รายงานการศึกษา แผนการจัดการเรียนรู้ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 รายวิชาเพิ่มเติม เคมี3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 63040112122 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไปและเคมี คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2566
ก คำนำ เอกสารแผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา ว 32223 เคมีเพิ่มเติม 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบับปรับปรุง 2560) ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นกรอบและแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รวมทั้งการประเมินผลการเรียนรู้ ของผู้เรียน เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนมีความรอบรู้ ความรอบคอบ และระมัดระวังในการนำความรู้ต่าง ๆ ไปใช้ให้ เกิดประโยชน์สูงสุด และพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของกลุ่มสาระ การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่กำหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับ ปรับปรุง 2560) มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด คำอธิบายรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ และแผนการจัดการเรียนรู้ ที่กำหนดไว้ในเอกสารนี้ จะช่วยให้ครูเห็นผลคาดหวังที่ต้องการในการพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนให้ชัดเจน อีก ทั้งยังช่วยให้เกิดความชัดเจนเรื่องการวัดและประเมินผลการเรียนรู้รายวิชา ว 32222 เคมีเพิ่มเติม 2 ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 5 ในการจัดทำเอกสารแผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา ว 32222 เคมีเพิ่มเติม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551(ฉบับปรับปรุง 2560) ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 5 เล่มนี้ได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่ง ผู้บริหารโรงเรียนอุดรพิทยานุกูลและบุคลากรในกลุ่มสาระ การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ทุกท่าน จึงขอขอบคุณไว้ ณ โอกาสนี้ นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี
ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ.....................................................................................................................................................ก สารบัญ..................................................................................................................................................ข คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม......................................................................................................................1 โครงสร้างรายวิชาเพิ่มเติม......................................................................................................................3 กำหนดการสอน .....................................................................................................................................5 โครงสร้างการจัดเวลาเรียน.....................................................................................................................9 แผนการจัดการเรียนรู้(แนะนำบทเรียน).....................................................................................................10 แผนการจัดการเรียนรู้ที่21.........................................................................................................................12 แผนการจัดการเรียนรู้ที่22.........................................................................................................................26 แผนการจัดการเรียนรู้ที่23.........................................................................................................................40 แผนการจัดการเรียนรู้ที่24.........................................................................................................................60 แผนการจัดการเรียนรู้ที่25.........................................................................................................................78 แผนการจัดการเรียนรู้ที่26.........................................................................................................................92 แผนการจัดการเรียนรู้ที่27.......................................................................................................................111 แผนการจัดการเรียนรู้ที่28.......................................................................................................................129 แผนการจัดการเรียนรู้ที่29.......................................................................................................................142 แผนการจัดการเรียนรู้ที่30.......................................................................................................................162 แผนการจัดการเรียนรู้ที่31.......................................................................................................................181 แผนการจัดการเรียนรู้ที่32.......................................................................................................................200 แผนการจัดการเรียนรู้ที่33.......................................................................................................................220 บรรณานุกรม .....................................................................................................................................237
1 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม รหัสวิชา ว32223 เคมี3 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หน่วยกิต ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ศึกษาไอออนในสารละลายกรดและเบส ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส ศึกษาและทดลองเกี่ยวกับการถ่ายโอนโปรตอนของสารละลายกรด-เบส ศึกษาคู่กรด-เบส คำนวณและเขียน สมการการแตกตัวของกรด-เบส การคำนวณค่าคงที่การแตกตัวเป็นไอออนของกรดอ่อนและเบสอ่อน ศึกษา และทดลองการแตกตัวเป็นไอออนของน้ำ การคำนวณค่าคงที่ของการแตกตัวของน้ำ pH ของสารละลายกรดเบส ศึกษาและทดลองเรื่องปฏิกิริยาสะเทิน และปฏิกิริยาการเกิดเกลือจากปฏิกิริยาระหว่างสารละลายกรดกับ สารละลายเบส ปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ ศึกษาเกี่ยวกับการไทเทรตสารละลาย กรด-เบส การเขียนกราฟและการหาจุดสมมูลจากกราฟของการไทเทรต และคำนวณหา ความเข้มข้นของสารละลายกรด-เบส ศึกษาหลักการเลือกใช้อินดิเคเตอร์สำหรับไทเทรตกรด-เบส ศึกษาและ ทดลองสมบัติความเป็นบัฟเฟอร์ของสารละลาย ศึกษาและทดลองการถ่ายโอนอิเล็กตรอนในปฏิกิริยาระหว่าง โลหะกับสารละลายของโลหะไอออน ศึกษาปฏิกิริยาออกซิเดชัน ปฏิกิริยารีดักชัน ตัวรีดิวซ์ และตัวออกซิไดส์ การเขียนและดุลสมการรีดอกซ์โดยใช้เลขออกซิเดชันและครึ่งปฏิกิริยา ศึกษาเซลล์ไฟฟ้าเคมี ศึกษา และทดลองเกี่ยวกับหลักการของเซลล์กัลวานิก ศึกษาการเขียนแผนภาพของเซลล์กัลวานิก การหาค่า ศักย์ไฟฟ้าของเซลล์และศักย์ไฟฟ้ามาตรฐานของครึ่งเซลล์ปฏิกิริยาในเซลล์กัลวานิกประเภทเซลล์ ปฐมภูมิและเซลล์ทุติยภูมิบางชนิด ทดลองเพื่อศึกษาหลักการสร้างและการทำงานของเซลล์สะสมไฟฟ้าแบบ ตะกั่ว ศึกษาหลักการของเซลล์อิเล็กโทรไลติก และทดลองการแยกสารละลายด้วยไฟฟ้าตามหลักการของ เซลล์อิเล็กโทรไลติก ศึกษาการแยกสารที่หลอมเหลวด้วยไฟฟ้า ศึกษาและทดลองชุบโลหะด้วยกระแสไฟฟ้า ศึกษาวิธีการทำให้โลหะบริสุทธิ์ ศึกษาและทดลองเกี่ยวกับการผุกร่อนและการป้องกันการผุกร่อนของโลหะ ศึกษาความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ไฟฟ้าเคมีโดยใช้การเรียนรู้ด้วยกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู้ การสำรวจตรวจสอบ สามารถนำความรู้และหลักการไปใช้ประโยชน์ เชื่อมโยง อธิบายปรากฏการณ์ หรือแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน สามารถจัดทำและวิเคราะห์ข้อมูล สื่อสารสิ่งที่ เรียนรู้ มีความสามารถในการตัดสินใจแก้ปัญหามีจิตวิทยาศาสตร์ เห็นคุณค่าของวิทยาศาสตร์ มีจริยธรรม คุณธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม
2 ผลการเรียนรู้ 1. ระบุ และอธิบายว่าสารเป็นกรดหรือเบสโดยใช้ทฤษฎีกรด–เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด–ลาวรี และลิวอิส 2. ระบุคู่กรด-เบสของสารตามทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด-ลาวรี 3. คํานวณ และเปรียบเทียบความสามารถในการแตกตัวหรือความแรงของกรดและเบส 4. คํานวณค่า pH ความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนหรือไฮดรอกไซด์ไอออนของสารละลายกรดและ เบส 5. เขียนสมการเคมีแสดงปฏิกิริยาสะเทิน และระบุความเป็นกรด-เบสของสารละลายหลังการสะเทิน 6. เขียนปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ และระบุความเป็นกรด-เบสของสารละลายเกลือ 7. ทดลอง และอธิบายหลักการการไทเทรตและเลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่เหมาะสมสำหรับการไทเทรต กรด-เบส 8. คํานวณปริมาณสารหรือความเข้มข้นของสารละลายกรดหรือเบสจากการไทเทรต 9. อธิบายสมบัติองค์ประกอบ และประโยชน์ของสารละลายบัฟเฟอร์ 10. สืบค้นข้อมูลและนําเสนอตัวอย่างการใช้ประโยชน์ และการแก้ปัญหาโดยใช้ความรู้เกี่ยวกับกรด– เบส รวม 10 ผลการเรียนรู้ ***ปล.หน่วยสมดุลเคมี ทางโรงเรียนอุดรพิทยานุกูลได้จัดให้เรียนทั้ง 2 เทอม โดยเทอม 1 จะเรียนถึง หัวข้อ ค่าคงที่สมดุล ในเทอม 2 จะเรียนต่อในหัวข้อที่เหลือ ผู้จัดทำจึงได้เขียนแผนเทอม เรื่องสมดุล รวม กับไฟล์แผนของเทอม 1 เพื่อไม่ให้สับสนกับการเขียนคำอธิบายรายวิชา ในแผนเทอม 2 ไฟล์นี้จึงมีแค่แผน ในหน่วยกรด - เบส
3 โครงสร้างรายวิชาเพิ่มเติม รหัสวิชา ว32223 รายวิชาเคมี 3 ระชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ/ ความคิดรวบยอด เวลา ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 1 กรด-เบส สาระเคมี : 2. เข้าใจการเขียนและการดุล สมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ใน ปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติ และปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยา รีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้ง การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ ข้อที่ 1 - 10 สารละลายกรดทุกชนิดมี ไอออนที่เหมือนกัน คือ H3O + ซึ่งเป็นไอออนที่แสดงสมบัติ ของกรด ทำให้สารละลายกรด เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสี น้ำเงินเป็นสีแดง สารละลายเบสทุกชนิดมี ไอออนที่เหมือนกัน คือ OHซึ่งเป็นไอออนที่แสดงสมบัติ ของเบส ทำให้สารละลายกรด เปลี่ยนสีกระดาษลิตมัสจากสี แดงเป็นสีน้ำเงิน อินดิเคเตอร์ คือ สารที่ใช้ บอกความเป็นกรด-เบสของ สารละลายได้ อาจเป็นกรด หรือเบสอ่อน ๆ ซึ่งสามารถ เปลี่ยนจากรูปหนึ่งไปเป็นอีก รูปหนึ่งได้ เมื่อ pH ของ สารละลายเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นสารประกอบที่เปลี่ยนสี ได้ที่ pH เฉพาะตัวจะถูก นำมาใช้เป็นอินดิเคเตอร์ได้ การไทเทรตเป็นการหา ปริมาณกรดและเบสที่ไม่ ทราบค่าความเข้มข้น โดยการ น ำ ม า ท ำ ป ฏ ิ ก ิ ร ิ ย า กั บ สารละลายมาตรฐานที่ทราบ 30 25
4 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ/ ความคิดรวบยอด เวลา ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน ความเข้มข้น ซึ่งอาจเป็น สารละลายกรดหรือเบสก็ได้ สารละลายบัฟเฟอร์ เป็น สารละลายที่มีสมบัติในการ ควบคุม pH ของสารละลาย ให้คงที่ เมื่อมีการเติมกรดแก่ หรือเบสแก่ลงไปเล็กน้อย ประกอบด้วยกรดอ่อนกับ เกลือของกรดอ่อน หรือเบส อ่อนกับเกลือของเบสอ่อน สารละลายที่มีกรด อ่อนกับเกลือของกรดอ่อน ชนิดนั้น หรือกรดอ่อนกับคู่ เบสของกรดอ่อน เรียกว่า บัฟเฟอร์กรด เมื่อเติม H + จาก กรดแก่ลงไป คู่เบสจะทำ ปฏิกิริยากับ H + ที่เติมลงไป ทำให้ pH ลดลงไม่เกิน 0.01 ซึ่งถือว่าคงที่ เมื่อเติม OH - จากเบสแก่ลงไป กรดอ่อนจะ ทำปฏิกิริยากับ OH - ที่เติมลง ไปทำให้ pH เพิ่มขึ้นไม่เกิน 0.01 ซึ่งถือว่าคงที่ รวมคะแนนระหว่างเรียน 50 คะแนนทดสอบกลางภาคเรียน 20 คะแนนทดสอบปลายภาคเรียน 30 รวมทั้งสิ้น 60 (สมดุล + ก ร ด เบส) 100
5 กำหนดการสอน รายวิชาเคมี 4 รหัสวิชา ว32224 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 สัปดาห์ ที่ คาบที่ หน่วยการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ วิธีการสอน/กิจกรรม/ งานที่มอบหมาย สื่อการสอน / แหล่งเรียนรู้ 11-12 1 แนะนำบทเรียน - - - 2-4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง ทฤษฎี กรด-เบส (1) 1. ระบุ และอธิบายว่าสาร เป็นกรดหรือเบสโดยใช้ ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เร เนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใบงาน เรื่อง ทฤษฎี กรด-เบส - Power Point เรื่อง เกมตอ บ ค ำ ถ า ม เ ร ื ่ อ ง ทฤษฎีกรด-เบส 12 5-6 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง คู่กรดเบส 2. ระบุคู่กรด-เบสของสาร ตามทฤษฎีกรด-เบสของเบ รินสเตด- ลาวรี วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - Power Point เรื่อง คู่กรด-เบส 13 7-9 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ แตกตัวของกรดและ เบส 3. คำนวณ และเปรียบเทียบ ความสามารถในการแตกตัว หรือความแรงของกรดและ เบส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใบงาน เรื่อง การแตก ตัวของกรด-เบส - Power Point เรื่อง การแตกตัว ของกรด-เบส - บัตรโจทย์ปัญหา 14 10 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ แตกตัวของน้ำ 3. คำนวณ และเปรียบเทียบ ความสามารถในการแตกตัว หรือความแรงของกรดและ เบส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - แบบฝึกหัด 10.3 - Power Point เรื่อง การแตกตัว ของน้ำ - บัตรโจทย์ปัญหา 14-15 11-13 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง สมบัติ กรด-เบสของเกลือ 4. เขียนปฏิกิริยาไฮโดรลิซิส ของเกลือ และระบุความ เ ป ็ น ก ร ด - เ บ ส ข อ ง สารละลายเกลือ วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใ บ ก ิ จ ก ร ร ม ก า ร ทดลอง เรื่อง สมบัติ - ใบความรู้ เรื่อง สมบัติกรด-เบส ของเกลือ - โค้ดสี
6 สัปดาห์ ที่ คาบที่ หน่วยการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ วิธีการสอน/กิจกรรม/ งานที่มอบหมาย สื่อการสอน / แหล่งเรียนรู้ ก ร ด - เ บ ส ข อ ง สารละลายเกลือ - ใบรายงานผลการทำ กิจกรรมการทดลอง - แบบฝึกหัด 10.3 - PowerPoint เรื่อง สมบัติกรดเบสของเกลือ 15-16 14-16 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง pH ของ สารละลายกรดและเบส 5. คำนวณค่า pH ความ เข้มข้นของไฮโดรเนียม ไอออนหรือไฮดรอกไซด์ ไอออนของสารละลายกรด และเบส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - แบบฝึกหัด 10.5 - Power Point เ ร ื ่ อ ง pH ข อ ง สารละลายก รด และเบส - บัตรโจทย์ปัญหา 16 17-18 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การวัด pH ในสารละลายกรด และเบส 5. คำนวณค่า pH ความ เข้มข้นของไฮโดรเนียม ไอออนหรือไฮดรอกไซด์ ไอออนของสารละลายกรด และเบส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - Power Point เรื่อง การวัด pH ในสารละลายกรด และเบส 17 19 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด - เ บ ส เ ร ื ่ อ ง ปฏิกิริยาระหว่างกรด และเบส 6. เขียนสมการเคมีแสดง ปฏิกิริยาสะเทิน และระบุ ความเป็นกรด-เบสของ สารละลายหลังการสะเทิน วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - แบบฝึกหัด 10.6 - Power Point เรื่อง ปฏิกิริยา ระหว่างกรดและ เบส 17 20-21 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ ไทเทรตกรด-เบส 1 7. ทดลอง และอธิบาย หลักการการไทเทรตและ เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่ เ ห ม า ะ สม ส ำ ห ร ั บ ก า ร ไทเทรตกรด-เบส 8. คำนวณปริมาณสารหรือ ความเข้มข้นของสารละลาย วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - Power Point เรื่อง การไทเทรต กรด-เบส
7 สัปดาห์ ที่ คาบที่ หน่วยการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ วิธีการสอน/กิจกรรม/ งานที่มอบหมาย สื่อการสอน / แหล่งเรียนรู้ ก ร ด ห ร ื อ เ บ ส จ า ก ก า ร ไทเทรต 18 22-24 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ ไทเทรตกรด-เบส 2 7. ทดลอง และอธิบาย หลักการการไทเทรตและ เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่ เ ห ม า ะ สม ส ำ ห ร ั บ ก า ร ไทเทรตกรด-เบส 8. คำนวณปริมาณสารหรือ ความเข้มข้นของสารละลาย ก ร ด ห ร ื อ เ บ ส จ า ก ก า ร ไทเทรต วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใบรายงานผลการทำ กิจกรรมการทดลอง เรื่อง การทดลองการ ไทเทรตกรด-เบสโดยใช้ อินดิเคเตอร์ - Power Point เรื่อง การไทเทรต กรด-เบส 19 25-26 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ ไทเทรตกรด-เบส 3 7. ทดลอง และอธิบาย หลักการการไทเทรตและ เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่ เ ห ม า ะ สม ส ำ ห ร ั บ ก า ร ไทเทรตกรด-เบส 8. คำนวณปริมาณสารหรือ ความเข้มข้นของสารละลาย ก ร ด ห ร ื อ เ บ ส จ า ก ก า ร ไทเทรต วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใบรายงานผลการทำ กิจกรรมการทดลอง เรื่อง การทดลองหา ค ว า ม เ ข ้ ม ข ้ น ข อ ง สารละลายจาก การไทเทรตกรด-เบส โดยใช้อินดิเคเตอร์บอก จุดยุติ - แบบฝึกหัด 10.7 - Power Point เรื่อง การไทเทรต กรด-เบส 19-10 27-29 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด - เ บ ส เ ร ื ่ อ ง สารละลายบัฟเฟอร์ 9 . อ ธ ิ บ า ย ส ม บ ั ติ อ ง ค ์ ป ร ะ ก อ บ แ ล ะ ประโยชน์ของสารละลาย บัฟเฟอร์ วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ใบรายงานผลการทำ กิจกรรมการทดลอง - Power Point เรื่อง สารละลาย บัฟเฟอร์
8 สัปดาห์ ที่ คาบที่ หน่วยการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ วิธีการสอน/กิจกรรม/ งานที่มอบหมาย สื่อการสอน / แหล่งเรียนรู้ เรื่อง การเปลี่ยนแปลง pH ข อ ง น ้ ำ แ ล ะ สารละลายผสมระหว่าง ก ร ด แ อ ซ ี ต ิ ก แ ล ะ โซเดียมแอซีเตต - ใ บ ง า น เ ร ื ่ อ ง สารละลายบัฟเฟอร์ - ว ี ด ี ทั ศน์จาก https://dlit.ac.th เรื่อง ศึกษาการ ควบคุม pH ของ ส า ร ล ะ ล า ย บัฟเฟอร์ 20 30 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เรื่อง การ ประยุกต์ใช้ความรู้ เกี่ยวกับกรด-เบส 10. สืบค้นข้อมูลและ นำเสนอตัวอย่างการใช้ ประโยชน์และการแก้ปัญหา โดยใช้ความรู้เกี่ยวกับกรดเบส วิธีการสอนแบบวัฏจักร การเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) - ผังมโนทัศน์สรุป เนื้อหาภายในบทเรียน เรื่อง กรด-เบส - Power Point เ ร ื ่ อ ง ก า ร ประยุกต์ใช้ความรู้ เกี่ยวกับกรด-เบส สอบปลายภาค
9 โครงสร้างการจัดเวลาเรียน รหัสวิชา ว32224 รายวิชาเคมี 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้/แผนการจัดการเรียนรู้ เวลาเรียน (ชั่วโมง) หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส (1) แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง คู่กรด-เบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง การแตกตัวของกรดและเบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง การแตกตัวของน้ำ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 เรื่อง pH ของสารละลายกรดและเบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การวัด pH ในสารละลายกรดและเบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 เรื่อง ปฏิกิริยาระหว่างกรดและเบส แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 เรื่อง การไทเทรตกรด-เบส 1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 เรื่อง การไทเทรตกรด-เบส 2 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 เรื่อง การไทเทรตกรด-เบส 3 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 เรื่อง สารละลายบัฟเฟอร์ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 เรื่อง การประยุกต์ใช้ความรู้เกี่ยวกับกรด-เบส 3 2 3 1 3 3 2 2 2 3 2 3 1
10 แผนการจัดการเรียนรู้ (แนะนำบทเรียน) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง แนะนำบทเรียน เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระสำคัญ การศึกษาขอบข่ายเนื้อหา ผลการเรียนรู้ ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การวัดและประเมินผลและกติกา ต่าง ๆ ในการเรียนรายวิชา เคมี 4 ว32224 ทำให้นักเรียนเกิดความพร้อมในการเรียนปฏิบัติตนเพื่อให้เกิดผลดี ต่อการเรียนรู้และเกิดเจตคติต่อรายวิชานี่ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 2.1 นักเรียนบอกภาพรวมของเนื้อหาของรายวิชาเคมี 4 ได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.2 นักเรียนกำหนดและเลือกข้อตกลงร่วมกันถึงภาระงาน เกณฑ์การวัดและประเมินผลและ แนวปฏิบัติในการเรียนรายวิชาเคมี 4 รหัส ว32224 ได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 2.3 นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนเคมี สามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิต ประจำวันได้อย่างถูกต้องและมีคุณธรรม 3. สาระการเรียนรู้ 1. หน่วยการเรียนรู้และภาระงานของรายวิชาเคมี 4 2. ผลการเรียนรู้ของรายวิชาเคมี 4 3. เกณฑ์การวัดและประเมินผลของรายวิชาเคมี 4 4. ภาระงาน/ชิ้นงาน รายวิชาเคมี 4 4. กิจกรรมการเรียนรู้ (1 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) คุณครูแนะนำขอบข่ายเนื้อหาที่นักเรียนจะต้องเรียนในวิชาเคมี 3 รหัส ว32223 2) นักเรียนตอบคำถามคุณครูเกี่ยวกับสิ่งที่ได้เรียนมาแล้วในใบเรียนก่อนหน้า 3) นักเรียนรู้จักแหล่งการเรียนรู้จากคุณครู โดยนักเรียนสามารถหาความรู้ได้จากหนังสือเรียนและสื่อ การเรียนรู้ต่าง ๆ จากอินเทอร์เน็ต
11 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) - 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) - 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) - 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) - 5. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. เอกสารปฏิทินการเรียนรู้รายวิชาเคมี 3 ว32223 2. เอกสารผลการเรียนรู้รายวิชาเคมี 3 ว32223 3. เอกสารการวัดและประเมินผลรายวิชาเคมี 3 ว32223 4. กระดาษพรู๊ฟ 6. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1.นักเรียนสามารถบอกภาพรวมของ เนื้อหาของรายวิชาเคมี 4 ได้ -การตอบ คำถาม -ข้อคำถาม ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนกำหนดและเลือกข้อตกลง ร่วมกันถึงภาระงานเกณฑ์การวัดและ ประเมินผลและแนวปฏิบัติในการเรียน รายวิชาเคมี 4 รหัส ว32224 ได้ -การตอบ คำถาม -ตรวจกระดาษ ปรู๊ฟ -ข้อคำถาม -กระดาษปรู๊ฟ ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียน เคมีสามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ใน ชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องและมี คุณธรรม -การสังเกต -แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ได้คะแนนในระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
12 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 21 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 1. ระบุและอธิบายว่าสารเป็นกรดหรือเบส โดยใช้ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด สารในชีวิตประจำวันหลายชนิดมีสมบัติเป็นกรดหรือเบส ซึ่งพิจารณาได้โดยใช้ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์ เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี หรือลิวอิส 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถระบุ และอธิบายได้ว่าสารเป็นกรดหรือเบสโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เร เนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถเขียนสมการที่แสดงได้ว่าสารเป็นกรดหรือเบสโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) ทฤษฎีกรด-เบส
13 ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การเขียนสมการโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบส ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การเขียนสมการโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบส ความสามารถในการแก้ปัญหา : การเขียนสมการโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบส ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถเขียนสมการโดยใช้ทฤษฎีกรด-เบสได้อย่างมีเหตุผล หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการเขียนสมการก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : ทฤษฎีกรด-เบส เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน
14 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (3 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนทำกิจกรรมบัตร 3 สี เกี่ยวกับสารในชีวิตประจำวันที่มีสมบัติเป็นกรดและเบส เช่น น้ำ มะนาว น้ำส้มสายชู น้ำอัดลม แอมโมเนีย โซดาไฟ 2) นักเรียนตอบคำถาม โดยมีประเด็นคำถามดังนี้ - จากที่นักเรียนร่วมกันยกตัวอย่างสารในชีวิตประจำวันที่มีสมบัติเป็นกรดและเบส สารใดบ้างที่ มีสมบัติเป็นกรดและสารใดบ้างมีสมบัติเป็นเบส - นักเรียนใช้เกณฑ์ หรือสมบัติใดที่ระบุว่าสารเป็นกรดหรือเบส - นอกจากสมบัติข้างต้นที่นักเรียนกล่าวมาแล้ว นักเรียนคิดว่าการระบุว่าสารเป็นกรดหรือเบส พิจารณาได้อย่างไร เพื่อนำเข้าสู่ทฤษฎีกรด-เบส 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) นักเรียนตอบคำถามเพื่อเป็นการกระตุ้นให้นักเรียนเกิดการแสวงหาความรู้ใหม่ โดยมีแนว คำถามดังนี้ - นักเรียนทราบหรือไม่ว่าทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับกรด-เบสมีกี่ทฤษฎี - นักเรียนทราบหรือไม่ว่าทฤษฎีแต่ละทฤษฎีมีนิยามว่าอย่างไร 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลและทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เร เนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส จากหนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4สสวท. (ตาม หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) หรือแหล่งข้อมูลสารสนเทศ อื่นๆ 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มสรุปองค์ความรู้การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับทฤษฎีกรด-เบสของ อาร์ เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิสลงในสมุด 2) นักเรียนศึกษาสมการเคมี ดังต่อไปนี้ HClO4 (aq) ClO4- (aq) + H+ (aq) Sr(OH)2 (aq) Sr2+ (aq) + 2OH- (aq) จากนั้นร่วมกันอภิปรายโดยตอบคำถามว่า “จากสมการเคมีข้างต้น สารใดมีสมบัติเป็นกรด และสารใดมีสมบัติ เป็นเบส ตามทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เพราะเหตุใด” 3) นักเรียนศึกษาสมการเคมี ดังต่อไปนี้ HCl (g) + H2O (l) H3O + (aq) + Cl- (aq) H2O H2O
15 จากนั้นร่วมกันอภิปรายโดยตอบคำถามว่า “จากสมการเคมีข้างต้น สารใดมีสมบัติเป็นกรด และสารใดมีสมบัติ เป็นเบส ตามทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด-ลาวรี เพราะเหตุใด” 4) นักเรียนศึกษาสมการเคมี ดังต่อไปนี้ Ag+ (aq) + 2NH3 (aq) [H3N-Ag-NH3 ] + (aq) จากนั้นร่วมกันอภิปรายโดยตอบคำถามว่า “จากสมการเคมีข้างต้น สารใดมีสมบัติเป็นกรด และสารใดมีสมบัติ เป็นเบส ตามทฤษฎีกรด-เบสของลิวอิส เพราะเหตุใด” 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมอภิปรายถึงข้อมูลที่ได้ศึกษามา จากนั้นร่วมกันหลอมความรู้เกี่ยวกับ ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส พร้อมทั้งเขียนสมการแสดงความเป็นกรดเป็นเบส ตามทฤษฎีต่าง ๆ ที่นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มได้แลกเปลี่ยนความรู้กันลงในกระดาษบรู๊ฟที่ครูแจกให้ 2) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปราย และลงข้อสรุปเกี่ยวกับทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียสเบรินส เตด-ลาวรี และลิวอิส ซึ่งควรได้ข้อสรุปดังนี้ - ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส กล่าวว่า กรด คือ สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวให้ไฮโดรเจน ไอออน ส่วนเบส คือ สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวให้ไฮดรอกไซด์ไอออน - ทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด-ลาวรี กล่าวว่า กรด คือ สารที่ให้โปรตอนแก่สารอื่น ส่วนเบส คือ สารที่รับโปรตอนจากสารอื่น ใช้อธิบายสมบัติของกรด-เบสได้กว้างกว่าทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เนื่องจากพิจารณาความเป็นกรด-เบสของสารจากการถ่ายโอนโปรตอน รวมทั้งไม่จำเป็นต้องอยู่ในสารละลายที่ มีน้ำเป็นตัวทำละลาย - ทฤษฎีกรด-เบสของลิวอิส กล่าวว่า กรดคือสารที่รับคู่อิเล็กตรอน และเบสคือสารที่ให้คู่ อิเล็กตรอน 3) นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ถึงข้อจำกัดของแต่ละทฤษฎี และลงข้อสรุปร่วมกัน 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำผลงานที่สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับทฤษฎีกรด-เบส ของกลุ่มตัวเองหน้าชั้น เรียนทีละกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันจนครบทุกกลุ่ม 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มตรวจสอบข้อมูลของเพื่อน ๆ แต่ละกลุ่ม โดยร่วมกันพิจารณาว่าข้อมูลของ แต่ละกลุ่มเหมือนหรือต่างกันอย่างไร 3) นักเรียนแต่ละกลุ่มแข่งขันตอบปัญหาเกี่ยวกับทฤษฎีกรด-เบสต่าง ๆ โดยกลุ่มใดตอบคำถามได้ ถูกต้อง และมีคะแนนมากที่สุด กลุ่มนั้นจะเป็นผู้ชนะ ครูใช้การนำเสนอเกมผ่านโปรแกรม Microsoft Power Point
16 4) นักเรียนรับใบงาน เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส และมอบหมายให้ส่งในคาบต่อไป 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. ใบงาน เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส 2. PowerPoint เกมตอบคำถาม เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส 3. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. นักเรียนสามารถระบุและอธิบาย ได้ว่าสารเป็นกรดหรือเบสโดยใช้ทฤษฎี กรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตดลาวรี และลิวอิส - การตอบ คำถาม - ข้อคำถาม - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถเขียนสมการที่ แสดงได้ว่าสารเป็นกรดหรือเบสโดยใช้ ทฤษฎีกรด-เบสของอาร์เรเนียส เบรินสเตด-ลาวรี และลิวอิส - ตรวจใบงาน - ใบงาน - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
17 8. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง
18 ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายบุญเลี้ยง จอดนอก) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี
19 ภาคผนวก
20 เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบส
21 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ม.5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายเกริกวิทย์ จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์
22 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์
23 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ชั้น ม.5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย
24 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์ 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร
25 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) เกณฑ์การให้คะแนน มีวินัย = ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบในการทำงาน ใฝ่เรียนรู้ = แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ สรุป ความรู้ได้อย่างมีเหตุผล มุ่งมั่นใน = มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีความอดทนและไม่ การทำงาน ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ หมายเหตุ : ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างน้อยครั้ง ให้ 0 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับ คุณภาพ ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 4-6 คะแนน ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน ไม่ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
26 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 22 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 2 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง คู่กรด-เบส เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 2. ระบุคู่กรด-เบสของสารตามทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด-ลาวรี 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ตามทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด–ลาวรีเมื่อกรดหรือเบสละลายน้ำหรือทำปฏิกิริยากับสารอื่นจะมีการ ถ่ายโอนโปรตอนระหว่างสารตั้งต้นที่เป็นกรดและเบส เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ซึ่งเป็นโมเลกุลหรือไอออนที่เป็นคู่ กรด-เบสของสารตั้งต้นนั้น โดยสารที่เป็นคู่กรด-เบสกันจะมีโปรตอนต่างกัน 1 โปรตอน 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถระบุคู่กรด-เบส และอธิบายความหมายคู่กรด-เบสของสารตามทฤษฎีกรดเบสของเบรินสเตด-ลาวรีได้ 1.2 นักเรียนสามารถบอกความแตกต่างของจำนวนโปรตอนของสารที่เป็นคู่กรด-เบสกันได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถเขียนแผนภาพแสดงคู่กรด-เบสของสาร และเขียนสมการแสดงการถ่ายโอนโปรตอน ในสมการเคมีที่กำหนดให้ได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) คู่กรด-เบส
27 ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การเขียนแผนภาพคู่กรด-เบส ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การเขียนแผนภาพคู่กรด-เบส ความสามารถในการแก้ปัญหา : การเขียนแผนภาพคู่กรด-เบส ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถเขียนแผนภาพคู่กรด-เบสได้อย่างมีเหตุผล หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการเขียนแผนภาพคู่กรด-เบสก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : คู่กรด-เบส เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (3 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกับ เรื่อง ทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตด-ลาวรี โดยตอบคำถาม ว่า “เบรินสเตด-ลาวรี ได้เสนอคำนิยามของกรดและเบสว่าอย่างไร” 2) นักเรียนศึกษาปฏิกิริยาของกรดไฮโดรฟูลออริกในน้ำบนกระดาน แล้วให้นักเรียนระบุว่าสารตั้ง ต้นแต่ละชนิดเป็นกรดหรือเบสตามทฤษฎีกรด-เบสเบรินสเตด-ลาวรี จากนั้นให้นักเรียนพิจารณาปฏิกิริยา ย้อนกลับและระบุความเป็นกรด-เบสของ H3O + และ F -
28 HF (aq) + H2O (l) ⇌ H3O + (aq) + F- (aq) 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) นักเรียนร่วมกันตอบประเด็นคำถามเพื่อให้เกิดการแสวงหาความรู้ใหม่ โดยครูไม่คาดหวังใน คำตอบ ดังนี้ - คู่กรด-เบสคืออะไร นักเรียนรู้จักหรือไม่ - การระบุคู่กรด-เบสของสาร เราสามารถพิจารณาได้อย่างไร - สารแอมโฟเทอริกคืออะไร 2) นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับความหมายของคู่กรด-เบสโดยใช้ตัวอย่าง F - ซึ่งเป็นคู่เบสของกรด HF จากนั้นใช้คำถามว่า “สารใดเป็นคู่กรดของ H2O” 3) นักเรียนศึกษาปฏิกิริยาเคมี พร้อมทั้งช่วยกันระบุคู่กรด-เบสของปฏิกิริยาต่อไปนี้ NH3 (aq) + H2O (l) ⇌ NH4 + (aq) + OH- (aq) 4) นักเรียนศึกษาตัวอย่างเพิ่มเติมของคู่กรด-เบสของปฏิกิริยาอื่นตามรายละเอียดในหนังสือเรียน 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) แบ่งนักเรียนออกเป็น 6 กลุ่ม โดยคละระดับความสามารถ และคละเพศ จากนั้นครูให้นักเรียน แต่ละกลุ่มมารับบัตรแสดงสมการปฏิกิริยาเคมีต่าง ๆ ของกลุ่มตนเอง (แต่ละกลุ่มได้ปฏิกิริยาที่ไม่เหมือนกัน) HCl (aq) + NH3 (aq) ⇌ NH4+ (aq) + Cl- (aq) HNO3 (aq) + F- (aq) ⇌ HF (aq) + NO3 - (aq) HSO4 - (aq) + CO3 2- (aq) ⇌ HCO3 2- (aq) + SO4 2- (aq) NH4 + (aq) + S2- (aq) ⇌ HS- (aq) + NH3 (g) H2S (g) + H2O (l) ⇌ H3O + (aq) + HS- (aq) H2CO3 (aq) + OH- (aq) ⇌ HCO3 - (aq) + H2O (aq) 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือทำกิจกรรม โดยให้แต่ละกลุ่มระบุคู่กรด-เบสของปฏิกิริยาที่กลุ่มตนเอง ได้รับ เขียนคำตอบลงในกระดาษที่ครูแจกให้ จากนั้นครูสุ่มนักเรียนออกมาเขียนแสดงคำตอบหน้าชั้นเรียน 3) นักเรียนศึกษาตัวอย่างสมการแสดงการแตกตัวของสารแอมโฟเทอริกในน้ำ โดยใช้ปฏิกิริยาของ HCl (aq) + H2O (l) ⇌ H3O + (aq) + Cl- (aq) สมการที่ 1 H2O (l) + NH3 (g) ⇌ NH4 + (aq) + OH- (aq) สมการที่ 2 จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันระบุคู่กรด-เบส จากนั้นครูใช้คำถามว่า - จากสมการ H2O ของทั้งสองสมการมีความเป็นกรด-เบส ต่างกันอย่างไร 4) นักเรียนรับความรู้เกี่ยวกับการระบุคู่กรด-เบสของสารที่สามารถให้หรือรับโปรตอนได้มากกว่า 1 โปรตอนต่อ 1 โมเลกุล โดยใช้ตัวอย่างกรดฟอสฟอริกแตกตัวในน้ำ 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration)
29 1) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับคู่กรด-เบสของสารตามทฤษฎีของเบรินส เตด-ลาวรี และพิจารณาคำตอบของกลุ่มตัวเองว่าถูกต้องหรือไม่ อย่างไร 2) นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และอภิปรายโดยใช้แนวคำถาม ดังนี้ - จากปฏิกิริยาที่ศึกษามาแล้ว สารที่เป็นคู่กรด-เบสกันมีโปรตอนต่างกันกี่โปรตอน - คู่กรด-เบส คืออะไร - สารแอมโฟเทอริกคืออะไร จงยกตัวอย่าง 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่หาคำตอบได้ มาเขียนบนกระดานหน้าห้องเรียน 2) นักเรียนและครูร่วมพิจารณาคำตอบของทุกกลุ่มร่วมกัน ว่าคำตอบของเพื่อน ๆแต่ละกลุ่มทำได้ ถูกต้องหรือไม่ ครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ 6.สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. PowerPoint เกมตอบคำถาม เรื่อง คู่กรด-เบส 2. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
30 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. นักเรียนสามารถระบุคู่กรด-เบส และอธิบายความหมายคู่กรด-เบสของ สารตามทฤษฎีกรด-เบสของเบรินสเตดลาวรีได้ 2. นักเรียนสามารถบอกความ แตกต่างของจำนวนโปรตอนของสารที่ เป็นคู่กรด-เบสกันได้ - การตอบ คำถาม - ข้อคำถาม - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถเขียนแผนภาพ แสดงคู่กรด-เบสของสาร และเขียน สมการแสดงการถ่ายโอนโปรตอนใน สมการเคมีที่กำหนดให้ได้ - การทำ กิจกรรมแก้วน้ำ พาลุ้น - กิจกรรมแก้ว น้ำพาลุ้น - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
31 10. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง
32 ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายบุญเลี้ยง จอดนอก) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี
33 ภาคผนวก
34 เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง คู่กรด-เบส
35 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ม.5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายเกริกวิทย์ จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์
36 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์
37 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ชั้น ม.5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย
38 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์ 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร
39 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) เกณฑ์การให้คะแนน มีวินัย = ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบในการทำงาน ใฝ่เรียนรู้ = แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ สรุป ความรู้ได้อย่างมีเหตุผล มุ่งมั่นใน = มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีความอดทนและไม่ การทำงาน ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ หมายเหตุ : ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างน้อยครั้ง ให้ 0 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับ คุณภาพ ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 4-6 คะแนน ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน ไม่ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
40 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 23 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง การแตกตัวของกรดและเบส เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 3. คำนวณและเปรียบเทียบความสามารถในการแตกตัวหรือความแรงของกรดและเบส 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด กรดและเบสแต่ละชนิดสามารถแตกตัวในน้ำได้แตกต่างกัน กรดแก่หรือเบสแก่สามารถแตกตัวเป็น ไอออนในน้ำได้เกือบสมบูรณ์ส่วนกรดอ่อนหรือเบสอ่อนแตกตัวเป็นไอออนได้น้อยโดยความสามารถในการแตก ตัวหรือความแรงของกรดหรือเบสอาจพิจารณาได้จากค่าคงที่การแตกตัวของกรดหรือเบส หรือปริมาณการ แตกตัวเป็นร้อยละของกรดหรือเบส 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถอธิบายการแตกตัวของกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน และเบสอ่อน พร้อมทั้งเขียน สมการการแตกตัวเป็นไอออนได้ 1.2 นักเรียนสามารถอธิบายความหมายของกรดมอนอโปรติก กรดไดโปรติก และกรดพอลิโปรติก พร้อมทั้งเขียนสมการการแตกตัวเป็นไอออนได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถคำนวณหาความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนและไฮดรอกไซด์ไอออน สารอื่น ๆ ในปฏิกิริยาเคมี ร้อยละการแตกตัว และค่าคงที่การแตกตัวของกรดอ่อนได้ 2.2 นักเรียนสามารถเปรียบเทียบความสามารถในการแตกตัวเป็นไอออนของกรดและเบส โดยพิจารณาจากค่าคงที่การแตกตัวของกรดและเบสได้
41 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) การแตกตัวของกรดและเบส ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การคำนวณหาความเข้มข้น ร้อยละการแตกตัว และค่าคงที่การแตกตัวของกรดอ่อน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การคำนวณหาความเข้มข้น ร้อยละการแตกตัว และค่าคงที่การแตกตัว ของกรดอ่อน ความสามารถในการแก้ปัญหา : การคำนวณหาความเข้มข้น ร้อยละการแตกตัว และค่าคงที่การ แตกตัวของกรดอ่อน ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถคำนวณหาความเข้มข้น ร้อยละการแตกตัว และค่าคงที่ การแตกตัวของกรดอ่อน หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการคำนวณก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : การแตกตัวของกรดและเบส
42 เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (3 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนทบทวนความรู้เดิมว่า กรดและเบสส่วนใหญ่แตกตัวได้ในน้ำโดยแสดงสมการเคมีแสดง การแตกตัวของ HCl CH3COOH NH3 และ NaOH แล้วชี้ให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแตกตัวเป็นไอออน ทำให้สารละลายนำไฟฟ้าได้ 2) ครูกำหนดสารตัวอย่างโดยเขียนบนกระดาน ได้แก่ HBr, LiOH, CH3COOH, HClO3 , Ca(OH)2 ,NH3 และ HF จากนั้นนักเรียนร่วมกันตอบคำถาม โดยมีคำถามดังนี้ - กรดและเบสมี pH เท่าใด - จากสารที่ครูกำหนดให้ มีสารใดบ้างเป็นกรดอ่อน และสารใดบ้างเป็นเบสอ่อน 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) นักเรียนพิจารณารูปภาพแสดงความสว่างของหลอดไฟที่ต่อเข้ากับแหล่งกำเนิดไฟฟ้าและ สารละลายที่มีความเข้มข้นเท่ากัน จากนั้นครูใช้คำถามนำอภิปรายว่า กรดและเบสแต่ละชนิดแตกตัวเป็น ไอออนแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร เพื่อให้ได้ข้อสรุปว่า กรดและเบสแต่ละชนิดแตกตัวเป็นไอออนได้ไม่เท่ากัน โดย HCl แตกตัวได้ดีกว่า CH3COOH และ NaOH แตกตัวได้ดีกว่า NH3 รูป การนำไฟฟ้าของสารละลายบางชนิดที่มีความเข้มข้นเท่ากัน 2) นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับการแตกตัวของกรดแก่ และกรดอ่อน โดยครูเขียนสมการเคมี แสดงการแตกตัวของกรดแก่ HX และกรดอ่อน HA ในน้ำ พร้อมใช้รูปการแตกตัวของกรดแก่ HX และกรด อ่อน HA ในน้ำ ประกอบการอธิบาย
43 3) นักเรียนและครูร่วมกันพิจารณาการแตกตัวของกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน เบสอ่อน และร้อยละ การแตกตัวของกรดและเบส โดยครูยกตัวอย่างวิธีการคำนวณความเข้มข้นของไอออนในสารละลายกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน และเบสอ่อน โดยใช้ตัวอย่างในหนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ประกอบการอธิบาย 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) แบ่งนักเรียนออกเป็น 6 กลุ่ม โดยคละระดับความสามารถ และคละเพศ จากนั้นครูให้นักเรียน แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมาจับสลากโจทย์ของกลุ่มตนเอง (แต่ละกลุ่มได้โจทย์ที่ไม่เหมือนกัน) 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือคำนวณหาคำตอบของกลุ่มตัวเอง โดยให้แต่ละกลุ่มแสดงวิธีทำของ โจทย์ที่กลุ่มตนเองได้รับอย่างละเอียด และเขียนคำตอบลงในกระดาษที่ครูแจกให้ 3) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับการแตกตัวของกรด-เบส และร่วมกัน พิจารณาคำตอบของกลุ่มตัวเองว่าถูกต้องหรือไม่ อย่างไร 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) 1) นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ อภิปราย และสรุปความรู้เกี่ยวกับการแตกตัวของกรด-เบส โดยใช้ แนวคำถาม ดังนี้ - กรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน และเบสอ่อน แต่ละชนิดแตกตัวเป็นไอออนแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร - ความสามารถในการแตกตัวของกรดและเบสสัมพันธ์กับค่า pH หรือไม่ อย่างไร 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอคำตอบหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันจน ครบทุกกลุ่ม
44 3) นักเรียนและครูร่วมพิจารณาคำตอบของทุกกลุ่มร่วมกัน ว่าคำตอบของเพื่อน ๆ แต่ละกลุ่มทำได้ ถูกต้องหรือไม่ ครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนนำความรู้ที่ได้จากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแตกตัวของกรด – เบสของสารมาใช้ใน การตอบคำถามตรวจสอบความเข้าใจ และแบบฝึกหัด 10.3 ในหนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับ ปรับปรุง พ.ศ. 2560) 2) นักเรียนนำความรู้ที่ได้จากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการแตกตัวของกรด – เบสของสารมาใช้ใน การหาคำตอบใบงาน เรื่อง การแตกตัวของกรด – เบส 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. ใบงาน เรื่อง การแตกตัวของกรด-เบส 2. PowerPoint เรื่อง การแตกตัวของกรดและเบส 3. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
45 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. นักเรียนสามารถอธิบายการ แตกตัวของกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน และเบสอ่อน พร้อมทั้งเขียนสมการ การแตกตัวเป็นไอออนได้ 2. นักเรียนสามารถอธิบาย ความหมายของกรดมอนอโปรติก กรด ไดโปรติก และกรดพอลิโปรติก พร้อมทั้ง เขียนสมการการแตกตัวเป็นไอออนได้ - การตอบ คำถาม - ข้อคำถาม - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถคำนวณหาความ เข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนและ ไฮดรอกไซด์ไอออนสารอื่น ๆ ใน ปฏิกิริยาเคมี ร้อยละการแตกตัว และ ค่าคงที่การแตกตัวของกรดอ่อนได้ 2. นักเรียนสามารถเปรียบเทียบ ความสามารถในการแตกตัวเป็นไอออน ของกรดและเบส โดยพิจารณาจาก ค่าคงที่การแตกตัวของกรดและเบสได้ - ตรวจใบงาน เรื่อง การแตก ตัวของกรด-เบส - ใบงาน เรื่อง การแตกตัวของ กรด-เบส - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
46 8. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง
47 ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายบุญเลี้ยง จอดนอก) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี