คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐

๒๐ ธรรมานามัย ณ หองประชุม สลากกินแบงรัฐบาล ชั้น 2 มูลนิธิชีวิตพัฒนาในพระอุปถัมภ สมเด็จพระเจาพี่นางเธอ เจาฟากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร วันอาทิตย ๔, ๑๑, ๑๘, ๒๕ มิถุนายน และวันอาทิตย ๒, ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๖ คูมือการอบรม รุนที่

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑ - คู่มือการอบรม ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ วันอาทิตย์ที่ ๔, ๑๑, ๑๘, ๒๕ มิถุนายน ๒๕๖๖ และวันอาทิตย์ที่ ๒ และ ๙ กรกฎาคม 2566 ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒ - สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ องค์อุปถัมภ์

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓ - พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และประธานโครงการธรรมานามัย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔ - ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต ผู้รังสรรค์ ทฤษฎี “ธรรมานามัย”

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๕ - คำนำ เพื่อเป็นการฉลองวาระครบรอบ 100 ปี วันประสูติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในปี พ.ศ. 2566 มูลนิธิชีวิตพัฒนาในพระอุปถัมภ์ของพระองค์ท่าน ได้จัดทำ โครงการอบรม ธรรมานามัย ในวาระพิเศษนี้ จำนวน 2 รุ่น คือ ธรรมานามัย รุ่นที่ 19 และรุ่นที่ 20 โดยได้จัด ดำเนินการอบรม รุ่นที่ 19 ระหว่างวันอาทิตย์ที่ 5 กุมภาพันธ์ ถึงวันอาทิตย์ที่ 12 มีนาคม 2566 และจะ ดำเนินการอบรม รุ่นที่ 20 ในระหว่างวันอาทิตย์ที่ 4, 11, 18, 25 มิถุนายน 2566 วันอาทิตย์ที่ 2 และ 9 กรกฎาคม ๒๕๖๖ มีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน ๒ รุ่น รวมจำนวนประมาณ 150 คน โครงการอบรม “ธรรมานามัย” รุ่นที่ 20 จะดำเนินการโดยมูลนิธิชีวิตพัฒนาร่วมกันกับผู้ผ่านการ อบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 และผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งมีจิตอาสาช่วยสนับสนุนการดำเนินงานของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ในการนี้ คณะทำงานฝ่ายวิชาการ ธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 ได้จัดทำคู่มือการอบรม ธรรมานามัย รุ่นที่ 20 เล่มนี้ ขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางการอบรม และมีเนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์ เพื่อให้การอบรมบรรลุวัตถุประสงค์และ เป้าหมายของการพัฒนา สมดังเจตนารมณ์ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่จะสร้างประโยชน์สุขให้แก่สังคมโดยรวม คณะทำงานฝ่ายวิชาการ ธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 ขอขอบพระคุณ นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการธรรมานามัย และกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่ได้ให้คำแนะนำในการปรับปรุงคู่มือการ อบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 เป็นอย่างดียิ่ง ขอขอบคุณ คุณปราณี ประดิษฐ์ ผู้อำนวยการสำนักงานบริหาร จัดการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่ได้ดำเนินการจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มสวยงาม และขอขอบคุณประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 และสมาชิกธรรมานามัยรุ่นที่ 19 ผู้เกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ให้กำลังใจคณะผู้จัดทำคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 ส่งผลให้คู่มือฯ เล่มนี้ เสร็จสมบูรณ์และนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามวัตถุประสงค์และเจตนารมณ์ของมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ ที่จะสร้างความสุขอย่างสมบูรณ์และสมดุล ให้แก่คนในสังคม คณะทำงานฝ่ายวิชาการ ธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๖ - สารบัญ หน้า คำนำ ส่วนที่ ๑ เรื่องทั่วไป 8 - 24 ▪ ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และโครงการธรรมานามัย 10 - 14 ▪ คำกล่าวถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติฯ และสดุดีบูชาคุณ 16 ▪ พระประวัติพลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์องค์ประธาน คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ 18 – 19 ▪ การปฏิบัติตนเมื่อองค์ประธานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ประทับร่วมอยู่ในพิธีการของ มูลนิธิฯ 20 - 22 ▪ ชมรมธรรมานามัย 23 ▪ โครงสร้างสำนักงานบริหารจัดการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ 24 ส่วนที่ ๒ เรื่องหลักสูตรและการอบรม 25 - 56 ▪ โครงการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 26 – 27 ▪ หลักสูตรธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ กรอบเนื้อหาและกิจกรรม (กายานามัย จิตตานามัย ชีวิตานามัย) 28 – 33 ▪ กำหนดการพิธีเปิด-ปิด กำหนดการ และตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 34 – ๔1 ▪ คำกล่าวถวายรายงานในพิธีเปิดอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 42 – 43 ▪ คำกล่าวเปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 44 – 45 ▪ คณะวิทยากรธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 46 – 48 ▪ รายชื่อผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ 49 - ๕1 ▪ รายชื่อผู้เข้ารับการอบรมแยก ตามกลุ่มดอกไม้ จำนวน ๕ กลุ่ม ๕2 – 56 ส่วนที่ ๓ บทความทางวิชาการ กิจกรรม และประมวลภาพกิจกรรม 57 – 1๐8 ▪ แก่อย่างสง่า - ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ 58 – 64 ▪ ธรรมานามัย - นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช 65 – 70 ▪ กายดี ชีวีเป็นสุข – นายแพทย์พล หิรัณยศิริ 71 – 73 ▪ อ่านสักนิด...ชีวิตเปลี่ยน – นายแพทย์พล หิรัณยศิริ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๕ ๗4 - ๗5 ▪ การบริหารจิต – นายแพทย์มนตรี กิจมณี ๗6 – 77 ▪ ดูแลร่างกายและจัดการทรัพย์สินอย่างไรให้หายห่วง - ศาสตราจารย์แสวง บุญเฉลิม วิภาส ผู้อำนวยการศูนย์ธรรมศาสตร์ธรรมรักษ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประธาน กรรมการจริยธรรมของราชบัณฑิตยสถาน 78 – 82 ▪ สุขภาพแบบองค์รวม (Holistic Health) - 83 – 87 ▪ มะเร็งที่รัก - อ.สีนวล เดชพรหม ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ 10 88 – 89 • เชื้อไวรัสโอมิครอนกลายพันธุ์ XBB.1.16 .. เราต้องรู้อะไรอีกไหม ? -ศาสตราจารย์ เกียรติคุณนายแพทย์อมร ลีลารัศมี 90 - ๙6 • สุขภาพช่องปากในผู้สูงวัย - ทต.เจริญ สุริยจักรยุธนา ๙7 – ๙8

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๗ - • ดนตรีเพื่อสุขภาพ - อาจารย์เสาวณีย์ สังฆโสภณ วิทยากรผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนา คุณภาพชีวิต ธรรมานามัย รุ่นที่ ๔ ๙9 – 101 • จิตสาธารณะ จิตอาสา 102 – 103 • เครือข่ายจิตอาสา ๑๐4 – ๑๐5 • เปลี่ยนการจัดการขยะเป็นการจัดการทรัพยากรกับระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน ๑๐6 – ๑๐8 • กิจกรรม และประมวลภาพกิจกรรม ๑๐9 – ๑๒8 o การให้ความรู้ทางวิชาการ... ด้านการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม 110 – 111 o กิจกรรม – จันทร์สดใสในสวนศรี 112 – ๑14 o กิจกรรมของกลุ่มพฤหัสพัฒนา 1๑5 – 1๑7 o กิจกรรมของกลุ่มแม่หญิง 1๑8 – 1๑9 o กิจกรรม – ศิลปวัฒนธรรม 120 – ๑21 o กิจกรรมทอดผ้าป่าสามัคคี 122 – ๑๒4 o งาน Thank You Party “Happy Time in April” 1๒5 – ๑๒8 ส่วนที่ ๔ ภาคผนวก 1๒9 - 149 • คำสั่งมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการจัดอบรม "ธรรมานามัย" รุ่นที่ 20 130 – 1๓5 • รายนามประธานธรรมานามัยรุ่น 1 – 19 และหมายเลขโทรศัพท์ 1๓6 • ที่มาของเพลงธรรมานามัย และเพลง ธรรมานามัย 1๓7 – 1๓9 • คณะผู้จัดทำคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 140 • แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 – ภาพรวม โครงการ - Google Forms 141 - 147 • แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 - รายวิชา - Google Forms 148 - 153

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๘ - ส่วนที่ ๑ เรื่องทั่วไป

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๙ - ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๐ - ประวัติความเป็นมา มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และโครงการ “ธรรมานามัย” ประวัติความเป็นมา – การก่อตั้ง พ.ศ. ๒๕๑๓ ก่อตั้งหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พอ.สว.) เพื่อช่วยเหลือ ราษฎรในท้องที่ทุรกันดารทั่วประเทศ ทั้งเด็ก ทั้งผู้ใหญ่ ผู้พิการ คนชรา ฯลฯ พ.ศ. ๒๕๒๐ ๗ ปีต่อมา ประเทศไทยมีประชากรเกิดใหม่เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ ๓ ศาสตราจารย์ พลเรือตรี นายแพทย์วิทุร แสงสิงแก้ว ได้ร่วมกับ คณะแพทย์ภาคเอกชน และคณะนักธุรกิจที่มีใจกุศล ก่อตั้ง “สมาคมส่งเสริมการผสมผสานกิจกรรมพัฒนาประชากรและสาธารณสุขแห่งประเทศ ไทย (สสป.)” (Association for Strengthening Integrated National Population and Health Development Activities of Thailand (ASIN) ขึ้น และได้เชิญ นายแพทย์นิพนธ์ สุวัฒนา อธิบดีกรมการแพทย์มาเป็นนายกสมาคมคนแรก และได้เชิญนายแพทย์สมบูรณ์ วัชโรทัย ผู้อำนวยการโครงการวางแผนครอบครัวแห่งชาติ เป็นรองผู้อำนวยการโครงการ และศาสตราจารย์ ดร.อลัน โรเซนฟิลด์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัย โคลอมเบีย สหรัฐอเมริกา เป็นฝ่ายสนับสนุนทุนในการดำเนินโครงการวางแผนครอบครัวใน สถาบัน แพทย์ภาคเอกชนของสมาคม ASIN เป็นเวลา ๑๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๒๐ - ๒๕๓๐) การ ดำเนินงานได้ผลดีมาก ทำให้ประสบความสำเร็จซึ่งงานประชากรที่ประสบความสำเร็จนี้ นับว่าเป็นผลงานของรัฐบาลและองค์กรต่าง ๆ ที่สามารถทำให้ลดการเกิดใหม่ของประชากร ลงได้ จากร้อยละ ๓.๒ ต่อปี เหลือร้อยละ ๑.๒ ต่อปีต่อมา ในช่วงปี พ.ศ .๒๕๓๐ – ๒๕๓๕ ปรากฏว่า จำนวนประชากรสูงอายุได้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ ๑.๕ ต่อปี เป็นร้อยละ ๖ ต่อปี (เนื่องจากมีความก้าวหน้าของวิทยาการทางการแพทย์ และสภาพสังคมต่าง ๆ ที่เอื้อให้คนมี อายุยืนยาวขึ้น) ประกอบกับมีวิกฤตทางการเมืองเกิดขึ้นในช่วงนั้น ทำให้คณะกรรมการของ สมาคม ASIN ได้ร่วมกันพิจารณาและมีแนวความคิดที่จะจัดทำโครงการเพื่อให้ผู้สูงอายุมี คุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งร่างกายและจิตใจเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและช่วยแก้ไขปัญหาที่มี แนวโน้มว่าจะมีประชากรสูงอายุเพิ่มมากขึ้น ดังนั้น ศาสตราจารย์ พลเรือตรี นายแพทย์วิทุร แสงสิงแก้ว จึงได้ปรึกษากับคณะกรรมการสมาคม ASIN และดำเนินการจดทะเบียนก่อตั้ง มูลนิธิชีวิตพัฒนาขึ้น เพื่อพัฒนาประชากรสูงอายุของประเทศ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งร่างกาย และจิตใจจนตลอดอายุขัย โดยมีปรัชญาการก่อตั้งอยู่บนความเชื่อมั่นที่ว่า “ชีวิตของคนเรา เมื่อมีอายุมากขึ้นจนเลยวัยกลางคนหรือแม้แต่เมื่อเข้าสู่ปัจฉิมวัย ก็ยังสามารถใช้เวลาที่ เหลืออยู่พัฒนาต่อไปตามความถนัดและศักยภาพของแต่ละคน ทำให้เกิดคุณภาพชีวิต ด้วยความสุขสงบทั้งกายใจแก่ตนเองและสังคมที่เราอยู่ร่วมกันได้อีกเป็นอันมาก” ศาสตราจารย์ พลเรือตรี นายแพทย์วิทุร แสงสิงแก้ว และคณะกรรมการ ได้ทูลเชิญ พลเรือตรี นายแพทย์หม่อมเจ้า ปุสาณ สวัสดิวัตน์ (พระยศในขณะนั้น) ผู้ทรงเป็นนายแพทย์ ทหารเรือ ประจำกรมนาวิกโยธินที่ทรงเคยร่วมปฏิบัติหน้าที่ในกองทัพเรือร่วมกันกับ พลเรือ ตรี นายแพทย์วิทุร แสงสิงแก้ว อย่างใกล้ชิด มาเป็นองค์ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา และได้จดทะเบียนก่อตั้งเป็นมูลนิธิดำเนินโครงการสาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุ เมื่อวันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒538 ชื่อว่า “มูลนิธิชีวิตพัฒนา” (Life Development Foundation)

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๑ - โดยมีความหมายว่า ชีวิตต้องพัฒนาให้แข็งแรงต่อไป ไม่ใช่เสื่อมลง แนวคิดก็คือ ต้องการทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพแข็งแรงทั้งกาย และใจ ทำให้ลูกหลานไม่เดือดร้อนในการ ดูแลและผลทางอ้อมก็คือ รัฐบาลไม่ต้องเสียงบประมาณค่ารักษาพยาบาล ไม่ต้องมี โรงพยาบาลผู้สูงอายุซึ่งหลายประเทศต้องเสียเงินกับโรงพยาบาลผู้สูงอายุนี้ปีละจำนวนมาก นี่คือวัตถุประสงค์ของมูลนิธินี้ ในปีต่อมา พลเรือตรี นายแพทย์ หม่อมเจ้า ปุสาณ สวัสดิวัตน์ ได้ทรงนำ คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรม หลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เพื่อกราบทูลถวายให้ทรงทราบรายละเอียด หลักการและ เหตุผล วัตถุประสงค์ และวิธีดำเนินงานโครงการ “มูลนิธิชีวิตพัฒนา” อันเป็นโครงการ สาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุ พร้อมทั้งได้กราบทูลอัญเชิญทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ เพื่อเป็นสิริ มงคล และเป็นกำลังใจแก่คณะกรรมการมูลนิธิฯ ในการเสียสละ ทำงานสาธารณประโยชน์ แก่ผู้สูงอายุซึ่งสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ได้ทรงมีพระวินิจฉัยโครงการต่าง ๆ โดยละเอียด ได้ทรงซักถามในเรื่องต่าง ๆ อย่างครบถ้วนรอบคอบแล้ว จึงทรงพระเมตตารับไว้เป็นมูลนิธิใน พระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ตั้งแต่วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ อันถือได้ว่าเป็นวันถือกำเนิดมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯในพระ อุปถัมภ์ฯ อันเป็นสิริมงคลยิ่ง นับแต่นั้นเป็นต้นมา สำหรับงบประมาณในการจัดตั้ง “มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ” แรกเริ่มได้รับจากสมาคม วางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย และสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจำนวนหนึ่ง เป็นทุน เริ่มต้น ต่อมาได้รับเงินสนับสนุนจากคณะกรรมการพิจารณาโครงการสาธารณประโยชน์ของ กระทรวงการคลัง มอบเงินจำนวน ๔๐ ล้านบาท สนับสนุนการก่อสร้าง “อาคารเฉลิมพระ เกียรติ ๘๐ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราช นครินทร์” เพื่อใช้เป็น “ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพและสมรรถภาพผู้สูงอายุ” ตราบจนทุกวันนี้

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๒ - อาคารสำนักงานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ อาคารศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๗ วัตถุประสงค์ทั่วไปของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ มีดังต่อไปนี้ ๑. เพื่อสนับสนุนงานและกิจกรรมสาธารณประโยชน์ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชากรสูงอายุที่เป็นสมาชิกขององค์กรชุมชน เช่น ชมรมผู้สูงอายุ ให้กว้างขวาง ออกไปจนทั่วประเทศ ๒. ส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรม และดำเนินงานถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของ ประชากรกลุ่มด้อยโอกาสและกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็ก และผู้สูงอายุ เพื่อให้ความรู้และเทคโนโลยี บังเกิดผล ต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรอย่างทั่วถึง ๓. ดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์ โดยร่วมมือกับองค์กรสาธารณกุศลอื่นทั้งในประเทศและต่างประเทศ ๔. ไม่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับการเมืองแต่อย่างใด โครงการสาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ 1. โครงการนิทรรศการถาวร “เวลาเป็นของมีค่า” เฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ 2. โครงการธรรมานามัย 3. โครงการวิชาการเพื่อผู้สูงอายุ 4. โครงการจัดหาทุน 5. โครงการเวชกรรมไทย (คลินิคแพทย์แผนไทย และแพทย์ทางเลือก) 6. โครงการศูนย์โดมทูมาลีน (ศูนย์อบซาวน่า โดมทูมาลีน) 7. โครงการศิลปวัฒนธรรม 8. โครงการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ 9. โครงการอุทยานสุขภาพ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๓ - 10. โครงการผู้สูงวัยแบบอย่าง 11. โครงการช่วยเหลือผู้ยากจน – ด้อยโอกาส 12. โครงการศูนย์ข้อมูลข่าวสารและการประชาสัมพันธ์ 13. โครงการศูนย์ต้นแบบเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต 14. โครงการวิจัยบูรณาการศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ รายพระนามและรายนามคณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชุดปัจจุบัน ๑. พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ประธานกรรมการ ๒. นายแพทย์ยุทธ โพธารามิก รองประธานกรรมการ 3. ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธสัมพัทน์ เลขาธิการ 4. นายพิเชฐ มุจบินทังกูร เหรัญญิก 5. พลเรือเอก เทวินทร์ มุ่งธัญญา กรรมการ 6. นายพิเชต สุนทรพิพิธ กรรมการ 7. นายแพทย์ชุมพล วงศ์ประทีป กรรมการ 8. นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช กรรมการ 9. นายประกอบ วงศ์ผลวัต กรรมการ 10. นายอร่าม อามระดิษ กรรมการ 11. นายแพทย์เจษฎา โชคดำรงสุข กรรมการ 12. นายแพทย์ประสาท โหตรภวานนท์ กรรมการ 13. รศ.คลินิก พญ.วารุณี จินารัตน์ กรรมการ 14. นายวิศิษฐ์ จิตต์แจ้ง กรรมการ 15. นายชัยวัฒน์ พสกภักดี กรรมการ 16. นางสายพิณ พหลโยธิน กรรมการ 17. นายแพทย์พล หิรัณยศิริ กรรมการ 18. นายสุธน สุวรรณภานนท์ กรรมการ 19. นายแพทย์ศิริศักดิ์ ธิติดิลกรัตน์ กรรมการ ส่วนโครงการ “ธรรมานามัย” นั้น ศาสตราจารย์ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต เป็นผู้ ก่อตั้ง โดยมีพลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นองค์ประธาน คำว่า “ธรรมานามัย” นั้น หมายถึง ระบบปฏิบัติตนเพื่อให้มีอนามัยสมบูรณ์ และมีอายุยืนนาน โดยการผสมผสานการออกกำลังกาย เพื่อสุขภาพ และการปฏิบัติทางจิต ซึ่งได้เริ่มเผยแพร่โครงการนี้ในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ ที่หมู่บ้านดงกระทงยาม อำเภอ เมือง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นป่าสมบูรณ์ใกล้ชุมชน และสถานีอนามัย มีเนื้อที่ ๒ ไร่ ๑ งาน เริ่มดำเนินงาน โดยมี แพทย์หญิงสำรวย ทรัพย์เจริญ เป็นผู้ดำเนินโครงการเป็นคนแรก มีแพทย์อายุรเวท ๒ คน คนสวน ๑ คน เริ่ม ดำเนินงาน “โครงการธรรมานามัย” ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒ เป็นต้นมา

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๔ - ในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ เริ่มสร้างสำนักงานโครงการ โดย กำนันอำพล อารี และชาวบ้านดงกระทงยามเป็น ผู้ดูแล ต่อมาจึงกลายเป็นศูนย์ธรรมานามัยแห่งแรกของประเทศไทย บำบัดโรคทางกายและโรคทางใจ ไปพร้อม กัน ทำการรักษาผู้ป่วยด้วยยาสมุนไพร และหลักการแพทย์แผนไทย ด้วยความมุ่งมั่นนี้ ศูนย์ธรรมานามัย ดงกระทงยาม จึงเป็นที่รู้จักทั่วไป อุทยานสุขภาพ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๕ - คำกล่าวถวายราชสดุดี เฉลิมพระเกียรติ แด่ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และ สดุดีบูชาคุณ ปรมาจารย์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต ผู้รังสรรค์ทฤษฎี “ธรรมานามัย”

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๖ - คำกล่าวถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติแด่ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และคำกล่าวสดุดีบูชาครู ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต ผู้ก่อกำเนิดทฤษฎี“ธรรมานามัย” โดย นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงพระเมตตารับ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ไว้เป็นมูลนิธิในพระอุปถัมภ์ ตั้งแต่วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ พระเมตตาในครั้งนั้นนับเป็น พระมหากรุณาธิคุณ แก่คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่มีพลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นองค์ประธานกรรมการเป็นอย่างยิ่ง ถึงแม้องค์อุปถัมภ์จะเสด็จสู่สวรรคาลัยไปนานแล้ว แต่พระเมตตา บารมีที่ทรงมอบไว้แก่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ยังคงคุ้มครองภารกิจและโครงการต่าง ๆ ที่ จัดขึ้น เพื่อส่งเสริมคุณภาพ ชีวิตผู้สูงอายุชาวไทยอยู่อย่างสม่ำเสมอ งานของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ยังคงก้าวเดินต่อไปอย่างแน่วแน่และมั่นคงสม กับการเป็นมูลนิธิในพระอุปถัมภ์แห่งพระองค์ท่านตลอดไป โครงการธรรมานามัยเพื่อผู้สูงอายุนับเป็นโครงการสำคัญยิ่งโครงการหนึ่ง ที่ได้ใช้แนวทฤษฎี “ธรรมา นามัย” ของท่านศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิตผู้ที่ได้วางหลักการนำ แนวทางธรรมะและการพัฒนาสุขภาพมาแนะนำให้ความรู้ ให้ผู้สูงวัยสามารถนำไปใช้ในการดูแลคุณภาพชีวิตบั้น ปลายของตนได้เป็นอย่างดีต่อไป มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จึงได้นำทฤษฎี“ธรรมานามัย” ของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ มาใช้ในการฝึกอบรมผู้สูงวัยจิตอาสาที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมมาแล้วทั้งสิ้นถึง ๑8 รุ่น มีผู้เข้าอบรม จำนวน ๑,14๘ คน ผู้เข้าอบรมที่มีความตั้งใจจริงในการฝึกฝน และทำความเข้าใจในแนวทางของทฤษฎี และวิธี ดำเนินชีวิตตามแนวทางธรรมานามัย จะสามารถเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ให้เป็นผู้มีร่างกายจิตใจและพฤติกรรมอนามัย ที่ดีได้อย่างยั่งยืนถาวร ทำให้ตนเอง ครอบครัว สังคมและชุมชนที่เราอยู่ดำเนินไปได้ด้วยดีมีธรรมานามัยตลอดไป ขอให้ท่านผู้เข้าอบรม มุ่งมั่น ตั้งใจรับความรู้และประสบการณ์จากวิทยากรผู้บรรยายให้มากที่สุด เมื่อเสร็จสิ้น การอบรมแล้วให้ท่านได้ประโยชน์มากที่สุด สมกับที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้จัดการอบรมในหลักสูตรนี้ให้แก่ท่านใน วันนี้ ขอให้ผู้เข้าอบรมทุกท่าน ได้พร้อมใจกันอธิษฐานจิตถวายราชสักการะแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้า ฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์องค์อุปถัมภ์มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และรำลึกถึงพระคุณของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ผู้ก่อกำเนิดทฤษฎีธรรมานามัยต่อไป ขอเชิญทุกท่านได้ร่วมกันอธิษฐานจิต พร้อมกันเป็นเวลา ๑ นาที ขอบคุณครับ / เสร็จพิธี

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๗ - พระประวัติ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ องค์ประธานคณะกรรมการ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๘ - พระประวัติ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรม พระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ประสูติแต่หม่อมเร่ (สกุลเดิม บุนนาค) เมื่อวันที่ ๒๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๒ มีเจ้าพี่เจ้าน้อง ร่วมหม่อมมารดาสิบองค์ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ พระบิดาทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ ๗๕ ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ และสมเด็จปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็น พระอนุชาต่างพระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระ บรมราชินี ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเสกสมรสกับหม่อมนวลศรี สวัสดิวัตน์ (สกุล เดิม วีรบุตร) เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๒ มีบุตรและธิดาสองคน ได้แก่ ๑. หม่อมราชวงศ์วไลวัฒนา สวัสดิ์-ชูโต สมรสกับนายวิทวัส สวัสดิ์-ชูโต ๒. หม่อมราชวงศ์สวัสดิวุฒิ สวัสดิวัตน์ สมรสกับนางภัทรกร สวัสดิวัตน์ บุตร ๑ คน หม่อมหลวงเพชร สวัสดิ์ สวัสดิวัตน์ ประวัติการศึกษา - ประกาศนียบัตรมัธยมศึกษา โรงเรียนเซนต์คาเบรียล - ปริญญาแพทย์ศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลศิริราช พ.ศ. ๒๕๐๐ - ประกาศนียบัตรชั้นสูงวิทยาศาสตร์การแพทย์ สาขารังสีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๑ - หลักสูตรโรงเรียนนายทหารอาวุโส กรมยุทธศึกษาทหารเรือ ประวัติการรับราชการ พ.ศ. ๒๕๐๕ นายแพทย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลทหารเรือ กรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ พ.ศ. ๒๕๑๗ นายแพทย์ประจำกองรังสี โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๓ หัวหน้ากองรังสี โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๖ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๘ รองผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๙ นายแพทย์ประจำสำนัก กองบัญชาการทหารสูงสุด พ.ศ. ๒๕๓๑ ประจำ กองบัญชาการ กองทัพเรือ พ.ศ. ๒๕๓๔ ราชองครักษ์พิเศษ พ.ศ. ๒๕๓๔ ถึงปัจจุบัน นายแพทย์พิเศษด้านรังสีวิทยา โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๑๙ - เครื่องราชอิสริยาภรณ์และประกาศเกียรติคุณ พ.ศ. ๒๕๖๒ เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า และ เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๑๐ ชั้น ๒ พ.ศ. ๒๕๔๘ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก พ.ศ. ๒๕๔๗ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นมหาวชิรมงกุฎ พ.ศ. ๒๕๓๙ เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ พ.ศ. ๒๕๓๒ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ประถมาภรณ์ช้างเผือก พ.ศ. ๒๕๑๕ Armed Forced Honor Medal, First Class จากสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม พ.ศ. ๒๕๑๕ เหรียญชัยสมรภูมิ (เวียดนาม) และเครื่องหมายเปลวระเบิดใน พ.ศ. ๒๕๑๖ พ.ศ. ๒๕๕๒ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานพระยศ พลเรือเอก เป็นกรณีพิเศษ และได้รับแต่งตั้งเป็นทหารพิเศษประจำกองบังคับการกรมการทหารราบที่ ๓ รักษา พระองค์ กองนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน กองทัพเรือ เมื่อ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๐ - การปฏิบัติตนเมื่อองค์ประธานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ประทับร่วมอยู่ในพิธีการของมูลนิธิ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราช นครินทร์ ก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในการสนับสนุนงานและกิจกรรมสาธารณประโยชน์ เพื่อส่งเสริมการพัฒนา คุณภาพชีวิตประชากร โดยเฉพาะประชากรสูงอายุ โดยพลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาน สวัสดิวัตน์ ทรง เป็นองค์ประธานคณะกรรมการมูลนิธิฯ ทรงเมตตาเสด็จเข้าร่วมในพิธีการต่าง ๆ ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และ ชมรมธรรมานามัย เสมอมา จึงได้รวบรวมแนวทางปฏิบัติตนของผู้มาร่วมในพิธีฯ เมื่อองค์ประธานมูลนิธิฯ ประทับอยู่ในพิธีการต่าง ๆ ดังนี้ การใช้คำราชาศัพท์ เจ้านายชั้นสูง ชั้นหม่อมเจ้า คำเรียกแทนพระองค์ในบุรุษที่ ๑ ฝ่าบาท คำเรียกแทนพระองค์ในบุรุษที่ ๓ ท่านชาย / ท่านหญิง คำเรียกแทนตัว ผู้ชาย ใช้คำว่า กระหม่อม ผู้หญิง ใช้คำว่า หม่อมฉัน การรับประทานอาหาร ใช้คำว่า เสวย การเดินทาง ใช้คำว่า เสด็จ การนั่ง ใช้คำว่า ประทับ การมอบของที่ระลึก ใช้คำว่า ประทานของที่ระลึก การรับของที่ระลึก ใช้คำว่า รับประทานของที่ระลึก คำขึ้นต้น ใช้คำว่า ทูล คำลงท้าย ใช้คำว่า แล้วแต่จะโปรด การรับ-ส่งเสด็จ การแต่งกาย ๑. ชุดไทย / ชุดผ้าไทย / ชุดสากล / ชุดสุภาพ ๒. สวมรองเท้าหุ้มส้น ๓. ไม่ถือกระเป๋า การทำความเคารพ ผู้ชาย โค้งคำนับ ผู้หญิง ถอนสายบัว หรือหมอบกราบ ห้ามยืน การเตรียมของถวาย จัดเตรียมพานทองขอบกลมที่มีผ้ารองสีทองติดกับพาน ไว้วางสิ่งของที่จะถวาย ทำความเคารพก่อน และหลังถวายของ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๑ - การเตรียมการรับเสด็จ จัดผู้รับเสด็จ ให้เฉพาะผู้ที่ได้รับมอบหมาย ยืน ๒ แถว โดยให้มีระยะห่างจากองค์ประธานประมาณ ๒ เมตร ไม่เข้าใกล้องค์ท่าน โดยไม่มีกิจอันควร จัดผู้รับเสด็จไปรอรับเสด็จที่ประตูรถ จัดผู้ถือพานทองฯ วางพวงมาลัยดอกไม้สด ยืนรออยู่ที่บริเวณพื้นที่รูปสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนาฯ เตรียมถวายพวงมาลัยพร้อมกล่าวคำถวายฯ แด่เจ้านาย เพื่อสักการะพระรูปฯ หมายเหตุต้องแจ้งรายชื่อผู้รับเสด็จ ผู้ปฏิบัติหน้าที่ตามกำหนด และผู้ถวายของ รวมถึงสิ่งของที่จะถวาย ให้ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ทราบล่วงหน้าก่อนวันจัดงาน ๑ วัน มาตรการความปลอดภัยส่วนพระองค์ ๑. ห้ามบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าไปใกล้หรือแตะต้องพระวรกาย ทั้งนี้สำนักพระราชวังได้จัดองครักษ์มา ถวายงานส่วนพระองค์แล้ว ๒. ของใช้ส่วนพระองค์ เช่น พระเก้าอี้ ห้ามบุคคลอื่นนั่ง โต๊ะข้างสำหรับวางเครื่องเสวย ห้ามบุคคล ทั่วไปมาแตะต้องหรือนำของไปวางเป็นอันขาด การปฏิบัติตัวสำหรับผู้มาร่วมพิธีในห้องประชุม ๑. เข้านั่งประจำที่ตามที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จัดไว้ โดยอยู่ในอาการสงบ ไม่พูดคุยเสียงดัง ๒. ลุกขึ้นยืนทำความเคารพ เมื่อองค์ประธานเสด็จเข้ามาภายในห้องประชุม ๓. พนมมือในขณะที่องค์ประธานทรงจุด เทียนธูป บูชาพระรัตนตรัย ๔. เมื่อองค์ประธานประทับนั่งแล้ว ผู้ร่วมงานถวายความเคารพก่อนนั่งลง ๕. ห้ามเดินผ่านหน้าที่ประทับ หากจำเป็นต้องถวายความเคารพทุกครั้ง รวมทั้งห้ามเดินผ่านหลังที่ ประทับในระยะใกล้ ๖. ห้ามบุคคลที่มิใช่ช่างภาพที่ได้รับอนุญาต ออกไปยืนถ่ายภาพ และการแต่งกายของช่างภาพควร สุภาพเรียบร้อย ๗. การลุกเข้า-ออกจากที่นั่งต้องถวายความเคารพองค์ประธานทุกครั้ง ๘. ไม่ควรกลับก่อนองค์ประธาน ควรอยู่จนกระทั่งพระองค์ท่านเสด็จกลับแล้ว ๙. เปลี่ยนสัญญาณโทรศัพท์เป็นระบบสั่น หรือปิดเครื่อง ๑๐.ถ้ามีความจำเป็นต้องใช้โทรศัพท์ ให้ลุกขึ้นทำความเคารพแล้ว ออกไปใช้โทรศัพท์นอกห้องประชุม การถวายของและการรับของประทาน การถวายของ ๑. ผู้ถวายของต้องแจ้งมูลนิธิฯ ก่อนทุกครั้ง เพื่อตรวจสอบของที่จะถวาย ๒. ผู้ถวายของต้องจัดเตรียมพานทองขอบกลม และผ้ารองสีทอง ติดกับพาน หากไม่มี ควรแจ้งมูลนิธิฯ ล่วงหน้า ๑ วัน 3. ทำสติกเกอร์/หมายเลขติดที่ของที่จะถวาย ตามลำดับก่อนหลัง 4. ทำความเคารพก่อน และหลังการถวายของ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๒ - การรับของประทาน เมื่อถูกเรียกชื่อ ให้ยืนขึ้นทำความเคารพ ๑ ครั้ง จากนั้นเดินไปหยุดตรงหน้าเจ้านาย ระยะห่างตามที่ กำหนด ทำความเคารพอีก ๑ ครั้ง แล้วคุกเข่ารับของประทาน (ไม่ต้องเอางาน) กรณีเป็นผู้สูงอายุ ไม่สามารถ คุกเข่าได้ ให้ใช้การก้มตัวลงเล็กน้อยรับของ เสร็จแล้วถอยออกมาทางขวาเฉียงไปข้างหลัง ๓ ก้าว ทำความเคารพ อีกครั้ง แล้วเดินกลับไปนั่งที่เดิม การถ่ายภาพร่วมกับเจ้านายชั้นสูง 1. กรณีมีหลายกลุ่มให้จัดเป็นชุด ติดโบว์เช่น ชุดที่ ๑ (๑/๑) ครั้งละไม่เกิน ๑๒ คน 2. กรณีเป็นภาพถ่ายที่ต้องนำไปออกสื่อสิ่งพิมพ์ ควรจัดกลุ่มละไม่เกิน ๘ คน 3. ควรมีการซักซ้อม กำหนดตำแหน่งที่ยืน / นั่ง (กรณีเป็นภาพหมู่) 4. ควรนั่งกับพื้น หากจำเป็นต้องยืน ห้ามยืนเบื้องหลังองค์ท่าน ควรเว้นระยะห่างทั้งซ้ายและขวา ให้ดูสวยงาม 5. กรณีเจ้านายและหม่อมถ่ายภาพร่วมกับคณะ ควรจัดเก้าอี้ประทับ ๒ ที่ หากจำเป็นต้องจัด เก้าอี้หลายตัว ให้จัดเก้าอี้ตัวอื่นห่างจากเก้าอี้ประทับของเจ้านายและหม่อม ทั้งซ้ายและขวา และไม่ควรให้สุภาพสตรีนั่งข้างที่ประทับของเจ้านาย 6. ให้ทำความเคารพก่อนและหลังการถ่ายภาพ โดยการโค้งคำนับ / ถอนสายบัว หรือ กราบ 7. ห้ามเดินผ่านหน้าที่ประทับในขณะที่กำลังจะถ่ายภาพ 8. ใช้กล้องถ่ายภาพตามที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ กำหนด 9. ห้ามใช้กล้องถ่ายภาพหรือถ่ายวีดิโอ ร่วมกับเจ้านาย เป็นการส่วนตัวโดยพลการ 10.ห้ามนำภาพถ่ายที่มีเจ้านายชั้นสูงไปทำเป็น Profile ส่วนตัว 11.การนำภาพถ่ายที่มีเจ้านายชั้นสูงไปเผยแพร่ในสื่อสาธารณะ ต้องได้รับการอนุญาตจากมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ ก่อนทุกครั้ง พร้อมทั้งแจ้งชื่อสกุลบุคคลในรูปถ่ายทุกคน

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๓ - ชมรมธรรมานามัย ชมรมธรรมานามัย โครงการธรรมานามัยเกิดจากแนวความคิดในการใช้หลักธรรมและการออกกำลังกายมาผสมผสานกัน ผ่านกิจกรรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ของศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ เพื่อให้ ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ ๕๐ ปี ขึ้นไป ได้รับการอบรมเพื่อพัฒนาทางร่างกายให้แข็งแรง และให้ใจมีสุขภาพจิตที่ดี ด้วยการเริ่มฝึกสมาธิหรือสมถกรรมฐาน มีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ประดิษฐ์ดอกลำดวนจำหน่าย จัดแข่งขัน ไตรกีฬา กอล์ฟ โบว์ลิ่ง จำหน่ายบัตรฟังดนตรีบรรเลงเพลงในสวน ฯลฯ เป็นการหาทุนทรัพย์ให้แก่มูลนิธิฯ เพื่อที่จะนำเงินนั้นมาทำประโยชน์ให้แก่สังคม เช่น ผลิตเต้านมเทียมแจกให้กับผู้ที่ถูกตัดเต้านมจากการเป็นมะเร็ง เต้านม เป็นต้น ทั้งนี้ คณะกรรมการของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิ วัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ได้เห็นประโยชน์จากโครงการธรรมานามัยที่จะมีต่อผู้สูงอายุซึ่งสอดคล้อง กับวัตถุประสงค์ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เพื่อส่งเสริมพัฒนาประชากรโดยเฉพาะผู้สูงอายุให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มี ความสุขกาย มีความสงบใจ อันประกอบด้วยกัน ๓ ด้าน ๑. ด้านกายานามัย คือ ออกกำลังกาย ทานอาหารครบ ๕ หมู่ พักผ่อนอย่างเพียงพอ ๒. ด้านจิตตานามัย คือ จิตใจร่าเริงแจ่มใส มีสติสมาธิคิดไตร่ตรอง ๓. ด้านชีวิตานามัย คือ การดำเนินชีวิตแบบเรียบง่าย วางตัวเหมาะสม จึงจัดตั้งขึ้นเป็นชมรมชื่อว่า “ธรรมานามัย” และให้ผู้เข้ารับการอบรมแต่ละรุ่นได้ตั้งประธานรุ่นขึ้นมา เพื่อร่วมเป็นคณะกรรมการของชมรมธรรมานามัย โดยมี ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๖ เป็นประธานของชมรมธรรมานามัย ตามประกาศของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ลงวันที่ ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๙ มา จนถึงปัจจุบัน คณะกรรมการของชมรมฯ มีหน้าที่ช่วยเหลืองานต่าง ๆ ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และ เป็นแกนหลัก ในการขับเคลื่อนกิจกรรมของชมรมธรรมานามัยแต่ละรุ่น ด้วยจิตอาสา อีกทั้งกำหนดให้มีการประชุม คณะกรรมการชมรมฯ เป็นประจำทุกเดือน โดยมีที่ปรึกษา หัวหน้ากลุ่มกิจกรรม และผู้เกี่ยวข้องเข้าประชุม ร่วมกันพิจารณาการดำเนินงานต่าง ๆ และร่วมแสดงความคิดเห็นเสริมข้อเสนอแนะต่าง ๆ และพิจารณา ปรับปรุงในรายละเอียดแต่ละกิจกรรมของแต่ละรุ่นที่เสนอต่อที่ประชุม เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดแก่สมาชิก ชมรมฯ ทั้ง 18 รุ่น ซึ่งมีจำนวนทั้งหมด ๑,14๘ ท่าน นับวันชมรมธรรมานามัยก็ยิ่งเพิ่มพูนจำนวนผู้สูงอายุที่มีความสนใจจะพัฒนาร่างกายและจิตใจ เพื่อให้ เกิดความสมดุลในการใช้ชีวิตตามหลักธรรมานามัย คือ การใช้หลักธรรมผสมผสานรวมกันกับการออกกำลังกาย มาสมัครเป็นสมาชิกชมรมฯ ซึ่งในขณะนี้ได้มีผู้สมัครรุ่นที่ 19 จำนวน 83 ท่านด้วยกัน เป็นเครื่องแสดงให้เห็นว่า หลักสูตรธรรมานามัยนี้ ได้รับความสนใจจากผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่องเป็นอย่างดี ศาสตราจารย์ ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๖ และประธานชมรมธรรมานามัย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๔ - สำนักงานบริหารจัดการ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ วันเพ็ญ แสงทอง ธุรการ/เวชกรรมไทย ชิด พิมพ์จันทร์ ธุรการ/สถานที่ คำไพร พิมพ์จันทร์ ศูนย์โดมทูมาลีน เยาวลักษณ์ คณาธรรม ธุรการ/สารบรรณ นภาพร สุนทรเกตุ • หัวหน้าฝ่ายเลขานุการและสารบรรณ • ผู้จัดการคลินิกเวชกรรมไทย ปราณี ประดิษฐ์ ผู้อำนวยการ ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ เลขาธิการ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๕ - ส่วนที่ ๒ เรื่อง หลักสูตรและการอบรม

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๖ - โครงการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 1. หลักการและเหตุผล เมื่อพิจารณาตามความหมายของชื่อ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ แล้ว จะเห็นว่าชีวิตต้องพัฒนาให้เข้มแข็ง ต่อไป ไม่ใช่เสื่อมลงไปตามวัยโดยเฉพาะผู้สูงอายุ การมีสุขภาพกายและใจที่แข็งแรงสามารถดูแลตนเองได้ ไม่เป็น ภาระต่อครอบครัวสามารถทำประโยชน์ให้แก่ครอบครัว กลุ่มผู้สูงอายุด้วยกัน และสังคม รวมทั้งภาครัฐที่จะ ประหยัดงบประมาณการรักษาพยาบาลได้เป็นจำนวนมาก มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว จึง ได้จัดการอบรมให้แก่ผู้สูงอายุ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ วิธีปฏิบัติตนให้ยอมรับต่อการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย และจิตใจ การใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ต่อตนเองและครอบครัว ซึ่งมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๔๓ จนถึงปัจจุบันจำนวน ๑9 รุ่น ผลการประเมินเห็นว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง และมีผู้สนใจเข้ารับ การอบรมในแต่ละปีมากขึ้นเป็นลำดับ ในปี ๒๕๖6 นี้ เป็นการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๑9 และรุ่นที่ 20 เพื่อเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจ ให้แก่ผู้สนใจเข้ารับการอบรม นับเป็นการกระตุ้นให้ผู้เข้าอบรมกระตือรือร้นที่จะส่งเสริมการเห็นคุณค่าและ ความหมายของตนเอง ได้พัฒนาความรู้ พบปะ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างเพื่อนใหม่ ผ่อนคลายความรู้สึก ถึงความเสื่อมถอยของร่างกายและจิตใจ รวมทั้งความเบื่อหน่ายที่ถูกกีดกันจากสังคม มีความสุข สนุกสนานและ อิสระมากขึ้นจากการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จัดให้มีขึ้น ในการอบรมครั้งนี้ได้นำหลักสูตร การอบรมธรรมานามัยของแต่ละรุ่นมาเป็นแนวทาง รวมทั้งการนำสถานการณ์ทางสังคม สิ่งแวดล้อมที่ เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วมาประยุกต์ในการจัดทำหลักสูตรการอบรมให้เหมาะสมกับการใช้ชีวิตประจำวันของ ผู้สูงอายุ เพื่อให้เกิดประโยชน์ และสามารถพัฒนาตนเองอย่างมีคุณค่าต่อสังคมต่อไป 2. วัตถุประสงค์ 2.1 เพื่อให้ผู้รับการอบรมได้รับการเสริมสร้างภาวะทางร่างกาย จิตใจตระหนักถึงคุณค่าและศักยภาพ ของตนเอง นำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดี 2.2 เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ ให้มีโอกาสถ่ายทอด ความรู้ ความสามารถ ภูมิปัญญา ประสบการณ์ที่มี ให้เกิดประโยชน์เป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่าต่อสังคม และประเทศชาติ 3. กลุ่มเป้าหมาย ผู้ที่เข้าอบรม ซึ่งมีอายุตั้งแต่ ๕๐ ปีบริบูรณ์ขึ้นไป จำนวนประมาณ 80 คน 4. ระยะเวลาการอบรม อบรมทุกวันอาทิตย์ เป็นเวลา ๖ วัน และกิจกรรมสานสัมพันธ์แบบพักค้าง 2 วัน โดย รุ่นที่ 20 กำหนดดำเนินการ ดังนี้ ครั้งที่ ๑ วันอาทิตย์ที่ 4 มิถุนายน ๒๕๖6 ครั้งที่ ๒ วันอาทิตย์ที่ ๑1 มิถุนายน ๒๕๖6 ครั้งที่ 3 วันอาทิตย์ที่ 18 มิถุนายน 2566

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๗ - ครั้งที่ 4 วันอาทิตย์ที่ 25 มิถุนายน ๒๕๖6 ครั้งที่ 5 วันอาทิตย์ที่ 2 กรกฎาคม ๒๕๖6 ครั้งที่ 6 วันอาทิตย์ที่ 9 กรกฎาคม 2566 ครั้งที่ 7 วันเสาร์ - อาทิตย์ที่ 15 – 16 กรกฎาคม 2566 กิจกรรมสานสัมพันธ์ต่างจังหวัด แบบพักค้าง 2 วัน 1 คืน 5. แนวทางการอบรม การอบรมประกอบด้วย การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ กิจกรรมกลุ่ม การ แลกเปลี่ยนประสบการณ์และการบูรณาการการเรียนรู้ร่วมกัน 6. ผลที่คาดว่าจะได้รับ 6.1 สมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ 20 เข้าร่วมกิจกรรมของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชมรมธรรมานามัย อย่าง สม่ำเสมอและต่อเนื่อง 6.2 มีความสัมพันธ์ สามัคคี ร่วมกิจกรรมระหว่างสมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ 20 และสมาชิกธรรมานามัยทุกรุ่น 6.3 นำความรู้ และประสบการณ์จากการอบรมไปปรับเปลี่ยนทัศนคติ พฤติกรรมได้ดียิ่งขึ้น และเป็น แบบอย่างที่ดีแก่บุคคลทั่วไป 7. การติดตามประเมินผล ประเมินผลจาก สมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ 20 จำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของผู้เข้ารับการอบรม ทั้งหมด เข้าร่วมกิจกรรมที่ดำเนินการโดยรุ่นเดียวกัน และกิจกรรมของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชมรมธรรมานามัย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๘ - หลักสูตรธรรมานามัย รุ่นที่ 20 หลักสูตรธรรมานามัย พ.ศ. ๒๕๕๘ 1 1. ชื่อหลักสูตร ธรรมานามัย 2. หน่วยงานที่รับผิดชอบ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ 3. ปรัชญา สุขภาพดี วิถีธรรมชาติ 4. หลักการ กายดี จิตดี ชีวิตดี (กาย จิต สังคม) 5. อัตลักษณ์ แข็งแรงตามวัย ใจเยือกเย็น เป็นกัลยาณมิตร จิตอาสา 6. แนวคิด มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสังคมโลก อยู่ร่วมกับธรรมชาติอื่น ๆ อีกมากมาย การจะมีชีวิตอยู่ได้อย่างมี ความสุขก็จะต้องใช้วิถีชีวิตที่สอดคล้องกับธรรมชาติ มีสุขภาพดีทั้งกาย จิต และ สังคมสิ่งแวดล้อม ร่วมกันแบบ องค์รวม ตั้งแต่เยาว์วัยที่ได้รับการใส่ใจ ไปจนถึงเป็นผู้สูงอายุที่สมศักดิ์ศรี และสิ้นอายุขัยอย่างสงบ หลักการปฏิบัตินั้นมีหลายแนวทาง โดยมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้ยึดแนวทางของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ซึ่งมีความคิดรวบยอดว่า ธรรมชาตินั้นให้กำเนิดสิ่งมีชีวิตขึ้นมาด้วยความ เหมาะสม ลงตัวและมีสมดุลซึ่งกันและกัน ดังนั้น สิ่งมีชีวิตถ้าดำรงอยู่ตามปัจจัยของธรรมชาติจะดีที่สุด มนุษย์เรา ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตสิ่งหนึ่งก็เช่นกัน ควรยึดธรรมชาติเป็นหลักในการดำรงชีวิตประจำวัน เรื่องธรรมชาตินั้นได้รับการ พิสูจน์แล้วว่าคือธรรมชาตินั่นเอง ดังนั้น ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ จึงเน้นการ ปฏิบัติได้จริงตามหลักธรรมของแต่ละศาสนาเพื่อให้เกิดผลดีกับชีวิต และสุขภาพ อันประกอบด้วย ๓ ด้าน คือ กายานามัย ใส่ใจในสุขภาพ ออกกำลังกายเป็นประจำ รับประทานอาหารสุขภาพ พักผ่อนอย่างเพียงพอ จิตตานามัย จิตใจร่าเริงแจ่มใส มีสมาธิ คิดไตร่ตรอง สุขุม เยือกเย็น และชีวิตานามัย ดำเนินชีวิตแบบเรียบง่าย เป็น กัลยาณมิตร อุทิศเวลา มีจิตอาสา บำเพ็ญประโยชน์ วางตัวเหมาะสม โครงการธรรมานามัยเป็น ๑ ใน ๑๔ โครงการของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดอบรม ให้กับผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ ๕๐ ปีขึ้นไป โดยให้ความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ เพื่อให้มีพัฒนาการการ เปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจ ให้มีความพร้อมในการดำเนินกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ดียิ่งขึ้น โดยใช้ หลักธรรมและการออกกำลังกายมาผสมผสานกัน ผู้ผ่านการอบรมแล้วจะสามารถถ่ายทอดความรู้นำไปเผยแพร่ ให้แก่ผู้อื่นต่อไปได้ ๗. วัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมมีคุณลักษณะ ดังนี้ 7.๑ มีความรู้ในหลักการธรรมานามัย ด้านกายานามัย จิตตานามัย และชีวิตานามัย 7.๒ มีพฤติกรรมตามหลักการธรรมานามัย และถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้ 1 และที่แก้ไข ปี ๒๕๕๙, ๒๕๖๐, ๒๕๖๒, ๒๕๖๕ เรียบเรียงโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์เรือโท ดร.ไพบูลย์ อ่อนมั่ง อดีตประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๒

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๒๙ - 7.3 มีจิตอาสา สุขุม รื่นเริง ๘. กลุ่มเป้าหมาย เป็นผู้สูงอายุ จำนวนประมาณ ๘๐ คนต่อรุ่น โดยผู้เข้ารับการอบรม ควรมีคุณสมบัติ ดังนี้ 8.1 อายุระหว่าง ๕๐ - ๗๐ ปี 8.๒ การศึกษา ไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า ขึ้นไป 8.3 สุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคติดต่อร้ายแรง 8.4 สามารถเข้าร่วมการอบรมในวันอาทิตย์ ระหว่างเวลา ๗.๐๐ - ๑๗.๐๐ น. ได้ครบ ๖ วัน ร่วม กิจกรรมสานสัมพันธ์แบบพักค้าง 2 วัน จำนวน 1 คืน ตามที่หลักสูตรกำหนด 8.5 หลังจบการอบรมแล้ว ยินดีเข้าร่วมทำกิจกรรมต่าง ๆ กับมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ตามโอกาสและเวลา อันเหมาะสม 8.6 เป็นผู้มีจิตอาสา มีมนุษยสัมพันธ์อันดีกับหมู่คณะ 8.7 ผ่านเกณฑ์การประเมินของคณะกรรมการกลั่นกรอง (ในกรณีที่ผู้มีคุณสมบัติเกินจำนวนที่รับไว้ ให้ กรรมการพิจารณาอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือสำรองไว้เพื่อเข้ารับการอบรมในรุ่นต่อไป) ๙. เนื้อหาและกิจกรรม ประกอบด้วย ๓ ส่วน คือ กายานามัย จิตตานามัย และชีวิตานามัย ดังตารางต่อไปนี้ ส่วนที่ 1 เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๑. กายานามัย (ทำร่างกายให้ แข็งแรง สมบูรณ์) ๑.๑ การดูแลสุขภาพ แบบองค์รวม - ความสำคัญของวิธีการดูแลสุขภาพ แบบองค์รวม ปัญหาและวิธีการดูแล สุขภาพและแนวทางการดูแลสุขภาพ กาย จิต และชีวิต อย่างเป็นองค์รวม - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๒ ทักษะการ พัฒนากายและจิต แบบองค์รวม -การนำหลักธรรม ซึ่งเน้นทางด้าน จิตใจ มาผสมผสานกับอนามัยซึ่งเน้น ทางด้านร่างกาย ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติ ในการดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุ ให้มี ความสุข ด้วยกายานามัย จิตตานามัย ชีวิตานามัย การดูแลตนเองภายใต้ หลักการ 6 อ. รวมถึง ทักษะชีวิต (life skill) ที่จำเป็นสำหรับผู้สูงวัย ในการใช้ ชีวิตประจำวัน การทำงาน ฯลฯ รวมถึงการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๓ Smart Eating -การกินอาหารอย่างถูกต้อง เหมาะสม และการดูแลสุขภาพ การบริโภคเพื่อ ป้องกันโรคไม่ติดต่อ NCDs รักษา สมดุลของฮอร์โมนในร่างกาย และการ เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตที่ถูกต้องเกี่ยวกับ สุขภาพ ชีวิตใหม่ (Life Style) เพื่อ สุขภาพ - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๐ - ๑.๔ โรคระบาดใน ประเทศไทยและโรค อุบัติใหม่ - ความรู้เกี่ยวกับสถานการณ์โรค ระบาด โรคอุบัติใหม่ ในประเทศไทย ปัจจุบันและอนาคต แนวทางการ ป้องกัน รักษา โรค Covid – 19 สิ่งที่ จำเป็นต้องรู้ สำหรับผู้สูงวัย ในการ ดูแลตนเอง ครอบครัวและสังคม ใน สถานการณ์โรคระบาดและกรณีมีโรค อุบัติใหม่ - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๕ กิจกรรมสันทนา การ (แบ่งกลุ่มตาม ฐานการเรียนรู้) - กิจกรรม เพื่อสันทนาการ ที่จัดขึ้น โดยมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในรูปแบบ กิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจและเป็น ประโยชน์แก่ผู้เข้าอบรม - บรรยาย - สาธิต/ ฝึกปฏิบัติ ๑.๖ กิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ “กายานามัย” -การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของผู้ เข้าอบรม ด้านการพัฒนาตนเอง เชิง ส่งเสริมและป้องกัน เพื่อให้เป็นผู้ที่มี สุขภาพที่ดี ปลอดภัยจากการเป็นโรค ต่าง ๆ มีสภาวะร่างกายสมบูรณ์ สมวัย ส่วนที่ 2 เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๒. จิตตานามัย (ทำจิตใจให้ ผ่องใส ดีงาม) ๒.๑ สวดมนต์ - การปฏิบัติกิจของพุทธศาสนิกชน - ฝึกปฏิบัติ ๒.๒ ธรรมะบรรยาย “ชีวิตงาม” - การดำเนินชีวิตตามแบบ มรรค 8 แบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม คือ ศีล สมาธิ ปัญญา กุศลกรรมบท 10 ประการ แบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม คือ จิต กาย ชีวิต - บรรยาย ๒.๓ ความสมดุลของ ชีวิต - การใช้ชีวิต โดยยึดมั่นความดีตาม หลักศาสนาและสังคม การปรับสมดุล ของชีวิต เพื่อความสงบสุขกับตนเอง และผู้อื่น การใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ ให้ เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นและสังคม - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๒.๔ ใช้ชีวิตอย่างไร ทำให้ใจเป็นสุข - การดำเนินชีวิต ด้วยการสร้าง ประโยชน์ แก่ผู้เกี่ยวข้องอย่างมี ความสุข แนวคิดจิตสาธารณะ - บรรยาย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๑ - ๒.๕ ดนตรีบำบัด - ความหมายและความสำคัญของ ดนตรีบำบัด การผ่อนคลายความตึง เครียด การรักษาสุขภาพ สร้างความ สุนทรีในชีวิตด้วยดนตรีและเพลง ประโยชน์ของดนตรีบำบัด และดนตรี เพื่อสุขภาพ - บรรยาย - สาธิต/ ฝึกปฏิบัติ ๒.๖ กิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ “จิตตานามัย” การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของผู้ เข้าอบรม ด้านการจัดการความไม่ สบายใจ ความเครียด และการทำจิตใจ ให้ผ่องใส ดีงาม มีสภาวะจิตที่เป็นสุข - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ส่วนที่ 3 เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๓. ชีวิตานามัย (ใช้ชีวิตร่วมกับ สังคมอย่างสงบ สุข) ๓.๑ คุณภาพชีวิตที่ดี ของผู้สูงวัย - ความหมายและคำจัดความของ “ผู้สูงอายุ” การแบ่งระดับช่วงของ ผู้สูงอายุของประเทศไทย/ของสากล กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ปัญหาที่พบในผู้สูงอายุในปัจจุบัน ความแตกต่างของอัตราการเจ็บป่วย ตาย ปัจจุบันเปรียบเทียบกับปลายปี ย้อนหลัง การให้บริการของ พม.แก่ ผู้สูงอายุในประเทศไทย - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๒ วิชาชีวิต การตื่นสู่วุฒิภาวะ การดูแลสุขภาพ การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตที่ถูกต้อง เกี่ยวกับสุขภาพ พัฒนากาย จิต วิถี ชีวิตใหม่ (Life Style) เพื่อสุขภาพ และวิถีชีวิตที่อยู่ร่วมโลกกับบุคคลอื่น ๆ ได้พุทธธรรมสร้างความธรรมดา และบทเรียนชีวิตจากความเจ็บป่วย - บรรยาย - แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ๓.๓ ผู้สูงวัยทันสมัย เข้าใจโลก - โลกาภิวัตน์ ผู้สูงอายุกับการปรับตัว ให้สามารถดำรงชีวิตอย่างมีความสุข ของผู้สูงอายุการรู้เท่าทันโลกและภัย จากสื่อออนไลน์ - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๔ กฎหมายและ การบริหารการเงิน . กฎหมายที่ผู้สูงวัยควรรู้เพื่อป้องกัน การถูกหลอกลวงจากมิจฉาชีพหรือผู้ไม่ หวังดีอื่น ๆ รวมทั้งบุตรหลาน แหล่ง/ - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๒ - บุคคลด้านกฎหมายที่ผู้สูงวัยสามารถ ขอคำแนะนำเมื่อมีปัญหา สาระสำคัญที่ควรรู้เกี่ยวกับ พรบ. สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 มาตรา 12 ประโยชน์และผลของการทำหนังสือ แสดงเจตนาไม่ประสงค์จะรับบริการ สาธารณสุขเพื่อหยุดเวลาระยะ สุดท้ายของชีวิต (Living Will) การบริหารการเงินอย่างเหมาะสมกับ วัย ของผู้สูงอายุ ๓.๕ กิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ “ชีวิตานามัย” การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของผู้ เข้าอบรม ด้านการดำเนินชีวิตที่มีความ สมดุลของกาย ใจและสังคม การสร้าง สัมพันธภาพที่ดีและการใช้ชีวิตให้เป็น ประโยชน์แก่ตนเอง และผู้เกี่ยวข้อง สามารถสร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่ดี ให้แก่ตนเองและผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๖ การบูรณาการ การเรียนรู้ “กายานา มัย จิตตานามัย ชีวิ ตานามัย” การสรุปการเรียนรู้ที่ได้จากหลักสูตร และการนำไปปรับใช้ให้เป็นประโยชน์ แก่ชีวิตของผู้เข้ารับการอบรมได้ อย่าง เป็นรูปธรรมต่อไป - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๗ กิจกรรม กลุ่ม สัมพันธ์ (Ice Breaking) -การสร้างความรู้จัก ความคุ้นเคย ระหว่างกัน ส่งเสริมให้ผู้เข้าอบรมร่วม แสดงออก อย่างเป็นกันเอง ไม่เป็น ทางการ สร้างเสริมแนวคิดการอยู่ ร่วมกันอย่างมีสมานฉันท์ การมีจิต สาธารณะ จิตอาสา และความร่วมมือ ร่วมใจในการสร้างประโยชน์แก่สังคม ต่อไป - กิจกรรมกระบวนการ เรียนรู้ และการลงมือปฏิบัติ ๓.๘ กิจกรรม เสริมสร้าง ความสัมพันธ์ของรุ่น และจิตสาธารณะ สร้างประโยชน์แก่ ชุมชน สังคม -กิจกรรมการบำเพ็ญสาธารณะ ประโยชน์ ของ ธรรมานามัย รุ่นที่ 1 – 20 ณ ต่างจังหวัด - กิจกรรมพักค้าง ๒ วัน ๑ คืน

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๓ - 10 รูปแบบการดำเนินการ ประกอบด้วย การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ กิจกรรมกลุ่ม และการ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ๑1. ผลที่คาดหวัง ผู้ผ่านการอบรม 11.1 มีความพึงพอใจในกิจกรรมการอบรมที่ได้จัดขึ้น 11.2 นำความรู้ไปปฏิบัติเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองให้ดีขึ้น 11.3 ถ่ายทอดให้ผู้อื่นปฏิบัติตาม 11.4 ร่วมกิจกรรมพบปะสังสรรค์เพื่อพัฒนาความสัมพันธ์ในหมู่สมาชิก และพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่าง ต่อเนื่อง 11.5 มีจิตอาสา เข้าร่วมกิจกรรมของชมรมธรรมานามัย และมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จ พระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ 11.6 มีความสามารถในการจัดอบรมธรรมานามัยรุ่นต่อไป 12. เกณฑ์การสำเร็จการอบรม การรับเกียรติบัตร 12.1 ต้องมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ของระยะเวลาการอบรมตลอดหลักสูตร 12.๒ ผ่านกิจกรรมที่กำหนดครบถ้วน 12.3 ผู้เข้าอบรมครบตามเกณฑ์ จะได้รับ เกียรติบัตร “ธรรมานามัย”

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๔ - กำหนดการพิธีเปิด และตารางอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ วันอาทิตย์ที่ ๔, ๑๑, ๑๘, ๒๕ มิถุนายน และ วันอาทิตย์ที่ ๒, ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๖ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล ชั้น ๒ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ------------------------------------------------ ครั้งที่ ๑ สัปดาห์ที่ ๑ วันอาทิตย์ที่ ๔ มิถุนายน ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๓๐ – ๐๘.๓๐ น. - ผู้เข้ารับการอบรม แสดงผล ATK - รายงานตัว / ลงทะเบียน - รับเอกสาร (ถุงผ้า และเอกสารคู่มือการอบรม) ๐๘.๓๐ – ๐๙.๑๕ น. ผู้เข้ารับการอบรมทุกคนเข้านั่งประจำที่ในห้องพิธี -พิธีกร ดำเนินรายการ - นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการธรรมานามัย และประธาน กรรมการบริหารหลักสูตรการอบรมธรรมานามัย แนะนำโครงการธรรมานามัย - ความเป็นมาของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และฉายวีดิทัศน์ ๑๕ นาที - นายส่วน ดวงจันทร์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ แนะนำหลักสูตรการอบรม ๐๙.๑๕ – ๑๐.๐๐ น. - ทักษะการพัฒนากายและจิตแบบองค์รวม วิทยากร : ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ๑๐.๐๐ – ๑๐.๑๕ น. - รับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ – ๑๑.๐๐ น. - ทักษะการพัฒนากายและจิตแบบองค์รวม (ต่อ) วิทยากร : ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ๑๑.๐๐– ๑๒.๐๐ น. - แนะนำกลุ่มกิจกรรมและคณะทำงานดำเนินการจัดอบรม”ธรรมานามัย” รุ่นที่ ๒๐ - แนะนำแบบประเมินการอบรมใน Google Form – ภาพรวมโครงการ และรายวิชา ๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๕ - เวลา กิจกรรม ๑๓.๐๐ – ๑๔.๑๕ น. - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ และกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ยืนรับเสด็จ - นายส่วน ดวงจันทร์ เชิญพานพวงมาลัย - พลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์องค์ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิต พัฒนาฯ และประธานโครงการธรรมานามัย เสด็จถึงอาคารเฉลิมพระเกียรติ๘๐ พรรษา ทรงถวายพวงมาลัยสักการะพระรูปปั้นสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ - พลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์องค์ประธานในพิธี เสด็จเข้าสู่ห้องพิธี - ผู้เข้ารับการอบรมยืนถวายความเคารพ - ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย - ประทับพระเก้าอี้ - นายส่วน ดวงจันทร์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ ถวายคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - พิธีกร ดำเนินรายการ พิธีเปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการธรรมานามัย กล่าวถวายรายงาน - องค์ประธานในพิธีประทานโอวาทเปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช กล่าวนำผู้เข้ารับการอบรมถวายราชสดุดี แด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และสดุดีศาสตราจารย์เรือโท นพ.อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิตผู้รังสรรค์ทฤษฎีธรรมานามัย - องค์ประธานเสด็จออกห้องพิธีประทับห้องรับรอง - ผู้เข้ารับการอบรมยืนถวายความเคารพ ๑๔.๓๐ – ๑๖.๓๐ น. - กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ (Ice Breaking) วิทยากร : อาจารย์ภูมินทร์ ขันหมาก และคณะ หมายเหตุ : แต่งกายด้วยผ้าไทย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๖ - การอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ครั้งที่ ๒ สัปดาห์ที่ ๒ วันอาทิตย์ ที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๓๐ – ๐๘.๑๕ น. - รายงานตัว / แสดงผล ATK - ลงทะเบียน - ตรวจสุขภาพ ๐๘.๑๕ – ๐๘.๓๐ น. - สวดมนต์/ เตรียมอบรม ฝ่ายต้อนรับและพิธีการ สมาชิกธรรมานามัย ธ.๑๙ ๐๘.๓๐ – ๑๐.๐๐ น. - การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม วิทยากร : แพทย์หญิง วราภรณ์ ภูมิสวัสดิ์ ๑๐.๐๐ – ๑๐.๑๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ – ๑๒.๐๐ น. - Smart Eating วิทยากร : รศ.ดร.สมชาย ดุรงค์เดช ๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ – ๑๔.๓๐ น. - โรคระบาดในประเทศไทยและโรคอุบัติใหม่ วิทยากร : ศ.นพ. อมร ลีลารัศมี ๑๔.๓๐ – ๑๔.๔๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๔.๔๕ – ๑๖.๓๐ น. - การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำเสนอเกี่ยวกับกายานามัย (แบ่งเป็น ๕ กลุ่ม) วิทยากรดำเนินรายการ : คณะกรรมการดำเนินการจัดอบรมฯ และวิทยากรประจำกลุ่ม หมายเหตุ : แต่งกายด้วยเสื้อฟ้ามีปก ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๗ - การอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ครั้งที่ ๓ สัปดาห์ที่ ๓ วันอาทิตย์ที่ ๑๘ มิถุนายน ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๓๐ – ๐๘.๑๕ น. - รายงานตัว / แสดงผล ATK - ลงทะเบียน - ตรวจสุขภาพ ๐๘.๑๕ – ๐๘.๓๐ น. - สวดมนต์/ เตรียมอบรม นางธารทิพย์ ยงสกุลโรจน์ สมาชิกธรรมานามัย ธ.๑๙ ๐๘.๓๐ – ๑๐.๐๐ น. - ธรรมบรรยาย หัวข้อ “ชีวิตงาม” วิทยากร : พระพรหมวชิรากร เจ้าอาวาสวัดราชผาติการามวรวิหาร ๑๐.๐๐ – ๑๐.๑๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ – ๑๒.๐๐ น. - ความสมดุลของชีวิต วิทยากร : พล.อ.ต. นพ.บุญเลิศ จุลเกียรติ ๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ – ๑๔.๓๐ น. - ดนตรีบำบัด วิทยากร : อาจารย์เสาวณีย์ สังฆโสภณ ๑๔.๓๐ – ๑๔.๔๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๔.๔๕ – ๑๖.๓๐ น. - การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำเสนอเกี่ยวกับจิตตานามัย (แบ่งเป็น ๕ กลุ่ม) วิทยากรดำเนินรายการ : คณะกรรมการดำเนินการจัดอบรมฯ และวิทยากรประจำกลุ่ม หมายเหตุ : แต่งกายด้วยเสื้อฟ้ามีปก ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๘ - การอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ครั้งที่ ๔ สัปดาห์ที่ ๔ วันอาทิตย์ที๒๕ มิถุนายน ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๓๐ – ๐๘.๑๕ น. - รายงานตัว / แสดงผล ATK - ลงทะเบียน - ตรวจสุขภาพ ๐๘.๑๕ – ๐๘.๓๐ น. - สวดมนต์/ เตรียมอบรม นางธารทิพย์ ยงสกุลโรจน์ สมาชิกธรรมานามัย ธ.๑๙ ๐๘.๓๐ – ๐๙.๔๕ น. - คุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงวัย วิทยากร : อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์หรือผู้แทน ๐๙.๔๕ – ๑๐.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๐๐ – ๑๑.๐๐ น. - วิชาชีวิต วิทยากร : ผศ.นพ.มนตรี กิจมณี ๑๑.๐๐ – ๑๒.๐๐ น. - ใช้ชีวิตอย่างไรให้ใจเป็นสุข วิทยากร อาจารย์ สุรวัฒน์ ชมพูพงษ์ ๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ – ๑๔.๓๐ น. - ผู้สูงวัยทันสมัยเข้าใจโลก วิทยากร รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ ๑๔.๓๐ – ๑๔.๔๕ น. -พักรับประทานอาหารว่าง ๑๔.๔๕ – ๑๖.๓๐ น. - การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำเสนอเกี่ยวกับชีวิตตานามัย (แบ่งเป็น ๕ กลุ่ม) วิทยากรดำเนินรายการ : คณะกรรมการดำเนินการจัดอบรมฯ และวิทยากรประจำกลุ่ม หมายเหตุ : แต่งกายด้วยเสื้อฟ้ามีปก ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๓๙ - การอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ครั้งที่ ๕ สัปดาห์ที่ ๕ วันอาทิตย์ที่ ๒ กรกฎาคม ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๓๐ – ๐๘.๑๕ น. - รายงานตัว / แสดงผล ATK - ลงทะเบียน - ตรวจสุขภาพ ๐๘.๑๕ – ๐๘.๓๐ น. - สวดมนต์/ เตรียมอบรม นางธารทิพย์ ยงสกุลโรจน์ สมาชิกธรรมานามัย ธ.๑๙ ๐๘.๓๐ – ๑๐.๐๐ น. - กฎหมายสำคัญสำหรับผู้สูงอายุ - การบริหารการเงิน (Financial Management) วิทยากร : อ.ชัชวัสส์ เศรษฐลักษมิ์ ๑๐.๐๐ – ๑๐.๑๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ – ๑๒.๐๐ น. - นำเสนอบูรณาการการเรียนรู้ กายานามัย จิตานามัย ชีวิตานามัย ๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ – ๑๔.๑๕ น. - เรียนรู้กิจกรรมสันทนาการ (แบ่งกลุ่มตามฐานการเรียนรู้) วิทยากร : อ.สีนวล เดชพรหม อ.จักรวาฬ สโมสร อ.รชนีกร มัคคสมัน อ.เอื้องพร อรุณจิตต์ ๑๔.๑๕ – ๑๔.๓๐ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๔.๔๕ – ๑๖.๓๐ น. - เตรียมความพร้อมเพื่อการเลือกตั้ง โดย นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช - เลือกตั้งประธาน และรองประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ๑๕.๐๐ – ๑๖.๓๐ น. - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ ส่งมอบงานให้ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ๑๖.๓๐ – ๑๗.๐๐ น. - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ประชุมตั้งคณะกรรมการรุ่นฯ - วางแผนการดำเนินงานของ รุ่นที่ ๒๐ หมายเหตุ : แต่งกายด้วยเสื้อฟ้ามีปก ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๐ - พิธีปิดและประทานเกียรติบัตร การอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ครั้งที่ ๖ สัปดาห์ที่ ๖ วันอาทิตย์ที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๖ เวลา กิจกรรม ๐๗.๐๐ – ๐๘.๐๐ น. - รายงานตัว / แสดงผล ATK - ลงทะเบียนรับเกียรติบัตร - ตรวจสุขภาพ ๐๘.๐๐ – ๐๙.๐๐ น. - ซักซ้อมเตรียมความพร้อมพิธีปิด และรับเกียรติบัตร ๐๙.๐๐ – ๑๐.๓๐ น. - ปัจฉิมนิเทศการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ดำเนินรายการโดย : นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช ๑๐.๓๐ – ๑๐.๔๕ น. - พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๔๕ – ๑๒.๐๐ น. - พิธีปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - พลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ประธานกรรมการมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ เป็นองค์ประธานในพิธีประทานเกียรติบัตรแก่ผู้ผ่านการอบรม - ทรงถวายพวงมาลัยหน้าพระรูปสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์แล้วประทับพระเก้าอี้ - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ถวายมาลัยข้อพระกรแด่องค์ประธานพิธี - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ ถวายหนังสืออนุสรณ์ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช ถวายรายงานสรุปผลการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - ทูลเชิญองค์ประธานในพิธีเสด็จขึ้นที่ประทับพระเก้าอี้พิธี - ทรงประทานเกียรติบัตรแก่ผู้สำเร็จการอบรม - ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ นำผู้ผ่านการอบรม กล่าวปฏิญาณตนต่อ องค์ประธานในพิธี - องค์ประธานในพิธีประทานโอวาทแล้วทรงกล่าวปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ - ถ่ายภาพหมู่ ๑๒.๐๐ – ๑๗.๐๐ น. งานคืนสู่เหย้าชาวธรรมานามัย รุ่นที่ ๑ – ๒๐ หมายเหตุ : แต่งกายด้วยผ้าไทย

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๑ -

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๒ - คำกล่าวถวายรายงานในพิธีเปิดการอบรม “ธรรมานามัย” รุ่นที่ 20 โดย นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช กรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และรองประธานโครงการธรรมานามัย วันอาทิตย์ที่ 4 มิถุนายน ๒๕๖๖ ******************************************* ทูล พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์องค์ประธานกรรมการ มูลนิธิชีวิตพัฒนาในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และองค์ประธานโครงการธรรมานามัย กระหม่อม นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการธรรมานามัยและกรรมการบริหาร มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ในนามของคณะกรรมการดำเนินการจัดการอบรมธรรมานามัยสำหรับ รุ่นที่ 20 และ คณะกรรมการมูลนิธิฯ กรรมการชมรมธรรมานามัยมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ขอขอบพระคุณองค์ประธานมูลนิธิชีวิต พัฒนาฯ เป็นอย่างยิ่ง ที่ได้เสด็จมาเพื่อเป็นเกียรติแก่คณะผู้บริหารและผู้จัดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 ใน พิธีเปิดการอบรม สำหรับผู้เข้ารับการอบรมในวันนี้ กระหม่อมขอกราบเรียนว่าในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ นี้ ซึ่งวันที่ ๖ พฤษภาคม ตรงกับวันครบรอบวันคล้ายวัน ประสูติของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งเป็นวันครบรอบ ๑๐๐ ปี วันประสูติขององค์อุปถัมภ์มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ด้วย องค์การ UNESCO แห่งสหประชาชาติ (United Nation) ได้ประกาศรับรองพระเกียรติยศและผลงานมหาศาลที่ทรงบำเพ็ญตลอดพระชนม์ชีพ ด้วยพระเมตตา และกรุณาแก่ปวงชนชาวไทยมานับประการ ทั้งนี้พระองค์ได้ประกอบพระราชกรณียกิจด้วยทรงปรีชาชาญ ความสามารถ อุทิศเพื่อสาธารณชนอย่างยาวนานต่อเนื่องด้วยพระจริยวัตรอันงดงามยิ่ง สมควรเป็นบุคคลสำคัญ ของโลกที่เป็นแบบอย่าง สำหรับมวลมนุษยชาติในโลกนี้ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ โดยท่านองค์ประธานได้ทรงทราบ จากกระหม่อมที่กราบทูลให้ทรงทราบมาก่อนนี้แล้วซึ่งองค์ฝ่าบาทจึงได้ดำริให้กรรมการมูลนิธิฯ และชมรมธรรมา นามัยและผู้เกี่ยวข้องควรได้สนองในพระเกียรติยศครั้งนี้ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จึงน้อมรับยินดีที่จะจัดงานและ กิจกรรมต่าง ๆ เพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่องค์อุปถัมภ์มูลนิธินี้ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๖ กระหม่อมในนามของรองประธานโครงการธรรมานามัย รู้สึกซาบซึ้งและสำนึกในพระคุณของฝ่าบาทที่มี พระเมตตา และกรุณาให้โครงการนี้ได้จัดอบรมธรรมานามัย รวมทั้งหมด ๒ รุ่น เป็นพิเศษเพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่ องค์อุปถัมภ์มูลนิธิฯ จากที่เคยจัดมาในอดีตปีละ ๑ รุ่น ซึ่งกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงของมนุษย์ ก็ยินดีสนับสนุนเงินทุนสำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการอบรมรวม ๒ รุ่นแก่มูลนิธิฯ แล้วด้วย กระหม่อมจึงขออนุญาตกราบทูลฝ่าบาทในวันนี้ด้วยว่า “ธรรมานามัย รุ่นที่ 19 ซึ่งได้ดำเนินการแล้วเสร็จไปเมื่อ เดือนมีนาคมที่ผ่านมา และ “ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐” ซึ่งมีพิธีเปิดอบรมในวันนี้ และดำเนินการไปถึงวันที่ ๙

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๓ - กรกฎาคม ๒๕๖๖ ได้รับการยกย่องและรับรองเพราะได้จัดในปีมหามงคลเฉลิมพระเกียรติว่า “รุ่นธรรมานามัย เฉลิมพระเกียรติ” นับว่าผู้เข้ารับการอบรมทั้งสองรุ่นได้รับเกียรติและร่วมกันเทิดพระเกียรติยศแด่องค์อุปถัมภ์ พร้อมกันกับคณะผู้จัดการและดำเนินการอบรมธรรมานามัยของมูลนิธิด้วย อนึ่ง การดำเนินการจัดการอบรม โดยกรรมการดำเนินการอบรมธรรมานามัยรุ่นที่ 20 ซึ่งดำเนินงาน โดยธรรมานามัย รุ่นที่ 19 ได้มีการเตรียมการมาล่วงหน้าครบถ้วนเรียบร้อยตามแผนงาน ซึ่งก่อนเปิดการอบรม คณะกรรมการดำเนินงานฯ ได้มีความพร้อมในการจัดอบรมทุกประการ ตลอดจนได้รับความร่วมมือจาก กรรมการมูลนิธิฯ ชมรมธรรมานามัย และสำนักงานมูลนิธิฯ เป็นอย่างดี กระหม่อมขอทูลรายงานว่า ผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 มีจำนวน 80 คน ดำเนินการ อบรมในวันอาทิตย์ที่ 4 มิถุนายน ถึง 9 กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๖ รวม ๖ วันอาทิตย์ ทั้งนี้ ได้มีการกำหนดให้ผู้เข้า รับการอบรม คณะดำเนินการอบรม และเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิฯ ตลอดจนวิทยากรรับเชิญ ปฏิบัติตามมาตรการ ป้องกันและควบคุมโรค COVID 19 ให้สถานที่ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เป็นพื้นที่ควบคุมและป้องกันโรคนี้อย่าง เข้มงวด จึงนับว่าปลอดภัยและปลอดโรคได้นอกจากนี้ การรับสมัครเข้ารับการอบรม รวมถึงการประเมินผลก่อน และหลังการอบรม ได้ดำเนินการโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ผ่าน Google Form และคณะกรรมการบริหาร หลักสูตร ได้เพิ่มให้มีวิชา “คุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงวัย” โดยเชิญวิทยากรจากกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) วิชา “กลุ่มสัมพันธ์ (Ice Breaking)” โดยวิทยากรกระบวนการ และการเรียนรู้“กิจกรรมสันทนาการ (แบ่งกลุ่มตามฐานกิจกรรมการเรียนรู้)” โดยวิทยากรซึ่งดำเนินกิจกรรม ของ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ด้วย มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จึงคาดหวังว่าผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 จะได้ปฏิบัติตามมาตรการ และข้อกำหนดต่าง ๆ ในระหว่างการอบรม ซึ่งการอบรมธรรมานามัยนี้มีวัตถุประสงค์ให้ผู้เข้าอบรมเปลี่ยน พฤติกรรม ตามทฤษฎีธรรมานามัยในการพัฒนาคุณภาพชีวิตในแต่บุคคล ซึ่งกลวิธีนี้จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ได้ผลดีจาก ๓ มิติ คือ ๑. กายานามัย คือ การพัฒนากาย ๒. จิตตานามัย คือ การพัฒนาจิตให้คิดดีมีเมตตา กรุณาและเอื้ออาทรแก่บุคคลอื่นได้ และ ๓. ชีวิตานามัย คือ บุคคลเปลี่ยนพฤติกรรมและวิถีชีวิต (Lifestyle) ให้ สามารถดำรงชีพอยู่รอดปลอดภัย พึ่งตนเองและสามารถช่วยเหลือบุคคลอื่นได้ และมีความสุข อายุยืนยาวอย่างมี ชีวิตคุณภาพ ดังนั้น จึงคาดหวังว่า จะได้รับความร่วมมือจากผู้เข้ารับการอบรมนี้เป็นอย่างดี เพื่อที่จะได้รับ ประโยชน์จากการอบรมได้อย่างเต็มที่ สมคุณค่าและความตั้งใจที่มูลนิธิฯ ได้จัดดำเนินการขึ้นให้แก่ทุกคนในการ ดูแลชีวิตให้มีคุณภาพตลอดไป บัดนี้ ได้เวลาอันเหมาะสมแล้ว กระหม่อมขอกราบทูลเชิญองค์ประธานได้โปรดกล่าวเปิดการอบรม ธรรมานามัยรุ่น “เฉลิมพระเกียรติ” (รุ่นที่ 20) เพื่อความสิริมงคลแก่ผู้เข้ารับการอบรมและผู้มีเกียรติ ณ บัดนี้ แล้วแต่จะโปรด *************************************************

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๔ - คำกล่าวเปิดการอบรมธรรมานามัยรุ่นที่ 20 รุ่นเฉลิมพระเกียรติองค์อุปถัมภ์มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ของ พลเรือเอก นายแพทย์หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และประธานโครงการธรรมานามัย ในพิธีเปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 วันอาทิตย์ที่ 4 มิถุนายน ๒๕๖๖ ******************************************************** ท่านรองประธานโครงการธรรมานามัย กรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ประธานชมรมธรรมานามัยและกรรมการ ชมรมฯ คณะกรรมการดำเนินการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 ท่านวิทยากร และแขกผู้มีเกียรติทุกท่าน ผมมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้มาเป็นประธานเปิดอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 หรือรุ่นเฉลิมพระ เกียรติองค์อุปถัมภ์มูลนิธิฯ ในวันนี้ จากคำกล่าวรายงานของนายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธาน โครงการธรรมานามัย ทำให้ทราบจุดประสงค์ของการจัดอบรมในครั้งนี้ และยังได้ทราบอีกว่าคณะผู้จัดการและ บริหารการอบรมธรรมานามัยในปี พ.ศ.๒๕๖๖ มีความมุ่งมั่นที่จะจัดการอบรมธรรมานามัยขึ้นเป็นพิเศษ รวม ๒ รุ่น คือ รุ่นที่ ๑๙ และรุ่นที่ ๒๐ เพื่อตั้งใจเทิดพระเกียรติองค์อุปถัมภ์มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ โดยมูลนิธิฯ ได้กำหนดให้ เป็นรุ่น “ธรรมานามัยเฉลิมพระเกียรติ” คือ รุ่นที่ ๑๙ (วันอาทิตย์ที่ ๕ กุมภาพันธ์ ถึง ๑๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๖) และรุ่นที่ ๒๐ (วันอาทิตย์ที่ ๔ มิถุนายน ถึง ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๖) เป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทิตาคุณ แด่องค์อุปถัมภ์ ในวโรกาสที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติในฐานะเป็นบุคคลสำคัญของโลก ในวาระครบรอบ ๑๐๐ ปี วันประสูติ ๖ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๖๖ นี้ จากองค์การ “UNESCO” องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่ง สหประชาชาติ (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จึงภาคภูมิใจ เช่นคนไทยทุกคนและขอถือโอกาสในวันนี้เชิญชวนพวกเราทุกคนที่ชุมนุม ณ ที่นี้ ตลอดจนทุก ๆ ท่านที่มิได้มาร่วมงานนี้โปรดได้ระลึกในพระคุณพระองค์อุปถัมภ์มูลนิธิฯ และจงตั้งปณิธานที่จะพัฒนาชีวิตให้มี คุณภาพยิ่งขึ้นในตลอดกาล เพื่อสนองในพระจริยวัตรและพระราชกรณียกิจที่ได้บำเพ็ญประโยชน์แก่พสกนิกร ชาวไทย โดยเริ่มดำเนินชีวิตพัฒนาใน พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อเริ่มต้นชีวิตใหม่ในแนวทางชีวิตพัฒนาของธรรมานามัย ๓ มิติ คือ กายานามัย จิตตานามัย และชีวิตานามัย ให้ชีวิตสมบูรณ์มีความมั่นคงและเป็นสุขตลอดกาล ผมขอต้อนรับผู้เข้าอบรมธรรมานามัยรุ่นเฉลิมพระเกียรตินี้ด้วยความยินดี ขอให้ตั้งใจและปฏิบัติตาม หน้าที่ที่ผู้จัดการอบรมกำหนดไว้ ท่านจะได้รับประโยชน์อย่างยิ่งจากจบการอบรมนี้แล้ว เช่นเดียวกับรุ่นก่อน ๆ ที่ ประสบความสำเร็จในชีวิตและมีความสุขกันถ้วนหน้า และขอบคุณคณะผู้บริหารและจัดการอบรมในทุกระดับ โดยเฉพาะคณะกรรมการดำเนินการจัดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โดยเฉพาะกระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ ที่สนับสนุนอุปถัมภ์เงินทุนแก่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ สำหรับรุ่นก่อน ๆ ในอดีตในการ

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๕ - อบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๙ และรุ่นที่ ๒๐ เป็นการพิเศษสำหรับปีมหามงคลอย่างยิ่งเพื่อร่วมกันเทิดพรเกียรติยศ ขององค์พระอุปถัมภ์ และขอขอบคุณท่านวิทยากรรับเชิญในการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 ที่สละเวลาและ เตรียมพร้อมในการถ่ายทอดความรู้แก่ผู้เข้าอบรม เพื่อให้การอบรมนี้ได้สมบูรณ์ตามวัตถุประสงค์ของโครงการ ธรรมานามัยของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าทุก ๆ ท่านที่จะผ่านการอบรมครั้งนี้ จะได้รับความสุขเปลี่ยนแปลงชีวิตทีมี คุณภาพ นำให้ครอบครัวอบอุ่นและทำให้ทุกคนที่วิสาสะกับท่านและสังคมที่ท่านอยู่มีความสุขและร่วมสร้าง สังคมไทยให้น่าอยู่และเจริญต่อไป บัดนี้ ได้เวลาอันสมควรแล้ว ผมขอเปิดการอบรมธรรมานามัยรุ่นเฉลิมพระเกียรติ (รุ่นที่ 20) และขออวยพรให้ทุกท่านประสบความสวัสดีและประสบความสำเร็จสำหรับชีวิตทุกคน จึงขอให้การ ดำเนินการจัดการอบรมธรรมานามัยเฉลิมพระเกียรตินี้ได้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ทุกประการ ขอบคุณ ****************************************************

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๖ - คณะวิทยากรธรรมานามัย รุ่นที่ 20 ลำดับ ชื่อ -สกุล ที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ ๑ พระพรหมวชิรากร (สุนทร สุนทราโภ) วัดราชผาติการาม (วัดส้มเกลี้ยง) ๑๔๗ ถนนราชวิถี เชิงสะพานกรุงธน แขวงวชิร พยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ ๐๘๑-๙๘๒-๓๓๗๕ ๒ นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช ๑๙๙/๑ ซอยทิมแลนด์ ถนนงามวงศ์ วาน อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐ ๐๘๑-๒๕๙-๐๕๗๕ ๓ ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ๘๔ ซอยเจริญ ๕๘ ถนนเจริญนคร แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพฯ ๐๖๐๐ ๐๘๔-๕๑๕-๔๕๕๙ ๔ อาจารย์เสาวนีย์ สังฆโสภณ ๔๐/๔ ซอยอารีสัมพันธ์ ๘ คลอง ประปา สามเสน กรุงเทพฯ ๑๐๔๐๐ ๐๘๙-๘๙๓-๒๑๖๐ ๕ แพทย์หญิงวราภรณ์ ภูมิสวัสดิ์ ๗๓/๒ ลาดพร้าว ๗๑ แขวงสะพานสูง เขตวังทองหลาง กรุงเทพฯ ๑๐๓๑๐ ๐๘๑-๖๘๔-๙๙๕๕ ๖ ศ.นพ.อมร ลีลารัศมี ติดต่อผ่านนายแพทย์พล หิรัณยะศิริ - ๗ ผศ.นพ.มนตรี กิจมณี ๒๗๕ ถนนสวนผัก ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ๑๐๑๗๐ ๐๘๑-๙๑๑-๗๐๐๔ ๘ พลอากาศตรี นพ.บุญเลิศ จุลเกียรติ ๒๑ ซอย ๓ หมู่บ้านสวนสน ถนนรามคำแหง ๖๐ แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพฯ ๑๐๒๔๐ ๐๘๑-๙๓๘-๙๒๙๖ ๙ รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ ๔๑ ลาดพร้าว ๖๔ (แยก ๑๐) แขวงวังทองหลาง เขตวังทองหลาง กรุงเทพฯ ๑๐๓๑๐ ๐๘๑-๕๖๖-๓๘๕๘ ๑๐ อาจารย์ภูมินทร์ มีขันหมาก ๘/๔๓ ม.ทรัพย์ยั่งยืน ถ.เทพารักษ์ กม. ๒ ตำบลบางเมืองใหม่ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ ๑๐๒๗๐ ๐๘๓-๗๑๑-๗๕๑๑ ๑๑ อาจารย์เจษฏา เกิดประชาราษฎร์ ๖ ซ.อนามัยงามเจริญ ๒๖ ถ.อนามัย งามเจริญ แขวงท่าข้าม เขตบางขุน เทียน กรุงเทพฯ ๑๐๑๕๐ ๐๙๔-๔๘๔-๒๗๔๔

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๗ - ลำดับ ชื่อ -สกุล ที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ ๑๒ รศ.ดร. สมชาย ดุรงค์เดช ๒๕๓ ซอยวินิจสรรค์ ถนนสุทธิสาร แขวงสาม-เสนนอก เขตห้วยขวาง กรุงเทพฯ ๑๐๓๑๐ ๐๘๑-๔๔๒-๘๙๓๔ ๑๓ อาจารย์ชัชวัสส์ เศรษฐลักษมิ์ ๔๙/๑ ซอยเอกมัย ๑๒ ถนนสุขุมวิท ๖๓ แขวงคลองตันเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพฯ ๑๐๑๑๐ ๐๙๒-๓๖๓-๕๔๕๔ ๑๔ อาจารย์สุรวัฒน์ ชมพูพงษ์ ติดต่อผ่านนายแพทย์พล หิรัณยะศิริ - ๑๕ อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ (หรือ ผู้แทน) กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความ มั่นคงของมนุษย์ ๐๒-๖๔๒-๔๓๓๖- ๓๙ ต่อ ๔๑๔ ๑๖ อาจารย์สีนวล เดชพรหม มูลนิธิชีวิตพัฒนา ๐๒-๔๔๘-๖๔๖๑ ๑๗ อาจารย์จักรวาฬ สโมสร มูลนิธิชีวิตพัฒนา ๐๒-๔๔๘-๖๔๖๑ ๑๘ ดร.รชนีกร มัคคสมัน มูลนิธิชีวิตพัฒนา ๐๒-๔๔๘-๖๔๖๑ ๑๙ อาจารย์เอื้องพร อรุณจิตต์ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ๐๒-๔๔๘-๖๔๖๑ ๒๐. นางสาวนงลักษณ์ แต้มสุวรรณ ๒๐๔/๑๐๔ ม.ชัยพฤกษ์ ซอย ๑๐/๑๑ ถ. บางกราย - ไทรน้อย ต.พิมลราช อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี ๐๙๗-๑๕๒- ๓๘๒๙ ๒๑ นางสาวภัทรภร เกิดในมงคล ๒๔๖/๘๕ ม.ชวนชื่นพาร์ควิลล์ซอย ๖/๕ ถ.กาญจนาภิเษก แขวงศาลา ธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา กรุงเทพ ๑๐๑๗๐ ๐๙๒-๙๗๔-๔๔๙๕ ๒๒ นางสาวพิชชาณันท์ กะฐินเทศ ๒๖๔/๘๕ ม.ชวนชื่นพารค์วิลล์ ซอย ๖/๕ ถ.กาญจนาภิเษก แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวี-วัฒนา กรุงเทพฯ ๑๐๑๗๐ ๐๙๒-๒๙๕-๙๑๙๔ ๒๓. นางน้อย พิทักษ์ลิ้มสกุล ๕๕/๒๖๐ ซอยงามวงศ์วาน ๓๒ ถ.งาม วงศ์วาน แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ ๑๐๒๑๐ ๐๘๑-๕๕๑-๔๘๘๘ ๒๔ นางเพลินจันทร์ ต้นโพธิ์ทอง ๙๘/๗ ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางขุน เทียน เขตจอมทอง กรุงเทพฯ ๑๐๑๕๐ ๐๘๔-๑๑๕-๕๘๙๙ ๒๕ นางธารทิพย์ ยงสกุลโรจน์ ๑๒๓ ซ.อ่อนนุช ๒๔ ถ.สุขุมวิท ๗๗ แขวงอ่อนนุช เขตสวนหลวง กรุงเทพฯ ๐๘๑-๘๒๒-๔๙๑๕

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๘ - ลำดับ ชื่อ -สกุล ที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ ๒๖ นางสาววัลภา หาญตระกูล ๑๕ ซอยทุ่งมังกร ๑๗ ถ.ทุ่งมังกร เขต ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ๑๐๑๗๐ ๐๘๑-๖๑๖-๑๕๑๖ ๒๗ นายเพทาย หอมชะเอม ๔๕/๑๘๐ ซ.นวมินทร์๒๔ หมู่บ้านศรี นครพัฒนา ๑ ถ.นวมินทร์ แขวงคลอง กุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพฯ ๑๐๒๔๐ ๐๘๑-๘๑๗-๗๓๘๐ 28 นางมยุรี แก้วจันทร์ ๕๗/๗ หมู่ ๖ ถ.พุทธมณฑล สาย ๓ ซ. ๖๖ แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวี วัฒนา กรุงเทพฯ ๑๐๑๗๐ ๐๘๖-๓๕๒-๓๗๑๗ ๒9 นางสาวสมลักษณ์ กันอริ ๓ ซ.เทอดไท ๒๑ ถ.เทอดไท แขวงบาง ยี่เรือ เขตธนบุรี กทม.๑๐๖๐๐ ๐๘๑-๒๐๖-๒๐๘๙ ๓0 นางอัญชลี ทรงวิทย์ชุติ ๑๘/๓ ม.๓ ซ.บางขนุน ๑ ถ.บางกรวยจงถนอม ต.มหาสวัสดิ์ อ.บางกรวย จ. นนทบุรี ๑๑๑๓๐ ๐๘๑-๘๔๖-๗๐๖๐ 31 นางสาวอุไร เชิงชาญกิจ ๙๙/๓๒ หมู่บ้านร่มไม้ ซ.แก้วอินทร์ ถนนกาญจนาภิเษก ตำบลเสาธงหิน อ. บางใหญ่ จ.นนทบุรี ๑๑๔๐๐ ๐๘๗-๖๘๗-๖๒๔๘

คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 | คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ 20 โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ | - ๔๙ - รายชื่อผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ลำดับ ชื่อตัว - สกุล ชื่อเล่น หมายเลขโทรศัพท์ ๑.นางสาว กนกวรรณ ยมกกุล หนก 089 485 6821 ๒.นางสาว กนกอร ค าภาเขียว จันทร์ 087 681 0465 ๓.นางสาว กัญญณัติ ลิขิตดุลยวัฒน์ เล็ก 086 320 1846 ๔.นางสาว ขนิษฐา ปราชญ์วิทยา นิด 081 846 6655 ๕.นาง จามรี จันทร์อนันต์พร เจเจ 093 146 4924 ๖.นางสาว จินตนา จงประสิทธิผล - 081 732 6868 ๗.นางสาว จุฑารัตน์ เสร็จศรี ติ๋ม 088 590 4926 ๘.นางสาว ฉัตรอรุณ ภู่ตั้งจิตเจริญ อี๊ด 062 146 5622 ๙.นางสาว ชลธร ภัทรเสรี โพ้ง 063 917 7834 ๑๐.นาง ชลาลัย สุขสถิตย์ โป่ง 081 753 8056 ๑๑.นางสาว ชวัลพัชร์ กาญจน์ลัทธ์ กุ๊กไก่ 099 249 6516 ๑๒.นาย ชัยชาญ พึ่งค า - 089 129 2264 ๑๓.นาย ชัยณรงค์ รัตนโยธินานนท์ เจ 081 922 9961 ๑๔.นางสาว ชุติมา เกิดเจริญ เจี๊ยบ 089 206 8405 ๑๕.พลเรือเอก เชษฐา ใจเปี่ยม ปาน 089 989 6340 ๑๖.นาง ณัฏฐชา พิบูลกุลพัฒน์ ติ๋ว 062 919 5694 ๑๗.นาง ณัฐชา รัตนศรี - 084 727 8763 ๑๘.นางสาว ณัฐธยาน์ ไทยศิริมงคล กร 098 929 5492 ๑๙.นางสาว ดวงสมร กรทองค า หมวย 092 443 2229 ๒๐.นางสาว ดารินทร์ โรจนสุมล ดา 085 912 0211 ๒๑.นาย ธนัท ดลอัมพรพิศุทธิ์ เอ๋ 086 341 3879 ๒๒.นาง ธนาพร ศศะยานันท์ ติ๋ม 081 655 8219 ๒๓.นาง ธนิดา ฐิติลดากุล เต่า 083 751 9900 ๒๔.นางสาว ธัญญ์รัตน์ นิ่มนวล นวล 081 805 5663 ๒๕.นาง นภาดา พรหมรัตน์ ส้ม 082 549 4636 ๒๖.นาย นัฏฐ์ดนัย หรรษาชลีกรกุล ชู 081 498 3004