BestPracticeสกร.ในเขตภาคเหนือ2566

คำนำ สถาบัน กศน.ภาคเหนือ เป็นสถานศึกษาสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการที่มีบทบาท ในการส่งเสริม สนับสนุนและพัฒนาคุณภาพทางวิชาการ หลักสูตร สื่อเทคโนโลยีนวัตกรรมทางการศึกษา และระบบข้อมูลสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย แก่สถานศึกษา ในภูมิภาคและภาคีเครือข่ายโดยเฉพาะการส่งเสริมสนับสนุนและร่วมมือกับหน่วยงาน สถานศึกษา สังกัด กรมส่งเสริมการเรียนรู้ ที่อยู่ในเขตภาคเหนือทั้ง 17 จังหวัด ให้สามารถบริการประชาชนได้อย่างมีคุณภาพ และการขับเคลื่อนงานให้บรรลุความสำเร็จได้นั้น บุคลากรนับได้ว่าเป็นปัจจัยสำคัญยิ่ง ดังนั้น จึงจำเป็น ต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทั้งทางตรงและทางอ้อมเพื่อเป็นการเสริมแรง สร้างขวัญและกำลังใจ ให้แก่ ผู้ปฏิบัติงาน ในปีงบประมาณ 2566 สถาบัน กศน.ภาคเหนือ ได้ส่งเสริมสนับสนุนบุคลากร สังกัดกรมส่งเสริม การเรียนรู้ในเขตภาคเหนือ ให้มีโอกาสได้นำเสนอผลงานทางวิชาการ นวัตกรรมทางการศึกษา และแลกเปลี่ยน เรียนรู้ซึ่งกันและกัน จากผลงานทางวิชาการและนวัตกรรมทางการศึกษาที่เป็นผลมาจากการได้ลงมือปฏิบัติ จริงอันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของ สถานศึกษา สังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ในเขตภาคเหนือ และการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ร่วมกัน โดยได้รวบรวมผลงาน Best Practice จัดพิมพ์เป็นรูปเล่ม เผยแพร่ให้กับบุคลากร กรมส่งเสริมการเรียนรู้ ในเขตภาคเหนือ และผู้สนใจทั่วไป ได้นำไปใช้ประโยชน์ ในการพัฒนางานต่อไป ขอขอบคุณ และชื่นชมเจ้าของผลงานรวมทั้งผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ร่วมกันในการดำเนินการครั้งนี้ ให้สำเร็จลุล่วงเป็นอย่างดี ไว้ ณ โอกาสนี้ สถาบัน กศน.ภาคเหนือ มิถุนายน 2566

สารบัญ ประเภท หน้า การเรียนรู้ตลอดชีวิต (การศึกษาตามอัธยาศัย) 1. โครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co - learning Space) กับการพัฒนากิจกรรมส่งเสริมการอ่าน และการเรียนรู้ทุกช่วงวัย สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุตรดิตถ์ 2 2. หม้อห้อมโมเดล Library Phrae Public Learning Space Co-Learning Space สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดแพร่ 7 3. การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดพะเยา 12 4. การบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดลำปาง 17 5. การวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา นครสวรรค์ก้าวใหม่ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home สู่บทบาทใหม่ของกรมส่งเสริม การเรียนรู้ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ 22 6. FAN Model for Co-Learning Space Library สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดลำพูน 27 7. การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอย สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสุโขทัย 32 8. “4 งานสร้างสรรค์มหัศจรรย์ด้วยการอ่าน” สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ 37 9. ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุทัยธานี 40 10. การจัดการเรียนรู้กิจกรรมค่ายด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์แบบ Active Learning ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลก 45 11.กิจกรรมส่งเสริมการอ่านผ่านสื่อออนไลน์E-Book สืบฮีตสานฮอย ผ่อกอยแหล่งเรียนรู้ เมืองเจียงก๋าง สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดน่าน 49 12.การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา สำหรับครูสกร. (กศน.เดิม) ใน 8 จังหวัด ภาคเหนือ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาลำปาง 54 การเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเอง (การศึกษาต่อเนื่อง) 1. นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้หลักสูตรศิลปะการปักผ้าด้วยสะดึง รูปแบบออนไลน์ ศูนย์วงเดือน อาคมสุรทัณฑ์ 60 2. ทีมสร้างคน สกร.สร้างอาชีพ คืนคนดีสู่ชุมชน ห่างไกลยาเสพติด สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดลำพูน 55 3. ชาชง ข่าไทย สู่ผลิตภัณฑ์ประจำตำบล สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดพิจิตร 70

ประเภท หน้า การเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเอง (การศึกษาต่อเนื่อง) 4. One District One Product งานประดิษฐ์จากผ้า ต่อยอดอาชีพสู่สินค้า OTOP สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ 74 5. วิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ข้าว ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลศรีดอนมูล ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพ ราษฎรไทยบริเวณชายแดนเชียงราย 79 6. ศาสตร์แห่งสีธรรมชาติผ้ามัดย้อมชิโบริ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดพะเยา 84 7. ผ้าทอบ้านพะเยา สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดน่าน 89 8. ผลิตภัณฑ์ปิ่นโตจักสาน สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดแพร่ 93 9. การพัฒนาศักยภาพครูกศน. ด้านการจัดทำหนังสือเรียนรายวิชาเลือกเสรี สถาบัน กศน.ภาคเหนือ 96 10. การทอผ้าพื้นเมืองโคกหม้อ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุทัยธานี 101 11. ผลิตภัณฑ์พรีเมียม กศน.อำเภอบ้านโคก สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุตรดิตถ์ 106 12. การทำผงกล้วยดิบอบน้ำผึ้ง ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพราษฎรไทยบริเวณชายแดนจังหวัด อุตรดิตถ์ 110 13. ชุดการจัดกิจกรรมการเรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (2 เงื่อนไข 3 หลักการ 4 มิติ) รูปแบบ Online สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสุโขทัย 114 14. การทอผ้าคลุมไหล่จากผ้าทอกะเหรียง สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดตาก 118 15. การส่งเสริมการดูแลสุขภาวะอนามัยของประชาชนในชุมชน สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดตาก 122 การเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณวุฒิตามระดับ (การศึกษาขั้นพื้นฐาน/การเทียบระดับการศึกษา/ การเทียบโอน) 1. การใช้EDU-NFEKPP จัดการเรียนการสอนระบบช่วยเหลือผู้เรียนให้มีผลสัมฤทธิ์สูงขึ้น สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดกำแพงเพชร 126 2. การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา และจัดทำหนังสือเรียนรายวิชาเลือกเสรีแหล่งน้ำมันสิริกิติ์ อำเภอลานกระบือ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดกำแพงเพชร 130 3. Digital Learning Platform สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดเชียงใหม่ 135 4. นวัตกรรมช่วยเหลือผู้เรียนผ่านระบบออนไลน์SMART PHUSANG เพื่อพัฒนาคุณวุฒิ ตามระดับ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดพะเยา 139 5. การดำเนินงานแผนจัดการเรียนรู้ศูนย์เรียนรู้บ้านป้าเหงี่ยมหม้อห้อมแพร่แหล่งมรดก ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม" (intangible cultural heritage : ICH) สำนักงานส่งเสริม การเรียนรู้จังหวัดแพร่ 144

ประเภท หน้า การเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณวุฒิตามระดับ (การศึกษาขั้นพื้นฐาน/การเทียบระดับการศึกษา/ การเทียบโอน) 6. ผลของการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning) ร่วมกับเอกสารประกอบ การเรียนวิชาคณิตศาสตร์เรื่อง เลขยกกำลัง ของผู้เรียน กศน.ตำบลท่าทอง ระดับมัธยมศึกษา ตอนต้น ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสุโขทัย 149 7. นวัตกรรมการเรียนรู้KSN. MASTER Key Model เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน N-net ภายใต้Mixed Lifelong-Learning สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดลำปาง 154 8. ฉัตรธริกา : ความสำเร็จของการพาน้องกลับมาเรียน สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดลำปาง 159 9. ระบบช่วยเหลือผู้เรียน LINE OA กศน.อำเภอทุ่งหัวช้าง สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดลำพูน 164 10. กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โครงงานระบบบรรจุก๊าซชีวภาพ จาก Biogas Ball ด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ 169 11. พัฒนาคุณภาพผู้เรียนรูปแบบโครงงาน ส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมใหม่ศสกร.อำเภอบ้าน โคก ประจำปีงบประมาณ 2566 สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุตรดิตถ์ 175 12. การใช้สื่อออนไลน์ช่วยจัดการเรียนการสอน เพื่อเพิ่มผลสัมฤทธิ์การทดสอบ ทางการศึกษา ระดับชาติด้านการศึกษานอกโรงเรียน (N-NET) สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุทัยธานี 178 13. กระบวนการจัดการเทียบระดับการศึกษายกระดับสู่คุณวุฒิทางการศึกษาเพื่อพัฒนา คุณภาพชีวิต สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดน่าน 183 14. การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ของกศน.อำเภอเมืองพิจิตร กับการการขับเคลื่อนชมรม TO BE NUMBER ONE ในชุมชนตำบลในเมืองพิจิตร สู่ความเป็นหนึ่ง สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดพิจิตร 188 15. กระบวนการจัดการเรียนรู้เพื่อรักษามาตรฐานผู้ผ่านเกณฑ์การวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียน ด้วยรูปแบบ SAKLEK MODEL สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดพิจิตร 192 16.การจัดกระบวการเรียนรู้รูปแบบโครงงานสู่ความเป็นเลิศ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด ตาก 197 17. การใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาการเรียนรู้สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดแม่ฮ่องสอน 202 18. การจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมเพื่อความปลอดภัย สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด แม่ฮ่องสอน 206 19. การใช้สื่อพัฒนาการอ่านวิชาภาษาอังกฤษ สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดแม่ฮ่องสอน 211

BEST PRACTICE 2566 | 1

BEST PRACTICE 2566 | 1.ชื่อผลงาน โครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co - learning Space) กับการพัฒนากิจกรรมส่งเสริม การอ่านและการเรียนรู้ทุกช่วงวัย ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ 2.ความเป็นมา ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์สังกัดศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ สำนักงาน ส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชนที่บริการทรัพยากรสารสนเทศ แก่ประชาชนในชุมชนและสอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายทุกช่วงวัย โดยไม่จำกัดระดับความรู้ เชื้อชาติ ศาสนา ด้วยการสร้างบรรยากาศกาศแห่งการเรียนรู้ที่ดี ได้แก่ ด้านอาคารสถานที่ บุคลากร ทรัพยากร สารสนเทศเทศ งานบริการ และกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ด้วยความเจริญของเทคโนโลยีและ ยุคแห่งข้อมูลข่าวสารไร้พรมแดน สามารถค้นหาเข้าถึงข้อมูลได้อย่างสะดวก รวดเร็ว เห็นได้อย่างชัดเจนว่าสถิติ จำนวนผู้มาใช้บริการห้องสมุดประชาชนมีจำนวนลดลง โดยเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2560 เป็นต้น รวมถึงพฤติกรรม การเรียนรู้ที่เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งนอกจากการหาความรู้ในชั้นเรียนหรือการเรียนรู้จากการอ่านหนังสือ ซึ่งการ อ่านแต่เดิมมักหาความรู้จากการอ่านหนังสือที่เป็นรูปเล่ม (Physical Book) เช่น หนังสือตำราทั่วไป หนังสือพิมพ์ วารสาร ฯลฯ สามารถหาได้ทั้งจากการซื้อจากร้านหนังสือ หรือการยืมจากเพื่อน หรือใช้บริการยืม จากห้องสมุด ปัจจุบันความรู้หรือข้อมูลต่าง ๆ กลับหาได้ง่ายจากการค้นคว้าผ่านอินเทอร์เน็ต หรือ โทรศัพท์มือถือ ซึ่งอยู่ที่ไหนก็สามารถเข้าถึงสื่อความรู้ได้ทำให้ในปัจจุบันมีคนอ่านจากหนังสือเป็นเล่มลดน้อยลง อย่างมากซึ่งห้องสมุดประชาชนส่วนใหญ่ยังคงเน้นการให้บริการด้วยหนังสือที่ยังคงเป็นรูปเล่มตลอดจน พฤติกรรมการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป ซึ่งสามารถเลือกรับข้อมูลได้สะดวก หลากหลายรูปแบบ โดยไม่ต้องมาใช้ บริการที่ห้องสมุด เพียงใช้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ เช่น ชมคลิปวิดิโอ จาก YouTube ชมการ Live สด เป็นต้น ซึ่งเนื้อหาจะมีความ สดใหม่ สามารถแลกเปลี่ยนเรียนรู้และตอบข้อคำถามได้ทันที ดังนั้น ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ จึงได้ดำเนินการโครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co – Learning Space) ตั้งแต่ปี 2564 เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนในชุมชนได้เห็นความสำคัญของการอ่านและ การมาใช้บริการห้องสมุดประชาชน ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนใกล้บ้าน โดยมีแนวทางการการพัฒนา ห้องสมุด ในหลายด้านด้วยกัน ทั้งด้านการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ด้านการพัฒนา กายภาพภายในและภายนอก ด้านเครือข่าย รวมถึงด้านการนำเทคโนโลยีสารสนเทศประยุกต์ใช้ ในการบริหาร จัดกัดการและประชาสัมพันธ์ในการดำเนินงานให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด 2 ประการ ได้แก่ การพัฒนา รูปแบบกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้สำหรับทุกช่วงวัย และ เป็นการพัฒนาห้องสมุดให้มีบรรยากาศ ที่ดีและเอื้อต่อการเรียนรู้ โครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co - learning Space) กับการพัฒนา กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ทุกช่วงวัย สกร.อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ สกร.จังหวัดอุตรดิตถ์ 2

BEST PRACTICE 2566 | 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/ จุดเด่น 3.1 เกิดนวัตกรรม “เรียนเพื่อรู้กับครูบรรณารักษ์” เป็นการพัฒนาด้านการจัดกิจกรรมส่งเสริม การอ่านและการเรียนรู้ทุกช่วงวัย ที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติจริงและดำเนินการต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยรูปแบบของกิจกรรมเป็นหลักสูตรที่บรรณารักษ์เป็นผู้สอนให้ความรู้รวมทั้งเป็นผู้จัดกิจกรรมตามเนื้อหา ที่ชุมชนต้องการ สอดคล้องกับหลักการจัดการศึกษาตลอดชีวิต ว่าด้วยการศึกษาในคริสต์ศตวรรษที่ 21 ได้แก่ 1) การเรียนเพื่อรู้ (Learning to Know) 2) การเรียนรู้เพื่อปฏิบัติได้จริง (Learning to Do) 3) การเรียนรู้ เพื่ออยู่ร่วมกัน (Learning to Live together) และ 4) การเรียนรู้เพื่อชีวิต (Learning to Be) 3.2 การพัฒนาด้านกายภาพ ปี พ.ศ.2563 สำนักงาน กศน. ได้มอบนโยบายให้ห้องสมุดประชาชน จังหวัดอุตรดิตถ์ ดำเนินงานโครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co-Learning Space) ซึ่งโครงการนี้เป็นรูปแบบ การพัฒนาห้องสมุดประชาชนจังหวัดให้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับทุกช่วงวัย โดยแบ่งเป็นโซนต่าง ๆ ที่แปลกใหม่ น่าเข้าใช้บริการ 3.3 การพัฒนาด้านเครือข่าย ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์เกิดเครือข่ายความร่วมมือ ในการดำเนินงาน โดยมีการพัฒนาโครงการศูนย์เรียนรู้ต่อเนื่องอย่างยั่งยืน (Relearn & ReSkill @ Library) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านอาชีพสู่ชุมชน พร้อมการสนับสนุนสนุนงบปะมาณ ในการดำเนินงาน รวมทั้งเครือข่ายในชุมชน ที่ร่วมกันส่งเสริมให้ชุมชนเห็นความสำคัญของการอ่านและ การเรียนรู้ เช่น ศาลยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นต้น 4. วิธีดำเนินการ (ตามที่ปฏิบัติจริง) 4.1 จากการดำเนินงานโครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co – Learning Space) ของห้องสมุด ประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ ด้านกระบวนการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน เช่น กิจกรรมบ้านหลังเรียน เป็นกิจกรรมที่มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นให้ชุมชน ผู้ร่วมกิจกรรมเห็นสำคัญของการอ่าน ให้สามารถนำความรู้ จากการอ่านไปต่อยอดและใช้ประโยชน์ต่อไปได้ เป็นกิจกรรมที่จะแนะนำให้เห็นประโยชน์อันมากมายที่ได้ จากการอ่านหนังสือ ประชาสัมพันธ์ให้มาใช้บริการห้องสมุด ให้เห็นถึง ความประหยัด ไม่ต้องเสียเงินซื้อหนังสือ สะดวก และหลากหลายหากมายืมหนังสือในห้องสมุดไปอ่านที่บ้าน ชี้ให้เห็นว่าการหาความรู้จากการอ่านหนังสือ เป็นวิธีหาความรู้ที่ทำได้ง่าย เปิดอ่านที่ไหนก็อ่านได้ อ่านได้ทุกทีตามความต้องการ เน้นให้เห็นว่าการอ่านช่วย เสริมจินตนาการได้มากกว่าหากเปรียบเทียบกับการดูภาพยนตร์ หรือโทรทัศน์ รวมทั้งการอ่านเป็นการใช้เวลาว่าง ให้เกิดประโยชน์ เพื่อนำความรู้ที่ได้จากการอ่านไปพัฒนาตนเอง พัฒนาคนและสังคม ตลอดจนมีการแนะนำ การค้นคว้าข้อมูลจากสื่อออนไลน์ ที่เป็นแหล่งข้อมูลที่ดี น่าเชื่อถือ และมีประโยชน์ เช่น หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) ของห้องสมุดมารวย ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย การใช้ QR Code เป็นต้น กิจกรรมเรียนเพื่อรู้กับครูบรรณารักษ์ กับการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านอาชีพ เป็นรูปแบบกิจกรรม ออกแบบตามความสนใจของทุกช่วงวัยทั้งกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน โดยมีบรรณารักษ์เป็นผู้สอน และ จัดกิจกรรม ซึ่งในการดำเนินงานได้ร่วมกับโครงการศูนย์เรียนรู้ต่อเนื่องอย่างยั่งยืน ได้รับการสนับสนุน 3

BEST PRACTICE 2566 | จากสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และ มูลนิธิตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยมีการกำหนดการเรียนรู้ในช่วงเวลาสั้น ๆ เช่น การตัดเย็บเสื้อผ้า สตรี ขนมอบ เบอเกอรี่ ตัดผมชาย เป็นต้น วิชาเหล่านี้ส่วนใหญ่ใช้เวลาเรียน 3-5 ชั่วโมง หรืออาจเป็นหลักสูตร 10 ชั่วโมง เช่น ซ่อมรถจักรยานยนต์ เกษตรธรรมชาติ เป็นต้น ซึ่งเป็นรูปแบบการเรียนรู้แบบชั้นเรียน ซึ่งจะมี การให้ผู้สนใจสมัครเรียนผ่านแอพพลิเคชั่น ไลน์ กลุ่ม ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ และศูนย์เรียนรู้ ต่อเนื่องอย่างยั่งยืนอุตรดิตถ์ การเรียนรู้ในวันจันทร์ - ศุกร์ ส่วนมากจะจัดกิจกรรมเวลา 13.00 – 16.00 น. และเสาร์ อาทิตย์ เวลา 10.00 – 14.30 น. และมีการจัดกิจกรรมให้เหมาะกับทุกวัย ดังนี้ 4.1.1 กลุ่มเด็กนักเรียน อายุไม่เกิน 15 ปี ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมบ้านหลังเรียน เป็นกิจกรรม ที่ได้จัดทุกวัน ช่วงเปิดภาคเรียน ระหว่างเวลา 15.30 - 17.30 น. โดยมีกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน สอนให้เด็ก อ่านเก่ง อ่านคล่อง สนใจในการอ่าน ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ 4.1.2 กลุ่มเยาวชน อายุ 16 - 25 ปี กิจกรรมสำหรับกลุ่มวัยรุ่น เป็นการออกแบบกิจกรรมให้รู้จัก การได้เริ่มลงมือทำเพื่อประเมินความชอบ ความถนัดของตน โดยส่วนใหญ่เป็นกลุ่มนักศึกษา กศน. และเยาวชน ที่ได้รับการดูแลพิเศษจากศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์หลักสูตรที่ได้ดำเนินการ ได้แก่ตัดผมชาย การซ่อมรถจักรยานยนต์การทำอาหารขนม การทำเครื่องดื่ม เป็นต้น 4.1.3 กลุ่มวัยทำงาน 26 - 59 ปี กิจกรรมกลุ่มวัยทำงาน เป็นกิจกรรมที่เน้นการพัฒนาทักษะ สู่การปฏิบัติได้จริง เพื่อหารายได้ หรือสร้างอาชีพที่สอง เป็นกิจกรรมที่ดำเนินการในวันเสาร์-อาทิตย์ เป็นส่วนใหญ่ เช่น การทำอาหาร ขนม ตัดเย็บเสื้อผ้า และการซ่อมแซมผ้า 4

BEST PRACTICE 2566 | 4.1.4 กลุ่มผู้สูงอายุ ตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไป เน้นกิจกรรมเรียนเพื่อรู้เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข และการเรียนรู้เพื่อชีวิต จัดการศึกษา ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนทุกด้านทั้งจิตใจและร่างกาย สติปัญญา ให้ความสำคัญ กับจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ ภาษา และวัฒนธรรม เพื่อพัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์มีความ รับผิดชอบต่อสังคมสิ่งแวดล้อม ศีลธรรม สามารถปรับตัว และปรับปรุงบุคลิกภาพของตน เข้าใจตนเองและ ผู้อื่น ซึ่งมีการจัดกิจกรรมที่ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ และห้องสมุดเคลื่อนที่สู่ชุมชน 4.2 การพัฒนาด้านกายภาพ จากการดำเนินงานโครงการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co-Learning Space) ได้พัฒนาสภาพบรรยากาศทั้งภายในและภายนอกห้องสมุดให้มีบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้ โดยแบ่งมุมความรู้ เป็นโซนต่าง ๆ ได้แก่ 4.2.1 Learning Zone โซนส่งเสริมการอ่าน ค้นคว้าข้อมูล ได้จัดไว้สำหรับเป็นพื้นที่บริการ หนังสือและสื่อที่ได้รับความนิยม มีบริการสืบค้นข้อมูลและยืมคืนด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ 2 ระบบด้วยกัน ทั้งระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ พัฒนาขึ้นโดย สำนักงาน กศน. และโปรแกรม PMB ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสมาคม ห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราขสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และมูลนิธิ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย รวมถึงหนังสือนวนิยาย และหนังสืออื่น ๆ ที่น่าสนใจ 4.2.2 Co - Working Zone โซนทำงาน เป็นพื้นที่ที่จัดเฉพาะสำหรับผู้ใช้บริการที่ต้องการใช้บริการใน การทำงานร่วมกัน ทำงานกลุ่ม ปฏิบัติงานกลุ่มย่อย สอนเสริม สอนภาษา เป็นต้น โดยได้อำนวยความสะดวก ด้วยการจัดโต๊ะประชุม และที่นั่งสำหรับทำงานกลุ่ม จำนวน 12 ชุด พร้อมบริการจุดสำหรับชาร์จคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ 4.2.3 Multimedia Zone & Language Center โซนคอมพิวเตอร์และศูนย์ภาษา พื้นที่ส่วนนี้เป็น การให้บริการด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ พร้อมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง จำนวน 5 ชุด สำหรับจัดกิจกรรมการเรียน การสอนและสนับสนุนกิจกรรมการศึกษาให้นักศึกษา กศน. และประชาชนทั่วไปที่สนใจ เพื่อศึกษาค้นคว้าและ หาข้อมูล หรือชมภาพยนต์และฟังเพลงออนไลน์ เป็นต้น 4.2.4 Activities Zone โซนกิจกรรม เป็นพื้นที่บริเวณกว้างที่สุดในห้องสมด ที่สามารถจัดกิจกรรม ส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ได้ทุกช่วงวัย รองรับจำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม 30 - 50 คน สำหรับกิจกรรมที่ได้ ดำเนินการอย่างต่อเนื่องเป็นประจำ ได้แก่ การกิจกรรมสำหรับนักศึกษา กศน. กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ ของศูนย์เรียนรู้ต่อเนื่องอย่างยั่งยืนอุตรดิตถ์ ที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากภาคีเครือข่าย 4.2.5 Relax Zone โซนพักผ่อน เป็นบริเวณที่ใกล้ทางเข้า-ออกของห้องสมุด ผู้ใช้บริการสามารถ นั่งพักผ่อน นั่งเล่น อ่านหนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ พร้อมบริการอินเทอร์เน็ตและ WI - Fi 5

BEST PRACTICE 2566 | 4.2.6 Coffee Zone โซนกาแฟและเครื่องดื่ม ซึ่งห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้จัดพื้นที่สำหรับพักผ่อน ทานกาแฟ บริการกาแฟและเครื่องดื่มไว้บริเวณภายนอกห้องสมุด และมีการแสดง สินค้าของนักศึกษา กศน. พร้อมทั้งบริการเมนูเครื่องดื่มที่หลากหลาย 4.3 การพัฒนาด้านเครือข่ายห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์เกิดเครือข่ายร่วมมือในการ ดำเนินงาน โดยมีการพัฒนาโครงการศูนย์เรียนรู้ต่อเนื่องอย่างยั่งยืน (Relearn & ReSkill @Library) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านอาชีพสู่ชุมชนร้อมการสนับสนุนสนุนงบปะมาณในการ ดำเนินงาน รวมทั้งเครือข่ายในชุมชน ที่ร่วมกันส่งเสริมให้ชุมชนเห็นความสำคัญของการอ่านและการเรียนรู้ เช่น ศาลยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นต้น 5.ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จ 1. ได้ทำในสิ่งที่เรารักและถนัด 2 พร้อมที่จะพัฒนาตนเองเพื่อนำความรู้ไปช่วยเหลือผู้อื่น 6.ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ 1. ควรมีการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่องทั้งการจัดกิจกรรมในห้องสมุดและกิจกรรมเคลื่อนที่สู่ชุมชน 2. พัฒนาความรู้ให้แก่บรรณารักษ์ ผู้ปฏิบัติงานความสนใจและความถนัดเพื่อนำไปจัดกิจกรรม 7.การเผยแพร่/ภาพประกอบ 6

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน หม้อห้อมโมเดล Library Phrae Public Learning Space Co-Learning Space 2. ความเป็นมา ยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วด้วยอำนาจของเทคโนโลยีทำให้การเรียนรู้ อยู่กับที่ภายในห้องเรียน หรือห้องสมุดไม่สามารถตอบโจทย์ การท่องโลกแห่งการเรียนรู้ของเยาวชนคนรุ่นใหม่อีกต่อไป จึงทำให้วิถี การเรียนรู้ของเยาวชนในยุคปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไป การสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่ทันสมัยและสร้างสรรค์ จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้เกี่ยวของทุกฝ่ายต้องคำนึงถึงและเป็นภารกิจเร่งด่วนที่จะต้องดำเนินการ Co Learning Space เป็นแนวคิดในการสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้สำหรับเยาวชนที่สอดคล้องกับสภาพปัญหา ความต้องการ และเป็นพื้นที่แห่งยการเรียนรู้ให้เยาวชนได้เรียนรู้ร่วมกัน เพื่อต่อยอดความต้องการเรียนรู้ ด้วยพื้นที่แห่ง การเรียนรู้ที่ทันสมัย ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอเมืองแพร่ เห็นถึงคุณค่าความสำคัญและ ความจำเป็น ดังกล่าวจึงได้จัดทำ โครงการ “Co Learning Space” พื้นที่แห่งการเรียนรู้และสร้างสรรค์จังหวัดแพร่ เพื่อรองรับการเรียนรู้แบบ Digital Library 3. จุดเด่น/ความสำเร็จที่ปรากฏ 1. ปรับห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้สร้างสรรค์สำคัญของจังหวัดแพร่ เป็นแหล่งเรียนรู้ทุกรูปแบบทุกช่วงวัย 2. ส่งเสริมให้เป็นศูนย์เรียนรู้ทางวัฒนธรรมท้องถิ่น เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญา การจัดการความรู้ ตลอดจนองค์ความรู้ของท้องถิ่นและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อเกิดการใช้ประโยชน์ร่วมกัน และเพื่อให้ประชาชน จังหวัดแพร่ ได้รับการพัฒนาความสามารถในการอ่านและการรู้หนังสืออย่างต่อเนื่องและทั่วถึง สนองตาม พระราชดำริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ "เจ้าฟ้านักอ่าน" อย่างเต็มที่ ให้ดี ที่สุด" 3. ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ มีพื้นที่บริการการเรียนรู้ร่วมกันตามความสนใจ และความต้องการ ของผู้รับบริการการศึกษาตามอัธยาศัยทุกช่วงวัย 4. การเรียนรู้ต้นแบบ Co-Learning Space จังหวัดแพร่ ขับเคลื่อนที่ภายนอกห้องสมุดสร้างพื้นที่ ส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ไปสถานที่ต่าง ๆ ให้เข้าถึงทุกกลุ่มเป้าหมายให้จังหวัดแพร่เป็นเมืองรักการอ่าน 5. จัดการเรียนรู้ที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ เอื้อต่อการเรียนรู้สำหรับทุกคนสามารถเรียนได้ทุกที่ทุกเวลา มีกิจกรรมที่หลากหลาย น่าสนใจ เกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข เกิดความสนุกสนานและมีความสนใจในการเรียนรู้ โดยนำผ้าหม้อห้อมเอกลักษณ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และอัตลักษณ์ที่โดดเด่นของจังหวัดแพร่ มาจัดกิจกรรมบูรณาการ ร่วมกับอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน โดยมี นางประภาพรรณ ศรีตรัยครูช่างศิลปหัตถกรรม ปี 2555 ประเภท หม้อห้อมโมเดล Library Phrae Public Learning Space Co-Learning Space สกร.อำเภอเมืองแพร่ สกร.จังหวัดแพร่ 7

BEST PRACTICE 2566 | เครื่องทอ (ผ้าหม้อห้อม) ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) เป็นวิทยากรส่งเสริมการอ่าน ศึกษาใบความรู้ ควบคู่กับการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ในรูปแบบต่างๆ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนคือ ยกระดับวัฒนธรรมสู่ความยั่งยืนอย่างแท้จริงของชุมชน การเรียนรู้วิถีชีวิตการสืบสานภูมิปัญญาและการรักษา วัฒนธรรมบอกเล่าเรื่องราวให้ทุกคนได้รับรู้ทุกกลุ่มเป้าหมาย 6. สร้างอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ สามารถต่อยอดขยายผล เป็นวิทยากรให้กับชุมชน และสามารถนำผลงานที่เรียนฝากขายผลิตภัณฑ์ได้ตามสถานที่สำคัญในจังหวัดแพร่ พร้อมกันนี้ยังมีการขายในรูปแบบออนไลน์ผ่านการ Live สด ทำให้ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ เป็นแหล่งที่เรียนรู้ ได้ทุกรูปแบบ ทุกช่วงวัย ส่งเสริมให้เป็นศูนย์เรียนรู้ทางวัฒนธรรมท้องถิ่น เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญา การจัดการความรู้ ตลอดจนองค์ความรู้ของท้องถิ่นและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อเกิดการใช้ประโยชน์ร่วมกัน และเพื่อให้ประชาชนได้รับการพัฒนาความสามารถในการอ่านและการรู้หนังสืออย่างต่อเนื่องและทั่วถึง ทุกกลุ่มเป้าหมาย 7. กิจกรรมมีความหลากหลาย มีความรู้นวัตกรรมสมัยใหม่ น่าสนใจ ตรงกับความสนใจและต้องการ ของผู้รับบริการ 4. วิธีการดําเนินการ ด้านการวางแผน (P) การประชุมวางแผนการดำเนินงานร่วมกับผู้บริหาร คณะครูศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอเมืองแพร่และ บรรณารักษ์ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ และภาคีเครือข่าย กำหนดกลุ่มเป้าหมาย และวางแผนศึกษาความต้องการ ของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย เพื่อดำเนินการส่งเสริมการอ่านในรูปแบบที่ทันสมัย หลากหลายรูปแบบ ตอบสนอง ความต้องการของผู้ใช้บริการ ร่วมถึงจัดหาข้อมูลสาระความรู้ ทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์ ด้านการดำเนินการ (D) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ดำเนินการส่งเสริมและสนับสนุนการสร้างพื้นที่การเรียนรู้ใน รูปแบบ Public Learning Space Co-Learning Space โดยดำเนินการภายในห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ ซึ่งเป็นศูนย์ การเรียนรู้ที่ขับเคลื่อนที่ภายนอกห้องสมุด สร้างพื้นที่ส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ไปสถานที่ต่าง ๆ โดยเน้นส่งเสริม การจัดการเรียนรู้ที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ เอื้อต่อการเรียนรู้สำหรับทุกคนสามารถเรียนได้ทุกที่ทุกเวลา มีกิจกรรมที่หลากหลาย น่าสนใจ เกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข เกิดความสนุกสนานและมีความสนใจในการเรียนรู้ โดยนำผ้าหม้อห้อมเอกลักษณ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นและอัตลักษณ์ที่โดดเด่นของจังหวัดแพร่ มาจัดกิจกรรมบูรณาการ มาใช้ในกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ของโครงการพัฒนาห้องสมุดให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co-learning Space) เช่น นำเศษผ้าหม้อห้อม มาใช้ในกิจกรรมงานประดิษฐ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ประจำท้องถิ่น นำไป ต่อยอดในการสร้างอาชีพและสร้างรายได้เสริม โดยมีการรวมกลุ่มของผู้เข้าร่วมกิจกรรมโครงการพัฒนาห้องสมุดให้ เป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co-learning Space) และประชาสัมพันธ์ผ่านระบบต่างๆ ของห้องสมุด ร่วมกับ อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน ตลอดจนองค์ความรู้ของท้องถิ่นและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อเกิดการใช้ประโยชน์ 8

BEST PRACTICE 2566 | ร่วมกัน และเพื่อให้ประชาชนได้รับการพัฒนาความสามารถในการอ่านและการรู้หนังสืออย่างต่อเนื่องและทั่วถึง ทุกกลุ่มเป้าหมาย ด้านการตรวจสอบประเมินผล (C) การประเมินจากสภาพจริง จากการสังเกต การให้ความร่วมมือและความตั้งใจในการร่วมกิจกรรม จัดทำสรุปรายงานผลการดำเนินงานเสนอต่อผู้บริหารสม่ำเสมอเป็นประจำทุกเดือน และสรุปแบบสอบถาม ความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมของห้องสมุดประชาชนอย่างต่อเนื่อง ด้านการปรับปรุงและพัฒนาผลการปฏิบัติงาน(A) บรรณารักษ์รวบรวมข้อมูลวิเคราะห์ข้อมูล สรุปและจัดทำรายงานการประเมินโครงการ นำข้อเสนอแนะ และข้อควรปรับปรุง นำข้อมูลจากการประเมินโครงการไปใช้ปรับปรุงแก้ไข และพัฒนาดำเนินโครงการต่อไป และพัฒนางานห้องสมุดประชาชนอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพในการจัดกิจกรรมครั้งถัดไป 5. ปัจจัยป้อน 1) ผู้บริหารมีวิสัยทัศน์ต่อการพัฒนาองค์กร เป็นผู้นํามีทัศนคติในการทำงานที่กว้างไกลทันสมัย ทันเหตุการณ์สามารถให้คําแนะนำแนวทางในการปฏิบัติงานที่ดีในด้านความรู้ความสามารถด้านการบริหาร จัดการ สร้างขวัญกำลังใจ เปิดโอกาสให้บรรณารักษ์ และผู้ที่เกี่ยวข้อง คิด วางแผน ออกแบบ และพัฒนา กระบวนการจัดการเรียนรู้อย่างอิสระ โดยให้การสนับสนุนทางด้านงบประมาณ การจัดสรรเวลาในการ ดําเนินงาน พัฒนาปรับปรุงห้องสมุดอย่างสม่ำเสมอ นํานโยบายสู่การปฏิบัติจนบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนด 2) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ ได้รับงบประมาณสนับสนุนโครงการจาก สถาบันส่งเสริมและพัฒนา นวัตกรรมการเรียนรู้ ซึ่งนำมาจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ศูนย์การเรียนรู้Co Learning Space พื้นที่สร้างสรรค์แห่งการเรียนรู้ได้อย่างคุ้มค่าเป็นประโยชน์แก่ผู้รับบริการมากที่สุด 3) สื่อ วัสดุ อุปกรณ์ ที่ได้รับจากการจัดสรรงบประมาณ สามารถนํามาให้บริการเพื่อการอ่านและ การค้นคว้าได้อย่างเหมาะสม และสามารถพัฒนาให้ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่เป็นห้องสมุดที่สามารถ ตอบสนองความต้องการของผู้รับบริการได้เป็นอย่างดีทั้งบริการภายในห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่และจัด กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและศูนย์การเรียนรู้ Co Learning Space พื้นที่สร้างสรรค์แห่งการเรียนรู้ ในรูปแบบ เคลื่อนที่เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายร่วมกับครู กศน.ตำบล เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากยิ่งขึ้น 4) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ ได้รับการชี้แนะ ให้คำปรึกษา เป็นลำดับขั้นอย่างสม่ำเสมอ มีการประชุม ชี้แจงนโยบายซักซ้อมความเข้าใจในการปฏิบัติงานตามโครงการ โดย คณะผู้บริหาร ครู และบุคลากรสำนักงาน กศน. จังหวัดแพร่ เพื่อสร้างความเข้าใจในการปฏิบัติงานตามโครงการ โดยเน้นการปฏิบัติงานโดยน้อมนําเอา หลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ โดยปฏิบัติงานอย่างรวดเร็ว โปร่งใส ประหยัดและก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด แก่ผู้รับบริการ และมีคณะกรรมการนิเทศ ภาคีเครือข่าย นิเทศติดตามผลการดำเนินงาน พร้อมให้คำชี้แนะแนว ทางการปฏิบัติงาน มีการติดตามผลการปฏิบัติงานและตรวจเยี่ยมให้กําลังใจ ให้คําแนะนําแก่ผู้ปฏิบัติงานจาก สถาบัน กศน.ภาคเหนือและ สพร. ทำให้ผู้ปฏิบัติงานเกิดความเชื่อมั่นและมีความมั่นใจในการทำงานเป็นอย่างยิ่ง 9

BEST PRACTICE 2566 | 5) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ ได้รับการสนับสนุนจากเครือข่าย โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณ ในการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านประจําปี 2565 จากหน่วยงานทั้งราชการและเอกชน 6) ผู้เรียนมีความสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมที่จัดทำขึ้นในรูปแบบออนไลน์ เป็นกิจกรรมที่มีความแปลก ใหม่ น่าสนใจ และสามารถจัดหาวัสดุ อุปกรณ์ ในการจัดทำได้ง่าย ทำให้ผู้เรียนสามารถปฏิบัติตามตัวอย่าง สื่อออนไลน์ด้วยตนเองได้อีกทั้งกิจกรรมมีความเหมาะสมกับทุกช่วงวัย ประกอบกับทางโครงการมอบเกียรติบัตร ให้กับผู้เรียนที่ได้รับการคัดเลือกผลงานที่ทำตามเงื่อนไขและกติกา จึงทำให้ผู้เรียนให้การตอบรับเข้าร่วมกิจกรรม เป็นอย่างดี 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ 1. ผู้บริหาร และบุคลากรในองค์กร ให้ความร่วมมือให้ความช่วยเหลือ ให้คําแนะนํา และพร้อม ที่จะช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา 2. ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ เป็นสถานที่มีบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้ เป็นศูนย์กลางการ เรียนรู้ในชุมชน 3. บรรณารักษ์มีจิตบริการสูง มีมนุษยสัมพันธ์ มีทักษะด้านการเขียน ทั้งด้านงานทางวิชาการและ วิชาชีพ การจัดกิจกรรม ประสานงานติดต่อภาคีเครือข่าย มีความรัก ความผูกพันกับองค์กร มีระบบบริหาร จัดการที่เน้นการมีส่วนร่วมและเน้นการทำงานเป็นทีม บุคลากรมีคุณวุฒิ ความรู้ ความสามารถ ทักษะ ความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ในงานที่ปฏิบัติ มีความสามารถและทักษะในการใช้และความพร้อม ในการเรียนรู้ เทคโนโลยีสารสนเทศเท่าทันความก้าวหน้าผู้ใช้บริการและผู้ปฏิบัติงานมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน 4. ประชาสัมพันธ์ ศึกษาใบความรู้จากการอ่านผสมผสานกับการใช้เทคโนโลยีเพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย ได้รับทราบ มีความสนใจต้องการเข้าร่วมกิจกรรม โดยใช้ช่องทางการสื่อสารประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อออนไลน์ ต่างๆ ของห้องสมุด 5. นักเรียน นักศึกษา กศน.อำเภอเมืองแพร่ และประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ได้เข้ามาใช้ศูนย์ Co Learning Space พื้นที่แห่งการเรียนรู้สร้างสรรค์จังหวัดแพร่ ในโซนต่างๆ มีการเรียนรู้ร่วมกัน และมีการเรียนรู้ด้วยวิธีการที่หลากหลาย ทันสมัย สนุกมีความสุขกับการเรียนรู้ เพื่อต่อยอดความต้องการ เรียนรู้ ด้วยพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่ทันสมัยก้าวทันเทคโนโลยี สำหรับทุกคน 6. ภาคีเครือข่ายให้ความร่วมมือส่งเสริมสนับสนุนทั้งด้านบุคลากร ด้านสื่ออุปกรณ์ ด้านความรู้ ด้านงบประมาณ เช่น เทศบาลอำเภอเมืองแพร่ มหาลัยศิลปากร วัฒนธรรมจังหวัดแพร่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ แพร่เฉลิมพระเกียรติ เป็นต้น 7. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจํากัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขให้ประสบความสําเร็จ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ มีผู้ใช้บริการลดลง ทำให้ห้องสมุดประชาชนต้องมีการปรับตัวให้เข้ากับ สถานการณ์ปัจจุบัน จัดกิจกรรมให้ตรงกับความต้องการของผู้รับบริการ กำหนดรูปแบบให้เหมาะสมสอดคล้อง กับสถานการณ์อย่างเป็นระบบ 10

BEST PRACTICE 2566 | 8. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทําให้ดียิ่งขึ้น 1) บุคลากรควรได้รับการอบรม เพื่อพัฒนาให้มีความรู้ ความสามารถ และเทคนิคใหม่ ๆ ในการจัด กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและผลิตสื่อการเรียนรู้ออนไลน์อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ 2) จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านสื่อการเรียนรู้ออนไลน์ ให้มีความแปลกใหม่ น่าสนใจ ให้ทันสมัย ทันเหตุการณ์กับยุคปัจจุบัน และเหมาะสมกับผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกช่วงวัย ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เข้าร่วมแข่งขัน ประกวด และได้รับรางวัล เพื่อให้การเข้าร่วมกิจกรรมมีความท้าทายและน่าสนใจมากขึ้น 9. การเผยแพร่ 1. ผลงานและรายงานผลการดำเนินงานได้รับการยอมรับจากต้นสังกัดและสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศ ไทย 2. มีการนำผลการดำเนินงานและ การสัมภาษณ์ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเผยแพรในสื่อมัลติมีเดีย Facebook ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ Line Library AI เว็บไซต์ห้องสมุดประชาชนจังหวัดแพร่ ระบบแหล่งเชื่อมโยง แหล่งเรียนรู้ Youtube และ Tiktok 3. เกียรติบัตรการเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการอ่านจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งเอกชน และต้นสังกัด 10. รูปภาพประกอบพร้อมคำบรรยาย การส่งเสริมและสนับสนุนการสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมขับเคลื่อนศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ ในรูปแบบ Public Learning Space Co-Learning Space 11

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน 2. ความเป็นมา การอ่านจัดเป็นพื้นฐานที่สำคัญของการเรียนรู้และการพัฒนาสติปัญญาของคนในสังคมไทย ทำให้เกิดการพัฒนาด้านสติปัญญา ความรู้ความสามารถ พฤติกรรมและค่านิยมต่าง ๆ รวมทั้งช่วยในการ เปลี่ยนแปลงการดำเนินชีวิตโดยพัฒนาไปสู่สิ่งที่ดีที่สุดของชีวิต การอ่านจึงมีความสำคัญต่อชีวิตมนุษย์อย่างยิ่ง 2 ประการคือ ประการแรกสำคัญต่อชีวิตประจำวันกล่าวคือ การอ่านเป็นการแสวงหาความรู้เพื่อนำมาใช้ใน การดำรงชีวิตประจำวัน ประการที่สองมีความสำคัญต่อการเรียนเพราะการอ่านเป็นหัวใจ ของการจัด กิจกรรม ในการเรียนการสอน และมีความสำคัญยิ่งต่อความสำเร็จ การสร้างนิสัยรักการอ่านให้กับเยาวชนจึงเป็นเรื่อง สำคัญ เพราะการอ่านเป็นทักษะที่จำเป็นสำหรับการศึกษาหาความรู้ควบคู่กับทักษะอื่น ๆ การเป็นอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สร้างให้นักศึกษา สกร.อำเภอจุน มีส่วนร่วมในการเข้าร่วม กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ให้กับคนในชุมชนและสังคม การขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมการอ่านโดยการเป็น อาสาสมัครส่งเสริมการอ่านจึงมีความสำคัญ ปัจจุบันนักศึกษา สกร.อำเภอจุน ที่เป็นอาสาสมัครส่งเสริม การอ่านมีบทบาทสำคัญในชุมชนเป็นอย่างมากทั้งในเรื่องของการ นำหนังสือหมุนเวียนเพื่อให้เข้าถึงประชาชน ทุกครัวเรือน การพัฒนาและดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นให้ชุมชนเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของ การอ่านเพื่อสร้างนิสัยรักการอ่าน จัดกระบวนการและสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการอ่านให้ มีความเหมาะสมกับ บริบทของชุมชนนั้น ๆ รวมไปถึงการประสานความร่วมมือกับสื่อทุกแขนงในชุมชน เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์ ส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ในการมีส่วน ร่วมในการขับเคลื่อนการเพิ่มอัตราการอ่าน และการรู้หนังสือของประชาชนในชุมชน จึงได้พัฒนาศักยภาพ อาสาสมัครส่งเสริมการอ่านสู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน มีการอบรมพัฒนา ศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อเรียนรู้วิธีการส่งเสริมการอ่านให้กับ ชุมชน มีทักษะสามารถคิดวิเคราะห์ นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต และสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้รับ ไปเผยแพร่เพื่อพัฒนาตนเอง ครอบครัว ชุมชน สังคม และปรับใช้ในการดำเนินชีวิต ได้อย่างเหมาะสมเกิดเป็น สังคมรักการอ่าน และการเรียนรู้ตลอดชีวิต 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/จุดเด่น 3.1 การขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ผ่านอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน โดยมีการอบรมอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ผ่านโครงการอบรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัคร การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สู่ชุมชน สกร.อำเภอจุน สกร.จังหวัดพะเยา 12

BEST PRACTICE 2566 | ส่งเสริมการอ่าน ตัวอย่างเช่น 3.2 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน เป็นแหล่งเรียนรู้ ในการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ทั้งการศึกษาขั้นพื้นฐาน การศึกษาด้านอาชีพ และการศึกษาตามอัธยาศัย 3.3 นักศึกษาขั้นพื้นฐาน สกร.อำเภอจุน ที่เป็นอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน มีการอบรมพัฒนา ศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ เพื่อเรียนรู้วิธีการส่งเสริมการอ่านให้กับ ชุมชน มีทักษะสามารถคิดวิเคราะห์ นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต และสามารถนำองค์ความรู้ไป เผยแพร่เพื่อพัฒนาตนเอง ครอบครัว ชุมชนและสังคม 4. วิธีดำเนินการ กำหนดกลุ่มเป้าหมาย นักศึกษาขั้นพื้นฐาน สกร.อำเภอจุน ที่เป็นอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน การดำเนินการจัดกิจกรร 1. มีการศึกษาสภาพปัญหา จากการดำเนินงานโครงการฯที่ผ่านมา และความต้องการการมาใช้ บริการของผู้ใช้บริการในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน โดยการสังเกต การสัมภาษณ์ การตอบแบบสอบถามเพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการจัดทำแผนการจัดกิจกรรม 2. วิเคราะห์ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์และจุดเน้นการดำเนินงาน กศน.วิสัยทัศน์/ พันธกิจ ระบบประกันคุณภาพ ประจำปีงบประมาณ 2566 ข้อที่ 2 การยกระดับคุณภาพการศึกษา 2.2 พัฒนา ทักษะดิจิทัลสำหรับผู้เรียนทุกช่วงวัย เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมดิจิทัลในโลกยุคใหม่ 2.10 สร้าง อาสาสมัคร กศน. เพื่อเป็นเครือข่ายในการส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษาตลอดชีวิต 3. ค้นหา Best Practice ในการส่งเสริมการอ่านผ่าน โครงการ/กิจกรรมอาสาสมัคร ส่งเสริมการอ่านสู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน นำประเด็นการพิจารณาเพื่อ ค้นหาBest Practice มาพิจารณา พบว่า การส่งเสริมการอ่านเกี่ยวข้องกับบทบาทหน้าที่โดยตรงของครู บุคลากรและบรรณารักษ์ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน รวมถึงอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในชุมชนเป็นอย่างมากทั้งในเรื่องของการนำหนังสือหมุนเวียนเพื่อให้เข้าถึงประชาชน ทุกครัวเรือน การพัฒนาและดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นให้ชุมชนเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญ ของการอ่าน เพื่อสร้างนิสัยรักการอ่าน จัดกระบวนการและสภาพแวดล้อม ที่ส่งเสริมการอ่านให้มีความ เหมาะสมกับบริบทของชุมชนนั้น ๆ รวมไปถึงการประสานความร่วมมือกับสื่อทุกแขนงในชุมชน เพื่อรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการอ่าน การช่วยเหลือและแก้ไขปัญหา ให้กับนักศึกษา กศน. ประชาชนทั่วไปในการ เข้าถึงการอ่าน เพื่อเพิ่มช่องทางการเข้าถึงการอ่านเพิ่มมากขึ้น การเข้าถึงได้ง่าย ประหยัดทรัพยากร ประหยัดเวลา ทำให้สามารถเข้าถึงง่ายได้ประโยชน์เพิ่มขึ้น และเพื่อเสริมสร้างให้มีนิสัยรักการอ่าน โดยเน้น เชิงรุกการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน จึงได้วางแผนการดำเนินการดังนี้ - ประชุมวางแผนสร้างความเข้าใจให้แก่คณะครูและบุคลากร - ครูและบุคลากร ผ่านการอบรมแนะนำ จากสำนักงาน สกร.จังหวัดพะเยา ด้านดิจิทัล 13

BEST PRACTICE 2566 | การเข้าถึงการใช้งาน ห้องสมุดประชาชนออนไลน์ E-library มีการศึกษาข้อมูล วิธีการ และนำมาพัฒนา ดำเนินการจัดกิจกรรม/โครงการอบรมพัฒนาศักยภาพให้กับอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน - ออกแบบการจัดกิจกรรม/โครงการ เพื่อพัฒนาอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร. อำเภอจุน ให้มีความรู้ มีทักษะที่จำเป็นต่อการส่งเสริมการอ่าน สามารถคิด วิเคราะห์ และนำความรู้ที่ได้ จากการเรียนรู้ในแต่ละฐานการเรียนรู้ไปใช้ เพื่อส่งเสริมการอ่านให้กับคนในครอบครัว ชุมชนและสังคมต่อไป - ดำเนินการกิจกรรม/โครงการส่งเสริมการอ่าน พร้อมทั้งสอดแทรกการแนะนำ ประชาสัมพันธ์ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน และห้องสมุดประชาชนออนไลน์ E-library ให้กับนักศึกษา สกร.อำเภอจุน และประชาชนทั่วไป เน้นการมีส่วนร่วมกับชุมชน ขับเคลื่อนกิจกรรม/โครงการ โดยใช้อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ลงพื้นที่ให้บริการ - ติดตามและประเมินอาสาสมัครส่งเสริมการอ่านสู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุน ผ่านกลุ่มไลน์อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน แบบประเมินความ พึงพอใจโครงการอบรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ภาพประกอบการอบรม อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน และนำผลการประเมินมาวิเคราะห์และนำไปปรับปรุงพัฒนาต่อไป 5. ปัจจัยป้อน 1. สำนักงาน กศน. จังหวัดพะเยา ได้พัฒนาระบบบริหารจัดการเว็บไซต์ห้องสมุด ประชาชนออนไลน์ E-Library โดยรวบรวมห้องสมุดประชาชนออนไลน์ทั้ง 9 แห่งไว้ในเว็บไซต์ ห้องสมุด ประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุนเป็น 1 แห่งในระบบห้องสมุดประชาชนออนไลน์ สกร.พะเยา จึงได้ ดำเนินการปรับหน้าเว็บไซต์ห้องสมุดประชาชนออนไลน์ ระบบ E-Library ให้มีสีสัน น่าสนใจ เมนูอ่านง่าย เหมาะแก่การเข้าใช้บริการ ขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ผ่านอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร. อำเภอจุน 2. วิสัยทัศน์ผู้อำนวยการ สำนักงาน สกร.จังหวัดพะเยา พร้อมทั้งผู้บริหาร สกร.อำเภอจุน เล็งเห็นถึงความสำคัญของอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ในการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อน การเพิ่มอัตราการอ่าน และการรู้หนังสือของประชาชนในชุมชน จึงมีการให้คำปรึกษาคำแนะนำแนวทางการ ปฏิบัติงานที่ดีมีการอบรมพัฒนาศักยภาพของครูและบุคลากรด้านดิจิทัล และมีการอบรมพัฒนาศักยภาพ อาสาสมัครส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ เพื่อเรียนรู้วิธีการส่งเสริมการอ่านให้กับชุมชน มีทักษะ สามารถคิดวิเคราะห์นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต และสามารถนำองค์ความรู้ไปเผยแพร่เพื่อพัฒนา ตนเอง ครอบครัว ชุมชนและสังคม สนับสนุนการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในชุมชน 3. ครู กศน.ตำบล ครู ศรช. ครูผู้สอนคนพิการ และบรรณารักษ์ ได้นำความรู้ ความเข้าใจ ในเรื่องดิจิทัล มาปรับประยุกต์ใช้ในการดำเนินโครงการ/กิจกรรมอบรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริม การอ่าน สกร.อำเภอจุน ให้มีความรู้มีทักษะที่จำเป็นต่อการส่งเสริมการอ่าน สามารถคิด วิเคราะห์ และ นำความรู้ที่ได้จากการเรียนรู้ในแต่ละฐานการเรียนรู้ไปใช้ เพื่อส่งเสริมการอ่านให้กับคนในครอบครัว และชุมชน 14

BEST PRACTICE 2566 | 4. การอ่านเสริมสร้างให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ การเพิ่มรูปแบบการเข้าถึงการอ่าน ให้มีความหลากหลาย เข้าถึงง่าย สะดวก ทันสมัยและน่าสนใจ เพื่อตอบสนองไลฟ์สไตล์การอ่านที่หลากหลาย ขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมการอ่านเน้นเชิงรุกการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ในการลงพื้นที่แนะนำประชาสัมพันธ์กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน อ่านได้ทุกที่ ทุกเวลา เพื่อตอบสนอง ความต้องการของผู้รับบริการ 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ 1. มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน กรรมการสถานศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน ผู้นำท้องที่ ท้องถิ่น ในพื้นที่อำเภอจจุน จังหวัดพะเยา โดยใช้วิธีการทำงานเป็นทีม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินกิจกรรม โครงการ มีการร่วมแสดงความคิดเห็น ของทุกคน ทำให้เกิดความมั่นคงในการทำงาน เกิดความสัมพันธ์ที่ดีในการทำงาน 2. สำนักงาน สกร.จังหวัดพะเยา ได้พัฒนาระบบบริหารจัดการเว็บไซต์ห้องสมุดประชาชน ออนไลน์สกร.พะเยา โดยรวบรวมห้องสมุดประชาชนทั้ง 9 แห่งไว้ในเว็บไซต์ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอจุนเป็น 1 แห่งในระบบห้องสมุดประชาชนออนไลน์ สกร.พะเยา มีการปรับหน้า เว็บไซต์ให้มีสีสัน น่าสนใจ เมนูอ่านง่าย เหมาะแก่การเข้าใช้บริการ ขับเคลื่อนกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ ผ่านอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน 3. มีการอบรมกิจกรรม/โครงการพัฒนาอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน อย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ เพื่อเรียนรู้วิธีการส่งเสริมการอ่านให้กับชุมชน มีทักษะสามารถคิดวิเคราะห์ นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต และสามารถนำองค์ความรู้ไปเผยแพร่เพื่อพัฒนาตนเอง ครอบครัว ชุมชนและสังคม 4. มีการจัดทำแผนงานของโครงการล่วงหน้า โดยมีการนำเครื่องมือ Plan, Do, Check, Act มาใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการด้านคุณภาพของโครงการเพื่อให้บรรลุผล และมีการกำหนดเป้าหมาย อย่างชัดเจน 5. ผู้บริหารส่งเสริมสนับสนุนในด้านงบประมาณ วัสดุ อุปกรณ์ในการดำเนินงานอย่าง เหมาะสม ส่งผลให้การจัดกิจกรรมต่างประสบผลสำเร็จบรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ 6. มีการวัดและประเมินผลการจัดกิจกรรมทุกครั้งเพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพและ บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ 7. ปัญหาอุปสรรค หรือข้อจำกัด ที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางการแก้ไขให้ประสบ ผลสำเร็จ 7.1 ปัญหาอุปสรรค หรือข้อจำกัด ที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน 7.1.1 ในภาวะและสถานการณ์ในปัจจุบัน ยังคงมีการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) การดำเนินกิจกรรม/โครงการต่างๆ และการลงพื้นที่จึงต้องดำเนินการตามมาตรการไม่ให้ ขัดแย้งกับประกาศฯและมาตรการต่างๆตามที่ภาครัฐกำหนด 15 5

BEST PRACTICE 2566 | 7.1.2 อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ยังขาดความรู้ ความเข้าใจและทักษะ ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล รวมถึงการขาดวัสดุอุปกรณ์ที่ทันสมัย รองรับต่อการทำงานที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น 7.2 แนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ 7.2.1 การสร้างความเข้าใจ และการจัดกิจกรรม/โครงการอบรมพัฒนา ศักยภาพของอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ในการทำงาน อย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ 7.2.2 การดำเนินการจัดกิจกรรม/โครงการ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์การ ในปัจจุบัน โดยการออกแบบกิจกรรม/โครงการที่หลากหลายโดยเน้นการให้บริการเชิงรุก ที่เข้าถึงนักศึกษา กศน. และประชาชนทั่วไปอย่างแท้จริง ครอบคลุม ตัวอย่างเช่น“อ่านได้ทุกที่ ทุกเวลา” กับห้องสมุดประชาชน ออนไลน์ E-library http://libchun.krookorsornor.com แนะนำเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผ่านอาสาสมัคร ส่งเสริมการอ่าน เน้นเชิงรุกการมีส่วนร่วม ของทุกภาคส่วน อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน ลงพื้นที่ประสานงาน เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการอ่าน โดยเริ่มต้นจากครอบครัว ชุมชนและสังคมต่อไป 8. ข้อเสนอแนะวิธีการปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น 8.1 ดำเนินการจัดกิจกรรม/โครงการอบรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน อย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอเพื่อเรียนรู้วิธีการส่งเสริมการอ่านให้กับชุมชน มีทักษะสามารถคิดวิเคราะห์ นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต และสามารถนำองค์ความรู้ไปเผยแพร่เพื่อพัฒนาตนเอง ครอบครัว ชุมชน และสังคม 8.2 พัฒนาระบบห้องสมุดประชาชนออนไลน์ E-library ให้ดียิ่งขึ้นสามารถรวบรวมข้อมูล เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ต่างๆ มีการแสวงหาความร่วมมือกับหน่วยงานภาคีเครือข่าย โดยเน้นการมีส่วนร่วมกับ ชุมชน ขับเคลื่อนกิจกรรมผ่านอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สกร.อำเภอจุน 8.3 พัฒนาบุคลากรสนับสนุน ให้ได้รับความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีทางการศึกษา เทคโนโลยี ดิจิทัล เพื่อให้สามารถพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน รวมถึงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ 9. การเผยแพร่ สกร.อำเภอจุน อำเภอจุน ดำเนินการเผยแพร่ Best Practice ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอ จุน เรื่อง การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน สู่ชุมชน โดย ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน เอกสารฉบับนี้ ทางเว็บไซต์ สกร.อำเภอจุน เพจ ห้องสมุดประชาชนเฉลิมราชกุมารีอำเภอจุน เพจ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอจุน 10. ภาพประกอบ 16

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน “ การบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต ” 2. ความเป็นมา สำนักงาน กศน. ได้กำหนดหลักการ กศน. เพื่อประชาชน “ก้าวใหม่ : ก้าวแห่งคุณภาพ” ตามนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินงาน ของหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดทุกแห่ง ตามภารกิจหลัก ประกอบด้วย งานการศึกษาขั้นพื้นฐาน การศึกษาต่อเนื่องและการศึกษาตามอัธยาศัย ที่มุ่งเน้นที่จะพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้มีบรรยากาศ และ สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ มีความพร้อมในการให้บริการกิจกรรมการศึกษาและการเรียนรู้เพื่อให้ บรรลุผลสำเร็จตามนโยบายที่กำหนดไว้กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้กำหนดกลยุทธ์ในการดำเนินงานเพื่อยกระดับ คุณภาพของ กศน.ตำบล ที่มีความพร้อมสำหรับให้บริการแก่ประชาชน โดยได้เปิดโอกาสรับฟังความคิดเห็น จากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องจากทุกภาคส่วน ได้แก่ ประชาชน คณะกรรมการสถานศึกษา องค์กรนักศึกษา กศน. ภาคีเครือข่ายที่ร่วมจัดและสนับสนุนการดำเนินงานในพื้นที่ชุมชนตำบลปงแสนทอง หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และสถานประกอบการต่างๆ ที่ได้แสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และนำมาวิเคราะห์ศักยภาพองค์กร ร่วมกันด้วยการ SWOT Analysis เป็นการรวบรวมข้อมูล สะท้อนผลการปฏิบัติงานและกำหนดแนวทางพัฒนา องค์กร จากปัจจัยภายใน ได้แก่ จุดแข็ง (Strengths) จุดอ่อน (Weaknesses) ปัจจัยภายนอก ได้แก่ โอกาส (Opportunities) และอุปสรรค (Threats) เพื่อพัฒนาแนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ มุ่งสู่ “การบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้” ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งเสริม สนับสนุน และตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนในชุมชนให้เกิดการศึกษาตลอดชีวิต ได้อย่างแท้จริง รวมทั้งจากการที่ กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้ดำเนินการขับเคลื่อนงานตามของนโยบายและ จุดเน้นของสำนักงาน กศน. และพัฒนา กศน.ตำบลปงแสนทอง ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม เป็นไปตามสภาพบริบท ปัญหา ความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและผู้รับบริการในพื้นที่ปงแสนทอง จนมีผลงานเชิงประจักษ์และเป็นที่ยอมรับจนได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส ระดับประเทศ ในปี 2565 3.ความสำเร็จที่ปรากฏ 3.1 กศน.ตำบลปงแสนทอง มีผลงานเชิงประจักษ์และเป็นที่ยอมรับจนได้รับรางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส ระดับประเทศ ในปี 2565 เป็นแหล่งศึกษาดูงานแลกเปลี่ยน เรียนรู้แก่สถานศึกษาอื่นๆ ที่สนใจนำไปประยุกต์ใช้ตามสภาพบริบทของพื้นที่ 3.2 ครู กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้นำข้อมูลแนวทางการทำงานขยายผลให้กับชุมชนประชาชนและ นักศึกษากศน.ตำบลปงแสนทองและแนวทางการดำเนินงานสู่ กศน.ตำบลในพื้นที่และนอกพื้นที่ เพื่อเป็นแนวทางการปฏิบัติต่อไป “ การบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต ” สกร.อำเภอเมืองลำปาง สกร.จังหวัดลำปาง 17

BEST PRACTICE 2566 | 3.3 ครู กศน.ตำบลปงแสนทอง ใช้กระบวนการทำงานแบบมีส่วนร่วมบูรณาการกิจกรรมของชุมชน โดยมีภาคีเครือข่ายในระดับพื้นที่ ร่วมจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงาน ได้แก่ สำนักงาน คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดลำปาง ศูนย์ส่งเสริมพัฒนาประชาธิปไตย เทศบาลเมือง เขลางค์นคร โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ชุมชนในตำบลปงแสนทอง ทั้ง 21 ชุมชน บ้านหนังสือชุมชน วัด โรงเรียนในพื้นที่ ศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชนตำบลปงแสนทอง ศูนย์เรียนรู้เพื่อครอบครัวเข้มแข็งจังหวัด ลำปาง ร่วมขับเคลื่อนกิจกรรมการเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ ปรับปรุง พัฒนา กศน. ตำบล ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชนได้อย่างครอบคลุม 3.4 กศน.ตำบลปงแสนทอง มีจำนวนนักศึกษาเกินเกณฑ์ ที่ สำนักงาน กศน. กำหนดไว้ ที่ครู กศน. ตำบล 1 คนต่อผู้เรียน 40 คน โดยมีนักศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา ตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย รวมจำนวน 85 คน 3.5 ครูมีความตั้งใจ มุ่งมั่น พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องในการจัดการเรียนการสอนและพัฒนา สื่อ แอพพลิเคชั่นที่สนับสนุนการเรียนรู้ ส่งผลให้ผู้เรียนสามารถเข้ารับการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ (N-NET) ได้ร้อยละ 100 มีผลสัมฤทธิ์การทดสอบผ่านเกณฑ์มาตรฐาน และมีผู้เรียนเข้าสอบวัดผลสัมฤทธิ์ปลาย ภาคเรียน คิดเป็นร้อยละ 96.68 3.6 กศน.ตำบลปงแสนทอง จัด “ตลาดนัดสีเขียว” จำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรและผลิตภัณฑ์ กลุ่มอาชีพ ภายใต้การขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้เกษตรธรรมชาติ MOA ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในด้านการส่งเสริมชุมชนสุขภาวะ โดยมีครอบครัวเกษตรกรแกนนำ จำนวน 35 ครัวเรือนในการขยายผลพัฒนา วิถีเกษตรธรรมชาติในพื้นที่ที่ยั่งยืน และมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ โดยการรวมพลังของทุกภาคส่วน ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษา องค์กรนักศึกษา นักศึกษา ชุมชน และภาคีเครือข่าย 21 ชุมชน เข้ามา ขับเคลื่อนช่วยเหลือด้านวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อพัฒนา กศน.ตำบลให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิต กิจกรรม การเรียนรู้ที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ ภายใน กศน.ตำบล ตามความสนใจ ความต้องการของผู้รับบริการ ที่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน 18

BEST PRACTICE 2566 | นำแผนงานกิจกรรม โครงการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สู่ การปฏิบัตินำแนวทางตามเกณฑ์ตัวชี้วัด กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส เพื่อต่อยอดเพิ่มเติมขยายผลจากการ เป็นแหล่งเรียนรู้ กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัสสำหรับแลกเปลี่ยน เรียนรู้ ศึกษาดูงาน เผยแพร่ผลสำเร็จใน การพัฒนา กศน.ตำบล สู่ “ การบริหาร จัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ ตลอดชีวิต ” นำแผนงาน นิเทศกำกับ ติดตาม วัดและประเมินผล รายงานผลการ กศน.ตำบล เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของ ชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ มุ่งส่งเสริม และตอบสนองต่อความต้องการของ ประชาชนในชุมชนให้เกิดการศึกษาตลอด ชีวิตได้อย่างแท้จริงคือ ผลงานที่ได้เชิง ประจักษ์ในการร่วมแรงร่วมใจกันลงมือ ปฏิบัติทั้งครูและผู้เรียนภาคีเครือข่าย เพื่อไปสู่ความสำเร็จเป้าหมายที่วาง ไว้ นำผลการประเมินแต่ละครั้งที่มี จุดที่ควรปรับปรุงและพัฒนา ไปดำเนินการปรับปรุงและพัฒนา 4. วิธีดำเนินการกศน.ตำบลปงแสนทองมีแนวทางปฏิบัติการบริหารจัดการ กศน.ตำบลให้เอื้อ ต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตดังนี้ 5. ปัจจัยป้อน ผลการดำเนินงาน กศน.ตำบลปงแสนทอง ใช้ปัจจัยนำเข้า( Input ) ได้แก่ 4M และกระบวนการ ดำเนินงาน (Process) โดยใช้ PDCA ส่งผลให้ กศน.ตำบลปงแสนทอง มีการพัฒนา 4 ด้าน ดังนี้ 5.1 ด้านสถานศึกษา กศน.อำเภอเมืองลำปาง มีแหล่งเรียนรู้ กศน.ตำบลที่เป็นต้นแบบ พร้อม ให้บริการแก่ประชาชนและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ตามนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงานของ สำนักงาน กศน. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 และกศน.ตำบลปงแสนทอง มีศูนย์การเรียนรู้ให้บริการประชาชนในพื้นที่ 4 ศูนย์เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่และนักศึกษากศน.ตำบลปงแสนทองและคณะศึกษาดูงานเข้ามารับบริการ กศน.ตำบลปงแสนทองดังนี้ ว า ง แ ผ น การด าเนินงาน (P: Plan) การปรับปรุง การด าเนินงาน (A : Act) การตรวจสอบ (C : Check) การปฏิบัติตาม แผน (D : Do) 19

BEST PRACTICE 2566 | 5.2 ด้านบุคลากร ครูกศน.ตำบล มีโอกาสได้แสดงความคิดเห็น เสนอแนะ สะท้อนการปฏิบัติงาน และมีเทคนิควิธีการ แนวทางในการพัฒนาการดำเนินงานร่วมกัน โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมในการคิด วิเคราะห์และวางแผนการ ดำเนินงานของ กศน.ตำบล ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่นำไปสู่การพัฒนา กศน.ตำบล ปงแสนทอง รวมถึงตำบลอื่น ๆ ในอำเภอเมืองลำปาง 5.3 ด้านผู้เรียน/ผู้รับบริการ ผู้เรียนและผู้รับบริการการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ได้รับการส่งเสริมด้านการศึกษาที่เหมาะตามศักยภาพ และกระบวนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต 5.4 ด้านชุมชน/ภาคีเครือข่าย กศน.ตำบลปงแสนทอง เป็นศูนย์การเรียนรู้ใกล้บ้านที่มีคุณภาพ พร้อมให้บริการเป็นแหล่งเรียนรู้สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้เคียงคู่ชุมชนส่งเสริมและพัฒนาชุมชน สังคมให้มี ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ภาคีเครือข่ายที่มีความเชื่อมั่นในศักยภาพของแหล่งเรียนรู้ กศน.ตำบล ได้เข้ามาร่วม สนับสนุน พัฒนาและร่วมจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างต่อเนื่อง 6. ปัจจัยความสำเร็จ 6.1 กำหนดกลยุทธ์ในการดำเนินงานโดยใช้หลักการและแนวคิดในการวิเคราะห์ข้อมูล (SWOT Analysis) จากการทำเวทีประชาคมในระดับตำบล นำไปกำหนดแผนงาน กิจกรรมโครงการประจำปี สู่การปฏิบัติ 6.2 ครู กศน.ตำบลปงแสนทอง มีการพัฒนาเติมเต็มความรู้ ทักษะการปฏิบัติงานใหม่ๆ ในด้านต่างๆ เพิ่มเติมนำมาพัฒนาต่อยอดเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการให้บริการแก่ประชาชน 6.3 ผู้บริหาร และครูกศน.ตำบลปงแสนทอง มีการถอดบทเรียนความสำเร็จนำไปเผยแพร่แลกเปลี่ยน เรียนรู้แก่ กศน.ตำบล อีก 18 แห่งของ กศน.อำเภอเมืองลำปาง และสถานศึกษาอื่นทั้งในและนอกพื้นที่ ได้ไปประยุกต์ใช้ตามสภาพบริบทพื้นที่ของตนเอง 6.4 ภาคีเครือข่ายมีความเชื่อมั่นในศักยภาพแนวทางการบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อ ต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่มีคุณภาพ 6.5 ปัจจัยด้านการบริหารจัดการ กศน.ตำบลปงแสนทอง มีโครงสร้างการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม ด้วยความร่วมมือของทุกฝ่าย ทั้งคณะกรรมการ กศน.ตำบลปงแสนทอง ภาคีเครือข่าย ผู้นำชุมชน นักศึกษา และ ผู้ปกครอง ตลอดถึงชุมชน ซึ่งเอื้อประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอน 6.6 ปัจจัยด้านอาคารสถานที่ สื่อ อุปกรณ์และแหล่งเรียนรู้ กศน.ตำบลปงแสนทอง มีความพร้อม ด้านอาคารสถานที่ สื่อ อุปกรณ์การจัดการเรียนการสอนอย่างดีเยี่ยม 6.7 ปัจจัยด้านบุคลากร ครูผู้สอนได้รับการอบรมพัฒนาด้านการจัดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง มีความรู้ และสามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างหลากหลายวิธีเช่น การสอนโดยใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) 6.8 ปัจจัยด้านผู้เรียน ผู้เรียนส่วนใหญ่เห็นความสำคัญด้านการศึกษาที่จะสามารถยกระดับศักยภาพ ของตนเองให้สูงขึ้น 20

BEST PRACTICE 2566 | 7.ปัญหาอุปสรรคหรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ กศน.ตำบลปงแสนทอง มีบุคลากร คือ ครู กศน.ตำบล 1 คน ต้องรับผิดชอบการจัดการเรียนรู้ แก่นักศึกษา 3 ระดับ จำนวน 85 คน ส่งผลให้การดูแลช่วยเหลือไม่ทั่วถึงและครอบคลุมรายบุคคลได้เต็มที่ ซึ่งได้มีแนวทางแก้ไขโดยสถานศึกษาได้มอบหมายให้ข้าราชการครู เข้ามาร่วมดูแลและจัดการเรียนการสอน นักศึกษาได้อย่างทั่วถึง 8. ข้อเสนอแนะ สถานศึกษาควรดำเนินการถอดบทเรียน กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส เพื่อเผยแพร่และขยายผล ให้กับ กศน.ตำบลอื่นๆ เป็นแนวทางการพัฒนาต่อไป 9. มีการเผยแพร่ /รับรางวัล กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้มีการดำเนินการขับเคลื่อนกิจกรรม กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส อย่างต่อเนื่องส่งผลให้ กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 ระดับประเทศ จากสำนักงาน กศน. กระทรวงศึกษาธิการ ประจำปี 2565 และต่อมาในปี 2566 กศน.ตำบลปงแสนทอง ได้ดำเนินการพัฒนา ต่อเนื่อง สู่การบริหารจัดการ กศน.ตำบล ให้เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต ตามที่สำนักงาน กศน. ได้กำหนด หลักการ กศน. เพื่อประชาชน“ ก้าวใหม่” : ก้าวแห่งคุณภาพ” เพื่อยกระดับให้กศน.ตำบล เป็นแหล่งเรียนรู้ ที่มีคุณภาพ สามารถสืบค้นข้อมูลสารสนเทศได้ และยังเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน เป็นประโยชน์ต่อการ จัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในชุมชน ประชาชนเกิดการเรียนรู้และการศึกษาตลอดชีวิต 10. ภาพประกอบ 21

BEST PRACTICE 2566 | 1. ขื่อผลงาน การวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา นครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home สู่บทบาทใหม่ของกรมส่งเสริม การเรียนรู้ 2. ความเป็นมา จากนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงานสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษา ตามอัธยาศัย ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ภายใต้หลักการ “กศน.ก้าวใหม่ : ก้าวแห่งคุณภาพ” ประกอบด้วย การจัดการเรียนรู้คุณภาพ การสร้างสมรรถนะและทักษะคุณภาพ องค์กรสถานศึกษา แหล่งเรียนรู้คุณภาพ และการบริหารจัดการคุณภาพ อันนำไปสู่การสร้างโอกาส ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา การยกระดับ คุณภาพและเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการสำหรับทุกกลุ่มเป้าหมาย สร้างความพึงพอใจให้กับผู้รับบริการ โดยได้กำหนดนโยบายและจุดเน้นสำนักงาน กศน. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ข้อ 3.4 ให้บริการ วิทยาศาสตร์ เชิงรุก Science@home โดยใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือนำวิทยาศาสตร์สู่ชีวิตประจำวัน ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์จึงจัดและบริการการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ในรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัยตามนโยบายให้บริการวิทยาศาสตร์เชิงรุก Science@home โดยใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือนำวิทยาศาสตร์สู่ชีวิตประจำวัน ให้แก่นักเรียน นักศึกษาทั้งในและนอกระบบ โรงเรียน และประชาชนทุกช่วงวัย ด้วยวิธีการ ที่หลากหลาย ดังนี้ 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านนิทรรศการ หมายถึง การให้บริการการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ผ่านนิทรรศการ สื่อประสมที่ทันสมัย น่าสนใจ ทั้งสื่อแสง สี เสียง ของเล่น หุ่นจำลองเกม 2. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้กิจกรรมการศึกษา หมายถึง โปรแกรมการเรียนรู้ที่จัดขึ้นเพื่อให้บริการ การเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม และอื่น เช่น ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ การอบรม/ สัมมนา การประกวดและการแข่งขันทางวิทยาศาสตร์ กิจกรรมวันเด็กแห่งชาติ กิจกรรมสัปดาห์วิทยาศาสตร์ แห่งชาติ กิจกรรมภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ เป็นต้น 3. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บริการวิชาการ หมายถึง การจัดกิจกรรมการเรียนรู้การให้บริการความรู้ ข้อมูลข่าวสาร ข้อมูลการจัดกิจกรรมด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ในรูปแบบต่าง ๆ โดยการ ให้ความรู้ผ่านสื่อเอกสารอินโฟกราฟิก (Infographic) แผ่นพับ เว็ปไซต์ เฟสบุ๊ค ยูทูป บทเรียนออนไลน์ และ รวมถึงการเป็นวิทยากรในการฝึกอบรม ประชุม สัมมนา บรรยายพิเศษ และเป็นคณะกรรมการตัดสินต่าง ๆ 4. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในท้องฟ้าจำลอง หมายถึง การให้บริการการเรียนรู้เกี่ยวกับดาราศาสตร์ ในท้องฟ้าจำลองด้วยเครื่องฉายระบบดิจิทัล การวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home สู่บทบาทใหม่ของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ 22

BEST PRACTICE 2566 | จากการดำเนินงานจัดและให้บริการรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัยทั้ง 4 รูปแบบข้างต้น ถือได้ว่า เป็นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมใน โดยใช้เทคโนโลยี ทางการศึกษามาเพิ่มช่องทางและโอกาสการเรียนรู้ด้วยวิธีการที่หลากหลาย เหมาะสมกับบริบทของผู้รับบริการ พัฒนาสถานที่และนิทรรศการ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้ ศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์จึงดำเนินการวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home ต่อคุณภาพผู้รับบริการ เพื่อนำมาใช้ ในการพัฒนา และวางแผนกำหนดแนวทางการดำเนินงานให้เชื่อมโยงภารกิจในช่วงเปลี่ยนผ่านของสำนักงาน ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สู่บทบาทภารกิจของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ในการ จัด ส่งเสริมและสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง และการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตาม ระดับ 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/ จุดเด่น การวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home ต่อคุณภาพผู้รับบริการ โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียน นักศึกษา ทั้งในระบบและนอกระบบโรงเรียน รวมทั้งประชาชนทั่วไป ที่มารับบริการการศึกษาตามอัธยาศัย จำนวน 2,802 คน ได้มาจากการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจงจากประชากร 129,737 คน โดยใช้เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ (1) แบบสังเกตการเข้าร่วมกิจกรรม (2) แบบประเมินความพึงพอใจสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (̅) และค่าร้อยละ (%) ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้รับบริการมีประสบการณ์ในการเข้าร่วมกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัย ตามโครงการศูนย์ วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 คิดเป็นร้อยละ 100 จากการจัดและให้บริการรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัยทั้ง 4 รูปแบบ ได้แก่ นิทรรศการ กิจกรรมการศึกษา บริการวิชาการ และท้องฟ้าจำลอง หมายเหตุ : ประสบการณ์ หมายถึง การเรียนรู้ผ่านการมองเห็น สัมผัส ได้ยิน หรือการมีปฏิสัมพันธ์ ผ่านสื่อการเรียนรู้ วิทยากร/ครูผู้สอน 2. ผู้รับบริการมีความพึงพอใจต่อการจัดการศึกษาตามอัธยาศัยในระดับดีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 88.78 ดังข้อมูลตามตารางแสดงข้อมูลความพึงพอใจต่อการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จำแนกตาม ประเภทของกิจกรรมหลัก ที่ กิจกรรมหลัก ความพึงพอใจต่อการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย (ร้อยละ) 1. นิทรรศการ 80.92 2. กิจกรรมการศึกษา 94.29 3. บริการวิชาการ 81.34 4. ท้องฟ้าจำลอง 98.59 ค่าเฉลี่ย (̅) 88.78 23

BEST PRACTICE 2566 | 3. ข้อคิดเห็นของผู้รับบริการที่ได้จากแบบสอบถามความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรม การศึกษาตามอัธยาศัย แบ่งเป็นรายด้าน ดังนี้1. ด้านเนื้อหาและกระบวนการจัดกิจกรรม พบว่า นักเรียน นักศึกษา และประชาชน นำความรู้ความเข้าใจจากการเข้าร่วมกิจกรรมไปใช้ในการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ จัด กิจกรรมได้เหมาะสมกับเวลาและวัยของผู้รับบริการ ได้รับความรู้ความสนุกสนานและมีเรื่องให้ค้นหามากมาย และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้2.ด้านครู/วิทยากร พบว่า ครู/วิทยากรถ่ายทอดความรู้ได้ดี บริการด้วยความสุภาพเรียบร้อยและเป็นกันเอง 3.ด้านสื่อและบรรยากาศการเรียนรู้พบว่า การจัดกิจกรรม มีความสนุกสนาน การจัดสถานที่และสื่อที่เอื้อต่อการเรียนรู้4. ด้านคุณภาพของการให้บริการ พบว่า ได้รับ บริการที่ดี ได้เรียนรู้นอกห้องเรียนส่งเสริมให้มีประสบการณ์ใหม่ ๆ สามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบการเรียน ในห้องเรียนได้ การเรียนรู้จากนิทรรศการแบบมีปฏิสัมพันธ์ทำให้เข้าใจง่ายและรวดเร็วยิ่งขึ้น 4. วิธีดำเนินการ 4.1 ด้านการวางแผน (PLAN : P) ศึกษา รวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์นโยบาย จุดเน้น และยุทธศาสตร์การดำเนินงานของรัฐบาล กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงาน กศน. แผนพัฒนาจังหวัดนครสวรรค์ วิสัยทัศน์ พันธกิจ ของศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ข้อมูลและสภาพบริบท/ความต้องการ/ ความจำเป็นของผู้รับบริการ และท้องถิ่น มีการกำหนดโครงการ หรือกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัย ที่ตอบสนองต่อความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย มีการออกแบบการจัดกิจกรรมที่เน้นให้ผู้รับบริการมีส่วนร่วม และมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนรู้ (Active Learning) ทั้ง 4 รูปแบบ สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ และกลุ่มเป้าหมายของโครงการหรือกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยที่กำหนดไว้ 4.2 ด้านการปฏิบัติตามแผนงานที่กำหนดไว้ (DO : D) 1) จัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย เหมาะสมกับช่วงวัย และระดับการศึกษา รวมทั้งความต้องการของผู้รับบริการ 2) กำหนดช่วงเวลาการจัดกิจกรรมตามปฏิทินการปฏิบัติงาน ของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์3) จัดกิจกรรมตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในแต่ละครั้ง 4) ผู้รับบริการตอบแบบสอบถามความพึงพอใจต่อกิจกรรมการเรียนรู้ และ 5) ผู้จัดกิจกรรมบันทึกแบบสังเกต การเรียนรู้ 4.3 ด้านการตรวจสอบและประเมินผล (CHECK : C) จัดให้มีการติดตามผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และมีการกำกับ นิเทศ ติดตาม และประเมินผล การดำเนินงานของสถานศึกษาในระหว่างการจัดกิจกรรม และให้ผู้รับบริการตอบแบบสอบถามความพึงพอใจ ต่อการจัดกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์ 4.4 ด้านการปรับปรุงและพัฒนาผลการปฏิบัติงาน (ACT : A) 1) มีการจัดทำรายงานสรุปผลการดำเนินงานโครงการ และเสนอต่อผู้บริหารศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์เพื่อให้ข้อเสนอแนะ ปรับปรุง พัฒนาการจัดโครงการให้มีคุณภาพดียิ่งขึ้น 24

BEST PRACTICE 2566 | ตามวงจรคุณภาพของเดรมมิ่ง (PDCA) 2) นำผลการประเมินจากการกำกับ นิเทศ ติดตามในระหว่าง จัดโครงการไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา และพัฒนาครูผู้สอน/วิทยากร 5. ปัจจัยป้อน ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานการวิจัยเรื่องการศึกษาผลการจัดกิจกรรมตามโครงการศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษานครสวรรค์ ก้าวใหม่ ก้าวแห่งคุณภาพ Science@home ให้ประสบผลสำเร็จ ดังนี้ 5.1 ด้านบุคลากร 1) ผู้บริหาร ให้คำปรึกษา คำแนะนำ ชี้แนะแนวทางการดำเนินงาน รวมทั้งให้กำลังใจกับบุคลากร 2) ครูผู้สอน/วิทยากร มีความรู้ความสามารถ มีความมุ่งมั่น ตั้งใจในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้3) บุคลากร มีส่วนร่วมในการออกแบบ พัฒนากระบวนการจัดกิจกรรม และจัดทำสื่อ มีความสามัคคี ตั้งใจทำงานอย่างเต็ม กำลังความสามารถ 5.2 ด้านงบประมาณ ได้รับงบประมาณจากสำนักงาน กศน. ในการจัดซื้อวัสดุเพื่อจัดทำ สื่อประกอบการเรียนรู้อย่างประหยัด เกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และเกิดประโยชน์สูงสุด 5.3 ด้านสื่อ วัสดุ อุปกรณ์มีการจัดทำสื่อประกอบการเรียนรู้ด้วยการใช้วัสดุอุปกรณ์ที่หาง่ายในพื้นที่ หรือวัสดุที่เหลือใช้ ราคาไม่แพง เพื่อเป็นแนวทางให้ผู้รับบริการไปจัดทำได้ด้วยตนเอง 5.4 ด้านการบริหารจัดการ ตามนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงานของสำนักงานส่งเสริมการศึกษา นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ให้ดำเนินงานด้วยการใช้ประโยชน์ จากเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ภายใต้หลักการ “กศน.ก้าวใหม่ : ก้าวแห่งคุณภาพ” ด้วยการทำให้ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครสวรรค์เป็นสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณภาพ โดยการให้บริการ วิทยาศาสตร์เชิงรุก Science@home การทำงานเป็นทีม บุคลากรมีส่วนร่วมในการพัฒนากระบวนการ จัดกิจกรรม สื่อ และนิทรรศการ จนประสบผลสำเร็จเป็นที่ประจักษ์ 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ 6.1 มีการวางแผนและจัดทำกำหนดการที่มีเป้าหมายชัดเจน ช่วยให้ทุกคนในทีมเข้าใจและทำงาน ในทิศทางเดียวกัน 6.2 ครูผู้สอน/วิทยากรปรารถนาดี มีความเข้าใจต่อผู้รับบริการ เสียสละ มุ่งมั่น ตั้งใจปฏิบัติงาน พัฒนา สื่อ นิทรรศการ และรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ พร้อมที่จะถ่ายทอดความรู้ให้กับผู้รับบริการทุกช่วงวัย 6.3 บุคลากรมีความรัก ความสามัคคี ช่วยเหลือเอื้อเฟื้อซึ่งกันและกัน 6.4 ผู้บริหารสร้างขวัญและกำลังใจ มีความรัก ความเมตตา ให้คำปรึกษา คำแนะนำ ให้การช่วยเหลือ ทำให้งานประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์อย่างมีประสิทธิภาพ 25

BEST PRACTICE 2566 | 7. ปัญหา อุปสรรคหรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงานและแนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ 7.1 มีจำนวนบุคลากรไม่เพียงพอสำหรับจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้บริการกับกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ ที่รับผิดชอบ แนวทางการแก้ไขคือ ให้บุคลากรในส่วนงานอื่น เช่น ส่วนอำนวยการ มาช่วยปฏิบัติงานในการ จัดกิจกรรมการเรียนรู้เป็นบางครั้ง เป็นต้น 7.2 สื่อและนิทรรศการไม่ทันสมัยและชำรุด เนื่องจากผ่านการให้บริการมาอย่างยาวนาน แนวทาง การแก้ไขคือ บุคลากรร่วมกันพัฒนากระบวนการจัดกิจกรรม สื่อ และนิทรรศการให้เหมาะสมกับการเรียนรู้ในยุค ปัจจุบัน เช่น สื่อเรียนรู้ออนไลน์ เป็นต้น 7.3 บุคลากรผู้ปฏิบัติหน้าที่จัดกิจกรรมการเรียนรู้ ซึ่งได้มาจากวิธีการจ้างเหมาบริการเอกชนดำเนินงาน ด้วยระเบียบวิธีทางพัสดุ ไม่มีความมั่นคงและก้าวหน้าในอาชีพ จึงทำให้บุคลากรลาออกจากงานไปสู่อาชีพ ที่มั่นคงกว่า 8. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น 8.1 ควรมีการกำหนดโครงสร้างบุคลากรแต่ละตำแหน่งและจำนวนบุคลากรให้เหมาะสมกับบทบาท ภารกิจในการส่งเสริมสนับสนุนและการจัดกิจกรรมให้บริการการเรียนรู้ 8.2 ควรมีการจัดสรรงบประมาณในการพัฒนาสื่อ นิทรรศการการเรียนรู้ให้ทันสมัยสอดคล้อง กับความต้องการการเรียนรู้ของผู้รับบริการในปัจจุบัน และเหมาะสมกับบริบทพื้นที่ 8.3 ควรมีการกำหนดคุณสมบัติเฉพาะที่เอื้อให้บุคลากรจ้างเหมาบริการมีโอกาสเข้ารับการคัดเลือก ในตำแหน่งที่มีความมั่นคง 9. การเผยแพร่ นำเสนอผ่านช่องทางการประชาสัมพันธ์ที่หลากหลาย เช่น ช่อง YouTube ศูนย์วิทยาศาสตร์ นครสวรรค์ https://www.facebook.com/nakhonsawan.sci เป็นต้น 10. ภาพประกอบ 26

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน FAN Model for Co-Learning Space Library 2. ความเป็นมา ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน สังกัด ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม อัธยาศัยอำเภอเมืองลำพูน มีบทบาทหน้าที่ในการดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้เด็ก เยาวชน นักศึกษา กศน. และประชาชนทั่วไปได้รับความรู้ที่หลากหลาย สอดคล้องกับความต้องการและความสนใจ รวมทั้ง มีนิสัยรักการอ่าน และด้วยพฤติกรรมการอ่านและรูปแบบการทำงานของผู้ใช้บริการห้องสมุดที่เปลี่ยนไป เช่น การไป นั่งทำงาน อ่านหนังสือ ประชุม หรือทำงานกลุ่มตามสถานที่สาธารณะมากขึ้นไม่ว่าจะเป็นร้านกาแฟ หรือตาม Co - working Space ต่างๆ แต่พื้นที่เหล่านี้มีข้อจำกัดในเรื่องต่างๆ เช่น ระยะเวลาการเปิด-ปิด ค่าใช้จ่าย สิ่งอำนวย ความสะดวกต่างๆ หรือบรรยากาศ รวมไปถึงความปลอดภัยในการเดินทาง และมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการค้นคว้า หาความรู้มากขึ้น ห้องสมุดประชาชนฯ ในฐานะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ให้บริการประชาชนควบคู่กับภารกิจอื่น ๆ ของ กศน. จึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับคนทุกเพศ ทุกวัย ทุกอาชีพ ได้มีโอกาสเข้าถึงได้ง่าย สามารถตอบทุกโจทย์ปัญหาความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง ประกอบกับ สำนักงาน กศน. มีนโยบาย ในการขับเคลื่อน กศน. ในการจัดให้มีศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ กศน. ใน 5 ภูมิภาค เป็น ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co -Learning Space) และกำหนดให้ห้องสมุดมีพื้นที่บริการการเรียนรู้ร่วมกันตามความสนใจ และความต้องการ ของผู้รับบริการการศึกษาตามอัธยาศัยทุกช่วงวัย และได้รับการพิจารณาให้นำร่องในการดำเนินกิจกรรม ของศูนย์การเรียนรู้ดังกล่าว 3. ความสำเร็จที่ปรากฎจากการดำเนินงาน/จุดเด่น ความสำเร็จ 1) ได้รับรางวัลที่ 1 สาขาหน่วยงาน/สถานศึกษา ประเภท ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ยอดเยี่ยม ในการคัดเลือกปฏิบัติงาน กศน.ดีเด่น ประจำปี 2565 ระดับจังหวัด 2) ได้รับรางวัลที่ 1 สาขาหน่วยงาน/สถานศึกษา ประเภท ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ยอดเยี่ยม ในการคัดเลือกปฏิบัติงาน กศน.ดีเด่น ประจำปี 2565 ระดับโซนหล่ายดอย 3) ได้รับรางวัลที่ 3 สาขาหน่วยงาน/สถานศึกษา ประเภท ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ยอดเยี่ยม ในการคัดเลือกปฏิบัติงาน กศน.ดีเด่น ประจำปี 2565 ระดับภาคเหนือ จุดเด่น 1) ห้องสมุดร่วมมือกับภาคีเครือข่ายจนสามารถจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ STRONG-จิตพอเพียงประจำ จังหวัดลำพูน ภายในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน ได้สำเร็จ 2) ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน มีกิจกรรมทั้งภายในและภายนอกห้องสมุด ที่หลากหลายตอบสนองความต้องการ ความสนใจของประชาชนทุกกลุ่มวัย 3) มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารจัดการและสื่อสารกับผู้ใช้บริการห้องสมุด 4) มีทีมงานที่เข้มแข็งและมีความพร้อมในการปฏิบัติงาน FAN Model for Co-Learning Space Library สกร.อำเภอเมืองลำพูน สกร.จังหวัดลำพูน 27

BEST PRACTICE 2566 | 4. วิธีดำเนินการ (ตามที่ปฏิบัติจริง) 4.1 สำรวจความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย บรรณารักษ์สังเกต/สอบถามแบบไม่เป็นทางการ จากผู้ใช้บริการห้องสมุดและผู้ร่วมกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัย และใช้วิธีการสอบถามข้อมูลบริบทและ ความต้องการของคนในชุมชนจาก ครู กศน.ตำบล ซึ่งทำงานและคลุกคลีกับคนในชุมชนอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังใช้แบบสอบถาม/สำรวจความต้องการของกลุ่มเป้าหมายทุกกลุ่มวัย 4.2 วางแผนการดำเนินงาน (Plan: P) มีการนำข้อมูลความต้องการของกลุ่มเป้าหมายมาใช้ ในการจัดทำแผนปฏิบัติการห้องสมุด เพื่อวางแผนในการจัดกิจกรรม/โครงการการศึกษาตามอัธยาศัย 4.3 ดำเนินงาน (Do: D) ห้องสมุดดำเนินงานตามแผนงานที่วางไว้ โดยมีภาคีเครือข่ายและทีมงาน ช่วยดำเนินงาน มีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารจัดการ และสื่อสารกับผู้ใช้ห้องสมุด รวมทั้งจัดกิจกรรม ทั้งภายในและภายนอกห้องสมุด และมีการจัดกิจกรรมที่หลากหลายรองรับกลุ่มคนหลายช่วงวัย สามารถอธิบายได้ ตาม FAN for library Model ซึ่งเป็นหลักในการดำเนินงานห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน มีองค์ประกอบ ดังนี้ F = Fanpage หมายถึง การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารจัดการ และสื่อสารกับผู้ใช้ห้องสมุด ได้แก่ - การใช้ระบบเชื่อมโยงแหล่งการเรียนรู้ (Learning Resources Linkage System: LRLS) ในการบริหารจัดการทรัพยากรสารสนเทศภายในห้องสมุดและสมาชิกห้องสมุด เผยแพร่/ประชาสัมพันธ์ องค์ความรู้และข่าวกิจกรรมของห้องสมุด โดยมีการปรับปรุงข้อมูลเป็นประจำสม่ำเสมอ และเน้นนำเสนอ องค์ความรู้ที่น่าเชื่อถือและให้ความสำคัญในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา เช่น มีการอ้างอิงข้อมูลอย่างถูกต้อง - การใช้Facebook Fanpage ในการเผยแพร่/ประชาสัมพันธ์ข่าวกิจกรรมของห้องสมุด โดยมีการนำเสนอข้อมูลอย่างครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน เพื่อประชาสัมพันธ์การจัดกิจกรรมของห้องสมุดให้ ประชาชนรับรู้และเป็นการเผยแพร่ข้อมูลห้องสมุดให้เป็นที่รู้จักหลากหลายมากขึ้น - การใช้LINE Official Account ในการให้บริการผู้ใช้บริการ เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ ผู้รับบริการด้านต่างๆ ได้แก่ เช็คข้อมูลการเป็นสมาชิกห้องสมุดด้วยตนเอง เช็คข้อมูลการยืมหนังสือด้วยตนเอง และสามารถเข้าถึงช่องทางการสืบค้นหนังสือ/สื่อห้องสมุด และทราบข้อมูลบริการต่างๆของห้องสมุดได้ -การใช้คลังความรู้ประชาชน (Thailand Knowledge Portal: TKP)คณะครู และบรรณารักษ์ กศน.อำเภอเมืองลำพูน ได้มีการรวบรวมองค์ความรู้ในท้องถิ่นและจัดทำเป็นบทความในกลุ่มต่าง ๆ เช่น กลุ่ม ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มศิลปวัฒนธรรม โดยเน้นการลงพื้นที่เก็บข้อมูลจากสถานที่จริง หรือรวบรวมจากเอกสาร ที่หลากหลายและน่าเชื่อถือ ทั้งนี้ในการจัดทำบทความมีการคำนึงถึงเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา เช่น มีการอ้างอิง ข้อมูลอย่างถูกต้อง A = Area & Activities ประกอบด้วย Area หมายถึง การจัดภูมิทัศน์และบรรยากาศ ของห้องสมุดให้เอื้อต่อการเรียนรู้ และการไม่จำกัดพื้นที่ในการจัดกิจกรรมเฉพาะภายในห้องสมุด แต่มีการขยาย พื้นที่ 28

BEST PRACTICE 2566 | การจัดกิจกรรม ลงไปในชุมชนหรือแหล่งเรียนรู้อื่น Activities หมายถึง มีการจัดกิจกรรม ที่หลากหลายรองรับกลุ่มคนทุกช่วงวัย เช่น -กิจกรรมพัฒนาห้องสมุดให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co-Learning Space) ประกอบด้วย 1) การพัฒนาภูมิทัศน์ภายในและภายนอกห้องสมุดให้น่าอ่าน น่านั่ง 2) จัดโซนตามแนวทางการขับเคลื่อน ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) เช่น โซนที่ทำงาน หรือประชุม (Co – Working Zone) จัดโซน ส่งเสริม การอ่าน ค้นคว้าข้อมูล สื่อ(Learning Zone) โซนพักผ่อน (Relax Zone) และ 3) การจัดกิจกรรมภายใน ห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้อื่น เช่น กิจกรรมสาธิตการทำยาหม่องและลูกประคบสมุนไพร กิจกรรมสาธิตการทำ พวงมาลัย จากผ้า - กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้สำหรับเด็กในโรงพยาบาล มีการจัดกิจกรรมส่งเสริม เรียนรู้ กิจกรรมส่งเสริมอาชีพ และกิจกรรมนันทนาการ ให้แก่กลุ่มผู้รับบริการที่เป็นเด็กป่วยในโรงพยาบาล โดยคำนึงถึงความสามารถทางกายและปัญหาสุขภาพของผู้ร่วมกิจกรรม และเน้นการสร้างความสุข ความสนุกสนาน และปลูกฝังนิสัยรักการอ่านให้กับกลุ่มเป้าหมาย ตลอดจนมีการส่งเสริมและฝึกทักษะอาชีพให้แก่ผู้ปกครอง - กิจกรรมส่งเสริมการอ่านสำหรับผู้สูงอายุ มีการจัดกิจกรรมสำหรับผู้สูงอายุ โดยมี การออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุ โดยคำนึงถึงข้อจำกัดทางกายภาพ เช่น การเคลื่อนไหว สายตา การได้ยิน เป็นต้น ตัวอย่างกิจกรรม เช่น Bingo เล่มที่ใช่ มีการใส่ชื่อหนังสือและผู้แต่งหนังสือในช่อง กระดานเพื่อให้ผู้สูงอายุได้อ่านและนึกถึงหนังสือหรือผู้เขียนที่เป็นที่รู้จักในอดีต N = Network มีภาคีเครือข่ายและทีมงานช่วยดำเนินงาน ห้องสมุดมีภาคีเครือข่ายส่งเสริมและสนับสนุน การดำเนินงานของห้องสมุด ทั้งสนับสนุนทรัพยากรสารสนเทศ งบประมาณ รวมทั้งการประสานงานต่างๆ เพื่อจัดกิจกรรมทั้งภายในและภายนอกห้องสมุด เช่น มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (มสธ.) สำนักงาน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประจำจังหวัดลำพูน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงพยาบาลลำพูน เป็นต้น นอกจากมีบรรณารักษ์ห้องสมุดดำเนินงานแล้ว ยังมีบุคลากร กศน.อำเภอเมืองลำพูน อาสาสมัครส่งเสริม การอ่าน อาสาสมัคร กศน. และองค์กรนักศึกษา ช่วยดำเนินงานในส่วนที่เกินความสามารถและเกินกำลัง ของบรรณารักษ์ 4.4 ประเมินผล (Check: C) เมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ห้องสมุดได้มีการประเมินผู้ใช้บริการว่ามีความ พึงพอใจต่อโครงการ/กิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยนั้นหรือไม่ โดยการใช้แบบสอบถามความพึงพอใจ และ 29

BEST PRACTICE 2566 | ผลงานของแต่ละกิจกรรมเป็นเครื่องมือ จากนั้นจึงนำข้อมูลทั้งหมดมาสรุปผลการปฏิบัติงานรายงาน ผู้บังคับบัญชา 4.5 นำผลการประเมินมาปรับปรุง/พัฒนา (Add: A) ได้มีการนำผลการประเมินความพึงพอใจและ ข้อเสนอแนะในการจัดกิจกรรมโครงการของปีงบประมาณที่ผ่านมาใช้ในการปรับปรุง/พัฒนาการจัดภูมิทัศน์ภายใน และภายนอกห้องสมุด การจัดโซนตามแนวทางการขับเคลื่อนศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) การออกแบบกิจกรรม รวมถึงการจัดกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยให้เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ของประชาชน ทุกกลุ่มช่วงวัย 5. ปัจจัยป้อน (ที่ทำให้สามารถดำเนินการตามข้อ 4 ได้) 5.1 หน่วยงานต้นสังกัด สำนักงาน กศน. กำหนดนโยบายและจุดเน้น กศน. และมีนโยบายในการ พัฒนาห้องสมุดประชาชนให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) โดยให้มีการปรับปรุง ภูมิทัศน์ มีการจัดพื้นที่บริการให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน และมีกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายตรงกับ ความสนใจ และความต้องการของผู้รับบริการการศึกษาตามอัธยาศัยทุกช่วงวัย 5.2 ผู้บริหาร ได้แก่ ผู้อำนวยการ สำนักงาน กศน.จังหวัดลำพูน และ ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอ เมืองลำพูน สนับสนุนและให้คำปรึกษาในการดำเนินงาน 5.3 บรรณารักษ์มีการพัฒนาตนเองโดยการศึกษาด้วยตนเองและเข้ารับการอบรมทั้งรูปแบบออฟไลน์ และออนไลน์ เพื่อให้มีความรู้ใหม่ๆ ที่ทันสมัยอยู่เสมอ 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ 6.1 ผู้บริหารดี ผู้บริหารระดับจังหวัดและอำเภอสนับสนุนและให้คำปรึกษาในการดำเนินงาน ของห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน 6.2 ทีมงานดี มีบุคลากร กศน.อำเภอเมืองลำพูน อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน อาสาสมัคร กศน. และองค์กรนักศึกษา ช่วยเหลือและสนับสนุนกิจกรรมของบรรณารักษ์และห้องสมุด 6.3 การสื่อสาร/ประชาสัมพันธ์ดี มีการประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางออนไลน์ เพื่อให้ผู้ใช้บริการทราบ ถึงกิจกรรมที่ห้องสมุดกำลังจะจัดขึ้น และประชาสัมพันธ์กิจกรรมที่ห้องสมุดดำเนินการแล้ว เพื่อให้ผู้ใช้บริการ เข้าใจถึงบทบาทและภารกิจของห้องสมุดมากขึ้น รวมถึงมีการบอกต่อกันระหว่างผู้ใช้บริการห้องสมุดและผู้ร่วม กิจกรรมของห้องสมุดอีกด้วย 6.4 ภาคีเครือข่ายดี มีภาคีเครือข่ายส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของห้องสมุด ทั้งสนับสนุน ทรัพยากรสารสนเทศ งบประมาณ รวมทั้งการประสานงานต่างๆเพื่อจัดกิจกรรมทั้งภายในและภายนอก ห้องสมุด เช่น มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (มสธ.) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม การทุจริตประจำจังหวัดลำพูน โรงพยาบาลลำพูน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้น 6.5 กิจกรรมดี มีการจัดกิจกรรมที่หลากหลายรองรับกลุ่มคนทุกช่วงวัย โดยไม่จำกัดแค่กิจกรรมที่ บรรณารักษ์สามารถเป็นวิทยากรหรือผู้ชี้แนะได้ แต่ขยายรวมไปถึงกิจกรรมที่บรรณารักษ์ไม่มีความถนัดและไม่สามารถ ดำเนินการเองได้ 30

BEST PRACTICE 2566 | 7. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ 7.1 ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน 1) สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ทำให้การรวมกลุ่มหรือการทำ กิจกรรมต้องใช้ความระมัดระวัง 2) ผู้เข้าร่วมกิจกรรมในกลุ่มผู้สูงอายุ มีข้อจำกัดทางกายภาพ เช่น การเคลื่อนไหว สายตา การได้ยิน เป็นต้น 7.2 แนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ 1) ออกแบบและดำเนินการจัดกิจกรรมตามมาตรการป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 2) บรรณารักษ์และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องการออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุ โดยคำนึงถึงข้อจำกัดทางกายภาพ และร่วมกันจัดกิจกรรมที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ นอกจากนี้มีการให้คำแนะนำ และช่วยเหลือผู้สูงอายุในระหว่างการทำกิจกรรม ในกรณีที่ผู้สูงอายุต้องการความช่วยเหลือ เนื่องจากปัญหา ข้อจำกัดทางกายภาพ 8. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น ควรมีการเพิ่มหรือขยายเครือข่ายในการดำเนินงานให้ครอบคลุมทุกสังกัด 9. การเผยแพร่ ในปีงบประมาณ 2565 มีภาคีเครือข่ายมาศึกษาดูงานห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดลำพูน จำนวน 2คณะ ได้แก่ กศน.อำเภอปัว และกศน.อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน นอกจากนี้ยังมีการเผยแพร่ผลการดำเนินงาน ของห้องสมุดผ่านสื่อสังคมออนไลน์ต่างๆ เช่น Facebook Fanpage ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" จังหวัดลำพูน ระบบเชื่อมโยงแหล่งการเรียนรู้ (Learning Resources Linkage System: LRLS) ของห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอเมืองลำพูน, Line Office Account ชื่อ CLR Lamphun library 10. ภาพประกอบ 31

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอย 2. ความเป็นมา ด้วยนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงานสำนักงาน กศน. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้กำหนด วิสัยทัศน์ ให้คนไทยทุกช่วงวัยได้รับโอกาสทางการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ มีทักษะ ที่จำเป็นและสมรรถนะที่สอดรับกับทิศทางการพัฒนาประเทศ สามารถดำรงชีวิตได้อย่างเหมาะสมบนรากฐาน ของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และส่งเสริม พัฒนาเทคโนโลยีทางการศึกษา และนำเทคโนโลยีมาพัฒนา เพื่อเพิ่มช่องทาง และโอกาสในการเรียนรู้ รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดและให้บริการ การศึกษา นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมายอย่างทั่วถึง รวมถึงต้องการให้ประชาชน ได้รับการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และการแสวงหาความรู้ด้วยตนเองผ่านแหล่งเรียนรู้ ช่องทางการเรียนรู้ และ กิจกรรมการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งมีเจตคติทางสังคม การเมือง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เหมาะสม สามารถคิดวิเคราะห์ แยกแยะอย่างมีเหตุผล และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมถึง การแก้ปัญหา และพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างสร้างสรรค์ กศน.อำเภอบ้านด่านลานหอย ได้หาแนวทางในการพัฒนา และการส่งเสริมการอ่านของผู้ใช้บริการ ที่มีการพัฒนาสื่อการอ่านขึ้นมา เพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย และความเปลี่ยนแปลงด้านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ ที่มีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องไม่หยุดยั้ง ทำให้มีการคิดค้นวิธีการใหม่ๆ โดยมีการนำเทคโนโลยี คอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสมาร์ทโฟน เข้ามาช่วยในการศึกษาค้นคว้า ทั้งนี้ทางห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอบ้านด่านลานหอย จึงได้จัดทำสื่อส่งเสริมการอ่านในรูปแบบสื่อออนไลน์ เพื่อการ เผยแพร่ของดีในแต่ละตำบลที่อยู่ภายในพื้นที่ของอำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย ซึ่งผู้รับบริการ สามารถเข้าถึง แหล่งเรียนรู้ภายในชุมชน และสามารถศึกษาหาข้อมูลได้จากแหล่งรู้ที่มีอยู่ภายในห้องสมุด และ นอกห้องสมุด 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/จุดเด่น ผลจากการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอยส่งผลให้ มีจำนวนผู้ให้ความสนใจ และเข้าร่วมในกิจกรรมนี้เพิ่มมากขึ้น อย่างต่อเนื่อง จากไม่ครบตามกลุ่มเป้าหมายที่กำหนด (กลุ่มเป้าหมายที่กำหนด จำนวน 80 คน) คือ จาก 48 คน ไปจนถึง 190 คน และมีจำนวนผู้เข้าถึงสื่อที่ได้เผยแพร่ตามช่องทางต่างๆ เช่น เพจ Facebook ห้องสมุดฯ Line กลุ่มสำนักงาน Line กลุ่มจังหวัด Line กลุ่มของครู กศน.ตำบล (พบกลุ่มนักศึกษา) ทั้งนี้มีร้อยละแบบประเมินความพึงพอใจโดยเฉลี่ยของผู้รับบริการ เฉลี่ยอยู่ที่ 4.17 - 4.41 (มีความพึงพอใจ ในระดับมาก) การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอย สกร.อำเภอบ้านด่านลานหอยย สกร.จังหวัดสุโขทัย 32

BEST PRACTICE 2566 | 4. วิธีดำเนินการ ในการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดีอำเภอบ้านด่านลานหอย โดยประยุกต์ใช้กระบวนการ วงจรคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) ดังนี้ ขั้นที่ 1 การวางแผน (Plan-P) 1. ศึกษาข้อมูล และกำหนดหัวข้อ และข้อมูลในการจัดกิจกรรม 2. วิเคราะห์ลักษณะเนื้อหาจากปราชญ์ชาวบ้าน แหล่งข้อมูลภายในชุมชน และข้อมูลในการ จัดกิจกรรมที่จะดำเนินการจัดในแต่ละเดือน อาทิ หลวงพ่อปี้ วัดลานหอย วัดสังฆราม ตำบลบ้าน ด่านถ้ำเจ้าราม ตำบลวังน้ำขาว เป็นต้น 3. ประชุมชี้แจง สร้างความเข้าใจกับบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อการส่งเสริมให้เนื้อหา และ แหล่งข้อมูลภายในชุมชนไปในทิศทางเดียวกัน และเป็นการแสวงหาความร่วมมือระดมสรรพกำลัง จากภาคีเครือข่ายทั้ง ในพื้นที่และนอกพื้นที่ ทั้งภาครัฐและเอกชน ขั้นที่ 2 การปฏิบัติตามแผน (Do-D) ดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอย เพื่อเปิดโอกาสให้ศึกษาเรียนรู้แหล่งภูมิปัญญาภายในชุมชน ได้อย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดในแต่ละเดือน ดังนี้ 1. ช่วงเดือนมิถุนายน พ.ศ.2565 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “หลวงพ่อปี้ วัดลานหอย” 2. ช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2565 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “ถ้ำเจ้าราม ตำบลวังน้ำขาว” 3. ช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ.2565 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “ประเพณีบุญบั้งไฟ ตำบลหนองหญ้าปล้อง” 4. ช่วงเดือนกันยายน พ.ศ.2565 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “วัดสังฆราม ตำบลบ้านด่าน” 5. ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2566 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “ผ้าย้อมดิน ถิ่นประวัติศาสตร์ บ้านวังหาด ตำบลตลิ่งชัน” 33

BEST PRACTICE 2566 | 6. ช่วงเดือนมีนาคม พ.ศ.2566 กำหนดกิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดี อำเภอ บ้านด่านลานหอย “ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านวังลึก” ของตำบลวังลึก ขั้นที่ 3 การตรวจสอบ (Check-C) การกำหนดการวัดและประเมินผล จะต้องใช้เครื่องมือการวัดและประเมินผลในการ ประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เข้าร่วมกิจกรรม โดยใช้แบบวัดความพึงพอใจของผู้เข้ารับบริการ ขั้นที่ 4 การปรับใช้ (Act-A) นำผลที่ได้จากการประเมินผล มาใช้ในการปรับปรุงรูปแบบการจัดกิจกรรม เพื่อการดำเนินการจัดกิจกรรมมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และรายงานผลการดำเนินงาน แผนผังลำดับขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรม 5.ปัจจัยป้อน (Input) ในการดำเนินงานโครงการ/กิจกรรม ดังกล่าว มีปัจจัยป้อน ดังนี้ 1. การดำเนินงานตามโครงการ/กิจกรรม บรรณารักษ์ งบประมาณ สื่อ วัสดุอุปกรณ์ช่องทาง การเผยแพร่ 2. ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการดำเนินงานตามโครงการ/กิจกรรม สรุปผลการดำเนินงาน ได้แก่ ผู้บริหาร สถานศึกษา ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอบ้านด่านลานหอย ครูและบุคลากร นักศึกษา ผู้ใช้บริการ ผู้ใช้ Facebook และประชาชนทั่วไป ศึกษาข้อมูล และกำหนดหัวข้อ และข้อมูลในการจัดกิจกรรม วิเคราะห์ลักษณะเนื้อหาจากปราชญ์ชาวบ้าน แหล่งข้อมูลภายในชุมชน และข้อมูลในการจัดกิจกรรมที่จะ ดำเนินการจัดในแต่ละเดือน ดำเนินการจัดกิจกรรม การกำหนดการวัดและประเมินผล สรุปประเมินผลการเข้าร่วมกิจกรรม นำผลที่ได้จากการประเมินผล 34

BEST PRACTICE 2566 | 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ จากที่บรรณารักษ์ ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบ Online ภายใต้กิจกรรม Read & Share เผยแพร่ของดีประจำอำเภอบ้านด่านลานหอยนั้น ส่งผลให้ได้รับความร่วมมือจากคณะครู บุคลากรสถานศึกษา และปราชญ์ชาวบ้านตามแหล่งเรียนรู้ภายในชุมชน ในการเผยแพร่ข้อมูลต่างๆ อีกทั้ง ยังมีการประชาสัมพันธ์/เชิญชวนนักศึกษา ประชาชนทั่วไป และผู้ที่ให้ความสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรม กับทางห้องสมุด จึงทำให้มีผลการตอบรับ และการเข้าร่วมกิจกรรมในแต่ละกิจกรรมมีผลค่อนข้างดี ถึงดีเยี่ยม 7. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ 1. ผู้รับบริการบางท่านไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ได้ 2. ข้อมูลบางส่วนอาจมีเนื้อหาที่ไม่ครบถ้วน หรืออาจมีการปรับเปลี่ยน 3. ระยะเวลาในการเผยแพร่อาจไม่เพียงพอ 8. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น 1. เพิ่มการจัดกิจกรรมในรูปแบบ offline เพื่อเป็นการส่งเสริมการอ่านให้กับผู้รับบริการที่ไม่มี อินเทอร์เน็ต หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่ 2. ปรับปรุงข้อมูล/เนื้อหาให้ครอบคลุมกับบริบทที่นำมาเผยแพร่ 3. ทำการลงพื้นที่ และอัดคลิป VDO แหล่งเรียนรู้ภายในชุมชน/ปราชญ์ชาวบ้าน ด้วยตนเอง 9. ภาพเผยแพร่ ช่องทางในการประชาสัมพันธ์กิจกรรม 35

BEST PRACTICE 2566 | 10. ภาพประกอบ สื่อในการจัดกิจกรรม ตัวอย่างเกียรติบัตรที่ใช้ในการจัดกิจกรรม 36

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน “4 งานสร้างสรรค์มหัศจรรย์ด้วยการอ่าน” 2. ความเป็นมา นโยบายและจุดเน้นการดำเนินงาน สำนักงาน กศน.ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ข้อ 1.4 การศึกษาตามอัธยาศัย มุ่งพัฒนาแหล่งการเรียนรู้ที่มีบรรยากาศและสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการอ่าน และพัฒนาศักยภาพการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในสังคมไทย ให้เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางและทั่วถึง เช่น พัฒนาห้องสมุด ประชาชนทุกแห่งให้มีการบริการที่ทันสมัย ส่งเสริมและสนับสนุนอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน การสร้าง เครือข่ายส่งเสริมการอ่าน จัดหน่วยบริการเคลื่อนที่พร้อมอุปกรณ์เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและ การเรียนรู้ที่หลากหลายให้บริการกับประชาชนในพื้นที่ต่างๆอย่างทั่วถึงสม่ำเสมอ รวมทั้งเสริมสร้างความพร้อม ในด้านบุคลากรสื่ออุปกรณ์เพื่อสนับสนุนการอ่านและการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการอ่านอย่างหลากหลาย และ ข้อ 1.5 ประสานความร่วมมือหน่วยงาน องค์กร หรือภาคส่วนต่างๆ ที่มีแหล่งเรียนรู้อื่น ๆ เพื่อส่งเสริม การจัดการศึกษาตามอัธยาศัยให้มีรูปแบบที่ หลากหลาย และตอบสนองความต้องการของประชาชน เช่น พิพิธภัณฑ์ ศูนย์เรียนรู้ แหล่งโบราณคดี ห้องสมุด เป็นต้น งานการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอตากฟ้า ได้ดำเนินงานตามนโยบายและจุดเน้น คือมุ่งสร้างบรรยากาศ และสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการอ่านให้เกิดขึ้น ในสังคมไทย โดยการพัฒนาห้องสมุดประชาชนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน จัดกิจกรรมส่งเสริม การอ่านออนไลน์ สนับสนุนอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน การสร้างเครือข่ายส่งเสริมการอ่าน จัดหน่วยบริการ เคลื่อนที่พร้อมอุปกรณ์เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ที่หลากหลายให้บริการกับประชาชนในพื้นที่ ต่างๆ อย่างทั่วถึง สม่ำเสมอด้วยกิจกรรมบ้านหนังสือชุมชน ห้องสมุดเคลื่อนที่สำหรับชาวตลาด รถห้องสมุด เคลื่อนที่ บรรณสัญจร รวมทั้งเสริมสร้างความพร้อมในด้านสื่ออุปกรณ์เพื่อสนับสนุนการอ่านและ การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการอ่านอย่างหลากหลายเพื่อสนองตอบความต้องการของผู้รับบริการทุกช่วงวัย 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ งานการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอตากฟ้าจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในรูปแบบออนไลน์ และ ออฟไลน์ ในการจัดกิจกรรม 4 กิจกรรมที่ทำให้การขับเคลื่อนการอ่านไปสู่ผู้รับบริการทุกช่วงวัย โดยประยุกต์ใช้สื่อ Social media และการลงพื้นที่จริงด้วยการจัดกิจกรรมนันทนาการ จนผลงาน เป็นที่ปรากฏได้รับการยอมรับสามารถได้รับรางวัลจากสำนักงาน กศน. จังหวัดนครสวรรค์ และได้รับเลือก เป็นตัวแทนประกวดระดับกลุ่มอู่ข้าวอู่น้ำ จำนวน 2 สาขาคือ รางวัลห้องสมดประชาชนยอดเยี่ยมระดับจังหวัด พ.ศ. 2565 และรางวัลบรรณารักษ์ดีเด่น ระดับจังหวัด พ.ศ. 2565 4.วิธีดำเนินการ 4.1.วางแผน ศึกษาปัญหาความต้องการผู้รับบริการโดยการใช้การสัมภาษณ์ สังเกตุและแบบสอบถาม เมื่อได้ทราบปัญหาและความต้องการของผู้รับบริการแล้วจึงกำหนดรูปแบบการแก้ไขและแนวทางดำเนินการ “4 งานสร้างสรรค์มหัศจรรย์ด้วยการอ่าน” สกร.อำเภอตากฟ้า สกร.จังหวัดนครสวรรค์ 37

BEST PRACTICE 2566 | โดยมีการประชุมผู้บริหาร คณะครู บรรณารักษ์ และอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน วางแผนการจัด กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน 4.2.ขั้นดำเนินการ บรรณารักษ์ คณะครูและอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน 4 งานสร้างสรรค์มหัศจรรย์ด้วยการอ่าน 1.คำเขียนเวียนหัว 2.ฮูกฟ้าพาอ่าน 3.ชมนกชมไม้ 4.ห้องสมุดเคลื่อนที่ ตามกำหนดเวลาโดยวิธีการดังนี้ 4.2.1. กิจกรรมคำเขียนเวียนหัว เป็นกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์โดยใช้ Facebook มีโลโก้การ์ตูนคำเขียนเวียนหัวเป็นสัญลักษณ์ ซึ่งจะมีเนื้อหาในการสอนการใช้ภาษาไทยในรูปแบบต่างๆ เช่น นำเสนอคำที่มักเขียนผิด คำพ้องรูป พ้องเสียง คำที่มีความหมายกำกวม เป็นต้น กระบวนการคือจะทำสื่อโพสต์ คำถามลงบน facebook ห้องสมุดประชาชนอำเภอตากฟ้า สัปดาห์ละ 1 ครั้ง และจะทำการไลฟ์สดเฉลย ในทุกวันจันทร์เวลา 13.00 น. มีการมอบของรางวัลให้กับผู้ร่วมกิจกรรมที่ตอบถูกต้อง และส่งของรางวัลให้กับ ผู้ร่วมกิจกรรมทางไปรษณีย์ 4.2.2. กิจกรรมฮูกฟ้าพาอ่าน เป็นกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์โดยใช้ facebook ซึ่งจะ โพสต์แนะนำหนังสือเนื้อหรือบทความที่น่าสนใจที่เป็นประโยชน์กับผู้อ่านโดยมีสัญลักษณ์นกฮูกเป็นสื่อ โดยจะโพสต์เนื้อหาสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ลง facebook ห้องสมุดประชาชนอำเภอตากฟ้า และทำการไลฟ์สด ทาง facebook live ทุกวันจันทร์เวลา 13.00 น. จะพูดคุยเกี่ยวกับหนังสือหรือบทความที่ได้นำเสนอไปเพื่อให้ ผู้อ่านพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับบทความนั้นๆ 4.2.3. กิจกรรมชมนกชมไม้ เป็นกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์มีโลโก้เป็นไก่ฟ้า ซึ่งจะนำเสนอพันธุ์ไม้ต่างๆที่น่าสนใจ เช่น ชื่อพันธุ์ไม้ ลักษณะต้นใบดอก การขยายพันธุ์ เป็นต้น เพื่อให้ผู้อ่าน ได้รับทราบคุณประโยชน์ในด้านต่างๆ กิจกรรมนี้มีสิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ ไลฟ์สด กิจกรรม D.I.Y. การแกะสลัก ต้นกระบอกเพชรโอพันเทีย การจัดสวนถาดกระบองเพชร เพื่อนำมาประมูลสัปดาห์ละ 1 ครั้ง นำรายได้จัดซื้อ ของรางวัลกับผู้ที่ตอบคำถามในกิจกรรมคำเขียนเวียนหัว ฮูกฟ้าพาอ่าน ชมนกชมไม้ 38

BEST PRACTICE 2566 | 4.2.4. กิจกรรมห้องสมุดเคลื่อนที่ เป็นกิจกรรมส่งเสริมการอ่านเชิงรุกที่บุกถึงพื้นที่ เช่น บ้านหนังสือชุมชน ตลาด ที่ประชุมประชาคม ห้องสมุดเคลื่อนที่สำหรับชาวตลาด โดยบรรณารักษ์จัดทำสื่อ ส่งเสริมการอ่าน เช่น เกมอ่านให้ได้ถ้านายแน่จริง, เกมอ่านได้แต่ห้ามบอก, เกมใช่หรือไม่, เกมถูกต้องหรือถูกใจ , เกมนี่เราอ่านคำเดียวกันไหมนะ, เกมส่งเสริมการอ่านที่กล่าวมาเป็นกิจกรรมที่สอดแทรกนันทนาการไว้ในเกม ทั้งสิ้นเพื่อลดความน่าเบื่อของวิชาการ 4.3.การตรวจสอบ คณะทำงานแจกแบบประเมินความพึงพอใจในการรับบริการ ให้กับผู้รับบริการ บรรณารักษ์สรุปผลการการจัดกิจกรรม 4 งานสร้างสรรค์มหัศจรรย์ด้วยการอ่าน ประเมินระดับความพึงพอใจ ผู้รับบริการได้ผลร้อยละ 87 อยู่ในระดับดีมาก 4.4.การสรุปและรายงาน บรรณารักษ์นำผลการดำเนินงานตามโครงการเสนอรายงานให้ผู้บริหารและ ที่ประชุมรับทราบ และนำอุปสรรคปัญหาที่พบมาร่วมสะท้อนและหาวิธีปฏิบัติที่ดีร่วมกัน นำผลงานเผยแพร่ ในการประชุมระดับจังหวัด ประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทาง Social media Facebook, Line, Tiktok, www Youtube. 5.ปัจจัยป้อน 5.1. คณะทำงานคือครูและบุคลการที่รับผิดชอบมีการประสานงานที่ดี 5.2. งบประมาณในการดำเนินกิจกรรมเพียงพอ 5.3. มีความพร้อมของอุปกรณ์ในการสร้างสรรค์สื่อในการจัดกิจกรรม 5.4. มีแผนการดำเนินกิจกรรมที่ชัดเจน 6.ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ 6.1. ผู้บริหารมีวิสัยทัศน์ที่ดีแนะนำแนวทางแก้ปัญหาให้คณะทำงานได้อย่างตรงจุด 6.2. คณะทำงานมีศักยภาพแก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 6.3. อาสาสมัครส่งเสริมการอ่านมีความตั้งใจในการร่วมจัดกิจกรรม 6.4. ภาคีเครือข่าย ผู้ร่วมกิจกรรม และคณะทำงานใช้สื่อ social media ร่วมกันแก้ปัญหา 7.ปัญหาอุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดในการปฏิบัติงาน - 8.ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดีขึ้น 8.1. จัดโครงการพัฒนาศักยภาพบรรณารักษ์ด้านสื่อ social media 8.2. เพิ่มจัดกิจกรรมที่หลากหลายรูปแบบทั้ง online และ ลงพื้นที่ 8.3. ประชาสัมพันธ์งานที่จัดทำให้เป็นที่รับรู้ทั้งภายในและภายนอกองค์กร 9.การเผยแพร่ 9.1. รูปเล่มเอกสาร 9.2. สื่อสังคมออนไลน์ Social media Facebook, Line, Tiktok, www, Youtube. 39

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) 2. ความเป็นมา ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ได้ดำเนินการจัดโครงการศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co – Learning Space) เพื่อรองรับวิถีชีวิต การเรียนรู้ การทำงานของคนในยุคปัจจุบันที่เปลี่ยนไป รูปแบบการทำงาน มักจะไปนั่งทำงาน อ่านหนังสือ ประชุม หรือทำงานกลุ่มตามสถานที่สาธารณะ มากขึ้นไม่ว่าจะเป็นร้านกาแฟ ห้องสมุด หรือตาม Co - working Space ต่าง ๆ ด้วยเหตุผลหลากหลายไม่ว่าจะเป็นต้องการพื้นที่ในการ สร้าง แรงบันดาลใจใหม่ ๆ ที่เอื้อต่อการเกิดแนวคิดใหม่ ๆ ในการทำงาน หรือบางครั้งจะรู้สึกว่ามีสมาธิมากกว่า ที่บ้าน ที่โรงเรียน หรือที่ทำงาน แต่พื้นที่ลักษณะเช่นนี้ที่มีให้บริการอยู่ในปัจจุบันยังเป็นข้อจำกัดในการเข้าถึง ของหลาย ๆ คน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของระยะเวลา การเปิด – ปิดบริการ ค่าใช้จ่าย หรือถ้าเปิดให้ใช้บริการฟรี สิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ หรือบรรยากาศ อาจยังไม่ตอบโจทย์สำหรับการทำงาน หรือการอ่านหนังสือ อย่างมีสมาธิ รวมไปถึงความปลอดภัยต่าง ๆ ในการเดินทางไปใช้บริการตามสถานที่เหล่านั้น ประกอบกับสภาพ สังคมที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้รูปแบบการเรียนรู้ของผู้รับบริการห้องสมุดเปลี่ยนไป ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) หรือพื้นที่แห่งการเรียนรู้ร่วมกัน จึงเกิดขึ้นภายใต้ แนวคิดที่ว่า การให้ที่มากกว่าแค่เพียง “พื้นที่” แต่ยังเป็นสถานที่ในการสร้างแรงบันดาลใจ และแสดงถึง การแบ่งปัน ที่ไม่เพียงแค่แบ่งปันพื้นที่สำหรับทุกคนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน แต่ทุกคนที่มายังได้ความรู้และ แรงบันดาลใจดี ๆ กลับไปด้วยเสมอ 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/จุดเด่น ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริการให้การเรียนรู้ พัฒนาให้มีรูปแบบ ที่หลากหลายเป็นไปตามความต้องการของผู้รับบริการทุกช่วงวัยยิ่งขึ้น จากแนวคิดดังกล่าวสู่การพัฒนา แหล่งเรียนรู้ให้มีในลักษณะเป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co – Learning Space) มีการให้บริการการเรียนรู้ เพื่อเปิดโอกาสให้เรียนรู้ได้อย่างเสมอภาคเท่าเทียมกันอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยมีพื้นที่ให้บริการดังนี้ พื้นที่การให้บริการศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ (Co-Learning Space) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี 1. โซนที่ทำงาน หรือประชุม (Co – Working Zone) ให้บริการห้องประชุมกลุ่มย่อย ห้องปฏิบัติงาน กลุ่มห้องสอนเสริมนอกเวลาเรียน ห้องสอนภาษา หรือกิจกรรมอื่น ๆ ตามความเหมาะสม มี wifi ฟรี พร้อมเครื่องปรับอากาศ จอโปรเจคเตอร์ เครื่องฉาย โน้ตบุค เครื่องเสียง ไว้บริการ ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) สกร.อำเภอเมืองอุทัยธานี สกร.จังหวัดอุทัยธานี 40

BEST PRACTICE 2566 | 2. โซนที่ส่งเสริมการอ่าน ค้นคว้าข้อมูล สื่อ (Learning Zone) ให้บริการ การค้นคว้าหาความรู้ ในรูปแบบ on line ด้วยสื่อ/อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ E – Library / e - book การบริการสืบค้นข้อมูลความรู้ ผ่าน Application ด้วยอินเทอร์เน็ต ความเร็วสูง เป็นการให้บริการห้องสมุด ตลอด 24 ชั่วโมง และบริการ ในรูป off line เป็นการให้บริการ ห้องสมุดด้วยรูปแบบปกติ 3. โซนกิจกรรม (Activities Zone) ให้บริการห้องหรือพื้นที่จัดกิจกรรมสำหรับกลุ่มเป้าหมาย ทุกช่วงวัย เพื่อจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านอาชีพ เช่น หลักสูตรการทำสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุต่างๆ การจัดดอกไม้ แห้งและดอกไม้สด การประดิษฐ์กระเป๋าแฮนด์เมด เป็นต้น ที่กลุ่มเป้าหมายสนใจเรียนรู้ หรือกิจกรรมสำหรับ ผู้สูงอายุใน 4 มิติ 4. คอมพิวเตอร์ ศูนย์ภาษา ห้องภาพยนตร์ (Multimedia Zone and Language Center) บริการห้องคอมพิวเตอร์ ห้องเรียนภาษา เพื่อค้นคว้าหาความรู้ การเรียน การทำงาน เพื่อสนับสนุนการเรียน การสอนทั้งในและนอกระบบโรงเรียน หรือเพื่อความบันเทิงอื่น ๆ มี wifi ฟรี พร้อมเครื่องปรับอากาศ จอโปรเจคเตอร์ เครื่องฉาย โน้ตบุค เครื่องเสียง ไว้บริการ 5. พื้นที่พักผ่อน (Relax Zone) บริการพื้นที่เพื่อการพักผ่อนนั่งเล่น พบปะพูดคุย อ่านหนังสือ หรือเพื่อพักคอย มีบริการ wifi ฟรี 6. มุมกาแฟ (Coffee Zone) จัดเป็นพื้นที่สำหรับนั่งพักผ่อนสบาย ๆ เพื่อนั่งอ่านหนังสือ และมีบริการกาแฟและน้ำดื่ม และจำหน่ายผลผลิตจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) พร้อมจุดเช็คอินสวยๆ สำหรับน้อง ๆ สาย Café ทั้งหลาย 4. วิธีดำเนินการ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ดำเนินการพัฒนาโดยใช้รูปแบบ UTHAI ในการขับเคลื่อน ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) U (Unity Team) มีความเกื้อกูลและสามัคคี บุคลากรทุกคนวางแผนการทำงานร่วมกัน โดยพูดคุย ปรึกษาหารือสร้างความสามัคคีในการทำงาน เริ่มจากช่วยกันเก็บข้อมูลเพื่อสำรวจความต้องการ เด็ก เยาวชน นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ในพื้นที่อำเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานี เพื่อวางแผนการดำเนินงานในการขับเคลื่อนศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) ห้องสมุด ประชาชนจังหวัดอุทัยธานี T (Target) กำหนดเป้าหมาย ผลการปฏิบัติงานที่คาดหวัง ได้จัดทำแผนปฏิบัติการประจำปี ของห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี เพื่อกำหนดเป้าหมายของความสำเร็จ ผู้บริหารและบุคลากรทุกคน ช่วยกันกำหนดเป้าหมายในการขับเคลื่อนศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ (Co - Learning Space) ให้เป็นพื้นที่ เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ H (Head) สมองสร้างการรับรู้และรอบรู้ เป็นผลลัพธ์ที่ได้จากการผู้รับบริการในแต่ละโซน มาเรียนรู้ที่ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี 41

BEST PRACTICE 2566 | A (Activity) ส่งเสริมกิจกรรมที่หลากหลาย กิจกรรมที่ส่งเสริม เช่น การจัดดอกไม้แห้ง รูปแบบต่างๆ การทำลวดดัดไม้มงคล และการทำพวงกุญแจผ้าด้นมือ เป็นกิจกรรมส่งเสริมอาชีพเรียบจบ ทำขายได้เลยและยังมีกิจกรรมอื่นๆ ทั้งในรูปแบบ Online ผ่าน Page Face book ห้องสมุดประชาชนจังหวัด อุทัยธานี และเข้ามาเรียนรู้โดยตรงที่ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี I (Integration) บูรณาการทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง บูรณาการในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ประสานงาน ร่วมกับหน่วยงานภาคีเครือข่ายทั้งรัฐและเอกชน เพื่อขับเคลื่อนศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ พื้นที่เพื่อการแบ่งปัน และสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานีให้เป็นแหล่งเรียนรู้ สำหรับทุกช่วงวัย 5. ปัจจัยป้อน 1) ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอเมืองอุทัยธานี เป็นผู้มีวิสัยทัศน์ในการทำงานที่ทันสมัย ทันเหตุการณ์ สามารถให้คำชี้แนะและให้แนวทางในการปฏิบัติงานที่ดี อีกทั้งยังสร้างขวัญและกำลังใจแก่น้อง ๆ บรรณารักษ์ ทุกคน 2) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ได้รับงบประมาณโครงการศูนย์การเรียนรู้ (Co - Learning Space) ในปีงบประมาณ 2564 และ 2565 อย่างต่อเนื่อง สามารถนำมาใช้ในการพัฒนา ปรับปรุงป้ายต่างๆ และจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้เพื่อสร้างพื้นที่เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ ในลักษณะเป็นศูนย์การเรียนรู้ (Co Learning Space) หรือพื้นที่แห่งการเรียนรู้ร่วมกัน ได้อย่างคุ้มค่าและ ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้รับบริการสูงสุด รูปแบบ UTHAI U (Unity Team) ความเป็นหนึ่งเดียว T (Target) กำหนดเป้าหมาย H (Head) สมองสร้างการรอบรู้ A (Activity) ส่งเสริมกิจกรรมที่หลากหลาย I (Integration) บูรณาการทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง 42

BEST PRACTICE 2566 | 3) สื่อ วัสดุ อุปกรณ์ ที่ได้รับจากการจัดสรรงบประมาณจาก กศน.อำเภอเมืองอุทัยธานี สามารถนำมา จัดทำสื่อต่างๆ และวัสดุเพื่อบริหารจัดการในห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี สามารถพัฒนาให้ห้องสมุด ประชาชนจังหวัดอุทัยธานี เป็นห้องสมุดที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้รับบริการได้เป็นอย่างดี 4) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ได้รับการชี้แนะ ให้คำปรึกษา เป็นลำดับขั้นอย่างสม่ำเสมอ จาก ผู้อำนวยการ สำนักงาน กศน.จังหวัดอุทัยธานี เพื่อสร้างความเข้าใจในการปฏิบัติงานโดยเน้น เรื่อง“ความสะอาด” เป็นระเบียบ และมีการติดตามผลการปฏิบัติงานและตรวจเยี่ยมให้กำลังใจทำให้ ผู้ปฏิบัติงานเกิดความเชื่อมั่นและมีความมั่นใจในการทำงาน 5) ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเสด็จเยือนห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ทุกครั้ง ที่ท่านเสด็จมาเยือนจังหวัดอุทัยธานี และมอบหนังสือให้กับห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี ไว้บริการ ให้ประชาชนเพื่อส่งเสริมรักการอ่าน และทรงฉายพระรูปกับบุคลากรของ กศน.จังหวัดอุทัยธานี เป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าของบุคลากรทุกคน 6. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ (Key Success Factors) 1. ผู้บริหารเป็นที่ปรึกษาและผู้สนับสนุนตลอดการดำเนินงาน 2. บุคลากรในองค์กร ให้ความร่วมมือ ให้ความช่วยเหลือและพร้อมที่จะช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา 3. มีการประชุมชี้แจงบทบาทภารกิจ ทำให้ผู้ปฏิบัติงานมีความชัดเจน มีการกำกับดูแล ชี้แนะแนวทาง การปฏิบัติงานและติดตามผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ทำให้สามารถปฏิบัติงานได้สำเร็จลุล่วงด้วยดี ส่งผลให้ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานีได้รับรางวัลห้องสมุดประชาชนจังหวัดดีเด่น ระดับประเทศ ประจำปีงบประมาณ 2564 และได้ต้อนรับคณะศึกษาดูงานจากทั่วประเทศอีกมากมาย 7. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขให้ประสบความสำเร็จ ในสถานการณ์การการแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) การดำเนินกิจกรรม โดยการ บริการเชิงรุก เป็นเรื่องที่ยาก เนื่องจากต้องดำเนินการตามมาตรการตามที่ภาครัฐกำหนด แนวทางการแก้ไข บรรณารักษ์เพิ่มการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านทาง Facebook เว็ปไซต์ของห้องสมุด ใช้การสแกน QR Code ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อออนไลน์ ให้ผู้รับบริการสามารถอ่านได้ทุกที่ทุกเวลา การจัด กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ต้องมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการนำเสนอส่งเสริมการอ่านในรูปแบบของการอ่าน ออนไลน์ การจัดกิจกรรมจะไม่รวมคน ต้องขยายระยะเวลาให้มีการจัดกิจกรรมในระยะยาว มีการเว้นระยะห่าง ทางสังคม การประชาสัมพันธ์การใช้หน้ากากอนามัยและการใช้เจลแอลกอฮอล์ล้างมืออยู่เสมอ ผู้รับบริการ จะสามารถเข้าถึงการอ่านได้มากยิ่งขึ้น 8. ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทำให้ดียิ่งขึ้น บรรณารักษ์ ควรได้รับการพัฒนาในการจัดทำคลิปวิดิโอ ส่งเสริมการอ่านเพื่อใช้ในการส่งเสริมการอ่าน ออนไลน์ให้ได้ดียิ่งขึ้น และผลิตสื่อออนไลน์ที่เข้าถึงง่ายให้มากขึ้น 43

BEST PRACTICE 2566 | 9. การเผยแพร่ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี มีการเผยแพร่การดำเนินงานศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบพื้นที่ เพื่อการแบ่งปันและสร้างแรงบันดาลใจ (Co – Learning Space) ในการประชุมประจำเดือนของผู้บริหาร การประชุมในวาระต่างๆ ของสำนักงาน กศน. จังหวัดอุทัยธานี และ กศน. อำเภอเมืองอุทัยธานี และ การประชุมกับหน่วยงานภาคีเครือข่าย และยังมีการเผยแพร่โครงการฯ ผ่านช่องทางสื่อออนไลน์ ได้แก่ 1) FACEBOOK ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี 2) Page ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานี 3) ระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุทัยธานีและเป็นแหล่งเรียนรู้ศึกษาดูงานของเด็ก เยาวชน นักเรียน นักศึกษา ประชาชนทั่วไปและหน่วยงานต่างๆ ทั้งหน่วยงานภาครัฐ สถานศึกษา และ เอกชน เช่น คณะครูและนักเรียนโรงเรียนหนองขาหย่างวิทยา คณะผู้บริหารและบุคลากร กศน.จังหวัดลพบุรี คณะครูจากวิทยาลัยชุมชนอุทัยธานี และประชาชนทั่วไป เฉลี่ยผู้รับบริการ 200 – 250 คน/เดือน อีกทั้ง มีหน่วยงานต่างๆ มาใช้บริการโซนห้องประชุม (Co – Working Zone) ประจำทุกเดือน 10. ภาพประกอบ 44

BEST PRACTICE 2566 | 1. ชื่อผลงาน การจัดการเรียนรู้กิจกรรมค่ายด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์แบบ Active Learning 2. ความเป็นมา ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลกตระหนักถึงความสำคัญของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเยาวชน นักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะ การเรียนรู้แบบ Active Learning หรือ การเรียนรู้ด้วยการปฏิบัติซึ่งนำไปสู่การเสริมสร้างความสัมพันธ์ ระหว่างเยาวชน ลักษณะการเป็นผู้นำ ผู้ตามที่ดี เรียนรู้การทำงานเป็นทีมและการอยู่ร่วมกัน ดังนั้นจึงดำเนินการจัด บริการและเผยแพร่ความรู้ ทักษะและกระบวนการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม แก่นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป ในรูปแบบการจัดการเรียนรู้ค่าย ด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์แบบ Active Learning 3. ความสำเร็จที่ปรากฏ/จุดเด่น กิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลกมุ่งเน้นการกระตุ้นและส่งเสริม ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมตระหนักถึงความสำคัญของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม และการพัฒนา ความรู้ทักษะ กระบวนการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ผ่านการเรียนรู้แบบ Active Learning ด้วยกิจกรรม สะเต็มศึกษา (STEM Education) ที่หลากหลายและเหมาะความสนใจและช่วงวัยของผู้เข้าร่วมกิจกรรม จากการจัดการเรียนรู้กิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2565 ถึง 14 มีนาคม 2566 ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลก พบว่า ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจระดับมากขึ้นไป ร้อยละ 92.83 ด้านเนื้อหาและกระบวนการการจัดกิจกรรมร้อยละ 91.55 ตามลำดับ และร้อยละคะแนนแบบทดสอบ ก่อนเรียนและหลังเรียนอยู่ที่ 57.45 และ 86.10 ตามลำดับ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมค่ายกิจกรรม ค่ายวิทยาศาสตร์ของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลกสามารถทำให้ผู้เรียนสนุกกับการเรียนรู้พัฒนา กระบวนการเรียนรู้ได้ในเวลาเดียวกัน 4. วิธีดำเนินการ (ตามที่ปฏิบัติจริง) ขั้นวางแผน (Plan) 1) ประชุมชี้แจงบุคลากรทุกส่วนงานเพื่อวางแผนการดำเนินงาน เพื่อเตรียมการการใช้จ่ายงบประมาณ ที่ได้รับจัดสรร รวมถึงการตั้งเกณฑ์การพิจารณาความเหมาะสมของกิจกรรมต่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมและการจำแนก กิจกรรมการเรียนรู้ค่ายวิทยาศาสตร์ที่เหมาะสมสำหรับกลุ่มเป้าหมายแต่ละช่วงวัย ใน 4 จังหวัด คือ จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดสุโขทัย 2)จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติโครงการวางแผนการดำเนินงานและแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนิน โครงการต่อผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลก การจัดการเรียนรู้กิจกรรมค่ายด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์แบบ Active Learning ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลก 45