คู่มือการอบรม ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ วันอาทิตย์ที่ ๑๒, ๑๙, ๒๖ พฤษภาคม วันอาทิตย์ที่ ๒, ๑๖ และ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ วันเสาร์ที่ ๘ และวันอาทิตย์ ๙ มิถุนายน ๒๕๖๗ ณ วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ในพระองค์ฯ จ.นครสวรรค์ และ โรงแรมกรุงศรีริเวอร์จ. พระนครศรีอยุธยา
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ องค์อุปถัมภ์
พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และประธานโครงการธรรมานามัย
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต ผู้รังสรรค์ ทฤษฎี “ธรรมานามัย”
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๕ คำนำ ในวาระครบรอบ ๑๐๑ ปี คล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวง นราธิวาสราชนครินทร์ (ประสูติเมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๔๖๖) ในปี พ.ศ. ๒๕๖๗ มูลนิธิชีวิตพัฒนาใน พระอุปถัมภ์ของพระองค์ท่านจึงได้สานต่อเจตนารมณ์ในการสร้างคุณประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ด้วยการจัดทำโครงการอบรม “ธรรมานามัย”ซึ่งเริ่มตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๔๓ ในปีพ.ศ. ๒๕๖๗ นี้ โครงการ “ธรรมานามัย” จะได้จัดการอบรม รุ่นที่ ๒๑ ระหว่างวันที่ ๑๒, ๑๙, ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ถึงวันที่ ๒, ๘ – ๙, ๑๖ และ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๗ รวมผู้เข้าอบรมทั้งสิ้น ๘๓ คน โครงการอบรม “ธรรมานามัย” รุ่นที่ ๒๑ ดำเนินการโดยมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ร่วมกับสมาชิก ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ และผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งมีจิตอาสาช่วยสนับสนุนการดำเนินงานของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ใน การนี้คณะกรรมการดำเนินการจัดอบรม “ธรรมานามัย” รุ่นที่ ๒๑ ได้จัดทำคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ เล่มนี้ขึ้น เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมทุกท่านใช้เป็นแนวทางการอบรม โดยเนื้อหาสาระ ครอบคลุมทั้งด้าน กาย จิต อารมณ์และสังคม คณะกรรมการดำเนินงานจัดการอบรม ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ขอกราบขอบพระคุณ นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการ “ธรรมานามัย” และกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่ให้คำแนะนำ ในการปรับปรุงคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ เป็นอย่างดียิ่ง ขอขอบคุณ คุณปราณี ประดิษฐ์ ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารจัดการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่ได้ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือและดำเนินการจัดพิมพ์ เป็นรูปเล่มสวยงาม ขอขอบคุณเจ้าของบทความทุกท่านที่อนุญาตให้นำบทความ มาลงในคู่มือการอบรม ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ฉบับนี้ และขอขอบคุณสมาชิกธรรมานามัยรุ่นที่ ๒๐ และผู้เกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ให้ คำแนะนำ ให้กำลังใจคณะผู้จัดทำคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ทำให้คู่มือฯ เล่มนี้ เสร็จสมบูรณ์ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามวัตถุประสงค์และเจตนารมณ์ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่จะสร้างความสุขอย่าง สมบูรณ์และยั่งยืนให้แก่คนในสังคม คณะกรรมการดำเนินงาน ธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๗
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๖ สารบัญ หน้าคำนำ ๕ ส่วนที่ ๑ เรื่องทั่วไป ๙ • ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ๑๐ • โครงการธรรมานามัย ๑๖ • คำกล่าวถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติฯ และสดุดีบูชาครู ๑๗ • พระประวัติ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ องค์ประธาน คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ๑๙ • การปฏิบัติตนเมื่อองค์ประธานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ประทับร่วมอยู่ในพิธีการของมูลนิธิฯ ๒๑ • ชมรมธรรมานามัย ๒๕ • โครงสร้างสำนักงานบริหารจัดการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ๒๖ ส่วนที่ ๒ เรื่องโครงการอบรมธรรมานามัย หลักสูตร และการอบรม ๒๗ • โครงการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๒๘ • หลักสูตรธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๓๑ • กำหนดการพิธีเปิด-ปิด ๓๙ • ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๔๐ • คำกล่าวถวายรายงานในพิธีเปิดอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๔๙ • คำกล่าวเปิดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๕๑ • ขั้นตอนพิธีเปิด ๕๓ • ขั้นตอนพิธีปิด ๕๔ • รายชื่อคณะวิทยากรธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๕๕ • รายชื่อผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๕๙ • รายชื่อผู้เข้ารับการอบรม แยกตามกลุ่มดอกไม้จำนวน ๕ กลุ่ม ๖๔
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๗ สารบัญ (ต่อ) หน้าส่วนที่ ๓ บทความทางวิชาการ ๖๙ • แก่อย่างสง่า - ศ.เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ ๗๐ • ธรรมานามัย - นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช ๗๘ • ความงามของชีวิต - พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ ๘๖ • กายดี ชีวีเป็นสุข - นายแพทย์ พล หิรัณยศิริ ๘๙ • อ่านสักนิด...ชีวิตเปลี่ยน - นายแพทย์ พล หิรัณยศิริ ๙๓ • ดนตรีเพื่อสุขภาพ - อาจารย์เสาวณีย์ สังฆโสภณ ๙๕ • มะเร็งที่รัก - อาจารย์ สีนวล เดชพรหม ๙๘ • ยากันล้ม... - มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มสผส.) ๑๐๑ • การกดจุดสะท้อนเท้า - อาจารย์ธนัท ดลอัมพรพิศุทธิ์ ๑๐๘ • Living Wills การทำพินัยกรรมและการจัดการทรัพย์สิน - อาจารย์วันวิสา ศิลาทอง ๑๐๙ ส่วนที่ ๔ กิจกรรม และประมวลภาพกิจกรรม ๑๑๑ • กิจกรรมการให้ความรู้ทางวิชาการ ๑๑๒ • กิจกรรมปันน้ำใจ โครงการช่วยผู้สูงอายุในพื้นที่ห่างไกลชนบทจังหวัดแม่ฮ่องสอน ๑๑๖ • กิจกรรมกลุ่มแม่หญิง ๑๑๘ • กิจกรรมจันทร์สดใสในสวนศรี ๑๑๙ • กิจกรรมกลุ่มพฤหัสพัฒนา ๑๒๐ • กิจกรรมศิลปวัฒนธรรม ๑๒๑
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๘ สารบัญ (ต่อ) หน้า • กิจกรรม Work Shop ๑๒๒ • กิจกรรมสอนร้องเพลงจีน ๑๒๓ • โครงการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ ๑๒๔ • กิจกรรมทอดผ้าป่าสามัคคี ๑๒๗ • ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม และยกย่องบุคคลที่เป็นแบบอย่าง ๑๒๙ • กิจกรรม Thank You Party “ 6 Weeks of Love”๑๓๑ • กิจกรรมของสมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ หลังสิ้นสุดการอบรม ๑๓๓ ส่วนที่ ๕ ภาคผนวก ๑๔๐ • คำสั่งมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการจัดอบรม "ธรรมานามัย" รุ่นที่ ๒๑ ๑๔๑ • รายนามประธานธรรมานามัยรุ่น ๑ - ๒๐ และหมายเลขโทรศัพท์ ๑๕๑ • ที่มาของเพลงธรรมานามัย และเพลง ธรรมานามัย ๑๕๒ • แบบประเมินการจัดกิจกรรมการศึกษาดูงาน ทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรม ฯ รุ่นที่ ๒๑ ๑๕๕ • แบบประเมินภาพรวมของการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๑๕๗ • แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ - รายวิชา ๑๕๙ • คณะผู้จัดทำคู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ๑๖๑
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๙ ส่วนที่ ๑ เรื่องทั่วไป
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๐ ประวัติความเป็นมาของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๑ ประวัติความเป็นมา มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และโครงการ “ธรรมานามัย” ประวัติความเป็นมา – การก่อตั้ง พ.ศ. ๒๕๑๓ ก่อตั้งหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พอ.สว.) เพื่อช่วยเหลือ ราษฎรในท้องที่ทุรกันดารทั่วประเทศ ทั้งเด็ก ทั้งผู้ใหญ่ ผู้พิการ คนชรา ฯลฯ พ.ศ. ๒๕๒๐ ๗ ปีต่อมา ประเทศไทยมีประชากรเกิดใหม่เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ ๓ ศาสตราจารย์ พลเรือตรี นายแพทย์ วิทุร แสงสิงแก้ว ได้ร่วมกับ คณะแพทย์ภาคเอกชน และคณะนักธุรกิจที่มีใจกุศล ก่อตั้ง “สมาคมส่งเสริมการผสมผสานกิจกรรมพัฒนาประชากรและสาธารณสุขแห่งประเทศ ไทย (สสป.)” (Association for Strengthening Integrated National Population and Health Development Activities of Thailand (ASIN)) ขึ้น และได้เชิญ นายแพทย์ นิพนธ์ สุวัฒนา อธิบดีกรมการแพทย์ มาเป็นนายกสมาคมคนแรก และได้เชิญนายแพทย์ สมบูรณ์ วัชโรทัย ผู้อำนวยการโครงการวางแผนครอบครัวแห่งชาติ เป็นรองผู้อำนวยการ โครงการ และศาสตราจารย์ ดร.อลัน โรเซนฟิลด์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยโคลอมเบีย สหรัฐอเมริกา เป็นฝ่ายสนับสนุนทุนในการดำเนินโครงการวางแผน ครอบครัวในสถาบัน แพทย์ภาคเอกชนของสมาคม ASIN เป็นเวลา ๑๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๒๐ - ๒๕๓๐) การดำเนินงานได้ผลดีมาก ทำให้ประสบความสำเร็จซึ่งงานประชากรที่ประสบ ความสำเร็จนี้ นับว่าเป็นผลงานของรัฐบาลและองค์กรต่าง ๆ ที่สามารถทำให้ลดการเกิดใหม่ ของประชากรลงได้ จากร้อยละ ๓.๒ ต่อปี เหลือร้อยละ ๑.๒ ต่อปี ต่อมา ในช่วงปี พ.ศ . ๒๕๓๐ – ๒๕๓๕ ปรากฏว่า จำนวนประชากรสูงอายุได้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ ๑.๕ ต่อปี เป็น ร้อยละ ๖ ต่อปี (เนื่องจากมีความก้าวหน้าของวิทยาการทางการแพทย์และสภาพสังคมต่าง ๆ ที่เอื้อให้คนมีอายุยืนยาวขึ้น) ประกอบกับมีวิกฤตทางการเมืองเกิดขึ้นในช่วงนั้น ทำให้ คณะกรรมการของสมาคม ASIN ได้ร่วมกันพิจารณาและมีแนวความคิดที่จะจัดทำโครงการ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งร่างกายและจิตใจเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและช่วย แก้ไขปัญหาที่มีแนวโน้มว่าจะมีประชากรสูงอายุเพิ่มมากขึ้น ดังนั้น พลเรือตรี ศาสตราจารย์ นายแพทย์ วิทุร แสงสิงแก้ว จึงได้ปรึกษากับคณะกรรมการสมาคม ASIN และดำเนินการจด
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๒ ทะเบียนก่อตั้งมูลนิธิชีวิตพัฒนาขึ้น เพื่อพัฒนาประชากรสูงอายุของประเทศ ให้มีคุณภาพ ชีวิตที่ดีทั้งร่างกายและจิตใจจนตลอดอายุขัย โดยมีปรัชญาการก่อตั้งอยู่บนความเชื่อมั่นที่ว่า “ชีวิตของคนเรา เมื่อมีอายุมากขึ้นจนเลยวัยกลางคนหรือแม้แต่เมื่อเข้าสู่ปัจฉิมวัย ก็ยัง สามารถใช้เวลาที่เหลืออยู่พัฒนาต่อไปตามความถนัดและศักยภาพของแต่ละคน ทำให้ เกิดคุณภาพชีวิตด้วยความสุขสงบทั้งกายใจแก่ตนเองและสังคมที่เราอยู่ร่วมกันได้อีกเป็น อันมาก” ศาสตราจารย์ พลเรือตรี นายแพทย์ วิทุร แสงสิงแก้ว และคณะกรรมการ ได้ทูลเชิญ พลเรือตรี นายแพทย์ หม่อมเจ้า ปุสาณ สวัสดิวัตน์ (พระยศในขณะนั้น) ผู้ทรงเป็นนายแพทย์ ทหารเรือ ประจำกรมนาวิกโยธินที่ทรงเคยร่วมปฏิบัติหน้าที่ในกองทัพเรือร่วมกันกับ พลเรือ ตรี นายแพทย์ วิทุร แสงสิงแก้ว อย่างใกล้ชิด มาเป็นองค์ประธานกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา และได้จดทะเบียนก่อตั้งเป็นมูลนิธิดำเนินโครงการสาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุ เมื่อวันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ ชื่อว่า “มูลนิธิชีวิตพัฒนา” (Life Development Foundation) โดยมีความหมายว่า ชีวิตต้องพัฒนาให้แข็งแรงต่อไป ไม่ใช่เสื่อมลง แนวคิดก็คือ ต้องการทำ ให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพแข็งแรงทั้งกาย และใจ ทำให้ลูกหลานไม่เดือดร้อนในการดูแลและผล ทางอ้อมก็คือ รัฐบาลไม่ต้องเสียงบประมาณค่ารักษาพยาบาล ไม่ต้องมีโรงพยาบาลผู้สูงอายุ ซึ่งหลายประเทศต้องเสียเงินกับโรงพยาบาลผู้สูงอายุนี้ปีละจำนวนมาก นี่คือวัตถุประสงค์ของ มูลนิธินี้ ในปีต่อมา พลเรือตรี นายแพทย์ หม่อมเจ้า ปุสาณ สวัสดิวัตน์ ได้ทรงนำ คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ เพื่อกราบทูลถวายให้ทรงทราบรายละเอียด หลักการและ เหตุผล วัตถุประสงค์ และวิธีดำเนินงานโครงการ “มูลนิธิชีวิตพัฒนา” อันเป็นโครงการ สาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุ พร้อมทั้งได้กราบทูลอัญเชิญทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ เพื่อเป็น สิริมงคล และเป็นกำลังใจแก่คณะกรรมการมูลนิธิฯ ในการเสียสละ ทำงานสาธารณประโยชน์ แก่ผู้สูงอายุซึ่งสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ได้ทรงมีพระวินิจฉัยโครงการต่าง ๆ โดยละเอียด ได้ ทรงซักถามในเรื่องต่าง ๆ อย่างครบถ้วนรอบคอบแล้ว จึงทรงพระเมตตารับไว้เป็นมูลนิธิใน พระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๓ ตั้งแต่วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ อันถือได้ว่าเป็นวันถือกำเนิดมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ใน พระอุปถัมภ์ฯ อันเป็นสิริมงคลยิ่ง นับแต่นั้นเป็นต้นมา สำหรับงบประมาณในการจัดตั้ง “มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ” แรกเริ่มได้รับจากสมาคม วางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย และสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจำนวนหนึ่ง เป็นทุน เริ่มต้น ต่อมาได้รับเงินสนับสนุนจากคณะกรรมการพิจารณาโครงการสาธารณประโยชน์ของ กระทรวงการคลัง มอบเงินจำนวน ๔๐ ล้านบาท สนับสนุนการก่อสร้าง “อาคารเฉลิมพระ เกียรติ ๘๐ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราช นครินทร์” เพื่อใช้เป็น “ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพและสมรรถภาพผู้สูงอายุ” ตราบจนทุกวันนี้ อาคารสำนักงานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ อาคารศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๗
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๔ วัตถุประสงค์ทั่วไปของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ มีดังต่อไปนี้ ๑. เพื่อสนับสนุนงานและกิจกรรมสาธารณประโยชน์ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชากรสูงอายุที่เป็นสมาชิกขององค์กรชุมชน เช่น ชมรมผู้สูงอายุ ให้กว้างขวาง ออกไปจนทั่วประเทศ ๒. ส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรม และดำเนินงานถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของ ประชากรกลุ่มด้อยโอกาสและกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็ก และผู้สูงอายุ เพื่อให้ความรู้และเทคโนโลยี บังเกิดผล ต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรอย่างทั่วถึง ๓. ดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์ โดยร่วมมือกับองค์กรสาธารณกุศลอื่นทั้งในประเทศและต่างประเทศ ๔. ไม่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับการเมืองแต่อย่างใด โครงการสาธารณประโยชน์เพื่อผู้สูงอายุของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ๑. โครงการนิทรรศการถาวร “เวลาเป็นของมีค่า” เฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ๒. โครงการธรรมานามัย ๓. โครงการวิชาการเพื่อผู้สูงอายุ ๔. โครงการจัดหาทุน ๕. โครงการเวชกรรมไทย (คลินิคแพทย์แผนไทย และแพทย์ทางเลือก) ๖. โครงการศูนย์โดมทูมาลีน (ศูนย์อบซาวน่า โดมทูมาลีน) ๗. โครงการศิลปวัฒนธรรม ๘. โครงการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ ๙. โครงการอุทยานสุขภาพ ๑๐. โครงการผู้สูงวัยแบบอย่าง ๑๑. โครงการช่วยเหลือผู้ยากจน – ด้อยโอกาส ๑๒. โครงการศูนย์ข้อมูลข่าวสารและการประชาสัมพันธ์ ๑๓. โครงการศูนย์ต้นแบบเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ๑๔. โครงการวิจัยบูรณาการศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๕ รายพระนามและรายนามคณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชุดปัจจุบัน ๑. พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ประธานกรรมการ ๒. นายแพทย์ยุทธ โพธารามิก รองประธานกรรมการ ๓. ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ เลขาธิการ ๔. นายพิเชฐ มุจลินทังกูร เหรัญญิก ๕. พลเรือเอก เทวินทร์ มุ่งธัญญา กรรมการ ๖. นายพิเชต สุนทรพิพิธ กรรมการ ๗. นายแพทย์ชุมพล วงศ์ประทีป กรรมการ ๘. นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช กรรมการ ๙. นายประกอบ วงศ์ผลวัต กรรมการ ๑๐. นายอร่าม อามระดิษ กรรมการ ๑๑. นายแพทย์เจษฎา โชคดำรงสุข กรรมการ ๑๒. นายแพทย์ประสาท โหตรภวานนท์ กรรมการ ๑๓. รศ.คลินิก พญ.วารุณี จินารัตน์ กรรมการ ๑๔. นายวิศิษฐ์ จิตต์แจ้ง กรรมการ ๑๕. นายชัยวัฒน์ พสกภักดี กรรมการ ๑๖. นางสายพิณ พหลโยธิน กรรมการ ๑๗. นายแพทย์พล หิรัณยศิริ กรรมการ ๑๘. นายสุธน สุวรรณภานนท์ กรรมการ ๑๙. นายแพทย์ศิริศักดิ์ ธิติดิลกรัตน์ กรรมการ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๖ โครงการ “ธรรมานามัย” นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการ “ธรรมานามัย” โครงการ “ธรรมานามัย” เป็นหนึ่งใน ๑๔ โครงการ ของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ซึ่งศาสตราจารย์ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต เป็นผู้ก่อตั้ง โดยมีพลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นองค์ประธาน คำว่า “ธรรมานามัย” นั้น หมายถึง ระบบปฏิบัติตนเพื่อให้มีอนามัยสมบูรณ์ และมีอายุ ยืนนาน โดยการผสมผสานการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ และการปฏิบัติทางจิต ซึ่งได้เริ่มเผยแพร่โครงการนี้ใน ปี พ.ศ. ๒๕๓๐ ที่หมู่บ้านดงกระทงยาม อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นป่าสมบูรณ์ใกล้ชุมชน และสถานี อนามัย มีเนื้อที่ ๒ ไร่ ๑ งาน เริ่มดำเนินงาน โดยมี แพทย์หญิงสำรวย ทรัพย์เจริญ เป็นผู้ดำเนินโครงการเป็น คนแรก มีแพทย์อายุรเวท ๒ คน คนสวน ๑ คน เริ่มดำเนินงาน “โครงการธรรมานามัย” ตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒ เป็นต้นมา ในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ เริ่มสร้างสำนักงานโครงการ โดย กำนันอำพล อารี และชาวบ้านดงกระทงยามเป็น ผู้ดูแล ต่อมาจึงกลายเป็นศูนย์ธรรมานามัยแห่งแรกของประเทศไทย บำบัดโรคทางกายและโรคทางใจ ไปพร้อม กัน ทำการรักษาผู้ป่วยด้วยยาสมุนไพร และหลักการแพทย์แผนไทย ด้วยความมุ่งมั่นนี้ ศูนย์ธรรมานามัย ดง กระทงยาม จึงเป็นที่รู้จักทั่วไป โครงการ “ธรรมานามัย” มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดกลุ่มอบรมให้กับผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ ๕๐ ปีขึ้นไป เข้า รับการฝึกอบรม โดยการให้ความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติให้มีพัฒนาการ การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและ จิตใจ ให้มีความพร้อมในการดำเนินกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ดียิ่งขึ้น โดยใช้หลักธรรมและการออกกำลังกาย มาผสมผสานกัน ผู้ที่ผ่านการฝึกอบรมแล้วจะสามารถถ่ายทอดความรู้นำไปเผยแพร่ให้แก่ผู้อื่นต่อไปได้ อุทยานสุขภาพ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๗ คำกล่าวถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติแด่ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และคำกล่าวสดุดีบูชาครู ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิต ผู้ก่อกำเนิดทฤษฎี“ธรรมานามัย” โดย นายแพทย์ สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงพระเมตตารับ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ไว้เป็นมูลนิธิในพระอุปถัมภ์ ตั้งแต่วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ พระเมตตาในครั้งนั้นนับเป็น พระมหากรุณาธิคุณ แก่คณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ที่มีพลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นองค์ประธานกรรมการเป็นอย่างยิ่ง ถึงแม้องค์อุปถัมภ์จะเสด็จสู่สวรรคาลัยไปนานแล้ว แต่ พระเมตตาบารมีที่ทรงมอบไว้แก่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ยังคงคุ้มครองภารกิจและโครงการต่าง ๆ ที่ จัดขึ้น เพื่อ ส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุชาวไทยอยู่อย่างสม่ำเสมอ งานของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ยังคงก้าวเดินต่อไปอย่าง แน่วแน่และมั่นคงสมกับการเป็นมูลนิธิในพระอุปถัมภ์แห่งพระองค์ท่านตลอดไป โครงการธรรมานามัยเพื่อผู้สูงอายุ นับเป็นโครงการสำคัญยิ่งโครงการหนึ่ง ที่ได้ใช้แนวทฤษฎี “ธรรมานามัย” ของท่านศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ราชบัณฑิตผู้ที่ได้วางหลักการ นำแนวทางธรรมะและการพัฒนาสุขภาพมาแนะนำให้ความรู้ ให้ผู้สูงวัยสามารถนำไปใช้ในการดูแลคุณภาพชีวิต บั้นปลายของตนได้เป็นอย่างดีต่อไป มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จึงได้นำทฤษฎี“ธรรมานามัย” ของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ มาใช้ในการฝึกอบรมผู้สูงวัยจิตอาสาที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมมาแล้วทั้งสิ้นถึง ๒๐ รุ่น มีผู้ผ่านการ อบรมจำนวน ๑,๓๐๗ คน ผู้เข้าอบรมที่มีความตั้งใจจริงในการฝึกฝน และทำความเข้าใจในแนวทางของทฤษฎี และวิธีดำเนินชีวิตตามแนวทางธรรมานามัย จะสามารถเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ให้เป็นผู้มีร่างกายจิตใจและ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๘ พฤติกรรมอนามัยที่ดีได้อย่างยั่งยืนถาวร ทำให้ตนเอง ครอบครัว สังคมและชุมชนที่เราอยู่ดำเนินไปได้ด้วยดีมี ธรรมานามัยตลอดไป ขอให้ท่านผู้เข้าอบรม มุ่งมั่น ตั้งใจรับความรู้และประสบการณ์จากวิทยากรผู้บรรยายให้ มากที่สุด เมื่อเสร็จสิ้นการอบรมแล้วให้ท่านได้ประโยชน์มากที่สุด สมกับที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้จัดการอบรมใน หลักสูตรนี้ให้แก่ท่านในวันนี้ ขอให้ผู้เข้าอบรมทุกท่าน ได้พร้อมใจกันอธิษฐานจิตถวายราชสักการะแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ องค์อุปถัมภ์มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และรำลึกถึงพระคุณของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ผู้ก่อกำเนิดทฤษฎีธรรมานามัยต่อไป ขอเชิญทุกท่านได้ร่วมกันอธิษฐานจิต พร้อมกันเป็นเวลา ๑ นาที ขอบคุณครับ / เสร็จพิธี
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๑๙ พระประวัติ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัฒน์ องค์ประธานคณะกรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนา ฯ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ประสูติแต่หม่อมเร่ (สกุลเดิม บุนนาค) เมื่อวันที่ ๒๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๒ มีเจ้าพี่ เจ้าน้องร่วมหม่อมมารดาสิบองค์ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ พระบิดาทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ ๗๕ ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ และสมเด็จปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเป็น พระอนุชาต่างพระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ทรงเสกสมรสกับหม่อมนวลศรี สวัสดิวัตน์ (สกุลเดิม วีรบุตร) เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๒ มีบุตรและธิดาสองคน ได้แก่ ๑. หม่อมราชวงศ์วไลวัฒนา สวัสดิ์-ชูโต สมรสกับนายวิทวัส สวัสดิ์-ชูโต ๒. หม่อมราชวงศ์สวัสดิวุฒิ สวัสดิวัตน์ สมรสกับนางภัทรกร สวัสดิวัตน์ บุตร ๑ คน หม่อมหลวงเพชร สวัสดิ์ สวัสดิวัตน์ ประวัติการศึกษา - ประกาศนียบัตรมัธยมศึกษา โรงเรียนเซนต์คาเบรียล - ปริญญาแพทย์ศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลศิริราช พ.ศ. ๒๕๐๐ - ประกาศนียบัตรชั้นสูงวิทยาศาสตร์การแพทย์ สาขารังสีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๑ - หลักสูตรโรงเรียนนายทหารอาวุโส กรมยุทธศึกษาทหารเรือ ประวัติการรับราชการ พ.ศ. ๒๕๐๕ นายแพทย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลทหารเรือ กรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ พ.ศ. ๒๕๑๗ นายแพทย์ประจำกองรังสี โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๐ พ.ศ. ๒๕๒๓ หัวหน้ากองรังสี โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๖ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๘ รองผู้อำนวยการ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า พ.ศ. ๒๕๒๙ นายแพทย์ประจำสำนัก กองบัญชาการทหารสูงสุด พ.ศ. ๒๕๓๑ ประจำ กองบัญชาการ กองทัพเรือ พ.ศ. ๒๕๓๔ ราชองครักษ์พิเศษ พ.ศ. ๒๕๓๔ นายแพทย์พิเศษด้านรังสีวิทยา โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า เครื่องราชอิสริยาภรณ์และประกาศเกียรติคุณ พ.ศ. ๒๕๖๒ เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า และ เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๑๐ ชั้น ๒ พ.ศ. ๒๕๔๘ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก พ.ศ. ๒๕๔๗ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นมหาวชิรมงกุฎ พ.ศ. ๒๕๓๙ เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ พ.ศ. ๒๕๓๒ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ประถมาภรณ์ช้างเผือก พ.ศ. ๒๕๑๕ Armed Forced Honor Medal, First Class จากสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม พ.ศ. ๒๕๑๕ เหรียญชัยสมรภูมิ (เวียดนาม) และเครื่องหมายเปลวระเบิดใน พ.ศ. ๒๕๑๖ พ.ศ. ๒๕๕๒ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานพระยศ พลเรือเอก เป็นกรณีพิเศษ และได้รับแต่งตั้งเป็นทหารพิเศษประจำกองบังคับการ กรมการทหารราบที่ ๓ รักษาพระองค์ กองนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน กองทัพเรือ เมื่อ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๑ การปฏิบัติตนเมื่อองค์ประธานมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ประทับร่วมอยู่ในพิธีการของมูลนิธิ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ ก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในการสนับสนุนงานและกิจกรรมสาธารณประโยชน์ เพื่อส่งเสริมการ พัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร โดยเฉพาะประชากรสูงอายุ โดยพลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาน สวัสดิวัตน์ ทรงเป็นองค์ประธานคณะกรรมการมูลนิธิฯ ทรงเมตตาเสด็จเข้าร่วมในพิธีการต่าง ๆ ของมูลนิธิชีวิต พัฒนาฯ และชมรมธรรมานามัย เสมอมา จึงได้รวบรวมแนวทางปฏิบัติตนของผู้มาร่วมในพิธีฯ เมื่อองค์ประธาน มูลนิธิฯ ประทับอยู่ในพิธีการต่าง ๆ ดังนี้ การใช้คำราชาศัพท์ เจ้านายชั้นสูง ชั้นหม่อมเจ้า คำเรียกแทนพระองค์ในบุรุษที่ ๑ฝ่าบาท คำเรียกแทนพระองค์ในบุรุษที่ ๓ท่านชาย / ท่านหญิง คำเรียกแทนตัว ผู้ชาย ใช้คำว่า กระหม่อม ผู้หญิง ใช้คำว่า หม่อมฉัน การรับประทานอาหาร ใช้คำว่า เสวย การเดินทาง ใช้คำว่า เสด็จ การนั่ง ใช้คำว่า ประทับ การมอบของที่ระลึก ใช้คำว่า ประทานของที่ระลึก การรับของที่ระลึก ใช้คำว่า รับประทานของที่ระลึก คำขึ้นต้น ใช้คำว่า ทูล คำลงท้าย ใช้คำว่า แล้วแต่จะโปรด
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๒ การรับ-ส่งเสด็จ การแต่งกาย ๑. ชุดไทย / ชุดผ้าไทย / ชุดสากล / ชุดสุภาพ ๒. สวมรองเท้าหุ้มส้น ๓. ไม่ถือกระเป๋า การทำความเคารพ ผู้ชาย โค้งคำนับผู้หญิง ถอนสายบัว หรือหมอบกราบ ห้ามยืน การเตรียมของถวาย จัดเตรียมพานทองขอบกลมที่มีผ้ารองสีทองติดกับพาน ไว้วางสิ่งของที่จะถวาย ทำความเคารพก่อน และหลังถวายของ การเตรียมการรับเสด็จ จัดผู้รับเสด็จ ให้เฉพาะผู้ที่ได้รับมอบหมาย ยืน ๒ แถว โดยให้มีระยะห่างจากองค์ประธานประมาณ ๒ เมตร ไม่เข้าใกล้องค์ท่าน โดยไม่มีกิจอันควร จัดผู้รับเสด็จไปรอรับเสด็จที่ประตูรถ จัดผู้ถือพานทองฯ วางพวงมาลัยดอกไม้สด ยืนรออยู่ที่บริเวณพื้นที่รูปสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนาฯ เตรียมถวายพวงมาลัยพร้อมกล่าวคำถวายฯ แด่เจ้านาย เพื่อสักการะพระรูปฯ หมายเหตุต้องแจ้งรายชื่อผู้รับเสด็จ ผู้ปฏิบัติหน้าที่ตามกำหนด และผู้ถวายของ รวมถึงสิ่งของที่จะถวาย ให้ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ทราบล่วงหน้าก่อนวันจัดงาน ๑ วัน มาตรการความปลอดภัยส่วนพระองค์ ๑. ห้ามบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าไปใกล้หรือแตะต้องพระวรกาย ทั้งนี้สำนักพระราชวังได้จัดองครักษ์มา ถวายงานส่วนพระองค์แล้ว ๒. ของใช้ส่วนพระองค์ เช่น พระเก้าอี้ ห้ามบุคคลอื่นนั่ง โต๊ะข้างสำหรับวางเครื่องเสวย ห้ามบุคคล ทั่วไปมาแตะต้องหรือนำของไปวางเป็นอันขาด
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๓ การปฏิบัติตัวสำหรับผู้มาร่วมพิธีในห้องประชุม ๑. เข้านั่งประจำที่ตามที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จัดไว้ โดยอยู่ในอาการสงบ ไม่พูดคุยเสียงดัง ๒. ลุกขึ้นยืนทำความเคารพ เมื่อองค์ประธานเสด็จเข้ามาภายในห้องประชุม ๓. พนมมือในขณะที่องค์ประธานทรงจุด เทียนธูป บูชาพระรัตนตรัย ๔. เมื่อองค์ประธานประทับนั่งแล้ว ผู้ร่วมงานถวายความเคารพก่อนนั่งลง ๕. ห้ามเดินผ่านหน้าที่ประทับ หากจำเป็นต้องถวายความเคารพทุกครั้ง รวมทั้งห้ามเดินผ่านหลังที่ ประทับในระยะใกล้ ๖. ห้ามบุคคลที่มิใช่ช่างภาพที่ได้รับอนุญาต ออกไปยืนถ่ายภาพ และการแต่งกายของช่างภาพควร สุภาพเรียบร้อย ๗. การลุกเข้า-ออกจากที่นั่งต้องถวายความเคารพองค์ประธานทุกครั้ง ๘. ไม่ควรกลับก่อนองค์ประธาน ควรอยู่จนกระทั่งพระองค์ท่านเสด็จกลับแล้ว ๙. เปลี่ยนสัญญาณโทรศัพท์เป็นระบบสั่น หรือปิดเครื่อง ๑๐. ถ้ามีความจำเป็นต้องใช้โทรศัพท์ ให้ลุกขึ้นทำความเคารพแล้ว ออกไปใช้โทรศัพท์นอกห้อง ประชุม การถวายของและการรับของประทาน การถวายของ ๑. ผู้ถวายของต้องแจ้งมูลนิธิฯ ก่อนทุกครั้ง เพื่อตรวจสอบของที่จะถวาย ๒. ผู้ถวายของต้องจัดเตรียมพานทองขอบกลม และผ้ารองสีทอง ติดกับพาน หากไม่มีควรแจ้งมูลนิธิฯ ล่วงหน้า ๑ วัน ๓. ทำสติกเกอร์/หมายเลขติดที่ของที่จะถวาย ตามลำดับก่อนหลัง ๔. ทำความเคารพก่อน และหลังการถวายของ การรับของประทาน เมื่อถูกเรียกชื่อ ให้ยืนขึ้นทำความเคารพ ๑ ครั้ง จากนั้นเดินไปหยุดตรงหน้าเจ้านาย ระยะห่างตามที่ กำหนด ทำความเคารพอีก ๑ ครั้ง แล้วคุกเข่ารับของประทาน (ไม่ต้องเอางาน) กรณีเป็นผู้สูงอายุ ไม่สามารถ คุกเข่าได้ ให้ใช้การก้มตัวลงเล็กน้อยรับของ เสร็จแล้วถอยออกมาทางขวาเฉียงไปข้างหลัง ๓ ก้าว ทำความ เคารพอีกครั้ง แล้วเดินกลับไปนั่งที่เดิม
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๔ การถ่ายภาพร่วมกับเจ้านายชั้นสูง ๑. กรณีมีหลายกลุ่มให้จัดเป็นชุด ติดโบว์ เช่น ชุดที่ ๑ (๑/๑) ครั้งละไม่เกิน ๑๒ คน ๒. กรณีเป็นภาพถ่ายที่ต้องนำไปออกสื่อสิ่งพิมพ์ควรจัดกลุ่มละไม่เกิน ๘ คน ๓. ควรมีการซักซ้อม กำหนดตำแหน่งที่ยืน / นั่ง (กรณีเป็นภาพหมู่) ๔. ควรนั่งกับพื้น หากจำเป็นต้องยืน ห้ามยืนเบื้องหลังองค์ท่าน ควรเว้นระยะห่างทั้งซ้ายและขวาให้ดู สวยงาม ๕. กรณีเจ้านายและหม่อมถ่ายภาพร่วมกับคณะ ควรจัดเก้าอี้ประทับ ๒ ที่ หากจำเป็นต้องจัด เก้าอี้ หลายตัว ให้จัดเก้าอี้ตัวอื่นห่างจากเก้าอี้ประทับของเจ้านายและหม่อม ทั้งซ้ายและขวา และไม่ควร ให้สุภาพสตรีนั่งข้างที่ประทับของเจ้านาย ๖. ให้ทำความเคารพก่อนและหลังการถ่ายภาพ โดยการโค้งคำนับ / ถอนสายบัว หรือ กราบ ๗. ห้ามเดินผ่านหน้าที่ประทับในขณะที่กำลังจะถ่ายภาพ ๘. ใช้กล้องถ่ายภาพตามที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ กำหนด ๑. ห้ามใช้กล้องถ่ายภาพหรือถ่ายวีดิโอ ร่วมกับเจ้านาย เป็นการส่วนตัวโดยพลการ ๙. ห้ามนำภาพถ่ายที่มีเจ้านายชั้นสูงไปทำเป็น Profile ส่วนตัว ๑๐. การนำภาพถ่ายที่มีเจ้านายชั้นสูงไปเผยแพร่ในสื่อสาธารณะ ต้องได้รับการอนุญาตจากมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ ก่อนทุกครั้ง พร้อมทั้งแจ้งชื่อสกุลบุคคลในรูปถ่ายทุกคน ------------------------------------------
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๕ ชมรมธรรมานามัย ศาสตราจารย์ ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๖ และประธานชมรมธรรมานามัย โครงการธรรมานามัยเกิดจากแนวความคิดในการใช้หลักธรรมและการออกกำลังกายมาผสมผสานกัน ผ่านกิจกรรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ของศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ เพื่อให้ ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ ๕๐ ปี ขึ้นไป ได้รับการอบรมเพื่อพัฒนาทางร่างกายให้แข็งแรง และให้ใจมีสุขภาพจิตที่ดี ด้วยการเริ่มฝึกสมาธิ มีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ประดิษฐ์ดอกลำดวน จำหน่าย จัดแข่งขันไตรกีฬา กอล์ฟ โบว์ลิ่ง จำหน่ายบัตรฟังดนตรีบรรเลงเพลงในสวน ฯลฯ เป็นการหาทุนทรัพย์ให้แก่มูลนิธิฯ เพื่อที่จะนำเงินนั้น มาทำประโยชน์ให้แก่สังคม เช่น ผลิตเต้านมเทียมแจกให้กับผู้ที่ถูกตัดเต้านมจากการเป็นมะเร็งเต้านม เป็นต้น ทั้งนี้ คณะกรรมการของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ได้เห็นประโยชน์จากโครงการธรรมานามัยที่จะมีต่อผู้สูงอายุซึ่ง สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เพื่อส่งเสริมพัฒนาประชากรโดยเฉพาะผู้สูงอายุให้มีคุณภาพ ชีวิตที่ดี มีความสุขกาย มีความสงบใจ อันประกอบด้วยกัน ๓ ด้าน ๑. ด้านกายานามัย คือ ออกกำลังกาย ทานอาหารครบ ๕ หมู่ พักผ่อนอย่างเพียงพอ ๒. ด้านจิตตานามัย คือ จิตใจร่าเริงแจ่มใส มีสติสมาธิคิดไตร่ตรอง ๓. ด้านชีวิตานามัย คือ การดำเนินชีวิตแบบเรียบง่าย วางตัวเหมาะสม จึงจัดตั้งขึ้นเป็นชมรมชื่อว่า “ธรรมานามัย” และให้ผู้เข้ารับการอบรมแต่ละรุ่นได้ตั้งประธานรุ่นขึ้นมา เพื่อร่วมเป็นคณะกรรมการของชมรมธรรมานามัย โดยมี ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๖ เป็นประธานของชมรมธรรมานามัย ตามประกาศของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ลงวันที่ ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๙ มา จนถึงปัจจุบัน คณะกรรมการของชมรมฯ มีหน้าที่ช่วยเหลืองานต่าง ๆ ของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และ เป็นแกน หลักในการขับเคลื่อนกิจกรรมของชมรมธรรมานามัยแต่ละรุ่น ด้วยจิตอาสา อีกทั้งกำหนดให้มีการประชุม คณะกรรมการชมรมฯ เป็นประจำทุกเดือน โดยมีที่ปรึกษา หัวหน้ากลุ่มกิจกรรม และผู้เกี่ยวข้องเข้าประชุม ร่วมกันพิจารณาการดำเนินงานต่าง ๆ และร่วมแสดงความคิดเห็นเสริมข้อเสนอแนะต่าง ๆ และพิจารณา ปรับปรุงในรายละเอียดแต่ละกิจกรรมของแต่ละรุ่นที่เสนอต่อที่ประชุม เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดแก่สมาชิก ชมรมฯ นับวันชมรมธรรมานามัยก็ยิ่งเพิ่มพูนจำนวนผู้สูงอายุที่มีความสนใจจะพัฒนาร่างกายและจิตใจ เพื่อให้ เกิดความสมดุลในการใช้ชีวิตตามหลักธรรมานามัย ซึ่งในขณะนี้ได้มีผู้สมัครรุ่นที่ ๒๑ จำนวน ๘๓ ท่านด้วยกัน เป็นเครื่องแสดงให้เห็นว่าหลักสูตรธรรมานามัยนี้ ได้รับความสนใจจากผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่องเป็นอย่างดี
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ _______________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๖ โครงสร้างสำนักงานบริหารจัดการ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ เลขาธิการ ปราณี ประดิษฐ์ ผู้อำนวยการ นภาพร สุนทรเกตุ หัวหน้าฝ่ายเลขานุการและสารบรรณ ผู้จัดการคลินิกเวชกรรมไทย เยาวลักษณ์ คณาธรรม ธุรการ/สารบรรณ คำไพร พิมพ์จันทร์ ศูนย์โดมทูมาลีน ชิด พิมพ์จันทร์ ธุรการ/สถานที่ วันเพ็ญ แสงทอง ธุรการ/เวชกรรมไทย
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๗ ส่วนที่ ๒ เรื่อง หลักสูตรและการอบรม
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๘ ๑. หลักการและเหตุผล เมื่อพิจารณาตามความหมายของชื่อ มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ แล้ว จะเห็นว่าชีวิตต้องพัฒนาให้เข้มแข็ง ต่อไป ไม่ใช่เสื่อมลงไปตามวัยโดยเฉพาะผู้สูงอายุ การมีสุขภาพกายและใจที่แข็งแรงสามารถดูแลตนเองได้ ไม่เป็นภาระต่อครอบครัว สามารถทำประโยชน์ให้แก่ครอบครัว กลุ่มผู้สูงอายุด้วยกัน และสังคม รวมทั้ง ภาครัฐที่จะประหยัดงบประมาณการรักษาพยาบาลได้เป็นจำนวนมาก มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้เล็งเห็น ความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดการอบรมให้แก่ผู้สูงอายุ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ วิธีการปฏิบัติตนให้ยอมรับต่อ การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและจิตใจ การใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ต่อตนเองและครอบครัว ซึ่งมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ ปี พ.ศ.๒๕๔๙ จนถึงปัจจุบัน จำนวน ๒๐ รุ่น ผลการประเมินเห็นว่าเป็น ประโยชน์อย่างยิ่ง และมีผู้สนใจเข้ารับการอบรมในแต่ละปีมากขึ้นเป็นลำดับ ในปี พ.ศ.๒๕๖๗ นี้ เป็นการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ เพื่อเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจให้แก่ ผู้สนใจเข้ารับการอบรม นับว่าเป็นการกระตุ้นให้ผู้เข้ารับการอบรมกระตือรือร้นที่จะส่งเสริมการเห็นคุณค่า และความหมายของตนเอง ได้พัฒนาความรู้ พบปะ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างเพื่อนใหม่ ผ่อนคลาย ความรู้สึกถึงความเสื่อมถอยของร่างกายและจิตใจ รวมทั้งความเบื่อหน่ายที่ถูกกีดกันจากสังคม มีความสุข สนุกสนานและอิสระมากขึ้น จากการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ที่มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ จัดให้มีขึ้น ในการอบรมครั้ง นี้ได้นำหลักสูตรการอบรมธรรมานามัยของแต่ละรุ่นมาเป็นแนวทาง รวมทั้ง การนำสถานการณ์ทางสังคม สิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วมาประยุกต์ในการจัดทำหลักสูตรการอบรมให้เหมาะสมกับการใช้ ชีวิตประจำวันของผู้สูงอายุ เพื่อให้เกิดประโยชน์ และสามารถพัฒนาตนเองอย่างมีคุณค่าต่อสังคมต่อไป ๒. วัตถุประสงค์ ๒.๑ เพื่อให้ผู้รับการอบรมได้รับการเสริมสร้างภาวะทางร่างกาย จิตใจ ตระหนักถึงคุณค่าและ ศักยภาพของตนเอง นำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดี โครงการอบรมธรรมานามัยรุ่นที่ ๒๑
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๒๙ ๒.๒ เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ ให้มีโอกาสถ่ายทอด ความรู้ ความสามารถ ภูมิปัญญา ประสบการณ์ที่ มีให้เกิดประโยชน์ เป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่าต่อสังคมและประเทศชาติ ๒.๓ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เข้ารับการอบรม มีจิตอาสาในการร่วมและทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อสังคม ส่งผล ให้ได้รับการยกย่องให้เป็นบุคคลตัวอย่าง ๓. กลุ่มเป้าหมาย ผู้ที่เข้ารับการอบรมส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ ที่อยู่ในพื้นที่ฝั่งธนบุรีและปริมณฑล ซึ่งมีอายุ ตั้งแต่ ๕๕ ปี ขึ้นไป ไม่เกิน ๗๕ ปี จำนวน ๘๐ คน ๔. ระยะเวลาการอบรม อบรมทุกวันอาทิตย์ เป็นเวลา ๗ ครั้ง รวมทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรมและกิจกรรม สานสัมพันธ์ธรรมานามัย แบบพักค้างคืน กำหนดวันดำเนินการ ดังนี้ ครั้งที่ ๑ วันอาทิตย์ ที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๒ วันอาทิตย์ ที่ ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๓ วันอาทิตย์ ที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๔ วันอาทิตย์ ที่ ๒ มิถุนายน ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๕ วันเสาร์ ที่ ๘ - วันอาทิตย์ ที่ ๙ มิถุนายน ๒๕๖๗ ทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรมและกิจกรรม สานสัมพันธ์ธรรมานามัย แบบพักค้างคืน ครั้งที่ ๖ วันอาทิตย์ ที่ ๑๖ มิถุนายน ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๗ วันอาทิตย์ ที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๗ ๕. แนวทางการอบรม การอบรมประกอบด้วย การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ กิจกรรมกลุ่ม การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรม และการบูรณาการการเรียนรู้ร่วมกัน ๖. ผลที่คาดว่าจะได้รับ ๖.๑ สมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ เข้าร่วมกิจกรรมของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชมรมธรรมานามัย อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง ๖.๒ มีความสัมพันธ์ สามัคคี ร่วมกิจกรรมระหว่างสมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ และสมาชิก ธรรมานามัยทุกรุ่น ๖.๓ นำความรู้ และประสบการณ์จากการอบรมไปปรับเปลี่ยนทัศนคติ พฤติกรรมได้ดียิ่งขึ้น และ เป็นแบบอย่างที่ดีแก่บุคคลทั่วไป
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๐ ๗. การวัดประเมินผลและติดตามผล วัดและประเมินผลโดยการสังเกตพฤติกรรม การตอบแบบสอบถาม โดยใช้เครื่องมือในการวัดผล คือ แบบสังเกตพฤติกรรม แบบสอบถามความคิดเห็นต่อวิทยากร แบบสอบถามความคิดเห็นต่อภาพรวม ของโครงการ แบบประเมินการจัดกิจกรรมการศึกษาดูงาน ทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรมและกิจกรรมสัมพันธ์ ประเมินผลจากสมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ จำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ ๓๐ ของผู้เข้ารับการ อบรมทั้งหมด เข้าร่วมกิจกรรมที่ดำเนินการโดยรุ่นเดียวกัน และกิจกรรมของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ชมรม ธรรมานามัย --------------------------------------------
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๑ หลักสูตรธรรมานามัย พ.ศ.๒๕๕๘๑ ๑. ชื่อหลักสูตร ธรรมานามัย ๒. หน่วยงานที่รับผิดชอบ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ๓. ปรัชญา สุขภาพดี วิถีธรรมชาติ ๔. หลักการ กายดี จิตดี ชีวิตดี (กาย จิต สังคม) ๕. อัตลักษณ์ แข็งแรงตามวัย ใจเยือกเย็น เป็นกัลยาณมิตร จิตอาสา ๖. แนวคิด มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสังคมโลก อยู่ร่วมกับธรรมชาติอื่นๆ อีกมากมาย การจะมีชีวิตอยู่ได้อย่างมี ความสุขก็จะต้องใช้วิถีชีวิตที่สอดคล้องกับธรรมชาติ มีสุขภาพดีทั้งกาย จิต และ สังคมสิ่งแวดล้อม ร่วมกัน แบบองค์รวม ตั้งแต่เยาว์วัยที่ได้รับการใส่ใจ ไปจนถึงเป็นผู้สูงอายุที่สมศักดิ์ศรี และสิ้นอายุขัยอย่างสงบ หลักการปฏิบัตินั้นมีหลายแนวทาง โดยมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ได้ยึดแนวทางของ ศาสตราจารย์ เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ซึ่งมีความคิดรวบยอดว่า ธรรมชาตินั้นให้กำเนิดสิ่งมีชีวิตขึ้นมา ด้วยความเหมาะสมลงตัวและมีสมดุลซึ่งกันและกัน ดังนั้น สิ่งมีชีวิตถ้าดำรงอยู่ตามปัจจัยของธรรมชาติจะดี ที่สุด มนุษย์เราซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตสิ่งหนึ่งก็เช่นกัน ควรยึดธรรมชาติเป็นหลักในการดำรงชีวิตประจำวัน เรื่อง ธรรมชาตินั้นได้รับการพิสูจน์แล้วว่าคือธรรมชาตินั่นเอง ดังนั้น ศาสตราจารย์เกียรติคุณ เรือโท นายแพทย์ อวย เกตุสิงห์ จึงเน้นการปฏิบัติได้จริงตามหลักธรรมของแต่ละศาสนาเพื่อให้เกิดผลดีกับชีวิต และสุขภาพ อันประกอบด้วย ๓ ด้าน คือกายานามัย โดยใส่ใจในสุขภาพ ออกกำลังกายเป็นประจำ รับประทานอาหาร สุขภาพ พักผ่อนอย่างเพียงพอ จิตตานามัย มีจิตใจ ที่ร่าเริงแจ่มใส มีสมาธิ คิดไตร่ตรอง สุขุม เยือกเย็น และ ชีวิตานามัย สามารถดำเนินชีวิตแบบเรียบง่าย เป็นกัลยาณมิตร อุทิศเวลา มีจิตอาสา บำเพ็ญประโยชน์ วางตัวได้อย่างเหมาะสม ๑ และที่แก้ไข ปี ๒๕๕๙, ๒๕๖๐, ๒๕๖๒. ๒๕๖๕ เรียบเรียงโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์เรือโท ดร.ไพบูลย์ อ่อนมั่ง อดีตประธานธรรมานามัย รุ่นที่ ๑๒ หลักสูตรธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๒ โครงการธรรมานามัยเป็นโครงการหนึ่ง ใน ๑๔ โครงการของมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดอบรม ให้กับผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ ๕๕ ปีขึ้นไป ไม่เกิน ๗๕ ปี โดยจัดอบรมให้ความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ เพื่อให้มีการพัฒนา การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจ ให้มีความพร้อมในการดำเนินกิจกรรมใน ชีวิตประจำวันได้ดียิ่งขึ้น โดยใช้หลักธรรมและการออกกำลังกายมาผสมผสานกัน ผู้ผ่านการอบรมแล้ว สามารถถ่ายทอดความรู้และนำไปเผยแพร่ให้แก่ผู้อื่นได้ ๗. วัตถุประสงค์ เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมมีคุณลักษณะ ดังนี้ ๗.๑ มีความรู้ในหลักธรรมานามัย ด้านกายานามัย จิตตานามัย และชีวิตานามัย ๗.๒ มีพฤติกรรมตามหลักการธรรมานามัย และถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้ ๗.๓ เป็นกัลยาณมิตร มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและ มีจิตอาสา ๘. กลุ่มเป้าหมาย ผู้สูงอายุ จำนวน ๘๐ คน (ต่อรุ่น) โดยผู้เข้ารับการอบรม ควรมีคุณสมบัติ ดังนี้ ๘.๑ อายุระหว่าง ๕๕ - ๗๕ ปี ๘.๒ การศึกษา ไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า ขึ้นไป ๘.๓ สุขภาพแข็งแรง ไม่เป็นโรคติดต่อร้ายแรง ๘.๔ สามารถเข้าร่วมการอบรมในวันอาทิตย์ ระหว่างเวลา ๐๗.๐๐ - ๑๗.๐๐ น. ได้ครบ ๖ วัน ร่วมกิจกรรมสานสัมพันธ์แบบพักค้าง ๒ วัน จำนวน ๑ คืน ตามที่หลักสูตรกำหนด ๘.๕ หลังจบการอบรมแล้ว ยินดีเข้าร่วมทำกิจกรรมต่างๆ กับมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ตามโอกาสและ เวลาอันควร ๘.๖ เป็นผู้มีจิตอาสา มีมนุษยสัมพันธ์อันดีกับหมู่คณะ ๘.๗ ผ่านเกณฑ์การประเมินของคณะกรรมการกลั่นกรอง (ในกรณีที่มีผู้สมัครเกินจำนวนที่รับไว้ ให้ คณะกรรมการพิจารณาอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือสำรองไว้เพื่อเข้ารับการอบรมในรุ่นต่อไป) ๙. เนื้อหาและกิจกรรม ประกอบด้วย ๓ ส่วนคือ กายานามัย จิตตานามัย และ ชีวิตานามัย ดังตารางต่อไปนี้
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๓ ส่วนที่ ๑ เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๑.กายานามัย (ทำร่างกายให้ แข็งแรงสมบูรณ์) ๑.๑ การดูแลสุขภาพแบบ องค์รวม - ความสำคัญของวิธีการดูแล สุขภาพแบบองค์รวม ปัญหา และวิธีการดูแลสุขภาพและ แนวทางการดูแลสุขภาพกาย จิต และชีวิต อย่างเป็น องค์รวม -บรรยาย สาธิต - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๒ ทักษะการพัฒนากาย และจิตแบบองค์รวม ที่จำเป็นสำหรับผู้สูงวัย ใน การใช้ชีวิตประจำวัน การทำงาน ฯลฯ รวมถึง การสร้างความสัมพันธ์ที่ดี สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ อย่างมีความสุข -บรรยาย -แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๓ Smart Eating - การกินอาหารอย่างถูกต้อง เหมาะสมและการดูแล สุขภาพ การบริโภคเพื่อ ป้องกันโรคไม่ติดต่อ NCDS รักษาสมดุลของฮอร์โมนใน ร่างกาย และการเปลี่ยนแปลง วิถีชีวิตที่ถูกต้องเกี่ยวกับ สุขภาพชีวิตใหม่ (Life Style) เพื่อสุขภาพ - บรรยาย สาธิต - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๑.๔ สมดุลสุขภาพ โดย แพทย์ทางเลือก - ความรู้เกี่ยวกับการดูแล สุขภาพและแก้ไขอาการ เบื้องต้น สำหรับผู้สูงวัย ใน การดูแลสุขภาพของตนเองให้ แข็งแรง สามารถช่วยเหลือ ตนเองได้ - บรรยาย, สาธิต - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ - ฝึกปฏิบัติ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๔ ส่วนที่ ๑ (ต่อ) เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๑.๕ โครงสร้างร่างกายที่ไม่ สมดุล ภัยเงียบและร้ายแรง กว่าที่คุณคิด - โครงสร้างร่างกายที่ไม่สมดุล เรียนรู้เกี่ยวกับโครงสร้าง ร่างกาย ผลกระทบต่อสุขภาพ และการป้องกัน - บรรยาย - สาธิต/ฝึกปฏิบัติ ๑.๖ กิจกรรมสันทนาการ (แบ่งกลุ่มตามฐานการ เรียนรู้) - กิจกรรม เพื่อสันทนาการ ที่จัดขึ้นโดยมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในรูปแบบกิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ แก่ผู้เข้าอบรม - บรรยาย - สาธิต/ฝึกปฏิบัติ ๑.๗ กิจกรรมแลกเปลี่ยน เรียนรู้“กายานามัย” - การแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ ของผู้เข้าอบรม ด้านการพัฒนาตนเอง เชิง ส่งเสริมและป้องกัน เพื่อให้ เป็นผู้ที่มีสุขภาพที่ดี -แลกเปลี่ยนเรียนรู้
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๕ ส่วนที่ ๒ เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๒. จิตตานามัย (ทำจิตใจให้ ผ่องใส ดีงาม) ๒.๑ สวดมนต์ - การปฏิบัติกิจของ พุทธศาสนิกชน - ฝึกปฏิบัติ ๒.๒ ธรรมบรรยาย “ชีวิตงาม” - การดำเนินชีวิตตามแบบ มรรค ๘ แบ่งได้เป็น ๓ กลุ่ม คือ ศีล สมาธิ ปัญญา กุศลกรรมบท ๑๐ ประการ แบ่งเป็น ๓ กลุ่ม คือ จิต กาย ชีวิต - บรรยาย สาธิต ฝึกปฏิบัติ ๒.๓ ความสมดุลของชีวิต - การใช้ชีวิตโดยยึดมั่นความดี ตามหลักศาสนาและสังคม การปรับสมดุลของชีวิต เพื่อ ความสงบสุขกับตนเองและผู้อื่น การใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ ให้เป็น ประโยชน์ต่อผู้อื่นและสังคม - บรรยาย - สาธิต/แลกเปลี่ยน เรียนรู้ ๒.๔ ดนตรีบำบัด - ความหมายและความสำคัญ ของดนตรีบำบัด การผ่อนคลาย ความตึงเครียด การรักษา สุขภาพ สร้างความสุนทรีในชีวิต ด้วยดนตรีและเพลงประโยชน์ ของดนตรีบำบัด และดนตรีเพื่อ สุขภาพ - บรรยาย - สาธิต/ฝึกปฏิบัติ ๒.๕ กิจกรรมแลกเปลี่ยน เรียนรู้ “จิตตานามัย” - การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของผู้เข้าอบรม ด้านการจัดการ ความไม่สบายใจ ความเครียด และการทำจิตใจให้ ผ่องใส ดีงาม มีสภาวะจิตที่เป็นสุข - แลกเปลี่ยนเรียนรู้
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๖ ส่วนที่ ๓ เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๓. ชีวิตานามัย (ใช้ชีวิตร่วมกับ สังคมอย่างสงบ) ๓.๑ คุณภาพชีวิตที่ดีของ ผู้สูงอายุ - ความหมายและคำจำกัดความ ของ “ผู้สูงอายุ” การแบ่งระดับ ช่วงของผู้สูงอายุของประเทศ ไทย/ของสากล กฎหมายที่ เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ปัญหาที่พบ ในผู้สูงอายุในปัจจุบัน ความ แตกต่างของอัตราการเจ็บป่วย ตาย ปัจจุบันเปรียบเทียบกับ ปลายปีย้อนหลัง การให้บริการ ของพม.แก่ผู้สูงอายุในประเทศ ไทย - บรรยาย - แลกเปลี่ยน เรียนรู้ ๓.๒ แพทย์แผนไทยกับ การดูแลสุขภาพ - การตื่นสู่วุฒิภาวะ การดูแล สุขภาพการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตที่ ถูกต้องเกี่ยวกับสุขภาพ พัฒนา กาย จิต วิถีชีวิตใหม่ (Life Style) - บรรยาย - แลกเปลี่ยน ประสบการณ์ ๓.๓ อยู่ให้ดี อยู่ให้สุข ในโลกดิจิตัล - โลกาภิวัตน์ ผู้สูงอายุกับการ ปรับตัวให้สามารถดำรงชีวิตอย่าง มีความสุขของผู้สูงอายุ การรู้เท่า ทันโลกและภัยจากสื่อออนไลน์ - บรรยาย - แลกเปลี่ยน เรียนรู้ ๓.๔ กฎหมายและการ บริหารการเงิน - กฎหมายที่ผู้สูงวัยควรรู้เพื่อ ป้องกันการถูกหลอกลวงจาก มิจฉาชีพหรือผู้ไม่หวังดีอื่นๆ รวมทั้งบุตรหลาน แหล่ง/บุคคล ด้านกฎหมายที่ผู้สูงวัยสามารถขอ คำแนะนำเมื่อมีปัญหา - บรรยาย - แลกเปลี่ยน เรียนรู้
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๗ ส่วนที่ ๓ (ต่อ) เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๓.๕ “Living Wills” พินัยกรรมและการจัดการ ทรัพย์สินของผู้สูงอายุ สาระสำคัญที่ควรรู้เกี่ยวกับพรบ. สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๕๐ มาตรา ๑๒ ประโยชน์และผลของ การทำหนังสือแสดงเจตนาไม่ ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุข เพื่อหยุดเวลาระยะสุดท้ายของ ชีวิต (Living Will) การบริหาร การเงินอย่างเหมาะสมกับวัย ของ ผู้สูงอายุ - บรรยาย - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๖ กิจกรรมแลกเปลี่ยน เรียนรู้ “ชีวิตานามัย” - การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของผู้เข้าอบรม ด้านการดำเนิน ชีวิตที่มีความสมดุลของกาย ใจ และสังคม การสร้างสัมพันธภาพ ที่ดีและการใช้ชีวิตให้เป็น ประโยชน์แก่ตนเอง และ ผู้เกี่ยวข้องสามารถสร้างเสริม คุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ตนเองและ ผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม - แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ๓.๗ กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ (Ice Breaking) - การสร้างความรู้จัก ความคุ้นเคยระหว่างกัน ส่งเสริม ให้ผู้เข้าอบรมร่วมแสดงออก อย่างเป็นกันเอง ไม่เป็นทางการ สร้างเสริมแนวคิดการอยู่ร่วมกัน อย่างสมานฉันท์ การมีจิต สาธารณะ จิตอาสา และความ ร่วมมือร่วมใจในการสร้าง ประโยชน์แก่สังคม - กิจกรรมกลุ่ม กระบวนการเรียนรู้ และการลงมือ ปฏิบัติ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๘ ส่วนที่ ๓ (ต่อ) เนื้อหา กรอบเนื้อหา กิจกรรมแนะนำ ๓.๘ การนำเสนอบูรณาการ การเรียนรู้กายานามัย จิตตานามัย ชีวิตานามัย - การสรุปการเรียนที่ได้จากหลักสูตร และการนำไปปรับใช้ให้เป็นประโยชน์ แก่ชีวิตของผู้เข้ารับการอบรมได้ อย่างเป็นรูปธรรมต่อไป - กิจกรรมกลุ่ม กระบวนการ เรียนรู้และการ ลงมือปฏิบัติ ๓.๙ กิจกรรมทัศนศึกษาเชิง วัฒนธรรม และกิจกรรม สัมพันธ์ธรรมานามัย - ศึกษาดูงานทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรม และบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ ของ สมาชิกธรรมานามัย รุ่นที่ ๑ - ๒๑ ณ ต่างจังหวัด - กิจกรรมพัก ค้างคืนนอก สถานที่ ๒ วัน ๑ คืน ๑๐. รูปแบบการดำเนินการ ประกอบด้วย การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ กิจกรรมกลุ่ม การแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรม และการบำเพ็ญประโยชน์ ๑๑. ผลที่คาดหวัง ๑๑.๑ ผู้ผ่านการอบรมมีความพึงพอใจในกิจกรรมการอบรมที่ได้จัดขึ้น ๑๑.๒ ผู้ผ่านการอบรมนำความรู้ไปปฏิบัติเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองให้ดีขึ้น ๑๑.๓ ผู้ผ่านการอบรมสามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้ผู้อื่นได้ ๑๑.๔ ผู้ผ่านการอบรมร่วมกิจกรรมพบปะสังสรรค์เพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ในหมู่สมาชิก และ พัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างต่อเนื่อง ๑๑.๕ ผู้ผ่านการอบรมมีจิตอาสาเข้าร่วมกิจกรรมของชมรมธรรมานามัยและมูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราช นครินทร์ ๑๑.๖ ผู้ผ่านการอบรมมีความสามารถในการจัดอบรมธรรมานามัยรุ่นต่อไป ๑๒. เกณฑ์การสำเร็จการอบรม การรับเกียรติบัตร ๑๒.๑ ต้องมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ของระยะเวลาในการอบรมตลอด หลักสูตร ๑๒.๒ ผ่านเกณฑ์กิจกรรมที่กำหนดครบถ้วน ๑๒.๓ ผู้เข้าอบรมครบตามเกณฑ์ จะได้รับเกียรติบัตร “ธรรมานามัย” ------------------------------------------------------------------------------------------
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๓๙ กำหนดการพิธีเปิด และตารางอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ วันอาทิตย์ที่ ๑๒, ๑๙, ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ วันอาทิตย์ที่ ๒, ๑๖ และ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๗ และ วันเสาร์ที่ ๘ และวันอาทิตย์ ที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๐ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๑ วันอาทิตย์ ที่ ๑๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๓๐ น. รายงานตัว รับเอกสาร ๐๘.๓๐ - ๐๙.๐๐ น. กล่าวต้อนรับและแนะนำโครงการ ชม DVD นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช ๐๙.๐๐ - ๐๙.๑๕ น. กล่าวต้อนรับผู้เข้ารับการอบรม พล.ร.อ. เชษฐา ใจเปี่ยม ๐๙.๑๕ - ๑๐.๐๐ น. ทักษะการพัฒนากายและจิตแบบองค์รวม ศ.ดร.ศุลีมาศ สุทธิสัมพัทน์ ๑๐.๐๐ - ๑๐.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ - ๑๑.๑๕ น. แนะนำหลักสูตรกิจกรรม การประเมินผล ผศ.ดร.ศิริพงศ์พฤทธิพันธุ์ ๑๑.๑๕ - ๑๒.๐๐ น. พิธีเปิด:องค์ประธาน พล.ร.อ.หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์ ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๕.๐๐ น. กลุ่มสัมพันธ์ (Ice Breaking) ผศ.ดร.นักรบ ระวังการณ์ ๑๕.๐๐ - ๑๕.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๕.๑๕ - ๑๖.๓๐ น. กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ในแต่ละกลุ่มดอกไม้ หมายเหตุ การแต่งกายผ้าไทย
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๑ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๑๕ น. - ลงทะเบียน - คลีนิคสุขภาพ ๐๘.๑๕ - ๐๘.๓๐ น. สวดมนต์/ เตรียมอบรม ๐๘.๓๐ - ๑๐.๐๐ น. คุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงวัย (วิทยากรจาก พม.) ๑๐.๐๐ - ๑๐.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ - ๑๒.๐๐ น. Smart Eating รศ.ดร.สมชาย ดุรงค์เดช ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๕.๐๐ น. แพทย์แผนไทยกับการดูแลสุขภาพ ผศ.ดร. กุสุมา ศรียากูล ๑๕.๐๐ - ๑๕.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๕.๑๕ - ๑๖.๓๐ น. กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้"กายานามัย" ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๒ วันอาทิตย์ ที่ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๒ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๓ วันอาทิตย์ ที่ ๒๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๑๕ น. - ลงทะเบียน - คลีนิคสุขภาพ ๐๘.๑๕ - ๐๘.๓๐ น. สวดมนต์/ เตรียมอบรม ๐๘.๓๐ - ๑๐.๐๐ น. ธรรมบรรยาย "ชีวิตงาม" พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ ๑๐.๐๐ - ๑๐.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ - ๑๒.๐๐ น. ความสมดุลของชีวิต พล.อ.ต.นพ.บุญเลิศ จุลเกียรติ ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๕.๐๐ น. ดนตรีบำบัด อ.เสาวณีย์ สังฆโสภณ ๑๕.๐๐ - ๑๕.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๕.๑๕ - ๑๖.๓๐ น. กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “จิตตานามัย"
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๓ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๔ วันอาทิตย์ที่ ๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๐๐ น. - ลงทะเบียน - คลีนิคสุขภาพ ๐๘.๐๐ - ๐๘.๑๕ น. สวดมนต์/ เตรียมอบรม ๐๘.๑๕ - ๐๙.๔๕ น. การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม พญ.วราภรณ์ ภูมิสวัสดิ์ ๐๙.๔๕ - ๑๐.๐๐ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๐๐ - ๑๑.๐๐ น. กฎหมายและการบริหารการเงินของ ผู้สูงอายุ อ.ชัชวัสส์ เศรษฐลักษมิ์ ๑๑.๐๐ - ๑๒.๐๐ น. อยู่ให้ดี อยู่ให้สุข ในโลกดิจิตัล พล.ต.ต.ศิริวัฒน์ ดีพอ ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๕.๐๐ น. Living Wills การทำพินัยกรรมและการ จัดการทรัพย์สิน อ.วันวิสา ศิลาทอง ๑๕.๐๐ - ๑๕.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๕.๑๕ - ๑๖.๓๐ น. กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้“ชีวิตานามัย"
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๔ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๕ วันเสาร์ ที่ ๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ อ. ท่าตะโก จ. นครสวรรค์ และโรงแรมกรุงศรีริเวอร์ จ. พระนครศรีอยุธยา เวลา กิจกรรม/ หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๖.๐๐-๐๖.๓๐ น. - ลงทะเบียน - รับอาหารว่างโอวัลติน กาแฟ ๐๖.๓๐-๑๐.๐๐ น. - ออกเดินทางไปวัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ในพระองค์ฯ - รับประทานอาหารเช้าบนรถ - กล่าวต้อนรับสมาชิก - กิจกรรมสร้างสัมพันธ์ - นพ.สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช ๑๐.๐๐-๑๐.๓๐ น. - เดินทางถึงวัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ในพระองค์ฯ ๑๐.๓๐-๑๑.๓๐ น. - พิธีทอดผ้าป่าสามัคคีมหากุศล - พิธีเจริญพระพุทธมนต์ถวายผ้าป่าฯ -พระพรหมวชิรากร ประธานฝ่ายสงฆ์ -พระพรหมวชิรากร สัมโมทนียกถา ๑๑.๓๐-๑๒.๓๐ น. - รับประทานอาหารกลางวัน ณ วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ในพระองค์ฯ ๑๒.๓๐-๑๕.๐๐ น. - ชมพุทธสถานศักดิ์สิทธิ์เจดีย์ศรีพุทธคยา สังเวชนียสถานจำลอง พระพุทธวัชรชัยบพิตร ฯลฯ วิทยากรท้องถิ่น ๑๕.๐๐-๑๗.๐๐ น. - ออกเดินทางสู่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา - ชมวัดสวยเก่าแก่โบราณสถานประวัติศาสตร์ เมืองมรดกโลกวัดพระศรีสรรเพชญ์ อ. อภิวัฒน์ โควินทรานนท์ ๑๗.๐๐-๑๘.๐๐ น. -เข้าที่พัก ณ โรงแรมกรุงศรีริเวอร์ ๑๘.๓๐-๒๒.๐๐ น. -รับประทานอาหารเย็น -กิจกรรมสังสรรค์ ร้องเพลง -กิจกรรมสัมพันธ์ ฯลฯ ๒๒.๐๐ น. - ปิดงาน
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๕ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๕ (ต่อ) วันอาทิตย์ ที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ โรงแรมกรุงศรีริเวอร์ จ.พระนครศรีอยุธยา เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๐๐-๐๘.๐๐ น. - สัมผัสบรรยากาศยามเช้า รับประทานอาหาร เช้า เก็บกระเป๋าสัมภาระใส่รถ ๐๘.๐๐-๑๐.๐๐ น. - สมดุลสุขภาพโดยแพทย์ทางเลือก อ.ธนัท ดลอัมพรพิศุทธิ์ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น. - การอบรมธรรมานามัยดีอย่างไร นพ.พล หิรัญยศิริ ดร.สมชาย ดุรงค์เดช ดร.ธนวรรธน์ อิ่มสมบูรณ์ ผศ.ดร.ศิริพงศ์ พฤทธิพันธุ์ ดำเนินรายการโดย: นางอุไรวรรณ มณีโชติ ๑๒.๐๐-๑๔.๐๐ น. - เดินทางไปล่องเรือชม สถานที่สำคัญ - รับประทานอาหารบนเรือ อ. อภิวัฒน์ โควินทรานนท์ ๑๔.๐๐-๑๔.๓๐ น. - ขึ้นจากเรือที่ท่าน้ำวัดพนัญเชิงวรวิหาร - กราบนมัสการหลวงพ่อโต (หลวงพ่อซำปอกง) วัดพนัญเชิงวรวิหาร อ. อภิวัฒน์ โควินทรานนท์ ๑๔.๓๐-๑๕.๓๐ น. - เดินทางไปชมพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา ชมนิทรรศการเครื่องทองอยุธยา ที่ขุดพบจากกรุวัดราชบูรณะ วัดมหาธาตุ วัดพระราม วัดพระศรีสรรเพชญ์ และเจดีย์ ศรีสุริโยทัย ตลอดจนพระบรมสารีริกธาตุ อ. อภิวัฒน์ โควินทรานนท์ ๑๕.๓๐-๑๖.๓๐ น. - เดินทางกลับโดยสวัสดิภาพ - นัดหมายการเรียนครั้งต่อไป - ผู้ร่วมกิจกรรมประเมินผลใน google form
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๖ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๖ วันอาทิตย์ ที่ ๑๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๑๕ น. - ลงทะเบียน - คลีนิคสุขภาพ ๐๘.๑๕ - ๐๘.๓๐ น. สวดมนต์/ เตรียมอบรม ๐๘.๓๐ - ๑๐.๐๐ น. โครงสร้างร่างกายที่ไม่สมดุลภัยเงียบและ ร้ายแรงกว่าที่คุณคิด นพ.สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา ๑๐.๐๐ - ๑๐.๑๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๑๕ - ๑๑.๐๐ น. โครงสร้างร่างกายที่ไม่สมดุลภัยเงียบและ ร้ายแรงกว่าที่คุณคิด (ต่อ) นพ.สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา ๑๑.๐๐ - ๑๒.๐๐ น. เรียนรู้กิจกรรมสันทนาการ (แบ่งกลุ่มตามฐานการเรียนรู้) อ.สีนวล เดชพรหม อ.จักรวาฬ สโมสร อ.รชนีกร มัคคสมัน อ.เอื้องพร อรุณจิตต์ ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๔.๑๕ น. การนำเสนอบูรณาการการเรียนรู้ กายานามัย จิตตานามัย ชีวิตานามัย ๑๔.๑๕ - ๑๔.๓๐ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๔.๓๐ - ๑๖.๓๐ น. ดำเนินการเลือกประธานและ คณะกรรมการรุ่น ธ. ๒๑
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๗ ตารางการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ครั้งที่ ๗ วันอาทิตย์ ที่ ๒๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ ห้องประชุมสลากกินแบ่งรัฐบาล มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ เวลา หัวข้อบรรยาย ชื่อวิทยากร ๐๗.๓๐ - ๐๘.๑๕ น. ลงทะเบียน ๐๘.๐๐ - ๐๙.๐๐ น. ซักซ้อม/ เตรียมความพร้อมพิธีปิด และรับเกียรติบัตร ๐๙.๐๐ - ๑๐.๓๐ น. ปัจฉิมนิเทศการอบรม ธ.๒๑ นพ.สุรศักดิ์สัมปัตตะวนิช ๑๐.๓๐ - ๑๐.๔๕ น. พักรับประทานอาหารว่าง ๑๐.๔๕ - ๑๒.๐๐ น. พิธีปิด และรับเกียรติบัตร ถ่ายรูปหมู่ ๑๒.๐๐ - ๑๓.๐๐ น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ๑๓.๐๐ - ๑๔.๑๕ น. คืนสู่เหย้าชาวธรรมานามัย ๑-๒๐ และแสดง ความยินดีกับธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ หมายเหตุ ก. การแต่งกายของผู้เข้ารับการอบรม รุ่นที่ ๒๑ - สัปดาห์ที่ ๑ และ ๗ แต่งกายด้วยผ้าไทย - สัปดาห์ที่ ๒,๓,๔,๕ และ ๖ สวมเสื้อสีฟ้าของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ข. แบ่งผู้รับการอบรมเป็น ๕ กลุ่มตามกลุ่มดอกไม้ เยี่ยมชมกิจกรรมของมูลนิธิชีวิตพัฒนา ประกอบด้วย นิทรรศการ พระราชกรณียกิจของสมเด็จกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ฯ จันทร์สดใสในสวนศรี พฤหัสพัฒนา ห้องโดมทูมาลีนและนวดแผนไทย ฯลฯ ตามโอกาสที่เหมาะสม ค. สัปดาห์ที่ ๕ ผู้เข้าร่วมการอบรมต้องเข้าร่วมในกิจกรรมตามหลักสูตร ศึกษาดูงาน ทัศนศึกษาเชิง วัฒนธรรม กิจกรรมทอดผ้าป่าสามัคคีและพาชมวัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ ในพระองค์ฯ ตำบลท่านบ อำเภอ ท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ ตลอดจน กิจกรรมสัมพันธ์ และการสัมมนา ที่โรงแรมกรุงศรีริเวอร์ จ.พระนครศรีอยุธยา
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๘
คู่มือการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ________________________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ โครงการธรรมานามัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ๔๙ คำกล่าวถวายรายงานในพิธีเปิดการอบรม “ธรรมานามัย” รุ่นที่ ๒๑ โดย นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช กรรมการมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ และรองประธานโครงการธรรมานามัย วันอาทิตย์ที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ทูล พลเรือเอก นายแพทย์ หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์องค์ประธานกรรมการ มูลนิธิชีวิตพัฒนา ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์และองค์ประธานโครงการธรรมานามัย กระหม่อม นายแพทย์สุรศักดิ์ สัมปัตตะวนิช รองประธานโครงการธรรมานามัยและกรรมการบริหาร มูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ในนามของคณะกรรมการดำเนินการจัดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ และ คณะกรรมการมูลนิธิฯ กรรมการชมรมธรรมานามัยมูลนิธิชีวิตพัฒนาฯ ขอขอบพระคุณองค์ประธานมูลนิธิ ชีวิตพัฒนาฯ เป็นอย่างยิ่ง ที่ได้เสด็จมาเพื่อเป็นเกียรติแก่คณะผู้บริหารและผู้จัดการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ ในพิธีเปิดการอบรม สำหรับผู้เข้ารับการอบรมในวันนี้ กระหม่อมในนามของรองประธานโครงการธรรมานามัย รู้สึกซาบซึ้งและสำนึกในพระคุณของฝ่า บาท ที่มีพระเมตตาและกรุณาให้โครงการนี้ ได้จัดอบรม ธรรมานามัย ซึ่งกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ร่วมยินดีสนับสนุนเงินทุนเป็นค่าใช้จ่ายในการอบรม ซึ่งมีพิธีเปิด อบรมในวันนี้ และดำเนินการไปถึงวันที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๗ การดำเนินการจัดการอบรมธรรมานามัย รุ่น ที่ ๒๑ ได้มีการเตรียมการล่วงหน้า ครบถ้วน ตามแผนงานธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๐ มีความพร้อมในการจัดการ อบรมทุกประการ ตลอดจนได้รับความร่วมมือจากกรรมการมูลนิธิฯ ชมรมธรรมานามัย และเจ้าหน้าที่ สำนักงานมูลนิธิฯ เป็นอย่างดีผู้เข้ารับการอบรมธรรมานามัย รุ่นที่ ๒๑ มีจำนวน ๘๓ คน ดำเนินการอบรม ในวันอาทิตย์ที่ ๑๒ พฤษภาคม ถึงวันอาทิตย์ ที่ ๒๓ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๗ รวม ๗ สัปดาห์ทั้งนี้ การรับ สมัครเข้ารับการอบรม รวมถึงการประเมินผลก่อนและหลังการอบรม ได้ดำเนินการโดยใช้เทคโนโลยี สารสนเทศ ผ่าน Google Form และคณะกรรมการบริหารหลักสูตรได้มีการปรับรายวิชา เนื้อหาวิชาให้