ່ ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ ແລະ ທ່ ດນິປ່າໄມຫຸ້ຼດລງົ, ເນອື້ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງເພ່ ມຂນຶ້ ແລະ ການສາ້ງເສັ້ນທາງດວ່ ນ ທ່ ຕດັໃໝເ່ ຮັດໃຫມ້ ຜ ນົ ກະທບົຕ່ໍສຂຸ ະພາບເພາະຖະໜນົມຂ ຝ ້ ຸ່ນ, ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງເລກທ 13 ເໜືອ ໃຫ້ມການຂະ ຫຍາຍຄວາມກວາ້ງຂອງຖະໜນົເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊນົເສຍທ່ ດນິ ໃນການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງ, ມກ ານມາ້ງ ຮວົ້, ມາ້ງກາໍແພງ, ມາ້ງເຮອືນຊານບາ້ນສອ່ ງ, ການຊດົເຊຍ ລາຄາທ່ ດນິທ່ ຖກືໂຄງການສາ້ງຖະໜນົ ບາງຄງັ້ຄາ່ ຊດົເຊຍ ແມນ່ ໄດຫ້ ຼາຍເຮັດໃຫເ້ຂົາເຈົ້າເພ່ິງພໍໃຈກບັຄາ່ ຊດົເຊ ຍທ່ ໄດຮ້ ບັ, ການບກຸ ລກຸ ເຂົ້າ ໄປນາໍ ໃຊທ້່ ດິນໃນເຂດສະຫງວນຂອງຖະໜນົຂອງປະຊາຊນົເຮັດໃຫ້ການປະຕິບດັງານຂອງໂຄງ ການພບົຄວາມຫຍງຸ້ຍາກ, ການກ່ສໍ າ້ງຖະໜນົບາງເສັ້ນແມນ່ ບ່ໍໄດສ້ າ້ງຄອງນາໍ້ໄປພອ້ ມເຮັດໃຫມ້ ບ ນັ ຫານາໍ້ຖວ້ ມຂງັໃນຊວ່ ງລະດຝ ນົເພາະບ່ໍມທ າງນາໍ້ໄຫຼ. ຜນົກະທບົດາ້ນບວກນນັ້ ການມຖ ະໜນົທ່ ດທ ່ ເຂົ້າເຖງິໄດໃ້ນທຸກຂງົເຂດພື້ນທ່ ເປັນເງ່ອືນໄຂຂອງການພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົທ່ ດ ທ່ ສດຸ , ເຮັດໃຫລ້ າຄາທ່ ດນິແພງຂນຶ້ ແລະ ນາໍຄວາມຈະເລ ນມາສປ ່ ະເທດຊາດ. 4) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິອຸດ ສາຫະກາໍ ຄວນແຈງ້ໃຫ້ພາກສວ່ ນລດັ ກຄໍ ືຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໃນການກາໍນດົພື້ນທ່ ດິນຈາໍນວນ ດງ່ັກາ່ ວເຂົ້າເປັນດນິອດຸ ສາຫະກາໍ ແລະ ການຄາ້, ກາໍນດົທາງດາ້ນສ່ິງແວດລອ້ ມ ແລະ ສງັຄມົໃຫ້ ລະອຽດໃນກລໍ ະນກ ານຜະລິດອດຸ ສາຫະກາໍຄວນມລ ະບບົໃນການບາໍບດັນາໍ້ເສຍ ເພ່ືອປ້ອງກນັມນົລະ ພິດທາງນາໍ້ ແລະ ຜນົເສຍຂອງທ່ ດນິ ໃນບໍລິເວນໃກຄ້ຽງ ແລະ ກາໍນດົປະເພດທ່ ດນິລງົໃນໃບຕາດນິ ເພ່ືອຫຼ ກລຽ້ງທາງດາ້ນການເກບັລາຍຮບັເຂົ້າງບົປະມານເຊ່ັນ: ການເກບັພາສ ທ່ ດນິ ຕາມລະບຽບນຕິ ິ ກາໍ ແລະ ຄວນແຈງ້ໃຫປະ້ ຊາຊນົຮບັຮວ ້ າ່ ທ່ ດນິ ອຸດສາຫະກາໍເຂດໃດທ່ ຈະມແຜນ ການກ່ສໍ າ້ງເພ່ືອ ປະຊາຊນົຈະໄດກະ້ ກຽມ ແລະ ປບັຕວົໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດິນອຸດສາຫະກາໍ, ຄວນມ ຄວາມລະອຽດຊດັເຈນ, ມແ ຈງ້ການ, ມມ າດຕະການຕ່ໍຜລ້ ະເມດ ແລະ ນຕິ ິກາໍເປັນຢາ່ ງດ ເພ່ືອເປັນ ບອ່ ນອ ງໃນການຈດັຕງັ້ປະຕິບດັພາກສວ່ ນສນ ກາງຈນົຮອດໜ່ວຍງານທ່ ຮບັຜິດຊອບຂນັ້ເມອືງຄວນ ປະສານສມົທບົກບັອາໍນາດການປກົຄອງຂນັ້ບາ້ນ ເພ່ືອເຜ ຍແຜ່ໃຫ້ປະຊາຊນົຮບັຮວ ້ າ່ ຂງົເຂດໃດ ແມນ່ ເຂດທ່ ດນິອຸດສາຫະກາໍທ່ ມແຜນ ຕງັ້ໂຮງຈກັໂຮງງານ ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົໄດກະ້ ກຽມ ແລະ ວາງ ແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເປັນໄລຍະໄປ.

121 5) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມ ້ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມ້ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ໃນການປະຕິບດັຕວົຈງິແມນ່ ບ່ໍສາມາດປະຕິບດັໄດຕ້ າມທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວໃ້ນຂໍ້ຕກົລງົ ສະບບັດ່ງັກາ່ ວ. ຍອ້ ນການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຂອງປະຊາຊນົມກ ານປ່ຽນແປງຕະຫຼອດເວລາ ແລະ ທ່ ດິນ ປ່າໄມທ້່ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ແມນ່ ເປັນທ່ ດິນປ່າໄມຂ້ ອງປະຊາຊນົໂດຍກງົເລ ຍ. ສາໍລບັບາ້ນແມນ່ ບ່ໍມດ ິນ ປະເພດນເ ້ປັນດນິລວມຂອງບາ້ນ. ຍອ້ ນເຫດຜນົດງ່ັກາ່ ວຈ່ງຶໃຫຂ້ ະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຄວນມການ ປກັຫຼກັໝາຍເຂດທ່ ດນິ ປ່າໄມ,້ ອອກບນັດານຕິ ິກາໍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັພື້ນທ່ ດງ່ັກາ່ ວ ແລະ ມາດຕະການ ຕາ່ ງໆຕ່ໍກບັການລະເມດ ຫຼືການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ ເພ່ືອໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມກດົໝາຍວາ່ ດວ້ ຍປ່າ ໄມ(້ສະບບັປບັປງຸ ) ສະບບັເລກທ 64/ສພຊ, ລງົວນັທ 13 ມຖິນຸ າ 2019 ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົເຂົ້າໃຈ ໃນການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊຂ້ ນຶ້ ຕ່ືມ ແລະ ສະດວກສະບາຍໃນການປະຕິບດັໜາ້ທ່ ຂອງໜວ່ ຍງານ ທ່ ຮບັຜິດຊອບ, ເມ່ອືມການ ບຸກລຸກທ່ ດນິປ່າໄມ້ໃນເຂດປກຸ ໄມຂ້ອງປະຊາຊນົ ໜວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ຄວນແກໄຂ້ ບນັຫາຢາ່ ງຮບ ດວ່ ນ ແລະ ທນັເວລາເພ່ືອບ່ໍໃຫມ້ ບ ນັຫາຕາມມາທ ຫຼງັ, ໜວ່ ຍງານຮບັຜິດ ຊອບຄວນກາໍນດົເຂດພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທ່ ດນິປ່າໄມໃ້ຫຊ້ ດັເຈນ ເພ່ືອຫນັເຂົ້າສຂ ່ ະບວນການກດົໝາຍ. 6) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິວດັ ທະ ນະທາໍ ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຈາກການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ ຄວນມລະ ບຽບ, ຫຼກັ ການ, ມາດຕະການຕ່ໍຜລ້ ະເມດ , ມແ ຜນຜງັ ຫຼືອອກໃບຕາດນິ ໃຫເ້ປັນດນິລດັຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ແບງ່ ເຂດແດນທ່ ຊດັເຈນໃນການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ, ເພ່ືອແກໄຂ້ ບນັຫາທ່ ເກດ ຂນຶ້ ໂດຍສະເພາະ ແມນ່ ການບຸກລຸກທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ, ຄວນແຈງ້ໃຫປະ້ ຊາຊນົຮບັຮຂ ້ ອບເຂດຊາຍແດນລະອຽດວາ່ ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍແມນ່ ທ່ ດນິ ເຂດໃດແດ່ ເພ່ືອໃຫປະ້ ຊາຊນົພາຍໃນໜບ່ າ້ນຊວ່ ຍກນັຮກັສາດນິປະເພດ ດງ່ັກາ່ ວໃຫດ້ . 7) ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບນັຫາທ່ ເກດ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້ ອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນຄວນສມົທບົກບັໜ່ວຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຄວນມກ ານປບັປງຸ ແລະ ຟື້ນຟທ ່ ດິນແຫຼ່ງນາໍ້, ຄວນມກ ານລວງຄອງນາໍ້ເສຍເປັນປະຈາໍເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ມຂ ້ເຫຍື້ອໄປຕນັການໄຫຼ ຂອງນາໍ້ຄວນມໜ ່ວຍງານຮບັຜິດຊອບຕິດຕາມກວດກາແກໄ້ຂບນັຫາການຂດຸ ຄອງນາໍ້ທ່ ບ່ໍໄດມ້ າດ ຕະຖານ ແລະ ສຶກສາອບົຮມົປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນເພ່ືອຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍ ໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ໃຫ້ ມຄວາມ ຖກືຕອ້ ງ ແລະ ສອດຄອ່ ງ, ເຜ ຍແຜຂ່ ໍມ ນ້ ຂາ່ ວສານ ແລະ ນຕິ ິກາໍຕາ່ ງໆ ໃຫປະ້ ຊາຊນົໄດ້

122 ຮບັຮລະ ້ ອຽດວາ່ ມນັມຄວາມ ສາໍຄນັແນວໃດ ປະຊາຊນົຈະໄດໃ້ຫ້ການຮວ່ ມມໃນື ການນາໍ ໃຊ້ແລະ ຄມຸ້ ຄອງຮວ່ ມກນັ, ໜວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງຄວນມການ ສາໍຫຼວດແລວນາໍ້ຢ່າງລະອຽດ ເພ່ືອຈະເຮັດໃຫ້ ປະຊາຊນົເຂົ້າໃຈ ແລະ ຮບັຮໃນ ້ ຂອບເຂດການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ຢາ່ ງລະອຽດ. 2. ຂໍສ້ ະເໜ ແນະ 2.1. ຕ່ໍປະຊາຊນົທ່ ຢພ່ ື້ນທ່ ການສກຶ ສາ - ສະເໜ ໃຫປ້ ະຊາຊນົເປັນເຈົ້າການໃນພື້ນທ່ ທ່ ເປັນກາໍມະສິດຂອງຕນົເອງ ໂດຍຜາ່ ນອາໍ ນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນ ໃນໄດປ້ ະສານສມົທບົກບັພາກສວ່ ນລດັຄື: ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ ບ່ໍວາ່ ຈະເປັນທາງພາກສວ່ ນຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມເມອືງ, ຫອ້ ງ ການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງ, ຫອ້ ງການໂຍທາທິການ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງ ແລະ ຂະແໜງ ການອ່ືນໆພາຍໃນເມອືງທ່ ເຫັນວາ່ ມຄ ວາມສາໍຄນັຕ່ໍກບັສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິ ພາຍໃນບາ້ນຂອງຕນົເອງ; - ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຄວນຂໍອະນຍຸ າດປກຸ ສາ້ງທ່ ຢ່ອ າໄສ ຫຼືຕຶກອາຄານກອ່ ນຈະປກຸ ສາ້ງ ແລະ ແມນ່ ຕອ້ ງເຮັດໜງັສືສະເໜ ຫາພາກສວ່ ນລດັທ່ ຮບັຜິດຊອບວຽກງານ ເພ່ືອຂໍຄາໍຊ ້ນາໍ ຈາກຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບເພ່ືອໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງຕາມລະບຽບກດົໝາຍ; - ອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນຕອ້ ງໄປຕກັເຕືອນປະຊາຊນົຜທ້ ່ ທາໍການຖມົດນິທ່ ບ່ໍໄດຮ້ ບັອະນຸ ຍາດຈາກຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ. ຖາ້ຫາກປະຊາຊນົຜກ້ ະທາໍຜິດຍງັຝາ່ ຝຶນຢແ່ ມນ່ ໃຫສ້ ະເໜ ຫາ ຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບຕ່ໍທ່ ດນິ ປະເພດດງ່ັກາ່ ວນນັ້ໃຫລ້ ງົໄປຕິດຕາມກວດກາຢ່ພ າກສະໝາມ ຕວົຈງິເລ ຍ ແລະ ປະຕບິດັຕ່ໍຜລ້ ະເມດ ຕາມລະບຽບຫຼກັການ; - ອາໍນາດການປກົຄອງຂອງບາ້ນຄວນວາງມາດຕະການໃນການລະເມດ ຫຼືເມນ ເສ ນຕ່ໍ ການກະທາໍຜິດ ເພ່ືອບ່ໍໃຫບ້ ກຸ ຄນົພາຍໃນການປກົຄອງຂອງຕນົກະທາໍຜິດແບບເດມ ຕະຫຼອດໄປ. 2.2. ຕ່ໍພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ - ສາໍລບັໝວ່ ຍງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງລະດບັອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນ, ເມອືງ ແລະ ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈນັ ຄວນມກ ານກາໍນດົການນາໍໃຊທ້່ ດນິແຕລ່ ະປະເພດ, ຈດັສນັ, ແບງ່ ເຂດຄມຸ້ ຄອງນາໍໃຊ້ ແລະ ພດັທະນາທ່ ດິນແຕລ່ ະປະເພດໃຫ້ເປັນລະບບົຕາມເງ່ອືນໄຂທາງດາ້ນກາຍະພາບຂອງດິນ ແລະ ໃຫສ້ ອດຄອ່ ງກບັລະບບົການວາງຜງັເມອືງພາຍໃຕແ້ ນວທາງນະໂຍບາຍ, ກດົໝາຍ ແລະ ລະບຽບການທ່ ໄດກ້ າໍນດົໄວ.້ - ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງໃນການຄມຸ້ ຄອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຄວນອອກໃບຕາດນິຂອບທອງ ໃຫແ້ ກທ່ ່ ດິນກະສິກາໍ ພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ໃຫຈ້ ດັເປັນລະບບົການອອກໃບຕາດິນຂອບທອງໃຫສ້ າໍ

123 ເລັດ ແລະ ອອກນຕິ ິກາໍບງັຄບັນາໍ ໃຊລ້ ະບຽບກດົໝາຍໃຫເ້ຄ່ັງຄດັກວາ່ ເກ່າົ ເພ່ືອຮບັປະກນັໃຫ້ມ ການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ພດັທະນາທ່ ດນິ ແຕລ່ ະປະເພດໃຫ້ມຄ ວາມຍືນຍງົ, ລະບຽບການຕາ່ ງໆຕອ້ ງ ໃຫຮ້ ດັກມຸ ທ່ ສດຸ ຕ່ໍກບັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ , ການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ການຫນັປ່ຽນປະເພດທ່ ດນິ . - ບນັດາຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂ້ອງຄວນລງົເຜ ຍແຜ່ບນັດາກດົໝາຍ, ນິຕິກາໍ ຕ່າງໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັການຄມຸ້ ຄອງນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການພດັທະນາທ່ ດນິ ໃຫປ້ ະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນຮບັຮ ້ ຢາ່ ງທ່ວົເຖງິກຽ່ ວກບັການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃຫຖ້ ກືຕອ້ ງ. - ຂະແໜງການທ່ ຮບັຜິດຊອບໃນການພດັທະນາທາງດາ້ນພື້ນຖານໂຄງລາ່ ງເຊ່ັນ: ແລວ ທາງດວ່ ນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ-ວງັວຽງ, ການຂະຫຍາຍເສັ້ນທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດ ເລກທ 13 ເໜືອ ຄວນເຜ ຍແຜທ່ າງດາ້ນນຕິ ິກາໍ, ລະບຽບການ ແລະ ພອ້ ມທງັຕິດຕາມກວດກາການປກຸ ສາ້ງ ຕຶກອາຄານທ່ ຢ່ ອາໄສ່ ເພ່ືອບ່ໍໃຫ້ເກ ດມກ ານປກ ສາ້ ງທ່ ຜິດຕ່ໍລະບຽບກດົໝາຍກາໍນດົໄວລ້ ວມທງັ ການເຮັດຄອ່ ງລະບາຍນາໍ້ເສຍ ແລະ ອ່ນືໆທ່ ຕດິພນັກບັຂະແໜງການ. - ນອກຈາກນ, ້ ຂະແໜງການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັການຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ພດັທະນາທ່ ດນິ ໃນແຕລ່ ະ ຂນັ້ຄື: ຂນັ້ ບາ້ນ, ເມອືງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ຂນັ້ ກະຊວງຕອ້ ງໄດມ້ ກ ານ ປະສານສມົທບົກນັໃນການຈດັຕງັ້ປະຕິບດັວຽກງານ, ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຕາ່ ງໆ ກຽ່ ວກບັທ່ ດນິ , ເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ ບນົພື້ນຖານຄວາມເປັນເອກະພາບກນັ, ມ ກນົໄກປະສານງານທ່ ສອດຄອ່ ງ ແລະ ມປ ະສດິທິພາບ. 2.3. ຕ່ໍການສຶກສາໃນຄງັ້ຕ່ໍໄປ - ຜທ້ ່ ສນົໃຈຈະສຶກສາໃນເລ່ືອງດ່ງັກາ່ ວຕ່ໍໄປຄວນຈະ ສຶກສາໃນຮບ ແບບຄນຸ ນະພາບໂດຍ ກງົ ແລະ ຕອ້ ງເປັນກຸມ່ ບາ້ນເພາະມນັຈະເຫັນຫຼາຍບນັຫາພາຍໃນກຸມ່ ບາ້ນ. ຍອ້ ນວາ່ ການເອົາກຸມ່ ບາ້ນມຫ ຼາຍບາ້ນ ແລະ ມຫ ຼາກຫຼາຍການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ; - ຄວນສຶກສາກຽ່ ວກບັການຄມຸ້ ຄອງອອກໃບຕາດິນ ແລະ ຂະບວນການອານຮຸ ກັສ່ິງແວດ ລອ້ ມ ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ເພາະເມອືງນາຊາຍທອງແມນ່ ມຫ ລາຍໂຄງການ, ມແ ມນ່ າໍ້ຫລາຍ ສາຍ, ມໂ ຄງການທ່ອງທ່ຽວ. ສະນນັ້, ການຄມຸ້ ຄອງແຕລ່ ະປະເພດທ່ ດິນແມນ່ ຍງັມຄ ວາມຫ້ຍຸ ງ ຍາກ ແລະ ຂະບວນການແມນ່ ເປັນແນວໃດ? - ຄວນສຶກສາທາງດາ້ນການຈດັສນັທ່ ດິນຂນັ້ເມອືງ(ຈລຸ ະພາກ) ເພ່ືອໃຫ້ກາໍນດົແຕລ່ ະປະ ເພດທ່ ດນິ ໃນການນາໍໃຊໃ້ຫແ້ ທດເໝາະ.

124 ເອກະສານອາ້ງອງ ກມົທ່ ດນິ . (2003). ກດົໝາຍວ່າດວ້ ຍທ່ ດນິ ແລະ ດາໍລດັວ່າດວ້ ຍການຈດັຕງັ້ປະຕິບດັກດົໝາຍວ່າ ດວ້ ຍທ່ ດນິ . ພິມຄງັ້ວນັທ III ສະບບັເລກທ 88/ນຍ, ລງົວນັທ 03 ມຖິນຸ າ 2008. ໂຮງພິມ ສສ ະຫວາດ. ກມົທ່ ດນິ . (2018). ແຜນແມບ່ ດົຈດັສນັທ່ ດນິແຫ່ງຊາດ.ພິມເພ່ືອແຈກຢາ່ ຍກອງປະຊຸມປະຈາໍປ 2019 ໂດຍແມນ່ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ ເປັນຜຈ້ ດັພິມ ກມົທ່ ດິນ ກະຊວງຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມ. (2016). ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງພາກລດັ ແລະ ເອກະຊນົ. ກມົປ່າໄມ.້ (2015). ການສາໍຫຼວດອດັຕາຄວາມປກົຫ້ມຸ ຂອງພື້ນທ່ ປ່າໄມທ້່ວົປະເທດພບົວ່າພື້ນທ່ ປ່າໄມຂ້ອງປະເທດລາວຫຸຼດລງົ. ກມົແຜນການ ແລະ ການລງົທຶນ. (2010). ແຜນພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ 5ປ ຄງັ້ທ VI 2011- 2015. ແຜນພດັທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຄມົ 5ປ . ຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ. (2011). ມະຕິກອງປະຊຸມໃຫ່ຍຄງັ້ທ IX ສ່ງົເສ ມການນາໍໃຊ້ທ່ ດິນ ແລະ ຊບັພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດໄປພ້ອມໆກບັການປກົປກັ ຮກັສາ ຕາມທິດຮບັປະກນັ ປະສິດທິພາບທ່ ຍາວນານ, ຍືນຍງົ ແລະ ມໜ າກຜນົໃນລະດບັສງ . ຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ. (2017). ມະຕິສະບບັເລກທ 026/ຄບສພ ວ່າດວ້ ຍການເພ່ ມທະວ ວຽກງານຄມຸ້ ຄອງ ແລະ ພດັທະນາທ່ ດນິ ໃນໄລຍະໃໝ່ . ຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ. (ກອງປະຊຸມຄບົຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ ຄງັ້ທ 4 ສະໄໝທ X). ການເພ່ ມທະວກ ານຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິຕາມກດົໝາຍ. ຄາໍພອນ ອນິທິພອນ. (2014). ເອກະສານຕາໍລາສອນວິຊາ ການຈດັການພື້ນທ່ ເພ່ືອການພດັທະນາ, ຄະນະວທິ ະຍາສາດສງັຄງົ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ຄາໍພນັ ປະວງົວຽງຄາໍ. (2013). ສກຶສາປບັປງຸ ກວດກາການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ນ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ສະ ຖາບນັການເມອືງການປກົຄອງ. ຄມົສນັ ສ ລິວງົວດັທະນາ. (2007). ການປະຍຸກແບບຈາໍລອງ CLUE-Sເພ່ືອຄາດຄະເນການ ປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນ ແລະ ສ່ິງປກົຫ້ມຸ ດນິ ເຂດລ້ອງແມນ່ າໍ້ຫຍອດ ແຂວງຊຽງໃໝ່ . ວທິ ະຍານພິ ນົລະດບັປະລິນຍາໂທ,ປະເທດໄທ. ສະຖິດ ວດັຊະຣະກິດຕິ. (1982). ລະບບົການແບ່ງແຍກປະເພດການນາໍ ໃຊ້ປະໂຫຍດທ່ ດິນ. ວິທະຍານິພນົລະດບັປະລິນຍາໂທ, ພາກວິຊາການຈດັການປ່າໄມ,້ ຄະນະວິທະຍາສາດ, ກຸງເທບມະຫານະຄອນ, ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ, ປະເທດໄທ. ສມົໃຈ ທາຣະພດຸ . (2000). ການປ່ຽນແປງການໃຊ້ທ່ ດິນໃນອທຸ ະຍານແຫ່ງຊາດພພ ານ ແຂວງ ສະກນົນະຄອນ. ວທິ ະຍານພິ ນົວທິ ະຍາສາດລະດບັປະລິນຍາໂທ (ວະນະສາດ), ສາຂາວຊິ າ

125 ການຈດັການປ່າໄມ,້ ພາກວິຊາການຈດັການປ່າໄມ,້ ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ, ປະເທດໄທ. ສພຸ ນັນ ທກັສິນສາໍພນັ. (2004). ສຶກສາການປ່ຽນແປງການໃຊປ້ ະໂຫຍດທ່ ດນິ ເພ່ືອການວາງແຜນ ຈດັການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລ້ອມ ບໍລິເວນລຸ່ມນາໍ້ໂດຍອ້ອມເຂດອຸ ທະຍານແຫ່ງຊາດພ ການ ແຂວງສະກນົນະຄອນ ວິທະຍານິພນົ ລະດບັປະລິນຍາໂທ ມະຫາວທິ ະຍາໄລກະເສດສາດ ປະເທດໄທ. ສເຸພັດ ຈຣິະສະກນຸ . (2006). ລະບບົສາລະສນົເທດພມ ສ າດ ແລະ ການນາໍໃຊ້ໂປຼແກຼມ Arc GIS Desktop Vs 9.1. ສນ ສະຖຕິ ິແຫ່ງຊາດ. (2015). ສະຖິຕິການເພ ້ມຂຶນ້ ຂອງປະຊາກອນ. ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລງົທຶນ. ສມົຊາຍ ເຕສະພະຫມົພນັ. (1979). ພມ ສ າດເມອືງ, ກຸງເທບມະຫານະຄອນ. ໂຮງພິມສິນລະປະ ບນັນາການ ແຫງ່ ປະເທດໄທ. ສມົລກັ ບນຸ ໜະຣງົ. (2006). ການປ່ຽນແປງທາງພື້ນທ່ ຂອງເມອືງສງົຂາຫວົເຂົາແດງ ແຂວງສງົຂາ, ປ ທ 19, ສະບບັເລກທ 3 ກນັຍາ-ທນັວາ 2009 ປະເທດໄທ. ວາລະສານວິຊາການພຣະ ຈອມເກາົ້ພຣະນະຄອນເໜືອ: ການປ່ຽນແປງທາ. ສມົໄຊ ສວິບິນ . (1998). ການຂະຫຍາຍຕວົເມອືງ. ກງຸ ເທບມະຫານະຄອນ. ໂສຣດັ ສາຍບວົ. (1996). ການວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເມອືງສນ ກາງສ່ເ ມອືງອິນດຈ ນ ກລໍ ະນສ ຶກ ສາຊຸມຊນົເມອືງອບຸ ນົຣາດຊະທານ, ປະເທດໄທ. ສລ ິຄອ າລິຍະກນຸ . (2002). ລະບບົສາລະສນົເທດພມ ສ າດ. ສາໍນກັງານຄະນະກາໍມະການ ການວໄິຈແຫງ່ ຊາດໄທ. (1991). ຈາກຫ່ວງອະວະກາດສພ່ ື້ນແຜ່ນດນິ ໄທ. ສາໍນກັງານຄະນະກາໍມະການວໄິຈແຫງ່ ຊາດ. ກະຊວງວທິ ະຍາສາດເຕັກໂນໂລຊ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມ, ກງຸ ເທບມະຫານະຄອນ. ໂຮງພິມຄຣຸ ດຸ ສະພາ, ລາດພາ້ວ. ຍດຸ ທະນາ ຕະບນັພດົ. (1997). ສຶກສາການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ໃນເຂດບາ້ນຄອງແຫ ເມອືງ ຫາດໃຫ່ຍ ແຂວງສງົຂາ. ວິທະຍານິພນົລະດບັປະລິນຍາໂທ ມະຫາວິທະຍາໄລທກັສິນ ປະເທດໄທ. ດອນຣດົຊະນ ເອມະພນັ. (1988). ຫຼກັການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ເບື້ອງຕນົ້. ວິທະຍານພິ ນົລະດບັປະລິນຍາ ໂທ, ພາກວິຊາອະນຮຸ ກັວິທະຍາ, ຄະນະວະນະຍາສາດ, ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ, ກຸງເທບມະຫານະຄອນ, ປະເທດໄທ. ທອມສນັ . (ປະຈກັ ສະກຸນຕະລກັ (1988)ອ້າງອ ງຈາກ Thomson 1985.A Preface to Urban Econnomics). ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງເມອືງ. ທິບພະລກັ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ. (2010). ສຶກສາຜນົກະທບົຂອງການກ່ສໍ ້າງ ແລະ ປບັປງຸ ເສັ້ນທາງ R3 ຂອງໂຄງການສ້າງເສັ້ນທາງຫ້ວຍຊາຍ-ບ່ໍເຕັນ ຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະຊາຊນົ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ.

126 ນສິ າຊນົ ທອງແຍມ້ . (1985). ສບັຜນົກະທບົ. ໂອດຽນສະໂຕ. ຣາຊະອານາຈກັໄທ. ນດຸ ຊະຈຣ. (1997). ການຈດັການພື້ນທ່ ເພ່ືອການພດັທະນາ. ນງົຄານ ວງົຕະວນັ. (2006). ປດັໄຈທາງດາ້ນເສດຖະກດິ -ສງັຄມົທ່ ມຜ ນົຕ່ໍການປ່ຽນແປງການໃຊ້ ປະໂຫຍດທ່ ດນິ . ກລໍ ະນສ ກຶສາ: ໝ່ບ າ້ນຮອບຜືນປ່າດງົພະຍາເຢັນ-ເຂົາໃຫ່ຍ ວິທະຍານພິ ນົ ລະດບັປະລິນຍາໂທ ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ ປະເທດໄທ. ບນຸ ທະວ ສໍສາໍພນັ, ມນົໄຊ ຜອ່ ງສຣິ ,ິ ທະນະພຶກ ຊາມະຣດັ ແລະ ມະນໄ ມ ທອງຢ.່ (2013). ຜນົ ກະທບົຂອງຄວາມເປັນເມອືງຕ່ໍພື້ນທ່ ຊານເມອືງ ແລະ ການຕອບສະໜອງຂອງທ້ອງຖ່ນິ ໃນ ພມ ພ າກລຸມ່ ແມນ່ າໍ້ຂອງ ກລໍ ະນສ ຶກສາ: ເທດສະບານນະຄອນຂອນແກນ່ ປະເທດໄທ ແລະ ເມອືງວງັວຽງ ສປປ ລາວ. ຂອນແກນ່ . Klung Nana Vithya Press Limited Partnership ການພິມຂອນແກນ່ ປະເທດໄທ. ບນຸ ທະວ ສໍສາໍພນັ (2000) ການຂະຫຍາຍຕວົຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນ ແກນ່ ຣາຊະອານາຈກັໄທ. ປຣະສິດ ຕງົຍິງສິຣ. (1999). ຜນົກະທບົການດາໍເນນ ກດິຈະກາໍຂອງມະນດຸ . ໂອດຽນສະໂຕ. ຣາ ຊະອານາຈກັໄທ. ພກັປະຊາຊນົປະຕິບດັລາວ. (2006). ນະໂຍບາຍກຽ່ ວກບັການຫນັທ່ ດິນ ແລະ ຊບັພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດເປັນທຶນອອກ. ຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ ຣາຊະບນັດິດ ຕາຍະສະຖານ. (1980). ພດົຈະນານຸກມົສບັພ ມສ າດອງັກິດ-ໄທ ສະບບັຣາຊະ ບນັດິດ ຕາຍະສະຖານ ເຫັຼ້ມ 2. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ,ຣາຊະບນັດິດຕາຍະສະຖານ, ປະເທດໄທ. ຣາຕ ສມົພງົ. (2000). ອິດທິພນົຂອງການປ່ຽນແປງການໃຊປ້ ະໂຫຍດທ່ ດນິ ແລະ ພື້ນທ່ ປ່າໄມທ້່ ມ ຕ່ໍລກັສະນະພ ມອ າກາດ. ກໍລະນ ສຶກສາ: ແຂວງການຈານະບ ຣ . ວິທະຍານິພນົລະດບັ ປະລິນຍາໂທ ມະຫາວທິ ະຍາໄລມະຫິດນົ ປະເທດໄທ. ວະສນັ ອໍວດັທະນາ. (2012). ການປ່ຽນແປງການປກົຫ້ມຸ ດນິ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງການນາໍໃຊ້ ທ່ ດນິ ແຂວງພເ ກດັ . ວິທະຍານພິ ນົວິທະຍາສາດລະດບັປະລິນຍາໂທ, ສາຂາວິຊາພມ ສ າດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລສນ ະຄະຣນິທະວໂິຣດ, ປະເທດໄທ. ວໄິລ ວງົສບືຊາດ. (1994). ການແນວຄວາມຄດິກຽ່ ວກບັເມອືງແບບວິວດັທະນາການ. ວນັທະນາ ບດຸ ຍະວງົ. (1991). ປດັໄຈຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງກາໍມະສິດ ແລະ ການປ່ຽນ ແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນ ບ້ານສຸເທບນອກເຂດເທດສະບານເມອືງຊຽງໃໝ່ ວິທະຍານິພນົ ລະດບັປະລິນໂທ, ປະເທດໄທ. ປະເທດໄທ. ຫອ້ ງວາ່ ການສນ ກາງພກັ. (2011). ວາລະສາ້ງກ່ສໍ າ້ງພກັ 2011. ຄະນະບໍລິຫານງານສນ ກາງພກັ. ອາ້ງໃນ ຄາໍພອນ ອິດທິພອນ (2014). ແນວຄວາມຄດິ ແລະ ທິດສະດກ າໍມະສິດທ່ ດນິ ເອກະສານ ປະກອບການສອນວິຊາ: ການຈດັການພື້ໜທ່ ແລະ ການນາໍໃຊພ້ ື້ນທ່ , ຄະນະວທິ ະຍາສາດ ສງັຄມົ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ສປປ ລາວ.

127 ອານນັ ເກດວງົສ໌ . (1998). ຜນົກະທບົຂອງການຜະລິດ. ບາງກອກການພິມ. ປະເທດໄທ. ອງົການຄມຸ້ ຄອງທ່ ດນິແຫງ່ ຊາດ. (2010). ຄ່ມ ກືານວາງແຜນການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ ແບບມສ ວ່ ນຮວ່ ມຂນັ້ບາ້ນ ແລະ ກຸມ່ ບາ້ນພດັທະນາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ອາໍ ໄພວອນ ຈນັທະວງົສາ. (2015). ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນຂອງເມອືງປາກງ່ມື ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈນັ ວິທະຍານພິ ນົລະດບັປະລິນຍາໂທ, ຄະນະວິທະຍາສາດສງັຄມົ, ສາຂາວິຊາ ການຈດັການພື້ນທ່ ເພ່ືອການພດັທະນາ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ສປປ ລາວ. ເດວດິ ຣອດສເິຕ. (1994) ອາ້ງໃນ ຄາໍພອນ ອນິທິພອນ 2013. ການຈດັການພື້ນທ່ . ແສງເດອືນ ສວ ິໄລ. (2013). ການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍຕ່ໍກບັການດາໍລງົຊ ວິດຂອງປະ ຊາຊນົ. ກລໍ ະນສ ຶກສາ: ບ້ານນາແຄ ເມອືງໄຊທານ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ວິທະຍານພິ ນົລະ ດບັປະລິນຍາໂທ ຄະນະວິທະຍາສາດສງັຄມົ ສາຂາ ການຈດັການພື້ນທ່ ເພ່ືອການພດັທະ ນາ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ສປປ ລາວ. B.L. 1 1 , Skole, D., Sanderson, S., Fischer, G., Fresco, L., Leemans, R., Turner. ( 1 9 9 5 ) . Land-use and-cover change. Science/Research plan, IGBP report no. 3 5 , HDP Report no. 7. Vibulsresth, S., D. Dowreand, T. Rangsikandbhum and U. Cooke. (1983). THEORIES OF LAND USE CHANGE. Retrive date Mar 02, 2017 from. ໄດ້ ທດົລອງຄືນ THEORIES OF LAND USE CHANGE. Retrive date Mar 02, 2017 from Website:http://www.rri.wvu.edu/Webbook/Briassoulis. E.F Schumacher. (1974). Changing the Paradigm of Bigger Is better. Roli Varma. University of Mexico. Edition. (1977)ອາ້ງໃນ ອານສຸ ອນ ຄນຸ ສມົບດັ(2015). ການແບ່ງເຂດການຈດັການພື້ນທ່ ນນັ້ຖໄືດ້ ວາ່ ເປັນສ່ງິຈາໍເປັນຢ່າງຍ່ິງທ່ ຕອ້ ງຄາໍນງຶເຖງິຄວາມສາມາດໃນການຮອງຮບັຂອງພື້ນທ່ . Grainger. (1990). deforestation or Development in the third World Vol. III., Finsih Forest Research Institute, Division of Social Economic of Forestry, Helsinki. J.F. Mathews, and W.B. Meyer eds Richard. ( 1 9 9 0 ) . Land Transformation p.1 6 4 . In: B.L.Turner 1 1 , W.C. Chlark, R.W. Kate, J.F. Mathews, and W.B. Meyer eds, The Earth as Transformed by Guman Action, Cambridge University Press. John McDonagh. ( 1 9 9 7 ) . Theories of Urban Land Use and their Application to the Christchurch Proprety Market. Lecturer in property Studies Lincoln University, First published as a series of articles in the property and land Economy Institute of New Zealand Newsletter. M.R.G. Conzen. ( 1 9 8 1 ) . The urban Landscape hisstorical development and management, United States: Academic. The urban Landscape hisstorical development and management, United States: Academic.

ພາກຜະໜວກ

ແບບຟອມສາໍພາດເພ່ືອການວໄິຈ ຂາ້ພະເຈົ້າ ນາງ ບງັອອນ ແກວ້ ນະຄອນ ນກັສຶກສາປະລິນຍາໂທ ສາຂາວິຊາ ການຈດັ ການພື້ນທ່ ເພ່ືອການພດັທະນາ ຄະນະວິທະຍາສາດສງັຄມົ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ແບບ ສາໍພາດນ ້ເປັນສວ່ ນໜ່ຶງເພ່ືອປະກອບການວິໄຈ ລະດບັປະລິນຍາໂທ ປດັຈບຸ ນັ ຂາ້ພະເຈົ້າກາໍລງັ ດາໍເນນ ການຂຽນວິທະຍານພິ ນົ ໃນຫວົບດົ ສຶກສາຜນົກະທບົການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ເມອືງ ນາຊາຍທອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ຊ່ງຶມຈຸດປະ ສງົຂອງການສກຶສາ 3 ຈດຸ ປະສງົ ຄ:ື 1. ສກຶສາສະພາບການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ; 2. ສຶກສາຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ; 3. ແນວທາງໃນການແກໄຂ້ ບນັຫາທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ທ່ ເປັນທ່າແຮງ ແລະ ເປັນຜນົດໃນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ. ເພ່ືອໃຫວ້ ິທະຍານພິ ນົຂອງຂາ້ພະເຈົ້າມເ ນອື້ ໃນຖກືຕອ້ ງຄບົຖວ້ ນ ແລະ ສມົບນ ຂາ້ພະເຈົ້າ ຈ່ງຶຂໍຄວາມກະລນຸ າຈາກບນັດາທ່ານຄື: ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫ້ອງການກະສິກາໍ ແລະ ປ່າໄມ້ ເມືອງນາຊາຍທອງ, ຫວົ ໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົ ໜ້າຫ້ອງການຊບັ ພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສ່ິງແວດລອ້ ມເມອືງ, ຫວົໜ້າ ຫຼືຮອງຫວົໜ້າຫອ້ ງການຄມົມະນາຄມົ ແລະ ຂນົສ່ງົເມອືງນາຊາຍ ທອງ, ຄະນະອາໍນາດການປກົຄອງບາ້ນໆສ ເກດ ແລະ ປະຊາຊນົພາຍໃນບາ້ນສ ເກດ ເພ່ືອຊວ່ ຍ ຕອບຄາໍຖາມ ແລະ ໃຫຂ້ ໍ້ມນ ທ່ ຖກືຕອ້ ງ, ຊດັເຈນ ແລະ ຄບົຖວ້ ນແກຂ່ າ້ພະເຈົ້າດວ້ ຍ. ຄາໍຕອບ ແລະ ການໃຫ້ຂໍ້ມນ ທຸກຢ່າງຈາກບນັດາທ່ານ ຈະເປັນປະໂຫຍດຢ່າງສ ງຕ່ໍວິທະຍານິພນົຂອງ ຂາ້ພະເຈົ້າ, ມປ ະໂຫຍດຕ່ໍການພດັທະນາ ແລະ ແນວທາງໃນການຈດັການພື້ນທ່ ຢ່ບ າ້ນສ ເກດ ອ ກ ດວ້ ຍ. ສະນນັ້, ຈ່ງຶຂໍຄວາມກະລຸນາຈາກທ່ານ ຊວ່ ຍຕອບຄາໍ ຖາມທ່ ຄບົຖວ້ ນ ແລະ ສມົບ ນແກ່ ຂາ້ພະເຈາົ້ໃນຄງັ້ນດ ້ ວ້ ຍ.

ແບບຟອມສາໍພາດ ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການກະສກິ າໍ ແລະ ປ່າໄມເ້ມອືງ, ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຄມົມະນາຄມົຂນົສ່ງົເມອືງ, ຫວົໜາ້ຫອ້ ງການຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສ່ງິແວດລອ້ ມເມອືງ (1) ວນັ, ເດອືນ, ປ ສາໍພາດ............................... ຫອ້ ງການ................................................... I. ສະຖານະພາບຂອງຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດ 1. ຊ່ືແລະ ນາມສະກນຸ ........................................................................................... 2. ອາຍຸ.........................ປ , ເພດ............................................................................. 3. ລະດບັການສກຶສາ............................................................................................... 4. ອາຊບ ............................................................................................................... 5. ຕາໍແໜງ່ ............................................................................................................ 6. ເບໂ ທ............................................................................................................... II. ສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ບ າ້ນສ ເກດ , ເມອືງນາຊາຍທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ 2.1. ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ 7. ລກັສະນະການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2009 ເປັນຄືແນວໃດ ແລະ ມກ ານປ່ຽນແປງ ຄແືນວໃດ?......................................................................................................... 8. ລກັສະນະການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໃນປ 2019 ເປັນຄືແນວໃດ ແລະ ມກ ານປ່ຽນແປງ ຄແືນວໃດ?......................................................................................................... 9. ດນິ ປະເພດໃດແດທ່ ່ ມກ ານປ່ຽນແປງເຊ່ັນ: ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ, ທ່ ດນິ ປ່າໄມ, ້ ທ່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້, ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ, ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ, ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ໃນນນັ້ທ່ ດນິປະເພດໃດທ່ ມກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍກວາ່ ໝ່ (ເຮັກຕາ ຫຼືຕາແມດັ)?.......................................................................................... 10. ບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານແບງ່ ເປັນເຂດພື້ນທ່ ຂອງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ບ່ໍ? ແບງ່ ເປັນຈກັເຂດ? ແຕ່ ລະເຂດມເ ນອື້ ທ່ ເທ່ົາໃດ? ມແ ຜນທ່ ການແບງ່ ເຂດການນາໍໃຊທ້່ ດນິບ່ໍ?.............................. 2.2. ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໄລຍະປ 2019 ທຽບຄືນໄລຍະປ 2009

9. ການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ ບາ້ນສ ເກດ ໃນປ 2019 ເປັນຄືແນວໃດ ແລະ ມກ ານປ່ຽນແປງຄືແນວ ໃດ?............................................................................................................. 10. ດນິ ປະເພດໃດແດທ່ ່ ມກ ານປ່ຽນແປງເຊ່ັນ: ທ່ ດນິ ກະສິກາໍ, ທ່ ດນິ ປ່າໄມ, ້ ທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້, ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ, ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິວດັທະນະທາໍ, ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ທ່ ດນິປກຸ ສາ້ງ ໃນນນັ້ທ່ ດນິປະເພດໃດທ່ ມກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍກວາ່ ໝ່ (ເຮັກຕາ ຫຼືຕາແມດັ)?......................................................................................... 11. ທາງບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານແບງ່ ເປັນເຂດພື້ນທ່ ຂອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິບ່ໍ? ແບງ່ ເປັນຈກັເຂດ? ແຕລ່ ະເຂດມເ ນອື້ ທ່ ເທ່ົາໃດ? ມແ ຜນທ່ ການແບງ່ ເຂດການນາໍໃຊທ້່ ດນິບ່ໍ?......................... 2.3. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ ປ 2019ມ 12. ຜົນບວກຂອງຜົນກະທົບທ່ ເກ ດຈ າກກ ານປ່ຽນແປງກ ານນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນປ່າໄມມ້ ຄື ແນວໃດ?......................................................................................................... 13. ຜົນບວກຂອງຜົນກະທົບທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນກະສິກາໍ ມ ຄື ແນວໃດ?......................................................................................................... 14. ຜນົບວກຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງມ ຄແືນວໃດ?........ ……………………………………………………………………………………... 15. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົມ ຄື ແນວໃດ?……………………………………………………………………………. 16. ຜນົ ບວກຂອງຜນົ ກະທົບທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ທ່ ເປັນແຫຼງ່ ນາໍ້ມ ຄແືນວ ໃດ?…………………….…………………………………… 17. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍມ ຄືແນວ ໃດ?........................................................................................................ 18. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍມ ຄແືນວ ໃດ?........................................................................................................ 19. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົມ ຄແືນວໃດ?........................................................................... 2.4. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ ປ 2019 20. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ປ່າໄມມ້ຄ ືແນວໃດ?...... ................................................................... ....... ......................................

21. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍມຄ ແືນວໃດ?..... ...................................................................................................................... 22. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງມຄ ແືນວໃດ?..... ……………………………………………………………………………………... 23. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົ ທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ ທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົມຄ ື ແນວໃດ?……………………………………………………………………………. 24. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ທ່ ເປັນແຫຼງ່ ນາໍ້ ຄແືນວໃດ?......................................................................................................... 25. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍມຄ ືແນວ ໃດ?................................................................................................................ 26. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍມຄ ືແນວ ໃດ?................................................................................................................ 27. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດນິ ປ້ອງກນຊາດ ັ -ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົມຄ ແືນວໃດ?................................................................................. III. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂບັນັຫາການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນ ແລະ ການກາໍນດົພື້ນທ່ ທ່ ເປັນທ່າແຮງໃນ ການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ 28. ໃນໄລຍະຜາ່ ນມາການແກໄ້ຂບນັຫາມຜ ນົບວກ ແລະ ຜນົລບົ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ໄດປ້ ະຕບິດັຄແືນວໃດ?. .......................................................................... 29. ຂໍສ້ ະດວກ ແລະ ຂໍຫ້ ຍງຸ້ຍາກໃນໄລຍະຜາ່ ນມາການແກໄ້ຂບນັຫາການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ ທ່ ດນິມຄ ແືນວໃດ?................................................................................................ 30. ຂໍສະດວກ ແລະ ້ ຂໍຫ້ ຍງຸ້ຍາກໃນການປະຕິບດັແນວທາງໃນໄລຍະຜາ່ ນມາການພດັທະນາ ແລະ ການຈດັການພື້ນທ່ ຕາ່ ງໆບາ້ນສເ ກດ , ຂອງເມອືງນາຊາຍທອງ ມຄ ແືນວໃດ?........... ........................................................................................................................ 31. ແນວທາງໃນການແກໄ້ຂຂໍຄ້ ງົຄາ້ງການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ 8 ປະເພດທ່ ດນິ ຢບ່ າ້ນ ສເ ກດ ມຄ ແືນວໃດ?...................................................................................... 32. ທ່ານມຄ ວາມຄິດເຫັນຕ່ໍສະພາບການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ຢ່ ບາ້ນສເ ກດ ຄແືນວໃດ?........................................................................................ 33. ໃນການພດັທະນາການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ເປັນແບບໃດ? ...................................

34. ຄວນມແນວທາງ ແກໄ້ຂຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການຈດັການ ພື້ນທ່ ຄແືນວໃດ? ເພ່ືອໃຫທ້່ ດນິດງ່ັກາ່ ວນນັ້ມຄ ວາມຍນືຍງົຕ່ໍໄປ?................................... 35. ແນວທາງການແກໄ້ຂຜນົກະທບົຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ການຈດັການ ພື້ນທ່ ຢບ່ າ້ນສ ເກດ ຄແືນວໃດ ຕ່ໍຂນັ້ບາ້ນ, ຂນັ້ເມອືງ ຫຼືອງົກອນຕາ່ ງໆຂອງພາກລດັ ແລະ ເອກະຊນົທ່ ກຽ່ ວຂອ້ ງ, ມຂ ໍສ້ ະເໜ ແລະ ເພ່ ມເຕມ ໃນການພດັທະນາທ່ ດນິ?...................... ຂໍຂອບໃຈທກຸ ທາ່ ນເປັນຢາ່ ງສງ ທ່ ເສຍສະຫຼະເວລາອນັມຄ າ່ ຊວ່ ຍຕອບຄາໍຖາມຂອງຂາ້ພະເຈາົ້ (ຂໍຂອບໃຈ)

ແບບຟອມສາໍພາດຄະນະບາ້ນ ວນັ, ເດອືນ, ປ ສາໍພາດ............................... ບາ້ນ.......................................................... I. ສະຖານະພາບຂອງຜໃ້ ຫສ້ າໍພາດ 1. ຊ່ືແລະ ນາມສະກນຸ ...................................................................... 2. ເພດ…………………………….…….….. 3. ລະດບັການສກຶສາ…………………………. 4. ອາຊບິ……………………………….……. 5. ອາຍຸ……………ປ 6. ລາຍໄດຕ້່ໍຄອບຄວົ.................................... II. ສະພາບທ່ວົໄປຢບ່ າ້ນສ ເກດ 7. ປະຫວດັຄວາມເປັນມາຂອງບາ້ນສເ ກດ ເປັນຄແືນວໃດ? ............................................... 8. ທ່ ຕງັ້, ຂອບເຂດຊາຍແດນ, ເນອື້ ທ່ ຂອງບາ້ນສເ ກດ ?.................................................... 9. ລກັສະນະພມ ສນັຖານຂອງບາ້ນສເ ກດ ?..................................................................... 10. ປະຊາກອນໃນບ້ານສ ເກ ດມທ ງັໝດົ ຈກັຄນົ ? ຍິງຈກັຄນົ ? ມຈ ກັຫຼງັຄາເຮຶອນ, ມຈ ກັ ຄອບຄວົ?............................................................................................................ 11. ສະພາບເສດຖະກດິ -ສງັຄມົຢບ່ າ້ນສເ ກດ ເປັນແນວໃດ?................................................. 12. ສະພາບເສດຖະກດິ -ສງັຄມົຢບ່ າ້ນສ ເກດ ເປັນແນວໃດໂດຍສະເພາະແມນ່ ລາຄາທ່ ດນິກະສກິ າໍ ແລະ ດນິປກຸ ສາ້ງມຄ ແືນວໃດ?................................................................................ III. ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິ ແລະ ຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິຂອງບາ້ນສເ ກດ 3.1 ສະພາບການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສເ ກດ ໄລຍະ ປ 2019 ທຽບຄືນໄລຍະປ 2009 13. ການນາໍ ໃຊທ້່ ດິນຢ່ ບາ້ ນສ ເກ ດ ໃນປ 2019 ເປັນຄືແນວໃດເມ່ອືທຽບໃສ່ໄລຍະປ 2009 ແລະ ມກ ານປ່ຽນແປງຄແືນວໃດ?............................................................................ 14. ດນິ ປະເພດໃດແດທ່ ່ ມກ ານປ່ຽນແປງເຊ່ັນ: ທ່ ດິນກະສິກາໍ, ທ່ ດນິ ປ່າໄມ, ້ ທ່ ດນິ ບໍລິເວນນາໍ້, ທ່ ດນິອດຸ ສາຫະກາໍ, ທ່ ດນິຄມົມະນາຄມົ, ທ່ ດນິ ວດັທະນະທາໍ, ທ່ ດນິປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ທ່ ດນິ ປກຸ ສາ້ງ ໃນນນັ້ທ່ ດນິປະເພດໃດທ່ ມກ ານປ່ຽນແປງຫຼາຍກວາ່ ໝ່ (ເຮັກຕາ ຫຼືຕາແມດັ)?..........................................................................................

15. ທາງບາ້ນສ ເກດ ໄດມ້ ກ ານແບງ່ ເປັນເຂດພື້ນທ່ ຂອງການນາໍ ໃຊທ້່ ດນິ ບ່ໍ? ແບງ່ ເປັນຈກັເຂດ? ແຕລ່ ະເຂດມເ ນອື້ ທ່ ເທ່ົາໃດ? ມແ ຜນທ່ ການແບງ່ ເຂດການນາໍໃຊທ້່ ດນິບ່ໍ?......................... 3.2. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ ໃນປ 2019 16. ຜນົ ບວກຂອງຜນົ ກະທົບທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນປ່າໄມມ້ ຄືແນວ ໃດ?................................................................................................................... 17. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສກິ າໍມຄ ແືນວໃດ?...... 18. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງມຄ ແືນວໃດ?...... 19. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົ ທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ ທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົມຄ ື ແນວໃດ?..……………………………………………………………………. 20. ຜນົ ບວກຂອງຜນົ ກະທົບທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນບໍລິເວນນາໍ້ ທ່ ເປັນແຫຼງ່ ນາໍ້ມຄ ແືນວໃດ?…………………………………………………. ………… 21. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນອດຸ ສາຫະກາໍມຄ ືແນວ ໃດ?................................................................................................................. 22. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ ທ່ ດິນວດັທະນະທາໍ ມຄ ື ແນວໃດ?.......................................................................................................... 23. ຜນົບວກຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດນິ ປ້ອງກນັຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົມ ຄແືນວໃດ?................................................................................. 3.3. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິຢບ່ າ້ນສ ເກດ ໃນປ 2019 24. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປ່າໄມມ້ ຄແືນວໃດ?......... ......................................................................................................................... 25. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິກະສິກາໍມຄ ແືນວໃດ?...... 26. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິປກຸ ສາ້ງມຄ ແືນວໃດ?........ ………………………………………………………………………………………... 27. ຜນົ ລບົ ຂອງຜນົ ກະທົບທ່ ເກ ດຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ ທ່ ດິນຄມົມະນາຄມົມຄ ື ແນວໃດ?............................................................................................................ 28. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊທ້່ ດນິບໍລິເວນນາໍ້ ທ່ ເປັນແຫຼງ່ ນາໍ້ ມຄ ແືນວໃດ?.................…................................................................................... 29. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍໃຊ້ທ່ ດນິ ອດຸ ສາຫະກາໍມຄ ືແນວໃດ ......................................................................................................................... 30. ຜນົລບົຂອງຜນົກະທບົທ່ ເກດ ຈາກການປ່ຽນແປງການນາໍ ໃຊ້ທ່ ດິນວດັທະນະທາໍ ມຄ ືແນວ ໃດ?................................................................................................................... ......................................................................................................................... ..