กิจการพลเรือน

ประวัตผิ ูบรรยาย

ยศ ชื่อ - สกลุ : พ.อ.สมบัติ ผอ งศรี
ตาํ แหนง ปจจบุ นั : รอง ผอ.สกร.สนผ.กห.
การศกึ ษา : 1) โรงเรียนเตรียมทหาร รนุ ท่ี 31

2) โรงเรียนนายรอ ย จปร. รุน ที่ 42
3) โรงเรยี นเสนาธิการทหารบก รุนที่ 82
4) ศิลปศาสตรมหาบัณฑติ (พัฒนาสังคม)

มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร
5) นิตศิ าสตรบณั ฑติ

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร

รบั ราชการ : 1) ผบ.มว.ปล. รอ ย ร.(ยก) ร.12 พัน 3 รอ.
2) ผบ.รอย ร.(ยก) ร.12 พนั 3 รอ.
3) ฝอ.3 ร.12 พัน 3 รอ.
4) หน.ยก.ทบ.
5) รอง ผอ.ยก.ทบ.
6) ผอ.กกร.สกร.สนผ.กห.
7) รอง ผอ.สกร.สนผ.กห.

หลักสูตรพเิ ศษ : หลกั สูตรจติ อาสา 904 หลักสตู รหลกั ประจาํ รุนท่ี
4/62

< --------------------- >



ความมงุ หมายในการศึกษา

• เพ่ือใหมีความรูในหลักการเก่ียวกับหนาท่ีการจัด
และการดําเนินงานของฝายกจิ การพลเรือน

• ใหมีความรูงานในหนาท่ีของฝายกิจการพลเรือน
(ยามปกต/ิ ยามสงคราม)

• ใหทราบถึงการดาํ เนินงานดานกจิ การพลเรือน
ของ สป.

ขอบเขตการศึกษา

• ความเปนมาของ กร.ทบ./ ความสําคญั ของงาน กร.
• ความรบั ผิดชอบทางฝา ยอํานวยการของฝาย กร.
• การจดั และการดาํ เนนิ งานฝา ย กร. ในระดับตา งๆ
• งานในหนา ทข่ี องฝา ย กร. (ยามปกติ/ยามสงคราม)
• การดาํ เนินงานดาน กร. ของ สป.
• เร่อื งอน่ื ๆ ทเี่ ก่ยี วขอ ง

ความเปนมาของ กร. ใน ทบ. 4 ยุค / สมัย

- การเกณฑ ปชช. / ทรพั ยากร สน. --> กองทัพยามสงครามยั
เปน กรม ฝสธ.

- การปจว. / การชว ยเหลอื ปชช.เปน หลัก
เปน กรม ฝก.

- การ ปกม. / การชว ยเหลอื ปชช. เปนหลัก
เปน กรม ฝสธ.

ความสาํ คัญของงาน กร.

 เปนงานหลัก อยา งหนง่ึ เพื่อสนบั สนนุ การบรรลภุ ารกจิ ทบ.
ใน การเสริมความมน่ั คงของชาติ

 เปนสวนหนงึ่ ของงานการชวยรบ
 เปน งานหลกั แผนงาน ปปส.
 เปนความรบั ผดิ ชอบของ ผูบังคบั บญั ชาทุกระดับชน้ั

พลงั อํานาจทางการเมอื ง พลังอาํ นาจทางวิทยาศาสตร พลังอํานาจทางเศรษฐกจิ
และเทคโนโลยี

ความมนั่ คงของชาติ

พลงั อํานาจทางสังคมจิตวทิ ยา พลังอาํ นาจทางทหาร

หมายถึง การดําเนินงานของทหาร ในปจจัยท่ีเกี่ยวกับ
การเมือง การเศรษฐกิจ สังคมจิตวิทยา มุงเพื่อให เจาหนาท่ีฝายพลเรือน ประชาชน
ใหก ารสนับสนุนกจิ การทหาร เพอ่ื ใหสามารถเผชิญตอภาวะสงคราม หรือในภาวะ
ไมปกตอิ น่ื ๆ ไดท นั ทวงที และมปี ระสทิ ธภิ าพ

งานของพลเรอื นทําไมทหารตอ งเขาไปยุงเก่ยี ว ?

 เพ่ือสนับสนนุ จนท. ฝา ยพร. ในยาม ฉกุ เฉนิ / สงคราม
ใหส ามารถปฏบิ ตั ิหนาทีไ่ ดอยา งตอเนือ่ ง

 เพ่ือใชป ระโยชนจ าก จนท.พร./ ปชช. / ทรพั ยากร
ในการสนับสนุนภารกจิ ทหาร

 เพอื่ ชว ยรัฐบาล ในการรกั ษาความมนั่ คงภายใน /
การพฒั นาประเทศ

พ.ร.บ. จัดระเบยี บราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ.2503

กห. มีอํานาจและหนาท่ีเกี่ยวกับการปองกันและการรักษาความ
ม่ันคงของราชอาณาจกั รจากภัยคุกคาม ทงั้ ภายในและภายนอกประเทศ โดยจัดใหมี
กาํ ลังทหารไว เพื่อการรบ หรือ การสงคราม เพื่อปองกันสถาบันพระมหากษัตริย
เพื่อปราบปรามกบฏ และการจราจล เพ่อื ชวยพัฒนาประเทศ และรกั ษาผลประโยชน
ของชาตใิ นประการอื่นตามท่กี ฎหมายกําหนด

พ.ร.บ. จดั ระเบยี บราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ.2551

กห. มีอาํ นาจและหนาทีด่ ังตอ ไปน้ี
1) พิทักษรักษาเอกราชและความมั่นคงแหงราชอาณาจักรจากภัยคุกคาม

ท้ังภายนอกและภายในราชอาณาจักร ปราบปรามการกบฏและการจลาจล
โดยจดั ใหม ี และใชก ําลังทหารตามท่ี รฐั ธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทยหรอื
ตามทม่ี กี ฎหมายกาํ หนด
2) พิทักษรักษา ปกปองสถาบันพระมหากษัตริย ตลอดจนสนับสนุนภารกิจของ
สถาบนั พระมหากษตั ริย

พ.ร.บ. จดั ระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ.2551

3) ปกปอง พิทักษรักษาผลประโยชนแหงชาติและการปกครองระบอบ
ประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริยทรงเปนประมุข พัฒนาประเทศเพื่อความ
ม่ันคงตลอดจนสนับสนุนภารกิจอ่ืนของรัฐใน การพัฒนาประเทศ การปองกัน
และแกไ ขปญ หาจากภัยพิบตั ิ และการชวยเหลอื ประชาชน

4) ศึกษา วิจัย พัฒนา และดําเนินการดานอุตสาหกรรมปองกันประเทศและ
พลังงานทหาร ดานวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีปองกันประเทศ และ
ดานกิจการอวกาศเทคโนโลยีสารสนเทศและ การสื่อสาร ทั้งนี้ เพื่อสนับสนุน
ภารกิจของกระทรวงกลาโหมและความมั่นคงของประเทศ

พ.ร.บ. จัดระเบยี บราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ.2551

5) ปฏิบตั กิ ารอนื่ ทเี่ ปน การปฏิบัตกิ ารทางทหารนอกเหนอื จากสงคราม เพอื่ ความ

มั่นคงแหงราชอาณาจักร หรอื ปฏบิ ตั กิ ารอน่ื ใด ทั้งน้ี ตามท่ีมีกฎหมายกําหนด
หรอื ตามมตคิ ณะรัฐมนตรี

ลกั ษณะการดาํ เนนิ งานของทหารในแง กร.

• ผูประสานงาน
• ผูใหการสนับสนุน
• ผปู ฏิบตั แิ ทน

การปฏบิ ัติการกจิ การพลเรือน

หมายถึง การดําเนินงานทั้งปวงของหนวยทหาร
ท่ีเกี่ยวของหรือสัมพันธกับสวนราชการพลเรือน
ประชาชน และทรัพยากร ในพ้ืนท่ีรับผิดชอบ ทั้ง
ในยามปกติ และในยามสงคราม เพื่อบรรลุภารกิจ
ของหนว ยตามทตี่ องการ

<--------->

ทรพั ยากรในทอ งถ่ิน

หมายถงึ ทรพั ยากรท่มี ีอยูในพนื้ ท่ที ่ีฝายทหารจะเขาไปปฏบิ ัตกิ าร

- โรงงานอตุ สาหกรรม - เครอื่ งส่ือสาร - โรงไฟฟา
- ยานพาหนะ - ทาเรอื - อางเก็บน้าํ
- สนามบิน - เข่อื น - โรงกล่นั น้ํามัน
- แหลง ผลติ อาหาร - สาธารณปู กรณ
- ถนน - สะพาน
- อาคาร - สถานรี ถไฟ
- โรงพยาบาล - โรงพิมพ
- แรงงาน - สิ่งอุปกรณท ี่เปน ยทุ ธปจ จยั ฯลฯ

แบง ออกเปน 3 กลุม / พวกของงานในการปฏิบัติ

• งานทางดา นการปกครอง
• งานทางดานเศรษฐกจิ
• งานทางดานสังคมจิตวทิ ยา

งานทางดานการปกครอง

หมายถึง กิจกรรมหรือขบวนการควบคุม
ผูอื่น บังคับใหผูอื่นกระทําตามวิถีทางที่
กาํ หนดให เก่ียวของกบั 3 งานหลกั
1. การรกั ษาความสงบเรยี บรอย
2. การรักษาความยตุ ิธรรม
3. การปองกนั ภยั ฝา ยพลเรือน

ปจจัยเกยี่ วกบั ดา นการปกครอง

ใช จนท. พร.ในเขตมากทส่ี ดุ
• กาํ หนดมาตรการทเ่ี หมาะสม
• ทหารพยายามไมเ ก่ยี วของ เวน กรณีจาํ เปน

งานที่เก่ยี วของกบั เศรษฐกิจ

หมายถงึ บรรดาหนา ทที่ ี่เก่ียวของกับโครงสราง
ทางเศรษฐกิจ โดยท่ัวๆ ไปของพน้ื ที่
• งานที่เก่ียวขอ งกบั ทหาร
- การสงกาํ ลงพลเรือน
- การคลัง
- การพัฒนาชมุ ชนและการสงเสริมอาชพี
- การเศรษฐกจิ และการคา

ปจจัยเก่ียวกบั ดา นเศรษฐกิจ

1. รัก ษา มา ตร ฐา นก าร คร อง ชีพขอ ง
ประชาชน
2. จัดหาพน้ื ท่ีใหกับผอู พยพ
3. หลกี เล่ยี งการเกณฑแ รงงาน

งานทางดานสังคมจิตวิทยา

หมายถึง บรรดาหนาท่ีที่เก่ียวของกับความเปนอยูขนบธรรมเนียม ประเพณี
และวัฒนธรรมในทอ งถน่ิ การใหบ ริการแกป ระชาชน โดยหนว ยงานของรฐั

ปจจัยเก่ยี วกบั ดา นสังคมจติ วทิ ยา

1. ดา นการศกึ ษา
2. ดา นสาธารณสุข
3. ดานการประชาสงเคราะห
4. ดานการขนสง
5. ดานการสื่อสาร
6. ดานวัฒนธรรม



สธ.5 คือ ฝสธ. ที่มีความรับผิดชอบหลักทางฝาย

อํานวยการในงาน กร. ท้ังปวงของหนวย ซึ่งประกอบดวย
การ ปกร., ปจว. ปชส. และ ปกม.

- เปน ฝสธ. (ประสานงาน)
- จดั ในหนวยต้งั แต ระดับกองพล ขน้ึ ไป
- สธ.5 คําท่ีใชทางราชการจะใชสําหรับตําแหนงของ

ฝสธ. ที่ทําหนา ท่ีสาย กร. ของหนวย

หนาทร่ี ว ม 5 ประการ

การจดั หา / ใหขา วสาร

การกํากบั ดูแล การทําประมาณการ

การทําแผน / คาํ สั่ง การทาํ ขอเสนอ

บทบาท สธ.5

• ฐานะท่ีปรกึ ษา
• ฐานะผูวางแผน
• ฐานะผปู ระสานงาน
• ฐานะผกู ํากับดแู ล

การจัดหนวย / จนท. กร. ในระดบั ตางๆ

บก.ทหารสงู สดุ ----> กร.ทหาร : เปนกรม ฝสธ. รบั ผดิ ชอบทาง ฝอ.

ทบ. ----> กร.ทบ. : เปนกรม ฝสธ. รับผดิ ชอบทาง ฝอ. / สายวทิ ยาการ

----> ยศ.ทบ. : รับผิดชอบดา นการศึกษา/ฐานะหนว ยควบคุม

งบประมาณ

ทภ. ----> ผอ.กกร.ทภ. : รบั ผดิ ชอบทาง ฝอ.

ทน. ----> ผอ.กกร.ทน. : รับผดิ ชอบทาง ฝอ.

กองพล ----> หน.ฝกร.พล. : รบั ผดิ ชอบทาง ฝอ.

การจัดหนว ย / จนท. กร. ในระดับตา งๆ

• ระดับ กรม / กองพัน / เทยี บเทา ----> ฝอ.5 : ปจจุบนั ยงั ไมบ รรจุ (ฝอ.3 ทาแทน)
• ระดบั กอง / กองรอ ย / เทียบเทา ----> แตง ต้ัง น. / นป. ผชู ว ย
• ระดบั มทบ. ----> หก.กกร
• ระดบั นขต.ทบ. อ่นื ๆ
- ถา จดั กกร. ในอัตรา ----> หน.กกร.
- ถา ไมจดั กกร. ในอัตรา ----> ให หน.กยก. รบั ผิดชอบ

หนวยปฏิบัตดิ า น กร. แขนงงานตาง ๆ

ระดับ ทบ. - สลก.ทบ. : ปบ. ดา นการประชาสัมพนั ธ ให ทบ. ภายใตก ารอาํ นวยการของ กร.ทบ.

ระดับ ทภ. - รอ ย ปจว. ทภ. : ดาน ปจว.
- ชดุ ปฏิบัตกิ าร กร. : 1 ชดุ 2 นาย (พ.ต.1 / จ.ส.อ.1) เปนหนว ยในอตั รา บก.ทภ.
จํานวนชุด ในแตละ ทภ. ไมเทา กันขึน้ อยูก บั จํานวน กรม/ กองพัน
- หนวยทหารทุกหนว ยของ ทภ./ กองพล : ถือเปนหนว ย ปบ. ทางดาน กร.
- พล. ช./ พล.พฒั นา . : จดั สว นชวยพฒั นาประเทศถือเปน หนวย ปบ.ดา น กร.ของ

ทบ.

การจัด กกร.ทภ

- ( อฉก. 6100 ป 2530 ) น.12 ส.17
- แผนกธุรการ
- แผนก กร.
- แผนก ปจว.
- แผนก ปชส.
- แผนกปลกู ฝง อุดมการณทางการเมือง

ภารกิจ กกร. ทภ. ยามปกติ

• การ ปจว. การ ปชส. และการชวยเหลือประชาชน เพ่อื เสรมิ สรางความสมั พันธอ นั ดี
กับชมุ ชนในพ้นื ท่ี
• การปลกู ฝง อดุ มการณฯ ภายในหนวยทหารของ ทภ.
• การประสานงานกบั สว นราชการพลเรอื น รฐั วิสาหกิจ และหนว ยงานของเอกชน
เก่ยี วกับ การดาํ เนนิ งาน กร. ยามปกติ

ภารกิจ กกร. ทภ. ในภาวะไมป กติ

• การดาํ เนนิ การดา น กร. เพ่อื สน. การ ปบ. ทางทหารในยามสงคราม
• การดาํ เนินการดา น กร. ท้ังปวง เพอ่ื สน. การตอสูเพื่อเอาชนะคอมมวิ นิสตข องรฐั บาล
และสนบั สนุนการปองกันภยั ฝา ยพลเรอื น

กกร.ทน.

ภารกิจ : การดาํ เนนิ งานกจิ การพลเรือนเพ่ือสนบั สนนุ งานยุทธการของ ทบ.
โดยมีงานหลกั ไดแก การเสริมสรา งความสัมพันธอนั ดกี บั ชุมชน
และเตรยี มการในงานท่ีตอ งปฏิบตั ิ

กําลังพล : น.3 ส.3
- ผอ.กกร.ทน. ................ พ.อ. (พ.)
- ผช.ผอ.กกร.ทน. ................ พ.อ.
- น. ประจํากอง ................ พ.ท.

ฝา ยกิจการพลเรอื นกองพล

ภารกิจ : การดําเนินงาน กร. เพ่อื สนับสนุนภารกิจทางยทุ ธวธิ ขี องหนว ย
ทั้งในยามสงครามและการไมปกตอิ นื่ ๆ

กําลังพล : น.4 ส.8 ................ พ.ท. / สธ.
- หน.ฝกร.พล. ................ พ.ต. / 2 / สธ.
- ผช.ฝกร.พล. ................ พ.ต.
- น.ปชส.พล.

สธ.5 กองพล

งานในหนา ท่ี

การปฏบิ ัตกิ าร การปฏบิ ตั ิการ
กิจการพลเรอื น จิตวทิ ยา

การประชาสมั พนั ธ การปลกู ฝงอุดมการณ
ทางการเมือง

งาน กพ. ภารกจิ ของหนวย งาน ขว.
งาน กบ. (ทางยทุ ธวธิ ี) งาน ยก.

ปกร. ปชส.
งาน กร.

ปจว. ปกม.

การปฏบิ ตั ิการกจิ การพลเรือน

รปู แบบและลกั ษณะของการ ปกร.
: คํานึงถึง
คาํ ส่ัง / นโยบายหนว ยเหนอื
อาํ นาจหนาทีต่ ามกฎหมายท่ไี ดร บั มอบหมาย
สถานการณทางทหารในขณะน้ัน
ลกั ษณะพนื้ ทป่ี ฏบิ ัติการทางดา น กร.

งานหลักของการปฏบิ ัติการกิจการพลเรือน

• การสงเสริม และสนับสนนุ การปฏิบตั ิทางทหาร
• การเสรมิ สรางความสัมพนั ธอนั ดกี บั ชมุ ชน
• การควบคมุ และใชป ระโยชนจ ากทรพั ยากรในทอ งถน่ิ
• การสง เสรมิ และสนับสนนุ การปฏบิ ัตขิ องสวนราชการพลเรอื น
• การปกครองดนิ แดนท่ีไดจ ากการยดึ ครอง
• การพัฒนาพลงั ประชาชน

ผบ. หนว ยสามารถใชประโยชนจ ากการ ปกร.

1. สน. โดยตรงตอ การปฏิบตั ิการท้งั ทาง ยว. และ ชวยรบ
2. แบง เบาภาระ ผบ.ช ในเร่ืองทเ่ี ก่ยี วกับ ปชช./ทรัพยากร
3. สน.การปกครองดินแดนทยี่ ึดไดใน พท.รบั ผิดชอบ
4. สน.การปฏบิ ตั กิ ารในพืน้ ทเี่ ขตหลงั
5. สน.สวนราชการ พร.และชว ยเหลอื ปชช. ในยามปกติ
6. สน.การปอ งกนั ภยั ฝายพลเรอื นในยามปกติ
7. สน.การ ปปส.
8. สน.การพฒั นาพลัง ปชช.

การปฏบิ ตั ิการจติ วิทยา

หมายถึง การเผยแพรขาวสารความคิดเห็น ลัทธินิยม
หรือการจงู ใจตางๆ รวมทัง้ มาตรการอื่นๆ ตามแผน
ท่ีไดวางไว จะโดยทางตรงหรือทางออมก็ตาม เพื่อใหมี
อิทธิพลเหนือกลุมชน กลุมใดกลุมหนึ่งท่ีตองการ
ในวิถีทางท่ีจะชวยสนับสนุนใหบรรลุวัตถุประสงค
ทกี่ าํ หนด

การ ปจว.

วัตถุประสงค เพื่อกอใหเกิดอิทธิพลเหนือจิตใจกลุมชนเปาหมาย
มีพฤติกรรมตามความตองการ เพ่ือใหเกิดความรวมมือกับฝาย
เรา

เปาหมายสาํ คัญ เพือ่ ...
- การเสรมิ สรางขวัญกาํ ลงั ใจ / ความสามัคคีของฝายเรา
- การทาํ ลายขวญั กาํ ลงั ใจ / ความเปน ปกแผน ของฝายตรงขา ม
- การขัดขวาง บ่ันทอน การปฏบิ ตั ขิ องฝายตรงขาม
- การตอ ตา น / ตอบโต การ ปจว. ของฝายตรงขา ม

ขอบเขตการดาํ เนนิ การดาน ปจว. ในทัศนะทหาร

• การโฆษณาชวนเชือ่
• การแสดงกาํ ลงั และการแสดงการคุกคามที่ใชกาํ ลัง
• การปฏบิ ตั ทิ างยุทธวิธีเพ่อื ผลทางจติ วิทยา
• การตอ ตาน / ตอบโตการโฆษณาชวนเชื่อ

ประเภทของการดาํ เนนิ งานการ ปจว.

1. การดําเนินงานแบบเปดเผย
- ยอมรับผิดชอบการกระทําโดยรฐั บาล/หนวยงาน รฐั บาล
เชน กรมประชาสัมพันธ/ อาศยั ความจรงิ เปนมลู ฐาน

2. การดาํ เนนิ งานแบบปกปด
- ปกปดผูดําเนินการ เพื่อบอนทําลายฝายตรงขาม /ใชความ

จรงิ เพยี งบางสว น

การโฆษณาชวนเชื่อ

คือ ขาวสาร ความคิดเห็น หลักนิยมหรือการจูง
ใจอยางใดก็ตามท่ีเผยแพรออกไป เพื่อใหมี
อิทธิพลตอความคิดเห็น อารมณ ทัศนคติ และ
พฤติกรรมของกลุมเปาหมาย เพ่ือกอใหเกิด
ผลประโยชนตอผูเผยแพรน้ันไม วาจะ ทางตรง
หรอื ทางออ ม

การโฆษณาชวนเชอื่ แบง เปน ๓ ประเภท

1. การโฆษณาชวนเชื่อสีขาว
เปด เผยแหลง ขาว / โฆษณาของทางราชการ

2. การโฆษณาชวนเชือ่ สีดํา
แบบลบั / ลวงแหลงขาว

3. การโฆษณาชวนเชอ่ื สีเทา
แบบผสม / มไิ ดแ จง หลักฐานท่ีแนน อนเกย่ี วกบั
แหลง ขาวท่มี า

สงคราม

สงครามตามแบบ สงครามไมตามแบบ
- สงครามพเิ ศษ
แบบพื้นฐาน ภายใตสภาพพเิ ศษ - สงครามการเมอื ง
- สงครามศาสนา
- รุก - ยุทธขามลาํ นํา้ - สงครามเศรษฐกิจ
- รับ - ยุทธ คทอ. - ฯลฯ
- รนถอย - ยทุ ธในสิง่ ปลูกสราง
- ยทุ ธในทะเลทราย
- ฯลฯ